# Επίσημη Εφημερίδα C 334/2022

| | ISSN 1977-0901 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 65ό έτος1 Σεπτεμβρίου # 2022 |

ISSN 1977-0901

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

65ό έτος1 Σεπτεμβρίου # 2022

---

| Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ |
| | Συμβούλιο |
| 2022/C 334/01 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 του Βελγίου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Βελγίου | 1 |
| | ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ |
| 2022/C 334/02 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Βουλγαρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Βουλγαρίας | 11 |
| 2022/C 334/03 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Τσεχίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Τσεχίας | 19 |
| 2022/C 334/04 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Δανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Δανίας | 27 |
| 2022/C 334/05 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γερμανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Γερμανίας | 35 |
| 2022/C 334/06 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Εσθονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Εσθονίας | 44 |
| 2022/C 334/07 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ιρλανδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιρλανδίας | 52 |
| 2022/C 334/08 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ελλάδας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ελλάδας | 60 |
| 2022/C 334/09 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ισπανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ισπανίας | 70 |
| 2022/C 334/10 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γαλλίας | 79 |
| 2022/C 334/11 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Κροατίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Κροατίας | 88 |
| 2022/C 334/12 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ιταλίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιταλίας | 96 |
| 2022/C 334/13 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Κύπρου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Κύπρου | 104 |
| 2022/C 334/14 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λετονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λετονίας | 112 |
| 2022/C 334/15 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λιθουανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας | 120 |
| 2022/C 334/16 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 του Λουξεμβούργου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Λουξεμβούργου | 128 |
| 2022/C 334/17 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ουγγαρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ουγγαρίας | 136 |
| 2022/C 334/18 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Μάλτας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Μάλτας | 146 |
| 2022/C 334/19 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές των Κάτω Χωρών και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 των Κάτω Χωρών | 154 |
| 2022/C 334/20 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Αυστρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Αυστρίας | 162 |
| 2022/C 334/21 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Πολωνίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Πολωνίας | 171 |
| 2022/C 334/22 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Πορτογαλίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Πορτογαλίας | 181 |
| 2022/C 334/23 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ρουμανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ρουμανίας | 190 |
| 2022/C 334/24 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σλοβενίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβενίας | 197 |
| 2022/C 334/25 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σλοβακίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβακίας | 205 |
| 2022/C 334/26 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Φινλανδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Φινλανδίας | 213 |
| 2022/C 334/27 | Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σουηδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Σουηδίας | 221 |

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Συμβούλιο

2022/C 334/01

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 του Βελγίου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Βελγίου

1

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

2022/C 334/02

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Βουλγαρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Βουλγαρίας

11

2022/C 334/03

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Τσεχίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Τσεχίας

19

2022/C 334/04

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Δανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Δανίας

27

2022/C 334/05

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γερμανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Γερμανίας

35

2022/C 334/06

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Εσθονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Εσθονίας

44

2022/C 334/07

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ιρλανδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιρλανδίας

52

2022/C 334/08

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ελλάδας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ελλάδας

60

2022/C 334/09

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ισπανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ισπανίας

70

2022/C 334/10

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γαλλίας

79

2022/C 334/11

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Κροατίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Κροατίας

88

2022/C 334/12

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ιταλίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιταλίας

96

2022/C 334/13

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Κύπρου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Κύπρου

104

2022/C 334/14

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λετονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λετονίας

112

2022/C 334/15

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λιθουανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας

120

2022/C 334/16

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 του Λουξεμβούργου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Λουξεμβούργου

128

2022/C 334/17

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ουγγαρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ουγγαρίας

136

2022/C 334/18

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Μάλτας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Μάλτας

146

2022/C 334/19

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές των Κάτω Χωρών και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 των Κάτω Χωρών

154

2022/C 334/20

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Αυστρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Αυστρίας

162

2022/C 334/21

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Πολωνίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Πολωνίας

171

2022/C 334/22

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Πορτογαλίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Πορτογαλίας

181

2022/C 334/23

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ρουμανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ρουμανίας

190

2022/C 334/24

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σλοβενίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβενίας

197

2022/C 334/25

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σλοβακίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβακίας

205

2022/C 334/26

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Φινλανδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Φινλανδίας

213

2022/C 334/27

Σύσταση του Συμβουλίου, της 12ης Ιουλίου 2022, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σουηδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Σουηδίας

221

---

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

Συμβούλιο

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/1

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 του Βελγίου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Βελγίου

(2022/C 334/01)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία το Βέλγιο δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση (3). Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία το Βέλγιο δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση (3). Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, το Βέλγιο υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι το Βέλγιο έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, το Βέλγιο υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι το Βέλγιο έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 30 Απριλίου 2022, το Βέλγιο υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση του Βελγίου σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 30 Απριλίου 2022, το Βέλγιο υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση του Βελγίου σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για το Βέλγιο. Αξιολόγησε την πρόοδο του Βελγίου όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο του Βελγίου όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για το Βέλγιο. Αξιολόγησε την πρόοδο του Βελγίου όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο του Βελγίου όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση του Βελγίου, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, αν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση του Βελγίου, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, αν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στο Βέλγιο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης του Βελγίου μειώθηκε σε 5,5 % από 9,0 % το 2020. Η απόκριση του Βελγίου σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,4 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,9 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από το Βέλγιο το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίστανται κυρίως σε προσωρινές αυξήσεις των κατώτατων συντάξεων και των αποδοχών στον τομέα της υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 108,2 % του ΑΕΠ το 2021 από 112,8 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στο Βέλγιο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης του Βελγίου μειώθηκε σε 5,5 % από 9,0 % το 2020. Η απόκριση του Βελγίου σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,4 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,9 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από το Βέλγιο το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίστανται κυρίως σε προσωρινές αυξήσεις των κατώτατων συντάξεων και των αποδοχών στον τομέα της υγείας. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 108,2 % του ΑΕΠ το 2021 από 112,8 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,0 % το 2022 και κατά 1,9 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,0 % το 2022 και 1,6 % το 2023, κυρίως λόγω της συντομότερης καταληκτικής ημερομηνίας για τις μακροοικονομικές προβλέψεις στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η οποία ήταν προγενέστερη της έναρξης του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,2 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,6 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη σταθερή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει (οριακά) σε 108,0 % το 2022 και να αυξηθεί σε 108,8 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 5,0 % και 4,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το 2022, αυτό συνάδει με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, παρά το λιγότερο ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, καθώς οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 λαμβάνουν υπόψη τεχνική διόρθωση που αντικατοπτρίζει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας το 2022 (μόνο). Για το 2023, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης, κυρίως λόγω του λιγότερο ευνοϊκού μακροοικονομικού σεναρίου και των μέτρων που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος σταθερότητας του 2022. Στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται γενικά παρόμοιος δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ ύψους 107,5 % το 2022, αλλά χαμηλότερος δείκτης 107,6 % το 2023, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη χαμηλότερη αύξηση του αποπληθωριστή ΑΕΠ στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται σε 1,4 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη του Βελγίου. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,0 % το 2022 και κατά 1,9 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,0 % το 2022 και 1,6 % το 2023, κυρίως λόγω της συντομότερης καταληκτικής ημερομηνίας για τις μακροοικονομικές προβλέψεις στις οποίες βασίζεται το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η οποία ήταν προγενέστερη της έναρξης του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,2 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,6 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη σταθερή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει (οριακά) σε 108,0 % το 2022 και να αυξηθεί σε 108,8 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 5,0 % και 4,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το 2022, αυτό συνάδει με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, παρά το λιγότερο ευνοϊκό μακροοικονομικό σενάριο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, καθώς οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 λαμβάνουν υπόψη τεχνική διόρθωση που αντικατοπτρίζει τις δημοσιονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας το 2022 (μόνο). Για το 2023, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δημοσιονομικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης, κυρίως λόγω του λιγότερο ευνοϊκού μακροοικονομικού σεναρίου και των μέτρων που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος σταθερότητας του 2022. Στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται γενικά παρόμοιος δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ ύψους 107,5 % το 2022, αλλά χαμηλότερος δείκτης 107,6 % το 2023, γεγονός που αντικατοπτρίζει τη χαμηλότερη αύξηση του αποπληθωριστή ΑΕΠ στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται σε 1,4 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη του Βελγίου.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,9 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα του 2022 επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,5 % του ΑΕΠ το 2022 και 0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε εφάπαξ μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν ως προσωρινά και αφορούν το 2022. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως όσον αφορά τις γενικές μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά για τη στήριξη της κατανάλωσης ενέργειας και τις μειώσεις των συντελεστών ΦΠΑ στο αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια και των ειδικών φόρων κατανάλωσης επί της βενζίνης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ, τόσο το 2022 όσο και το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα (0,1 % του ΑΕΠ το 2022). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,9 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα του 2022 επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,5 % του ΑΕΠ το 2022 και 0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε εφάπαξ μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν ως προσωρινά και αφορούν το 2022. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως όσον αφορά τις γενικές μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά για τη στήριξη της κατανάλωσης ενέργειας και τις μειώσεις των συντελεστών ΦΠΑ στο αέριο και την ηλεκτρική ενέργεια και των ειδικών φόρων κατανάλωσης επί της βενζίνης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ, τόσο το 2022 όσο και το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα (0,1 % του ΑΕΠ το 2022).

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στο Βέλγιο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Βελγίου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,4 % του ΑΕΠ (14). Το Βέλγιο σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τ χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022 (15). Επομένως, το Βέλγιο σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η αύξηση των κρατικών δαπανών λόγω της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των αποδοχών στον δημόσιο τομέα και των κοινωνικών παροχών και, σε μικρότερο βαθμό, λόγω της υψηλότερης δημόσιας κατανάλωσης αγαθών και υπηρεσιών, προβλέπεται επίσης ότι θα συμβάλει στην επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων καθαρών πρωτογενών τρεχουσών δαπανών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά και οι αιτίες υψηλότερων δαπανών δεν συνοδεύονται πλήρως από αντισταθμιστικά μέτρα. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Βελγίου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,4 % του ΑΕΠ (14). Το Βέλγιο σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τ χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022 (15). Επομένως, το Βέλγιο σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η αύξηση των κρατικών δαπανών λόγω της αυτόματης τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των αποδοχών στον δημόσιο τομέα και των κοινωνικών παροχών και, σε μικρότερο βαθμό, λόγω της υψηλότερης δημόσιας κατανάλωσης αγαθών και υπηρεσιών, προβλέπεται επίσης ότι θα συμβάλει στην επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων καθαρών πρωτογενών τρεχουσών δαπανών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά και οι αιτίες υψηλότερων δαπανών δεν συνοδεύονται πλήρως από αντισταθμιστικά μέτρα.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,0 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Το Βέλγιο προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει σε γενικές γραμμές ουδέτερη συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,5 % του ΑΕΠ. |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,0 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Το Βέλγιο προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει σε γενικές γραμμές ουδέτερη συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,5 % του ΑΕΠ.

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 3,4 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται σε ένα μακροοικονομικό σενάριο που καταρτίστηκε πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, και στηρίζονται στην παραδοχή ότι έχουν ληφθεί μέτρα που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος σταθερότητας 2022, ιδίως η λεγόμενη «ευέλικτη δημοσιονομική προσπάθεια», η οποία ανέρχεται στο 0,8 % του ΑΕΠ μεταξύ 2023 και 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 109,7 % το 2024, και αύξηση σε ποσοστό 110,1 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 3,4 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές βασίζονται σε ένα μακροοικονομικό σενάριο που καταρτίστηκε πριν από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, και στηρίζονται στην παραδοχή ότι έχουν ληφθεί μέτρα που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί κατά τα τελευταία έτη του προγράμματος σταθερότητας 2022, ιδίως η λεγόμενη «ευέλικτη δημοσιονομική προσπάθεια», η οποία ανέρχεται στο 0,8 % του ΑΕΠ μεταξύ 2023 και 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 109,7 % το 2024, και αύξηση σε ποσοστό 110,1 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Εάν δεν μεταβληθούν οι πολιτικές, η ταχεία γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να επιδεινώσει τον αντίκτυπο των δαπανών που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού στα δημόσια οικονομικά. Η έκθεση της Επιτροπής του 2021 για τη δημογραφική γήρανση (18) προβλέπει αύξηση κατά 3,6 εκατοστιαίες μονάδες έως το 2040 και κατά 5,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως το 2070 στις δαπάνες που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού, κυρίως λόγω των δαπανών για συντάξεις και μακροχρόνια φροντίδα. Στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Βέλγιο έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας του συστήματος και την προώθηση της σύγκλισης μεταξύ των διαφόρων συνταξιοδοτικών συστημάτων. Όσον αφορά τη μακροχρόνια φροντίδα, το Βέλγιο ήταν ήδη μία από τις χώρες με τις υψηλότερες δαπάνες στην Ένωση το 2019, οι οποίες μάλιστα αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω κατά 14 % έως το 2030 και κατά 2,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως το 2070. Έχουν ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της χρήσης των διαφόρων εγκαταστάσεων παροχής φροντίδας με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, ιδίως για την αποφυγή και την καθυστέρηση της περιττής ή πρόωρης ιδρυματοποίησης, η οποία αφορά ένα στα τέσσερα άτομα που λαμβάνουν κατ’ οίκον φροντίδα (19), μολονότι παρατηρούνται μεγάλες διαφορές μεταξύ των περιφερειών. Η κρίση της νόσου COVID-19 έχει καθυστερήσει την εφαρμογή των προγραμματισμένων μέτρων εξοικονόμησης κόστους. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι ενδέχεται να υπάρχει περιθώριο περαιτέρω μείωσης της υπερϊδρυματοποίησης, με παράλληλη ενίσχυση της χρήσης ποιοτικών υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας και αντιμετώπιση των οικονομικών εμποδίων που περιορίζουν την πρόσβαση των πλέον ευάλωτων ομάδων σε αυτές τις υπηρεσίες. Η ταχεία και φιλόδοξη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των προβληματισμών για τη βιωσιμότητα. |
| --- | --- |

(20)

Εάν δεν μεταβληθούν οι πολιτικές, η ταχεία γήρανση του πληθυσμού αναμένεται να επιδεινώσει τον αντίκτυπο των δαπανών που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού στα δημόσια οικονομικά. Η έκθεση της Επιτροπής του 2021 για τη δημογραφική γήρανση (18) προβλέπει αύξηση κατά 3,6 εκατοστιαίες μονάδες έως το 2040 και κατά 5,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως το 2070 στις δαπάνες που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού, κυρίως λόγω των δαπανών για συντάξεις και μακροχρόνια φροντίδα. Στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Βέλγιο έχει δεσμευτεί να εφαρμόσει μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος με σκοπό, μεταξύ άλλων, τη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας του συστήματος και την προώθηση της σύγκλισης μεταξύ των διαφόρων συνταξιοδοτικών συστημάτων. Όσον αφορά τη μακροχρόνια φροντίδα, το Βέλγιο ήταν ήδη μία από τις χώρες με τις υψηλότερες δαπάνες στην Ένωση το 2019, οι οποίες μάλιστα αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω κατά 14 % έως το 2030 και κατά 2,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ έως το 2070. Έχουν ξεκινήσει μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της χρήσης των διαφόρων εγκαταστάσεων παροχής φροντίδας με οικονομικά αποδοτικό τρόπο, ιδίως για την αποφυγή και την καθυστέρηση της περιττής ή πρόωρης ιδρυματοποίησης, η οποία αφορά ένα στα τέσσερα άτομα που λαμβάνουν κατ’ οίκον φροντίδα (19), μολονότι παρατηρούνται μεγάλες διαφορές μεταξύ των περιφερειών. Η κρίση της νόσου COVID-19 έχει καθυστερήσει την εφαρμογή των προγραμματισμένων μέτρων εξοικονόμησης κόστους. Το γεγονός αυτό υποδηλώνει ότι ενδέχεται να υπάρχει περιθώριο περαιτέρω μείωσης της υπερϊδρυματοποίησης, με παράλληλη ενίσχυση της χρήσης ποιοτικών υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας και αντιμετώπιση των οικονομικών εμποδίων που περιορίζουν την πρόσβαση των πλέον ευάλωτων ομάδων σε αυτές τις υπηρεσίες. Η ταχεία και φιλόδοξη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων θα συμβάλει στην αντιμετώπιση των προβληματισμών για τη βιωσιμότητα.

| (21) | Το βελγικό φορολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται από υψηλή φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, με σχετικά υψηλούς φορολογικούς συντελεστές, και στενά φορολογικά κλιμάκια. Το γεγονός αυτό περιορίζει την πραγματική προοδευτικότητα του φορολογικού συστήματος και αποδυναμώνει περαιτέρω τη συμμετοχή στην εργασία. Ενώ η φορολογική μεταρρύθμιση του 2016 μείωσε τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας για τα άτομα με τα χαμηλότερα εισοδήματα, η φορολογική επιβάρυνση παραμένει η υψηλότερη στην Ένωση για όσους αμείβονται με τον μέσο μισθό. Η υψηλή φορολόγηση της εργασίας μπορεί επίσης να αποθαρρύνει τη συμμετοχή στη διά βίου μάθηση. Επιπλέον, ορισμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του συστήματος παροχών ανεργίας κινδυνεύουν να υπονομεύσουν τα κίνητρα για εργασία για όσους αναζητούν εργασία, ενώ μάλιστα ενδέχεται να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των πολιτικών ενεργοποίησης. Η πολυπλοκότητα της κοινωνικής στήριξης και οι περιορισμένες δυνατότητες συνδυασμού του εισοδήματος από την εργασία και από κοινωνικές παροχές μπορεί επίσης να δημιουργήσουν αντικίνητρα για την ανάληψη εργασίας, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό εισόδημα. Επιπλέον, εν μέρει για να μετριαστούν οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές, οι φορολογικές βάσεις διαβρώνονται από πολυάριθμες απαλλαγές, εκπτώσεις και μειωμένους συντελεστές, τα οποία οδηγούν σε μείωση της αποδοτικότητας και προκαλούν στρεβλώσεις. Ορισμένα χαρακτηριστικά του φορολογικού συστήματος συμβάλλουν στη στρέβλωση των επενδυτικών επιλογών και οδηγούν σε υπερεπενδύσεις σε ορισμένα περιουσιακά στοιχεία. Για παράδειγμα, τα ενοίκια από ακίνητη περιουσία υποφορολογούνται, ενώ οι τόκοι των στεγαστικών δανείων για δευτερεύουσες κατοικίες εκπίπτουν από τον φόρο. Επιπλέον, τα φορολογικά κίνητρα για αποταμιεύσεις και ο αυστηρός σχεδιασμός των φορολογικών κανόνων που ισχύουν για τις μακροπρόθεσμες αποταμιεύσεις και τα συνταξιοδοτικά καθεστώτα δημιουργούν εμπόδια στην καλύτερη κατανομή των κεφαλαίων. Ο φόρος επί των λογαριασμών χαρτοφυλακίου, που θεσπίστηκε με τον νόμο της 17ης Φεβρουαρίου 2021, λειτουργεί επίσης ως αντικίνητρο για επενδύσεις σε χρηματοπιστωτικά μέσα. Επιπλέον, υπάρχει περιθώριο ανάπτυξης της περιβαλλοντικής φορολογίας, μέσω της μείωσης των επιδοτήσεων για ορυκτά καύσιμα και της ενθάρρυνσης των επενδύσεων στην οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Για παράδειγμα, η επανεξέταση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα ορυκτά καύσιμα που χρησιμοποιούνται για θέρμανση (π.χ. πετρέλαιο εσωτερικής καύσης και φυσικό αέριο), οι οποίοι είναι χαμηλοί σε σύγκριση με την ηλεκτρική ενέργεια, θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε λύσεις θέρμανσης χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν επιλογές πολιτικής, όπως η θέσπιση οδικών τελών για ιδιωτικά οχήματα (όπως για τα φορτηγά), με παράλληλη εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου παροχής δημόσιων μεταφορών για την αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης (ο μέσος αριθμός ωρών ανά έτος που αναλώνονται σε κυκλοφοριακή συμφόρηση είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση). Θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που δεν καλύπτονται από συστήματα εμπορίας εκπομπών. Ο συνδυασμός της μετατόπισης της φορολογίας προς τομείς εκτός της εργασίας και της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης θα μπορούσε να βελτιώσει τη δικαιοσύνη του φορολογικού συστήματος, να τονώσει την απασχόληση και να προωθήσει κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους. |
| --- | --- |

(21)

Το βελγικό φορολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται από υψηλή φορολογική επιβάρυνση της εργασίας, με σχετικά υψηλούς φορολογικούς συντελεστές, και στενά φορολογικά κλιμάκια. Το γεγονός αυτό περιορίζει την πραγματική προοδευτικότητα του φορολογικού συστήματος και αποδυναμώνει περαιτέρω τη συμμετοχή στην εργασία. Ενώ η φορολογική μεταρρύθμιση του 2016 μείωσε τη φορολογική επιβάρυνση της εργασίας για τα άτομα με τα χαμηλότερα εισοδήματα, η φορολογική επιβάρυνση παραμένει η υψηλότερη στην Ένωση για όσους αμείβονται με τον μέσο μισθό. Η υψηλή φορολόγηση της εργασίας μπορεί επίσης να αποθαρρύνει τη συμμετοχή στη διά βίου μάθηση. Επιπλέον, ορισμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού του συστήματος παροχών ανεργίας κινδυνεύουν να υπονομεύσουν τα κίνητρα για εργασία για όσους αναζητούν εργασία, ενώ μάλιστα ενδέχεται να μειώσουν την αποτελεσματικότητα των πολιτικών ενεργοποίησης. Η πολυπλοκότητα της κοινωνικής στήριξης και οι περιορισμένες δυνατότητες συνδυασμού του εισοδήματος από την εργασία και από κοινωνικές παροχές μπορεί επίσης να δημιουργήσουν αντικίνητρα για την ανάληψη εργασίας, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό εισόδημα. Επιπλέον, εν μέρει για να μετριαστούν οι υψηλοί φορολογικοί συντελεστές, οι φορολογικές βάσεις διαβρώνονται από πολυάριθμες απαλλαγές, εκπτώσεις και μειωμένους συντελεστές, τα οποία οδηγούν σε μείωση της αποδοτικότητας και προκαλούν στρεβλώσεις. Ορισμένα χαρακτηριστικά του φορολογικού συστήματος συμβάλλουν στη στρέβλωση των επενδυτικών επιλογών και οδηγούν σε υπερεπενδύσεις σε ορισμένα περιουσιακά στοιχεία. Για παράδειγμα, τα ενοίκια από ακίνητη περιουσία υποφορολογούνται, ενώ οι τόκοι των στεγαστικών δανείων για δευτερεύουσες κατοικίες εκπίπτουν από τον φόρο. Επιπλέον, τα φορολογικά κίνητρα για αποταμιεύσεις και ο αυστηρός σχεδιασμός των φορολογικών κανόνων που ισχύουν για τις μακροπρόθεσμες αποταμιεύσεις και τα συνταξιοδοτικά καθεστώτα δημιουργούν εμπόδια στην καλύτερη κατανομή των κεφαλαίων. Ο φόρος επί των λογαριασμών χαρτοφυλακίου, που θεσπίστηκε με τον νόμο της 17ης Φεβρουαρίου 2021, λειτουργεί επίσης ως αντικίνητρο για επενδύσεις σε χρηματοπιστωτικά μέσα. Επιπλέον, υπάρχει περιθώριο ανάπτυξης της περιβαλλοντικής φορολογίας, μέσω της μείωσης των επιδοτήσεων για ορυκτά καύσιμα και της ενθάρρυνσης των επενδύσεων στην οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Για παράδειγμα, η επανεξέταση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα ορυκτά καύσιμα που χρησιμοποιούνται για θέρμανση (π.χ. πετρέλαιο εσωτερικής καύσης και φυσικό αέριο), οι οποίοι είναι χαμηλοί σε σύγκριση με την ηλεκτρική ενέργεια, θα ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε λύσεις θέρμανσης χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών. Θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν επιλογές πολιτικής, όπως η θέσπιση οδικών τελών για ιδιωτικά οχήματα (όπως για τα φορτηγά), με παράλληλη εξασφάλιση επαρκούς επιπέδου παροχής δημόσιων μεταφορών για την αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης (ο μέσος αριθμός ωρών ανά έτος που αναλώνονται σε κυκλοφοριακή συμφόρηση είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση). Θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που δεν καλύπτονται από συστήματα εμπορίας εκπομπών. Ο συνδυασμός της μετατόπισης της φορολογίας προς τομείς εκτός της εργασίας και της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης θα μπορούσε να βελτιώσει τη δικαιοσύνη του φορολογικού συστήματος, να τονώσει την απασχόληση και να προωθήσει κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς στόχους.

| (22) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στο Βέλγιο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου αναμένεται να συμβάλει στην αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων που προσδιορίζονται στις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις. Για τη βελτίωση της ποιότητας και της αποδοτικότητας των δημόσιων δαπανών, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει τη συστηματική ενσωμάτωση της επανεξέτασης των δαπανών στους κύκλους δημοσιονομικού προγραμματισμού όλων των επιπέδων διακυβέρνησης. Στο πλαίσιο της αύξησης των δημόσιων δαπανών για τις συντάξεις, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει επίσης διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στην αγορά εργασίας και την ενίσχυση της ένταξης ευάλωτων ομάδων στην κοινωνία και την αγορά εργασίας, όπως άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, γυναίκες, νέοι, άτομα με αναπηρία και άτομα που διατρέχουν κίνδυνο ψηφιακού αποκλεισμού. Στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Βέλγιο θα εξασφαλίσει την ανάπτυξη δικτύων 5G. Επίσης, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει μεταρρύθμιση του συστήματος φορολόγησης των εταιρικών αυτοκινήτων, με στόχο τον πλήρη εξηλεκτρισμό των στόλων εταιρικών οχημάτων. |
| --- | --- |

(22)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στο Βέλγιο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου αναμένεται να συμβάλει στην αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων που προσδιορίζονται στις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις. Για τη βελτίωση της ποιότητας και της αποδοτικότητας των δημόσιων δαπανών, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει τη συστηματική ενσωμάτωση της επανεξέτασης των δαπανών στους κύκλους δημοσιονομικού προγραμματισμού όλων των επιπέδων διακυβέρνησης. Στο πλαίσιο της αύξησης των δημόσιων δαπανών για τις συντάξεις, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, η οποία αποσκοπεί, μεταξύ άλλων, στη βελτίωση της οικονομικής και κοινωνικής βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει επίσης διάφορα μέτρα για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στην αγορά εργασίας και την ενίσχυση της ένταξης ευάλωτων ομάδων στην κοινωνία και την αγορά εργασίας, όπως άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, γυναίκες, νέοι, άτομα με αναπηρία και άτομα που διατρέχουν κίνδυνο ψηφιακού αποκλεισμού. Στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Βέλγιο θα εξασφαλίσει την ανάπτυξη δικτύων 5G. Επίσης, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου περιλαμβάνει μεταρρύθμιση του συστήματος φορολόγησης των εταιρικών αυτοκινήτων, με στόχο τον πλήρη εξηλεκτρισμό των στόλων εταιρικών οχημάτων.

| (23) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στο Βέλγιο αντιπροσωπεύουν το 49,6 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 26,6 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει το Βέλγιο να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά του. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(23)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Βελγίου αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στο Βέλγιο αντιπροσωπεύουν το 49,6 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 26,6 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει το Βέλγιο να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά του. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (24) | Το Βέλγιο δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, το Βέλγιο πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(24)

Το Βέλγιο δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, το Βέλγιο πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (25) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Βέλγιο αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την αγορά εργασίας και το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας. Το πρωτοφανές υψηλό ποσοστό κενών θέσεων εργασίας στο Βέλγιο δείχνει ότι οι εργοδότες δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να προσλάβουν εργαζομένους με τις κατάλληλες δεξιότητες. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού αφορούν όλα τα επίπεδα δεξιοτήτων και εξακολουθούν να υπάρχουν σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών των πληροφοριών και της επικοινωνίας, της εκπαίδευσης, της φροντίδας και των κατασκευών. Ειδικότερα, υπάρχουν πολύ λίγοι πτυχιούχοι θετικών επιστημών, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών (STEM), τόσο μεταξύ των αποφοίτων ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από επαγγελματικά προγράμματα όσο και μεταξύ των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων εξηγούνται επίσης από τη χαμηλή συμμετοχή σε προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, στα οποία η αναβάθμιση των δεξιοτήτων θα μπορούσε να προσφέρει καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης. Στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα αναπτυχθούν ατομικοί λογαριασμοί μάθησης και ατομικά δικαιώματα μάθησης για τους εργαζομένους. Ωστόσο, το ποσοστό των δαπανών για τις ενεργητικές πολιτικές στην αγορά εργασίας που διατίθεται στην κατάρτιση είναι περιορισμένο και μόνο ένα μικρό —παρότι αυξανόμενο— ποσοστό των ατόμων που αναζητούν εργασία παρακολουθεί προγράμματα κατάρτισης που σχετίζονται με την έλλειψη εργατικού δυναμικού. Η αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων αποτελεί βασικό μοχλό για την υλοποίηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και τη διευκόλυνση της πράσινης μετάβασης, καθώς και για την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά την απασχόληση και τις δεξιότητες. |
| --- | --- |

(25)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Βέλγιο αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την αγορά εργασίας και το εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας. Το πρωτοφανές υψηλό ποσοστό κενών θέσεων εργασίας στο Βέλγιο δείχνει ότι οι εργοδότες δυσκολεύονται όλο και περισσότερο να προσλάβουν εργαζομένους με τις κατάλληλες δεξιότητες. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού αφορούν όλα τα επίπεδα δεξιοτήτων και εξακολουθούν να υπάρχουν σε διάφορους τομείς, συμπεριλαμβανομένων των τεχνολογιών των πληροφοριών και της επικοινωνίας, της εκπαίδευσης, της φροντίδας και των κατασκευών. Ειδικότερα, υπάρχουν πολύ λίγοι πτυχιούχοι θετικών επιστημών, τεχνολογίας, μηχανικής και μαθηματικών (STEM), τόσο μεταξύ των αποφοίτων ανώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης από επαγγελματικά προγράμματα όσο και μεταξύ των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι αναντιστοιχίες δεξιοτήτων εξηγούνται επίσης από τη χαμηλή συμμετοχή σε προγράμματα εκπαίδευσης ενηλίκων, ιδίως για τα άτομα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, στα οποία η αναβάθμιση των δεξιοτήτων θα μπορούσε να προσφέρει καλύτερες ευκαιρίες απασχόλησης. Στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, θα αναπτυχθούν ατομικοί λογαριασμοί μάθησης και ατομικά δικαιώματα μάθησης για τους εργαζομένους. Ωστόσο, το ποσοστό των δαπανών για τις ενεργητικές πολιτικές στην αγορά εργασίας που διατίθεται στην κατάρτιση είναι περιορισμένο και μόνο ένα μικρό —παρότι αυξανόμενο— ποσοστό των ατόμων που αναζητούν εργασία παρακολουθεί προγράμματα κατάρτισης που σχετίζονται με την έλλειψη εργατικού δυναμικού. Η αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και της αναντιστοιχίας δεξιοτήτων αποτελεί βασικό μοχλό για την υλοποίηση του ψηφιακού μετασχηματισμού και τη διευκόλυνση της πράσινης μετάβασης, καθώς και για την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά την απασχόληση και τις δεξιότητες.

| (26) | Όσον αφορά τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και την αναντιστοιχία δεξιοτήτων, εκφράζονται ανησυχίες, ιδίως σχετικά με τις επιδόσεις και τη συμπεριληπτικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, μεταξύ άλλων υπό το πρίσμα των υψηλών δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση (21). Το χάσμα στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα συνδέεται στενά με το κοινωνικοοικονομικό και μεταναστευτικό υπόβαθρο των σπουδαστών και είναι από τα μεγαλύτερα στην Ένωση, γεγονός που οδηγεί σε ανισότητες στην εκπαίδευση. Περισσότεροι από ένας στους τρεις νέους ενήλικες με αναπηρία δεν ολοκληρώνουν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιπλέον, μόλις το 6,2 % των σπουδαστών στο Βέλγιο συμμετείχαν σε δραστηριότητες μάθησης στο χώρο εργασίας το 2019, ποσοστό πολύ χαμηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (29 %). Η αύξηση της συνάφειας των συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) με την αγορά εργασίας είναι ιδιαίτερα δικαιολογημένη στη γαλλική κοινότητα, καθώς μόνο 3 από τις 10 δημοφιλέστερες επιλογές ανώτερης δευτεροβάθμιας ΕΕΚ προετοιμάζουν για επαγγέλματα όπου υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού. Συνολικά, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες στο Βέλγιο σχετικά με την ελκυστικότητα της ΕΕΚ ως διαδρομής προς την αριστεία, όπως αντικατοπτρίζεται στο μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού με αρνητική αντίληψη για την ΕΕΚ. Η ενίσχυση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού θα συμβάλει στη διατήρηση των εκπαιδευτικών και στη μείωση της αυξανόμενης έλλειψης ειδικευμένων εκπαιδευτικών. Το γεγονός αυτό αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τα μειονεκτούντα σχολεία, με κίνδυνο να αυξηθούν περαιτέρω οι υφιστάμενες ανισότητες στο εκπαιδευτικό σύστημα. Παρά τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, η ελκυστικότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού θα ενισχυθεί με την παροχή καλύτερης αρχικής εκπαίδευσης και συνεχούς επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και με την ανάπτυξη πιο ευέλικτων και ελκυστικών επιλογών σταδιοδρομίας. |
| --- | --- |

(26)

Όσον αφορά τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και την αναντιστοιχία δεξιοτήτων, εκφράζονται ανησυχίες, ιδίως σχετικά με τις επιδόσεις και τη συμπεριληπτικότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, μεταξύ άλλων υπό το πρίσμα των υψηλών δημόσιων δαπανών για την εκπαίδευση (21). Το χάσμα στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα συνδέεται στενά με το κοινωνικοοικονομικό και μεταναστευτικό υπόβαθρο των σπουδαστών και είναι από τα μεγαλύτερα στην Ένωση, γεγονός που οδηγεί σε ανισότητες στην εκπαίδευση. Περισσότεροι από ένας στους τρεις νέους ενήλικες με αναπηρία δεν ολοκληρώνουν τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Επιπλέον, μόλις το 6,2 % των σπουδαστών στο Βέλγιο συμμετείχαν σε δραστηριότητες μάθησης στο χώρο εργασίας το 2019, ποσοστό πολύ χαμηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (29 %). Η αύξηση της συνάφειας των συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) με την αγορά εργασίας είναι ιδιαίτερα δικαιολογημένη στη γαλλική κοινότητα, καθώς μόνο 3 από τις 10 δημοφιλέστερες επιλογές ανώτερης δευτεροβάθμιας ΕΕΚ προετοιμάζουν για επαγγέλματα όπου υπάρχει έλλειψη εργατικού δυναμικού. Συνολικά, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες στο Βέλγιο σχετικά με την ελκυστικότητα της ΕΕΚ ως διαδρομής προς την αριστεία, όπως αντικατοπτρίζεται στο μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού με αρνητική αντίληψη για την ΕΕΚ. Η ενίσχυση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού θα συμβάλει στη διατήρηση των εκπαιδευτικών και στη μείωση της αυξανόμενης έλλειψης ειδικευμένων εκπαιδευτικών. Το γεγονός αυτό αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τα μειονεκτούντα σχολεία, με κίνδυνο να αυξηθούν περαιτέρω οι υφιστάμενες ανισότητες στο εκπαιδευτικό σύστημα. Παρά τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί, η ελκυστικότητα του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού θα ενισχυθεί με την παροχή καλύτερης αρχικής εκπαίδευσης και συνεχούς επαγγελματικής εξέλιξης, καθώς και με την ανάπτυξη πιο ευέλικτων και ελκυστικών επιλογών σταδιοδρομίας.

| (27) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(27)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (28) | Περίπου το 70 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας του Βελγίου καλύπτεται από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η εξάρτηση από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία ανέρχεται στο 30 % για το αργό πετρέλαιο (ποσοστό συνολικών εισαγωγών), ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 (26 %), αλλά σε συγκριτικά χαμηλότερο ποσοστό για το φυσικό αέριο (7 % έναντι 44 % για την Ένωση) και για τον άνθρακα (39 % έναντι 54 %) (22). Τα ποσοστά στο ενεργειακό μείγμα του πετρελαίου (39 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης έναντι 33 %) και του φυσικού αερίου (30 % έναντι 24 %) είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης, ενώ το ποσοστό του άνθρακα είναι χαμηλότερο (5 % έναντι 11 %). Το ποσοστό της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα είναι 16 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης. Η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές αντιπροσώπευε μόνο το 13 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας το 2020. Το Βέλγιο θα πρέπει να λάβει σημαντικά πρόσθετα μέτρα για να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την επίτευξη προόδου προς την κλιματική ουδετερότητα το 2050 και τη μείωση της εξάρτησής του από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, η ανάπτυξη χερσαίων αιολικών έργων και η σχετική επέκταση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας παρεμποδίζονται σε μεγάλο βαθμό από τις μεγάλες καθυστερήσεις στη χορήγηση οικοδομικών αδειών, ιδίως λόγω των πολυάριθμων, μονότονων και χρονοβόρων διαδικασιών προσφυγής. Η εναρμόνιση μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης (ομοσπονδιακού, περιφερειακού, τοπικού) όσον αφορά τους στόχους και τη στρατηγική που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων του Βελγίου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα εξασφαλίσει ένα σαφέστερο πλαίσιο για τους επενδυτές και θα μειώσει τον αριθμό των προσφυγών, ενώ παράλληλα θα επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη σχετική ενίσχυση του δικτύου. Επιπλέον, η αδειοδότηση θα μπορούσε να διευκολυνθεί με την ενίσχυση της ικανότητας των οργάνων προσφυγής και τη θέσπιση περαιτέρω μέτρων για τη μείωση της διάρκειας των διαδικασιών προσφυγής και της πιθανότητας διαδοχικών προσφυγών, με τη χαλάρωση των περιορισμών σε περιοχές πλησίον αερολιμένων, ραντάρ και στρατιωτικών ζωνών, καθώς και με την επικαιροποίηση των απαιτήσεων ελάχιστης απόστασης (από τις ανεμογεννήτριες). Η καθιέρωση χωροταξικού σχεδιασμού που λαμβάνει υπόψη τις δυνατότητες των περιοχών όσον αφορά τους πόρους και η μεγαλύτερη συμμετοχή των δήμων σε έργα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσαν να αυξήσουν την αποδοχή από τους κατοίκους της περιοχής.
  Οι δυνατότητες των ηλιακών εγκαταστάσεων στέγης (τόσο για εγκαταστάσεις μικρής κλίμακας όσο και για εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας) θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν καλύτερα με τη θέσπιση προϋποθέσεων πλαισίου που είναι προβλέψιμες και επαρκείς για την τόνωση της αυτοκατανάλωσης, της κοινής χρήσης της ενέργειας και της ανταπόκρισης από την πλευρά της ζήτησης. Για να καλυφθεί το αυξημένο επίπεδο ποικιλομορφίας των πηγών ενέργειας στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, το δίκτυο θα έπρεπε να ενισχυθεί και να καταστεί πιο έξυπνο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. |
| --- | --- |

(28)

Περίπου το 70 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας του Βελγίου καλύπτεται από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η εξάρτηση από εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία ανέρχεται στο 30 % για το αργό πετρέλαιο (ποσοστό συνολικών εισαγωγών), ποσοστό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27 (26 %), αλλά σε συγκριτικά χαμηλότερο ποσοστό για το φυσικό αέριο (7 % έναντι 44 % για την Ένωση) και για τον άνθρακα (39 % έναντι 54 %) (22). Τα ποσοστά στο ενεργειακό μείγμα του πετρελαίου (39 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης έναντι 33 %) και του φυσικού αερίου (30 % έναντι 24 %) είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης, ενώ το ποσοστό του άνθρακα είναι χαμηλότερο (5 % έναντι 11 %). Το ποσοστό της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα είναι 16 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης. Η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές αντιπροσώπευε μόνο το 13 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας το 2020. Το Βέλγιο θα πρέπει να λάβει σημαντικά πρόσθετα μέτρα για να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την επίτευξη προόδου προς την κλιματική ουδετερότητα το 2050 και τη μείωση της εξάρτησής του από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, η ανάπτυξη χερσαίων αιολικών έργων και η σχετική επέκταση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας παρεμποδίζονται σε μεγάλο βαθμό από τις μεγάλες καθυστερήσεις στη χορήγηση οικοδομικών αδειών, ιδίως λόγω των πολυάριθμων, μονότονων και χρονοβόρων διαδικασιών προσφυγής. Η εναρμόνιση μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης (ομοσπονδιακού, περιφερειακού, τοπικού) όσον αφορά τους στόχους και τη στρατηγική που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων του Βελγίου για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα εξασφαλίσει ένα σαφέστερο πλαίσιο για τους επενδυτές και θα μειώσει τον αριθμό των προσφυγών, ενώ παράλληλα θα επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη σχετική ενίσχυση του δικτύου. Επιπλέον, η αδειοδότηση θα μπορούσε να διευκολυνθεί με την ενίσχυση της ικανότητας των οργάνων προσφυγής και τη θέσπιση περαιτέρω μέτρων για τη μείωση της διάρκειας των διαδικασιών προσφυγής και της πιθανότητας διαδοχικών προσφυγών, με τη χαλάρωση των περιορισμών σε περιοχές πλησίον αερολιμένων, ραντάρ και στρατιωτικών ζωνών, καθώς και με την επικαιροποίηση των απαιτήσεων ελάχιστης απόστασης (από τις ανεμογεννήτριες). Η καθιέρωση χωροταξικού σχεδιασμού που λαμβάνει υπόψη τις δυνατότητες των περιοχών όσον αφορά τους πόρους και η μεγαλύτερη συμμετοχή των δήμων σε έργα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές θα μπορούσαν να αυξήσουν την αποδοχή από τους κατοίκους της περιοχής.

Οι δυνατότητες των ηλιακών εγκαταστάσεων στέγης (τόσο για εγκαταστάσεις μικρής κλίμακας όσο και για εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας) θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν καλύτερα με τη θέσπιση προϋποθέσεων πλαισίου που είναι προβλέψιμες και επαρκείς για την τόνωση της αυτοκατανάλωσης, της κοινής χρήσης της ενέργειας και της ανταπόκρισης από την πλευρά της ζήτησης. Για να καλυφθεί το αυξημένο επίπεδο ποικιλομορφίας των πηγών ενέργειας στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, το δίκτυο θα έπρεπε να ενισχυθεί και να καταστεί πιο έξυπνο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων.

| (29) | Στα πρόσθετα μέσα για την περαιτέρω ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, των εκπομπών και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα περιλαμβάνονται οι επενδύσεις στην αλυσίδα αξίας του υδρογόνου, η ενεργειακή ανακαίνιση και η απαλλαγή των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοτήσεις ανακατευθύνονται προς πηγές θέρμανσης χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και ότι θεσπίζονται ή επιταχύνονται οι περιφερειακές απαγορεύσεις εγκατάστασης λέβητα πετρελαίου ή λέβητα αερίου σε νέα κτίρια. Η μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων θα διευκολυνθεί εάν μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας και οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης (μέσω της ενθάρρυνσης ριζικότερων ανακαινίσεων) ενταθούν και πραγματοποιηθούν παράλληλα με τη μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου το Βέλγιο να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Στις μεταφορές, το υψηλό ποσοστό της χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων αντιπροσωπεύει μεγάλο μέρος της κατανάλωσης πετρελαίου στο Βέλγιο. Η προώθηση της ήπιας κινητικότητας (για παράδειγμα, χρήση ποδηλάτου, κοινή κινητικότητα) και της χρήσης των δημόσιων μεταφορών, μεταξύ άλλων μέσω βελτιωμένων υπηρεσιών δημόσιων μεταφορών, θα συμβάλει στη μείωση της χρήσης των ιδιωτικών αυτοκινήτων και της σχετικής κατανάλωσης πετρελαίου. |
| --- | --- |

(29)

Στα πρόσθετα μέσα για την περαιτέρω ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, των εκπομπών και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα περιλαμβάνονται οι επενδύσεις στην αλυσίδα αξίας του υδρογόνου, η ενεργειακή ανακαίνιση και η απαλλαγή των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές. Αυτό σημαίνει ότι οι επιδοτήσεις ανακατευθύνονται προς πηγές θέρμανσης χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και ότι θεσπίζονται ή επιταχύνονται οι περιφερειακές απαγορεύσεις εγκατάστασης λέβητα πετρελαίου ή λέβητα αερίου σε νέα κτίρια. Η μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων θα διευκολυνθεί εάν μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας και οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης (μέσω της ενθάρρυνσης ριζικότερων ανακαινίσεων) ενταθούν και πραγματοποιηθούν παράλληλα με τη μετάβαση σε άλλα είδη καυσίμων. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου το Βέλγιο να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Στις μεταφορές, το υψηλό ποσοστό της χρήσης ιδιωτικών αυτοκινήτων αντιπροσωπεύει μεγάλο μέρος της κατανάλωσης πετρελαίου στο Βέλγιο. Η προώθηση της ήπιας κινητικότητας (για παράδειγμα, χρήση ποδηλάτου, κοινή κινητικότητα) και της χρήσης των δημόσιων μεταφορών, μεταξύ άλλων μέσω βελτιωμένων υπηρεσιών δημόσιων μεταφορών, θα συμβάλει στη μείωση της χρήσης των ιδιωτικών αυτοκινήτων και της σχετικής κατανάλωσης πετρελαίου.

| (30) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, το Βέλγιο μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, το Βέλγιο μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(30)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, το Βέλγιο μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, το Βέλγιο μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (31) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(31)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (32) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για το Βέλγιο, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(32)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για το Βέλγιο, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3.

ΣΥΝΙΣΤΑ στο Βέλγιο να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να ακολουθήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, περιορίζοντας συγκεκριμένα την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και προς τα άτομα που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμο να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να ακολουθήσει δημοσιονομική πολιτική που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και τη διασφάλιση αξιόπιστης και σταδιακής μείωσης του χρέους και δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα μέσω σταδιακής εξυγίανσης, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων. Να δώσει προτεραιότητα σε μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα της μακροχρόνιας φροντίδας, μεταξύ άλλων με την προώθηση της οικονομικά αποδοτικής χρήσης των διαφόρων εγκαταστάσεων παροχής φροντίδας. Να προβεί σε μεταρρύθμιση των συστημάτων φορολογίας και παροχών ώστε να μειωθούν τα αντικίνητρα για εργασία, μετατοπίζοντας τη φορολογική επιβάρυνση από την εργασία και απλουστεύοντας το σύστημα φορολογίας και παροχών. Να μειώσει τις φορολογικές δαπάνες και να καταστήσει το φορολογικό σύστημα πιο ουδέτερο ως προς τις επενδύσεις.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να αντιμετωπίσει τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και τις αναντιστοιχίες δεξιοτήτων, ιδίως με τη βελτίωση των επιδόσεων και της συμπεριληπτικότητας του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, την ενίσχυση της ποιότητας και της συνάφειας της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας, και την ανάπτυξη πιο ευέλικτων και ελκυστικών επιλογών σταδιοδρομίας και κατάρτισης για τους εκπαιδευτικούς.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με την ενίσχυση των βελτιώσεων της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση της χρήσης ορυκτών καυσίμων στα κτίρια, την προώθηση της χρήσης και της παροχής υπηρεσιών δημόσιων μεταφορών, καθώς και της ήπιας κινητικότητας, και την επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συναφών υποδομών δικτύου μέσω του περαιτέρω εξορθολογισμού των διαδικασιών αδειοδότησης, μεταξύ άλλων με τη μείωση των χρονοβόρων διαδικασιών προσφυγής και τη θέσπιση συνθηκών πλαισίου που θα τονώσουν τις επενδύσεις σε εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2021 (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 1).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10161/21 INIT· ST 10161/21 ADD 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Βελγίου για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Βελγίου για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 1).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

17

(18)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2021, The 2021 Ageing Report Economic and Budgetary Projections for the EU Member States (2019-2070) [Έκθεση του 2021 για τη γήρανση του πληθυσμού: Οικονομικές και δημοσιονομικές προβλέψεις για τα κράτη μέλη της ΕΕ (2019-2070)], Institutional paper 148.

18

(19)  Devos C, Cordon A, Lefèvre M, Obyn C, Renard F, Bouckaert N, Gerkens S, Maertens de Noordhout C, Devleesschauwer B, Haelterman M, Léonard C, Meeus P (2019), Performance du système de santé belge – Rapport 2019 – Synthèse. Health Services Research (HSR). Bruxelles: Centre Fédéral d’Expertise des Soins de Santé (KCE). KCE Reports 313B. D/2019/10.273/33.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

20

(21)  ΟΟΣΑ – Αποτελέσματα PISA 2018, τόμος 1.

21

(22)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για το Βέλγιο, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

22

(23)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

23

(24)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

24

---

ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/11 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/11

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Βουλγαρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Βουλγαρίας

(2022/C 334/02)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Βουλγαρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Βουλγαρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Βουλγαρία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Βουλγαρία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Βουλγαρίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Βουλγαρίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 15 Οκτωβρίου 2021, η Βουλγαρία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 4 Μαΐου 2022 το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Βουλγαρίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Βουλγαρία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 15 Οκτωβρίου 2021, η Βουλγαρία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 4 Μαΐου 2022 το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Βουλγαρίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Βουλγαρία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Βουλγαρία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Βουλγαρία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Βουλγαρία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Βουλγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Βουλγαρίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Βουλγαρία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Βουλγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Βουλγαρίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Βουλγαρίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Βουλγαρίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Βουλγαρία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Βουλγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Βουλγαρίας αυξήθηκε από 4,0 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,1 %. Η απόκριση της Βουλγαρίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Βουλγαρία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 24,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 25,1 % του ΑΕΠ το 2021. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Βουλγαρία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Βουλγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Βουλγαρίας αυξήθηκε από 4,0 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,1 %. Η απόκριση της Βουλγαρίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Βουλγαρία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 24,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 25,1 % του ΑΕΠ το 2021.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,6 % το 2022 και κατά 2,8 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,1 % το 2022 και υψηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2023, κυρίως λόγω των διαφορετικών προβλέψεων για την απασχόληση και την αύξηση των επενδύσεων. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 5,3 % του ΑΕΠ το 2022, ενώ θα μειωθεί σε 2,9 % το 2023. Η αύξηση του ελλείμματος το 2022, η οποία μετριάζεται από τη σταδιακή κατάργηση ορισμένων έκτακτων μέτρων που ελήφθησαν λόγω της νόσου COVID-19, αντικατοπτρίζει κυρίως την απότομη αύξηση της ενδιάμεσης κατανάλωσης, της στήριξης των επιχειρήσεων και των μέτρων ενέργειας, καθώς και τις τροποποιήσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 25,5 % το 2022 και σε 27,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 3,7 % και 2,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το έλλειμμα αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από το έλλειμμα του 2022 που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω των διαφορετικών μακροοικονομικών προβλέψεων, της χαμηλότερης αύξησης της ενδιάμεσης κατανάλωσης και των υψηλότερων εσόδων από φόρους επί της παραγωγής και των εισαγωγών το 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 25,3 % το 2022 και 25,6 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στα χαμηλότερα ελλείμματα και για τα δύο έτη και στην υψηλότερη προβλεπόμενη οικονομική ανάπτυξη το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 1,8 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Βουλγαρίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,6 % το 2022 και κατά 2,8 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,1 % το 2022 και υψηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2023, κυρίως λόγω των διαφορετικών προβλέψεων για την απασχόληση και την αύξηση των επενδύσεων. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 5,3 % του ΑΕΠ το 2022, ενώ θα μειωθεί σε 2,9 % το 2023. Η αύξηση του ελλείμματος το 2022, η οποία μετριάζεται από τη σταδιακή κατάργηση ορισμένων έκτακτων μέτρων που ελήφθησαν λόγω της νόσου COVID-19, αντικατοπτρίζει κυρίως την απότομη αύξηση της ενδιάμεσης κατανάλωσης, της στήριξης των επιχειρήσεων και των μέτρων ενέργειας, καθώς και τις τροποποιήσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 25,5 % το 2022 και σε 27,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 3,7 % και 2,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το έλλειμμα αυτό είναι σημαντικά χαμηλότερο από το έλλειμμα του 2022 που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω των διαφορετικών μακροοικονομικών προβλέψεων, της χαμηλότερης αύξησης της ενδιάμεσης κατανάλωσης και των υψηλότερων εσόδων από φόρους επί της παραγωγής και των εισαγωγών το 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 25,3 % το 2022 και 25,6 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στα χαμηλότερα ελλείμματα και για τα δύο έτη και στην υψηλότερη προβλεπόμενη οικονομική ανάπτυξη το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 1,8 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Βουλγαρίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,9 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε προγράμματα στήριξης για τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, τους βιομηχανικούς τελικούς χρήστες ηλεκτρικής ενέργειας και τους οικιακούς καταναλωτές αερίου. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν κατά κύριο λόγο ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η προσωρινή αναστολή όσον αφορά τις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,9 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε προγράμματα στήριξης για τις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας, τους βιομηχανικούς τελικούς χρήστες ηλεκτρικής ενέργειας και τους οικιακούς καταναλωτές αερίου. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν κατά κύριο λόγο ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η προσωρινή αναστολή όσον αφορά τις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (12).

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Βουλγαρία να επιδιώξει υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Βουλγαρία να διατηρήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Συνέστησε επίσης στη Βουλγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Βουλγαρία να επιδιώξει υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Βουλγαρία να διατηρήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Συνέστησε επίσης στη Βουλγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Βουλγαρίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,4 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (13). Η Βουλγαρία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 1,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Βουλγαρία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ), ενώ οι τροποποιήσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος (0,6 % του ΑΕΠ) και οι αυξήσεις των μισθών (0,3 % του ΑΕΠ) επίσης προβλέπεται να συμβάλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Βουλγαρία δεν διατηρεί επαρκώς υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Βουλγαρίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,4 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (13). Η Βουλγαρία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 1,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Βουλγαρία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ), ενώ οι τροποποιήσεις του συνταξιοδοτικού συστήματος (0,6 % του ΑΕΠ) και οι αυξήσεις των μισθών (0,3 % του ΑΕΠ) επίσης προβλέπεται να συμβάλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Βουλγαρία δεν διατηρεί επαρκώς υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 1,3 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Βουλγαρία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,9 % του ΑΕΠ), ενώ η αύξηση των κοινωνικών μεταβιβάσεων και οι αυξήσεις των μισθών προβλέπεται να συμβάλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 1,3 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Βουλγαρία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,9 % του ΑΕΠ), ενώ η αύξηση των κοινωνικών μεταβιβάσεων και οι αυξήσεις των μισθών προβλέπεται να συμβάλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών.

| (19) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,8 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,4 % έως το 2025. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν αυξήσεις των εσόδων από άμεσους φόρους και κοινωνικές εισφορές χάρη στο υψηλότερο εισόδημα των νοικοκυριών και στις υψηλότερες μεταβιβάσεις κεφαλαίου χάρη στον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 29,1 % το 2024, και αύξηση σε ποσοστό 30,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,8 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,4 % έως το 2025. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν αυξήσεις των εσόδων από άμεσους φόρους και κοινωνικές εισφορές χάρη στο υψηλότερο εισόδημα των νοικοκυριών και στις υψηλότερες μεταβιβάσεις κεφαλαίου χάρη στον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 29,1 % το 2024, και αύξηση σε ποσοστό 30,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων προς υλοποίηση με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Βουλγαρία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εφαρμόζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις στον κοινωνικό τομέα με μέτρα για τη βελτίωση της κοινωνικής ένταξης, τα οποία αναμένεται να βελτιώσουν την επάρκεια και την κάλυψη του καθεστώτος ελάχιστου εισοδήματος, καθώς και με μέτρα για την προώθηση της ενσωμάτωσης της απασχόλησης και των κοινωνικών υπηρεσιών. Άλλα μέτρα για την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων επικεντρώνονται στην απόκτηση δεξιοτήτων, ιδίως ψηφιακών δεξιοτήτων, στη βελτίωση της συνάφειας των συστημάτων εκπαίδευσης και διά βίου μάθησης με την αγορά εργασίας και στη διεύρυνση της προσφοράς υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης σε ολόκληρη τη Βουλγαρία. Τα μέτρα αυτά μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων και στην περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και το αντίστοιχο σχέδιο δράσης έως το 2030. Περαιτέρω, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, με την προώθηση της απανθρακοποίησης του τομέα ενέργειας, την αύξηση της συνολικής ενεργειακής απόδοσης και την εφαρμογή μέτρων στις βιώσιμες μεταφορές και στις ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες. Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει εκτεταμένα μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και του δικαστικού συστήματος, την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση της διαφθοράς, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την προώθηση των επενδύσεων και τη βελτίωση του συστήματος έρευνας και καινοτομίας. Αυτό θα συμβάλει επίσης στη στήριξη της Βουλγαρίας για την αντιμετώπιση των ανησυχιών και των παρατηρήσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού για το κράτος δικαίου. |
| --- | --- |

(20)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων προς υλοποίηση με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Βουλγαρία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εφαρμόζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις στον κοινωνικό τομέα με μέτρα για τη βελτίωση της κοινωνικής ένταξης, τα οποία αναμένεται να βελτιώσουν την επάρκεια και την κάλυψη του καθεστώτος ελάχιστου εισοδήματος, καθώς και με μέτρα για την προώθηση της ενσωμάτωσης της απασχόλησης και των κοινωνικών υπηρεσιών. Άλλα μέτρα για την εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων επικεντρώνονται στην απόκτηση δεξιοτήτων, ιδίως ψηφιακών δεξιοτήτων, στη βελτίωση της συνάφειας των συστημάτων εκπαίδευσης και διά βίου μάθησης με την αγορά εργασίας και στη διεύρυνση της προσφοράς υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης σε ολόκληρη τη Βουλγαρία. Τα μέτρα αυτά μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη των στόχων και στην περαιτέρω πρόοδο όσον αφορά τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και το αντίστοιχο σχέδιο δράσης έως το 2030. Περαιτέρω, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις, με την προώθηση της απανθρακοποίησης του τομέα ενέργειας, την αύξηση της συνολικής ενεργειακής απόδοσης και την εφαρμογή μέτρων στις βιώσιμες μεταφορές και στις ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες. Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει εκτεταμένα μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης και του δικαστικού συστήματος, την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση της διαφθοράς, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την προώθηση των επενδύσεων και τη βελτίωση του συστήματος έρευνας και καινοτομίας. Αυτό θα συμβάλει επίσης στη στήριξη της Βουλγαρίας για την αντιμετώπιση των ανησυχιών και των παρατηρήσεων στο πλαίσιο του μηχανισμού για το κράτος δικαίου.

| (21) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Βουλγαρίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Βουλγαρία αντιπροσωπεύουν το 58,9 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25,8 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Βουλγαρία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Ταυτόχρονα, περαιτέρω προσπάθειες για την πλήρη αξιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης και την παροχή ολοκληρωμένης απασχόλησης και κοινωνικής στήριξης θα συμβάλουν στον μετριασμό των επιπτώσεων της προβλεπόμενης δημογραφικής αλλαγής και στη στήριξη μιας δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(21)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Βουλγαρίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Βουλγαρία αντιπροσωπεύουν το 58,9 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25,8 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Βουλγαρία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Ταυτόχρονα, περαιτέρω προσπάθειες για την πλήρη αξιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών απασχόλησης και την παροχή ολοκληρωμένης απασχόλησης και κοινωνικής στήριξης θα συμβάλουν στον μετριασμό των επιπτώσεων της προβλεπόμενης δημογραφικής αλλαγής και στη στήριξη μιας δίκαιης πράσινης και ψηφιακής μετάβασης. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (22) | Στις 11 Μαΐου 2022, η Βουλγαρία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), ενώ τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής δεν έχουν υποβληθεί ακόμα. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Βουλγαρία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(22)

Στις 11 Μαΐου 2022, η Βουλγαρία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), ενώ τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής δεν έχουν υποβληθεί ακόμα. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Βουλγαρία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (23) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης και σύμφωνα με την εντολή που έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2022, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δημιούργησαν ενεργειακή πλατφόρμα της ΕΕ για την εθελοντική κοινή αγορά αερίου, ΥΦΑ και υδρογόνου. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(23)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης και σύμφωνα με την εντολή που έδωσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Μάρτιο του 2022, η Επιτροπή και τα κράτη μέλη δημιούργησαν ενεργειακή πλατφόρμα της ΕΕ για την εθελοντική κοινή αγορά αερίου, ΥΦΑ και υδρογόνου. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (24) | Η Βουλγαρία διαθέτει την οικονομία υψηλότερης έντασης άνθρακα στην Ένωση, ενώ και η ένταση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι υπερτετραπλάσια από τον μέσο όρο της Ένωσης. Το σημερινό ποσοστό των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα της Βουλγαρίας είναι 61,5 %, ενώ η πυρηνική ενέργεια αντιπροσωπεύει ποσοστό 24 % και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 14,5 %, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (19 %). Η χώρα εξαρτάτο σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία για το φυσικό αέριο μέχρι τον Απρίλιο του 2022 (18). Το 2020, το 75 % του φυσικού αερίου εισήχθη από τη Ρωσία, ποσοστό υψηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (43,2 %). Ωστόσο, το ποσοστό του στο ενεργειακό μείγμα ήταν μόλις 13,9 %, πολύ χαμηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (24,4 %). Η βιομηχανία εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής αερίου, με ποσοστό 40 %, συμπεριλαμβανομένης της μη ενεργειακής χρήσης, ενώ το ποσοστό του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας έχει μειωθεί από το 2010, από 30 % σε 25 % το 2019. Η τηλεθέρμανση βασίζεται στο φυσικό αέριο με μικρό περιθώριο βελτίωσης, καθώς τα συστήματα τηλεθέρμανσης δεν μπορούν να αντικατασταθούν από εναλλακτικές πηγές. Ενώ το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διερευνά τις δυνατότητες χρήσης γεωθερμικής ενέργειας για θέρμανση, θα μπορούσαν να προβλεφθούν πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της εγκατάστασης αντλιών θερμότητας μεγάλης κλίμακας. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα καλύπτεται πλήρως από την εγχώρια παραγωγή λιγνίτη, ενώ η Βουλγαρία εισάγει περιορισμένες ποσότητες άνθρακα από τη Ρωσία για βιομηχανική χρήση (0,56 εκατ. τόνοι, που αντιπροσωπεύουν το 85 % των συνολικών εισαγωγών άνθρακα). Αφετέρου, η Βουλγαρία εξαρτάται από τη Ρωσία για το αργό πετρέλαιο, καθώς το 63 % του αργού πετρελαίου της προέρχεται από τη Ρωσία (19), ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (26 %), ενώ εισάγει το 22 % των προϊόντων διύλισης πετρελαίου από τη Ρωσία, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (35 %). Συνολικά, το ποσοστό του πετρελαίου στο ενεργειακό μείγμα ήταν 23,9 % το 2020, χαμηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (32,7 %). Το βουλγαρικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει την έγκριση χάρτη πορείας για την κλιματική ουδετερότητα. Περιλαμβάνει μέτρα για την ολοκλήρωση της σταδιακής κατάργησης του άνθρακα και του λιγνίτη το αργότερο έως το 2038 και σημαντικές επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ θα χρειαστούν περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων για το κλίμα και την ενεργειακή μετάβαση.
  Όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η Βουλγαρία έχει δεσμευτεί να προσθέσει τουλάχιστον 3 500 MW νέας δυναμικότητας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (αιολική και ηλιακή) και να δημιουργήσει τις τεχνικές προϋποθέσεις για την ενσωμάτωση επιπλέον 4 500 MW στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2026. Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρύθμιση για την άρση βασικών εμποδίων για την ανάπτυξη τεχνολογιών και αλυσίδων αξίας ανανεώσιμου υδρογόνου, καθώς και επενδύσεις για τη στήριξη της ανάπτυξης πιλοτικών έργων για την παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου και βιώσιμου βιοαερίου. Προβλέπονται επίσης μέτρα που θα βοηθήσουν τα νοικοκυριά να εγκαταστήσουν ηλιακά συστήματα θέρμανσης νερού και ηλιακά φωτοβολταϊκά συστήματα. Το σχέδιο θα καθορίσει επίσης την ενεργειακή φτώχεια. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Βουλγαρία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(24)

Η Βουλγαρία διαθέτει την οικονομία υψηλότερης έντασης άνθρακα στην Ένωση, ενώ και η ένταση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου είναι υπερτετραπλάσια από τον μέσο όρο της Ένωσης. Το σημερινό ποσοστό των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα της Βουλγαρίας είναι 61,5 %, ενώ η πυρηνική ενέργεια αντιπροσωπεύει ποσοστό 24 % και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας 14,5 %, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (19 %). Η χώρα εξαρτάτο σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία για το φυσικό αέριο μέχρι τον Απρίλιο του 2022 (18). Το 2020, το 75 % του φυσικού αερίου εισήχθη από τη Ρωσία, ποσοστό υψηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (43,2 %). Ωστόσο, το ποσοστό του στο ενεργειακό μείγμα ήταν μόλις 13,9 %, πολύ χαμηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (24,4 %). Η βιομηχανία εξακολουθεί να είναι ο μεγαλύτερος καταναλωτής αερίου, με ποσοστό 40 %, συμπεριλαμβανομένης της μη ενεργειακής χρήσης, ενώ το ποσοστό του τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας έχει μειωθεί από το 2010, από 30 % σε 25 % το 2019. Η τηλεθέρμανση βασίζεται στο φυσικό αέριο με μικρό περιθώριο βελτίωσης, καθώς τα συστήματα τηλεθέρμανσης δεν μπορούν να αντικατασταθούν από εναλλακτικές πηγές. Ενώ το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας διερευνά τις δυνατότητες χρήσης γεωθερμικής ενέργειας για θέρμανση, θα μπορούσαν να προβλεφθούν πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της εγκατάστασης αντλιών θερμότητας μεγάλης κλίμακας. Η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με καύση άνθρακα καλύπτεται πλήρως από την εγχώρια παραγωγή λιγνίτη, ενώ η Βουλγαρία εισάγει περιορισμένες ποσότητες άνθρακα από τη Ρωσία για βιομηχανική χρήση (0,56 εκατ. τόνοι, που αντιπροσωπεύουν το 85 % των συνολικών εισαγωγών άνθρακα). Αφετέρου, η Βουλγαρία εξαρτάται από τη Ρωσία για το αργό πετρέλαιο, καθώς το 63 % του αργού πετρελαίου της προέρχεται από τη Ρωσία (19), ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (26 %), ενώ εισάγει το 22 % των προϊόντων διύλισης πετρελαίου από τη Ρωσία, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (35 %). Συνολικά, το ποσοστό του πετρελαίου στο ενεργειακό μείγμα ήταν 23,9 % το 2020, χαμηλότερο του μέσου όρου της Ένωσης (32,7 %). Το βουλγαρικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει την έγκριση χάρτη πορείας για την κλιματική ουδετερότητα. Περιλαμβάνει μέτρα για την ολοκλήρωση της σταδιακής κατάργησης του άνθρακα και του λιγνίτη το αργότερο έως το 2038 και σημαντικές επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ενώ θα χρειαστούν περαιτέρω προσπάθειες για την επίτευξη των στόχων για το κλίμα και την ενεργειακή μετάβαση.

Όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η Βουλγαρία έχει δεσμευτεί να προσθέσει τουλάχιστον 3 500 MW νέας δυναμικότητας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (αιολική και ηλιακή) και να δημιουργήσει τις τεχνικές προϋποθέσεις για την ενσωμάτωση επιπλέον 4 500 MW στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2026. Επιπλέον, το σχέδιο περιλαμβάνει μεταρρύθμιση για την άρση βασικών εμποδίων για την ανάπτυξη τεχνολογιών και αλυσίδων αξίας ανανεώσιμου υδρογόνου, καθώς και επενδύσεις για τη στήριξη της ανάπτυξης πιλοτικών έργων για την παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου και βιώσιμου βιοαερίου. Προβλέπονται επίσης μέτρα που θα βοηθήσουν τα νοικοκυριά να εγκαταστήσουν ηλιακά συστήματα θέρμανσης νερού και ηλιακά φωτοβολταϊκά συστήματα. Το σχέδιο θα καθορίσει επίσης την ενεργειακή φτώχεια. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Βουλγαρία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (25) | Ταυτόχρονα, το βουλγαρικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπει επενδύσεις ύψους άνω του 1 δισεκατ. EUR σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης που προορίζονται για το δημόσιο και ιδιωτικό κτιριακό απόθεμα. Η διαδικασία αυτή ενισχύεται από μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των φραγμών στις επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση και τη μείωση του διοικητικού φόρτου που συνδέεται με τις ανακαινίσεις. Ωστόσο, η Βουλγαρία θα πρέπει να επιδιώξει την περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της σύμφωνα με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της για την ανακαίνιση του κτιριακού αποθέματος. Το εθνικό ταμείο απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές που πρόκειται να συσταθεί το 2023 θα μπορούσε να στηρίξει αυτό το μέτρο. Παράλληλα, η Βουλγαρία θα πρέπει να εξασφαλίσει ενεργειακές διασυνδέσεις με επαρκή δυναμικότητα, μεταξύ άλλων και με γειτονικές χώρες. Με την ολοκλήρωση των υπό εξέλιξη επενδύσεων, η Βουλγαρία μπορεί να αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς, να διασφαλίσει την ασφάλεια του εφοδιασμού και να επιταχύνει τη διαφοροποίηση των οδών του αερίου. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, εφόσον είναι εφικτό, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. |
| --- | --- |

(25)

Ταυτόχρονα, το βουλγαρικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπει επενδύσεις ύψους άνω του 1 δισεκατ. EUR σε μέτρα ενεργειακής απόδοσης που προορίζονται για το δημόσιο και ιδιωτικό κτιριακό απόθεμα. Η διαδικασία αυτή ενισχύεται από μεταρρυθμίσεις για την αντιμετώπιση των φραγμών στις επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση και τη μείωση του διοικητικού φόρτου που συνδέεται με τις ανακαινίσεις. Ωστόσο, η Βουλγαρία θα πρέπει να επιδιώξει την περαιτέρω μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα προκειμένου να επιτύχει τους στόχους της σύμφωνα με τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της για την ανακαίνιση του κτιριακού αποθέματος. Το εθνικό ταμείο απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές που πρόκειται να συσταθεί το 2023 θα μπορούσε να στηρίξει αυτό το μέτρο. Παράλληλα, η Βουλγαρία θα πρέπει να εξασφαλίσει ενεργειακές διασυνδέσεις με επαρκή δυναμικότητα, μεταξύ άλλων και με γειτονικές χώρες. Με την ολοκλήρωση των υπό εξέλιξη επενδύσεων, η Βουλγαρία μπορεί να αξιοποιήσει τα πλεονεκτήματα της ενιαίας αγοράς, να διασφαλίσει την ασφάλεια του εφοδιασμού και να επιταχύνει τη διαφοροποίηση των οδών του αερίου. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, εφόσον είναι εφικτό, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων.

| (26) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Βουλγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Βουλγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(26)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Βουλγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Βουλγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (27) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(27)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (28) | Στις 10 Ιουλίου 2020, το βουλγαρικό λεβ συμπεριλήφθηκε στον ευρωπαϊκό μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών II (ΜΣΙ ΙΙ) ως προπαρασκευαστικό βήμα για την υιοθέτηση του ευρώ. Για τη διατήρηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την επίτευξη υψηλού βαθμού βιώσιμης οικονομικής σύγκλισης, οι βουλγαρικές αρχές δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν ειδικά μέτρα πολιτικής σχετικά με τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του μη τραπεζικού χρηματοπιστωτικού τομέα και την ενίσχυση της διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων, καθώς και των πλαισίων αφερεγγυότητας και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Η πρόοδος της Βουλγαρίας όσον αφορά την εκπλήρωση των αναγκαίων απαιτήσεων για την υιοθέτηση του ευρώ θα αξιολογηθεί στις εκθέσεις σύγκλισης 2022 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, |
| --- | --- |

(28)

Στις 10 Ιουλίου 2020, το βουλγαρικό λεβ συμπεριλήφθηκε στον ευρωπαϊκό μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών II (ΜΣΙ ΙΙ) ως προπαρασκευαστικό βήμα για την υιοθέτηση του ευρώ. Για τη διατήρηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την επίτευξη υψηλού βαθμού βιώσιμης οικονομικής σύγκλισης, οι βουλγαρικές αρχές δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν ειδικά μέτρα πολιτικής σχετικά με τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του μη τραπεζικού χρηματοπιστωτικού τομέα και την ενίσχυση της διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων, καθώς και των πλαισίων αφερεγγυότητας και καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Η πρόοδος της Βουλγαρίας όσον αφορά την εκπλήρωση των αναγκαίων απαιτήσεων για την υιοθέτηση του ευρώ θα αξιολογηθεί στις εκθέσεις σύγκλισης 2022 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Βουλγαρία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 4ης Μαΐου 2022. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων επιταχύνοντας την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να διαφοροποιήσει τις πηγές και τις οδούς εφοδιασμού αερίου αυξάνοντας τις διασυνδέσεις με τις γειτονικές χώρες. Να εντείνει τις προσπάθειες για τη μείωση της ζήτησης ενέργειας αυξάνοντας την ενεργειακή απόδοση στη βιομηχανία και στο ιδιωτικό και δημόσιο κτιριακό απόθεμα. Να προωθήσει νέες βιώσιμες λύσεις στην κεντρική τηλεθέρμανση.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Βουλγαρίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 6).

6

(7)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

7

(8)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

8

(9)  ST 8091/2022, ST 8091/2022 ADD 1.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Βουλγαρίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Βουλγαρίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 8).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.

14

(15)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

16

(17)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

17

(18)  Από τον Απρίλιο του 2022, μετά τη μονομερή αναστολή της προμήθειας αερίου από την Gazprom, η Βουλγαρία δεν λαμβάνει πλέον προμήθειες αερίου από τη Ρωσία.

18

(19)  Τα στοιχεία της Eurostat για το 2019 είναι διαθέσιμα για τα στοιχεία εισαγωγών της Βουλγαρίας. Τα στοιχεία για τις εισαγωγές του 2020 δεν παρέχουν επαρκείς πληροφορίες, καθώς μεγάλες ποσότητες εισαγόμενου αργού πετρελαίου είχαν καταχωριστεί ως προερχόμενες από «μη προσδιορισμένους» εμπορικούς εταίρους. Ο μέσος όρος της ΕΕ αναφέρεται στο ποσοστό των εισαγωγών από τη Ρωσία επί του συνόλου των εισαγωγών από χώρες εκτός της ΕΕ των 27, όσον αφορά το αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου αντίστοιχα.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

20

(21)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/19 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/19

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Τσεχίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Τσεχίας

(2022/C 334/03)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Τσεχία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Τσεχία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Τσεχία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Τσεχία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Τσεχίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Τσεχίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Την 1η Ιουνίου 2021, η Τσεχία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Τσεχίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Τσεχία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Την 1η Ιουνίου 2021, η Τσεχία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Τσεχίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Τσεχία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Η Τσεχία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 28 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 στις 11 Μαΐου 2022, μετά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Τσεχίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Η Τσεχία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 28 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 στις 11 Μαΐου 2022, μετά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Τσεχίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Τσεχία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Τσεχίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Τσεχίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Τσεχίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Τσεχία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Τσεχίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Τσεχίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Τσεχίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Τσεχίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Τσεχίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στην Τσεχία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Τσεχία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Τσεχίας αυξήθηκε από 5,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 5,9 %. Η απόκριση της Τσεχίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,1 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Τσεχία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων με αντίκτυπο περίπου 1,9 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 37,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 41,9 % του ΑΕΠ το 2021. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στην Τσεχία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Τσεχία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Τσεχίας αυξήθηκε από 5,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 5,9 %. Η απόκριση της Τσεχίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,1 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Τσεχία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε μειώσεις του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων με αντίκτυπο περίπου 1,9 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 37,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 41,9 % του ΑΕΠ το 2021.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι συντηρητικό το 2022 και ευνοϊκό το 2023. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,2 % το 2022 και κατά 3,6 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,9 % το 2022 και μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,7 % το 2023, κυρίως λόγω διαφορετικών προοπτικών για την ιδιωτική κατανάλωση που προκύπτουν από διαφορετικές παραδοχές όσον αφορά τη χρήση των αποταμιεύσεων και την αναπροσαρμογή των μισθών. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,5 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,2 % το 2023. Η μείωση αντικατοπτρίζει κυρίως την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης και τη μεγάλη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 42,7 % το 2022 και σε 43,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,3 % και 3,9 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Αυτό είναι σύμφωνο για το 2022 και υψηλότερο από το έλλειμμα του 2023 που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω του ελαφρώς λιγότερο αισιόδοξου μακροοικονομικού σεναρίου των εαρινών προβλέψεων 2022 της Επιτροπής και λόγω των διαφορετικών παραδοχών όσον αφορά τον ρυθμό πληθωρισμού και τη μετακύλισή του στις δημόσιες δαπάνες. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 42,8 % το 2022 και 44,0 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 2,0 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Τσεχίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι συντηρητικό το 2022 και ευνοϊκό το 2023. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,2 % το 2022 και κατά 3,6 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,9 % το 2022 και μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,7 % το 2023, κυρίως λόγω διαφορετικών προοπτικών για την ιδιωτική κατανάλωση που προκύπτουν από διαφορετικές παραδοχές όσον αφορά τη χρήση των αποταμιεύσεων και την αναπροσαρμογή των μισθών. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,5 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,2 % το 2023. Η μείωση αντικατοπτρίζει κυρίως την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης και τη μεγάλη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 42,7 % το 2022 και σε 43,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,3 % και 3,9 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Αυτό είναι σύμφωνο για το 2022 και υψηλότερο από το έλλειμμα του 2023 που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω του ελαφρώς λιγότερο αισιόδοξου μακροοικονομικού σεναρίου των εαρινών προβλέψεων 2022 της Επιτροπής και λόγω των διαφορετικών παραδοχών όσον αφορά τον ρυθμό πληθωρισμού και τη μετακύλισή του στις δημόσιες δαπάνες. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 42,8 % το 2022 και 44,0 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 2,0 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Τσεχίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,6 % το 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,6 % το 2023 (12).

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Τσεχία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Τσεχία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Τσεχία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Τσεχία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Τσεχίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι γενικά ουδέτερος στο + 0,1 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (13). Η Τσεχία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,0 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Τσεχία δεν σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,03 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,4 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Τσεχίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι γενικά ουδέτερος στο + 0,1 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (13). Η Τσεχία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,0 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Τσεχία δεν σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,03 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,4 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Τσεχία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2023 προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Τσεχία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2023 προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το δημόσιο έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 3,2 % του ΑΕΠ το 2023, στο 2,9 % το 2024 και στο 2,7 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Αυτές οι προβλέψεις προϋποθέτουν περιορισμό της αύξησης των δημόσιων δαπανών - συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών των εργαζομένων, της ενδιάμεσης κατανάλωσης και των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος - με ρυθμό χαμηλότερο από τον ρυθμό αύξησης των εσόδων και χαμηλότερο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Προβλέπεται επίσης μείωση των δημόσιων επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ μετά την κορύφωσή τους το 2023. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 44,4 % το 2024, και αύξηση σε ποσοστό 45,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το δημόσιο έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 3,2 % του ΑΕΠ το 2023, στο 2,9 % το 2024 και στο 2,7 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Αυτές οι προβλέψεις προϋποθέτουν περιορισμό της αύξησης των δημόσιων δαπανών - συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών των εργαζομένων, της ενδιάμεσης κατανάλωσης και των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος - με ρυθμό χαμηλότερο από τον ρυθμό αύξησης των εσόδων και χαμηλότερο από την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Προβλέπεται επίσης μείωση των δημόσιων επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ μετά την κορύφωσή τους το 2023. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 44,4 % το 2024, και αύξηση σε ποσοστό 45,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Η Τσεχία αντιμετωπίζει κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Αυτό οφείλεται στο δυσμενές αρχικό ισοζύγιο και στο κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Το αρχικό ισοζύγιο επηρεάζεται αρνητικά από τις μόνιμες φορολογικές μειώσεις που εφαρμόστηκαν τα τελευταία δύο έτη (η μεγαλύτερη από αυτές τις μειώσεις προκύπτει από τη μείωση της φορολογικής βάσης εισοδήματος φυσικών προσώπων). Αυτές δεν αντισταθμίστηκαν από αντίστοιχες περικοπές δαπανών και οδήγησαν σε αύξηση του διαρθρωτικού ελλείμματος. Μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, πρόσθετες πιέσεις απορρέουν από το κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Ο προβλεπόμενος διπλασιασμός του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων (σύμφωνα με την έκθεση του 2021 για τη δημογραφική γήρανση που εξέδωσε η Επιτροπή) και η θέσπιση ανώτατου ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στηρίζουν την αναμενόμενη αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών από 8,8 % του ΑΕΠ το 2030 σε 11,4 % έως το 2050. Επιπλέον, οι δημόσιες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια περίθαλψη προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες και 1,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ αντίστοιχα έως το 2070 λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Μολονότι ο κατακερματισμός της διακυβέρνησης και της χρηματοδότησης της μακροχρόνιας περίθαλψης καλύπτεται ήδη στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η περαιτέρω αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού θα είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Οι επιλογές πολιτικής περιλαμβάνουν την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης σύμφωνα με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, την προσαρμογή των συντελεστών τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων ώστε να αντικατοπτρίζουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, την παροχή κινήτρων για την αύξηση των ποσοστών συμμετοχής ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών ή τη λήψη άλλων μέτρων για την ενίσχυση της προσφοράς εργασίας. |
| --- | --- |

(20)

Η Τσεχία αντιμετωπίζει κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Αυτό οφείλεται στο δυσμενές αρχικό ισοζύγιο και στο κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Το αρχικό ισοζύγιο επηρεάζεται αρνητικά από τις μόνιμες φορολογικές μειώσεις που εφαρμόστηκαν τα τελευταία δύο έτη (η μεγαλύτερη από αυτές τις μειώσεις προκύπτει από τη μείωση της φορολογικής βάσης εισοδήματος φυσικών προσώπων). Αυτές δεν αντισταθμίστηκαν από αντίστοιχες περικοπές δαπανών και οδήγησαν σε αύξηση του διαρθρωτικού ελλείμματος. Μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, πρόσθετες πιέσεις απορρέουν από το κόστος της γήρανσης του πληθυσμού. Ο προβλεπόμενος διπλασιασμός του δείκτη εξάρτησης ηλικιωμένων (σύμφωνα με την έκθεση του 2021 για τη δημογραφική γήρανση που εξέδωσε η Επιτροπή) και η θέσπιση ανώτατου ορίου ηλικίας συνταξιοδότησης στηρίζουν την αναμενόμενη αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών από 8,8 % του ΑΕΠ το 2030 σε 11,4 % έως το 2050. Επιπλέον, οι δημόσιες δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια περίθαλψη προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες και 1,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ αντίστοιχα έως το 2070 λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Μολονότι ο κατακερματισμός της διακυβέρνησης και της χρηματοδότησης της μακροχρόνιας περίθαλψης καλύπτεται ήδη στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η περαιτέρω αντιμετώπιση των προκλήσεων που σχετίζονται με τη γήρανση του πληθυσμού θα είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Οι επιλογές πολιτικής περιλαμβάνουν την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης σύμφωνα με την αύξηση του προσδόκιμου ζωής, την προσαρμογή των συντελεστών τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων ώστε να αντικατοπτρίζουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, την παροχή κινήτρων για την αύξηση των ποσοστών συμμετοχής ατόμων ηλικίας άνω των 60 ετών ή τη λήψη άλλων μέτρων για την ενίσχυση της προσφοράς εργασίας.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Τσεχία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, όσον αφορά την ενέργεια, η Τσεχία σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να επεκτείνει τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως των φωτοβολταϊκών, να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση σε οικιστικά και δημόσια κτίρια και να στηρίξει την αντικατάσταση λεβήτων με καύση άνθρακα στα νοικοκυριά. Οι βιώσιμες μεταφορές προωθούνται με επενδύσεις σε σιδηροδρομικές υποδομές, καθαρές αστικές μεταφορές και με την ενθάρρυνση της χρήσης οχημάτων χαμηλών εκπομπών. Οι συστάσεις στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης αντιμετωπίζονται με επενδύσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και στη στήριξη του πλαισίου καινοτομίας και στη χρηματοδοτική/μη χρηματοδοτική στήριξη καινοτόμων επιχειρήσεων. Το επιχειρηματικό περιβάλλον βελτιώνεται με διάφορα μέτρα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς και μια συνολική μεταρρύθμιση της διαδικασίας χορήγησης οικοδομικών αδειών, οι οποίες επί του παρόντος αποτελούν σημαντικά εμπόδια για επενδύσεις στην Τσεχία. Τα βασικά μέτρα που αφορούν την υλοποίηση των συστάσεων για την αγορά εργασίας περιλαμβάνουν προγράμματα αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης για την προετοιμασία του εργατικού δυναμικού για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και νέες εγκαταστάσεις παιδικής φροντίδας για παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών με σκοπό την αύξηση του αριθμού των γυναικών που εργάζονται ή αναζητούν εργασία. Όσον αφορά την εκπαίδευση, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αποσκοπεί στην ενίσχυση του ψηφιακού γραμματισμού των μαθητών και των εκπαιδευτικών, στην παροχή ψηφιακού εξοπλισμού στα σχολεία, εξασφαλίζοντας παράλληλα την εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς μέσω της στήριξης των μειονεκτούντων σχολείων και της ενισχυτικής διδασκαλίας. Οι συστάσεις για την υγειονομική περίθαλψη αντιμετωπίζονται μέσω της αύξησης της πρόληψης του καρκίνου και της περίθαλψης αποκατάστασης, της ανάπτυξης πύλης ηλεκτρονικής υγείας για την προώθηση πρακτικών ολοκληρωμένης περίθαλψης και της υποστήριξης της εκπαίδευσης στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Περαιτέρω συμπληρωματικές δράσεις περιλαμβάνουν μέτρα για τη βελτίωση της μακροχρόνιας περίθαλψης. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Τσεχία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, όσον αφορά την ενέργεια, η Τσεχία σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να επεκτείνει τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως των φωτοβολταϊκών, να βελτιώσει την ενεργειακή απόδοση σε οικιστικά και δημόσια κτίρια και να στηρίξει την αντικατάσταση λεβήτων με καύση άνθρακα στα νοικοκυριά. Οι βιώσιμες μεταφορές προωθούνται με επενδύσεις σε σιδηροδρομικές υποδομές, καθαρές αστικές μεταφορές και με την ενθάρρυνση της χρήσης οχημάτων χαμηλών εκπομπών. Οι συστάσεις στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης αντιμετωπίζονται με επενδύσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της συνεργασίας δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, καθώς και στη στήριξη του πλαισίου καινοτομίας και στη χρηματοδοτική/μη χρηματοδοτική στήριξη καινοτόμων επιχειρήσεων. Το επιχειρηματικό περιβάλλον βελτιώνεται με διάφορα μέτρα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς και μια συνολική μεταρρύθμιση της διαδικασίας χορήγησης οικοδομικών αδειών, οι οποίες επί του παρόντος αποτελούν σημαντικά εμπόδια για επενδύσεις στην Τσεχία. Τα βασικά μέτρα που αφορούν την υλοποίηση των συστάσεων για την αγορά εργασίας περιλαμβάνουν προγράμματα αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης για την προετοιμασία του εργατικού δυναμικού για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και νέες εγκαταστάσεις παιδικής φροντίδας για παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών με σκοπό την αύξηση του αριθμού των γυναικών που εργάζονται ή αναζητούν εργασία. Όσον αφορά την εκπαίδευση, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αποσκοπεί στην ενίσχυση του ψηφιακού γραμματισμού των μαθητών και των εκπαιδευτικών, στην παροχή ψηφιακού εξοπλισμού στα σχολεία, εξασφαλίζοντας παράλληλα την εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς μέσω της στήριξης των μειονεκτούντων σχολείων και της ενισχυτικής διδασκαλίας. Οι συστάσεις για την υγειονομική περίθαλψη αντιμετωπίζονται μέσω της αύξησης της πρόληψης του καρκίνου και της περίθαλψης αποκατάστασης, της ανάπτυξης πύλης ηλεκτρονικής υγείας για την προώθηση πρακτικών ολοκληρωμένης περίθαλψης και της υποστήριξης της εκπαίδευσης στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Περαιτέρω συμπληρωματικές δράσεις περιλαμβάνουν μέτρα για τη βελτίωση της μακροχρόνιας περίθαλψης.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Τσεχίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Τσεχία αντιπροσωπεύουν το 42 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 22 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Τσεχία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Τσεχίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Τσεχία αντιπροσωπεύουν το 42 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 22 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Τσεχία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), με την Τσεχία στις 13 Μαΐου 2022. Η Τσεχία υπέβαλε επτά προγράμματα που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό τον Δεκέμβριο του 2021 και τον Ιανουάριο του 2022. Το πρόγραμμα δίκαιης μετάβασης υποβλήθηκε στις 16 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Τσεχία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), με την Τσεχία στις 13 Μαΐου 2022. Η Τσεχία υπέβαλε επτά προγράμματα που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό τον Δεκέμβριο του 2021 και τον Ιανουάριο του 2022. Το πρόγραμμα δίκαιης μετάβασης υποβλήθηκε στις 16 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Τσεχία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Τσεχία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη στέγαση. Η οικονομική προσιτότητα της στέγασης στην Τσεχία ήταν από τις χαμηλότερες στην Ένωση την τελευταία πενταετία. Επιπλέον, το χαμηλό απόθεμα κοινωνικών κατοικιών δεν μπορεί να καλύψει τη ζήτηση όλων των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα και των ευάλωτων νοικοκυριών (αντιπροσώπευε το 0,4 % του συνολικού οικιστικού αποθέματος το 2019 έναντι 7–8 % κατά μέσο όρο στην Ένωση), και τα υφιστάμενα στεγαστικά επιδόματα δεν αξιοποιούνται επαρκώς. Τα τελευταία έτη, η χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής έχει στηρίξει επενδύσεις σε νέες κοινωνικές κατοικίες, και η νέα περίοδος προγραμματισμού θα συνεχίσει να προωθεί την κοινωνική ένταξη, μεταξύ άλλων μέσω της κοινωνικής στέγασης. Η Τσεχία δεν διαθέτει νομοθεσία για την κοινωνική στέγαση καθώς και ολοκληρωμένο πλαίσιο. Αυτό δυσχεραίνει τον συντονισμό των κατακερματισμένων πολιτικών στέγασης και τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ των εθνικών και περιφερειακών φορέων. Η πανδημία COVID-19 και η εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία έχουν επιδεινώσει περαιτέρω αυτές τις προϋπάρχουσες προκλήσεις. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Τσεχία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη στέγαση. Η οικονομική προσιτότητα της στέγασης στην Τσεχία ήταν από τις χαμηλότερες στην Ένωση την τελευταία πενταετία. Επιπλέον, το χαμηλό απόθεμα κοινωνικών κατοικιών δεν μπορεί να καλύψει τη ζήτηση όλων των νοικοκυριών με χαμηλό εισόδημα και των ευάλωτων νοικοκυριών (αντιπροσώπευε το 0,4 % του συνολικού οικιστικού αποθέματος το 2019 έναντι 7–8 % κατά μέσο όρο στην Ένωση), και τα υφιστάμενα στεγαστικά επιδόματα δεν αξιοποιούνται επαρκώς. Τα τελευταία έτη, η χρηματοδότηση της πολιτικής συνοχής έχει στηρίξει επενδύσεις σε νέες κοινωνικές κατοικίες, και η νέα περίοδος προγραμματισμού θα συνεχίσει να προωθεί την κοινωνική ένταξη, μεταξύ άλλων μέσω της κοινωνικής στέγασης. Η Τσεχία δεν διαθέτει νομοθεσία για την κοινωνική στέγαση καθώς και ολοκληρωμένο πλαίσιο. Αυτό δυσχεραίνει τον συντονισμό των κατακερματισμένων πολιτικών στέγασης και τον καθορισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ των εθνικών και περιφερειακών φορέων. Η πανδημία COVID-19 και η εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία έχουν επιδεινώσει περαιτέρω αυτές τις προϋπάρχουσες προκλήσεις.

| (25) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(25)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (26) | Η κλίμακα και ο ρυθμός της μετάβασης της Τσεχίας στην πράσινη ενέργεια δεν επαρκούν. Για να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου, είναι ζωτικής σημασίας η επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με ιδιαίτερη έμφαση στην ηλιακή και την αιολική ενέργεια και στις αντλίες θερμότητας. Η χορήγηση αδειών για νέες εγκαταστάσεις μπορεί να γίνει απλούστερη και ταχύτερη και το συνοδευτικό κανονιστικό πλαίσιο μπορεί να βελτιωθεί. Η ενεργειακή ένταση της Τσεχίας είναι διπλάσια από τον μέσο όρο της Ένωσης, πράγμα που σημαίνει ότι θα επωφεληθεί επίσης από την επίσπευση της εξοικονόμησης ενέργειας μέσω της στόχευσης των ριζικών ανακαινίσεων. Η επιτάχυνση των επενδύσεων για την απανθρακοποίηση των τομέων της θέρμανσης και της βιομηχανίας αποτελεί ένα ακόμη βασικό στοιχείο. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση ώστε η Τσεχία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(26)

Η κλίμακα και ο ρυθμός της μετάβασης της Τσεχίας στην πράσινη ενέργεια δεν επαρκούν. Για να μειωθεί η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένου του φυσικού αερίου, είναι ζωτικής σημασίας η επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με ιδιαίτερη έμφαση στην ηλιακή και την αιολική ενέργεια και στις αντλίες θερμότητας. Η χορήγηση αδειών για νέες εγκαταστάσεις μπορεί να γίνει απλούστερη και ταχύτερη και το συνοδευτικό κανονιστικό πλαίσιο μπορεί να βελτιωθεί. Η ενεργειακή ένταση της Τσεχίας είναι διπλάσια από τον μέσο όρο της Ένωσης, πράγμα που σημαίνει ότι θα επωφεληθεί επίσης από την επίσπευση της εξοικονόμησης ενέργειας μέσω της στόχευσης των ριζικών ανακαινίσεων. Η επιτάχυνση των επενδύσεων για την απανθρακοποίηση των τομέων της θέρμανσης και της βιομηχανίας αποτελεί ένα ακόμη βασικό στοιχείο. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση ώστε η Τσεχία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (27) | Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, το σύνολο του εισαγόμενου φυσικού αερίου προέρχεται από τη Ρωσία (100 % σε σύγκριση με το 44 % για τον μέσο όρο της Ένωσης), ενώ η εξάρτηση από τη Ρωσία για το αργό πετρέλαιο (49 % σε σύγκριση με το 26 %) και τον άνθρακα (70 % σε σύγκριση με το 54 %) είναι επίσης σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (18). Τα μερίδια του φυσικού αερίου (17,7 % σε σύγκριση με το 24,4 %) και του πετρελαίου (20,9 % σε σύγκριση με το 32,7 %) στο ενεργειακό μείγμα είναι χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης, ενώ το μερίδιο του άνθρακα είναι υψηλότερο (29,6 % σε σύγκριση με το 10,8 %). Η πυρηνική ενέργεια αντιπροσωπεύει το 18,2 % του ενεργειακού μείγματος σε σύγκριση με το 13,1 % για την Ένωση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα βιοκαύσιμα αντιστοιχούν στο 13,4 %. Ο τρέχων στόχος της Τσεχίας για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι 22 %, και ενώ το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επενδύσεις για την κατασκευή φωτοβολταϊκής ενέργειας τουλάχιστον 270 MW, αυτό αντιπροσωπεύει ένα μικρό μόνο ποσοστό της συνολικής εγκατεστημένης δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Η Τσεχία θα πρέπει να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως με τη βελτίωση των κανονιστικών πλαισίων και των πλαισίων αδειοδότησης. Οι απλουστευμένες διαδικασίες αδειοδότησης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε «υπηρεσία μίας στάσης», τα αυξημένα όρια για τις εξαιρέσεις σε οικοδομικές άδειες και η υποχρεωτική καταχώριση των ιδιοκτητών εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως επιχειρηματιών, καθώς και η ευκολότερη πρόσβαση στη διαθέσιμη δυναμικότητα δικτύου αποτελούν παραδείγματα μέτρων που θα εξυπηρετούσαν αυτόν τον στόχο. Περαιτέρω υποστηρικτικά μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν επανεξέταση της νομοθεσίας για την ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και των αντίστοιχων καθεστώτων στήριξης (π.χ. παροχή κινήτρων για τις ενεργειακές κοινότητες, τιμολογιακή στήριξη για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μικρής κλίμακας· δημοπρασίες για νέες εγκαταστάσεις· νέα καθεστώτα στήριξης για τομεακούς στόχους· ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη θέρμανση και την ψύξη· στοχευμένη στήριξη για αντλίες θερμότητας, γεωθερμική ενέργεια, ανανεώσιμο υδρογόνο και βιώσιμο βιομεθάνιο).
  Η Τσεχία θα επωφεληθεί επίσης από την ψηφιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση του επιπέδου των διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο, σε συνδυασμό με επενδύσεις σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. Η αξιοποίηση του υφιστάμενου διασυνδεδεμένου δικτύου αερίου και της διαθέσιμης ικανότητας αποθήκευσης είναι καθοριστικής σημασίας για τη μετατόπιση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. |
| --- | --- |

(27)

Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, το σύνολο του εισαγόμενου φυσικού αερίου προέρχεται από τη Ρωσία (100 % σε σύγκριση με το 44 % για τον μέσο όρο της Ένωσης), ενώ η εξάρτηση από τη Ρωσία για το αργό πετρέλαιο (49 % σε σύγκριση με το 26 %) και τον άνθρακα (70 % σε σύγκριση με το 54 %) είναι επίσης σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (18). Τα μερίδια του φυσικού αερίου (17,7 % σε σύγκριση με το 24,4 %) και του πετρελαίου (20,9 % σε σύγκριση με το 32,7 %) στο ενεργειακό μείγμα είναι χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης, ενώ το μερίδιο του άνθρακα είναι υψηλότερο (29,6 % σε σύγκριση με το 10,8 %). Η πυρηνική ενέργεια αντιπροσωπεύει το 18,2 % του ενεργειακού μείγματος σε σύγκριση με το 13,1 % για την Ένωση και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα βιοκαύσιμα αντιστοιχούν στο 13,4 %. Ο τρέχων στόχος της Τσεχίας για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι 22 %, και ενώ το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επενδύσεις για την κατασκευή φωτοβολταϊκής ενέργειας τουλάχιστον 270 MW, αυτό αντιπροσωπεύει ένα μικρό μόνο ποσοστό της συνολικής εγκατεστημένης δυναμικότητας ηλεκτροπαραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Η Τσεχία θα πρέπει να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως με τη βελτίωση των κανονιστικών πλαισίων και των πλαισίων αδειοδότησης. Οι απλουστευμένες διαδικασίες αδειοδότησης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε «υπηρεσία μίας στάσης», τα αυξημένα όρια για τις εξαιρέσεις σε οικοδομικές άδειες και η υποχρεωτική καταχώριση των ιδιοκτητών εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ως επιχειρηματιών, καθώς και η ευκολότερη πρόσβαση στη διαθέσιμη δυναμικότητα δικτύου αποτελούν παραδείγματα μέτρων που θα εξυπηρετούσαν αυτόν τον στόχο. Περαιτέρω υποστηρικτικά μέτρα θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν επανεξέταση της νομοθεσίας για την ενέργεια και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθώς και των αντίστοιχων καθεστώτων στήριξης (π.χ. παροχή κινήτρων για τις ενεργειακές κοινότητες, τιμολογιακή στήριξη για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μικρής κλίμακας· δημοπρασίες για νέες εγκαταστάσεις· νέα καθεστώτα στήριξης για τομεακούς στόχους· ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στη θέρμανση και την ψύξη· στοχευμένη στήριξη για αντλίες θερμότητας, γεωθερμική ενέργεια, ανανεώσιμο υδρογόνο και βιώσιμο βιομεθάνιο).

Η Τσεχία θα επωφεληθεί επίσης από την ψηφιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να καταστεί δυνατή η αύξηση του επιπέδου των διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο, σε συνδυασμό με επενδύσεις σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. Η αξιοποίηση του υφιστάμενου διασυνδεδεμένου δικτύου αερίου και της διαθέσιμης ικανότητας αποθήκευσης είναι καθοριστικής σημασίας για τη μετατόπιση των εισαγωγών φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων.

| (28) | Παρότι το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και τα προγράμματα του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 2021–2027 περιλαμβάνουν σημαντικές επενδύσεις ανακαίνισης κτιρίων, θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για να αντιμετωπιστεί η υψηλότερη από τον μέσο όρο μοναδιαία κατανάλωση θερμότητας της Τσεχίας στον κατασκευαστικό τομέα. Υπάρχει περιθώριο επιτάχυνσης και εμβάθυνσης της ενεργειακής ανακαίνισης των κτιρίων, συνεπούς εφαρμογής της αρχής της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση, επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές θερμότητας, εκπόνησης εθνικής στρατηγικής για την απανθρακοποίηση της θέρμανσης του κτιριακού αποθέματος, σύστασης οργανισμού βιώσιμης ενέργειας σε εθνικό επίπεδο και θέσπισης καθεστώτος στήριξης των πλειστηριασμών για μέτρα ενεργειακής απόδοσης στη βιομηχανία και τις μικρές επιχειρήσεις. Τα κτίρια και τα δίκτυα θέρμανσης που συνδέονται με την τηλεθέρμανση με καύση άνθρακα πρέπει να ανακαινιστούν το συντομότερο δυνατόν σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης, ώστε να εξασφαλιστεί η οικονομικά αποδοτική σταδιακή κατάργηση του άνθρακα. |
| --- | --- |

(28)

Παρότι το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και τα προγράμματα του Ταμείου Συνοχής για την περίοδο 2021–2027 περιλαμβάνουν σημαντικές επενδύσεις ανακαίνισης κτιρίων, θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για να αντιμετωπιστεί η υψηλότερη από τον μέσο όρο μοναδιαία κατανάλωση θερμότητας της Τσεχίας στον κατασκευαστικό τομέα. Υπάρχει περιθώριο επιτάχυνσης και εμβάθυνσης της ενεργειακής ανακαίνισης των κτιρίων, συνεπούς εφαρμογής της αρχής της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση, επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές θερμότητας, εκπόνησης εθνικής στρατηγικής για την απανθρακοποίηση της θέρμανσης του κτιριακού αποθέματος, σύστασης οργανισμού βιώσιμης ενέργειας σε εθνικό επίπεδο και θέσπισης καθεστώτος στήριξης των πλειστηριασμών για μέτρα ενεργειακής απόδοσης στη βιομηχανία και τις μικρές επιχειρήσεις. Τα κτίρια και τα δίκτυα θέρμανσης που συνδέονται με την τηλεθέρμανση με καύση άνθρακα πρέπει να ανακαινιστούν το συντομότερο δυνατόν σύμφωνα με τα υψηλότερα πρότυπα ενεργειακής απόδοσης, ώστε να εξασφαλιστεί η οικονομικά αποδοτική σταδιακή κατάργηση του άνθρακα.

| (29) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Τσεχία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Τσεχία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(29)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Τσεχία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Τσεχία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (30) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(30)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Τσεχία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να λάβει μέτρα για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης δημοσιονομικής βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, συμπεριλαμβανομένης της βιωσιμότητας του συνταξιοδοτικού συστήματος.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 8ης Σεπτεμβρίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να ενισχύσει την παροχή κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση ειδικού νομοθετικού πλαισίου για την κοινωνική στέγαση και τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων δημόσιων φορέων.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να εξορθολογίσει τις διαδικασίες αδειοδότησης και να διευκολύνει την πρόσβαση στο δίκτυο. Να αυξήσει την ενεργειακή απόδοση των συστημάτων τηλεθέρμανσης και του κτιριακού αποθέματος με την παροχή κινήτρων για ριζικές ανακαινίσεις και ανανεώσιμες πηγές θερμότητας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχίας για το 2021 (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 10).

6

(7)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

7

(8)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

8

(9)  ST 11047/2021, ST 11047/2021 ADD 1, ST 11047/2021 COR 1.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Τσεχίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Τσεχίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 15).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

14

(15)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

16

(17)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Τσεχία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου. Η Τσεχία έχει έμμεση εξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές μέσω των ενδοενωσιακών συναλλαγών. Ο συνυπολογισμός της δευτερογενούς εξάρτησης από τον ρωσικό άνθρακα μέσω ενδοενωσιακών εισαγωγών οδηγεί στην εκτίμηση ότι η Τσεχία εξαρτάται κατά 70 % από τις εισαγωγές λιθάνθρακα από τη Ρωσία.

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

19

(20)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/27 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/27

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Δανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Δανίας

(2022/C 334/04)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Δανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Δανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (6) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Δανίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (6) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Δανίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, η Δανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Δανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, η Δανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Δανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Δανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 12 Μαΐου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, πέραν της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Δανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Δανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 12 Μαΐου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, πέραν της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Δανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Δανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Δανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Δανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Δανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Δανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Δανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Δανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Δανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης της Δανίας βελτιώθηκε από έλλειμμα 0,2 % του ΑΕΠ το 2020 σε πλεόνασμα 2,3 % το 2021, με τη βοήθεια έκτακτων φορολογικών εσόδων. Η απόκριση της Δανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,0 %. Τα μέτρα που έλαβε η Δανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κυρίως προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 36,7 % του ΑΕΠ το 2021 από 42,1 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(12)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Δανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Δανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης της Δανίας βελτιώθηκε από έλλειμμα 0,2 % του ΑΕΠ το 2020 σε πλεόνασμα 2,3 % το 2021, με τη βοήθεια έκτακτων φορολογικών εσόδων. Η απόκριση της Δανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,0 %. Τα μέτρα που έλαβε η Δανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κυρίως προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 36,7 % του ΑΕΠ το 2021 από 42,1 % του ΑΕΠ το 2020.

| (13) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 είναι ευνοϊκό για το 2022 και ρεαλιστικό για το 2023. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,4 % το 2022 και κατά 1,9 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,6 % το 2022 και 1,8 % το 2023, κυρίως λόγω της μικρότερης αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό πλεόνασμα θα μειωθεί στο 0,6 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,2 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και τη μη επανάληψη ορισμένων φορολογικών εσόδων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 33,3 % το 2022 και στη συνέχεια στο 32,5 % του ΑΕΠ το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο πλεόνασμα ίσο με 0,9 % και 0,6 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι ελαφρώς υψηλότερο από το πλεόνασμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 34,9 % το 2022 και 33,9 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται σε υπολογιζόμενα υψηλότερα κονδύλια προσαρμογής αποθεμάτων-ροών, ιδίως στη στήριξη της κοινωνικής στέγασης. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 1,9 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Δανίας. |
| --- | --- |

(13)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 είναι ευνοϊκό για το 2022 και ρεαλιστικό για το 2023. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,4 % το 2022 και κατά 1,9 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,6 % το 2022 και 1,8 % το 2023, κυρίως λόγω της μικρότερης αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό πλεόνασμα θα μειωθεί στο 0,6 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,2 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας και τη μη επανάληψη ορισμένων φορολογικών εσόδων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 33,3 % το 2022 και στη συνέχεια στο 32,5 % του ΑΕΠ το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο πλεόνασμα ίσο με 0,9 % και 0,6 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι ελαφρώς υψηλότερο από το πλεόνασμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 34,9 % το 2022 και 33,9 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται σε υπολογιζόμενα υψηλότερα κονδύλια προσαρμογής αποθεμάτων-ροών, ιδίως στη στήριξη της κοινωνικής στέγασης. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 1,9 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Δανίας.

| (14) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,0 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,0 % του ΑΕΠ το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (12). |
| --- | --- |

(14)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,0 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,0 % του ΑΕΠ το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (12).

| (15) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Δανία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Δανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(15)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Δανία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Δανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (16) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 της Δανίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,6 % του ΑΕΠ, όπως συνέστησε το Συμβούλιο (13). Η Δανία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει στάσιμη σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ (14). Επομένως, η Δανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Η εν λόγω σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ). Άλλες αυξημένες δαπάνες περιλαμβάνουν κυρίως τη δημόσια κατανάλωση που σχετίζεται με την πολιτική άμυνας και ασφάλειας, καθώς και πρόσθετες δαπάνες που αποσκοπούν στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και στον τερματισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα. |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 της Δανίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,6 % του ΑΕΠ, όπως συνέστησε το Συμβούλιο (13). Η Δανία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει στάσιμη σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ (14). Επομένως, η Δανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Η εν λόγω σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ). Άλλες αυξημένες δαπάνες περιλαμβάνουν κυρίως τη δημόσια κατανάλωση που σχετίζεται με την πολιτική άμυνας και ασφάλειας, καθώς και πρόσθετες δαπάνες που αποσκοπούν στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης και στον τερματισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.

| (17) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,6 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Δανία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022, αντανακλώντας την εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021 και το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2022 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Άλλοι παράγοντες είναι η μείωση των κρατικών δαπανών για την κατανάλωση ενέργειας. |
| --- | --- |

(17)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,6 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Δανία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022, αντανακλώντας την εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021 και το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με το 2022 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Άλλοι παράγοντες είναι η μείωση των κρατικών δαπανών για την κατανάλωση ενέργειας.

| (18) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να σταθεροποιηθεί σταδιακά σε 0,6 % του ΑΕΠ το 2024 και να μειωθεί σε 0,4 % έως το 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 34,0 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 33,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(18)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να σταθεροποιηθεί σταδιακά σε 0,6 % του ΑΕΠ το 2024 και να μειωθεί σε 0,4 % έως το 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 34,0 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 33,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (19) | Στη Δανία οι περιοδικοί φόροι ακίνητης περιουσίας έχουν επί του παρόντος ανώτατο όριο, επομένως δεν αυξάνονται με τις τιμές της αγοράς. Ως εκ τούτου, δεν είναι σε θέση να συγκρατήσουν τους κύκλους τιμών των κατοικιών και να επιφέρουν δυσμενείς διανεμητικές επιπτώσεις. Το 2017 το κοινοβούλιο είχε ήδη εγκρίνει ένα νέο σύστημα φορολογίας ακινήτων, το οποίο όμως δεν έχει τεθεί ακόμη σε εφαρμογή. Η εκτίναξη των τιμών των κατοικιών και οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής για κοινωνική στέγαση οδήγησαν σε έλλειψη οικονομικά προσιτών κατοικιών στις κυριότερες αστικές περιοχές. Επιπλέον, το ποσοστό των ενυπόθηκων δανείων με δείκτη χρέους-εισοδήματος πάνω από 4 και δείκτη δανείου-αξίας άνω του 60 % έχει αυξηθεί σημαντικά στην περιοχή της Κοπεγχάγης, καθιστώντας τους εν λόγω δανειολήπτες δυνητικά ευάλωτους σε αυξήσεις των επιτοκίων ή σε τυχόν σημαντική πτώση των τιμών των κατοικιών. Το Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου της Δανίας εξέδωσε συστάσεις για τη μείωση των κινδύνων όσον αφορά τα εν λόγω ενυπόθηκα δάνεια, αλλά οι συστάσεις δεν έχουν εφαρμοστεί. |
| --- | --- |

(19)

Στη Δανία οι περιοδικοί φόροι ακίνητης περιουσίας έχουν επί του παρόντος ανώτατο όριο, επομένως δεν αυξάνονται με τις τιμές της αγοράς. Ως εκ τούτου, δεν είναι σε θέση να συγκρατήσουν τους κύκλους τιμών των κατοικιών και να επιφέρουν δυσμενείς διανεμητικές επιπτώσεις. Το 2017 το κοινοβούλιο είχε ήδη εγκρίνει ένα νέο σύστημα φορολογίας ακινήτων, το οποίο όμως δεν έχει τεθεί ακόμη σε εφαρμογή. Η εκτίναξη των τιμών των κατοικιών και οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής για κοινωνική στέγαση οδήγησαν σε έλλειψη οικονομικά προσιτών κατοικιών στις κυριότερες αστικές περιοχές. Επιπλέον, το ποσοστό των ενυπόθηκων δανείων με δείκτη χρέους-εισοδήματος πάνω από 4 και δείκτη δανείου-αξίας άνω του 60 % έχει αυξηθεί σημαντικά στην περιοχή της Κοπεγχάγης, καθιστώντας τους εν λόγω δανειολήπτες δυνητικά ευάλωτους σε αυξήσεις των επιτοκίων ή σε τυχόν σημαντική πτώση των τιμών των κατοικιών. Το Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου της Δανίας εξέδωσε συστάσεις για τη μείωση των κινδύνων όσον αφορά τα εν λόγω ενυπόθηκα δάνεια, αλλά οι συστάσεις δεν έχουν εφαρμοστεί.

| (20) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Δανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας επικεντρώνεται σε επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, τις βιώσιμες μεταφορές, την έρευνα και την καινοτομία. Οι ερευνητικές δράσεις έχουν τη δυνατότητα να διευρύνουν τη βάση της καινοτομίας και να καταστήσουν δυνατή τη συμμετοχή περισσότερων εταιρειών σε δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας. Ορισμένες ειδικές ανά χώρα συστάσεις, όπως συγκεκριμένα αυτές «για την εστίαση των συνδεόμενων με επενδύσεις οικονομικών πολιτικών στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες», καθώς και μέτρα για την αντιμετώπιση της έλλειψης εργαζομένων στον τομέα της υγείας και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εποπτείας και επιβολής του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, αντιμετωπίστηκαν εκτός του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Τα μέτρα που σχετίζονται με αυτούς τους τομείς δεν ενσωματώθηκαν στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(20)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Δανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας επικεντρώνεται σε επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ιδίως στην καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, τις βιώσιμες μεταφορές, την έρευνα και την καινοτομία. Οι ερευνητικές δράσεις έχουν τη δυνατότητα να διευρύνουν τη βάση της καινοτομίας και να καταστήσουν δυνατή τη συμμετοχή περισσότερων εταιρειών σε δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας. Ορισμένες ειδικές ανά χώρα συστάσεις, όπως συγκεκριμένα αυτές «για την εστίαση των συνδεόμενων με επενδύσεις οικονομικών πολιτικών στην εκπαίδευση και τις δεξιότητες», καθώς και μέτρα για την αντιμετώπιση της έλλειψης εργαζομένων στον τομέα της υγείας και τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εποπτείας και επιβολής του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, αντιμετωπίστηκαν εκτός του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Τα μέτρα που σχετίζονται με αυτούς τους τομείς δεν ενσωματώθηκαν στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (21) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Δανία αντιπροσωπεύουν το 59 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Δανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19 και να συνεχίσει να ενισχύει την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(21)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Δανία αντιπροσωπεύουν το 59 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Δανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19 και να συνεχίσει να ενισχύει την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (22) | Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), με τη Δανία στις 25 Μαΐου 2022. Η Δανία υπέβαλε τα πρώτα προγράμματα της πολιτικής συνοχής στις 11 Απριλίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Δανία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(22)

Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), με τη Δανία στις 25 Μαΐου 2022. Η Δανία υπέβαλε τα πρώτα προγράμματα της πολιτικής συνοχής στις 11 Απριλίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Δανία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (23) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Δανία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας για τη στήριξη της πράσινης μετάβασης, καθώς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αγοράς στεγαστικών ακινήτων και των υπερχρεωμένων νοικοκυριών. |
| --- | --- |

(23)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Δανία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας για τη στήριξη της πράσινης μετάβασης, καθώς και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αγοράς στεγαστικών ακινήτων και των υπερχρεωμένων νοικοκυριών.

| (24) | Μολονότι το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας προβλέπει ότι το 59 % των κεφαλαίων προορίζεται για πράσινες πρωτοβουλίες, η Δανία παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις σε ορισμένους τομείς της κυκλικής οικονομίας. Τα ποσοστά κυκλικής χρήσης υλικών στη Δανία είναι πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης. Επί του παρόντος, η χώρα παράγει την υψηλότερη κατά κεφαλήν ποσότητα αστικών αποβλήτων στην Ένωση με 845 kg/κάτοικο/έτος. Ενώ η Δανία βρίσκεται λίγο πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης για τα αστικά απόβλητα που συλλέγονται για ανακύκλωση (53,9 % το 2020 σε σύγκριση με 47,8 % του μέσου όρου της Ένωσης), αποτεφρώνει 45,2 % των αστικών αποβλήτων της, ποσοστό περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ένωσης. Μεγάλο μέρος των αποβλήτων στη Δανία αποτεφρώνεται για την παραγωγή ενέργειας, συνεπώς χάνονται ευκαιρίες για βελτίωση της αποδοτικότητας των πόρων. Πρέπει να εφαρμοστεί έγκαιρα μια νέα στρατηγική για τη διαχείριση των αποβλήτων και την κυκλική οικονομία, καθώς και τα συναφή εθνικά προγράμματα και σχέδια για τα απόβλητα και την κυκλική οικονομία. Οι απώλειες όσον αφορά τη χαμηλότερη παραγωγή ενέργειας λόγω της μειωμένης αποτέφρωσης αποβλήτων θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν με πιο φιλικές προς το περιβάλλον μεθόδους, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη χρήση ηλεκτρικών αντλιών θερμότητας. |
| --- | --- |

(24)

Μολονότι το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Δανίας προβλέπει ότι το 59 % των κεφαλαίων προορίζεται για πράσινες πρωτοβουλίες, η Δανία παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις σε ορισμένους τομείς της κυκλικής οικονομίας. Τα ποσοστά κυκλικής χρήσης υλικών στη Δανία είναι πολύ χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης. Επί του παρόντος, η χώρα παράγει την υψηλότερη κατά κεφαλήν ποσότητα αστικών αποβλήτων στην Ένωση με 845 kg/κάτοικο/έτος. Ενώ η Δανία βρίσκεται λίγο πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης για τα αστικά απόβλητα που συλλέγονται για ανακύκλωση (53,9 % το 2020 σε σύγκριση με 47,8 % του μέσου όρου της Ένωσης), αποτεφρώνει 45,2 % των αστικών αποβλήτων της, ποσοστό περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ένωσης. Μεγάλο μέρος των αποβλήτων στη Δανία αποτεφρώνεται για την παραγωγή ενέργειας, συνεπώς χάνονται ευκαιρίες για βελτίωση της αποδοτικότητας των πόρων. Πρέπει να εφαρμοστεί έγκαιρα μια νέα στρατηγική για τη διαχείριση των αποβλήτων και την κυκλική οικονομία, καθώς και τα συναφή εθνικά προγράμματα και σχέδια για τα απόβλητα και την κυκλική οικονομία. Οι απώλειες όσον αφορά τη χαμηλότερη παραγωγή ενέργειας λόγω της μειωμένης αποτέφρωσης αποβλήτων θα μπορούσαν να αντισταθμιστούν με πιο φιλικές προς το περιβάλλον μεθόδους, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και τη χρήση ηλεκτρικών αντλιών θερμότητας.

| (25) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(25)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (26) | Η Δανία έχει δεσμευτεί να επιτύχει τον στόχο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 70 % σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 έως το 2030, καθώς και τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έως το 2028. Για την επίτευξη αυτών των φιλόδοξων στόχων, το εθνικό σχέδιο της Δανίας για την ενέργεια και το κλίμα προβλέπει σημαντικές επενδύσεις σε πρόσθετη δυναμικότητα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας και σε ενεργειακή απόδοση. Η επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ανανεώσιμου υδρογόνου θα μπορούσε να ενισχυθεί με τον εξορθολογισμό και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Παρόλο που η Δανία έχει δεσμευτεί να αυξήσει τη δυναμικότητα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας από υπεράκτια αιολική ενέργεια, απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις σε δίκτυα μεταφοράς ενέργειας προκειμένου να διασφαλιστεί η δυνατότητα αποτελεσματικής χρήσης του αυξανόμενου ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι επενδύσεις στην ενεργειακή και ηλεκτρική διασύνδεση (συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων υβριδικών πάγιων στοιχείων) με γειτονικές χώρες θα αυξήσει σημαντικά την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και την προσαρμοστικότητα στις περιφερειακές αποκλίσεις, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η συνολική ενεργειακή εξάρτηση της Δανίας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία ανέρχεται στο 21,1 % (24,4 % για τον μέσο όρο της Ένωσης), λαμβάνοντας υπόψη τις δευτερογενείς εξαρτήσεις που συνδέονται με όλες τις επανεισαγωγές που χρησιμοποιούν αντίστοιχες παραδοχές. Το 2020 η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα από τη Ρωσία στο συνολικό ενεργειακό μείγμα της Δανίας ήταν χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ για το πετρέλαιο (12 % σε σύγκριση με 36,5 % για τον μέσο όρο της Ένωσης).
  Ενώ ήταν υψηλότερη για τον άνθρακα (97 % σε σύγκριση με 19,3 % για τον μέσο όρο της Ένωσης), το ποσοστό του άνθρακα στο ενεργειακό μείγμα της Δανίας είναι χαμηλό (4,3 %). Το φυσικό αέριο αποτελεί το 12,8 % του ενεργειακού της μείγματος και, παρόλο που η Δανία δεν έχει άμεσες εισαγωγές ρωσικού αερίου για εγχώρια χρήση, η εξάρτησή της μέσω των γερμανικών εισαγωγών αερίου συνεπάγεται σημαντική δευτερογενή εξάρτηση, υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης: το 65 % της εγχώριας κατανάλωσης αερίου εισάγεται από τη Ρωσία, έναντι 41,1 % του μέσου όρου της Ένωσης. Ενώ, σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η εξάρτηση της Δανίας από τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και αερίου είναι ακόμα σημαντική (18), ωστόσο από το 2023 προβλέπεται να εξαλειφθεί, όταν θα ολοκληρωθεί η ανανέωση ενός υπάρχοντος κοιτάσματος στη Βόρεια Θάλασσα, και η Δανία αναμένεται να είναι και πάλι καθαρός εξαγωγέας αερίου. Η επιτάχυνση των υπό εξέλιξη έργων διασύνδεσης μπορεί επίσης να προωθήσει τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Οι φιλοδοξίες της Δανίας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση θα μπορούσαν να ενισχυθούν περαιτέρω με αντίστοιχες πρόσθετες επενδύσεις στην απαλλαγή της βιομηχανίας, των υπηρεσιών, των ιδιωτικών κατοικιών και των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Δανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(26)

Η Δανία έχει δεσμευτεί να επιτύχει τον στόχο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 70 % σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990 έως το 2030, καθώς και τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έως το 2028. Για την επίτευξη αυτών των φιλόδοξων στόχων, το εθνικό σχέδιο της Δανίας για την ενέργεια και το κλίμα προβλέπει σημαντικές επενδύσεις σε πρόσθετη δυναμικότητα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας και σε ενεργειακή απόδοση. Η επιτάχυνση της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ανανεώσιμου υδρογόνου θα μπορούσε να ενισχυθεί με τον εξορθολογισμό και την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης. Παρόλο που η Δανία έχει δεσμευτεί να αυξήσει τη δυναμικότητα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας από υπεράκτια αιολική ενέργεια, απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις σε δίκτυα μεταφοράς ενέργειας προκειμένου να διασφαλιστεί η δυνατότητα αποτελεσματικής χρήσης του αυξανόμενου ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι επενδύσεις στην ενεργειακή και ηλεκτρική διασύνδεση (συμπεριλαμβανομένων των υπεράκτιων υβριδικών πάγιων στοιχείων) με γειτονικές χώρες θα αυξήσει σημαντικά την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και την προσαρμοστικότητα στις περιφερειακές αποκλίσεις, μεταξύ άλλων και στο πλαίσιο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η συνολική ενεργειακή εξάρτηση της Δανίας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία ανέρχεται στο 21,1 % (24,4 % για τον μέσο όρο της Ένωσης), λαμβάνοντας υπόψη τις δευτερογενείς εξαρτήσεις που συνδέονται με όλες τις επανεισαγωγές που χρησιμοποιούν αντίστοιχες παραδοχές. Το 2020 η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα από τη Ρωσία στο συνολικό ενεργειακό μείγμα της Δανίας ήταν χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ για το πετρέλαιο (12 % σε σύγκριση με 36,5 % για τον μέσο όρο της Ένωσης).

Ενώ ήταν υψηλότερη για τον άνθρακα (97 % σε σύγκριση με 19,3 % για τον μέσο όρο της Ένωσης), το ποσοστό του άνθρακα στο ενεργειακό μείγμα της Δανίας είναι χαμηλό (4,3 %). Το φυσικό αέριο αποτελεί το 12,8 % του ενεργειακού της μείγματος και, παρόλο που η Δανία δεν έχει άμεσες εισαγωγές ρωσικού αερίου για εγχώρια χρήση, η εξάρτησή της μέσω των γερμανικών εισαγωγών αερίου συνεπάγεται σημαντική δευτερογενή εξάρτηση, υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης: το 65 % της εγχώριας κατανάλωσης αερίου εισάγεται από τη Ρωσία, έναντι 41,1 % του μέσου όρου της Ένωσης. Ενώ, σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η εξάρτηση της Δανίας από τις εισαγωγές ρωσικού πετρελαίου και αερίου είναι ακόμα σημαντική (18), ωστόσο από το 2023 προβλέπεται να εξαλειφθεί, όταν θα ολοκληρωθεί η ανανέωση ενός υπάρχοντος κοιτάσματος στη Βόρεια Θάλασσα, και η Δανία αναμένεται να είναι και πάλι καθαρός εξαγωγέας αερίου. Η επιτάχυνση των υπό εξέλιξη έργων διασύνδεσης μπορεί επίσης να προωθήσει τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Οι φιλοδοξίες της Δανίας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση θα μπορούσαν να ενισχυθούν περαιτέρω με αντίστοιχες πρόσθετες επενδύσεις στην απαλλαγή της βιομηχανίας, των υπηρεσιών, των ιδιωτικών κατοικιών και των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Δανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (27) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Δανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Δανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(27)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Δανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Δανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (28) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1, |
| --- | --- |

(28)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1,

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Δανία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να εφαρμόσει το νέο σύστημα φορολογίας ακινήτων προκειμένου να αποκατασταθεί η σχέση μεταξύ των τιμών της αγοράς και των φόρων και να διασφαλιστεί δικαιότερη φορολογία. Να ενθαρρύνει τις επενδύσεις στην κατασκευή οικονομικά προσιτών κατοικιών προκειμένου να αντιμετωπίσει τις πλέον επείγουσες ανάγκες. Να αυξήσει την οικονομική ανθεκτικότητας των υπερχρεωμένων δανειοληπτών.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027 και να συνεχίσει την εφαρμογή τους.

3.

Να ενισχύσει τις πολιτικές κυκλικής οικονομίας και διαχείρισης αποβλήτων, μεταξύ άλλων με την προώθηση της πρόληψης της παραγωγής αποβλήτων και της επαναχρησιμοποίησής τους, την αύξηση της ανακύκλωσης και τη σταδιακή στροφή από την αποτέφρωση των αστικών αποβλήτων σε πιο πράσινες πηγές παραγωγής θερμότητας.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να διαφοροποιήσει περαιτέρω τον ενεργειακό εφοδιασμό και να συμβάλλει στην απαλλαγή της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές επιταχύνοντας την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση μεταρρυθμίσεων για την απλούστευση και την επιτάχυνση των διοικητικών διαδικασιών και των διαδικασιών αδειοδότησης, την αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς ενέργειας, την αύξηση των διασυνδέσεων με γειτονικές χώρες και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Δανίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 14).

6

(7)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

7

(8)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

8

(9)  ST 10154/21.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Δανίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Δανίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 22).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

14

(15)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

16

(17)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Δανία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου. Η Δανία έχει έμμεση εξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές μέσω του ενδοενωσιακού εμπορίου. Ο συνυπολογισμός της δευτερογενούς εξάρτησης από το ρωσικό αέριο μέσω ενδοενωσιακών εισαγωγών οδηγεί στην εκτίμηση ότι η Δανία εξαρτάται κατά 65 % από τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία.

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

19

(20)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/35 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/35

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γερμανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Γερμανίας

(2022/C 334/05)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γερμανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γερμανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε στη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Γερμανίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός επί του παρόντος μετράται καλύτερα ως η μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ενωσιακών ταμείων, σε σχέση με τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθετήθηκε στη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Γερμανίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός επί του παρόντος μετράται καλύτερα ως η μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται από μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ενωσιακών ταμείων, σε σχέση με τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 28 Απριλίου 2021, η Γερμανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Γερμανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 28 Απριλίου 2021, η Γερμανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Γερμανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 2 Μαΐου 2022, η Γερμανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 27 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Γερμανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 2 Μαΐου 2022, η Γερμανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 27 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Γερμανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Γερμανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Γερμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Γερμανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Γερμανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Γερμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Γερμανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Γερμανία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γερμανία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που παραμένει σε υψηλά επίπεδα και αντικατοπτρίζει το υποτονικό επίπεδο επενδύσεων σε σχέση με τις αποταμιεύσεις, και έχει διασυνοριακό αντίκτυπο. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Γερμανία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γερμανία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών που παραμένει σε υψηλά επίπεδα και αντικατοπτρίζει το υποτονικό επίπεδο επενδύσεων σε σχέση με τις αποταμιεύσεις, και έχει διασυνοριακό αντίκτυπο.

| (13) | Στις 27 Απριλίου 2022, η Γερμανία υπέβαλε νέο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2022. Η Επιτροπή έχει διατυπώσει γνώμη σχετικά με το σχέδιο σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11). |
| --- | --- |

(13)

Στις 27 Απριλίου 2022, η Γερμανία υπέβαλε νέο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2022. Η Επιτροπή έχει διατυπώσει γνώμη σχετικά με το σχέδιο σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11).

| (14) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Γερμανίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(14)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Γερμανίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (15) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (12), το Συμβούλιο συνέστησε στη Γερμανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Γερμανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Γερμανίας μειώθηκε σε 3,7 % του ΑΕΠ από 4,3 % το 2020. Η απόκριση της Γερμανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Γερμανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε αύξηση των οικογενειακών επιδομάτων, όπως το επίδομα παιδιού και το επίδομα φορολογικής απαλλαγής λόγω τέκνου, καθώς και αύξηση δυνατοτήτων απόσβεσης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε σε 69,3 % του ΑΕΠ το 2021 από 68,7 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(15)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (12), το Συμβούλιο συνέστησε στη Γερμανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Γερμανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Γερμανίας μειώθηκε σε 3,7 % του ΑΕΠ από 4,3 % το 2020. Η απόκριση της Γερμανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Γερμανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε αύξηση των οικογενειακών επιδομάτων, όπως το επίδομα παιδιού και το επίδομα φορολογικής απαλλαγής λόγω τέκνου, καθώς και αύξηση δυνατοτήτων απόσβεσης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε σε 69,3 % του ΑΕΠ το 2021 από 68,7 % του ΑΕΠ το 2020.

| (16) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2022 και κατά 2,3 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2022 και παρόμοια αύξηση κατά 2,4 % το 2023. Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως στις διαφορετικές καταληκτικές ημερομηνίες των προβλέψεων, οι οποίες στην περίπτωση του προγράμματος σταθερότητας ήταν πριν από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, όταν οι προοπτικές ανάπτυξης για το 2022 εξακολουθούσαν να είναι πιο αισιόδοξες. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα παραμείνει στο 33⁄4 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 2 % το 2023. Το παρόμοιο επίπεδο το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη συνέχιση των μέτρων έκτακτης ανάγκης λόγω της πανδημίας, τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες και τα μέτρα κατά των αυξημένων τιμών της ενέργειας ως αντίδραση στον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς και πρόσθετες δαπάνες και επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 663⁄4 % το 2022 και στο 653⁄4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,5 % και 1,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 για το 2022 και το 2023, κυρίως λόγω των ελαφρώς χαμηλότερων προβλέψεων για τα φορολογικά έσοδα βάσει συντηρητικών υπολογισμών τον Νοέμβριο του 2021 και των πιο αισιόδοξων προσδοκιών για την εφαρμογή των επιδοτήσεων και των δημόσιων επενδύσεων στο πρόγραμμα. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 66,4 %, το 2022 και χαμηλότερο, ύψους 64,5 %, το 2023. Η διαφοροποίηση οφείλεται σε παρόμοια διαφορά στις προβλέψεις για το έλλειμμα. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 1,1 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Γερμανίας. |
| --- | --- |

(16)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2022 και κατά 2,3 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2022 και παρόμοια αύξηση κατά 2,4 % το 2023. Η διαφορά αυτή οφείλεται κυρίως στις διαφορετικές καταληκτικές ημερομηνίες των προβλέψεων, οι οποίες στην περίπτωση του προγράμματος σταθερότητας ήταν πριν από την έναρξη του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, όταν οι προοπτικές ανάπτυξης για το 2022 εξακολουθούσαν να είναι πιο αισιόδοξες. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα παραμείνει στο 33⁄4 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 2 % το 2023. Το παρόμοιο επίπεδο το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη συνέχιση των μέτρων έκτακτης ανάγκης λόγω της πανδημίας, τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες και τα μέτρα κατά των αυξημένων τιμών της ενέργειας ως αντίδραση στον πόλεμο στην Ουκρανία, καθώς και πρόσθετες δαπάνες και επενδύσεις για την πράσινη μετάβαση. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 663⁄4 % το 2022 και στο 653⁄4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,5 % και 1,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 για το 2022 και το 2023, κυρίως λόγω των ελαφρώς χαμηλότερων προβλέψεων για τα φορολογικά έσοδα βάσει συντηρητικών υπολογισμών τον Νοέμβριο του 2021 και των πιο αισιόδοξων προσδοκιών για την εφαρμογή των επιδοτήσεων και των δημόσιων επενδύσεων στο πρόγραμμα. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 66,4 %, το 2022 και χαμηλότερο, ύψους 64,5 %, το 2023. Η διαφοροποίηση οφείλεται σε παρόμοια διαφορά στις προβλέψεις για το έλλειμμα. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 1,1 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Γερμανίας.

| (17) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,2 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (13). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε στοχευμένη επιδότηση του κόστους θέρμανσης· προώθηση της κατάργησης της εισφοράς για την ανανεώσιμη ενέργεια (EEG-Umlage)· προώθηση της αύξησης του επιδόματος μετακίνησης από και προς τον τόπο εργασίας(Pendlerpauschale)· μείωση του ενεργειακού φόρου στα καύσιμα για τρεις μήνες· εφάπαξ καταβολή κατ’ αποκοπή ποσού για την τιμή της ενέργειας (Energiepreispauschale) και συμπληρώματος για κάθε παιδί· εφάπαξ καταβολή κατ’ αποκοπή ποσού στους δικαιούχους κοινωνικής πρόνοιας· και μηνιαίο εισιτήριο για τοπικές δημόσιες συγκοινωνίες σε μειωμένη τιμή για τρεις μήνες. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές και το 2023, ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η αύξηση του επιδόματος μετακίνησης προς και από τον τόπο εργασίας και η μείωση του ενεργειακού φόρου στα καύσιμα. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,2 % το 2023 (14), καθώς και από το αυξημένο κόστος αμυντικών δαπανών κατά 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και κατά 0,5 % του ΑΕΠ το 2023. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,2 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (13). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε στοχευμένη επιδότηση του κόστους θέρμανσης· προώθηση της κατάργησης της εισφοράς για την ανανεώσιμη ενέργεια (EEG-Umlage)· προώθηση της αύξησης του επιδόματος μετακίνησης από και προς τον τόπο εργασίας(Pendlerpauschale)· μείωση του ενεργειακού φόρου στα καύσιμα για τρεις μήνες· εφάπαξ καταβολή κατ’ αποκοπή ποσού για την τιμή της ενέργειας (Energiepreispauschale) και συμπληρώματος για κάθε παιδί· εφάπαξ καταβολή κατ’ αποκοπή ποσού στους δικαιούχους κοινωνικής πρόνοιας· και μηνιαίο εισιτήριο για τοπικές δημόσιες συγκοινωνίες σε μειωμένη τιμή για τρεις μήνες. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές και το 2023, ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η αύξηση του επιδόματος μετακίνησης προς και από τον τόπο εργασίας και η μείωση του ενεργειακού φόρου στα καύσιμα. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,2 % το 2023 (14), καθώς και από το αυξημένο κόστος αμυντικών δαπανών κατά 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και κατά 0,5 % του ΑΕΠ το 2023.

| (18) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γερμανία να συνεχίσει να ακολουθεί, το 2022, υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης της ώθησης που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γερμανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(18)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γερμανία να συνεχίσει να ακολουθεί, το 2022, υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης της ώθησης που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γερμανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (19) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Γερμανίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,6 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (15). Η Γερμανία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα ενωσιακά κονδύλια στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (16). Ως εκ τούτου, η Γερμανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ οι υψηλότερες δαπάνες για την πράσινη μετάβαση (0,2 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. |
| --- | --- |

(19)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Γερμανίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,6 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (15). Η Γερμανία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα ενωσιακά κονδύλια στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (16). Ως εκ τούτου, η Γερμανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ οι υψηλότερες δαπάνες για την πράσινη μετάβαση (0,2 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών.

| (20) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,6 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (17). Το 2023 η Γερμανία προβλέπεται να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις προς στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (18). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2023 προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,05 % του ΑΕΠ) σε σύγκριση με το 2022. |
| --- | --- |

(20)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,6 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (17). Το 2023 η Γερμανία προβλέπεται να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις προς στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (18). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2023 προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,05 % του ΑΕΠ) σε σύγκριση με το 2022.

| (21) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 13⁄4 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 1 % έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν αύξηση των δημόσιων εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ οι δημόσιες δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνουν σχετικά σταθερές. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με τη μείωσή του σε 653⁄4 % το 2024 και την υποχώρησή του σε 65 % το 2025. Με βάση την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(21)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 13⁄4 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 1 % έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν αύξηση των δημόσιων εσόδων ως ποσοστό του ΑΕΠ, ενώ οι δημόσιες δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνουν σχετικά σταθερές. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης του χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με τη μείωσή του σε 653⁄4 % το 2024 και την υποχώρησή του σε 65 % το 2025. Με βάση την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (22) | Η γήρανση του πληθυσμού και η στενότητα της αγοράς εργασίας θα επηρεάσουν σημαντικά τη Γερμανία κατά τα επόμενα έτη. Η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης θα φθάσει τα 67 έτη το 2031, αλλά απαιτούνται περισσότερες προσαρμογές για να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμα η βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος με τη διατήρηση της επάρκειάς του. Θα χρειαστούν ισχυρότερα κίνητρα εργασίας, μεταξύ άλλων ενόψει της στενότητας της αγοράς εργασίας. Η δέσμευση της κυβέρνησης να διατηρήσει ένα ανώτατο όριο στο ποσοστό συνταξιοδοτικών εισφορών στην παρούσα νομοθετική περίοδο και να εξασφαλίσει το ελάχιστο ποσοστό αναπλήρωσης του εισοδήματος αναμένεται να έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές δημοσιονομικές μεταβιβάσεις, οι οποίες αυξάνουν περαιτέρω την επιβάρυνση για τις νεότερες γενιές. Οι επιδοτούμενες από το κράτος ιδιωτικές συντάξεις (Riester Rente) απέτυχαν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στο συνταξιοδοτικό μείγμα. Οι αποδόσεις είναι χαμηλές και το διοικητικό κόστος υψηλό. Ειδικότερα, τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα δεν μπορούν να επιτύχουν επαρκείς αποταμιεύσεις για συνταξιοδότηση. |
| --- | --- |

(22)

Η γήρανση του πληθυσμού και η στενότητα της αγοράς εργασίας θα επηρεάσουν σημαντικά τη Γερμανία κατά τα επόμενα έτη. Η νόμιμη ηλικία συνταξιοδότησης θα φθάσει τα 67 έτη το 2031, αλλά απαιτούνται περισσότερες προσαρμογές για να εξασφαλιστεί μακροπρόθεσμα η βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος με τη διατήρηση της επάρκειάς του. Θα χρειαστούν ισχυρότερα κίνητρα εργασίας, μεταξύ άλλων ενόψει της στενότητας της αγοράς εργασίας. Η δέσμευση της κυβέρνησης να διατηρήσει ένα ανώτατο όριο στο ποσοστό συνταξιοδοτικών εισφορών στην παρούσα νομοθετική περίοδο και να εξασφαλίσει το ελάχιστο ποσοστό αναπλήρωσης του εισοδήματος αναμένεται να έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές δημοσιονομικές μεταβιβάσεις, οι οποίες αυξάνουν περαιτέρω την επιβάρυνση για τις νεότερες γενιές. Οι επιδοτούμενες από το κράτος ιδιωτικές συντάξεις (Riester Rente) απέτυχαν να διαδραματίσουν ουσιαστικό ρόλο στο συνταξιοδοτικό μείγμα. Οι αποδόσεις είναι χαμηλές και το διοικητικό κόστος υψηλό. Ειδικότερα, τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα δεν μπορούν να επιτύχουν επαρκείς αποταμιεύσεις για συνταξιοδότηση.

| (23) | Το φορολογικό σύστημα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα έσοδα από τη φορολογία της εργασίας, ενώ οι φορολογικές βάσεις που είναι λιγότερο επιζήμιες για ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται επαρκώς. Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στη Γερμανία είναι από τις υψηλότερες στην Ένωση. Με τον τρόπο αυτό μειώνονται οι καθαρές αποδοχές και δημιουργούνται αντικίνητρα για την αύξηση των ωρών εργασίας για ορισμένες ομάδες, όπως τα άτομα με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα και τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας· αυτό παρεμποδίζει την καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού, ακόμη και όταν διαφαίνεται έλλειψή του. Τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους είναι συγκριτικά χαμηλά, ενώ οι επιβλαβείς για το περιβάλλον επιδοτήσεις (συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών μειώσεων και των φορολογικών απαλλαγών) υπονομεύουν τους στόχους περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και αντιστρατεύονται την απανθρακοποίηση, την ενεργειακή απόδοση και την ανάπτυξη ανανεώσιμης ενέργειας. |
| --- | --- |

(23)

Το φορολογικό σύστημα βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα έσοδα από τη φορολογία της εργασίας, ενώ οι φορολογικές βάσεις που είναι λιγότερο επιζήμιες για ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς εξακολουθούν να μην αξιοποιούνται επαρκώς. Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στη Γερμανία είναι από τις υψηλότερες στην Ένωση. Με τον τρόπο αυτό μειώνονται οι καθαρές αποδοχές και δημιουργούνται αντικίνητρα για την αύξηση των ωρών εργασίας για ορισμένες ομάδες, όπως τα άτομα με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα και τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας· αυτό παρεμποδίζει την καλύτερη αξιοποίηση του εργατικού δυναμικού, ακόμη και όταν διαφαίνεται έλλειψή του. Τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους είναι συγκριτικά χαμηλά, ενώ οι επιβλαβείς για το περιβάλλον επιδοτήσεις (συμπεριλαμβανομένων των φορολογικών μειώσεων και των φορολογικών απαλλαγών) υπονομεύουν τους στόχους περιβαλλοντικής βιωσιμότητας και αντιστρατεύονται την απανθρακοποίηση, την ενεργειακή απόδοση και την ανάπτυξη ανανεώσιμης ενέργειας.

| (24) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Γερμανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ανάγκης ενίσχυσης των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, στις βιώσιμες μεταφορές, σε καθαρά, αποδοτικά και ολοκληρωμένα ενεργειακά συστήματα, στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και των υπηρεσιών υγείας, στην εκπαίδευση, καθώς και στην έρευνα και καινοτομία. |
| --- | --- |

(24)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Γερμανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ανάγκης ενίσχυσης των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, ιδίως για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, στις βιώσιμες μεταφορές, σε καθαρά, αποδοτικά και ολοκληρωμένα ενεργειακά συστήματα, στην ψηφιοποίηση της δημόσιας διοίκησης και των υπηρεσιών υγείας, στην εκπαίδευση, καθώς και στην έρευνα και καινοτομία.

| (25) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Γερμανία αντιπροσωπεύουν το 42 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 52 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Γερμανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει απαραίτητη για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(25)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Γερμανία αντιπροσωπεύουν το 42 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 52 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Γερμανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει απαραίτητη για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (26) | Έως τις 4 Απριλίου 2022, η Γερμανία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19) και για τα 15 προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, και για τα 16 προγράμματα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ και για ένα μεικτό πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης / του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+. Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Γερμανία για τη χρήση κονδυλίων της πολιτικής συνοχής στις 19 Απριλίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Γερμανία έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(26)

Έως τις 4 Απριλίου 2022, η Γερμανία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19) και για τα 15 προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης, και για τα 16 προγράμματα του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ και για ένα μεικτό πρόγραμμα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης / του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+. Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης με τη Γερμανία για τη χρήση κονδυλίων της πολιτικής συνοχής στις 19 Απριλίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Γερμανία έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (27) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Γερμανία εξακολουθεί να υστερεί στην ανάπτυξη ευρυζωνικών συνδέσεων πολύ υψηλής χωρητικότητας σε αγροτικές περιοχές, όπου οι ισχυρότερες επενδύσεις έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν την αύξηση της παραγωγικότητας και την ανισορροπία μεταξύ αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Συνολικά, η Γερμανία βελτίωσε σημαντικά την κάλυψη με ευρυζωνικά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας κατά το τελευταίο έτος και, επί του παρόντος, υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ένωσης. Ωστόσο, στις αγροτικές περιοχές η κάλυψη ανήλθε σε 22,5 %, δηλαδή κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 37,1 %. Ταυτόχρονα, μόνο το 15,4 % των νοικοκυριών έχουν πρόσβαση σε σύνδεση οπτικών ινών (σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 50 %), γεγονός που τοποθετεί τη Γερμανία μεταξύ των κρατών μελών με τη χαμηλότερη κάλυψη οπτικών ινών, ενώ οι πέντε χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ένωση έχουν κάλυψη οπτικών ινών τουλάχιστον 85 %. Η έλλειψη συνδέσεων οπτικών ινών επιτείνεται στις αγροτικές περιοχές (11,3 % έναντι 33,8 % του μέσου όρου της Ένωσης). Αυτό εμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, πολλές από τις οποίες βρίσκονται σε αγροτικές και ημιαγροτικές περιοχές. Η επέκταση των ευρυζωνικών συνδέσεων και η τεχνολογία 5G δεν καλύπτονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας. Υπάρχουν συστήματα σε ομοσπονδιακό και περιφερειακό επίπεδο που αποσκοπούν στη βελτίωση της συνδεσιμότητας σε γκρίζες περιοχές και της κινητής συνδεσιμότητας σε λευκά σημεία. Η συμφωνία συνασπισμού περιλαμβάνει φιλόδοξους στόχους σχετικά με την πανεθνική διαθεσιμότητα οπτικών ινών και 5G σε όλα τα γερμανικά νοικοκυριά, ενώ δεν έχει ακόμη καθοριστεί η προθεσμία υλοποίησης. Η αύξηση της ικανότητας σχεδιασμού και διαχείρισης έργων πολιτικού μηχανικού στον ιδιωτικό τομέα και στη διαχείριση σχεδιασμού και εφαρμογής στον δημόσιο τομέα θα είναι ζωτικής σημασίας για την έγκαιρη υλοποίηση. Η επίτευξη των στόχων θα απαιτήσει επίσης βελτιώσεις στις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και χορήγησης αδειών, καθώς και στην τυποποίηση εναλλακτικών, λιγότερο χρονοβόρων τεχνικών εγκατάστασης. |
| --- | --- |

(27)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Γερμανία εξακολουθεί να υστερεί στην ανάπτυξη ευρυζωνικών συνδέσεων πολύ υψηλής χωρητικότητας σε αγροτικές περιοχές, όπου οι ισχυρότερες επενδύσεις έχουν τη δυνατότητα να βελτιώσουν την αύξηση της παραγωγικότητας και την ανισορροπία μεταξύ αποταμιεύσεων και επενδύσεων. Συνολικά, η Γερμανία βελτίωσε σημαντικά την κάλυψη με ευρυζωνικά δίκτυα πολύ υψηλής χωρητικότητας κατά το τελευταίο έτος και, επί του παρόντος, υπερβαίνει τον μέσο όρο της Ένωσης. Ωστόσο, στις αγροτικές περιοχές η κάλυψη ανήλθε σε 22,5 %, δηλαδή κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 37,1 %. Ταυτόχρονα, μόνο το 15,4 % των νοικοκυριών έχουν πρόσβαση σε σύνδεση οπτικών ινών (σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 50 %), γεγονός που τοποθετεί τη Γερμανία μεταξύ των κρατών μελών με τη χαμηλότερη κάλυψη οπτικών ινών, ενώ οι πέντε χώρες με τις καλύτερες επιδόσεις στην Ένωση έχουν κάλυψη οπτικών ινών τουλάχιστον 85 %. Η έλλειψη συνδέσεων οπτικών ινών επιτείνεται στις αγροτικές περιοχές (11,3 % έναντι 33,8 % του μέσου όρου της Ένωσης). Αυτό εμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας, ιδίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, πολλές από τις οποίες βρίσκονται σε αγροτικές και ημιαγροτικές περιοχές. Η επέκταση των ευρυζωνικών συνδέσεων και η τεχνολογία 5G δεν καλύπτονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γερμανίας. Υπάρχουν συστήματα σε ομοσπονδιακό και περιφερειακό επίπεδο που αποσκοπούν στη βελτίωση της συνδεσιμότητας σε γκρίζες περιοχές και της κινητής συνδεσιμότητας σε λευκά σημεία. Η συμφωνία συνασπισμού περιλαμβάνει φιλόδοξους στόχους σχετικά με την πανεθνική διαθεσιμότητα οπτικών ινών και 5G σε όλα τα γερμανικά νοικοκυριά, ενώ δεν έχει ακόμη καθοριστεί η προθεσμία υλοποίησης. Η αύξηση της ικανότητας σχεδιασμού και διαχείρισης έργων πολιτικού μηχανικού στον ιδιωτικό τομέα και στη διαχείριση σχεδιασμού και εφαρμογής στον δημόσιο τομέα θα είναι ζωτικής σημασίας για την έγκαιρη υλοποίηση. Η επίτευξη των στόχων θα απαιτήσει επίσης βελτιώσεις στις διαδικασίες υποβολής αιτήσεων και χορήγησης αδειών, καθώς και στην τυποποίηση εναλλακτικών, λιγότερο χρονοβόρων τεχνικών εγκατάστασης.

| (28) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(28)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (29) | Η Γερμανία αντιμετωπίζει προκλήσεις που σχετίζονται με την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία, καθώς και με τις συνθήκες του πλαισίου για επενδύσεις σε ένα πλήρως ολοκληρωμένο βιώσιμο ενεργειακό σύστημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, η εξάρτηση από τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία είναι ιδιαίτερα υψηλή (65 % (20)) και υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 %). Η εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία είναι επίσης υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (34 % στη Γερμανία σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 26 %) (21). Περισσότερο από το μισό του ενεργειακού μείγματος της Γερμανίας προέρχεται από το αέριο (26 %) και το πετρέλαιο (35 %). Η εξάρτηση αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις στη γερμανική βιομηχανία, η οποία αντιπροσωπεύει το 35 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας φυσικού αερίου. Η ταχύτερη πρόοδος όσον αφορά την επέκταση των δικτύων μεταφοράς και διανομής και την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, την επίτευξη των στόχων για το κλίμα και την ενέργεια και την ενίσχυση των επενδύσεων σε σχέση με την εξοικονόμηση ενέργειας. Απαιτούνται εντονότερες προσπάθειες για τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και των διαδρομών ενέργειας, με τη χρήση όλων των διαθέσιμων πηγών ενέργειας χωρίς ανθρακούχες εκπομπές, ιδίως μέσω της ανάπτυξης ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμων αερίων, συμπεριλαμβανομένου του ανανεώσιμου υδρογόνου, και της ανάπτυξης υγροποιημένου φυσικού αερίου. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Θα χρειαστεί περαιτέρω αύξηση των φιλοδοξιών όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Γερμανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Απαιτούνται προσπάθειες για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας, τη βελτίωση των επιλογών ευελιξίας και της αντίδρασης των καταναλωτών ενέργειας στις μεταβαλλόμενες τιμές, καθώς και την ενίσχυση της ενοποίησης του ενεργειακού συστήματος (22).
  Θα πρέπει να ληφθούν επίσης μέτρα για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης του κτιριακού αποθέματος και του τομέα των μεταφορών, ο οποίος το 2021 δεν πέτυχε τους ετήσιους εθνικούς στόχους εκπομπών για τους εν λόγω τομείς. Η μεγαλύτερη υιοθέτηση της κοινής κινητικότητας και των βιώσιμων δημόσιων μεταφορών μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων. Η επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας έχει υποστεί σημαντικές καθυστερήσεις. Βασικά εμπόδια είναι, μεταξύ άλλων, η πολυπλοκότητα και η διάρκεια των διαδικασιών σχεδιασμού, αδειοδότησης και προσφυγής. Οι καθυστερήσεις στην επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας κατέστησαν αναγκαίο τον περιορισμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ορισμένες περιοχές. Επιπλέον, οι καθυστερήσεις στην επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζουν σημαντικά τα δίκτυα γειτονικών κρατών μελών, δεδομένου ότι η δυναμικότητα του δικτύου εντός της Γερμανίας δεν επαρκεί για τη μεταφορά των ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που αποτελούν αντικείμενο εμπορίας εντός της αντίστοιχης ζώνης τιμών. Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να αυξήσει το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή σε 80 % έως το 2030 και στο γερμανικό κοινοβούλιο συζητείται επί του παρόντος νομοθετική πρόταση για νόμο σχετικά με την ανανεώσιμη ενέργεια, η οποία περιλαμβάνει τον στόχο να μηδενιστούν σχεδόν οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 2035. Ωστόσο, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως της χερσαίας αιολικής ενέργειας, έχει πληγεί από σημαντική επιβράδυνση τα τελευταία χρόνια λόγω των συνεχιζόμενων εμποδίων στην υλοποίηση. Η άρση των εμποδίων στην υλοποίηση περιλαμβάνει τη λήψη μέτρων για την επίλυση των συγκρούσεων σχετικά με τη χρήση της γης σε πρώιμο στάδιο, τη χαλάρωση των κανόνων για την ελάχιστη απόσταση, τη βελτίωση της χρήσης του χωροταξικού σχεδιασμού για τον προσδιορισμό ζωνών για την ανάπτυξη αιολικής ενέργειας και τη διευκόλυνση της λήψης αδειών. Η τοπική αποδοχή μπορεί να βελτιωθεί, μεταξύ άλλων μέσω μιας πιο απλουστευμένης διαδικασίας διαβούλευσης, της αυξημένης συμμετοχής των πολιτών και του επιμερισμού των εσόδων σε έργα. Η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης θα μειώσουν όχι μόνο την εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας αλλά και θα μειώσουν σημαντικά τις τιμές της ενέργειας. Τέλος, μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω η συμμετοχή στη διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της ενέργειας και να αυξηθεί η ευελιξία και η ικανότητα αντίστροφης ροής όσον αφορά την υφιστάμενη διασυνδεσιμότητα. |
| --- | --- |

(29)

Η Γερμανία αντιμετωπίζει προκλήσεις που σχετίζονται με την εξάρτησή της από τα ορυκτά καύσιμα και τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία, καθώς και με τις συνθήκες του πλαισίου για επενδύσεις σε ένα πλήρως ολοκληρωμένο βιώσιμο ενεργειακό σύστημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, η εξάρτηση από τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία είναι ιδιαίτερα υψηλή (65 % (20)) και υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 %). Η εξάρτηση από τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία είναι επίσης υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (34 % στη Γερμανία σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 26 %) (21). Περισσότερο από το μισό του ενεργειακού μείγματος της Γερμανίας προέρχεται από το αέριο (26 %) και το πετρέλαιο (35 %). Η εξάρτηση αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις στη γερμανική βιομηχανία, η οποία αντιπροσωπεύει το 35 % της τελικής κατανάλωσης ενέργειας φυσικού αερίου. Η ταχύτερη πρόοδος όσον αφορά την επέκταση των δικτύων μεταφοράς και διανομής και την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, την επίτευξη των στόχων για το κλίμα και την ενέργεια και την ενίσχυση των επενδύσεων σε σχέση με την εξοικονόμηση ενέργειας. Απαιτούνται εντονότερες προσπάθειες για τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και των διαδρομών ενέργειας, με τη χρήση όλων των διαθέσιμων πηγών ενέργειας χωρίς ανθρακούχες εκπομπές, ιδίως μέσω της ανάπτυξης ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμων αερίων, συμπεριλαμβανομένου του ανανεώσιμου υδρογόνου, και της ανάπτυξης υγροποιημένου φυσικού αερίου. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Θα χρειαστεί περαιτέρω αύξηση των φιλοδοξιών όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Γερμανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Απαιτούνται προσπάθειες για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης της βιομηχανίας, τη βελτίωση των επιλογών ευελιξίας και της αντίδρασης των καταναλωτών ενέργειας στις μεταβαλλόμενες τιμές, καθώς και την ενίσχυση της ενοποίησης του ενεργειακού συστήματος (22).

Θα πρέπει να ληφθούν επίσης μέτρα για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς και για την επιτάχυνση της απανθρακοποίησης του κτιριακού αποθέματος και του τομέα των μεταφορών, ο οποίος το 2021 δεν πέτυχε τους ετήσιους εθνικούς στόχους εκπομπών για τους εν λόγω τομείς. Η μεγαλύτερη υιοθέτηση της κοινής κινητικότητας και των βιώσιμων δημόσιων μεταφορών μπορεί να μειώσει την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων. Η επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας της Γερμανίας έχει υποστεί σημαντικές καθυστερήσεις. Βασικά εμπόδια είναι, μεταξύ άλλων, η πολυπλοκότητα και η διάρκεια των διαδικασιών σχεδιασμού, αδειοδότησης και προσφυγής. Οι καθυστερήσεις στην επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας κατέστησαν αναγκαίο τον περιορισμό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ορισμένες περιοχές. Επιπλέον, οι καθυστερήσεις στην επέκταση των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας επηρεάζουν σημαντικά τα δίκτυα γειτονικών κρατών μελών, δεδομένου ότι η δυναμικότητα του δικτύου εντός της Γερμανίας δεν επαρκεί για τη μεταφορά των ποσοτήτων ηλεκτρικής ενέργειας που αποτελούν αντικείμενο εμπορίας εντός της αντίστοιχης ζώνης τιμών. Η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να αυξήσει το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ηλεκτροπαραγωγή σε 80 % έως το 2030 και στο γερμανικό κοινοβούλιο συζητείται επί του παρόντος νομοθετική πρόταση για νόμο σχετικά με την ανανεώσιμη ενέργεια, η οποία περιλαμβάνει τον στόχο να μηδενιστούν σχεδόν οι καθαρές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι το 2035. Ωστόσο, η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως της χερσαίας αιολικής ενέργειας, έχει πληγεί από σημαντική επιβράδυνση τα τελευταία χρόνια λόγω των συνεχιζόμενων εμποδίων στην υλοποίηση. Η άρση των εμποδίων στην υλοποίηση περιλαμβάνει τη λήψη μέτρων για την επίλυση των συγκρούσεων σχετικά με τη χρήση της γης σε πρώιμο στάδιο, τη χαλάρωση των κανόνων για την ελάχιστη απόσταση, τη βελτίωση της χρήσης του χωροταξικού σχεδιασμού για τον προσδιορισμό ζωνών για την ανάπτυξη αιολικής ενέργειας και τη διευκόλυνση της λήψης αδειών. Η τοπική αποδοχή μπορεί να βελτιωθεί, μεταξύ άλλων μέσω μιας πιο απλουστευμένης διαδικασίας διαβούλευσης, της αυξημένης συμμετοχής των πολιτών και του επιμερισμού των εσόδων σε έργα. Η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης θα μειώσουν όχι μόνο την εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας αλλά και θα μειώσουν σημαντικά τις τιμές της ενέργειας. Τέλος, μπορεί να ενισχυθεί περαιτέρω η συμμετοχή στη διασυνοριακή συνεργασία στον τομέα της ενέργειας και να αυξηθεί η ευελιξία και η ικανότητα αντίστροφης ροής όσον αφορά την υφιστάμενη διασυνδεσιμότητα.

| (30) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Γερμανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Γερμανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(30)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Γερμανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Γερμανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (31) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(31)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (32) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Γερμανία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(32)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Γερμανία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3.

| (33) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2, 3 και 4. Οι συστάσεις 1, 2 και 3 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση των συστάσεων του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 και οι πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 2, 3 και 4 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που συνδέονται με το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στον βαθμό που αφορά τις υψηλότερες επενδύσεις, |
| --- | --- |

(33)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2, 3 και 4. Οι συστάσεις 1, 2 και 3 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση των συστάσεων του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 και οι πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 2, 3 και 4 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που συνδέονται με το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στον βαθμό που αφορά τις υψηλότερες επενδύσεις,

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Γερμανία να μεριμνήσει το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να βελτιώσει το φορολογικό μείγμα για μια πιο βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, ιδίως με τη βελτίωση των φορολογικών κινήτρων για την αύξηση των ωρών εργασίας. Να διαφυλάξει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να άρει τα επενδυτικά εμπόδια και να ενισχύσει τις επενδύσεις σε δίκτυα ψηφιακής επικοινωνίας πολύ υψηλής χωρητικότητας.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές της με τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, την παροχή κινήτρων για εξοικονόμηση ενέργειας, τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και των διαδρομών ενέργειας, την άρση των επενδυτικών εμποδίων, τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης, την ενίσχυση των επενδύσεων στην ανάπτυξη δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμης ενέργειας και την επιτάχυνση της ανάπτυξής τους, καθώς και την περαιτέρω προώθηση της συμμετοχής στη διασυνοριακή συνεργασία σε θέματα ενέργειας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Γερμανίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 18).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλων ενωσιακών ταμείων.

9

(10)  ST 10158/2021· ST 10158/2021 ADD.

10

(11)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, σχετικά με κοινές διατάξεις για την παρακολούθηση και την εκτίμηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων και τη διασφάλιση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ (ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 11).

11

(12)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γερμανίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Γερμανίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 27).

12

(13)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

13

(14)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

14

(15)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

16

(17)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

17

(18)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

19

(20)  Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία του γερμανικού Ομοσπονδιακού Υπουργείου Οικονομικών Υποθέσεων και Δράσης για το Κλίμα, το μερίδιο των συνολικών εισαγωγών αερίου μειώθηκε στο 35 %.

20

(21)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου και αργού πετρελαίου. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Γερμανία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

21

(22)  Η ενοποίηση του ενεργειακού συστήματος συνδέει τους διάφορους φορείς ενέργειας μεταξύ τους και με τους τομείς τελικής χρήσης.

22

(23)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

23

(24)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

24

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/44 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/44

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Εσθονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Εσθονίας

(2022/C 334/06)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Εσθονία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Εσθονία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Εσθονία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία λόγω της ρωσικής εισβολής. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Εσθονία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία λόγω της ρωσικής εισβολής.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Εσθονίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Εσθονίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 18 Ιουνίου 2021, η Εσθονία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 29 Οκτωβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Εσθονίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Εσθονία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 18 Ιουνίου 2021, η Εσθονία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 29 Οκτωβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Εσθονίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Εσθονία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Εσθονία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Εσθονίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Εσθονία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Εσθονίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Εσθονία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Εσθονίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Εσθονίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Εσθονίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Εσθονία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Εσθονίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Εσθονίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Εσθονίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Εσθονίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2022 σχεδιάζεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Εσθονίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2022 σχεδιάζεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Εσθονία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στην Εσθονία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Εσθονίας μειώθηκε από 5,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,4 %. Η απόκριση της Εσθονίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Εσθονία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε αυξήσεις συντάξεων, στοχευμένες αυξήσεις μισθών (δάσκαλοι, υγειονομικό, πολιτιστικό και αστυνομικό προσωπικό) και προγράμματα δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη, την έρευνα και την ανάπτυξη (Ε&Α), τον στρατό και τις τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ). Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 18,1 % του ΑΕΠ το 2021 από 19,0 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Εσθονία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στην Εσθονία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Εσθονίας μειώθηκε από 5,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,4 %. Η απόκριση της Εσθονίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Εσθονία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε αυξήσεις συντάξεων, στοχευμένες αυξήσεις μισθών (δάσκαλοι, υγειονομικό, πολιτιστικό και αστυνομικό προσωπικό) και προγράμματα δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη, την έρευνα και την ανάπτυξη (Ε&Α), τον στρατό και τις τεχνολογίες των πληροφοριών και των επικοινωνιών (ΤΠΕ). Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 18,1 % του ΑΕΠ το 2021 από 19,0 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι συντηρητικό. Η κυβέρνηση προβλέπει μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,0 % το 2022 και αύξησή του κατά 1,2 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,0 % το 2022 και κατά 2,4 % το 2023. Η Επιτροπή προβλέπει μεγαλύτερη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης που υποστηρίζεται από υψηλό επίπεδο συσσωρευμένων αποταμιεύσεων και από ισχυρή αναμενόμενη δυναμική των μισθών. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 5,3 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 4,8 % το 2023. Η αύξηση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τα νέα μέτρα δαπανών για τον μετριασμό των τιμών της ενέργειας και τις πρόσθετες δαπάνες που σχετίζονται με την κοινωνική πρόνοια και την ασφάλεια, καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 20,7 % το 2022, και στη συνέχεια να ανέλθει στο 24,1 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,4 % και 3,7 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των μεγαλύτερων προβλέψεων για το ΑΕΠ στις οποίες βασίζονται οι προβλέψεις της Επιτροπής και της πιο συγκρατημένης αύξησης των επενδυτικών δαπανών που προβλέπει η Επιτροπή. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπουν δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 20,9 % το 2022 και 23,5 % το 2023, παρόμοιο με τις προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 3,1 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Εσθονίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι συντηρητικό. Η κυβέρνηση προβλέπει μείωση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,0 % το 2022 και αύξησή του κατά 1,2 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,0 % το 2022 και κατά 2,4 % το 2023. Η Επιτροπή προβλέπει μεγαλύτερη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης που υποστηρίζεται από υψηλό επίπεδο συσσωρευμένων αποταμιεύσεων και από ισχυρή αναμενόμενη δυναμική των μισθών. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 5,3 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 4,8 % το 2023. Η αύξηση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τα νέα μέτρα δαπανών για τον μετριασμό των τιμών της ενέργειας και τις πρόσθετες δαπάνες που σχετίζονται με την κοινωνική πρόνοια και την ασφάλεια, καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 20,7 % το 2022, και στη συνέχεια να ανέλθει στο 24,1 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,4 % και 3,7 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των μεγαλύτερων προβλέψεων για το ΑΕΠ στις οποίες βασίζονται οι προβλέψεις της Επιτροπής και της πιο συγκρατημένης αύξησης των επενδυτικών δαπανών που προβλέπει η Επιτροπή. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπουν δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 20,9 % το 2022 και 23,5 % το 2023, παρόμοιο με τις προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 3,1 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Εσθονίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις σε φτωχότερα νοικοκυριά, ανώτατα όρια τιμών για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης και σε μείωση των τελών δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου για τους καταναλωτές. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές και το 2023, ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως το γενικό ανώτατο όριο τιμών στις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά, η μείωση των τελών δικτύου και οι γενικές περικοπές των ειδικών φόρων κατανάλωσης (με ισχύ από το 2020). Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπεται να ανέλθει στο 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,6 % το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,6 % του ΑΕΠ το 2023. |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις σε φτωχότερα νοικοκυριά, ανώτατα όρια τιμών για τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης και σε μείωση των τελών δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου για τους καταναλωτές. Τα μέτρα αυτά ανακοινώθηκαν ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές και το 2023, ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως το γενικό ανώτατο όριο τιμών στις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά, η μείωση των τελών δικτύου και οι γενικές περικοπές των ειδικών φόρων κατανάλωσης (με ισχύ από το 2020). Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπεται να ανέλθει στο 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,6 % το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,6 % του ΑΕΠ το 2023.

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Εσθονία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Εσθονία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Εσθονία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Εσθονία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Εσθονίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,4 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Εσθονία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Εσθονία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αυξήσεις σε μισθούς και κοινωνικές μεταβιβάσεις, καθώς και τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ) και του κόστους παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,4 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Εσθονίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,4 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Εσθονία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Εσθονία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αυξήσεις σε μισθούς και κοινωνικές μεταβιβάσεις, καθώς και τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ) και του κόστους παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,4 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,2 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Εσθονία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,2 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Εσθονία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 3,8 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 2,9 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν ορισμένα πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 27,7 % το 2024 και αύξηση σε ποσοστό 29,2 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 3,8 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 2,9 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν ορισμένα πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 27,7 % το 2024 και αύξηση σε ποσοστό 29,2 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Εσθονία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας επικεντρώνεται στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, με μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· την αύξηση της βιωσιμότητας των μεταφορών και της κινητικότητας· τη στήριξη των εταιρειών ως προς τη διττή μετάβαση, ιδίως των νεοφυών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων· την περαιτέρω ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών· και την αύξηση της συνάφειας του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας, ιδίως όσον αφορά τις πράσινες και τις ψηφιακές δεξιότητες. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει, επίσης, μέτρα για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας και προβλέπει ορισμένες βελτιώσεις του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας και της πρόσβασης σε κοινωνικές υπηρεσίες. |
| --- | --- |

(20)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Εσθονία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας επικεντρώνεται στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, με μέτρα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· την αύξηση της βιωσιμότητας των μεταφορών και της κινητικότητας· τη στήριξη των εταιρειών ως προς τη διττή μετάβαση, ιδίως των νεοφυών και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων· την περαιτέρω ψηφιοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών· και την αύξηση της συνάφειας του συστήματος εκπαίδευσης και κατάρτισης με την αγορά εργασίας, ιδίως όσον αφορά τις πράσινες και τις ψηφιακές δεξιότητες. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει, επίσης, μέτρα για τη βελτίωση της προσβασιμότητας και της ανθεκτικότητας του συστήματος υγείας και προβλέπει ορισμένες βελτιώσεις του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας και της πρόσβασης σε κοινωνικές υπηρεσίες.

| (21) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Εσθονίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Εσθονία αντιπροσωπεύουν το 41,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Εσθονία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(21)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Εσθονίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Εσθονία αντιπροσωπεύουν το 41,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Εσθονία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (22) | Η Εσθονία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) στις 18 Απριλίου 2022, αλλά δεν έχει υποβάλει ακόμη τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Εσθονία λαμβάνει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(22)

Η Εσθονία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) στις 18 Απριλίου 2022, αλλά δεν έχει υποβάλει ακόμη τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Εσθονία λαμβάνει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (23) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Εσθονία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη μακροχρόνια περίθαλψη και την επάρκεια του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας, ιδίως για τους ανέργους. |
| --- | --- |

(23)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Εσθονία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη μακροχρόνια περίθαλψη και την επάρκεια του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας, ιδίως για τους ανέργους.

| (24) | Η επάρκεια του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας έχει βελτιωθεί στην Εσθονία, αλλά το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού παραμένει υψηλό για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα άτομα με αναπηρία και τους ανέργους. Οι άνεργοι προστατεύονται λιγότερο από το να περιέλθουν σε κατάσταση φτώχειας λόγω των περιοριστικών κριτηρίων για τη λήψη παροχών ανεργίας, ιδιαίτερα των ορίων όσον αφορά την απασχόληση και το εισόδημα πριν από την ανεργία. Ως εκ τούτου, το 2021 μόνο το 50 % περίπου των εγγεγραμμένων ανέργων έλαβαν παροχές ανεργίας, το 37 % των προσφάτως εγγεγραμμένων ανέργων έλαβε παροχές ασφάλισης ανεργίας και μόλις το 26 % έλαβε το πάγιο επίδομα ανεργίας. Η επέκταση της κάλυψης των παροχών ανεργίας και η χαλάρωση των ελάχιστων κριτηρίων για την πρόσβαση σε παροχές ανεργίας μπορούν να είναι αποτελεσματικές για την αύξηση της κοινωνικής προστασίας, ιδίως των ατόμων που απασχολούνται για μικρές χρονικές περιόδους και σε άτυπες μορφές εργασίας. |
| --- | --- |

(24)

Η επάρκεια του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας έχει βελτιωθεί στην Εσθονία, αλλά το ποσοστό των ατόμων που αντιμετωπίζουν κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού παραμένει υψηλό για τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, τα άτομα με αναπηρία και τους ανέργους. Οι άνεργοι προστατεύονται λιγότερο από το να περιέλθουν σε κατάσταση φτώχειας λόγω των περιοριστικών κριτηρίων για τη λήψη παροχών ανεργίας, ιδιαίτερα των ορίων όσον αφορά την απασχόληση και το εισόδημα πριν από την ανεργία. Ως εκ τούτου, το 2021 μόνο το 50 % περίπου των εγγεγραμμένων ανέργων έλαβαν παροχές ανεργίας, το 37 % των προσφάτως εγγεγραμμένων ανέργων έλαβε παροχές ασφάλισης ανεργίας και μόλις το 26 % έλαβε το πάγιο επίδομα ανεργίας. Η επέκταση της κάλυψης των παροχών ανεργίας και η χαλάρωση των ελάχιστων κριτηρίων για την πρόσβαση σε παροχές ανεργίας μπορούν να είναι αποτελεσματικές για την αύξηση της κοινωνικής προστασίας, ιδίως των ατόμων που απασχολούνται για μικρές χρονικές περιόδους και σε άτυπες μορφές εργασίας.

| (25) | Ο πληθυσμός της Εσθονίας γηράσκει αλλά η παροχή μακροχρόνιας περίθαλψης δεν είναι επαρκής για να καλύψει τη ζήτηση λόγω ελλείψεων στην οργάνωση και τη χρηματοδότηση της μακροχρόνιας περίθαλψης. Ο κατακερματισμός της οργάνωσης και της χρηματοδότησης της μακροχρόνιας περίθαλψης μεταξύ του κοινωνικού τομέα και του τομέα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς και μεταξύ του κράτους και των τοπικών κυβερνήσεων, οδηγεί σε άνιση παροχή κατ’ οίκον περίθαλψης και υπηρεσιών σε επίπεδο κοινότητας. Επιπλέον, το ποσοστό των δαπανών που καταβάλλονται από τα άτομα τα οποία χρήζουν περίθαλψης («άμεσες πληρωμές») ήταν το δεύτερο υψηλότερο στην Ένωση το 2019. Οι δημόσιες δαπάνες στη μακροχρόνια περίθαλψη ανήλθαν σε μόλις 0,4 % του ΑΕΠ το 2019 (σε σύγκριση με το 1,7 % του μέσου όρου της Ένωσης). Η απουσία κοινών προτύπων για τη μακροχρόνια περίθαλψη και η έλλειψη εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης υπονομεύουν την ποιότητα της παροχής υπηρεσιών. Η μεταρρύθμιση της μακροχρόνιας περίθαλψης με εστίαση στην αποτελεσματική και βιώσιμη χρηματοδότηση, στην πρόσβαση σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας και κοινωνικές υπηρεσίες, στον καθορισμό ποιοτικών προτύπων και στην εξασφάλιση επαρκούς και καταρτισμένου εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης θα αυξήσει την ποιότητα ζωής των ατόμων που χρήζουν περίθαλψης και θα μειώσει τον υψηλό φόρτο περίθαλψης για τα μέλη της οικογένειας. |
| --- | --- |

(25)

Ο πληθυσμός της Εσθονίας γηράσκει αλλά η παροχή μακροχρόνιας περίθαλψης δεν είναι επαρκής για να καλύψει τη ζήτηση λόγω ελλείψεων στην οργάνωση και τη χρηματοδότηση της μακροχρόνιας περίθαλψης. Ο κατακερματισμός της οργάνωσης και της χρηματοδότησης της μακροχρόνιας περίθαλψης μεταξύ του κοινωνικού τομέα και του τομέα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς και μεταξύ του κράτους και των τοπικών κυβερνήσεων, οδηγεί σε άνιση παροχή κατ’ οίκον περίθαλψης και υπηρεσιών σε επίπεδο κοινότητας. Επιπλέον, το ποσοστό των δαπανών που καταβάλλονται από τα άτομα τα οποία χρήζουν περίθαλψης («άμεσες πληρωμές») ήταν το δεύτερο υψηλότερο στην Ένωση το 2019. Οι δημόσιες δαπάνες στη μακροχρόνια περίθαλψη ανήλθαν σε μόλις 0,4 % του ΑΕΠ το 2019 (σε σύγκριση με το 1,7 % του μέσου όρου της Ένωσης). Η απουσία κοινών προτύπων για τη μακροχρόνια περίθαλψη και η έλλειψη εργαζομένων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης υπονομεύουν την ποιότητα της παροχής υπηρεσιών. Η μεταρρύθμιση της μακροχρόνιας περίθαλψης με εστίαση στην αποτελεσματική και βιώσιμη χρηματοδότηση, στην πρόσβαση σε ολοκληρωμένες υπηρεσίες υγείας και κοινωνικές υπηρεσίες, στον καθορισμό ποιοτικών προτύπων και στην εξασφάλιση επαρκούς και καταρτισμένου εργατικού δυναμικού στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης θα αυξήσει την ποιότητα ζωής των ατόμων που χρήζουν περίθαλψης και θα μειώσει τον υψηλό φόρτο περίθαλψης για τα μέλη της οικογένειας.

| (26) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(26)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (27) | Η Εσθονία εισάγει επί του παρόντος περιορισμένο ποσοστό του ενεργειακού εφοδιασμού της για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, αλλά εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές από τη Ρωσία για το μικρό ποσοστό του αερίου (8 %) και για τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου στο ενεργειακό της μείγμα (19). Παράλληλα με τη συνεχιζόμενη σταδιακή κατάργηση της χρήσης πετρελαιούχου σχιστόλιθου ως πηγής ενέργειας, η Εσθονία θα ωφεληθεί από την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, την αναβάθμιση των ενεργειακών της υποδομών (συμπεριλαμβανομένου του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας) και τη διασφάλιση ενεργειακών διασυνδέσεων με επαρκή δυναμικότητα, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Φινλανδία υπέγραψε δεκαετή σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης για πλωτό τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στις 20 Μαΐου 2022 και η Εσθονία έχει πρόσβαση σε αυτόν βάσει συμφωνίας συνεργασίας με την Gasgrid Finland. Η ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη συγχρονισμού με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, η εξασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη και τα κοινά έργα ανανεώσιμης ενέργειας θα πρέπει να παραμείνουν προτεραιότητα πολιτικής.
  Η περαιτέρω διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας —μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών— και η επιτάχυνση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της άρσης των μη χρηματοοικονομικών φραγμών όσον αφορά τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της αύξησης της δυναμικότητας παραγωγής βιώσιμου βιομεθανίου και της επιτάχυνσης της ανάπτυξης λύσεων με βάση το ανανεώσιμο υδρογόνο διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιώσιμη αξιοποίηση της βιομάζας. Ο εξηλεκτρισμός των κύριων σιδηροδρομικών γραμμών, με τη στήριξη κονδυλίων της ΕΕ, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ή έχει προγραμματιστεί, αλλά ο εξηλεκτρισμός ολόκληρου του δικτύου θα συμβάλει στην ταχύτερη απαλλαγή των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές. Οι ήδη υψηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις οδικές μεταφορές συνέχισαν να αυξάνονται τα τελευταία χρόνια λόγω της εντατικής χρήσης κυρίως οχημάτων χαμηλής ενεργειακής απόδοσης. Η Εσθονία είναι ένα από τα λίγα κράτη μέλη που δεν επιβάλλουν ετήσιους φόρους σε οδικά οχήματα, όπως επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά φορτηγά. Η αύξηση των κινήτρων για την ενθάρρυνση της ανανέωσης του αποθέματος οχημάτων προς λιγότερο ρυπογόνα οχήματα θα συμβάλει στη μετάβαση σε πιο οικολογικούς τρόπους μεταφοράς. Όπου χρειάζεται, οι κατάλληλες διασφαλίσεις θα μπορέσουν να μετριάσουν τις επιπτώσεις στους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων με χαμηλό εισόδημα. Η κατανάλωση ενέργειας θα μπορούσε να μειωθεί με αποδοτικές ανακαινίσεις κτιρίων με ολοκληρωμένη προσέγγιση, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συστημάτων συνδυασμένης παραγωγής θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Θα χρειαστεί περαιτέρω αύξηση των φιλοδοξιών όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η χώρα να επιτύχει τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(27)

Η Εσθονία εισάγει επί του παρόντος περιορισμένο ποσοστό του ενεργειακού εφοδιασμού της για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θέρμανσης, αλλά εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές από τη Ρωσία για το μικρό ποσοστό του αερίου (8 %) και για τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου στο ενεργειακό της μείγμα (19). Παράλληλα με τη συνεχιζόμενη σταδιακή κατάργηση της χρήσης πετρελαιούχου σχιστόλιθου ως πηγής ενέργειας, η Εσθονία θα ωφεληθεί από την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης, την αναβάθμιση των ενεργειακών της υποδομών (συμπεριλαμβανομένου του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας) και τη διασφάλιση ενεργειακών διασυνδέσεων με επαρκή δυναμικότητα, συμπεριλαμβανομένων των διασυνοριακών διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Φινλανδία υπέγραψε δεκαετή σύμβαση χρηματοδοτικής μίσθωσης για πλωτό τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στις 20 Μαΐου 2022 και η Εσθονία έχει πρόσβαση σε αυτόν βάσει συμφωνίας συνεργασίας με την Gasgrid Finland. Η ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη συγχρονισμού με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, η εξασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη και τα κοινά έργα ανανεώσιμης ενέργειας θα πρέπει να παραμείνουν προτεραιότητα πολιτικής.

Η περαιτέρω διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας —μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών— και η επιτάχυνση της παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω της άρσης των μη χρηματοοικονομικών φραγμών όσον αφορά τον σχεδιασμό και την αδειοδότηση εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, της αύξησης της δυναμικότητας παραγωγής βιώσιμου βιομεθανίου και της επιτάχυνσης της ανάπτυξης λύσεων με βάση το ανανεώσιμο υδρογόνο διασφαλίζοντας ταυτόχρονα τη βιώσιμη αξιοποίηση της βιομάζας. Ο εξηλεκτρισμός των κύριων σιδηροδρομικών γραμμών, με τη στήριξη κονδυλίων της ΕΕ, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη ή έχει προγραμματιστεί, αλλά ο εξηλεκτρισμός ολόκληρου του δικτύου θα συμβάλει στην ταχύτερη απαλλαγή των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές. Οι ήδη υψηλές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου από τις οδικές μεταφορές συνέχισαν να αυξάνονται τα τελευταία χρόνια λόγω της εντατικής χρήσης κυρίως οχημάτων χαμηλής ενεργειακής απόδοσης. Η Εσθονία είναι ένα από τα λίγα κράτη μέλη που δεν επιβάλλουν ετήσιους φόρους σε οδικά οχήματα, όπως επιβατικά αυτοκίνητα και ελαφρά φορτηγά. Η αύξηση των κινήτρων για την ενθάρρυνση της ανανέωσης του αποθέματος οχημάτων προς λιγότερο ρυπογόνα οχήματα θα συμβάλει στη μετάβαση σε πιο οικολογικούς τρόπους μεταφοράς. Όπου χρειάζεται, οι κατάλληλες διασφαλίσεις θα μπορέσουν να μετριάσουν τις επιπτώσεις στους ιδιοκτήτες αυτοκινήτων με χαμηλό εισόδημα. Η κατανάλωση ενέργειας θα μπορούσε να μειωθεί με αποδοτικές ανακαινίσεις κτιρίων με ολοκληρωμένη προσέγγιση, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και συστημάτων συνδυασμένης παραγωγής θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας. Θα χρειαστεί περαιτέρω αύξηση των φιλοδοξιών όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η χώρα να επιτύχει τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (28) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα θα δημιουργήσει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Εσθονία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Εσθονία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(28)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα θα δημιουργήσει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Εσθονία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Εσθονία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (29) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(29)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (30) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Εσθονία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(30)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Εσθονία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3.

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Εσθονία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 29ης Οκτωβρίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να ενισχύσει την κοινωνική προστασία, μεταξύ άλλων με επέκταση της κάλυψης των παροχών ανεργίας, ιδίως σε άτομα που απασχολούνται για μικρές χρονικές περιόδους και σε άτυπες μορφές εργασίας. Να βελτιώσει την οικονομική προσιτότητα και την ποιότητα της μακροχρόνιας περίθαλψης, ιδίως με τη διασφάλιση της βιώσιμης χρηματοδότησής της και την ενσωμάτωση των υπηρεσιών υγείας και των κοινωνικών υπηρεσιών.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων επιταχύνοντας την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μεταξύ άλλων μέσω του περαιτέρω εξορθολογισμού των διαδικασιών αδειοδότησης, της διασφάλισης επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων και της ενίσχυσης του εγχώριου δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας. Να αυξήσει την ενεργειακή απόδοση, ιδίως την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, προκειμένου να μειώσει την κατανάλωση ενέργειας. Να εντείνει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της βιωσιμότητας του συστήματος μεταφορών, μεταξύ άλλων μέσω της ηλεκτροδότησης του σιδηροδρομικού δικτύου και της αύξησης των κινήτρων για την ενθάρρυνση βιώσιμων και λιγότερο ρυπογόνων μεταφορών, συμπεριλαμβανομένης της ανανέωσης του αποθέματος οδικών οχημάτων.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Εσθονίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 23).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 12532/2021· ST 12532/2021 ADD 1· ST 12532/21 ADD 1 COR 1 REV 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Εσθονίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Εσθονίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 33).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Αυτό αντικατοπτρίζει τη σχεδιαζόμενη αύξηση των αποθεμάτων αερίου και υγρών καυσίμων από την κυβέρνηση.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Αυτό αντικατοπτρίζει το αποτέλεσμα βάσης από τις κρατικές αγορές αποθεμάτων αερίου και υγρών καυσίμων το 2022.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου και προϊόντων διύλισης πετρελαίου. Η Εσθονία έχει έμμεση εξάρτηση από τις ρωσικές εισαγωγές φυσικού αερίου μέσω των ενδοενωσιακών συναλλαγών· εάν αυτό ληφθεί υπόψη οδηγεί στην εκτίμηση ότι η Εσθονία εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από τη Ρωσία για τις εισαγωγές φυσικού αερίου.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

20

(21)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/52 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/52

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ιρλανδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιρλανδίας

(2022/C 334/07)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ιρλανδία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ιρλανδία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Ιρλανδίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Ιρλανδίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 28 Μαΐου 2021, η Ιρλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιρλανδίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ιρλανδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 28 Μαΐου 2021, η Ιρλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 8 Σεπτεμβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιρλανδίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ιρλανδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 4 Μαΐου 2022, η Ιρλανδία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ιρλανδίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 4 Μαΐου 2022, η Ιρλανδία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ιρλανδίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Ιρλανδία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ιρλανδίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιρλανδίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ιρλανδίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Ιρλανδία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ιρλανδίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιρλανδίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ιρλανδίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ιρλανδία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιρλανδία δεν αντιμετωπίζει πλέον ανισορροπίες που σχετίζονται με το υψηλό ιδιωτικό, δημόσιο και εξωτερικό χρέος. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη μείωση του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, καθώς και των καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων, τόσο πριν όσο και μετά την πανδημία. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ιρλανδία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιρλανδία δεν αντιμετωπίζει πλέον ανισορροπίες που σχετίζονται με το υψηλό ιδιωτικό, δημόσιο και εξωτερικό χρέος. Έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη μείωση του δημόσιου και ιδιωτικού χρέους, καθώς και των καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων, τόσο πριν όσο και μετά την πανδημία.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιρλανδία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στην Ιρλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ιρλανδίας μειώθηκε σε 1,9 % του ΑΕΠ από 5,1 % το 2020. Η απόκριση της Ιρλανδίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ιρλανδία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 56,0 % του ΑΕΠ το 2021 από 58,4 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιρλανδία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στην Ιρλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ιρλανδίας μειώθηκε σε 1,9 % του ΑΕΠ από 5,1 % το 2020. Η απόκριση της Ιρλανδίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ιρλανδία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 56,0 % του ΑΕΠ το 2021 από 58,4 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 6,4 % το 2022 και κατά 4,4 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,4 % το 2022 και παρόμοια αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,4 % το 2023, κυρίως λόγω των προβλέψεων για χαμηλότερη προσωπική κατανάλωση και χαμηλότερες εξαγωγές το 2022. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και θα επανέλθει σε πλεόνασμα της τάξης του 0,2 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 50,1 % το 2022 και στη συνέχεια στο 46,3 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ για το 2022 και πλεόνασμα 0,4 % του ΑΕΠ για το 2023. Αυτό συνάδει με το ισοζύγιο της κυβέρνησης που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 50,3 % το 2022 και 45,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 6,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ιρλανδίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 6,4 % το 2022 και κατά 4,4 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,4 % το 2022 και παρόμοια αύξηση του ΑΕΠ κατά 4,4 % το 2023, κυρίως λόγω των προβλέψεων για χαμηλότερη προσωπική κατανάλωση και χαμηλότερες εξαγωγές το 2022. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και θα επανέλθει σε πλεόνασμα της τάξης του 0,2 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 50,1 % το 2022 και στη συνέχεια στο 46,3 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 0,5 % του ΑΕΠ για το 2022 και πλεόνασμα 0,4 % του ΑΕΠ για το 2023. Αυτό συνάδει με το ισοζύγιο της κυβέρνησης που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 50,3 % το 2022 και 45,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 6,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ιρλανδίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,6 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, πιο συγκεκριμένα η πληρωμή σε όλους τους εγχώριους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και οι γενικές περικοπές των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,1 % το 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,6 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, πιο συγκεκριμένα η πληρωμή σε όλους τους εγχώριους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και οι γενικές περικοπές των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,1 % το 2023 (13).

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιρλανδία να επιδιώξει υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιρλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιρλανδία να επιδιώξει υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιρλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιρλανδίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 0,3 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Ιρλανδία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιρλανδίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 0,3 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Ιρλανδία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Ιρλανδία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,8 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Ιρλανδία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,8 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,8 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Ιρλανδία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,8 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να φτάσει σε πλεόνασμα 1,2 % του ΑΕΠ το 2024 και 1,4 % το 2025. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν ανώτατο όριο για την αύξηση των βασικών δαπανών στο 5 % ετησίως. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 43,8 % το 2024 και στη συνέχεια σε 40,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να φτάσει σε πλεόνασμα 1,2 % του ΑΕΠ το 2024 και 1,4 % το 2025. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν ανώτατο όριο για την αύξηση των βασικών δαπανών στο 5 % ετησίως. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 43,8 % το 2024 και στη συνέχεια σε 40,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Το συνολικό έλλειμμα του συνταξιοδοτικού συστήματος αναμένεται να αυξηθεί μακροπρόθεσμα ως αποτέλεσμα της αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών από 4,6 % του ΑΕΠ το 2019 σε 7,6 % το 2070. Μια ανεξάρτητη επιτροπή συντάξεων διατύπωσε διάφορες συστάσεις για την ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας του κρατικού συνταξιοδοτικού συστήματος. |
| --- | --- |

(20)

Το συνολικό έλλειμμα του συνταξιοδοτικού συστήματος αναμένεται να αυξηθεί μακροπρόθεσμα ως αποτέλεσμα της αύξησης των συνταξιοδοτικών δαπανών από 4,6 % του ΑΕΠ το 2019 σε 7,6 % το 2070. Μια ανεξάρτητη επιτροπή συντάξεων διατύπωσε διάφορες συστάσεις για την ενίσχυση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας του κρατικού συνταξιοδοτικού συστήματος.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ιρλανδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο επικεντρώνεται σε μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που θα διευκολύνουν την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και στην ενεργό στήριξη της ένταξης στην αγορά εργασίας και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων. Οι επενδύσεις συμβάλλουν επίσης στην επίσπευση ώριμων έργων δημόσιων επενδύσεων, στην προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων και στη χρήση πιο άμεσων χρηματοδοτικών μέσων για την τόνωση της έρευνας και της καινοτομίας. Επιπλέον, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας δεσμεύεται για μεταρρυθμίσεις σε ό,τι αφορά τους τομείς της κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, των συντάξεων, της υγειονομικής περίθαλψης και των κανονιστικών φραγμών στην επιχειρηματικότητα, ενώ παράλληλα θεσπίζει μέτρα τα οποία αναμένεται να αντιμετωπίσουν εν μέρει τις προκλήσεις που σχετίζονται με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ιρλανδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο επικεντρώνεται σε μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις που θα διευκολύνουν την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και στην ενεργό στήριξη της ένταξης στην αγορά εργασίας και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων. Οι επενδύσεις συμβάλλουν επίσης στην επίσπευση ώριμων έργων δημόσιων επενδύσεων, στην προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων και στη χρήση πιο άμεσων χρηματοδοτικών μέσων για την τόνωση της έρευνας και της καινοτομίας. Επιπλέον, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας δεσμεύεται για μεταρρυθμίσεις σε ό,τι αφορά τους τομείς της κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, των συντάξεων, της υγειονομικής περίθαλψης και των κανονιστικών φραγμών στην επιχειρηματικότητα, ενώ παράλληλα θεσπίζει μέτρα τα οποία αναμένεται να αντιμετωπίσουν εν μέρει τις προκλήσεις που σχετίζονται με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιρλανδίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ιρλανδία αντιπροσωπεύουν το 42 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 32 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ιρλανδία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιρλανδίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ιρλανδία αντιπροσωπεύουν το 42 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 32 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ιρλανδία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Ιρλανδία δεν έχει ακόμα υποβάλει επίσημα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ιρλανδία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό τω ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Ιρλανδία δεν έχει ακόμα υποβάλει επίσημα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ιρλανδία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό τω ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ιρλανδία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία και τη διαχείριση των λυμάτων. Η παραγωγή αποβλήτων στην Ιρλανδία είναι σχεδόν κατά 25 % υψηλότερη από τον ενωσιακό μέσο όρο, γεγονός που την καθιστά τον πέμπτο μεγαλύτερο κατά κεφαλή παραγωγό αστικών αποβλήτων στην Ένωση. Η πρόοδος που σημειώθηκε όσον αφορά την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης έχει επιβραδυνθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ η αποτέφρωση έχει αυξηθεί σημαντικά. Η κυκλική χρήση υλικών στην Ιρλανδία ανερχόταν σε 1,8 % το 2020, ποσοστό πολύ χαμηλότερο του ενωσιακού μέσου όρου (12,8 %). Απαιτούνται περισσότερα κίνητρα και μεγαλύτερες επενδύσεις προκειμένου η Ιρλανδία να εφαρμόσει μια πιο φιλόδοξη στρατηγική για τα απόβλητα και την κυκλική οικονομία, αποφεύγοντας παράλληλα τη δημιουργία υπερβολικής δυναμικότητας αποτέφρωσης. Απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες για τη στήριξη κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο ζωής των υλικών, προκειμένου να μειωθούν τα απόβλητα και η κατανάλωση πόρων. Μολονότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά τη διευκόλυνση των επενδύσεων στη διαχείριση των λυμάτων, λιγότερο από το 50 % των λυμάτων στην Ιρλανδία υποβάλλονται σε επεξεργασία σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο. Το σημαντικότερο εμπόδιο στην ποιότητα των επιφανειακών υδάτων στην Ιρλανδία οφείλεται στις υπερβολικές θρεπτικές ουσίες που προέρχονται τόσο από τα μη επεξεργασμένα λύματα όσο και από τη γεωργία. Απαιτούνται σημαντικές αναβαθμίσεις των υποδομών, όπως και μια πιο ισχυρή προσέγγιση για τον έλεγχο της ρύπανσης των υδάτων από γεωργικές δραστηριότητες. Μια κατάλληλη υποδομή για τη διαχείριση των λυμάτων είναι επίσης καίριας σημασίας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και των συνθηκών υγείας για το ευρύ κοινό. Επιπλέον, οι κατάλληλες υποδομές διαχείρισης λυμάτων συμβάλλουν στη βελτίωση της περιφερειακής ανάπτυξης, δημιουργούν βιώσιμη ανάπτυξη και θέσεις εργασίας και ωφελούν τον τουρισμό. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ιρλανδία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία και τη διαχείριση των λυμάτων. Η παραγωγή αποβλήτων στην Ιρλανδία είναι σχεδόν κατά 25 % υψηλότερη από τον ενωσιακό μέσο όρο, γεγονός που την καθιστά τον πέμπτο μεγαλύτερο κατά κεφαλή παραγωγό αστικών αποβλήτων στην Ένωση. Η πρόοδος που σημειώθηκε όσον αφορά την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης έχει επιβραδυνθεί τα τελευταία χρόνια, ενώ η αποτέφρωση έχει αυξηθεί σημαντικά. Η κυκλική χρήση υλικών στην Ιρλανδία ανερχόταν σε 1,8 % το 2020, ποσοστό πολύ χαμηλότερο του ενωσιακού μέσου όρου (12,8 %). Απαιτούνται περισσότερα κίνητρα και μεγαλύτερες επενδύσεις προκειμένου η Ιρλανδία να εφαρμόσει μια πιο φιλόδοξη στρατηγική για τα απόβλητα και την κυκλική οικονομία, αποφεύγοντας παράλληλα τη δημιουργία υπερβολικής δυναμικότητας αποτέφρωσης. Απαιτούνται μεγαλύτερες προσπάθειες για τη στήριξη κυκλικών επιχειρηματικών μοντέλων που καλύπτουν ολόκληρο τον κύκλο ζωής των υλικών, προκειμένου να μειωθούν τα απόβλητα και η κατανάλωση πόρων. Μολονότι έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά τη διευκόλυνση των επενδύσεων στη διαχείριση των λυμάτων, λιγότερο από το 50 % των λυμάτων στην Ιρλανδία υποβάλλονται σε επεξεργασία σύμφωνα με το ενωσιακό δίκαιο. Το σημαντικότερο εμπόδιο στην ποιότητα των επιφανειακών υδάτων στην Ιρλανδία οφείλεται στις υπερβολικές θρεπτικές ουσίες που προέρχονται τόσο από τα μη επεξεργασμένα λύματα όσο και από τη γεωργία. Απαιτούνται σημαντικές αναβαθμίσεις των υποδομών, όπως και μια πιο ισχυρή προσέγγιση για τον έλεγχο της ρύπανσης των υδάτων από γεωργικές δραστηριότητες. Μια κατάλληλη υποδομή για τη διαχείριση των λυμάτων είναι επίσης καίριας σημασίας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής και των συνθηκών υγείας για το ευρύ κοινό. Επιπλέον, οι κατάλληλες υποδομές διαχείρισης λυμάτων συμβάλλουν στη βελτίωση της περιφερειακής ανάπτυξης, δημιουργούν βιώσιμη ανάπτυξη και θέσεις εργασίας και ωφελούν τον τουρισμό.

| (25) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(25)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (26) | Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η Ιρλανδία δεν εισάγει αργό πετρέλαιο ή αέριο από τη Ρωσία. Η εξάρτηση της Ιρλανδίας από τον ρωσικό άνθρακα (22 % των εισαγωγών άνθρακα) είναι μικρότερη από τον ενωσιακό μέσο όρο, σε ένα πλαίσιο όπου και το ποσοστό των στερεών ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα (7,6 %) είναι επίσης χαμηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο. Ενώ η έκθεση της Ιρλανδίας στο ρωσικό πετρέλαιο και αέριο είναι περιορισμένη σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν την επείγουσα ανάγκη να εντείνει η Ιρλανδία τις προσπάθειές της προς την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Το σχέδιο δράσης της Ιρλανδίας για το κλίμα περιλαμβάνει τον φιλόδοξο στόχο του μετασχηματισμού του ενεργειακού συστήματος της χώρας έως το 2030. Αυτό θα δώσει στην Ιρλανδία τη δυνατότητα να επιτύχει μείωση των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 51 % μεταξύ 2018 και 2030. Οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και το μέγεθος αυτού του μετασχηματισμού θα είναι μεγάλων διαστάσεων, καθώς θα ξεκινούν από την εξασφάλιση των αναγκαίων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων έως την έγκαιρη υλοποίηση των δεσμεύσεων. Απαιτείται συνολική αναβάθμιση των ενεργειακών υποδομών της Ιρλανδίας προκειμένου να αξιοποιηθούν πλήρως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι της Ιρλανδίας. Η δημιουργία ενός επενδυτικού πλαισίου που θα ευνοεί τη διευκόλυνση των επενδύσεων στη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια και την παροχή σχετικών κινήτρων, θα είναι καίριας σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις στο σύστημα σχεδιασμού και αδειοδότησης, ιδίως όσον αφορά τη μακρά διάρκεια των διαδικασιών σχεδιασμού και αδειοδότησης και τις χρονοβόρες και δαπανηρές διαδικασίες προσφυγής. Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος σχεδιασμού και αδειοδότησης με τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας κατάλληλων πόρων σε όλα τα στάδια των διαδικασιών σχεδιασμού και με τον εξορθολογισμό του συνολικού πλαισίου θα μπορούσε να επιταχύνει την ανάπτυξη έργων μεγάλης κλίμακας, η οποία με τη σειρά της θα επιταχύνει την πράσινη μετάβαση. Επιπλέον, η επέκταση και η ενίσχυση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και η στήριξη των υποδομών σε βασικές τοποθεσίες θα είναι καίριας σημασίας για τη μείωση της συμφόρησης και τη βελτίωση της σταθερότητας. Ειδικότερα, οι νέες διασυνδέσεις μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε γειτονικές χώρες θα στηρίξουν την ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού. Θα χρειαστεί επίσης αυξημένη ικανότητα αποθήκευσης και μαζική εγκατάσταση σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Επιπλέον, η ανάπτυξη εθνικής στρατηγικής για το ανανεώσιμο υδρογόνο θα συμβάλει επίσης στη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος. |
| --- | --- |

(26)

Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η Ιρλανδία δεν εισάγει αργό πετρέλαιο ή αέριο από τη Ρωσία. Η εξάρτηση της Ιρλανδίας από τον ρωσικό άνθρακα (22 % των εισαγωγών άνθρακα) είναι μικρότερη από τον ενωσιακό μέσο όρο, σε ένα πλαίσιο όπου και το ποσοστό των στερεών ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα (7,6 %) είναι επίσης χαμηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο. Ενώ η έκθεση της Ιρλανδίας στο ρωσικό πετρέλαιο και αέριο είναι περιορισμένη σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν την επείγουσα ανάγκη να εντείνει η Ιρλανδία τις προσπάθειές της προς την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Το σχέδιο δράσης της Ιρλανδίας για το κλίμα περιλαμβάνει τον φιλόδοξο στόχο του μετασχηματισμού του ενεργειακού συστήματος της χώρας έως το 2030. Αυτό θα δώσει στην Ιρλανδία τη δυνατότητα να επιτύχει μείωση των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 51 % μεταξύ 2018 και 2030. Οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και το μέγεθος αυτού του μετασχηματισμού θα είναι μεγάλων διαστάσεων, καθώς θα ξεκινούν από την εξασφάλιση των αναγκαίων δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων έως την έγκαιρη υλοποίηση των δεσμεύσεων. Απαιτείται συνολική αναβάθμιση των ενεργειακών υποδομών της Ιρλανδίας προκειμένου να αξιοποιηθούν πλήρως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και να επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι της Ιρλανδίας. Η δημιουργία ενός επενδυτικού πλαισίου που θα ευνοεί τη διευκόλυνση των επενδύσεων στη μετάβαση στην πράσινη ενέργεια και την παροχή σχετικών κινήτρων, θα είναι καίριας σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις στο σύστημα σχεδιασμού και αδειοδότησης, ιδίως όσον αφορά τη μακρά διάρκεια των διαδικασιών σχεδιασμού και αδειοδότησης και τις χρονοβόρες και δαπανηρές διαδικασίες προσφυγής. Η βελτίωση της αποτελεσματικότητας του συστήματος σχεδιασμού και αδειοδότησης με τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας κατάλληλων πόρων σε όλα τα στάδια των διαδικασιών σχεδιασμού και με τον εξορθολογισμό του συνολικού πλαισίου θα μπορούσε να επιταχύνει την ανάπτυξη έργων μεγάλης κλίμακας, η οποία με τη σειρά της θα επιταχύνει την πράσινη μετάβαση. Επιπλέον, η επέκταση και η ενίσχυση του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας και η στήριξη των υποδομών σε βασικές τοποθεσίες θα είναι καίριας σημασίας για τη μείωση της συμφόρησης και τη βελτίωση της σταθερότητας. Ειδικότερα, οι νέες διασυνδέσεις μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας σε γειτονικές χώρες θα στηρίξουν την ενίσχυση της ασφάλειας του ενεργειακού εφοδιασμού. Θα χρειαστεί επίσης αυξημένη ικανότητα αποθήκευσης και μαζική εγκατάσταση σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων. Επιπλέον, η ανάπτυξη εθνικής στρατηγικής για το ανανεώσιμο υδρογόνο θα συμβάλει επίσης στη διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος.

| (27) | Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Η υψηλή εξοικονόμηση ενέργειας είναι απαραίτητη για την επίτευξη όχι μόνο των κλιματικών στόχων της Ιρλανδίας αλλά και του στόχου της Ένωσης για μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55 %. Ενώ το σχέδιο δράσης για το κλίμα είναι στη σωστή κατεύθυνση, η Ιρλανδία μέχρι στιγμής υστερεί όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Εφαρμόζοντας την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση και επιδιώκοντας σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, η Ιρλανδία θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ενέργειας. Τα υψηλότερα επίπεδα ηλεκτρικών οχημάτων θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την εγχώρια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αντί να εξαρτώνται από τις εισαγωγές καυσίμων. Καθώς το σχέδιο δράσης για το κλίμα περιλαμβάνει τον στόχο της κυκλοφορίας ενός εκατομμυρίου ηλεκτρικών οχημάτων στο ιρλανδικό οδικό δίκτυο έως το 2030, απαιτείται μαζική εγκατάσταση σημείων ηλεκτρικής φόρτισης. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Ιρλανδία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(27)

Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας. Η υψηλή εξοικονόμηση ενέργειας είναι απαραίτητη για την επίτευξη όχι μόνο των κλιματικών στόχων της Ιρλανδίας αλλά και του στόχου της Ένωσης για μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 55 %. Ενώ το σχέδιο δράσης για το κλίμα είναι στη σωστή κατεύθυνση, η Ιρλανδία μέχρι στιγμής υστερεί όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Εφαρμόζοντας την αρχή της προτεραιότητας στην ενεργειακή απόδοση και επιδιώκοντας σημαντική εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, η Ιρλανδία θα μπορούσε να μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές ενέργειας. Τα υψηλότερα επίπεδα ηλεκτρικών οχημάτων θα μπορούσαν να επωφεληθούν από την εγχώρια παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας αντί να εξαρτώνται από τις εισαγωγές καυσίμων. Καθώς το σχέδιο δράσης για το κλίμα περιλαμβάνει τον στόχο της κυκλοφορίας ενός εκατομμυρίου ηλεκτρικών οχημάτων στο ιρλανδικό οδικό δίκτυο έως το 2030, απαιτείται μαζική εγκατάσταση σημείων ηλεκτρικής φόρτισης. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Ιρλανδία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (28) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ιρλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ιρλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(28)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ιρλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ιρλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (29) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(29)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (30) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ιρλανδία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2, |
| --- | --- |

(30)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ιρλανδία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2,

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ιρλανδία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να αντιμετωπίσει την αναμενόμενη αύξηση των συνταξιοδοτικών δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού με τη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας του κρατικού συνταξιοδοτικού συστήματος.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 8ης Σεπτεμβρίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να εστιάσει τις προσπάθειες στην τόνωση της κυκλικής οικονομίας. Ειδικότερα, να αναπτύξει υποδομές και πολιτικές που αποσκοπούν στην πρόληψη των αποβλήτων και την αύξηση του επαναχρησιμοποιούμενου και ανακυκλωμένου περιεχομένου, και να αναπτύξει αποτελεσματικότερο σύστημα για τη χωριστή συλλογή των ανακυκλώσιμων αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένων των βιοαποδομήσιμων αποβλήτων. Να προωθήσει ασφαλέστερα και καθαρότερα κυκλώματα διαχείρισης λυμάτων.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της αποδοτικότητας του συστήματος σχεδιασμού και αδειοδότησης, και ιδίως με τη συντόμευση των διαδικασιών. Να αναβαθμίσει τις ενεργειακές υποδομές, μεταξύ άλλων για σκοπούς αποθήκευσης, και να ενισχύσει τη σταθερότητα του δικτύου. Να διασφαλίσει την ταχεία εφαρμογή της ριζικής μετασκευής κτιρίων. Να επιταχύνει τον εξηλεκτρισμό των μεταφορών, μεταξύ άλλων με την εγκατάσταση σημείων φόρτισης.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Ιρλανδίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 28).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 11046/2021 INIT· ST 11046/2021 ADD 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιρλανδίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιρλανδίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 39).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

19

(20)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/60 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/60

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ελλάδας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ελλάδας

(2022/C 334/08)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ελλάδα συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ελλάδας για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ελλάδας για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 27 Απριλίου 2021, η Ελλάδα υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ελλάδα έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 27 Απριλίου 2021, η Ελλάδα υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ελλάδα έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 30 Απριλίου 2022, η Ελλάδα υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ελλάδας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 30 Απριλίου 2022, η Ελλάδα υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ελλάδας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Ελλάδα. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ελλάδας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ελλάδας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Ελλάδα. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ελλάδας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ελλάδας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ελλάδα και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, την ατελή εξωτερική επανεξισορρόπηση και τα υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων, σε συνθήκες χαμηλής δυνητικής ανάπτυξης και υψηλής ανεργίας. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ελλάδα και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, την ατελή εξωτερική επανεξισορρόπηση και τα υψηλά επίπεδα μη εξυπηρετούμενων δανείων, σε συνθήκες χαμηλής δυνητικής ανάπτυξης και υψηλής ανεργίας.

| (13) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(13)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ελλάδας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (14) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ελλάδα να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Ελλάδα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ελλάδας μειώθηκε σε 7,4 % από 10,2 % το 2020. Η απόκριση της Ελλάδας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 7,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 7,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ελλάδα το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 193,3 % του ΑΕΠ το 2021 από 206,3 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(14)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ελλάδα να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Ελλάδα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ελλάδας μειώθηκε σε 7,4 % από 10,2 % το 2020. Η απόκριση της Ελλάδας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 7,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 7,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ελλάδα το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 193,3 % του ΑΕΠ το 2021 από 206,3 % του ΑΕΠ το 2020.

| (15) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό για το 2022 και ευνοϊκό για το 2023. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2022 και κατά 4,8 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,5 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2023. Η διαφορά μεταξύ των προβλέψεων οφείλεται κυρίως στις διαφορετικές παραδοχές σχετικά με τον ρυθμό απορρόφησης των κονδυλίων της Ένωσης και σχετικά με τον αντίκτυπο της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ιδίως στην ιδιωτική κατανάλωση. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,4 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας και την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σημαντικά στο 180,2 % το 2022 και στη συνέχεια στο 168,6 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,3 % και 1,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν σε γενικές γραμμές με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Παρά τη διαφορά στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής αναμένουν πιο δυναμική αύξηση των τιμών και των μισθών τόσο το 2022 όσο και το 2023, με αποτέλεσμα να προβλέπονται υψηλότερα έσοδα από τη φορολόγηση του εισοδήματος φυσικών προσώπων. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 185,7 % το 2022 και 180,4 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται σε αποκλίνουσα εκτίμηση των διαφορών μεταξύ του δημοσιονομικού ισοζυγίου σε ταμειακή και σε δεδουλευμένη βάση, καθώς και στις διαφορετικές παραδοχές σχετικά με την καθαρή συσσώρευση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η τρέχουσα εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι – 0,3 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση αποτυπώνει μερικώς την παρελθούσα περίοδο βαθιάς οικονομικής ύφεσης που γνώρισε η Ελλάδα και δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ελλάδας. |
| --- | --- |

(15)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό για το 2022 και ευνοϊκό για το 2023. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2022 και κατά 4,8 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,5 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2023. Η διαφορά μεταξύ των προβλέψεων οφείλεται κυρίως στις διαφορετικές παραδοχές σχετικά με τον ρυθμό απορρόφησης των κονδυλίων της Ένωσης και σχετικά με τον αντίκτυπο της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, ιδίως στην ιδιωτική κατανάλωση. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,4 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομικής δραστηριότητας και την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί σημαντικά στο 180,2 % το 2022 και στη συνέχεια στο 168,6 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,3 % και 1,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν σε γενικές γραμμές με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Παρά τη διαφορά στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής αναμένουν πιο δυναμική αύξηση των τιμών και των μισθών τόσο το 2022 όσο και το 2023, με αποτέλεσμα να προβλέπονται υψηλότερα έσοδα από τη φορολόγηση του εισοδήματος φυσικών προσώπων. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 185,7 % το 2022 και 180,4 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται σε αποκλίνουσα εκτίμηση των διαφορών μεταξύ του δημοσιονομικού ισοζυγίου σε ταμειακή και σε δεδουλευμένη βάση, καθώς και στις διαφορετικές παραδοχές σχετικά με την καθαρή συσσώρευση χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η τρέχουσα εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι – 0,3 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση αποτυπώνει μερικώς την παρελθούσα περίοδο βαθιάς οικονομικής ύφεσης που γνώρισε η Ελλάδα και δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ελλάδας.

| (16) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 7,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,1 % του ΑΕΠ το 2022 και δεν έχουν δημοσιονομικό αντίκτυπο το 2023, καθώς προβλέπεται να καταργηθούν σταδιακά (12). Ο αντίκτυπος αυτός στο έλλειμμα αντισταθμίζεται εν μέρει από υψηλότερα έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπής. Τα εν λόγω μέτρα συνίστανται κυρίως σε επιδοτήσεις προς τους χρήστες ενέργειας, κοινωνικές μεταβιβάσεις σε φτωχότερα νοικοκυριά και περικοπές στους έμμεσους φόρους επί των υπηρεσιών μεταφορών. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Μετά την υποβολή του προγράμματος σταθερότητας της Ελλάδας και την καταληκτική ημερομηνία των εαρινών προβλέψεων του 2022 της Επιτροπής, η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέα δέσμη μέτρων για το 2022, τα οποία αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των συνεπειών της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13). |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 7,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,1 % του ΑΕΠ το 2022 και δεν έχουν δημοσιονομικό αντίκτυπο το 2023, καθώς προβλέπεται να καταργηθούν σταδιακά (12). Ο αντίκτυπος αυτός στο έλλειμμα αντισταθμίζεται εν μέρει από υψηλότερα έσοδα από τα δικαιώματα εκπομπής. Τα εν λόγω μέτρα συνίστανται κυρίως σε επιδοτήσεις προς τους χρήστες ενέργειας, κοινωνικές μεταβιβάσεις σε φτωχότερα νοικοκυριά και περικοπές στους έμμεσους φόρους επί των υπηρεσιών μεταφορών. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Μετά την υποβολή του προγράμματος σταθερότητας της Ελλάδας και την καταληκτική ημερομηνία των εαρινών προβλέψεων του 2022 της Επιτροπής, η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέα δέσμη μέτρων για το 2022, τα οποία αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των συνεπειών της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13).

| (17) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ελλάδα να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ελλάδα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(17)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ελλάδα να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ελλάδα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (18) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Ελλάδας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,3 % του ΑΕΠ (14). Η Ελλάδα σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,8 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Ελλάδα σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Η εν λόγω σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,6 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ η αύξηση των δαπανών για συντάξεις και κοινωνικές παροχές προβλέπεται να συμβάλει κι αυτή (0,6 % του ΑΕΠ) στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, στα εν λόγω μέτρα διακριτικής ευχέρειας δεν αντιστοιχούν πλήρως αντισταθμιστικά μέτρα. |
| --- | --- |

(18)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Ελλάδας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,3 % του ΑΕΠ (14). Η Ελλάδα σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,8 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Ελλάδα σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Η εν λόγω σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,6 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ η αύξηση των δαπανών για συντάξεις και κοινωνικές παροχές προβλέπεται να συμβάλει κι αυτή (0,6 % του ΑΕΠ) στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, στα εν λόγω μέτρα διακριτικής ευχέρειας δεν αντιστοιχούν πλήρως αντισταθμιστικά μέτρα.

| (19) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Ελλάδα προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022, αντανακλώντας την αρχική φάση της νέας περιόδου προγραμματισμού για άλλα ταμεία της Ένωσης. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 1,1 % του ΑΕΠ. |
| --- | --- |

(19)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Ελλάδα προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022, αντανακλώντας την αρχική φάση της νέας περιόδου προγραμματισμού για άλλα ταμεία της Ένωσης. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 1,1 % του ΑΕΠ.

| (20) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 0,1 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι εν λόγω προβολές βασίζονται στην παραδοχή ότι η οικονομική ανάκαμψη θα συνεχιστεί και λαμβάνουν υπόψη την παράταση των ευνοϊκών για την ανάπτυξη μειώσεων της εισφοράς αλληλεγγύης που επιβάλλεται επιπλέον του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, καθώς και των εισφορών κοινωνικής αλληλεγγύης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί ακόμα περισσότερο, συγκεκριμένα σε 155,2 % το 2024 και στη συνέχεια σε 146,5 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(20)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 0,1 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι εν λόγω προβολές βασίζονται στην παραδοχή ότι η οικονομική ανάκαμψη θα συνεχιστεί και λαμβάνουν υπόψη την παράταση των ευνοϊκών για την ανάπτυξη μειώσεων της εισφοράς αλληλεγγύης που επιβάλλεται επιπλέον του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων, καθώς και των εισφορών κοινωνικής αλληλεγγύης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί ακόμα περισσότερο, συγκεκριμένα σε 155,2 % το 2024 και στη συνέχεια σε 146,5 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (21) | Κάποιες τροποποιήσεις του πλαισίου φορολογικής πολιτικής της Ελλάδας με βάση τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του επενδυτικού κενού. Ειδικότερα, η θέσπιση ευρύτερου συστήματος προαποφάσεων σε θέματα φορολογίας θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου για τους επενδυτές και να τονώσει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την απλούστευση του φορολογικού συστήματος. Επιπλέον, με βάση τη βέλτιστη πρακτική άλλων κρατών μελών, η επανεξέταση του υφιστάμενου ετήσιου κατ’ αποκοπή φόρου για τους αυτοαπασχολουμένους (επιπλέον του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων) θα μπορούσε να βελτιώσει τη διάρθρωση της φορολογικής επιβάρυνσης των αυτοαπασχολουμένων, να ενθαρρύνει την οικειοθελή φορολογική συμμόρφωση και να στηρίξει τις επενδύσεις. Η Ελλάδα συνεχίζει να λαμβάνει μέτρα για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, αλλά οι συνολικές επιδόσεις της παραμένουν χαμηλές, γεγονός που οφείλεται εν μέρει στη δυσκολία της προσέλκυσης και της διατήρησης προσωπικού υψηλού επιπέδου. Στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνονται μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση των ψηφιακών υπηρεσιών της. Πέρα από τα μέτρα που εντάσσονται στο οικείο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ελλάδα προχωρά στη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης ανθρώπινων πόρων με ψηφιακά οργανογράμματα για τους φορείς του δημόσιου τομέα και περιγραφές θέσεων εργασίας για όλες τις θέσεις που ισχύουν σήμερα. Αυτό αναμένεται να διευκολύνει την κατανομή των πόρων σύμφωνα με τις διαπιστωμένες και ιεραρχημένες ανάγκες. Ταυτόχρονα, ενώ ο αριθμός των μόνιμων υπαλλήλων έχει παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερός χάρη στον κανόνα «μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση» που εξακολουθεί να ισχύει, έχει σημειωθεί απότομη αύξηση του έκτακτου προσωπικού κατά σχεδόν 25 % από το 2018. Η αύξηση του μεγέθους της δημόσιας διοίκησης θα μπορούσε να ανατρέψει τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί ώστε το μισθολογικό κόστος της Ελλάδας (σε σύγκριση με το ΑΕΠ) να προσεγγίσει τον μέσο όρο της Ένωσης. Επιπλέον του δημοσιονομικού κινδύνου, δεδομένου ότι η διαδικασία επιλογής για τις έκτακτες θέσεις δεν είναι τόσο ενδελεχής όσο για τις μόνιμες θέσεις, αυτό θα μπορούσε να αποδυναμώσει την ακεραιότητα της νέας διαδικασίας επιλογής που έχει τεθεί σε εφαρμογή για τους μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους. Η διατήρηση του κανόνα «μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση» μόνιμου προσωπικού, ο οποίος συμπληρώθηκε με τον καθορισμό ανώτατου ορίου για το έκτακτο προσωπικό που εφαρμόζεται από το 2022, καθορίζει ένα συνολικό πλαίσιο για την ενίσχυση του κεντρικού ελέγχου των προσλήψεων, το οποίο θα επιτρέψει τη σταδιακή επιστροφή του αριθμού του προσωπικού στα προ της πανδημίας επίπεδα.
  Εάν επιτευχθεί, η αναμενόμενη μείωση των συνολικών επιπέδων στελέχωσης θα μπορούσε να καταστήσει δυνατή την προσαρμογή των επιπέδων αποδοχών για συγκεκριμένες θέσεις και φορείς που θεωρούνται κρίσιμοι, καθώς και στις περιπτώσεις που η δημόσια διοίκηση αντιμετωπίζει δυσκολίες όσον αφορά την προσέλκυση και τη διατήρηση εξειδικευμένου προσωπικού. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με τη σύνδεση της περιγραφής των θέσεων εργασίας με ένα συμπληρωματικό μισθολόγιο ή τη θέσπιση ειδικού μισθολογίου για συγκεκριμένους φορείς του δημόσιου τομέα (π.χ. ρυθμιστικές αρχές της αγοράς), καθώς τέτοιες συστηματικές προσεγγίσεις δεν ενέχουν τον κίνδυνο υπονόμευσης του ενιαίου μισθολογίου και συνάδουν με τη συνετή δημοσιονομική πολιτική. Τέλος, μολονότι στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω δράση για την αύξηση της απασχολησιμότητας των νέων και των γυναικών, ώστε να υποστηριχτεί μια αγορά εργασίας χωρίς αποκλεισμούς που θα βασίζεται σε περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας. |
| --- | --- |

(21)

Κάποιες τροποποιήσεις του πλαισίου φορολογικής πολιτικής της Ελλάδας με βάση τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση του επενδυτικού κενού. Ειδικότερα, η θέσπιση ευρύτερου συστήματος προαποφάσεων σε θέματα φορολογίας θα μπορούσε να ενισχύσει την ασφάλεια δικαίου για τους επενδυτές και να τονώσει τις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την απλούστευση του φορολογικού συστήματος. Επιπλέον, με βάση τη βέλτιστη πρακτική άλλων κρατών μελών, η επανεξέταση του υφιστάμενου ετήσιου κατ’ αποκοπή φόρου για τους αυτοαπασχολουμένους (επιπλέον του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων) θα μπορούσε να βελτιώσει τη διάρθρωση της φορολογικής επιβάρυνσης των αυτοαπασχολουμένων, να ενθαρρύνει την οικειοθελή φορολογική συμμόρφωση και να στηρίξει τις επενδύσεις. Η Ελλάδα συνεχίζει να λαμβάνει μέτρα για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, αλλά οι συνολικές επιδόσεις της παραμένουν χαμηλές, γεγονός που οφείλεται εν μέρει στη δυσκολία της προσέλκυσης και της διατήρησης προσωπικού υψηλού επιπέδου. Στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνονται μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση των ψηφιακών υπηρεσιών της. Πέρα από τα μέτρα που εντάσσονται στο οικείο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ελλάδα προχωρά στη δημιουργία ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης ανθρώπινων πόρων με ψηφιακά οργανογράμματα για τους φορείς του δημόσιου τομέα και περιγραφές θέσεων εργασίας για όλες τις θέσεις που ισχύουν σήμερα. Αυτό αναμένεται να διευκολύνει την κατανομή των πόρων σύμφωνα με τις διαπιστωμένες και ιεραρχημένες ανάγκες. Ταυτόχρονα, ενώ ο αριθμός των μόνιμων υπαλλήλων έχει παραμείνει σε γενικές γραμμές σταθερός χάρη στον κανόνα «μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση» που εξακολουθεί να ισχύει, έχει σημειωθεί απότομη αύξηση του έκτακτου προσωπικού κατά σχεδόν 25 % από το 2018. Η αύξηση του μεγέθους της δημόσιας διοίκησης θα μπορούσε να ανατρέψει τις προσπάθειες που έχουν καταβληθεί ώστε το μισθολογικό κόστος της Ελλάδας (σε σύγκριση με το ΑΕΠ) να προσεγγίσει τον μέσο όρο της Ένωσης. Επιπλέον του δημοσιονομικού κινδύνου, δεδομένου ότι η διαδικασία επιλογής για τις έκτακτες θέσεις δεν είναι τόσο ενδελεχής όσο για τις μόνιμες θέσεις, αυτό θα μπορούσε να αποδυναμώσει την ακεραιότητα της νέας διαδικασίας επιλογής που έχει τεθεί σε εφαρμογή για τους μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους. Η διατήρηση του κανόνα «μία πρόσληψη για κάθε αποχώρηση» μόνιμου προσωπικού, ο οποίος συμπληρώθηκε με τον καθορισμό ανώτατου ορίου για το έκτακτο προσωπικό που εφαρμόζεται από το 2022, καθορίζει ένα συνολικό πλαίσιο για την ενίσχυση του κεντρικού ελέγχου των προσλήψεων, το οποίο θα επιτρέψει τη σταδιακή επιστροφή του αριθμού του προσωπικού στα προ της πανδημίας επίπεδα.

Εάν επιτευχθεί, η αναμενόμενη μείωση των συνολικών επιπέδων στελέχωσης θα μπορούσε να καταστήσει δυνατή την προσαρμογή των επιπέδων αποδοχών για συγκεκριμένες θέσεις και φορείς που θεωρούνται κρίσιμοι, καθώς και στις περιπτώσεις που η δημόσια διοίκηση αντιμετωπίζει δυσκολίες όσον αφορά την προσέλκυση και τη διατήρηση εξειδικευμένου προσωπικού. Αυτό θα μπορούσε να γίνει με τη σύνδεση της περιγραφής των θέσεων εργασίας με ένα συμπληρωματικό μισθολόγιο ή τη θέσπιση ειδικού μισθολογίου για συγκεκριμένους φορείς του δημόσιου τομέα (π.χ. ρυθμιστικές αρχές της αγοράς), καθώς τέτοιες συστηματικές προσεγγίσεις δεν ενέχουν τον κίνδυνο υπονόμευσης του ενιαίου μισθολογίου και συνάδουν με τη συνετή δημοσιονομική πολιτική. Τέλος, μολονότι στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνονται μέτρα για την ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας, εξακολουθούν να υπάρχουν περιθώρια για περαιτέρω δράση για την αύξηση της απασχολησιμότητας των νέων και των γυναικών, ώστε να υποστηριχτεί μια αγορά εργασίας χωρίς αποκλεισμούς που θα βασίζεται σε περισσότερες και καλύτερες θέσεις εργασίας.

| (22) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, οι εν λόγω συστάσεις εξετάζουν την ποιότητα και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών· την προσβασιμότητα και ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας· τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας· τις πολιτικές στήριξης των δημόσιων επενδύσεων στους τομείς της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων και της απασχολησιμότητας· την έρευνα και ανάπτυξη· τις ασφαλείς, έξυπνες, βιώσιμες και ανθεκτικές μεταφορές και εφοδιαστική· την καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των έργων διασύνδεσης· τις περιβαλλοντικές υποδομές· την ανάπλαση των αστικών περιοχών· και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης και των επιχειρήσεων. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης σημαντικό αριθμό μέτρων για την αντιμετώπιση προκλήσεων όσον αφορά τις δημοσιονομικές διαρθρωτικές πολιτικές, την κοινωνική πρόνοια, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τις αγορές εργασίας και προϊόντων, καθώς και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, τα οποία συνεχίζουν, διευρύνουν και συμπληρώνουν τις μεταπρογραμματικές δεσμεύσεις. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης μέτρα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων με τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου. Οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις συμπληρώνονται από δανειακή διευκόλυνση που αποσκοπεί στην παροχή κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις σε μετασχηματιστικούς τομείς της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού. |
| --- | --- |

(22)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, οι εν λόγω συστάσεις εξετάζουν την ποιότητα και τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών· την προσβασιμότητα και ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας· τις ενεργητικές πολιτικές για την αγορά εργασίας· τις πολιτικές στήριξης των δημόσιων επενδύσεων στους τομείς της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων και της απασχολησιμότητας· την έρευνα και ανάπτυξη· τις ασφαλείς, έξυπνες, βιώσιμες και ανθεκτικές μεταφορές και εφοδιαστική· την καθαρή και αποδοτική παραγωγή και χρήση ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και των έργων διασύνδεσης· τις περιβαλλοντικές υποδομές· την ανάπλαση των αστικών περιοχών· και τον ψηφιακό μετασχηματισμό της δημόσιας διοίκησης και των επιχειρήσεων. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης σημαντικό αριθμό μέτρων για την αντιμετώπιση προκλήσεων όσον αφορά τις δημοσιονομικές διαρθρωτικές πολιτικές, την κοινωνική πρόνοια, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, τις αγορές εργασίας και προϊόντων, καθώς και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, τα οποία συνεχίζουν, διευρύνουν και συμπληρώνουν τις μεταπρογραμματικές δεσμεύσεις. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης μέτρα για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και την προώθηση των ιδιωτικών επενδύσεων με τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και την απλούστευση του κανονιστικού πλαισίου. Οι εν λόγω μεταρρυθμίσεις συμπληρώνονται από δανειακή διευκόλυνση που αποσκοπεί στην παροχή κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις σε μετασχηματιστικούς τομείς της οικονομίας, συμπεριλαμβανομένης της πράσινης μετάβασης και του ψηφιακού μετασχηματισμού.

| (23) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν το 37,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 23,3 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ελλάδα να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(23)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ελλάδα αντιπροσωπεύουν το 37,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 23,3 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ελλάδα να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (24) | Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας καθορίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαχείρισης για τον συντονισμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Ωστόσο, η πραγματική εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διοικητική και εκτελεστική ικανότητα των φορέων υλοποίησης και θα πρέπει να παρακολουθείται στενά. Οι τεχνικές υπηρεσίες της περιφερειακής και τοπικής διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των δημοτικών εταιρειών, αναμένεται να συμβάλουν στην υλοποίηση μιας σειράς συνιστωσών. Ωστόσο, η διοικητική τους ικανότητα, ιδίως για τους μικρότερους δήμους, είναι συνήθως περιορισμένη και θα είναι σημαντικό να διατίθεται πρόσθετη στήριξη από το κεντρικό επίπεδο όταν χρειάζεται. Η τήρηση αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων, η ταχεία αντίδραση σε κωλύματα και η εξεύρεση λύσεων θα είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Μπορεί να είναι χρήσιμη μια διυπουργική ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου για την αντιμετώπιση των εμποδίων. Τέλος, όσον αφορά τον γενικό συντονισμό, η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης, η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Οικονομικών, θα έχει καίριο ρόλο και αναμένεται να διατεθούν επαρκείς πόροι σε αυτήν, ενώ είναι απαραίτητη η στενή συνεργασία της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης και της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού (η οποία είναι αρμόδια για τον συντονισμό των μεταρρυθμιστικών μέτρων). |
| --- | --- |

(24)

Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας καθορίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο διαχείρισης για τον συντονισμό, την υλοποίηση και την παρακολούθηση των επενδυτικών και μεταρρυθμιστικών μέτρων. Ωστόσο, η πραγματική εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διοικητική και εκτελεστική ικανότητα των φορέων υλοποίησης και θα πρέπει να παρακολουθείται στενά. Οι τεχνικές υπηρεσίες της περιφερειακής και τοπικής διοίκησης, συμπεριλαμβανομένων των δημοτικών εταιρειών, αναμένεται να συμβάλουν στην υλοποίηση μιας σειράς συνιστωσών. Ωστόσο, η διοικητική τους ικανότητα, ιδίως για τους μικρότερους δήμους, είναι συνήθως περιορισμένη και θα είναι σημαντικό να διατίθεται πρόσθετη στήριξη από το κεντρικό επίπεδο όταν χρειάζεται. Η τήρηση αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων, η ταχεία αντίδραση σε κωλύματα και η εξεύρεση λύσεων θα είναι ζωτικής σημασίας για την ομαλή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Μπορεί να είναι χρήσιμη μια διυπουργική ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου για την αντιμετώπιση των εμποδίων. Τέλος, όσον αφορά τον γενικό συντονισμό, η Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης, η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Οικονομικών, θα έχει καίριο ρόλο και αναμένεται να διατεθούν επαρκείς πόροι σε αυτήν, ενώ είναι απαραίτητη η στενή συνεργασία της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης και της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού (η οποία είναι αρμόδια για τον συντονισμό των μεταρρυθμιστικών μέτρων).

| (25) | Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), με την Ελλάδα στις 29 Ιουλίου 2021. Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2021 η Ελλάδα υπέβαλε στην Επιτροπή τα 21 οικεία προγράμματα της πολιτικής συνοχής. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ελλάδα έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(25)

Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), με την Ελλάδα στις 29 Ιουλίου 2021. Τον Οκτώβριο και τον Νοέμβριο του 2021 η Ελλάδα υπέβαλε στην Επιτροπή τα 21 οικεία προγράμματα της πολιτικής συνοχής. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ελλάδα έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (26) | Έπειτα από την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας το 2018, η Ελλάδα υπόκειται σε ενισχυμένη εποπτεία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19). Η ενισχυμένη εποπτεία συνέβαλε στην παρακολούθηση της υλοποίησης των συγκεκριμένων δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ελλάδα έναντι της Ευρωομάδας στις 22 Ιουνίου 2018 για την ολοκλήρωση των βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ξεκίνησαν στο πλαίσιο του προγράμματος. Η υλοποίηση των εν λόγω δεσμεύσεων, εντός συμφωνημένων προθεσμιών έως τα μέσα του 2022, αποτελεί τη βάση για την ελάφρυνση του χρέους· συνεπώς, έχει ξεκινήσει το τελευταίο έτος της εν λόγω ρύθμισης για την Ελλάδα. Όπως αναφέρεται στη 14η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας που δημοσιεύτηκε στις 23 Μαΐου 2022, παρά τις δύσκολες συνθήκες της πανδημίας και, πιο πρόσφατα, τις οικονομικές επιπτώσεις της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η Ελλάδα έχει εφαρμόσει αποτελεσματικά το μεγαλύτερο μέρος των δεσμεύσεων πολιτικής, γεγονός που βελτίωσε την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και ενίσχυσε τη χρηματοπιστωτική της σταθερότητα. Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί πλήρως. Αυτό ισχύει ιδίως για την ολοκλήρωση του εθνικού κτηματολογίου, το οποίο θα βελτιώσει περαιτέρω το επιχειρηματικό κλίμα της Ελλάδας. Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος και το πλήρες κτηματολόγιο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του 2022. Η εφαρμογή του κτηματολογίου έλαβε στήριξη από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ένωσης. Πιο πρόσφατα, ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει στήριξη για την ψηφιοποίηση των καταχωρίσεων και των τίτλων δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Στο πλαίσιο του έργου του κτηματολογίου, η Ελλάδα πρέπει επίσης να ολοκληρώσει την κτηματογράφηση, την επιχειρησιακή λειτουργία του φορέα του κτηματολογίου και την επικύρωση των δασικών χαρτών που καλύπτουν ολόκληρη τη χώρα. |
| --- | --- |

(26)

Έπειτα από την επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος χρηματοδοτικής συνδρομής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας το 2018, η Ελλάδα υπόκειται σε ενισχυμένη εποπτεία σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19). Η ενισχυμένη εποπτεία συνέβαλε στην παρακολούθηση της υλοποίησης των συγκεκριμένων δεσμεύσεων που ανέλαβε η Ελλάδα έναντι της Ευρωομάδας στις 22 Ιουνίου 2018 για την ολοκλήρωση των βασικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που ξεκίνησαν στο πλαίσιο του προγράμματος. Η υλοποίηση των εν λόγω δεσμεύσεων, εντός συμφωνημένων προθεσμιών έως τα μέσα του 2022, αποτελεί τη βάση για την ελάφρυνση του χρέους· συνεπώς, έχει ξεκινήσει το τελευταίο έτος της εν λόγω ρύθμισης για την Ελλάδα. Όπως αναφέρεται στη 14η έκθεση ενισχυμένης εποπτείας που δημοσιεύτηκε στις 23 Μαΐου 2022, παρά τις δύσκολες συνθήκες της πανδημίας και, πιο πρόσφατα, τις οικονομικές επιπτώσεις της στρατιωτικής επίθεσης της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, η Ελλάδα έχει εφαρμόσει αποτελεσματικά το μεγαλύτερο μέρος των δεσμεύσεων πολιτικής, γεγονός που βελτίωσε την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας και ενίσχυσε τη χρηματοπιστωτική της σταθερότητα. Ωστόσο, ορισμένα στοιχεία δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί πλήρως. Αυτό ισχύει ιδίως για την ολοκλήρωση του εθνικού κτηματολογίου, το οποίο θα βελτιώσει περαιτέρω το επιχειρηματικό κλίμα της Ελλάδας. Τα τελευταία χρόνια έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος και το πλήρες κτηματολόγιο αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο του 2022. Η εφαρμογή του κτηματολογίου έλαβε στήριξη από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ένωσης. Πιο πρόσφατα, ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει στήριξη για την ψηφιοποίηση των καταχωρίσεων και των τίτλων δικαιωμάτων ιδιοκτησίας. Στο πλαίσιο του έργου του κτηματολογίου, η Ελλάδα πρέπει επίσης να ολοκληρώσει την κτηματογράφηση, την επιχειρησιακή λειτουργία του φορέα του κτηματολογίου και την επικύρωση των δασικών χαρτών που καλύπτουν ολόκληρη τη χώρα.

| (27) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ελλάδα αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Οι άμεσες πληρωμές από τους ασθενείς στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι υψηλές και αντιπροσωπεύουν πάνω από το ένα τρίτο των συνολικών δαπανών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (35 %) (20). Συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τη συμμετοχή των ασφαλισμένων στις πληρωμές για φαρμακευτικά προϊόντα και με τις άμεσες πληρωμές για υπηρεσίες εκτός της δέσμης παροχών. Με τη σειρά του, το φαινόμενο αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι οι δημόσιες δαπάνες για φαρμακευτικά προϊόντα είναι ακόμα σχετικά υψηλές (σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης), ενώ οι δαπάνες για θεραπευτική περίθαλψη, ιδίως για εξωτερικούς ασθενείς, είναι σχετικά χαμηλές (σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης). Ένα εύρυθμο σύστημα πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, το οποίο θα καλύπτει όλο τον πληθυσμό και με αποτελεσματική λειτουργία μηχανισμού παραπομπής των ασθενών μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Στο πλαίσιο αυτό, η πλήρης εφαρμογή των τροποποιήσεων του συστήματος πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης που αναμένεται να υιοθετηθούν στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας θα είναι ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Η μεταρρύθμιση αποτελεί συνέχεια προηγούμενων προσπαθειών για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οι οποίες, ωστόσο, αντιμετώπισαν προκλήσεις στην εφαρμογή τους. Για τον σκοπό αυτόν, η επέκταση του αριθμού των οικογενειακών ιατρών, ώστε να επιτευχθεί πλήρης πληθυσμιακή κάλυψη και εγγραφή του πληθυσμού, θα είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση επαρκούς και ισότιμης πρόσβασης του πληθυσμού στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. |
| --- | --- |

(27)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ελλάδα αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Οι άμεσες πληρωμές από τους ασθενείς στην Ελλάδα εξακολουθούν να είναι υψηλές και αντιπροσωπεύουν πάνω από το ένα τρίτο των συνολικών δαπανών ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης (35 %) (20). Συνδέονται σε μεγάλο βαθμό με τη συμμετοχή των ασφαλισμένων στις πληρωμές για φαρμακευτικά προϊόντα και με τις άμεσες πληρωμές για υπηρεσίες εκτός της δέσμης παροχών. Με τη σειρά του, το φαινόμενο αυτό συνδέεται με το γεγονός ότι οι δημόσιες δαπάνες για φαρμακευτικά προϊόντα είναι ακόμα σχετικά υψηλές (σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης), ενώ οι δαπάνες για θεραπευτική περίθαλψη, ιδίως για εξωτερικούς ασθενείς, είναι σχετικά χαμηλές (σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης). Ένα εύρυθμο σύστημα πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, το οποίο θα καλύπτει όλο τον πληθυσμό και με αποτελεσματική λειτουργία μηχανισμού παραπομπής των ασθενών μπορεί να αυξήσει την αποτελεσματικότητα και την πρόσβαση σε αγαθά και υπηρεσίες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Στο πλαίσιο αυτό, η πλήρης εφαρμογή των τροποποιήσεων του συστήματος πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης που αναμένεται να υιοθετηθούν στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας θα είναι ζωτικής σημασίας για την εύρυθμη λειτουργία του συστήματος ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Η μεταρρύθμιση αποτελεί συνέχεια προηγούμενων προσπαθειών για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου συστήματος πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, οι οποίες, ωστόσο, αντιμετώπισαν προκλήσεις στην εφαρμογή τους. Για τον σκοπό αυτόν, η επέκταση του αριθμού των οικογενειακών ιατρών, ώστε να επιτευχθεί πλήρης πληθυσμιακή κάλυψη και εγγραφή του πληθυσμού, θα είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση επαρκούς και ισότιμης πρόσβασης του πληθυσμού στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

| (28) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(28)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (29) | Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, το πετρέλαιο και το αέριο αποτελούν το 50 % και το 24 % του ενεργειακού μείγματος της Ελλάδας, αντίστοιχα. Η εξάρτηση της Ελλάδας από τη Ρωσία για τις εισαγωγές πετρελαίου (21) και αερίου είναι ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης, καθώς ανέρχεται σε 18 % σε σύγκριση με 26 % που είναι ο μέσος όρος της Ένωσης για το αργό πετρέλαιο και 39 % σε σύγκριση με 44 % αντίστοιχα για το αέριο (22). Το 87 % των εισαγωγών γαιάνθρακα προέρχεται από τη Ρωσία, αλλά προμηθεύεται στην εγχώρια αγορά μεγάλη ποσότητα λιγνίτη. Για να μειώσει την εξάρτησή της από το αέριο από τη Ρωσία και να διαφοροποιήσει το ενεργειακό της μείγμα εγκαταλείποντας τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της εκπλήρωσης της δέσμευσής της για σταδιακή κατάργηση του συνόλου της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βάση τον λιγνίτη έως το 2028, θα μπορούσαν να επιδιωχθούν περαιτέρω ορισμένα μέτρα τα οποία να βασίζονται στις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας και να βαίνουν πέραν αυτών. Η Ελλάδα θα μπορούσε να επιταχύνει την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να επιταχύνει τη δημιουργία μιας οργανωμένης πλατφόρμας συναλλαγών που θα διευκολύνει τις διμερείς συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Με τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα των αδειών που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας θα μειωθούν τα εμπόδια στις επενδύσεις στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αρχίσει να αναπτύσσει υποδομές υδρογόνου, ιδίως στους ελληνικούς λιμένες, για τη διευκόλυνση της μεταφοράς υδρογόνου. Οι προγραμματισμένες επενδύσεις σε υποδομές από τους διαχειριστές δικτύων θα μπορούσαν να επιταχυνθούν και να επεκταθούν όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, ιδίως όσον αφορά την εγκατάσταση υποσταθμών. Επιπροσθέτως, θα μπορούσε να μειωθεί ο μέσος χρόνος που χρειάζονται οι διαχειριστές δικτύων για την επεξεργασία και την οριστικοποίηση των όρων σύνδεσης για νέες εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι πρόσθετες διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας με γειτονικές χώρες θα επιτρέψουν την αύξηση της ανανεώσιμης ενέργειας που εγχέεται στο δίκτυο. Η Ελλάδα πρέπει να επιταχύνει τη διαφοροποίηση των οδών αερίου με την ταχεία ολοκλήρωση των υφιστάμενων επενδύσεων σε προχωρημένο στάδιο.
  Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Ελλάδα θα μπορούσε, επίσης, να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής και τη φιλοδοξία των υφιστάμενων μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας και να μειώσει το υψηλό επίπεδο ενεργειακής φτώχειας (17,1 % το 2020), μεταξύ άλλων με τη χρήση των ταμείων της πολιτικής συνοχής, κατά περίπτωση, για παράδειγμα για την ανακαίνιση του κτιριακού αποθέματος. Οι υφιστάμενοι φραγμοί της αγοράς που περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής των ανακαινίσεων για συγκεκριμένα τμήματα θα μπορούσαν να μετριαστούν μέσω στοχευμένων νομοθετικών και οικονομικών κινήτρων. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Ελλάδα να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Επιπλέον, είναι αναγκαίο να επιταχυνθεί η απανθρακοποίηση του τομέα των μεταφορών, ο οποίος εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο, μέσω της προώθησης της βιώσιμης κινητικότητας, συμπεριλαμβανομένων των έργων στους τομείς των δημόσιων μεταφορών και των σιδηροδρόμων. |
| --- | --- |

(29)

Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, το πετρέλαιο και το αέριο αποτελούν το 50 % και το 24 % του ενεργειακού μείγματος της Ελλάδας, αντίστοιχα. Η εξάρτηση της Ελλάδας από τη Ρωσία για τις εισαγωγές πετρελαίου (21) και αερίου είναι ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης, καθώς ανέρχεται σε 18 % σε σύγκριση με 26 % που είναι ο μέσος όρος της Ένωσης για το αργό πετρέλαιο και 39 % σε σύγκριση με 44 % αντίστοιχα για το αέριο (22). Το 87 % των εισαγωγών γαιάνθρακα προέρχεται από τη Ρωσία, αλλά προμηθεύεται στην εγχώρια αγορά μεγάλη ποσότητα λιγνίτη. Για να μειώσει την εξάρτησή της από το αέριο από τη Ρωσία και να διαφοροποιήσει το ενεργειακό της μείγμα εγκαταλείποντας τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένης της εκπλήρωσης της δέσμευσής της για σταδιακή κατάργηση του συνόλου της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με βάση τον λιγνίτη έως το 2028, θα μπορούσαν να επιδιωχθούν περαιτέρω ορισμένα μέτρα τα οποία να βασίζονται στις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας και να βαίνουν πέραν αυτών. Η Ελλάδα θα μπορούσε να επιταχύνει την επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να επιταχύνει τη δημιουργία μιας οργανωμένης πλατφόρμας συναλλαγών που θα διευκολύνει τις διμερείς συμφωνίες αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Με τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα των αδειών που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ελλάδας θα μειωθούν τα εμπόδια στις επενδύσεις στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η Ελλάδα έχει την ευκαιρία να αρχίσει να αναπτύσσει υποδομές υδρογόνου, ιδίως στους ελληνικούς λιμένες, για τη διευκόλυνση της μεταφοράς υδρογόνου. Οι προγραμματισμένες επενδύσεις σε υποδομές από τους διαχειριστές δικτύων θα μπορούσαν να επιταχυνθούν και να επεκταθούν όσον αφορά το πεδίο εφαρμογής, ιδίως όσον αφορά την εγκατάσταση υποσταθμών. Επιπροσθέτως, θα μπορούσε να μειωθεί ο μέσος χρόνος που χρειάζονται οι διαχειριστές δικτύων για την επεξεργασία και την οριστικοποίηση των όρων σύνδεσης για νέες εγκαταστάσεις ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι πρόσθετες διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας με γειτονικές χώρες θα επιτρέψουν την αύξηση της ανανεώσιμης ενέργειας που εγχέεται στο δίκτυο. Η Ελλάδα πρέπει να επιταχύνει τη διαφοροποίηση των οδών αερίου με την ταχεία ολοκλήρωση των υφιστάμενων επενδύσεων σε προχωρημένο στάδιο.

Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Ελλάδα θα μπορούσε, επίσης, να διευρύνει το πεδίο εφαρμογής και τη φιλοδοξία των υφιστάμενων μέτρων εξοικονόμησης ενέργειας και να μειώσει το υψηλό επίπεδο ενεργειακής φτώχειας (17,1 % το 2020), μεταξύ άλλων με τη χρήση των ταμείων της πολιτικής συνοχής, κατά περίπτωση, για παράδειγμα για την ανακαίνιση του κτιριακού αποθέματος. Οι υφιστάμενοι φραγμοί της αγοράς που περιορίζουν το πεδίο εφαρμογής των ανακαινίσεων για συγκεκριμένα τμήματα θα μπορούσαν να μετριαστούν μέσω στοχευμένων νομοθετικών και οικονομικών κινήτρων. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Ελλάδα να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Επιπλέον, είναι αναγκαίο να επιταχυνθεί η απανθρακοποίηση του τομέα των μεταφορών, ο οποίος εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο, μέσω της προώθησης της βιώσιμης κινητικότητας, συμπεριλαμβανομένων των έργων στους τομείς των δημόσιων μεταφορών και των σιδηροδρόμων.

| (30) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ελλάδα μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ελλάδα μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(30)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ελλάδα μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ελλάδα μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (31) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(31)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (32) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ελλάδα, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(32)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ελλάδα, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

| (33) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης, της δεύτερης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και την ατελή εξωτερική επανεξισορρόπηση, διευκολύνοντας παράλληλα την αντιμετώπιση της υψηλής ανεργίας και της χαμηλής δυνητικής ανάπτυξης. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, |
| --- | --- |

(33)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης, της δεύτερης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και την ατελή εξωτερική επανεξισορρόπηση, διευκολύνοντας παράλληλα την αντιμετώπιση της υψηλής ανεργίας και της χαμηλής δυνητικής ανάπτυξης. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε μακροπρόθεσμο επίπεδο,

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ελλάδα να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να ακολουθήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, περιορίζοντας συγκεκριμένα την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και προς τα άτομα που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να ακολουθήσει δημοσιονομική πολιτική που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και τη διασφάλιση αξιόπιστης και σταδιακής μείωσης του χρέους και δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα μέσω σταδιακής εξυγίανσης, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων. Να αξιοποιήσει τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, να βελτιώσει τον φιλικό προς τις επενδύσεις χαρακτήρα του φορολογικού συστήματος μέσω της θέσπισης ευρύτερου συστήματος προαποφάσεων σε θέματα φορολογίας και να επανεξετάσει τη διάρθρωση της φορολογικής επιβάρυνσης των αυτοαπασχολουμένων. Να διασφαλίσει την αποδοτικότητα της δημόσιας διοίκησης, μεριμνώντας παράλληλα για τη δυνατότητα προσέλκυσης των κατάλληλων δεξιοτήτων και διατηρώντας τη συνέπεια με το ενιαίο μισθολόγιο.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους. Να ολοκληρώσει τις εκκρεμείς μεταρρυθμίσεις που έχουν επιδιωχθεί στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας, συμπεριλαμβανομένης της μεταρρύθμισης του κτηματολογίου.

3.

Με σκοπό την εξασφάλιση επαρκούς και ισότιμης πρόσβασης στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, να ολοκληρώσει την εφαρμογή της μεταρρύθμισης της πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης σύμφωνα με το πλαίσιο που τροποποιήθηκε βάσει της ενισχυμένης εποπτείας, συμπεριλαμβανομένης της στελέχωσης όλων των μονάδων πρωτοβάθμιας ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, της εγγραφής του πληθυσμού και της καθιέρωσης αποτελεσματικού συστήματος υποχρεωτικών παραπομπών των ασθενών από τους γενικούς ιατρούς.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων επιταχύνοντας την ανάπτυξη της ανανεώσιμης ενέργειας και υποδομών που καθιστούν δυνατή τη χρήση ανανεώσιμου υδρογόνου. Να αντιμετωπίσει επίσης την εξάρτηση μέσω της εξασφάλισης επαρκούς δυναμικότητας των δικτύων και διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και των διασυνδέσεων αερίου και της διαφοροποίησης των οδών εφοδιασμού με αέριο. Να ενισχύσει το πλαίσιο της αγοράς ενεργειακών υπηρεσιών και να εντείνει τα μέτρα ενίσχυσης της ενεργειακής απόδοσης μέσω μεταρρυθμίσεων και κινήτρων της αγοράς για τη στήριξη της απανθρακοποίησης του οικοδομικού τομέα και του τομέα των μεταφορών, ιδίως με την προώθηση της ηλεκτρικής κινητικότητας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ελλάδας για το 2021 (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 33).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10152/2021.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ελλάδας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ελλάδας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 46).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 472/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, για την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής εποπτείας των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ τα οποία αντιμετωπίζουν ή απειλούνται με σοβαρές δυσκολίες αναφορικά με τη χρηματοοικονομική τους σταθερότητα (ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 1).

19

(20)  Αριθμητικά στοιχεία από το 2019 και μέρος του εγγράφου «Η κατάσταση της υγείας στην ΕΕ, Ελλάδα: Προφίλ υγείας ανά χώρα», ΟΟΣΑ, 2021 (https://www.oecd.org/health/2021-f154e482-el.htm).

20

(21)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών αργού πετρελαίου. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Ελλάδα, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου. Σημαντικό μερίδιο των συνολικών εισαγωγών πετρελαίου της Ελλάδας είναι τα προϊόντα εφοδιασμού διυλιστηρίων. Η Ελλάδα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις ρωσικές εισαγωγές όσον αφορά τα προϊόντα αυτά, καθώς το 86 % των συνολικών εισαγωγών προϊόντων εφοδιασμού διυλιστηρίων προέρχεται από τη Ρωσία.

21

(22)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Ελλάδα, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

22

(23)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

23

(24)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

24

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/70 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/70

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ισπανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ισπανίας

(2022/C 334/09)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και το συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ισπανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ισπανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθυντήριες γραμμές στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθυντήριες γραμμές στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, η Ισπανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ισπανίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ισπανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, η Ισπανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ισπανίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ισπανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 30 Απριλίου 2022, η Ισπανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ισπανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 30 Απριλίου 2022, η Ισπανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ισπανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Ισπανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ισπανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ισπανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ισπανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Ισπανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ισπανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ισπανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ισπανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ισπανία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ισπανία αντιμετωπίζει ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό εξωτερικό, δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, σε συνθήκες υψηλού ποσοστού ανεργίας, και έχουν διασυνοριακό αντίκτυπο. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ισπανία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ισπανία αντιμετωπίζει ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό εξωτερικό, δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, σε συνθήκες υψηλού ποσοστού ανεργίας, και έχουν διασυνοριακό αντίκτυπο.

| (13) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ισπανίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούται. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(13)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ισπανίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληγε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούται. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (14) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ισπανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στην Ισπανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ισπανίας μειώθηκε σε 6,9 % από 10,3 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Ισπανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ισπανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίστανται κυρίως σε τρέχουσες μεταβιβάσεις σε περιφέρειες για την κάλυψη νέων αναγκών υγειονομικής περίθαλψης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 118,4 % του ΑΕΠ το 2021 από 120,0 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(14)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ισπανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Συνέστησε επίσης στην Ισπανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ισπανίας μειώθηκε σε 6,9 % από 10,3 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Ισπανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ισπανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίστανται κυρίως σε τρέχουσες μεταβιβάσεις σε περιφέρειες για την κάλυψη νέων αναγκών υγειονομικής περίθαλψης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 118,4 % του ΑΕΠ το 2021 από 120,0 % του ΑΕΠ το 2020.

| (15) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,3 % το 2022 και κατά 3,5 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,0 % το 2022 και κατά 3,4 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,0 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,9 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας, την αύξηση των φορολογικών εσόδων και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 115,2 % το 2022 και στη συνέχεια στο 112,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 4,9 % του ΑΕΠ και 4,4 % του ΑΕΠ για το 2022 και το 2023, αντίστοιχα. Αυτό συνάδει με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 115,1 % το 2022 και 113,7 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται εν μέρει στο υψηλότερο πρωτογενές έλλειμμα που προβλέπεται για το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (10ετής μέσος ρυθμός) εκτιμάται σε 0,8 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ισπανίας. |
| --- | --- |

(15)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,3 % το 2022 και κατά 3,5 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,0 % το 2022 και κατά 3,4 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,0 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,9 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας, την αύξηση των φορολογικών εσόδων και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 115,2 % το 2022 και στη συνέχεια στο 112,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 4,9 % του ΑΕΠ και 4,4 % του ΑΕΠ για το 2022 και το 2023, αντίστοιχα. Αυτό συνάδει με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 115,1 % το 2022 και 113,7 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται εν μέρει στο υψηλότερο πρωτογενές έλλειμμα που προβλέπεται για το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (10ετής μέσος ρυθμός) εκτιμάται σε 0,8 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ισπανίας.

| (16) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας, επιδοτήσεις για την παραγωγή ενέργειας και μεταβιβάσεις σε βιομηχανίες που έχουν πληγεί. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η αναστολή του φόρου επί της παραγωγής ενέργειας ή η μείωση του ειδικού φόρου επί της ηλεκτρικής ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,1 % το 2023 (13). |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας, επιδοτήσεις για την παραγωγή ενέργειας και μεταβιβάσεις σε βιομηχανίες που έχουν πληγεί. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η αναστολή του φόρου επί της παραγωγής ενέργειας ή η μείωση του ειδικού φόρου επί της ηλεκτρικής ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,1 % το 2023 (13).

| (17) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ισπανία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ισπανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(17)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ισπανία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ισπανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (18) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,2 % του ΑΕΠ (14). Η Ισπανία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Ισπανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,3 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσουν την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών. Με βάση τις προβλέψεις της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά δεν συνοδεύονται πλήρως από αντισταθμιστικά μέτρα. |
| --- | --- |

(18)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,2 % του ΑΕΠ (14). Η Ισπανία σχεδιάζει να παράσχει συνεχή στήριξη για την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να χρηματοδοτήσει επιπλέον επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Ισπανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,3 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσουν την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών. Με βάση τις προβλέψεις της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά δεν συνοδεύονται πλήρως από αντισταθμιστικά μέτρα.

| (19) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,0 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Ισπανία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή το 2023 σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους + 0,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,4 % του ΑΕΠ. |
| --- | --- |

(19)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,0 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Ισπανία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή το 2023 σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους + 0,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,4 % του ΑΕΠ.

| (20) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 3,3 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,9 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 110,8 % το 2024 και στη συνέχεια σε 109,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(20)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 3,3 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,9 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 110,8 % το 2024 και στη συνέχεια σε 109,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ισπανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων για την προώθηση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, ώστε να διευκολυνθεί η ανάκαμψη. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να εφαρμοστούν οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις σχετικά με τις επενδύσεις στην καινοτομία και την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση της χώρας. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης μέτρα για τη μείωση του υψηλού ποσοστού των συμβάσεων ορισμένου χρόνου στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, καθώς και για την ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να συμβάλει στην αντιμετώπιση του υφιστάμενου κατακερματισμού των συστήματος ενίσχυσης των ανέργων, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν κενά. Αναμένεται επίσης να συμβάλει στην παροχή σχετικών με την αγορά εργασίας δεξιοτήτων και προσόντων που αναμένεται να συνοδεύσουν την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση της Ισπανίας. Η πρόσβαση στην ψηφιακή μάθηση μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά από το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας μέσω επενδύσεων σε συσκευές και δεξιότητες, αλλά και μέσω της ανάπτυξης διαδικτυακών μαθημάτων. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα μπορούν επίσης να βελτιωθούν ως αποτέλεσμα των επενδύσεων σε διάφορα στάδια του εκπαιδευτικού κύκλου. Τα μέτρα του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έχουν επίσης τη δυνατότητα να συμβάλουν στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων οι οποίες καλούν την Ισπανία να βελτιώσει την κάλυψη και την επάρκεια των καθεστώτων ελάχιστου εισοδήματος και της οικογενειακής στήριξης. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται επίσης να ενισχύσει τα πλαίσια για τις δημόσιες συμβάσεις και να συμβάλει στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, τα μέτρα του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας με τα οποία επιδιώκεται η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών και του φορολογικού συστήματος μπορούν να συμβάλουν στη δημοσιονομική βιωσιμότητα. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ισπανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων για την προώθηση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων, ώστε να διευκολυνθεί η ανάκαμψη. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται να εφαρμοστούν οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις σχετικά με τις επενδύσεις στην καινοτομία και την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση της χώρας. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης μέτρα για τη μείωση του υψηλού ποσοστού των συμβάσεων ορισμένου χρόνου στον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, καθώς και για την ενίσχυση των ενεργητικών πολιτικών για την αγορά εργασίας. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται να συμβάλει στην αντιμετώπιση του υφιστάμενου κατακερματισμού των συστήματος ενίσχυσης των ανέργων, ο οποίος είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν κενά. Αναμένεται επίσης να συμβάλει στην παροχή σχετικών με την αγορά εργασίας δεξιοτήτων και προσόντων που αναμένεται να συνοδεύσουν την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση της Ισπανίας. Η πρόσβαση στην ψηφιακή μάθηση μπορεί να ενισχυθεί σημαντικά από το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας μέσω επενδύσεων σε συσκευές και δεξιότητες, αλλά και μέσω της ανάπτυξης διαδικτυακών μαθημάτων. Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα μπορούν επίσης να βελτιωθούν ως αποτέλεσμα των επενδύσεων σε διάφορα στάδια του εκπαιδευτικού κύκλου. Τα μέτρα του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έχουν επίσης τη δυνατότητα να συμβάλουν στην εφαρμογή των ειδικών ανά χώρα συστάσεων οι οποίες καλούν την Ισπανία να βελτιώσει την κάλυψη και την επάρκεια των καθεστώτων ελάχιστου εισοδήματος και της οικογενειακής στήριξης. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αναμένεται επίσης να ενισχύσει τα πλαίσια για τις δημόσιες συμβάσεις και να συμβάλει στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Επιπλέον, τα μέτρα του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας με τα οποία επιδιώκεται η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων δαπανών και του φορολογικού συστήματος μπορούν να συμβάλουν στη δημοσιονομική βιωσιμότητα.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ισπανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ισπανία αντιπροσωπεύουν το 40 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 28 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ισπανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ισπανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ισπανία αντιπροσωπεύουν το 40 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 28 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ισπανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Ισπανία δεν έχει υποβάλει ακόμα επίσημα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18). Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ισπανία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Ισπανία δεν έχει υποβάλει ακόμα επίσημα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18). Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ισπανία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ισπανία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, την ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων, την αύξηση της διαθεσιμότητας της κοινωνικής και οικονομικά προσιτής ενεργειακά αποδοτικής στέγασης και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας. Οι πολιτικές για την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της εισαγωγής αγαθών, ώστε να βελτιωθούν οι εξωτερικές ανισορροπίες. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση και η αύξηση των ενεργειακών διασυνδέσεων μπορούν επίσης να συμβάλουν στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και του υψηλού εξωτερικού χρέους. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ισπανία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, την ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων, την αύξηση της διαθεσιμότητας της κοινωνικής και οικονομικά προσιτής ενεργειακά αποδοτικής στέγασης και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας. Οι πολιτικές για την αύξηση των ποσοστών ανακύκλωσης και την προώθηση της κυκλικής οικονομίας μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της εισαγωγής αγαθών, ώστε να βελτιωθούν οι εξωτερικές ανισορροπίες. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, η επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση και η αύξηση των ενεργειακών διασυνδέσεων μπορούν επίσης να συμβάλουν στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και του υψηλού εξωτερικού χρέους.

| (25) | Η Ισπανία θα επωφεληθεί από την περαιτέρω αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από τη χρήση των πόρων για την επίτευξη πιο φιλόδοξων στόχων της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Στο πλαίσιο αυτό, το ποσοστό ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων και το ποσοστό κυκλικής χρήσης υλικών στη χώρα υπολείπονται του μέσου όρου της Ένωσης, ενώ το ποσοστό των αποβλήτων που καταλήγουν σε υγειονομική ταφή είναι πολύ υψηλότερο από αυτό. Ο συνεχής συντονισμός μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης και οι πρόσθετες επενδύσεις μπορούν να βοηθήσουν την Ισπανία να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις χωριστής συλλογής και ανακύκλωσης. Η επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης έχει αποκλιμακωθεί σε χαμηλότερα επίπεδα διακυβέρνησης. Ωστόσο, τα μέσα για την επιβολή τους ενδέχεται να μην είναι επαρκώς αποτελεσματικά. Ως εκ τούτου, πρόσθετες μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης, μεταξύ άλλων για την κοινή ερμηνεία των διατάξεων και για τον σχεδιασμό και τη χρήση των υποδομών επεξεργασίας αποβλήτων. Η περαιτέρω στήριξη από το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), μπορεί να συμβάλει στη διάδοση βέλτιστων πρακτικών. Ενδέχεται να δικαιολογηθούν πρόσθετες επενδύσεις για την ενίσχυση των ικανοτήτων ανακύκλωσης της Ισπανίας, μεταξύ άλλων για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας σε συγκεκριμένους τομείς. Επιπλέον, η καινοτομία και οι επενδύσεις για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση υψηλότερης αποδοτικότητας των πόρων. Η Ισπανία πάσχει επίσης από λειψυδρία και θα πρέπει να αναπτύξει περαιτέρω τις δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης των υδάτων, μεταξύ άλλων από την άποψη της κυκλικής οικονομίας. |
| --- | --- |

(25)

Η Ισπανία θα επωφεληθεί από την περαιτέρω αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από τη χρήση των πόρων για την επίτευξη πιο φιλόδοξων στόχων της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Στο πλαίσιο αυτό, το ποσοστό ανακύκλωσης των αστικών αποβλήτων και το ποσοστό κυκλικής χρήσης υλικών στη χώρα υπολείπονται του μέσου όρου της Ένωσης, ενώ το ποσοστό των αποβλήτων που καταλήγουν σε υγειονομική ταφή είναι πολύ υψηλότερο από αυτό. Ο συνεχής συντονισμός μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης και οι πρόσθετες επενδύσεις μπορούν να βοηθήσουν την Ισπανία να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις χωριστής συλλογής και ανακύκλωσης. Η επίτευξη των στόχων ανακύκλωσης έχει αποκλιμακωθεί σε χαμηλότερα επίπεδα διακυβέρνησης. Ωστόσο, τα μέσα για την επιβολή τους ενδέχεται να μην είναι επαρκώς αποτελεσματικά. Ως εκ τούτου, πρόσθετες μεταρρυθμίσεις θα μπορούσαν να ενισχύσουν τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων επιπέδων διακυβέρνησης, μεταξύ άλλων για την κοινή ερμηνεία των διατάξεων και για τον σχεδιασμό και τη χρήση των υποδομών επεξεργασίας αποβλήτων. Η περαιτέρω στήριξη από το Μέσο Τεχνικής Υποστήριξης, που θεσπίστηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), μπορεί να συμβάλει στη διάδοση βέλτιστων πρακτικών. Ενδέχεται να δικαιολογηθούν πρόσθετες επενδύσεις για την ενίσχυση των ικανοτήτων ανακύκλωσης της Ισπανίας, μεταξύ άλλων για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας σε συγκεκριμένους τομείς. Επιπλέον, η καινοτομία και οι επενδύσεις για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση υψηλότερης αποδοτικότητας των πόρων. Η Ισπανία πάσχει επίσης από λειψυδρία και θα πρέπει να αναπτύξει περαιτέρω τις δυνατότητες επαναχρησιμοποίησης των υδάτων, μεταξύ άλλων από την άποψη της κυκλικής οικονομίας.

| (26) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(26)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (27) | Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (20), η εξάρτηση της Ισπανίας από τη Ρωσία ανέρχεται στο 2 % για το πετρέλαιο και στο 10 % για το αέριο, ποσοστά που υπολείπονται κατά πολύ του μέσου όρου της Ένωσης (26 % και 44 % αντίστοιχα). Η εξάρτηση της Ισπανίας από τον ρωσικό άνθρακα είναι παρόμοια με την υπόλοιπη Ένωση (55 %), αλλά σε ένα πλαίσιο όπου το μερίδιο των στερεών ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα (2,8 %) είναι πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης. Παρότι η έκθεση της χώρας είναι περιορισμένη ως προς το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν την επείγουσα ανάγκη να εντείνει η Ισπανία τις προσπάθειές της προς την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ορίζονται στο οικείο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Με βάση το εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (με έμφαση στις αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις και την αυτοκατανάλωση, μεταξύ άλλων με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και τη βελτίωση της πρόσβασης στο δίκτυο) και συμπληρωματικές επενδύσεις (στην αποθήκευση, στις υποδομές δικτύου, στον εξηλεκτρισμό των κτιρίων και των μεταφορών και στο ανανεώσιμο υδρογόνο) μπορούν να συμβάλουν στην περαιτέρω απαλλαγή της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, των μεταφορών και της στέγασης, και στη μείωση τόσο της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα όσο και της έκθεσης στις διεθνείς τιμές.
  Η αποτελεσματική ένταξη της Ισπανίας στην ενιαία αγορά ενέργειας απαιτεί την αύξηση των ενεργειακών διασυνδέσεών της. Ειδικότερα, περαιτέρω διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας με τις γειτονικές χώρες θα μπορούσαν να στηρίξουν τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση της δυναμικότητας της Ιβηρικής Χερσονήσου από ανανεώσιμες πηγές στην ενιαία αγορά ενέργειας. Πρόσθετες διασυνοριακές υποδομές αερίου έτοιμες για υδρογόνο μπορούν ενδεχομένως να συμβάλουν περαιτέρω στη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο στην εσωτερική αγορά της Ένωσης, καθώς και στην αξιοποίηση του μακροπρόθεσμου δυναμικού για ανανεώσιμο υδρογόνο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, εφόσον είναι εφικτό, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. |
| --- | --- |

(27)

Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (20), η εξάρτηση της Ισπανίας από τη Ρωσία ανέρχεται στο 2 % για το πετρέλαιο και στο 10 % για το αέριο, ποσοστά που υπολείπονται κατά πολύ του μέσου όρου της Ένωσης (26 % και 44 % αντίστοιχα). Η εξάρτηση της Ισπανίας από τον ρωσικό άνθρακα είναι παρόμοια με την υπόλοιπη Ένωση (55 %), αλλά σε ένα πλαίσιο όπου το μερίδιο των στερεών ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα (2,8 %) είναι πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης. Παρότι η έκθεση της χώρας είναι περιορισμένη ως προς το ρωσικό πετρέλαιο και αέριο, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν την επείγουσα ανάγκη να εντείνει η Ισπανία τις προσπάθειές της προς την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ορίζονται στο οικείο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Με βάση το εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, πρόσθετα μέτρα για τη στήριξη της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (με έμφαση στις αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις και την αυτοκατανάλωση, μεταξύ άλλων με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και τη βελτίωση της πρόσβασης στο δίκτυο) και συμπληρωματικές επενδύσεις (στην αποθήκευση, στις υποδομές δικτύου, στον εξηλεκτρισμό των κτιρίων και των μεταφορών και στο ανανεώσιμο υδρογόνο) μπορούν να συμβάλουν στην περαιτέρω απαλλαγή της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, συμπεριλαμβανομένης της βιομηχανίας, των μεταφορών και της στέγασης, και στη μείωση τόσο της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα όσο και της έκθεσης στις διεθνείς τιμές.

Η αποτελεσματική ένταξη της Ισπανίας στην ενιαία αγορά ενέργειας απαιτεί την αύξηση των ενεργειακών διασυνδέσεών της. Ειδικότερα, περαιτέρω διασυνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας με τις γειτονικές χώρες θα μπορούσαν να στηρίξουν τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση της δυναμικότητας της Ιβηρικής Χερσονήσου από ανανεώσιμες πηγές στην ενιαία αγορά ενέργειας. Πρόσθετες διασυνοριακές υποδομές αερίου έτοιμες για υδρογόνο μπορούν ενδεχομένως να συμβάλουν περαιτέρω στη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο στην εσωτερική αγορά της Ένωσης, καθώς και στην αξιοποίηση του μακροπρόθεσμου δυναμικού για ανανεώσιμο υδρογόνο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, εφόσον είναι εφικτό, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων.

| (28) | Περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τις ριζικές ανακαινίσεις τόσο σε οικιστικά όσο και σε μη οικιστικά κτίρια, ιδίως σε μεσαίου μεγέθους πόλεις, θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη θέσπιση κατάλληλων χρηματοδοτικών προγραμμάτων, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την κατάρτιση των εργαζομένων στον κατασκευαστικό τομέα, με εκστρατείες ευαισθητοποίησης και τεχνική βοήθεια για τη στήριξη της χρήσης επιδοτήσεων και χρηματοδοτικών μέσων για ανακαινίσεις. Επίσης, η ανάπτυξη πρόσθετης ενεργειακά αποδοτικής κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, ιδίως σε περιοχές με έντονες ελλείψεις και ακραίες συνθήκες αγοράς, θα μπορούσε να φανεί χρήσιμη στον περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας, την αποφασιστικότερη υλοποίηση της πράσινης μετάβασης και τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Ισπανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(28)

Περαιτέρω πρόοδος όσον αφορά την αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τις ριζικές ανακαινίσεις τόσο σε οικιστικά όσο και σε μη οικιστικά κτίρια, ιδίως σε μεσαίου μεγέθους πόλεις, θα μπορούσε να επιτευχθεί με τη θέσπιση κατάλληλων χρηματοδοτικών προγραμμάτων, την αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την κατάρτιση των εργαζομένων στον κατασκευαστικό τομέα, με εκστρατείες ευαισθητοποίησης και τεχνική βοήθεια για τη στήριξη της χρήσης επιδοτήσεων και χρηματοδοτικών μέσων για ανακαινίσεις. Επίσης, η ανάπτυξη πρόσθετης ενεργειακά αποδοτικής κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, ιδίως σε περιοχές με έντονες ελλείψεις και ακραίες συνθήκες αγοράς, θα μπορούσε να φανεί χρήσιμη στον περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας, την αποφασιστικότερη υλοποίηση της πράσινης μετάβασης και τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Ισπανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (29) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ισπανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ισπανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(29)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ισπανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ισπανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (30) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(30)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (31) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ισπανία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(31)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ισπανία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

| (32) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη μείωση του δημόσιου, ιδιωτικού και εξωτερικού χρέους, καθώς η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, σε συνθήκες υψηλού ποσοστού ανεργίας, |
| --- | --- |

(32)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη μείωση του δημόσιου, ιδιωτικού και εξωτερικού χρέους, καθώς η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, σε συνθήκες υψηλού ποσοστού ανεργίας,

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ισπανία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να ακολουθήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, περιορίζοντας συγκεκριμένα την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και προς τα άτομα που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και τη διασφάλιση αξιόπιστης και σταδιακής μείωσης του χρέους και δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα μέσω της σταδιακής εξυγίανσης, των επενδύσεων και των μεταρρυθμίσεων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να αυξήσει τα ποσοστά ανακύκλωσης για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης και να προωθήσει την κυκλική οικονομία μέσω της ενίσχυσης του συντονισμού μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης και της πραγματοποίησης περαιτέρω επενδύσεων, για την εκπλήρωση των υποχρεώσεων χωριστής συλλογής των αποβλήτων και ανακύκλωσης, καθώς και την ενίσχυση της επαναχρησιμοποίησης των υδάτων.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να επιταχύνει την διάδοση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, με έμφαση στις αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις και την αυτοκατανάλωση, μεταξύ άλλων με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και τη βελτίωση της πρόσβασης στο δίκτυο. Να στηρίξει συμπληρωματικές επενδύσεις στην αποθήκευση, τις υποδομές δικτύων, τον εξηλεκτρισμό κτιρίων και μεταφορών και το ανανεώσιμο υδρογόνο. Να επεκτείνει τη δυναμικότητα της ενεργειακής διασύνδεσης. Να αυξήσει τη διαθεσιμότητα ενεργειακά αποδοτικής κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης, μεταξύ άλλων μέσω ανακαινίσεων.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας για το 2021 (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 38).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10150/21 INIT και ST 10150/21 ADD 1 REV 2.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ισπανίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ισπανίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 54).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Όσον αφορά το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής, ενώ λαμβάνονται επίσης υπόψη τόσο οι μεταφορές μετρητών τις οποίες ενδεχομένως να δικαιούνται οι άνθρωποι, όσο και οι παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η υγειονομική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, λόγω της σταδιακής επιστροφής στα προ της πανδημίας επίπεδα.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/240 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 10ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση Μέσου Τεχνικής Υποστήριξης (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 1).

19

(20)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Ισπανία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

20

(21)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

21

(22)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/79 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/79

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Γαλλίας

(2022/C 334/10)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (1), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γαλλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Γαλλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (3) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Γαλλίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Γαλλίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 28 Απριλίου 2021, η Γαλλία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Γαλλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 28 Απριλίου 2021, η Γαλλία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Γαλλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 4 Μαΐου 2022, η Γαλλία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022. Δεν υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Γαλλίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 4 Μαΐου 2022, η Γαλλία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022. Δεν υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Γαλλίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Γαλλία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Γαλλίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Γαλλίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Γαλλία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Γαλλίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Γαλλίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Γαλλία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γαλλία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα, τα οποία έχουν διασυνοριακό αντίκτυπο, σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Γαλλία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Γαλλία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα, τα οποία έχουν διασυνοριακό αντίκτυπο, σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας.

| (13) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(13)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας, δεδομένου ότι το οικείο έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (14) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Γαλλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Γαλλίας μειώθηκε από 8,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 6,5 %. Η απόκριση της Γαλλίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,6 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Γαλλία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίστανται κυρίως σε μόνιμη μείωση των φόρων επί της παραγωγής από το 2021 και σε αύξηση των αποδοχών των δημόσιων υπαλλήλων, κυρίως στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 112,9 % του ΑΕΠ το 2021 από 114,6 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(14)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Γαλλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Γαλλίας μειώθηκε από 8,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 6,5 %. Η απόκριση της Γαλλίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,6 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Γαλλία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίστανται κυρίως σε μόνιμη μείωση των φόρων επί της παραγωγής από το 2021 και σε αύξηση των αποδοχών των δημόσιων υπαλλήλων, κυρίως στο σύστημα υγειονομικής περίθαλψης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 112,9 % του ΑΕΠ το 2021 από 114,6 % του ΑΕΠ το 2020.

| (15) | Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,6 % και 3,2 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 111,2 % το 2022 και 109,1 % το 2023. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 1,0 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Γαλλίας. |
| --- | --- |

(15)

Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,6 % και 3,2 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 111,2 % το 2022 και 109,1 % το 2023. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 1,0 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Γαλλίας.

| (16) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,6 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας, ανώτατα όρια στις τιμές λιανικής και χονδρικής και επιδοτήσεις σε ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως το γενικό ανώτατο όριο στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του αερίου, καθώς και η πλήρως επιδοτούμενη έκπτωση για τα καύσιμα. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (12). |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,6 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας, ανώτατα όρια στις τιμές λιανικής και χονδρικής και επιδοτήσεις σε ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως το γενικό ανώτατο όριο στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας και του αερίου, καθώς και η πλήρως επιδοτούμενη έκπτωση για τα καύσιμα. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (12).

| (17) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(17)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Γαλλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (18) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,7 % του ΑΕΠ (13). Η Γαλλία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Η μείωση αυτή το 2022 οφείλεται στην εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Γαλλία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).
  Άλλα μέτρα για τις τρέχουσες δαπάνες περιλαμβάνουν εκείνα που προτείνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της σύγκρουσης στην Ουκρανία, όπως οι άμεσες επιδοτήσεις σε ad hoc τομείς (0,1 % του ΑΕΠ) και η αύξηση των αποδοχών των δημόσιων υπαλλήλων (0,1 % του ΑΕΠ). Όσον αφορά τα έσοδα, η μείωση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος επιχειρήσεων (0,1 % του ΑΕΠ) και των φόρων κατοικίας (0,1 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλει στον επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τη δημόσια κατανάλωση και τις κοινωνικές παροχές. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά και οι αιτίες υψηλότερων δαπανών δεν συνοδεύονται πλήρως από αντισταθμιστικά μέτρα. |
| --- | --- |

(18)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,7 % του ΑΕΠ (13). Η Γαλλία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Η μείωση αυτή το 2022 οφείλεται στην εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Γαλλία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

Άλλα μέτρα για τις τρέχουσες δαπάνες περιλαμβάνουν εκείνα που προτείνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για την αντιμετώπιση των οικονομικών συνεπειών της σύγκρουσης στην Ουκρανία, όπως οι άμεσες επιδοτήσεις σε ad hoc τομείς (0,1 % του ΑΕΠ) και η αύξηση των αποδοχών των δημόσιων υπαλλήλων (0,1 % του ΑΕΠ). Όσον αφορά τα έσοδα, η μείωση του συντελεστή φορολογίας εισοδήματος επιχειρήσεων (0,1 % του ΑΕΠ) και των φόρων κατοικίας (0,1 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλει στον επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τη δημόσια κατανάλωση και τις κοινωνικές παροχές. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, τα μέτρα αυτά και οι αιτίες υψηλότερων δαπανών δεν συνοδεύονται πλήρως από αντισταθμιστικά μέτρα.

| (19) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,9 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Γαλλία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022, γεγονός που αντικατοπτρίζει την εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021 και 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ). Ως εκ τούτου, η συσταλτική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών βασίζεται στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, όπως έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος. |
| --- | --- |

(19)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,9 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Γαλλία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 0,1 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022, γεγονός που αντικατοπτρίζει την εμπροσθοβαρή χρηματοδοτική στήριξη από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2021 και 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ). Ως εκ τούτου, η συσταλτική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών βασίζεται στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, όπως έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος.

| (20) | Το ισχύον συνταξιοδοτικό σύστημα στη Γαλλία είναι πολύπλοκο, καθώς αποτελείται από περισσότερα από 40 συνυπάρχοντα καθεστώτα. Τα καθεστώτα αυτά εφαρμόζονται σε διαφορετικές ομάδες εργαζομένων και λειτουργούν σύμφωνα με διαφορετικά σύνολα κανόνων. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat, με ποσοστό 14,6 % του ΑΕΠ το 2019, η Γαλλία βρισκόταν στην τρίτη θέση στην Ένωση όσον αφορά το ύψος των δημόσιων συνταξιοδοτικών δαπανών. Το υψηλό κόστος συνδέεται με τον σχετικά υψηλό λόγο αντικατάστασης (δηλ. σύνταξη σε σύγκριση με τελικές ετήσιες αποδοχές), το προσδόκιμο ζωής, τη σχετικά πρόωρη πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης (περίπου 62 έτη) και τον αυξημένο αριθμό δικαιούχων σύνταξης επί του συνολικού πληθυσμού. Σύμφωνα τόσο με την έκθεση της Επιτροπής για τη δημογραφική γήρανση του 2021 όσο και με την τελευταία ετήσια έκθεση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Συντάξεων της Γαλλίας (Conseil d’orientation des retraites), μετά από κάποια μείωση που προβλέπεται έως το 2024, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν ελαφρά μεταξύ του 2025 και γύρω στο 2030, κατά περίπου 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Οι υψηλές συνολικές δημόσιες δαπάνες, ένα από τα κύρια στοιχεία των οποίων είναι οι συνταξιοδοτικές δαπάνες, συμβάλλουν στη συσσώρευση δημόσιου χρέους παρά τη μεγάλη φορολογική επιβάρυνση, με αποτέλεσμα η Γαλλία να αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες θα αρχίσουν να μειώνονται σταθερά έως το 2070, κυρίως λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συνταξιοδοτικών παροχών ως προς τον πληθωρισμό, η οποία αντισταθμίζει την επίδραση της αύξησης του δείκτη εξάρτησης λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Η απλούστευση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με την ενοποίηση των διαφόρων καθεστώτων, θα συμβάλει στη βελτίωση της διαφάνειας και της δίκαιης εφαρμογής του, ενώ παράλληλα θα έχει θετικές επιπτώσεις στην κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και στην αποτελεσματικότητα της κατανομής του εργατικού δυναμικού, και θα μπορούσε να στηρίξει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Το 2018 η γαλλική κυβέρνηση κίνησε διαδικασία μεταρρύθμισης με στόχο την ενοποίηση των κανόνων των πολλαπλών συνταξιοδοτικών καθεστώτων. Η μεταρρύθμιση διακόπηκε λόγω της έξαρσης της πανδημίας COVID-19. Κατά την παρουσίαση των στόχων του γαλλικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η κυβέρνηση επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να επιδιώξει μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με στόχο τη βελτίωση της δίκαιης εφαρμογής και της βιωσιμότητάς του. |
| --- | --- |

(20)

Το ισχύον συνταξιοδοτικό σύστημα στη Γαλλία είναι πολύπλοκο, καθώς αποτελείται από περισσότερα από 40 συνυπάρχοντα καθεστώτα. Τα καθεστώτα αυτά εφαρμόζονται σε διαφορετικές ομάδες εργαζομένων και λειτουργούν σύμφωνα με διαφορετικά σύνολα κανόνων. Με βάση τα στοιχεία της Eurostat, με ποσοστό 14,6 % του ΑΕΠ το 2019, η Γαλλία βρισκόταν στην τρίτη θέση στην Ένωση όσον αφορά το ύψος των δημόσιων συνταξιοδοτικών δαπανών. Το υψηλό κόστος συνδέεται με τον σχετικά υψηλό λόγο αντικατάστασης (δηλ. σύνταξη σε σύγκριση με τελικές ετήσιες αποδοχές), το προσδόκιμο ζωής, τη σχετικά πρόωρη πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης (περίπου 62 έτη) και τον αυξημένο αριθμό δικαιούχων σύνταξης επί του συνολικού πληθυσμού. Σύμφωνα τόσο με την έκθεση της Επιτροπής για τη δημογραφική γήρανση του 2021 όσο και με την τελευταία ετήσια έκθεση του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Συντάξεων της Γαλλίας (Conseil d’orientation des retraites), μετά από κάποια μείωση που προβλέπεται έως το 2024, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν ελαφρά μεταξύ του 2025 και γύρω στο 2030, κατά περίπου 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Οι υψηλές συνολικές δημόσιες δαπάνες, ένα από τα κύρια στοιχεία των οποίων είναι οι συνταξιοδοτικές δαπάνες, συμβάλλουν στη συσσώρευση δημόσιου χρέους παρά τη μεγάλη φορολογική επιβάρυνση, με αποτέλεσμα η Γαλλία να αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα, οι συνταξιοδοτικές δαπάνες θα αρχίσουν να μειώνονται σταθερά έως το 2070, κυρίως λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συνταξιοδοτικών παροχών ως προς τον πληθωρισμό, η οποία αντισταθμίζει την επίδραση της αύξησης του δείκτη εξάρτησης λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Η απλούστευση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με την ενοποίηση των διαφόρων καθεστώτων, θα συμβάλει στη βελτίωση της διαφάνειας και της δίκαιης εφαρμογής του, ενώ παράλληλα θα έχει θετικές επιπτώσεις στην κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και στην αποτελεσματικότητα της κατανομής του εργατικού δυναμικού, και θα μπορούσε να στηρίξει τη δημοσιονομική βιωσιμότητα. Το 2018 η γαλλική κυβέρνηση κίνησε διαδικασία μεταρρύθμισης με στόχο την ενοποίηση των κανόνων των πολλαπλών συνταξιοδοτικών καθεστώτων. Η μεταρρύθμιση διακόπηκε λόγω της έξαρσης της πανδημίας COVID-19. Κατά την παρουσίαση των στόχων του γαλλικού σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η κυβέρνηση επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της να επιδιώξει μια φιλόδοξη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, με στόχο τη βελτίωση της δίκαιης εφαρμογής και της βιωσιμότητάς του.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Γαλλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η πρώτη αίτηση πληρωμής της Γαλλίας αξιολογήθηκε θετικά από την Επιτροπή, η οποία έλαβε υπόψη της γνώμης της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής, με αποτέλεσμα την εκταμίευση 7,4 δισ. EUR για χρηματοδοτική στήριξη (χωρίς να υπολογίζεται η προχρηματοδότηση) στις 4 Μαρτίου 2022. Τα σχετικά 38 ορόσημα και στόχοι καλύπτουν μεταρρυθμίσεις στους τομείς των δημόσιων οικονομικών, της αγοράς εργασίας, της υγείας και της μακροχρόνιας φροντίδας. Έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (δημόσια, ιδιωτικά και κοινωνική στέγαση), στις βιώσιμες μεταφορές (αγορά καθαρών οχημάτων), στην απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, στην απασχόληση των νέων και στην εκπαίδευση. Επικυρώθηκαν πολλές στρατηγικές έρευνας σε βασικές πράσινες και ψηφιακές τεχνολογίες, ενώ οι προσκλήσεις υποβολής έργων θα δρομολογηθούν το 2022 και το 2023. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Γαλλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη. Η πρώτη αίτηση πληρωμής της Γαλλίας αξιολογήθηκε θετικά από την Επιτροπή, η οποία έλαβε υπόψη της γνώμης της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής, με αποτέλεσμα την εκταμίευση 7,4 δισ. EUR για χρηματοδοτική στήριξη (χωρίς να υπολογίζεται η προχρηματοδότηση) στις 4 Μαρτίου 2022. Τα σχετικά 38 ορόσημα και στόχοι καλύπτουν μεταρρυθμίσεις στους τομείς των δημόσιων οικονομικών, της αγοράς εργασίας, της υγείας και της μακροχρόνιας φροντίδας. Έχουν πραγματοποιηθεί επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (δημόσια, ιδιωτικά και κοινωνική στέγαση), στις βιώσιμες μεταφορές (αγορά καθαρών οχημάτων), στην απαλλαγή της βιομηχανίας από τις ανθρακούχες εκπομπές, στην απασχόληση των νέων και στην εκπαίδευση. Επικυρώθηκαν πολλές στρατηγικές έρευνας σε βασικές πράσινες και ψηφιακές τεχνολογίες, ενώ οι προσκλήσεις υποβολής έργων θα δρομολογηθούν το 2022 και το 2023.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Γαλλία αντιπροσωπεύουν το 46,0 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (με σημαντικές επενδύσεις στην ενεργειακή ανακαίνιση των κτιρίων), ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21,3 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Γαλλία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Γαλλίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Γαλλία αντιπροσωπεύουν το 46,0 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (με σημαντικές επενδύσεις στην ενεργειακή ανακαίνιση των κτιρίων), ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21,3 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Γαλλία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), με τη Γαλλία στις 2 Ιουνίου 2022. Η Γαλλία υπέβαλε τα περισσότερα προγράμματα της πολιτικής συνοχής πριν από τις 17 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Γαλλία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), με τη Γαλλία στις 2 Ιουνίου 2022. Η Γαλλία υπέβαλε τα περισσότερα προγράμματα της πολιτικής συνοχής πριν από τις 17 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Γαλλία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Γαλλία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με έλλειψη δεξιοτήτων και την ανάπτυξη μορφών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζομένων θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και, κατά συνέπεια, στη βελτίωση της συνολικής ανταγωνιστικότητας της γαλλικής οικονομίας. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Γαλλία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με έλλειψη δεξιοτήτων και την ανάπτυξη μορφών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Η ενίσχυση των δεξιοτήτων των εργαζομένων θα συμβάλει στην αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας και, κατά συνέπεια, στη βελτίωση της συνολικής ανταγωνιστικότητας της γαλλικής οικονομίας.

| (25) | Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού βρίσκονται σε άνοδο, ενώ οι εργοδότες αναφέρουν την έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων ως το κύριο εμπόδιο για προσλήψεις σε πάνω από το 50 % των περιπτώσεων, ιδίως για θέσεις εργασίας που απαιτούν τεχνικές δεξιότητες, όπως αυτές που απαιτούνται για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση (βιομηχανία, κατασκευές). Οι τρέχουσες επενδύσεις στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των εργαζομένων χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν, ενώ η αποτελεσματικότητά τους θα μπορούσε να υπονομευθεί από το χαμηλό επίπεδο βασικών δεξιοτήτων το οποίο διαθέτει πάνω από το ένα πέμπτο των μαθητών ηλικίας 15 ετών, οι οποίοι στη συνέχεια τείνουν να επωφελούνται λιγότερο από την κατάρτιση σε μεγαλύτερες ηλικίες. Οι χαμηλές επιδόσεις αφενός στα μαθηματικά, όπου οι Γάλλοι μαθητές έχουν τη χαμηλότερη βαθμολογία μεταξύ των 22 κρατών μελών που συμμετέχουν στη μελέτη για τις τάσεις στα διεθνή αποτελέσματα στα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες της 4ης τάξης (TIMSS) για το 2019, και αφετέρου στις θετικές επιστήμες προκαλούν ιδιαίτερο προβληματισμό, δεδομένης της έλλειψης τεχνικών δεξιοτήτων. Επιπλέον, οι αξιολογήσεις δείχνουν ότι τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση τείνουν να επωφελούνται λιγότερο από προγράμματα κατάρτισης που οδηγούν στην απόκτηση τίτλων. |
| --- | --- |

(25)

Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού βρίσκονται σε άνοδο, ενώ οι εργοδότες αναφέρουν την έλλειψη ειδικευμένων εργαζομένων ως το κύριο εμπόδιο για προσλήψεις σε πάνω από το 50 % των περιπτώσεων, ιδίως για θέσεις εργασίας που απαιτούν τεχνικές δεξιότητες, όπως αυτές που απαιτούνται για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση (βιομηχανία, κατασκευές). Οι τρέχουσες επενδύσεις στην αναβάθμιση των δεξιοτήτων και την επανειδίκευση των εργαζομένων χρειάζονται χρόνο για να αποδώσουν, ενώ η αποτελεσματικότητά τους θα μπορούσε να υπονομευθεί από το χαμηλό επίπεδο βασικών δεξιοτήτων το οποίο διαθέτει πάνω από το ένα πέμπτο των μαθητών ηλικίας 15 ετών, οι οποίοι στη συνέχεια τείνουν να επωφελούνται λιγότερο από την κατάρτιση σε μεγαλύτερες ηλικίες. Οι χαμηλές επιδόσεις αφενός στα μαθηματικά, όπου οι Γάλλοι μαθητές έχουν τη χαμηλότερη βαθμολογία μεταξύ των 22 κρατών μελών που συμμετέχουν στη μελέτη για τις τάσεις στα διεθνή αποτελέσματα στα μαθηματικά και τις θετικές επιστήμες της 4ης τάξης (TIMSS) για το 2019, και αφετέρου στις θετικές επιστήμες προκαλούν ιδιαίτερο προβληματισμό, δεδομένης της έλλειψης τεχνικών δεξιοτήτων. Επιπλέον, οι αξιολογήσεις δείχνουν ότι τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση τείνουν να επωφελούνται λιγότερο από προγράμματα κατάρτισης που οδηγούν στην απόκτηση τίτλων.

| (26) | Παρά τα συνολικά καλά αποτελέσματα, οι μεγάλες κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και εδαφικές αποκλίσεις στο γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα επηρεάζουν το επίπεδο των βασικών δεξιοτήτων. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA), η Γαλλία είναι ένα από τα κράτη μέλη όπου το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο επηρεάζει στον μεγαλύτερο βαθμό τις επιδόσεις των μαθητών. Από τους δείκτες προκύπτει ότι το 35,3 % των μειονεκτούντων μαθητών ηλικίας 15 ετών και το 44,5 % των μαθητών που είναι μετανάστες πρώτης γενιάς δεν έχουν επαρκείς βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, σε σύγκριση με τον μέσο όρο (20,9 %). Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού, η Γαλλία θέσπισε το 2017 πιλοτική μεταρρύθμιση που συνίσταται στη μείωση κατά το ήμισυ του μεγέθους των τάξεων κατά τα πρώτα έτη της εκπαίδευσης για μαθητές σε περιοχές υψηλής προτεραιότητας, ώστε οι μαθητές να μπορούν να απολαμβάνουν πιο εξατομικευμένη στήριξη σε περιβάλλον που ευνοεί τη μάθηση. Το 2021, το γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο επισήμανε τις ελλείψεις του σχολικού συστήματος, ιδίως όσον αφορά τα μαθησιακά αποτελέσματα των μειονεκτούντων μαθητών, και ζήτησε μεγαλύτερη αυτονομία και αξιολόγηση των σχολείων. Τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής των εκπαιδευτικών στη συνεχή κατάρτιση και οι υψηλές αναλογίες σπουδαστών-εκπαιδευτικών ενδέχεται να επιδεινώσουν τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Οι καθηγητές θετικών επιστημών που εργάζονται σε μειονεκτούσες περιοχές τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα πιστοποίησης σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι σε άλλα κράτη μέλη. Οι μεταρρυθμίσεις των συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης το 2018, συμπεριλαμβανομένης της μαθητείας, καθώς και τα σημαντικά κίνητρα για τους εργοδότες, αύξησαν τον αριθμό των μαθητευομένων, με θετικό αντίκτυπο στο ποσοστό απασχόλησης των αποφοίτων. |
| --- | --- |

(26)

Παρά τα συνολικά καλά αποτελέσματα, οι μεγάλες κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και εδαφικές αποκλίσεις στο γαλλικό εκπαιδευτικό σύστημα επηρεάζουν το επίπεδο των βασικών δεξιοτήτων. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA), η Γαλλία είναι ένα από τα κράτη μέλη όπου το κοινωνικοοικονομικό υπόβαθρο επηρεάζει στον μεγαλύτερο βαθμό τις επιδόσεις των μαθητών. Από τους δείκτες προκύπτει ότι το 35,3 % των μειονεκτούντων μαθητών ηλικίας 15 ετών και το 44,5 % των μαθητών που είναι μετανάστες πρώτης γενιάς δεν έχουν επαρκείς βασικές δεξιότητες ανάγνωσης, σε σύγκριση με τον μέσο όρο (20,9 %). Για την αντιμετώπιση του ζητήματος αυτού, η Γαλλία θέσπισε το 2017 πιλοτική μεταρρύθμιση που συνίσταται στη μείωση κατά το ήμισυ του μεγέθους των τάξεων κατά τα πρώτα έτη της εκπαίδευσης για μαθητές σε περιοχές υψηλής προτεραιότητας, ώστε οι μαθητές να μπορούν να απολαμβάνουν πιο εξατομικευμένη στήριξη σε περιβάλλον που ευνοεί τη μάθηση. Το 2021, το γαλλικό Ελεγκτικό Συνέδριο επισήμανε τις ελλείψεις του σχολικού συστήματος, ιδίως όσον αφορά τα μαθησιακά αποτελέσματα των μειονεκτούντων μαθητών, και ζήτησε μεγαλύτερη αυτονομία και αξιολόγηση των σχολείων. Τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής των εκπαιδευτικών στη συνεχή κατάρτιση και οι υψηλές αναλογίες σπουδαστών-εκπαιδευτικών ενδέχεται να επιδεινώσουν τις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες. Οι καθηγητές θετικών επιστημών που εργάζονται σε μειονεκτούσες περιοχές τείνουν να έχουν χαμηλότερα επίπεδα πιστοποίησης σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι σε άλλα κράτη μέλη. Οι μεταρρυθμίσεις των συστημάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης το 2018, συμπεριλαμβανομένης της μαθητείας, καθώς και τα σημαντικά κίνητρα για τους εργοδότες, αύξησαν τον αριθμό των μαθητευομένων, με θετικό αντίκτυπο στο ποσοστό απασχόλησης των αποφοίτων.

| (27) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(27)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (28) | Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (18), η εξάρτηση της Γαλλίας από τις εισαγωγές πετρελαίου, αερίου και άνθρακα από τη Ρωσία είναι 9 %, 17 % και 34 % αντίστοιχα, ποσοστά που υπολείπονται του μέσου όρου της ΕΕ των 27. Η έκθεση της Γαλλίας στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα είναι πιο περιορισμένη από τον μέσο όρο της Ένωσης, σε μεγάλο βαθμό διότι το γαλλικό ενεργειακό μείγμα βασίζεται κυρίως στην πυρηνική ενέργεια (40,6 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας). Το ποσοστό των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27: το πετρέλαιο, το αέριο και τα στερεά ορυκτά καύσιμα (συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα) αντιπροσωπεύουν το 28,6 %, το 15,4 % και το 2,3 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας, αντίστοιχα, στη Γαλλία. Επιπλέον, η Γαλλία διαθέτει 4 τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ, γεγονός που επιτρέπει μια πιο διαφοροποιημένη πηγή εισαγωγών αερίου. Ωστόσο, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν την επείγουσα ανάγκη να εντείνει η Γαλλία τις προσπάθειές της προς την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσώπευαν το 19,1 % της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας της Γαλλίας το 2020, ποσοστό που υπολείπεται του στόχου (23 %) που ορίζεται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Γαλλία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Η ταχεία απαλλαγή των βιομηχανικών διεργασιών και της θέρμανσης των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές μπορεί να διευκολυνθεί από την αυξημένη δημόσια στήριξη σε τεχνολογίες όπως οι αντλίες θερμότητας μικρής και μεγάλης κλίμακας και η γεωθερμική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης των δικτύων τηλεθέρμανσης, καθώς και από την ταχύτερη ανάπτυξη της βιώσιμης αναερόβιας χώνευσης («μεθανοποίηση») και άλλων τεχνολογιών που συνδέονται με τη βιώσιμη παραγωγή βιώσιμων βιοαερίων, όπως το βιομεθάνιο. Οι επενδύσεις αυτές θα συμβάλουν επίσης στη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η εσπευσμένη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων που απομένουν θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε σύγκριση με τις εναλλακτικές λύσεις ορυκτών καυσίμων. Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τόσο σε κλίμακα κοινής ωφελείας όσο και σε αποκεντρωμένη κλίμακα, μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη μακροοικονομική ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα αυξάνοντας την ενεργειακή ασφάλεια και την καινοτομία στον τομέα της ενέργειας. |
| --- | --- |

(28)

Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (18), η εξάρτηση της Γαλλίας από τις εισαγωγές πετρελαίου, αερίου και άνθρακα από τη Ρωσία είναι 9 %, 17 % και 34 % αντίστοιχα, ποσοστά που υπολείπονται του μέσου όρου της ΕΕ των 27. Η έκθεση της Γαλλίας στα ρωσικά ορυκτά καύσιμα είναι πιο περιορισμένη από τον μέσο όρο της Ένωσης, σε μεγάλο βαθμό διότι το γαλλικό ενεργειακό μείγμα βασίζεται κυρίως στην πυρηνική ενέργεια (40,6 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας). Το ποσοστό των ορυκτών καυσίμων στο ενεργειακό μείγμα είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ των 27: το πετρέλαιο, το αέριο και τα στερεά ορυκτά καύσιμα (συμπεριλαμβανομένου του άνθρακα) αντιπροσωπεύουν το 28,6 %, το 15,4 % και το 2,3 % της ακαθάριστης εγχώριας κατανάλωσης ενέργειας, αντίστοιχα, στη Γαλλία. Επιπλέον, η Γαλλία διαθέτει 4 τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ, γεγονός που επιτρέπει μια πιο διαφοροποιημένη πηγή εισαγωγών αερίου. Ωστόσο, η τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση και οι υψηλές τιμές της ενέργειας αυξάνουν την επείγουσα ανάγκη να εντείνει η Γαλλία τις προσπάθειές της προς την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που ορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσώπευαν το 19,1 % της ακαθάριστης τελικής κατανάλωσης ενέργειας της Γαλλίας το 2020, ποσοστό που υπολείπεται του στόχου (23 %) που ορίζεται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Γαλλία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Η ταχεία απαλλαγή των βιομηχανικών διεργασιών και της θέρμανσης των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές μπορεί να διευκολυνθεί από την αυξημένη δημόσια στήριξη σε τεχνολογίες όπως οι αντλίες θερμότητας μικρής και μεγάλης κλίμακας και η γεωθερμική ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της στήριξης των δικτύων τηλεθέρμανσης, καθώς και από την ταχύτερη ανάπτυξη της βιώσιμης αναερόβιας χώνευσης («μεθανοποίηση») και άλλων τεχνολογιών που συνδέονται με τη βιώσιμη παραγωγή βιώσιμων βιοαερίων, όπως το βιομεθάνιο. Οι επενδύσεις αυτές θα συμβάλουν επίσης στη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η εσπευσμένη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων ορυκτών καυσίμων που απομένουν θα βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε σύγκριση με τις εναλλακτικές λύσεις ορυκτών καυσίμων. Οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τόσο σε κλίμακα κοινής ωφελείας όσο και σε αποκεντρωμένη κλίμακα, μπορούν επίσης να ενισχύσουν τη μακροοικονομική ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα αυξάνοντας την ενεργειακή ασφάλεια και την καινοτομία στον τομέα της ενέργειας.

| (29) | Η ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας σε κλίμακα κοινής ωφελείας στη Γαλλία, ιδίως χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών πάρκων και ηλιακών φωτοβολταϊκών έργων, αντιμετωπίζει εμπόδια λόγω περιοριστικών κανονιστικών ρυθμίσεων και υψηλών φραγμών στις διοικητικές διαδικασίες και την αδειοδότηση. Οι ανεπαρκείς επενδύσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σε εθνικό επίπεδο έχουν επίσης οδηγήσει σε έλλειψη σημείων πρόσβασης, αύξηση του κόστους σύνδεσης με το δίκτυο και καθυστερήσεις στη σύνδεση με το δίκτυο, οι οποίες επί του παρόντος μπορούν να διαρκέσουν έως και αρκετούς μήνες. Τα χερσαία αιολικά πάρκα δεν επιτρέπεται να κατασκευάζονται σε ακτίνα 5-30 χλμ. από τα γύρω μετεωρολογικά ραντάρ και ραντάρ στρατιωτικής και πολιτικής αεροπορίας, με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσκολία εύρεσης κατάλληλης τοποθεσίας για το 45 % περίπου των νέων έργων. Οι διαδικασίες θα πρέπει να βελτιωθούν ώστε να αποφεύγονται στρατιωτικά εμπόδια που αφορούν την ασφάλεια σε πολύ προχωρημένο στάδιο της ανάπτυξης ενός έργου. Μια διαδικασία έγκρισης στην οποία συμμετέχουν εθνικές, περιφερειακές και τοπικές διοικήσεις σημαίνει ότι οι συχνές αιτήσεις για επικαιροποίηση εγγράφων πολεοδομικού σχεδιασμού πρέπει να αντικατοπτρίζονται και σε έγγραφα χαμηλότερου επιπέδου, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό φόρτο. Η διαδικασία αδειοδότησης θα μπορούσε να επισπευσθεί με την αύξηση της διάθεσης ανθρώπινων και οικονομικών πόρων στις κεντρικές διοικήσεις σε περιφερειακό επίπεδο (δηλ. για τις αποκεντρωμένες κρατικές υπηρεσίες), καθώς και για τις αρμόδιες αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύου, τη στενότερη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων στον χωροταξικό σχεδιασμό και την ταχύτερη εφαρμογή των διαδικασιών υποβολής προσφορών. Η ενίσχυση των μηχανισμών συμμετοχής του κοινού και αποκέντρωσης θα μειώσει τις καταγγελίες τρίτων, οι οποίες αποτελούν αιτία σημαντικών καθυστερήσεων στην ανάθεση νέων έργων. Ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο σε εθνικό επίπεδο θα παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια στους επενδυτές, ιδίως για πιο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. |
| --- | --- |

(29)

Η ανάπτυξη έργων ανανεώσιμης ενέργειας σε κλίμακα κοινής ωφελείας στη Γαλλία, ιδίως χερσαίων και υπεράκτιων αιολικών πάρκων και ηλιακών φωτοβολταϊκών έργων, αντιμετωπίζει εμπόδια λόγω περιοριστικών κανονιστικών ρυθμίσεων και υψηλών φραγμών στις διοικητικές διαδικασίες και την αδειοδότηση. Οι ανεπαρκείς επενδύσεις στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας σε εθνικό επίπεδο έχουν επίσης οδηγήσει σε έλλειψη σημείων πρόσβασης, αύξηση του κόστους σύνδεσης με το δίκτυο και καθυστερήσεις στη σύνδεση με το δίκτυο, οι οποίες επί του παρόντος μπορούν να διαρκέσουν έως και αρκετούς μήνες. Τα χερσαία αιολικά πάρκα δεν επιτρέπεται να κατασκευάζονται σε ακτίνα 5-30 χλμ. από τα γύρω μετεωρολογικά ραντάρ και ραντάρ στρατιωτικής και πολιτικής αεροπορίας, με αποτέλεσμα να υπάρχει δυσκολία εύρεσης κατάλληλης τοποθεσίας για το 45 % περίπου των νέων έργων. Οι διαδικασίες θα πρέπει να βελτιωθούν ώστε να αποφεύγονται στρατιωτικά εμπόδια που αφορούν την ασφάλεια σε πολύ προχωρημένο στάδιο της ανάπτυξης ενός έργου. Μια διαδικασία έγκρισης στην οποία συμμετέχουν εθνικές, περιφερειακές και τοπικές διοικήσεις σημαίνει ότι οι συχνές αιτήσεις για επικαιροποίηση εγγράφων πολεοδομικού σχεδιασμού πρέπει να αντικατοπτρίζονται και σε έγγραφα χαμηλότερου επιπέδου, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο διοικητικό φόρτο. Η διαδικασία αδειοδότησης θα μπορούσε να επισπευσθεί με την αύξηση της διάθεσης ανθρώπινων και οικονομικών πόρων στις κεντρικές διοικήσεις σε περιφερειακό επίπεδο (δηλ. για τις αποκεντρωμένες κρατικές υπηρεσίες), καθώς και για τις αρμόδιες αρχές και τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύου, τη στενότερη συμμετοχή των περιφερειακών και τοπικών διοικήσεων στον χωροταξικό σχεδιασμό και την ταχύτερη εφαρμογή των διαδικασιών υποβολής προσφορών. Η ενίσχυση των μηχανισμών συμμετοχής του κοινού και αποκέντρωσης θα μειώσει τις καταγγελίες τρίτων, οι οποίες αποτελούν αιτία σημαντικών καθυστερήσεων στην ανάθεση νέων έργων. Ένα σταθερό ρυθμιστικό πλαίσιο σε εθνικό επίπεδο θα παρέχει μεγαλύτερη ασφάλεια στους επενδυτές, ιδίως για πιο μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

| (30) | Η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας θα συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Στη Γαλλία η κατασκευή και η χρήση κτιρίων αντιπροσωπεύουν το 25 % του συνόλου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αφιερώνει μια πλήρη συνιστώσα στην ενεργειακή ανακαίνιση των κτιρίων, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των συναφών προκλήσεων με μια ευρεία, οριζόντια προσέγγιση. Τα μέτρα καλύπτουν όλους τους τύπους κτιρίων, με προτεραιότητα στα δημόσια κτίρια, αλλά και σημαντικές δράσεις για την ανακαίνιση του ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος και της κοινωνικής στέγασης, καθώς και για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των μικρών επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου ανθεκτικότητας και ανάκαμψης, η Γαλλία ενισχύει τους μηχανισμούς στήριξης για τη θέρμανση των κτιρίων από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, π.χ. αυξάνοντας το «κονδύλιο θέρμανσης» κατά 150 εκατ. EUR και την επιδότηση για την εγκατάσταση θέρμανσης που βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατά 1 000 EUR. Η γαλλική εθνική στρατηγική χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών (Stratégie Nationale Bas Carbone) καθορίζει μια φιλόδοξη πορεία για τη μείωση των εκπομπών που παράγονται από τα κτίρια και την πλήρη απαλλαγή της ενέργειας που καταναλώνεται στα κτίρια από ανθρακούχες εκπομπές έως το 2050. Το τρέχον πρόγραμμα με τίτλο «Ma Prime Renov», το οποίο απευθύνεται σε νοικοκυριά, επιδοτεί κυρίως μεμονωμένες δράσεις ανακαίνισης. Προκειμένου να ενθαρρυνθούν τα σημαντικά οφέλη της ενεργειακής απόδοσης, το πλαίσιο πολιτικής θα μπορούσε να βελτιωθεί ώστε να δοθούν κίνητρα για ριζικές ανακαινίσεις και η Γαλλία να αυξήσει περαιτέρω την ενεργειακή απόδοση του κτιριακού της αποθέματος. Ο νόμος για το κλίμα και την ανθεκτικότητα που εγκρίθηκε τον Αύγουστο του 2021 αποσκοπεί στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με πολλούς τρόπους, π.χ. παρέχοντας πριμοδοτήσεις για τα ηλεκτρικά ποδήλατα και δημιουργώντας ζώνες χαμηλών εκπομπών στις μητροπολιτικές περιοχές. |
| --- | --- |

(30)

Η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας θα συμβάλουν στη μείωση των εκπομπών και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα. Στη Γαλλία η κατασκευή και η χρήση κτιρίων αντιπροσωπεύουν το 25 % του συνόλου των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αφιερώνει μια πλήρη συνιστώσα στην ενεργειακή ανακαίνιση των κτιρίων, συμβάλλοντας στην αντιμετώπιση των συναφών προκλήσεων με μια ευρεία, οριζόντια προσέγγιση. Τα μέτρα καλύπτουν όλους τους τύπους κτιρίων, με προτεραιότητα στα δημόσια κτίρια, αλλά και σημαντικές δράσεις για την ανακαίνιση του ιδιωτικού κτιριακού αποθέματος και της κοινωνικής στέγασης, καθώς και για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των μικρών επιχειρήσεων. Στο πλαίσιο του εθνικού σχεδίου ανθεκτικότητας και ανάκαμψης, η Γαλλία ενισχύει τους μηχανισμούς στήριξης για τη θέρμανση των κτιρίων από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, π.χ. αυξάνοντας το «κονδύλιο θέρμανσης» κατά 150 εκατ. EUR και την επιδότηση για την εγκατάσταση θέρμανσης που βασίζεται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας κατά 1 000 EUR. Η γαλλική εθνική στρατηγική χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών (Stratégie Nationale Bas Carbone) καθορίζει μια φιλόδοξη πορεία για τη μείωση των εκπομπών που παράγονται από τα κτίρια και την πλήρη απαλλαγή της ενέργειας που καταναλώνεται στα κτίρια από ανθρακούχες εκπομπές έως το 2050. Το τρέχον πρόγραμμα με τίτλο «Ma Prime Renov», το οποίο απευθύνεται σε νοικοκυριά, επιδοτεί κυρίως μεμονωμένες δράσεις ανακαίνισης. Προκειμένου να ενθαρρυνθούν τα σημαντικά οφέλη της ενεργειακής απόδοσης, το πλαίσιο πολιτικής θα μπορούσε να βελτιωθεί ώστε να δοθούν κίνητρα για ριζικές ανακαινίσεις και η Γαλλία να αυξήσει περαιτέρω την ενεργειακή απόδοση του κτιριακού της αποθέματος. Ο νόμος για το κλίμα και την ανθεκτικότητα που εγκρίθηκε τον Αύγουστο του 2021 αποσκοπεί στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας με πολλούς τρόπους, π.χ. παρέχοντας πριμοδοτήσεις για τα ηλεκτρικά ποδήλατα και δημιουργώντας ζώνες χαμηλών εκπομπών στις μητροπολιτικές περιοχές.

| (31) | Η περαιτέρω στήριξη των (υπό ανάπτυξη ή προγραμματισμένων) διασυνοριακών γραμμών διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει ζωτικής σημασίας για την ενσωμάτωση μεγάλων μεριδίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η επίσπευση των επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, τόσο εγχώριες όσο και διασυνοριακές, θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και ιδίως από το ρωσικό αέριο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Οι διασυνδέσεις είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας μέσω της συγκέντρωσης πόρων για την επίτευξη συνολικής ασφάλειας του εφοδιασμού. |
| --- | --- |

(31)

Η περαιτέρω στήριξη των (υπό ανάπτυξη ή προγραμματισμένων) διασυνοριακών γραμμών διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει ζωτικής σημασίας για την ενσωμάτωση μεγάλων μεριδίων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Η επίσπευση των επενδύσεων σε ενεργειακές υποδομές, τόσο εγχώριες όσο και διασυνοριακές, θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και ιδίως από το ρωσικό αέριο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα να είναι ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Οι διασυνδέσεις είναι ζωτικής σημασίας για την αποτελεσματική λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας μέσω της συγκέντρωσης πόρων για την επίτευξη συνολικής ασφάλειας του εφοδιασμού.

| (32) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Γαλλία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Γαλλία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(32)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Γαλλία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Γαλλία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (33) | Το Συμβούλιο εξέτασε τις δημοσιονομικές πολιτικές της Γαλλίας, λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, και η αξιολόγησή τους αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(33)

Το Συμβούλιο εξέτασε τις δημοσιονομικές πολιτικές της Γαλλίας, λαμβάνοντας υπόψη τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, και η αξιολόγησή τους αντικατοπτρίζεται ιδίως στη σύσταση 1.

| (34) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Γαλλία, αυτό αντικατοπτρίζεται και στις τέσσερις συστάσεις. |
| --- | --- |

(34)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Γαλλία, αυτό αντικατοπτρίζεται και στις τέσσερις συστάσεις.

| (35) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 3. Οι συστάσεις 1, 2 και 3 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης, της δεύτερης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, μεταξύ άλλων. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν στη μείωση, μεταξύ άλλων, του δημόσιου χρέους και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, καθώς η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 3 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με την ανταγωνιστικότητα, |
| --- | --- |

(35)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 3. Οι συστάσεις 1, 2 και 3 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης, της δεύτερης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, μεταξύ άλλων. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν στη μείωση, μεταξύ άλλων, του δημόσιου χρέους και στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, καθώς η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 3 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με την ανταγωνιστικότητα,

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Γαλλία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να ακολουθήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, περιορίζοντας συγκεκριμένα την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και προς τα άτομα που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να ακολουθήσει δημοσιονομική πολιτική που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και τη διασφάλιση αξιόπιστης και σταδιακής μείωσης του χρέους και δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα μέσω σταδιακής εξυγίανσης, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων. Να μεταρρυθμίσει το συνταξιοδοτικό σύστημα για τη σταδιακή ενοποίηση των κανόνων των διαφόρων συνταξιοδοτικών καθεστώτων, ώστε να ενισχύσει τη δίκαιη εφαρμογή του και παράλληλα να στηρίξει τη βιωσιμότητά του.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να αντιμετωπίσει την έλλειψη δεξιοτήτων αυξάνοντας το ποσοστό των ατόμων με βασικές δεξιότητες, παρέχοντας πρόσθετες μαθησιακές επιλογές στον χώρο εργασίας και βελτιώνοντας τα μαθησιακά αποτελέσματα όλων των μαθητών, ιδίως με την προσαρμογή των πόρων και των μεθόδων στις ανάγκες των μειονεκτούντων μαθητών και σχολείων και με τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και της συνεχούς κατάρτισης των εκπαιδευτικών.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να επιταχύνει την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε κλίμακα κοινής ωφελείας και αποκεντρωμένη κλίμακα μέσω της αύξησης των δημόσιων επενδύσεων και της διευκόλυνσης των ιδιωτικών επενδύσεων, μεταξύ άλλων με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και τη διασφάλιση επαρκούς στελέχωσης των αρχών που χορηγούν τις άδειες. Να βελτιώσει το πλαίσιο πολιτικής ώστε να δοθούν κίνητρα για τη ριζική ανακαίνιση των κτιρίων. Να επεκτείνει τη δυναμικότητα της ενεργειακής διασύνδεσης.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Γαλλίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 43).

6

(7)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

7

(8)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

8

(9)  ST 10162/21, ST 10162/21 ADD 1.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Γαλλίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Γαλλίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 62).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και - κατά περίπτωση - των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

14

(15)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.

16

(17)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Γαλλία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

19

ης

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/88 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/88

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Κροατίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Κροατίας

(2022/C 334/11)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Κροατία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Κροατία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022 όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Κροατίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (6), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Κροατίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 14 Μαΐου 2021, η Κροατία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 20 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κροατίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Κροατία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 14 Μαΐου 2021, η Κροατία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 20 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κροατίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Κροατία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 28 Απριλίου 2022, η Κροατία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Κροατίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 28 Απριλίου 2022, η Κροατία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 29 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Κροατίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Κροατία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Κροατίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κροατίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Κροατίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Κροατία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Κροατίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κροατίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Κροατίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Κροατία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κροατία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη μείωση του ιδιωτικού χρέους και των καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων, ενώ το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό, αλλά έχει επανέλθει σε πτωτική πορεία που επέφερε σημαντικές βελτιώσεις πριν από την πανδημία. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Κροατία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κροατία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος όσον αφορά τη μείωση του ιδιωτικού χρέους και των καθαρών εξωτερικών υποχρεώσεων, ενώ το δημόσιο χρέος παραμένει υψηλό, αλλά έχει επανέλθει σε πτωτική πορεία που επέφερε σημαντικές βελτιώσεις πριν από την πανδημία.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στην Κροατία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Κροατία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Κροατίας μειώθηκε από 7,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,9 %. Η απόκριση της Κροατίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,1 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Κροατία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε μείωση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και εταιρειών που ανήλθε συνολικά στο 0,5 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 79,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 87,3 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στην Κροατία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Κροατία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Κροατίας μειώθηκε από 7,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,9 %. Η απόκριση της Κροατίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,1 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Κροατία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε μείωση του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων και εταιρειών που ανήλθε συνολικά στο 0,5 % του ΑΕΠ. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 79,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 87,3 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι συντηρητικό το 2022 και ευνοϊκό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,0 % το 2022 και κατά 4,4 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται υψηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,4 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση κατά 3,0 % το 2023, με τη διαφορά να αντικατοπτρίζει κυρίως τη χαμηλότερη προσδοκία των κροατικών αρχών για το 2022 όσον αφορά την αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης των νοικοκυριών. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί ελαφρώς στο 2,8 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,6 % το 2023. Η ελαφρά μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει σε 76,2 % το 2022 και να μειωθεί σε 71,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,3 % και 1,8 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται για το 2022 και υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται για το 2023 στο πρόγραμμα σύγκλισης, κυρίως λόγω του χαμηλότερου επιπέδου δαπανών που αναμένει η Επιτροπή το 2022 για τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου και άλλες δαπάνες. Επιπλέον, οι προβλέψεις της Επιτροπής συνεπάγονται κάπως μικρότερη μετατόπιση τόσο των εσόδων όσο και των δαπανών, η οποία αποδίδεται στη διαφορά των προοπτικών για τον πληθωρισμό. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ της τάξης του 75,3 % το 2022 και υψηλότερο επίπεδο 73,1 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 2,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Κροατίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι συντηρητικό το 2022 και ευνοϊκό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,0 % το 2022 και κατά 4,4 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται υψηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,4 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση κατά 3,0 % το 2023, με τη διαφορά να αντικατοπτρίζει κυρίως τη χαμηλότερη προσδοκία των κροατικών αρχών για το 2022 όσον αφορά την αύξηση της πραγματικής κατανάλωσης των νοικοκυριών. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί ελαφρώς στο 2,8 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,6 % το 2023. Η ελαφρά μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει σε 76,2 % το 2022 και να μειωθεί σε 71,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,3 % και 1,8 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται για το 2022 και υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται για το 2023 στο πρόγραμμα σύγκλισης, κυρίως λόγω του χαμηλότερου επιπέδου δαπανών που αναμένει η Επιτροπή το 2022 για τον ακαθάριστο σχηματισμό παγίου κεφαλαίου και άλλες δαπάνες. Επιπλέον, οι προβλέψεις της Επιτροπής συνεπάγονται κάπως μικρότερη μετατόπιση τόσο των εσόδων όσο και των δαπανών, η οποία αποδίδεται στη διαφορά των προοπτικών για τον πληθωρισμό. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ της τάξης του 75,3 % το 2022 και υψηλότερο επίπεδο 73,1 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 2,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Κροατίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,1 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα του 2022 επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, σε στήριξη για τις επιχειρήσεις και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Τα μέτρα αυτά είναι ως επί το πλείστον προσωρινού χαρακτήρα. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στους έμμεσους φόρους ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,1 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα του 2022 επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, σε στήριξη για τις επιχειρήσεις και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Τα μέτρα αυτά είναι ως επί το πλείστον προσωρινού χαρακτήρα. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στους έμμεσους φόρους ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (12).

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Κροατία να διατηρήσει, το 2022, υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης της ώθησης που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στην Κροατία να διατηρήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Επίσης, συνέστησε στην Κροατία, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη αύξηση των επενδύσεων για την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Κροατία να διατηρήσει, το 2022, υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, συμπεριλαμβανομένης της ώθησης που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στην Κροατία να διατηρήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Επίσης, συνέστησε στην Κροατία, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη αύξηση των επενδύσεων για την ενίσχυση του αναπτυξιακού δυναμικού.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Κροατίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,8 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (13). Η Κροατία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Κροατία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ οι υψηλότερες δαπάνες ενδιάμεσης κατανάλωσης, οι οποίες εν μέρει αποτυπώνουν την αύξηση του πληθωρισμού, προβλέπεται επίσης να συμβάλλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Κροατία δεν διατηρεί επαρκώς υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Κροατίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,8 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (13). Η Κροατία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (14). Ως εκ τούτου, η Κροατία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ οι υψηλότερες δαπάνες ενδιάμεσης κατανάλωσης, οι οποίες εν μέρει αποτυπώνουν την αύξηση του πληθωρισμού, προβλέπεται επίσης να συμβάλλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Κροατία δεν διατηρεί επαρκώς υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 0,7 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Κροατία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ελαφρώς επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους – 0,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης ορισμένων μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ). Ως εκ τούτου, η γενικά ουδέτερη συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών βασίζεται μερικώς στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, όπως έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος. |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 0,7 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Κροατία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ελαφρώς επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους – 0,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης ορισμένων μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ). Ως εκ τούτου, η γενικά ουδέτερη συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών βασίζεται μερικώς στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, όπως έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος.

| (19) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 1,6 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 1,2 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με τη μείωσή του σε 68,9 % το 2024 και την υποχώρησή του σε 66,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 1,6 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 1,2 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με τη μείωσή του σε 68,9 % το 2024 και την υποχώρησή του σε 66,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Κροατία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις με μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση του δημοσιονομικού πλαισίου, ενεργητικά μέτρα πολιτικής για την αγορά εργασίας και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση για τη βελτίωση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και της ποιότητας και της συνάφειας της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το κροατικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης αντιμετωπίζονται με μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, της ποιότητας, της προσβασιμότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας, το οποίο επλήγη ιδιαίτερα από την πανδημία COVID-19. Επιπλέον, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις στους εν λόγω τομείς, με την προώθηση της απανθρακοποίησης του τομέα ενέργειας, την αύξηση της συνολικής ενεργειακής απόδοσης και την εστίαση των επενδύσεων στις βιώσιμες μεταφορές και στις ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες. Επιπλέον, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένα μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας της δημόσιας διοίκησης και του συστήματος απονομής δικαιοσύνης, την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση της διαφθοράς, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και τη στήριξη των επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία και της πολιτικής συνάφειάς τους. |
| --- | --- |

(20)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Κροατία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις με μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση του δημοσιονομικού πλαισίου, ενεργητικά μέτρα πολιτικής για την αγορά εργασίας και εκπαιδευτική μεταρρύθμιση για τη βελτίωση της πρόσβασης στην εκπαίδευση και της ποιότητας και της συνάφειας της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει το κροατικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης αντιμετωπίζονται με μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας, της ποιότητας, της προσβασιμότητας και της οικονομικής βιωσιμότητας, το οποίο επλήγη ιδιαίτερα από την πανδημία COVID-19. Επιπλέον, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις στους εν λόγω τομείς, με την προώθηση της απανθρακοποίησης του τομέα ενέργειας, την αύξηση της συνολικής ενεργειακής απόδοσης και την εστίαση των επενδύσεων στις βιώσιμες μεταφορές και στις ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες. Επιπλέον, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένα μέτρα για τη βελτίωση της αποδοτικότητας της δημόσιας διοίκησης και του συστήματος απονομής δικαιοσύνης, την πρόληψη, τον εντοπισμό και τη διόρθωση της διαφθοράς, τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και τη στήριξη των επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία και της πολιτικής συνάφειάς τους.

| (21) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κροατίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Κροατία αντιπροσωπεύουν το 40,3 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 20,4 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Κροατία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(21)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κροατίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Κροατία αντιπροσωπεύουν το 40,3 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 20,4 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Κροατία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (22) | Την 1η Ιουλίου 2022 η Κροατία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), ενώ τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής δεν έχουν υποβληθεί ακόμα. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Κροατία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(22)

Την 1η Ιουλίου 2022 η Κροατία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), ενώ τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής δεν έχουν υποβληθεί ακόμα. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Κροατία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (23) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(23)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (24) | Η Κροατία έχει δεσμευτεί για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2033. Το 2020, η Κροατία πέτυχε μερίδιο 28 % της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας, υπερβαίνοντας τον στόχο του 20 %. Η Κροατία πρέπει να επιταχύνει τις προσπάθειες απανθρακοποίησης, μεταξύ άλλων στη βιομηχανία, να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία και να λάβει μέτρα για την προώθηση της ένταξης στην ενιαία αγορά. Το 2021, οι εισαγωγές ρωσικού αερίου αντιπροσώπευαν το 22 % της συνολικής προμήθειας φυσικού αερίου, ενώ το 57 % εισήχθη μέσω του νέου τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) (που λειτουργεί από τις αρχές του 2021). Το αέριο και το πετρέλαιο αντιπροσωπεύουν το 30,3 % και το 33,7 % του ενεργειακού μείγματος της Κροατίας, αντίστοιχα. Συνιστάται οποιεσδήποτε νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές, όπου είναι δυνατόν, σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Όσον αφορά την ανάπτυξη ανανεώσιμης, ασφαλούς και οικονομικά προσιτής ενέργειας, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες στους τομείς της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 2,1 % του ενεργειακού μείγματος (με μερίδιο 13 % και 1 % της συνολικής εγκατεστημένης δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αντίστοιχα), καθώς και στις γεωθερμικές πηγές ενέργειας. Βασικές πτυχές για τη βελτίωση της αποδοτικότητας του ενεργειακού συστήματος, της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ένταξης στην αγορά είναι οι εξής: εξορθολογισμός των διαδικασιών αδειοδότησης για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στήριξη της ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων και επίσπευση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μεταξύ άλλων από τα νοικοκυριά και για συστήματα μικρής κλίμακας. Για την υποστήριξη της πράσινης μετάβασης θα απαιτηθούν περαιτέρω αναβαθμίσεις των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι επενδύσεις στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι καίριας σημασίας για τη διαχείριση ενός ενεργειακού συστήματος με υψηλό μερίδιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Απαιτούνται επίσης βελτιώσεις στον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης, κυρίως με τη μετάβαση από τα συστήματα τηλεθέρμανσης με βάση τα ορυκτά καύσιμα και από τα ατομικά συστήματα θέρμανσης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας απευθείας ή μέσω της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. |
| --- | --- |

(24)

Η Κροατία έχει δεσμευτεί για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2033. Το 2020, η Κροατία πέτυχε μερίδιο 28 % της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας, υπερβαίνοντας τον στόχο του 20 %. Η Κροατία πρέπει να επιταχύνει τις προσπάθειες απανθρακοποίησης, μεταξύ άλλων στη βιομηχανία, να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία και να λάβει μέτρα για την προώθηση της ένταξης στην ενιαία αγορά. Το 2021, οι εισαγωγές ρωσικού αερίου αντιπροσώπευαν το 22 % της συνολικής προμήθειας φυσικού αερίου, ενώ το 57 % εισήχθη μέσω του νέου τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) (που λειτουργεί από τις αρχές του 2021). Το αέριο και το πετρέλαιο αντιπροσωπεύουν το 30,3 % και το 33,7 % του ενεργειακού μείγματος της Κροατίας, αντίστοιχα. Συνιστάται οποιεσδήποτε νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές, όπου είναι δυνατόν, σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Όσον αφορά την ανάπτυξη ανανεώσιμης, ασφαλούς και οικονομικά προσιτής ενέργειας, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες στους τομείς της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν περίπου το 2,1 % του ενεργειακού μείγματος (με μερίδιο 13 % και 1 % της συνολικής εγκατεστημένης δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, αντίστοιχα), καθώς και στις γεωθερμικές πηγές ενέργειας. Βασικές πτυχές για τη βελτίωση της αποδοτικότητας του ενεργειακού συστήματος, της ασφάλειας του εφοδιασμού και της ένταξης στην αγορά είναι οι εξής: εξορθολογισμός των διαδικασιών αδειοδότησης για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, στήριξη της ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων και επίσπευση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, μεταξύ άλλων από τα νοικοκυριά και για συστήματα μικρής κλίμακας. Για την υποστήριξη της πράσινης μετάβασης θα απαιτηθούν περαιτέρω αναβαθμίσεις των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι επενδύσεις στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας θα είναι καίριας σημασίας για τη διαχείριση ενός ενεργειακού συστήματος με υψηλό μερίδιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Απαιτούνται επίσης βελτιώσεις στον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης, κυρίως με τη μετάβαση από τα συστήματα τηλεθέρμανσης με βάση τα ορυκτά καύσιμα και από τα ατομικά συστήματα θέρμανσης στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας απευθείας ή μέσω της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

| (25) | Όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, απαιτούνται μέτρα για την επιτάχυνση της ανακαίνισης του κτιριακού αποθέματος, την παροχή ενεργειακά αποδοτικών κατοικιών, ιδίως κοινωνικών κατοικιών, και την αντικατάσταση των λεβήτων αερίου και πετρελαίου με αντλίες θερμότητας και άλλες πιο αποδοτικές και πράσινες λύσεις. Επιπλέον, απαιτείται να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για τη μείωση της εξάρτησης του τομέα των μεταφορών της Κροατίας από το πετρέλαιο, ιδίως με την αύξηση της χρήσης των δημόσιων μεταφορών και τον περαιτέρω οικολογικό προσανατολισμό τους, τη χρήση ευφυών συστημάτων μεταφορών, την ανάπτυξη σταθμών φόρτισης ηλεκτρικής ενέργειας και υδρογόνου και την ανάπτυξη γενικότερα των μεταφορών, την επένδυση σε υποδομές κινητικότητας και την αύξηση της υιοθέτησης οχημάτων μηδενικών και χαμηλών εκπομπών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Κροατία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(25)

Όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση, απαιτούνται μέτρα για την επιτάχυνση της ανακαίνισης του κτιριακού αποθέματος, την παροχή ενεργειακά αποδοτικών κατοικιών, ιδίως κοινωνικών κατοικιών, και την αντικατάσταση των λεβήτων αερίου και πετρελαίου με αντλίες θερμότητας και άλλες πιο αποδοτικές και πράσινες λύσεις. Επιπλέον, απαιτείται να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για τη μείωση της εξάρτησης του τομέα των μεταφορών της Κροατίας από το πετρέλαιο, ιδίως με την αύξηση της χρήσης των δημόσιων μεταφορών και τον περαιτέρω οικολογικό προσανατολισμό τους, τη χρήση ευφυών συστημάτων μεταφορών, την ανάπτυξη σταθμών φόρτισης ηλεκτρικής ενέργειας και υδρογόνου και την ανάπτυξη γενικότερα των μεταφορών, την επένδυση σε υποδομές κινητικότητας και την αύξηση της υιοθέτησης οχημάτων μηδενικών και χαμηλών εκπομπών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Κροατία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (26) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Κροατία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Κροατία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(26)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Κροατία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Κροατία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (27) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη του (19) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(27)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη του (19) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (28) | Στις 10 Ιουλίου 2020, η κροατική κούνα συμπεριλήφθηκε στον ευρωπαϊκό μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών II (ΜΣΙ ΙΙ) ως προπαρασκευαστικό βήμα για την υιοθέτηση του ευρώ. Για τη διατήρηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την επίτευξη υψηλού βαθμού βιώσιμης οικονομικής σύγκλισης, οι κροατικές αρχές δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν ειδικά μέτρα πολιτικής για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, το επιχειρηματικό περιβάλλον, τη διακυβέρνηση του δημόσιου τομέα και το δικαστικό σώμα. Η πρόοδος της Κροατίας όσον αφορά την εκπλήρωση των αναγκαίων απαιτήσεων για την υιοθέτηση του ευρώ έχει αξιολογηθεί θετικά στις εκθέσεις σύγκλισης 2022 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, |
| --- | --- |

(28)

Στις 10 Ιουλίου 2020, η κροατική κούνα συμπεριλήφθηκε στον ευρωπαϊκό μηχανισμό συναλλαγματικών ισοτιμιών II (ΜΣΙ ΙΙ) ως προπαρασκευαστικό βήμα για την υιοθέτηση του ευρώ. Για τη διατήρηση της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και την επίτευξη υψηλού βαθμού βιώσιμης οικονομικής σύγκλισης, οι κροατικές αρχές δεσμεύτηκαν να εφαρμόσουν ειδικά μέτρα πολιτικής για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, το επιχειρηματικό περιβάλλον, τη διακυβέρνηση του δημόσιου τομέα και το δικαστικό σώμα. Η πρόοδος της Κροατίας όσον αφορά την εκπλήρωση των αναγκαίων απαιτήσεων για την υιοθέτηση του ευρώ έχει αξιολογηθεί θετικά στις εκθέσεις σύγκλισης 2022 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας,

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Κροατία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να επιταχύνει την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να εστιάσει ειδικότερα στις αιολικές, ηλιακές και γεωθερμικές πηγές, μεταξύ άλλων μέσω της μικρής κλίμακας ανανεώσιμης ενέργειας και της ανάπτυξης ενεργειακών κοινοτήτων, κυρίως μέσω του εξορθολογισμού των διαδικασιών διοικητικής έγκρισης και αδειοδότησης. Να αναβαθμίσει περαιτέρω τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας και να επενδύσει στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας. Να εντατικοποιήσει τη δράση για τη μείωση της ζήτησης ενέργειας μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, κυρίως στα κτίρια κατοικιών, και να μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα στους τομείς της θέρμανσης και των μεταφορών.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Κροατίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 48).

6

(7)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

7

(8)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

8

(9)  ST 10687/2021.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κροατίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Κροατίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 68).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ελαφρώς συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.

14

(15)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ελαφρώς συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίας μονάδας του ΑΕΠ.

16

(17)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

18

(19)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

19

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/96 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/96

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ιταλίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιταλίας

(2022/C 334/12)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ιταλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Ιταλίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Ιταλίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, η Ιταλία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιταλίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ιταλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, η Ιταλία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιταλίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ιταλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 27 Απριλίου 2022, η Ιταλία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 27 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ιταλίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 27 Απριλίου 2022, η Ιταλία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 27 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ιταλίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Ιταλία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ιταλίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιταλίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ιταλίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Ιταλία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ιταλίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιταλίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ιταλίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ιταλία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, η Ιταλία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ευπάθειες που σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και τη χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, σε ένα πλαίσιο εύθραυστης αγοράς εργασίας και ορισμένων αδυναμιών στον χρηματοπιστωτικό τομέα. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Ιταλία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ιταλία αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, η Ιταλία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ευπάθειες που σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και τη χαμηλή αύξηση της παραγωγικότητας, σε ένα πλαίσιο εύθραυστης αγοράς εργασίας και ορισμένων αδυναμιών στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

| (13) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ιταλίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(13)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ιταλίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (14) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιταλία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Ιταλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ιταλίας μειώθηκε από 9,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 7,2 %. Η απόκριση της Ιταλίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021 με προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης που ανήλθαν σε 3,5 % του ΑΕΠ (μειωμένα σε σχέση με το 4,4 % του ΑΕΠ το 2020). Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ιταλία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε μείωση εισφορών κοινωνικής ασφάλισης σε φτωχότερες περιφέρειες, επέκταση της πίστωσης φόρου επί του εισοδήματος από μισθωτές υπηρεσίες και στη θέσπιση οικογενειακού επιδόματος. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 150,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 155,3 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(14)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιταλία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Ιταλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, με βάση στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ιταλίας μειώθηκε από 9,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 7,2 %. Η απόκριση της Ιταλίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021 με προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης που ανήλθαν σε 3,5 % του ΑΕΠ (μειωμένα σε σχέση με το 4,4 % του ΑΕΠ το 2020). Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ιταλία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε μείωση εισφορών κοινωνικής ασφάλισης σε φτωχότερες περιφέρειες, επέκταση της πίστωσης φόρου επί του εισοδήματος από μισθωτές υπηρεσίες και στη θέσπιση οικογενειακού επιδόματος. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 150,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 155,3 % του ΑΕΠ το 2020.

| (15) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2022 και κατά 2,4 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στο 2,4 % το 2022 και στο 1,9 % το 2023, κυρίως λόγω πιο συνετών προβλέψεων για την εγχώρια ζήτηση. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,6 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,9 % το 2023 (12). Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 147,0 % το 2022 και στη συνέχεια στο 145,2 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 5,5 % και 4,3 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Σε σύγκριση με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα που προβλέπεται στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής είναι σχεδόν το ίδιο για το 2022, αλλά υψηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω της χαμηλότερης οικονομικής ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής δεν περιλαμβάνουν τα πρόσθετα μέτρα στήριξης για το 2022 που ανακοινώθηκαν στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, καθώς οι λεπτομέρειες δεν ήταν διαθέσιμες πριν από την καταληκτική ημερομηνία. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 147,9 % το 2022 και 146,8 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στο υψηλότερο έλλειμμα και στη χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 0,4 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ιταλίας. |
| --- | --- |

(15)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2022 και κατά 2,4 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στο 2,4 % το 2022 και στο 1,9 % το 2023, κυρίως λόγω πιο συνετών προβλέψεων για την εγχώρια ζήτηση. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,6 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,9 % το 2023 (12). Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 147,0 % το 2022 και στη συνέχεια στο 145,2 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 5,5 % και 4,3 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Σε σύγκριση με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα που προβλέπεται στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής είναι σχεδόν το ίδιο για το 2022, αλλά υψηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω της χαμηλότερης οικονομικής ανάπτυξης. Ταυτόχρονα, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής δεν περιλαμβάνουν τα πρόσθετα μέτρα στήριξης για το 2022 που ανακοινώθηκαν στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, καθώς οι λεπτομέρειες δεν ήταν διαθέσιμες πριν από την καταληκτική ημερομηνία. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 147,9 % το 2022 και 146,8 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στο υψηλότερο έλλειμμα και στη χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη. Με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 0,4 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ιταλίας.

| (16) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,5 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,5 % του ΑΕΠ το2022 και θα καταργηθούν σταδιακά το 2023 (13). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και σε επιδοτήσεις σε εταιρείες ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας (ΦΠΑ και πάγιες χρεώσεις). Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (14). |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,5 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,5 % του ΑΕΠ το2022 και θα καταργηθούν σταδιακά το 2023 (13). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και σε επιδοτήσεις σε εταιρείες ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από αυτά τα μέτρα δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας (ΦΠΑ και πάγιες χρεώσεις). Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (14).

| (17) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιταλία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στην Ιταλία να περιορίσει την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Επίσης, συνέστησε στην Ιταλία, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού. |
| --- | --- |

(17)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ιταλία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στην Ιταλία να περιορίσει την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Επίσης, συνέστησε στην Ιταλία, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού.

| (18) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιταλίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,7 % του ΑΕΠ (15). Η Ιταλία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,9 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (16). Ως εκ τούτου, η Ιταλία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων για τα έσοδα) το 2022, προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,3 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ) (17), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Η αύξηση των τρεχουσών δαπανών αντικατοπτρίζει επίσης τις υψηλότερες δαπάνες για αμοιβές των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, λόγω της ανανέωσης των δημόσιων συμβάσεων για την περίοδο 2019-2021, για τις οποίες σημαντικό μέρος (που ανέρχεται σε 1⁄4 % του ΑΕΠ) θα καταγραφεί το 2022, ενώ πρόσθετοι πόροι εγγράφονται επίσης στον προϋπολογισμό για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης (0,1 % του ΑΕΠ). Όσον αφορά τα έσοδα, η μείωση των φόρων ατομικού εισοδήματος και του περιφερειακού φόρου επί παραγωγικών δραστηριοτήτων (0,4 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλει στον επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Συνεπώς, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Ιταλία δεν περιορίζει επαρκώς την αύξηση των καθαρών εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022. |
| --- | --- |

(18)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Ιταλίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,7 % του ΑΕΠ (15). Η Ιταλία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,9 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (16). Ως εκ τούτου, η Ιταλία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων για τα έσοδα) το 2022, προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,3 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ) (17), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Η αύξηση των τρεχουσών δαπανών αντικατοπτρίζει επίσης τις υψηλότερες δαπάνες για αμοιβές των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, λόγω της ανανέωσης των δημόσιων συμβάσεων για την περίοδο 2019-2021, για τις οποίες σημαντικό μέρος (που ανέρχεται σε 1⁄4 % του ΑΕΠ) θα καταγραφεί το 2022, ενώ πρόσθετοι πόροι εγγράφονται επίσης στον προϋπολογισμό για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης (0,1 % του ΑΕΠ). Όσον αφορά τα έσοδα, η μείωση των φόρων ατομικού εισοδήματος και του περιφερειακού φόρου επί παραγωγικών δραστηριοτήτων (0,4 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλει στον επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Συνεπώς, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Ιταλία δεν περιορίζει επαρκώς την αύξηση των καθαρών εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022.

| (19) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 1,2 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (18). Η Ιταλία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (19). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους – 0,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,5 % του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, η αύξηση κοινωνικών μεταβιβάσεων (0,4 % του ΑΕΠ), λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής τους στο ποσοστό πληθωρισμού του προηγούμενου έτους, και οι πρόσθετοι πόροι που έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης (0,1 % του ΑΕΠ), τα οποία δεν καλύπτονται από αντισταθμιστικά μέτρα, προβλέπεται επίσης να συμβάλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, η γενικά ουδέτερη συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών βασίζεται στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, όπως έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος. |
| --- | --- |

(19)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 1,2 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (18). Η Ιταλία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (19). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους – 0,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,5 % του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, η αύξηση κοινωνικών μεταβιβάσεων (0,4 % του ΑΕΠ), λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής τους στο ποσοστό πληθωρισμού του προηγούμενου έτους, και οι πρόσθετοι πόροι που έχουν εγγραφεί στον προϋπολογισμό για τον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης (0,1 % του ΑΕΠ), τα οποία δεν καλύπτονται από αντισταθμιστικά μέτρα, προβλέπεται επίσης να συμβάλουν στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, η γενικά ουδέτερη συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών βασίζεται στη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, όπως έχει προγραμματιστεί επί του παρόντος.

| (20) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 3,3 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 2,8 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν μείωση των συνολικών δαπανών κατά περίπου 3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ και μείωση των συνολικών εσόδων κατά περίπου 2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ 2023 και 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα να υποχωρήσει σε 143,4 % το 2024 και σε 141,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(20)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 3,3 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 2,8 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν μείωση των συνολικών δαπανών κατά περίπου 3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ και μείωση των συνολικών εσόδων κατά περίπου 2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ 2023 και 2025. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα να υποχωρήσει σε 143,4 % το 2024 και σε 141,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων προς υλοποίηση με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά αντιμετωπίζουν το σύνολο ή σημαντικό υποσύνολο των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ιταλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, η αποτελεσματική και ταχεία εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έχει τη δυνατότητα να επιφέρει μόνιμες διαρθρωτικές αλλαγές και, ως εκ τούτου, να έχει διαρκείς επιπτώσεις στην ιταλική οικονομία και κοινωνία. Ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων σε βασικούς τομείς πολιτικής αναμένεται να αντιμετωπίσει τους μακροχρόνιους φραγμούς στην οικονομική ανάπτυξη. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και του δικαστικού συστήματος και στη βελτίωση του συνόλου του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Οι προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της ανάπτυξης δεξιοτήτων και της έρευνας έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν το ανθρώπινο κεφάλαιο και τις ερευνητικές ικανότητες μακροπρόθεσμα. Οι προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας και οι επενδύσεις για τη βελτίωση των προοπτικών απασχόλησης, ιδίως όσον αφορά τους νέους και τις γυναίκες, έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν την προσφορά εργασίας, να παρέχουν ίση πρόσβαση σε δεξιότητες και, τελικά, να υποστηρίξουν την οικονομική ανάπτυξη. Οι μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως οι μεταφορές και η διαχείριση υδάτων αναμένεται να βελτιώσουν διαρθρωτικά την οικονομική απόδοση, μεταξύ άλλων, μέσω μιας πιο συστηματικής χρήσης διαγωνιστικών διαδικασιών για την ανάθεση των συμβάσεων υπηρεσιών. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων προς υλοποίηση με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά αντιμετωπίζουν το σύνολο ή σημαντικό υποσύνολο των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Ιταλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, η αποτελεσματική και ταχεία εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έχει τη δυνατότητα να επιφέρει μόνιμες διαρθρωτικές αλλαγές και, ως εκ τούτου, να έχει διαρκείς επιπτώσεις στην ιταλική οικονομία και κοινωνία. Ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων σε βασικούς τομείς πολιτικής αναμένεται να αντιμετωπίσει τους μακροχρόνιους φραγμούς στην οικονομική ανάπτυξη. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στην προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών στη λειτουργία της δημόσιας διοίκησης και του δικαστικού συστήματος και στη βελτίωση του συνόλου του επιχειρηματικού περιβάλλοντος. Οι προγραμματισμένες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις στους τομείς της εκπαίδευσης, της ανάπτυξης δεξιοτήτων και της έρευνας έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν το ανθρώπινο κεφάλαιο και τις ερευνητικές ικανότητες μακροπρόθεσμα. Οι προβλεπόμενες μεταρρυθμίσεις της αγοράς εργασίας και οι επενδύσεις για τη βελτίωση των προοπτικών απασχόλησης, ιδίως όσον αφορά τους νέους και τις γυναίκες, έχουν τη δυνατότητα να αυξήσουν την προσφορά εργασίας, να παρέχουν ίση πρόσβαση σε δεξιότητες και, τελικά, να υποστηρίξουν την οικονομική ανάπτυξη. Οι μεταρρυθμίσεις σε τομείς όπως οι μεταφορές και η διαχείριση υδάτων αναμένεται να βελτιώσουν διαρθρωτικά την οικονομική απόδοση, μεταξύ άλλων, μέσω μιας πιο συστηματικής χρήσης διαγωνιστικών διαδικασιών για την ανάθεση των συμβάσεων υπηρεσιών.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιταλίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ιταλία αντιπροσωπεύουν το 37,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ιταλία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο, και για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ιταλίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Ιταλία αντιπροσωπεύουν το 37,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Ιταλία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο, και για να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Ιταλία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής στις 17 Ιανουαρίου 2022 για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), και υπέβαλε τα πρώτα της προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ιταλία λαμβάνει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Ιταλία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής στις 17 Ιανουαρίου 2022 για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), και υπέβαλε τα πρώτα της προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ιταλία λαμβάνει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ιταλία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με το φορολογικό σύστημα. Οι πολιτικές για την αύξηση της αποτελεσματικότητας του φορολογικού συστήματος μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση μακροχρόνιων μακροοικονομικών ανισορροπιών. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ένα πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς την ανάπτυξη φορολογικό σύστημα θα συμβάλλει στη μείωση του υψηλού δημόσιου χρέους, θα βοηθήσει την αύξηση της παραγωγικότητας και θα στηρίξει τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ιδίως για τις γυναίκες. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Ιταλία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με το φορολογικό σύστημα. Οι πολιτικές για την αύξηση της αποτελεσματικότητας του φορολογικού συστήματος μπορούν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση μακροχρόνιων μακροοικονομικών ανισορροπιών. Μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, ένα πιο αποτελεσματικό και φιλικό προς την ανάπτυξη φορολογικό σύστημα θα συμβάλλει στη μείωση του υψηλού δημόσιου χρέους, θα βοηθήσει την αύξηση της παραγωγικότητας και θα στηρίξει τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ιδίως για τις γυναίκες.

| (25) | Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στην Ιταλία είναι υψηλή και το προφίλ των πραγματικών οριακών φορολογικών συντελεστών επί των ατομικών εισοδημάτων χαρακτηρίζεται από έντονες ασυνέχειες. Στο τέλος του 2021, η Ιταλία έλαβε μέτρα για να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις, ειδικότερα με την θέσπιση καθολικού επιδόματος τέκνου και τη μείωση των φόρων επί των ατομικών εισοδημάτων. Αυτά τα μέτρα αναμένεται να αυξήσουν την προσφορά εργασίας σε μέτριο βαθμό, ιδίως όσον αφορά τις γυναίκες. Η φορολογική συνιστώσα του κόστους εργασίας παραμένει πολύ υψηλή σε όλα τα εισοδηματικά επίπεδα συγκριτικά με άλλα κράτη μέλη. Ταυτόχρονα, άλλες πηγές εσόδων, λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη, δεν χρησιμοποιούνται επαρκώς, αφήνοντας περιθώρια για περαιτέρω μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο. Οι αντικειμενικές αξίες, οι οποίες χρησιμεύουν ως βάση για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας, είναι σε μεγάλο βαθμό παρωχημένες. Ο αριθμός και το πεδίο εφαρμογής των φορολογικών δαπανών, μεταξύ άλλων για ΦΠΑ, είναι υψηλά και θα πρέπει να αναληφθεί δράση για τον εξορθολογισμό τους. Τέλος, παρά τα σχετικά υψηλά έσοδα από ενεργειακούς φόρους στην Ιταλία, ο σχεδιασμός τους δεν προωθεί επαρκώς τη μετάβαση σε πιο καθαρές τεχνολογίες, λόγω και της εκτεταμένης χρήσης επιδοτήσεων που είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον. Αυτές οι διάφορες διαστάσεις καλύπτονται από τον εξουσιοδοτικό νόμο για τη φορολογική μεταρρύθμιση, ο οποίος υποβλήθηκε από την κυβέρνηση στο τέλος του 2021, ο οποίος, μετά την έγκρισή του, θα πρέπει να εφαρμοστεί με νομοθετικά διατάγματα. |
| --- | --- |

(25)

Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας στην Ιταλία είναι υψηλή και το προφίλ των πραγματικών οριακών φορολογικών συντελεστών επί των ατομικών εισοδημάτων χαρακτηρίζεται από έντονες ασυνέχειες. Στο τέλος του 2021, η Ιταλία έλαβε μέτρα για να αντιμετωπίσει αυτές τις προκλήσεις, ειδικότερα με την θέσπιση καθολικού επιδόματος τέκνου και τη μείωση των φόρων επί των ατομικών εισοδημάτων. Αυτά τα μέτρα αναμένεται να αυξήσουν την προσφορά εργασίας σε μέτριο βαθμό, ιδίως όσον αφορά τις γυναίκες. Η φορολογική συνιστώσα του κόστους εργασίας παραμένει πολύ υψηλή σε όλα τα εισοδηματικά επίπεδα συγκριτικά με άλλα κράτη μέλη. Ταυτόχρονα, άλλες πηγές εσόδων, λιγότερο επιζήμιες για την ανάπτυξη, δεν χρησιμοποιούνται επαρκώς, αφήνοντας περιθώρια για περαιτέρω μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο. Οι αντικειμενικές αξίες, οι οποίες χρησιμεύουν ως βάση για τον υπολογισμό του φόρου ακίνητης περιουσίας, είναι σε μεγάλο βαθμό παρωχημένες. Ο αριθμός και το πεδίο εφαρμογής των φορολογικών δαπανών, μεταξύ άλλων για ΦΠΑ, είναι υψηλά και θα πρέπει να αναληφθεί δράση για τον εξορθολογισμό τους. Τέλος, παρά τα σχετικά υψηλά έσοδα από ενεργειακούς φόρους στην Ιταλία, ο σχεδιασμός τους δεν προωθεί επαρκώς τη μετάβαση σε πιο καθαρές τεχνολογίες, λόγω και της εκτεταμένης χρήσης επιδοτήσεων που είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον. Αυτές οι διάφορες διαστάσεις καλύπτονται από τον εξουσιοδοτικό νόμο για τη φορολογική μεταρρύθμιση, ο οποίος υποβλήθηκε από την κυβέρνηση στο τέλος του 2021, ο οποίος, μετά την έγκρισή του, θα πρέπει να εφαρμοστεί με νομοθετικά διατάγματα.

| (26) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(26)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (27) | Η Ιταλία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία, ιδίως αερίου, με το 43 % του αερίου της να εισάγεται από τη Ρωσία (ελαφρώς κάτω από το 44 % του μέσου όρου της Ένωσης) και συμμετοχή 42 % του αερίου στο ενεργειακό της μείγμα. Η εξάρτηση όσον αφορά το αργό πετρέλαιο από τη Ρωσία είναι μικρότερη, στο 11 %, μικρότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης που ανέρχεται σε 26 % (το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει ποσοστό 32 % στο ενεργειακό μείγμα της Ιταλίας) (21). Παρόλο που η Ιταλία δεν αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού με φυσικό αέριο βραχυπρόθεσμα, δεδομένης της σημαντικής δυναμικότητας αποθήκευσής της και των συνδέσεων μέσω αγωγών με τη Βόρεια Αφρική και το Αζερμπαϊτζάν, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία μπορεί να δημιουργήσει προκλήσεις μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η Ιταλία έχει περιθώριο να ξεπεράσει τα εμπόδια για να αυξήσει τη δυναμικότητα μεταφοράς ενέργειας τόσο εντός της χώρας όσο και με τις γειτονικές χώρες. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Ιταλία διαφοροποιεί επί του παρόντος το ενεργειακό της μείγμα αυξάνοντας το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κυρίως χάρη στην ηλιακή ενέργεια, την αιολική ενέργεια, το υδρογόνο και το βιώσιμο βιομεθάνιο. Ωστόσο, ενόψει και των πιθανών προκλήσεων που προκύπτουν από την τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, υπάρχει περιθώριο επιτάχυνσης και αύξησης της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που ορίζεται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Η Ιταλία έχει περιθώριο να συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για τη διευκόλυνση της αδειοδότησης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, οι στόχοι της Ιταλίας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση ενδέχεται να μην επαρκούν για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων ούτε για την κάλυψη των φιλοδοξιών της δέσμης «Fit for 55». Η στρατηγική ενεργειακής απόδοσης του οικοδομικού τομέα βασίζεται κυρίως σε προσωρινά μέτρα και θα πρέπει να συμπληρωθεί από μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη στρατηγική, μεταξύ άλλων με ισχυρότερα μέτρα ενεργειακής απόδοσης για τις επιχειρήσεις, ιδίως για τη βιομηχανία. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη επιτάχυνσης της απαλλαγής του τομέα των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές, μεταξύ άλλων με την επιτάχυνση της ανάπτυξης σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και την προώθηση βασικών έργων στον τομέα των σιδηροδρόμων, των ποδηλατοδρόμων και των δημόσιων μεταφορών. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Ιταλία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(27)

Η Ιταλία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία, ιδίως αερίου, με το 43 % του αερίου της να εισάγεται από τη Ρωσία (ελαφρώς κάτω από το 44 % του μέσου όρου της Ένωσης) και συμμετοχή 42 % του αερίου στο ενεργειακό της μείγμα. Η εξάρτηση όσον αφορά το αργό πετρέλαιο από τη Ρωσία είναι μικρότερη, στο 11 %, μικρότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης που ανέρχεται σε 26 % (το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει ποσοστό 32 % στο ενεργειακό μείγμα της Ιταλίας) (21). Παρόλο που η Ιταλία δεν αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα όσον αφορά την ασφάλεια του εφοδιασμού με φυσικό αέριο βραχυπρόθεσμα, δεδομένης της σημαντικής δυναμικότητας αποθήκευσής της και των συνδέσεων μέσω αγωγών με τη Βόρεια Αφρική και το Αζερμπαϊτζάν, η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία μπορεί να δημιουργήσει προκλήσεις μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η Ιταλία έχει περιθώριο να ξεπεράσει τα εμπόδια για να αυξήσει τη δυναμικότητα μεταφοράς ενέργειας τόσο εντός της χώρας όσο και με τις γειτονικές χώρες. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Ιταλία διαφοροποιεί επί του παρόντος το ενεργειακό της μείγμα αυξάνοντας το ποσοστό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, κυρίως χάρη στην ηλιακή ενέργεια, την αιολική ενέργεια, το υδρογόνο και το βιώσιμο βιομεθάνιο. Ωστόσο, ενόψει και των πιθανών προκλήσεων που προκύπτουν από την τρέχουσα γεωπολιτική κατάσταση, υπάρχει περιθώριο επιτάχυνσης και αύξησης της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που ορίζεται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα. Η Ιταλία έχει περιθώριο να συνεχίσει να λαμβάνει μέτρα για τη διευκόλυνση της αδειοδότησης έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, οι στόχοι της Ιταλίας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση ενδέχεται να μην επαρκούν για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων ούτε για την κάλυψη των φιλοδοξιών της δέσμης «Fit for 55». Η στρατηγική ενεργειακής απόδοσης του οικοδομικού τομέα βασίζεται κυρίως σε προσωρινά μέτρα και θα πρέπει να συμπληρωθεί από μια μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη στρατηγική, μεταξύ άλλων με ισχυρότερα μέτρα ενεργειακής απόδοσης για τις επιχειρήσεις, ιδίως για τη βιομηχανία. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη επιτάχυνσης της απαλλαγής του τομέα των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές, μεταξύ άλλων με την επιτάχυνση της ανάπτυξης σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και την προώθηση βασικών έργων στον τομέα των σιδηροδρόμων, των ποδηλατοδρόμων και των δημόσιων μεταφορών. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Ιταλία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (28) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ιταλία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ιταλία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(28)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ιταλία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ιταλία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (29) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (23) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(29)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (23) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (30) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ιταλία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(30)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Ιταλία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

| (31) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 και 2. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης, της δεύτερης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και την παρατεταμένη υποτονική δυναμική της παραγωγικότητας, σε ένα πλαίσιο εύθραυστης αγοράς εργασίας και ορισμένων αδυναμιών στον χρηματοπιστωτικό τομέα. |
| --- | --- |

(31)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 και 2. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης, της δεύτερης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που σχετίζονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και την παρατεταμένη υποτονική δυναμική της παραγωγικότητας, σε ένα πλαίσιο εύθραυστης αγοράς εργασίας και ορισμένων αδυναμιών στον χρηματοπιστωτικό τομέα.

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ιταλία να μεριμνήσει το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να ακολουθήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, περιορίζοντας συγκεκριμένα την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και προς τα άτομα που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να ακολουθήσει δημοσιονομική πολιτική που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και τη διασφάλιση αξιόπιστης και σταδιακής μείωσης του χρέους και δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα μέσω σταδιακής εξυγίανσης, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων. Με σκοπό να μειωθούν περαιτέρω οι φόροι επί της εργασίας και να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα του συστήματος, να εγκρίνει και να εφαρμόσει κατάλληλα τον εξουσιοδοτικό νόμο σχετικά με τη φορολογική μεταρρύθμιση, ιδίως με την επανεξέταση των πραγματικών οριακών φορολογικών συντελεστών, την εναρμόνιση των αντικειμενικών αξιών με τις τρέχουσες αγοραίες αξίες, τον εξορθολογισμό και τη μείωση των φορολογικών δαπανών, όπως επίσης και του ΦΠΑ, καθώς και των επιδοτήσεων που είναι επιβλαβείς για το περιβάλλον, διασφαλίζοντας παράλληλα δικαιοσύνη και μειώνοντας την πολυπλοκότητα του φορολογικού δικαίου.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ενέργειας. Να υπερβεί τα εμπόδια για την αύξηση της δυναμικότητας εσωτερικής μεταφοράς αερίου, την ανάπτυξη διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας, την επιτάχυνση της ανάπτυξης πρόσθετων ικανοτήτων παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας και τη θέσπιση μέτρων για την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης και την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Ιταλίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 53).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10160/21· ST 10160/21 ADD 1 REV 2.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ιταλίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Ιταλίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 74).

11

(12)  Οι εκτιμήσεις που παρουσιάζονται στην παρούσα αιτιολογική σκέψη βασίζονται στις λεπτομερείς δημοσιονομικές προβλέψεις που διαβίβασε η Ιταλία με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Με εξαίρεση τα συνολικά στοιχεία για το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος, στις προβλέψεις που διαβίβασε η Ιταλία δεν λαμβάνεται υπόψη η δέσμη δημοσιονομικών μέτρων του Μαΐου 2022. Η εν λόγω δέσμη μέτρων, η οποία εγκρίθηκε στις 2 Μαΐου 2022, περιλάμβανε μέτρα πρόσθετης στήριξης το 2022, καθώς και περισσότερους πόρους για εθνικά χρηματοδοτούμενα επενδυτικά έργα τόσο το 2022 όσο και κατά τα επόμενα έτη.

12

(13)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

13

(14)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

14

(15)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Αυτό εξηγείται από επιχορηγήσεις επενδύσεων από την κυβέρνηση, οι οποίες χρηματοδοτούνται επίσης από δάνεια στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και από πρόσθετες προβλέψεις για κρατικές εγγυήσεις προς τις ΜΜΕ.

16

(17)  Το 2021 στην Ιταλία ίσχυαν ήδη μέτρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία ανέρχονταν στο 0,3 % του ΑΕΠ. Τα μέτρα αυτά συνίσταντο κυρίως σε μειώσεις πάγιων χρεώσεων και συντελεστών ΦΠΑ στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, καθώς και σε αύξηση της κοινωνικής επιδότησης για τους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου.

17

(18)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

18

(19)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

20

(21)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Ιταλία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

21

(22)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

22

(23)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

23

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/104 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/104

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Κύπρου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Κύπρου

(2022/C 334/13)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Κύπρος συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Κύπρου, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Κύπρου, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 17 Μαΐου 2021, η Κύπρος υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 20 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κύπρου (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Κύπρος έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 17 Μαΐου 2021, η Κύπρος υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 20 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κύπρου (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Κύπρος έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 5 Μαΐου 2022, η Κύπρος υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 2 Μαΐου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Κύπρου σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 5 Μαΐου 2022, η Κύπρος υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 2 Μαΐου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Κύπρου σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Κύπρο. Αξιολόγησε την πρόοδο της Κύπρου όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κύπρου, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Κύπρου όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Κύπρο. Αξιολόγησε την πρόοδο της Κύπρου όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κύπρου, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Κύπρου όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Κύπρο και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κύπρος αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, το μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19, γεγονός που επιβάρυνε περαιτέρω το ήδη υψηλό εξωτερικό, δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον χρηματοπιστωτικό τομέα παραμένουν υψηλά, παρά τη σημαντική τους μείωση. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Κύπρο και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κύπρος αντιμετωπίζει υπερβολικές μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, το μεγάλο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών επιδεινώθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια της κρίσης της COVID-19, γεγονός που επιβάρυνε περαιτέρω το ήδη υψηλό εξωτερικό, δημόσιο και ιδιωτικό χρέος, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια στον χρηματοπιστωτικό τομέα παραμένουν υψηλά, παρά τη σημαντική τους μείωση.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Κύπρο να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Κύπρο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Κύπρου μειώθηκε σε 1,7 % από 5,8 % το 2020. Η απόκριση της Κύπρου σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 3,0 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Κύπρο το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 103,6 % του ΑΕΠ το 2021 από 115,0 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Κύπρο να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Κύπρο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Κύπρου μειώθηκε σε 1,7 % από 5,8 % το 2020. Η απόκριση της Κύπρου σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,6 % του ΑΕΠ το 2020 σε 3,0 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Κύπρο το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 103,6 % του ΑΕΠ το 2021 από 115,0 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,7 % το 2022 και κατά 3,8 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3 % το 2022 και κατά 3,5 % το 2023, κυρίως λόγω της αναμενόμενης ασθενέστερης εξωτερικής ζήτησης στις προβλέψεις της Επιτροπής, με αποτέλεσμα την αρνητική συμβολή των καθαρών εξαγωγών σε σύγκριση με μια υποτονική αύξηση στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι η Κύπρος θα επιτύχει ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση το 2022 και δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,4 % του ΑΕΠ το 2023. Η βελτίωση το 2022 αποτυπώνει κυρίως την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 93,9 % το 2022 και στη συνέχεια στο 88,2 % έως το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 0,3 % και 0,2 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από τα ισοζύγια που προβλέπονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των πιο συντηρητικών προβολών για τα φορολογικά έσοδα στις προβλέψεις της Επιτροπής. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο σε γενικές γραμμές δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 93,9 % το 2022 και 88,8 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η τρέχουσα εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Κύπρου. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,7 % το 2022 και κατά 3,8 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3 % το 2022 και κατά 3,5 % το 2023, κυρίως λόγω της αναμενόμενης ασθενέστερης εξωτερικής ζήτησης στις προβλέψεις της Επιτροπής, με αποτέλεσμα την αρνητική συμβολή των καθαρών εξαγωγών σε σύγκριση με μια υποτονική αύξηση στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Στο οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι η Κύπρος θα επιτύχει ισοσκελισμένη δημοσιονομική θέση το 2022 και δημοσιονομικό πλεόνασμα 0,4 % του ΑΕΠ το 2023. Η βελτίωση το 2022 αποτυπώνει κυρίως την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 93,9 % το 2022 και στη συνέχεια στο 88,2 % έως το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 0,3 % και 0,2 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από τα ισοζύγια που προβλέπονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των πιο συντηρητικών προβολών για τα φορολογικά έσοδα στις προβλέψεις της Επιτροπής. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο σε γενικές γραμμές δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 93,9 % το 2022 και 88,8 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η τρέχουσα εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Κύπρου.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,0 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής εκτιμώνται σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και ανώτατα όρια στις τιμές λιανικής και χονδρικής πώλησης. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η μείωση του φορολογικού συντελεστή για τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των νοικοκυριών, η μείωση της τιμής των τιμολογίων για τους καταναλωτές και τις καταναλώτριες και η μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης επί του πετρελαίου. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,2 % το 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,0 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,4 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής εκτιμώνται σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και ανώτατα όρια στις τιμές λιανικής και χονδρικής πώλησης. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η μείωση του φορολογικού συντελεστή για τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος των νοικοκυριών, η μείωση της τιμής των τιμολογίων για τους καταναλωτές και τις καταναλώτριες και η μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης επί του πετρελαίου. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,2 % το 2023 (13).

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Κύπρο να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Κύπρο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Κύπρο να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Κύπρο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώθηκαν στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Κύπρου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι συσταλτικός, στο + 0,9 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (14). Η Κύπρος σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Για τον λόγο αυτόν, η Κύπρος δεν σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συμβολή ύψους 1,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώθηκαν στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Κύπρου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι συσταλτικός, στο + 0,9 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (14). Η Κύπρος σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Για τον λόγο αυτόν, η Κύπρος δεν σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συμβολή ύψους 1,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Κύπρος προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει ουδέτερη σε γενικές γραμμές συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ) και του πρόσθετου κόστους παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Κύπρος προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει ουδέτερη σε γενικές γραμμές συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ) και του πρόσθετου κόστους παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά σε 1,5 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ εντός του χρονικού ορίζοντα του προγράμματος. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν ότι ορισμένες δημόσιες δαπάνες, ιδίως οι επιδοτήσεις, θα μειωθούν και ότι η αύξηση άλλων, συμπεριλαμβανομένων της ενδιάμεσης ανάλωσης και των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος, θα περιοριστεί. Προβλέπεται επίσης μείωση των δημόσιων επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ μετά την κορύφωσή τους το 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 81 % το 2024 και στη συνέχεια σε 76,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους διαφαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά σε 1,5 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ εντός του χρονικού ορίζοντα του προγράμματος. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν ότι ορισμένες δημόσιες δαπάνες, ιδίως οι επιδοτήσεις, θα μειωθούν και ότι η αύξηση άλλων, συμπεριλαμβανομένων της ενδιάμεσης ανάλωσης και των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος, θα περιοριστεί. Προβλέπεται επίσης μείωση των δημόσιων επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ μετά την κορύφωσή τους το 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 81 % το 2024 και στη συνέχεια σε 76,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους διαφαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Κύπρο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, αφορούν τα δημόσια οικονομικά και την υγειονομική περίθαλψη, την αγορά εργασίας και την κοινωνική πολιτική, την εκπαίδευση και τις δεξιότητες, τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας του δημόσιου τομέα, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη διευκόλυνση της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα. |
| --- | --- |

(20)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Κύπρο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, αφορούν τα δημόσια οικονομικά και την υγειονομική περίθαλψη, την αγορά εργασίας και την κοινωνική πολιτική, την εκπαίδευση και τις δεξιότητες, τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις και την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για τη βελτίωση της λειτουργίας του δημόσιου τομέα, την καταπολέμηση της διαφθοράς και τη διευκόλυνση της μείωσης των μη εξυπηρετούμενων δανείων στον τραπεζικό τομέα.

| (21) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κύπρου αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Κύπρο αντιπροσωπεύουν το 41 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 23 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Κύπρο να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(21)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Κύπρου αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Κύπρο αντιπροσωπεύουν το 41 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 23 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Κύπρο να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (22) | Η Κύπρος υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), και τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής στις 30 Δεκεμβρίου 2021. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Κύπρος πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(22)

Η Κύπρος υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), και τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής στις 30 Δεκεμβρίου 2021. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Κύπρος πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (23) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Κύπρος αντιμετωπίζει πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων. Το σύστημα διακυβέρνησης παρουσιάζει κενά σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα (π.χ. οι κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων και η εργαλειοθήκη της Παγκόσμιας Τράπεζας για την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων), γεγονός που επιβαρύνει την παραγωγικότητα και το επιχειρηματικό περιβάλλον της Κύπρου. Ειδικότερα, η μεγαλύτερη διαφάνεια και η υψηλότερη λογοδοσία για τις οικονομικές επιδόσεις και τους δημόσιους στόχους θα αυξήσουν την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των κρατικών οντοτήτων. Το ίδιο θα συνέβαινε και με την εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών, όπως η αξιοκρατική και διαφανής διαδικασία διορισμών σε διοικητικά όργανα των κρατικών οντοτήτων και η μετατόπιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των κρατικών οντοτήτων από τα αρμόδια υπουργεία πολιτικής σε έναν ειδικό κεντρικό φορέα. Το άνοιγμα εμπορικά βιώσιμων αγορών στις οποίες οι κρατικές οντότητες κατέχουν επί του παρόντος δεσπόζουσα θέση (π.χ. στην αγορά ενέργειας) ενδέχεται να αυξήσει την αποδοτικότητα των αγορών αυτών, να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και να συμβάλει στη διαφοροποίηση της οικονομίας. Η ανάληψη δράσης για τις κρατικές οντότητες θα καταστήσει τη διακυβέρνηση στην Κύπρο πιο αποτελεσματική και την αγορά για τις τοπικές και αλλοδαπές επιχειρήσεις δικαιότερη και διαφανέστερη. Αυτό συνάδει με τους στόχους της μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την Κύπρο και το σχέδιο δράσης στο οποίο στηρίζεται (στο πλαίσιο του τομέα της πρωτοβουλίας «Εκσυγχρονισμός των κρατικών επιχειρήσεων και δημιουργία των κατάλληλων κινήτρων για καινοτομία και αποδοτικότητα»). Οι πολιτικές που αποσκοπούν στη βελτίωση της διακυβέρνησης των κρατικών οντοτήτων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του δημόσιου χρέους, καθώς η καλύτερη διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα. Μπορεί επίσης να συμβάλει στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και στην αύξηση της δυνητικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

(23)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Κύπρος αντιμετωπίζει πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με τη διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων. Το σύστημα διακυβέρνησης παρουσιάζει κενά σε σχέση με τα διεθνή πρότυπα (π.χ. οι κατευθυντήριες γραμμές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης για την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων και η εργαλειοθήκη της Παγκόσμιας Τράπεζας για την εταιρική διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων), γεγονός που επιβαρύνει την παραγωγικότητα και το επιχειρηματικό περιβάλλον της Κύπρου. Ειδικότερα, η μεγαλύτερη διαφάνεια και η υψηλότερη λογοδοσία για τις οικονομικές επιδόσεις και τους δημόσιους στόχους θα αυξήσουν την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των κρατικών οντοτήτων. Το ίδιο θα συνέβαινε και με την εφαρμογή βέλτιστων πρακτικών, όπως η αξιοκρατική και διαφανής διαδικασία διορισμών σε διοικητικά όργανα των κρατικών οντοτήτων και η μετατόπιση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των κρατικών οντοτήτων από τα αρμόδια υπουργεία πολιτικής σε έναν ειδικό κεντρικό φορέα. Το άνοιγμα εμπορικά βιώσιμων αγορών στις οποίες οι κρατικές οντότητες κατέχουν επί του παρόντος δεσπόζουσα θέση (π.χ. στην αγορά ενέργειας) ενδέχεται να αυξήσει την αποδοτικότητα των αγορών αυτών, να επιταχύνει την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και να συμβάλει στη διαφοροποίηση της οικονομίας. Η ανάληψη δράσης για τις κρατικές οντότητες θα καταστήσει τη διακυβέρνηση στην Κύπρο πιο αποτελεσματική και την αγορά για τις τοπικές και αλλοδαπές επιχειρήσεις δικαιότερη και διαφανέστερη. Αυτό συνάδει με τους στόχους της μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την Κύπρο και το σχέδιο δράσης στο οποίο στηρίζεται (στο πλαίσιο του τομέα της πρωτοβουλίας «Εκσυγχρονισμός των κρατικών επιχειρήσεων και δημιουργία των κατάλληλων κινήτρων για καινοτομία και αποδοτικότητα»). Οι πολιτικές που αποσκοπούν στη βελτίωση της διακυβέρνησης των κρατικών οντοτήτων μπορούν να συμβάλουν στη μείωση του δημόσιου χρέους, καθώς η καλύτερη διακυβέρνηση των κρατικών οντοτήτων θα αυξήσει την αποτελεσματικότητα του δημόσιου τομέα. Μπορεί επίσης να συμβάλει στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και στην αύξηση της δυνητικής ανάπτυξης.

| (24) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(24)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (25) | Το πλήρες δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κύπρο θα μπορούσε να απελευθερωθεί περαιτέρω και να επιταχυνθεί, ιδίως με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και την περαιτέρω επένδυση σε εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας. Η Κύπρος δεν χρησιμοποιεί επί του παρόντος αέριο, ενώ το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 85,6 % του ενεργειακού μείγματος. Δεδομένων των μεγάλων διακυμάνσεων των τιμών της ενέργειας στις παγκόσμιες αγορές, είναι ζωτικής σημασίας για τη βιωσιμότητα της κυπριακής οικονομίας να μειωθεί η μεγάλη εξάρτησή της από το πετρέλαιο. Ο εφοδιασμός με πετρέλαιο εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές, αν και, όντας μόλις στο 1 %, οι εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία είναι πολύ χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 23 % (19). Προκειμένου να διαφοροποιήσει τον ενεργειακό της εφοδιασμό και να μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές, η Κύπρος θα μπορούσε να ωφεληθεί από την επιτάχυνση της ανάπτυξης υποδομών αερίου, οι οποίες θα μπορούσαν να είναι συμβατές με το υδρογόνο στο μέλλον, διασυνδέσεων αερίου, οι οποίες θα είναι επίσης έτοιμες για υδρογόνο στο μέλλον, και διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να διευκολυνθεί η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, τα προσφάτως ανακαλυφθέντα υπεράκτια κοιτάσματα αερίου προσφέρουν μια σημαντική ευκαιρία στην Κύπρο να οικοδομήσει περαιτέρω την ενεργειακή της ανεξαρτησία, παράλληλα με τις προσπάθειές της να επιταχύνει τη θέσπιση μέτρων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Επιπλέον, οι πολιτικές ενεργειακής απόδοσης θα μπορούσαν να επεκταθούν και να επιταχυνθούν, μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης αναμένεται επίσης να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας που βιώνει υψηλό ποσοστό του πληθυσμού (20,9 %), μεταξύ άλλων με τη χρήση των ταμείων της πολιτικής συνοχής, κατά περίπτωση. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Κύπρος να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(25)

Το πλήρες δυναμικό των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Κύπρο θα μπορούσε να απελευθερωθεί περαιτέρω και να επιταχυνθεί, ιδίως με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και την περαιτέρω επένδυση σε εγκαταστάσεις ηλιακής ενέργειας. Η Κύπρος δεν χρησιμοποιεί επί του παρόντος αέριο, ενώ το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 85,6 % του ενεργειακού μείγματος. Δεδομένων των μεγάλων διακυμάνσεων των τιμών της ενέργειας στις παγκόσμιες αγορές, είναι ζωτικής σημασίας για τη βιωσιμότητα της κυπριακής οικονομίας να μειωθεί η μεγάλη εξάρτησή της από το πετρέλαιο. Ο εφοδιασμός με πετρέλαιο εξαρτάται πλήρως από τις εισαγωγές, αν και, όντας μόλις στο 1 %, οι εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία είναι πολύ χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 23 % (19). Προκειμένου να διαφοροποιήσει τον ενεργειακό της εφοδιασμό και να μειώσει την εξάρτησή της από τις εισαγωγές, η Κύπρος θα μπορούσε να ωφεληθεί από την επιτάχυνση της ανάπτυξης υποδομών αερίου, οι οποίες θα μπορούσαν να είναι συμβατές με το υδρογόνο στο μέλλον, διασυνδέσεων αερίου, οι οποίες θα είναι επίσης έτοιμες για υδρογόνο στο μέλλον, και διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να διευκολυνθεί η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, τα προσφάτως ανακαλυφθέντα υπεράκτια κοιτάσματα αερίου προσφέρουν μια σημαντική ευκαιρία στην Κύπρο να οικοδομήσει περαιτέρω την ενεργειακή της ανεξαρτησία, παράλληλα με τις προσπάθειές της να επιταχύνει τη θέσπιση μέτρων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Επιπλέον, οι πολιτικές ενεργειακής απόδοσης θα μπορούσαν να επεκταθούν και να επιταχυνθούν, μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης αναμένεται επίσης να συμβάλουν στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας που βιώνει υψηλό ποσοστό του πληθυσμού (20,9 %), μεταξύ άλλων με τη χρήση των ταμείων της πολιτικής συνοχής, κατά περίπτωση. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Κύπρος να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (26) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Κύπρος μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Κύπρος μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(26)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Κύπρος μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Κύπρος μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (27) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(27)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (28) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Κύπρο, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(28)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Κύπρο, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

| (29) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2, 3 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό ιδιωτικό χρέος μέσω του περιορισμού του υπερβολικού δανεισμού του ιδιωτικού τομέα. Αντιμετωπίζουν επίσης ανισορροπίες που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, μέσω της διαφοροποίησης της οικονομίας, καθώς και ανισορροπίες που συνδέονται με το υψηλό απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 3 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, μέσω της αύξησης της αποτελεσματικότητας της κυβέρνησης και της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης, καθώς και των ανισορροπιών που συνδέονται με το ιδιωτικό και εξωτερικό χρέος, μέσω της αύξησης της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε μακροπρόθεσμο επίπεδο, |
| --- | --- |

(29)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2, 3 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό ιδιωτικό χρέος μέσω του περιορισμού του υπερβολικού δανεισμού του ιδιωτικού τομέα. Αντιμετωπίζουν επίσης ανισορροπίες που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος και το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, μέσω της διαφοροποίησης της οικονομίας, καθώς και ανισορροπίες που συνδέονται με το υψηλό απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 3 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος, μέσω της αύξησης της αποτελεσματικότητας της κυβέρνησης και της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης, καθώς και των ανισορροπιών που συνδέονται με το ιδιωτικό και εξωτερικό χρέος, μέσω της αύξησης της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε μακροπρόθεσμο επίπεδο,

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Κύπρο να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και προς τα άτομα που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να λάβει μέτρα για τη βελτίωση της διακυβέρνησης των κρατικών οντοτήτων σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα.

4.

Να μειώσει τη συνολική της εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει περαιτέρω τον ενεργειακό εφοδιασμό. Να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και την επέκταση της χρήσης φωτοβολταϊκών. Να αναπτύξει διασυνδέσεις ενέργειας με τις γειτονικές χώρες, με παράλληλη επέκταση και επιτάχυνση των μέτρων ενεργειακής απόδοσης, μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Κύπρου (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 58).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10686/2021 INIT· ST 10686/2021 ADD 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Κύπρου του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Κύπρου του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 82).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Κύπρο, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το πετρέλαιο περιλαμβάνει το αργό πετρέλαιο και τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

20

(21)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/112 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/112

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λετονίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λετονίας

(2022/C 334/14)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Λετονία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Λετονία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Λετονίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Λετονίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, η Λετονία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Λετονία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, η Λετονία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Λετονία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Η Λετονία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 22 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 στις 26 Απριλίου 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Λετονίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Η Λετονία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 22 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 στις 26 Απριλίου 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Λετονίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Λετονία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Λετονίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Λετονίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Λετονία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Λετονίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Λετονίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Λετονίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Λετονίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Λετονία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Λετονία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Λετονίας αυξήθηκε από 4,5 % του ΑΕΠ το 2020 σε 7,3 %. Η απόκριση της Λετονίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 5,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Λετονία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε μείωση του ποσοστού των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, σε αύξηση του ορίου έκπτωση φόρου ατομικού εισοδήματος, σε αύξηση μισθών για το υγειονομικό προσωπικό και τους δασκάλους, καθώς και σε αύξηση των ελάχιστων κοινωνικών παροχών. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 43,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 44,8 % του ΑΕΠ το 2021. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Λετονία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Λετονία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Λετονίας αυξήθηκε από 4,5 % του ΑΕΠ το 2020 σε 7,3 %. Η απόκριση της Λετονίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 5,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Λετονία το 2021 συνάδουν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε μείωση του ποσοστού των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, σε αύξηση του ορίου έκπτωση φόρου ατομικού εισοδήματος, σε αύξηση μισθών για το υγειονομικό προσωπικό και τους δασκάλους, καθώς και σε αύξηση των ελάχιστων κοινωνικών παροχών. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 43,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 44,8 % του ΑΕΠ το 2021.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό για το 2022 και συντηρητικό για τη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,1 % το 2022 και κατά 2,5 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,0 % το 2022 και ελαφρώς υψηλότερη αύξηση κατά 2,9 % το 2023, κυρίως λόγω μιας πιο θετικής προοπτικής για την ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 6,5 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 2,8 % το 2023. Το μεγάλο έλλειμμα το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως μέτρα που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του 2022, και συγκεκριμένα αύξηση της έκπτωσης φόρου εισοδήματος, σημαντική δέσμη μέτρων για τις επενδύσεις και αύξηση των μισθών για τους εργαζομένους στους τομείς υγειονομικής περίθαλψης, εσωτερικών υποθέσεων και εκπαίδευσης. Επιπλέον, η ευρεία κρατική στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για τον μετριασμό της αύξησης των τιμών της ενέργειας, καθώς και η προβλεπόμενη βραδύτερη αύξηση των φορολογικών εσόδων λόγω των αρνητικών επιπτώσεων στην οικονομία από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θα διατηρήσουν το έλλειμμα σε υψηλά επίπεδα, παρά το γεγονός ότι η στήριξη της οικονομίας λόγω της νόσου COVID-19 ήταν σημαντικά χαμηλότερη το 2022 σε σχέση με το 2021. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 45,7 % το 2022 και να μειωθεί σε 45,2 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 7,2 % και 3,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των πρόσθετων μέτρων πολιτικής που περιλαμβάνονται στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, και συγκεκριμένα της δημιουργίας εθνικών αποθεμάτων ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού σύμφωνα με τις πρόσφατες τροποποιήσεις του νόμου για την ενέργεια (εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις ύψους 0,6 % του ΑΕΠ το 2022). Η δημιουργία των αποθεμάτων ανακοινώθηκε με αξιόπιστο τρόπο, αλλά δεν ήταν γνωστή κατά την προετοιμασία του προγράμματος σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 47,0 % το 2022 και 46,5 % το 2023, υψηλότερο από τις προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022. Η διαφορά οφείλεται στην πρόβλεψη υψηλότερου ελλείμματος και σε χαμηλότερη πρόβλεψη του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 2,3 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Λετονίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό για το 2022 και συντηρητικό για τη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,1 % το 2022 και κατά 2,5 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,0 % το 2022 και ελαφρώς υψηλότερη αύξηση κατά 2,9 % το 2023, κυρίως λόγω μιας πιο θετικής προοπτικής για την ιδιωτική κατανάλωση και τις εξαγωγές. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 6,5 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 2,8 % το 2023. Το μεγάλο έλλειμμα το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως μέτρα που περιλαμβάνονται στον προϋπολογισμό του 2022, και συγκεκριμένα αύξηση της έκπτωσης φόρου εισοδήματος, σημαντική δέσμη μέτρων για τις επενδύσεις και αύξηση των μισθών για τους εργαζομένους στους τομείς υγειονομικής περίθαλψης, εσωτερικών υποθέσεων και εκπαίδευσης. Επιπλέον, η ευρεία κρατική στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για τον μετριασμό της αύξησης των τιμών της ενέργειας, καθώς και η προβλεπόμενη βραδύτερη αύξηση των φορολογικών εσόδων λόγω των αρνητικών επιπτώσεων στην οικονομία από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, θα διατηρήσουν το έλλειμμα σε υψηλά επίπεδα, παρά το γεγονός ότι η στήριξη της οικονομίας λόγω της νόσου COVID-19 ήταν σημαντικά χαμηλότερη το 2022 σε σχέση με το 2021. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 45,7 % το 2022 και να μειωθεί σε 45,2 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 7,2 % και 3,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των πρόσθετων μέτρων πολιτικής που περιλαμβάνονται στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, και συγκεκριμένα της δημιουργίας εθνικών αποθεμάτων ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού σύμφωνα με τις πρόσφατες τροποποιήσεις του νόμου για την ενέργεια (εκτιμώμενες δημοσιονομικές επιπτώσεις ύψους 0,6 % του ΑΕΠ το 2022). Η δημιουργία των αποθεμάτων ανακοινώθηκε με αξιόπιστο τρόπο, αλλά δεν ήταν γνωστή κατά την προετοιμασία του προγράμματος σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 47,0 % το 2022 και 46,5 % το 2023, υψηλότερο από τις προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022. Η διαφορά οφείλεται στην πρόβλεψη υψηλότερου ελλείμματος και σε χαμηλότερη πρόβλεψη του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 2,3 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Λετονίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 5,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,9 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε ανώτατα όρια τιμών στις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τους επιχειρηματίες, στην πλήρη κάλυψη ορισμένων επιμέρους συνιστωσών του τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας από το κράτος, καθώς και στη στήριξη συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων και φτωχότερων νοικοκυριών. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως τα γενικά όρια τιμών στις τιμές της ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,3 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,5 % του ΑΕΠ το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και κατά 0,3 % του ΑΕΠ το 2023. |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 5,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,8 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,9 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε ανώτατα όρια τιμών στις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά και τους επιχειρηματίες, στην πλήρη κάλυψη ορισμένων επιμέρους συνιστωσών του τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας από το κράτος, καθώς και στη στήριξη συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων και φτωχότερων νοικοκυριών. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως τα γενικά όρια τιμών στις τιμές της ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,3 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,5 % του ΑΕΠ το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και κατά 0,3 % του ΑΕΠ το 2023.

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λετονία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Λετονία να κρατήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών και να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λετονία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Λετονία να κρατήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών και να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού.

| (17) | Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λετονίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,3 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Λετονία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,8 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Λετονία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,8 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,3 % του ΑΕΠ). Η Λετονία διατηρεί γενικά υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022, δεδομένου ότι η σημαντική επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022 οφείλεται κυρίως στα μέτρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, καθώς και στο κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λετονίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,3 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Λετονία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται από επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και από άλλα κονδύλια της ΕΕ στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,8 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Λετονία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,8 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,3 % του ΑΕΠ). Η Λετονία διατηρεί γενικά υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022, δεδομένου ότι η σημαντική επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022 οφείλεται κυρίως στα μέτρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, καθώς και στο κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 3,2 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Λετονία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,8 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 2,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,9 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 3,2 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Λετονία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,8 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 2,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,9 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,3 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν τη σταδιακή κατάργηση των προγραμμάτων στήριξης και τη σταθερή αύξηση των φορολογικών εσόδων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με τη μείωσή του σε 44,5 % το 2024 και σε 43,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,3 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν τη σταδιακή κατάργηση των προγραμμάτων στήριξης και τη σταθερή αύξηση των φορολογικών εσόδων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με τη μείωσή του σε 44,5 % το 2024 και σε 43,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Τα φορολογικά έσοδα της Λετονίας ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι σημαντικά χαμηλότερα από τον ενωσιακό μέσο όρο, περιορίζοντας τη χρηματοδότηση προς τις δημόσιες υπηρεσίες. Η Λετονία εισπράττει τα χαμηλότερα έσοδα από φόρους εισοδήματος επιχειρήσεων στην Ένωση (0,7 % του ΑΕΠ το 2020), ενώ τα έσοδα από φόρους ακίνητης περιουσίας ανέρχονται στο 1,0 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο ύψους 2,3 % του ΑΕΠ. Επιπλέον, παρόλο που η φορολογική επιβάρυνση ενός μέσου εισοδήματος κυμαίνεται περίπου στον ενωσιακό μέσο όρο, ο τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής επί της εργασίας είναι από τους χαμηλότερους στην Ένωση, καταδεικνύοντας σημαντικά περιθώρια αύξησης των εσόδων από τη φορολογία της εργασίας μέσω καλύτερης είσπραξης και υψηλότερης προοδευτικότητας. Οι δημόσιες δαπάνες της Λετονίας όσον αφορά την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την κοινωνική προστασία είναι ιδιαίτερα χαμηλές σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο, γεγονός που παρεμποδίζει την έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την επαρκή κοινωνική αρωγή. Ως εκ τούτου, η Λετονία παρουσιάζει μερικές από τις υψηλότερες εισοδηματικές ανισότητες, τις χαμηλότερες επιπτώσεις των κοινωνικών μεταβιβάσεων στη μείωση της φτώχειας και τα χειρότερα αποτελέσματα όσον αφορά την υγεία στην Ένωση. Παρά τις πρόσφατες αυξήσεις, το ελάχιστο εισόδημα, οι ελάχιστες συντάξεις και τα επιδόματα αναπηρίας είναι κάτω από το όριο της φτώχειας. Η περιορισμένη πρόσβαση στην κοινωνική αρωγή και τις υπηρεσίες για ευάλωτες ομάδες, καθώς και η ποιότητά τους, παρακωλύουν περαιτέρω την κοινωνική ένταξη. Το σύστημα μακροχρόνιας περίθαλψης δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένο, με περιορισμένη παροχή κατ’ οίκον περίθαλψης και υπηρεσιών σε επίπεδο κοινότητας. Η κοινωνική στέγαση σπανίζει και συχνά δεν παρέχει κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Επιπλέον, η κοινωνική αρωγή ποικίλλει μεταξύ των δήμων και συχνά δεν είναι αρκετά στοχευμένη. Η υψηλότερη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας και του κεφαλαίου και η μεγαλύτερη προοδευτικότητα της φορολογίας εισοδήματος προσφέρουν τις καλύτερες δυνατότητες για αύξηση των φορολογικών εσόδων, καθώς αυτές οι πηγές παραμένουν ανεπαρκώς αξιοποιημένες σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο. Επιπλέον, οι προσπάθειες για τη μείωση της παραοικονομίας θα πρέπει να συνεχιστούν πέρα από τα μέτρα που προγραμματίζονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(20)

Τα φορολογικά έσοδα της Λετονίας ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι σημαντικά χαμηλότερα από τον ενωσιακό μέσο όρο, περιορίζοντας τη χρηματοδότηση προς τις δημόσιες υπηρεσίες. Η Λετονία εισπράττει τα χαμηλότερα έσοδα από φόρους εισοδήματος επιχειρήσεων στην Ένωση (0,7 % του ΑΕΠ το 2020), ενώ τα έσοδα από φόρους ακίνητης περιουσίας ανέρχονται στο 1,0 % του ΑΕΠ σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο ύψους 2,3 % του ΑΕΠ. Επιπλέον, παρόλο που η φορολογική επιβάρυνση ενός μέσου εισοδήματος κυμαίνεται περίπου στον ενωσιακό μέσο όρο, ο τεκμαρτός φορολογικός συντελεστής επί της εργασίας είναι από τους χαμηλότερους στην Ένωση, καταδεικνύοντας σημαντικά περιθώρια αύξησης των εσόδων από τη φορολογία της εργασίας μέσω καλύτερης είσπραξης και υψηλότερης προοδευτικότητας. Οι δημόσιες δαπάνες της Λετονίας όσον αφορά την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την κοινωνική προστασία είναι ιδιαίτερα χαμηλές σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο, γεγονός που παρεμποδίζει την έγκαιρη και ισότιμη πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και την επαρκή κοινωνική αρωγή. Ως εκ τούτου, η Λετονία παρουσιάζει μερικές από τις υψηλότερες εισοδηματικές ανισότητες, τις χαμηλότερες επιπτώσεις των κοινωνικών μεταβιβάσεων στη μείωση της φτώχειας και τα χειρότερα αποτελέσματα όσον αφορά την υγεία στην Ένωση. Παρά τις πρόσφατες αυξήσεις, το ελάχιστο εισόδημα, οι ελάχιστες συντάξεις και τα επιδόματα αναπηρίας είναι κάτω από το όριο της φτώχειας. Η περιορισμένη πρόσβαση στην κοινωνική αρωγή και τις υπηρεσίες για ευάλωτες ομάδες, καθώς και η ποιότητά τους, παρακωλύουν περαιτέρω την κοινωνική ένταξη. Το σύστημα μακροχρόνιας περίθαλψης δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένο, με περιορισμένη παροχή κατ’ οίκον περίθαλψης και υπηρεσιών σε επίπεδο κοινότητας. Η κοινωνική στέγαση σπανίζει και συχνά δεν παρέχει κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης. Επιπλέον, η κοινωνική αρωγή ποικίλλει μεταξύ των δήμων και συχνά δεν είναι αρκετά στοχευμένη. Η υψηλότερη φορολόγηση της ακίνητης περιουσίας και του κεφαλαίου και η μεγαλύτερη προοδευτικότητα της φορολογίας εισοδήματος προσφέρουν τις καλύτερες δυνατότητες για αύξηση των φορολογικών εσόδων, καθώς αυτές οι πηγές παραμένουν ανεπαρκώς αξιοποιημένες σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο. Επιπλέον, οι προσπάθειες για τη μείωση της παραοικονομίας θα πρέπει να συνεχιστούν πέρα από τα μέτρα που προγραμματίζονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων προς υλοποίηση με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Λετονία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας περιλαμβάνει μέτρα που αντιμετωπίζουν σε διαφορετικό βαθμό και τις έξι γενικές προκλήσεις — δηλαδή τις προκλήσεις στον δημοσιονομικό τομέα, το ανθρώπινο κεφάλαιο, τη δημόσια διοίκηση, την παραγωγικότητα και την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με τη διακυβέρνηση και τη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και τη θέσπιση τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των παροχών ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Οι μεγάλες επενδύσεις περιλαμβάνουν τον οικολογικό προσανατολισμό του συστήματος συγκοινωνιών της μητροπολιτικής περιοχής της Ρίγας, μεταξύ άλλων με την απόκτηση καθαρών δημόσιων οχημάτων και την ενεργειακή ανακαίνιση ιδιωτικών και δημόσιων κτιρίων και επιχειρήσεων. Προγραμματίζονται επίσης σημαντικές επενδύσεις για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης: κατασκευή σχολείων, βιομηχανικών πάρκων και πιο οικονομικά προσιτών κατοικιών και εκσυγχρονισμός νοσοκομείων. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να ενισχύσουν το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας με βιώσιμο τρόπο. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων προς υλοποίηση με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Λετονία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας περιλαμβάνει μέτρα που αντιμετωπίζουν σε διαφορετικό βαθμό και τις έξι γενικές προκλήσεις — δηλαδή τις προκλήσεις στον δημοσιονομικό τομέα, το ανθρώπινο κεφάλαιο, τη δημόσια διοίκηση, την παραγωγικότητα και την ψηφιακή και την πράσινη μετάβαση. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις που σχετίζονται με τη διακυβέρνηση και τη χρηματοδότηση των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής όσον αφορά τους ανθρώπινους πόρους στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και τη θέσπιση τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των παροχών ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος. Οι μεγάλες επενδύσεις περιλαμβάνουν τον οικολογικό προσανατολισμό του συστήματος συγκοινωνιών της μητροπολιτικής περιοχής της Ρίγας, μεταξύ άλλων με την απόκτηση καθαρών δημόσιων οχημάτων και την ενεργειακή ανακαίνιση ιδιωτικών και δημόσιων κτιρίων και επιχειρήσεων. Προγραμματίζονται επίσης σημαντικές επενδύσεις για την προώθηση της περιφερειακής ανάπτυξης: κατασκευή σχολείων, βιομηχανικών πάρκων και πιο οικονομικά προσιτών κατοικιών και εκσυγχρονισμός νοσοκομείων. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να ενισχύσουν το αναπτυξιακό δυναμικό της οικονομίας με βιώσιμο τρόπο.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Λετονία αντιπροσωπεύουν το 37,6 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Λετονία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Λετονία αντιπροσωπεύουν το 37,6 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Λετονία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Λετονία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) στις 25 Μαΐου 2022, αλλά δεν έχει υποβάλει ακόμη τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Λετονία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Λετονία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) στις 25 Μαΐου 2022, αλλά δεν έχει υποβάλει ακόμη τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπει ο εν λόγω κανονισμός. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Λετονία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Λετονία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε τραπεζικές πιστώσεις. Η πιστωτική ροή προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητική κατά το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας δεκαετίας. Το 2016 έγινε θετική, αλλά το ποσοστό αύξησης των πιστώσεων παρέμεινε κάτω από το ποσοστό ανάπτυξης του ΑΕΠ. Το 2020 το χρέος του ιδιωτικού τομέα ανήλθε στο 66,5 % του ΑΕΠ έναντι 78,3 % του ΑΕΠ προ πενταετίας. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύτηκαν ιδιαιτέρως να λάβουν πίστωση, εν μέρει λόγω του υψηλότερου πιστωτικού κινδύνου τους, ενώ επίσης αντιμετωπίζουν και σχετικά υψηλό κόστος πίστωσης και επαχθή γραφειοκρατία. Επιπλέον, η περιορισμένη ρευστότητα των περιουσιακών στοιχείων που προσφέρονται για εξασφαλίσεις καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη τη λήψη πιστώσεων εκτός της περιφέρειας της Ρίγας. Αυτό αποτελεί σημαντικό εμπόδιο τόσο για τον ενυπόθηκο δανεισμό όσο και για τον δανεισμό προς τις επιχειρήσεις. Επιπλέον, η χρηματοδότηση των καταναλωτών όσον αφορά τις πράσινες τεχνολογίες θα μπορούσε να καταστεί πιο προσιτή μέσω φθηνότερων και πιο μακροπρόθεσμων πιστωτικών προϊόντων. Οι προσπάθειες πολιτικής επικεντρώθηκαν κυρίως στη στήριξη του δανεισμού συνδυάζοντάς τον με δημόσιες επιχορηγήσεις. Ωστόσο, αυτό συνεπάγεται σημαντικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί βιώσιμο τρόπο ενίσχυσης του δανεισμού. Η χαλάρωση των περιορισμών στη χορήγηση πιστώσεων απαιτεί γενικές βελτιώσεις ως προς τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη στο επιχειρηματικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της παραοικονομίας. Επιπλέον, υπάρχει περιθώριο για αύξηση των ποσοστών ανάκτησης δανείων, η οποία θα μειώσει το κόστος των τραπεζών που συνδέεται με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και θα μπορούσε να διευκολυνθεί με ένα αποτελεσματικότερο νομικό σύστημα. Τα στοχευμένα προγράμματα δανείων και εγγυήσεων θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των κινδύνων ρευστότητας που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες όταν αποδέχονται εξασφαλίσεις σε αγορές με σχετικά χαμηλή ρευστότητα. Τα προγράμματα δημόσιου δανεισμού για στρατηγικά σημαντικές επενδύσεις, όπως η πράσινη μετάβαση και η περιφερειακή ανάπτυξη, θα μπορούσαν να αυξήσουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην τραπεζική αγορά ή να καλύψουν ένα κενό της αγοράς όπου η τραπεζική χρηματοδότηση είναι είτε πολύ ακριβή είτε δεν είναι διαθέσιμη. Επιπλέον, τα προγράμματα δημόσιων εγγυήσεων και δανειοδότησης προσφέρουν έναν σημαντικά πιο αποδοτικό από πλευράς κόστους τρόπο στήριξης του ιδιωτικού δανεισμού απ’ ό,τι τα προγράμματα επιχορηγήσεων. Εκτός από τα εμπόδια στην τραπεζική χρηματοδότηση, η αγορά εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης της Λετονίας δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένη και έχει δυνατότητες βελτίωσης της πρόσβασης των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Λετονία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε τραπεζικές πιστώσεις. Η πιστωτική ροή προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητική κατά το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας δεκαετίας. Το 2016 έγινε θετική, αλλά το ποσοστό αύξησης των πιστώσεων παρέμεινε κάτω από το ποσοστό ανάπτυξης του ΑΕΠ. Το 2020 το χρέος του ιδιωτικού τομέα ανήλθε στο 66,5 % του ΑΕΠ έναντι 78,3 % του ΑΕΠ προ πενταετίας. Οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δυσκολεύτηκαν ιδιαιτέρως να λάβουν πίστωση, εν μέρει λόγω του υψηλότερου πιστωτικού κινδύνου τους, ενώ επίσης αντιμετωπίζουν και σχετικά υψηλό κόστος πίστωσης και επαχθή γραφειοκρατία. Επιπλέον, η περιορισμένη ρευστότητα των περιουσιακών στοιχείων που προσφέρονται για εξασφαλίσεις καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη τη λήψη πιστώσεων εκτός της περιφέρειας της Ρίγας. Αυτό αποτελεί σημαντικό εμπόδιο τόσο για τον ενυπόθηκο δανεισμό όσο και για τον δανεισμό προς τις επιχειρήσεις. Επιπλέον, η χρηματοδότηση των καταναλωτών όσον αφορά τις πράσινες τεχνολογίες θα μπορούσε να καταστεί πιο προσιτή μέσω φθηνότερων και πιο μακροπρόθεσμων πιστωτικών προϊόντων. Οι προσπάθειες πολιτικής επικεντρώθηκαν κυρίως στη στήριξη του δανεισμού συνδυάζοντάς τον με δημόσιες επιχορηγήσεις. Ωστόσο, αυτό συνεπάγεται σημαντικό κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό και, ως εκ τούτου, δεν αποτελεί βιώσιμο τρόπο ενίσχυσης του δανεισμού. Η χαλάρωση των περιορισμών στη χορήγηση πιστώσεων απαιτεί γενικές βελτιώσεις ως προς τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη στο επιχειρηματικό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης της παραοικονομίας. Επιπλέον, υπάρχει περιθώριο για αύξηση των ποσοστών ανάκτησης δανείων, η οποία θα μειώσει το κόστος των τραπεζών που συνδέεται με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και θα μπορούσε να διευκολυνθεί με ένα αποτελεσματικότερο νομικό σύστημα. Τα στοχευμένα προγράμματα δανείων και εγγυήσεων θα μπορούσαν να συμβάλουν στη μείωση των κινδύνων ρευστότητας που αντιμετωπίζουν οι τράπεζες όταν αποδέχονται εξασφαλίσεις σε αγορές με σχετικά χαμηλή ρευστότητα. Τα προγράμματα δημόσιου δανεισμού για στρατηγικά σημαντικές επενδύσεις, όπως η πράσινη μετάβαση και η περιφερειακή ανάπτυξη, θα μπορούσαν να αυξήσουν τον αποτελεσματικό ανταγωνισμό στην τραπεζική αγορά ή να καλύψουν ένα κενό της αγοράς όπου η τραπεζική χρηματοδότηση είναι είτε πολύ ακριβή είτε δεν είναι διαθέσιμη. Επιπλέον, τα προγράμματα δημόσιων εγγυήσεων και δανειοδότησης προσφέρουν έναν σημαντικά πιο αποδοτικό από πλευράς κόστους τρόπο στήριξης του ιδιωτικού δανεισμού απ’ ό,τι τα προγράμματα επιχορηγήσεων. Εκτός από τα εμπόδια στην τραπεζική χρηματοδότηση, η αγορά εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης της Λετονίας δεν είναι επαρκώς ανεπτυγμένη και έχει δυνατότητες βελτίωσης της πρόσβασης των επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση.

| (25) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(25)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (26) | Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, τα πετρελαϊκά προϊόντα (33,8 %) και το φυσικό αέριο (21,6 %) συγκροτούν περίπου το ήμισυ του ενεργειακού μείγματος της Λετονίας, ενώ το υπόλοιπο αποτελείται κυρίως από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (44,1 %). Η Ρωσία παρείχε σχεδόν το σύνολο των εισαγωγών φυσικού αερίου της Λετονίας (υψηλότερο από τον μέσο όρο εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου που ανέρχεται στο 44 %) και αποτελούσε βασική πηγή (20 %) των εισαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων της Λετονίας (σε μεγάλο βαθμό συνάδει με τον μέσο όρο εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία που ανέρχεται στο 26 %). (19) Η εξάρτηση της Λετονίας από τις προμήθειες αερίου της Ρωσίας μειώνεται σημαντικά λόγω της σύνδεσης αερίου με τη Λιθουανία, η οποία παρέχει στη Λετονία πρόσβαση στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου της Klaipeda. Η Λετονία συνδέεται περαιτέρω με την Εσθονία και τη Φινλανδία, γεγονός που καθιστά τις τέσσερις χώρες μέρος της ίδιας αγοράς φυσικού αερίου. Μια εγκατάσταση αποθήκευσης αερίου που βρίσκεται στη Λετονία επιτρέπει την εξομάλυνση των εποχικών αναντιστοιχιών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και αποθηκεύει ένα απόθεμα ασφαλείας για την αγορά της Βαλτικής. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη συγχρονισμού με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, η εξασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη και η επιδίωξη κοινών έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα πρέπει, ωστόσο, να παραμείνουν προτεραιότητα πολιτικής. Εκτός από τις βελτιώσεις στις υποδομές αερίου με στόχο την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού, η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία θα απαιτήσει από τη Λετονία να επιταχύνει την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να αυξήσει την ενεργειακή απόδοση, ιδίως στον οικοδομικό τομέα και τον τομέα των μεταφορών. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας περιλαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στη χερσαία παραγωγή αιολικής ενέργειας.
  Η εφαρμογή τους νωρίτερα από τον προγραμματισμένο χρόνο, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα η κυβέρνηση, θα μπορούσε να συμβάλει στην επιτάχυνση των επενδύσεων στη χερσαία παραγωγή αιολικής ενέργειας. Ωστόσο, η αύξηση του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα απαιτήσει επίσης από τη Λετονία να διερευνήσει ευκαιρίες στην υπεράκτια αιολική ενέργεια. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης, συμπεριλαμβανομένης της ριζικής ανακαίνισης, θα μπορούσαν να ενισχυθούν, ιδίως στα κτίρια, τις μεταφορές και τη βιομηχανία. Προκειμένου να διαφοροποιήσει το ενεργειακό μείγμα, η Λετονία εξετάζει το ενδεχόμενο επενδύσεων στην πυρηνική ενέργεια σε συνεργασία με γειτονικά κράτη μέλη. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Λετονία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(26)

Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, τα πετρελαϊκά προϊόντα (33,8 %) και το φυσικό αέριο (21,6 %) συγκροτούν περίπου το ήμισυ του ενεργειακού μείγματος της Λετονίας, ενώ το υπόλοιπο αποτελείται κυρίως από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (44,1 %). Η Ρωσία παρείχε σχεδόν το σύνολο των εισαγωγών φυσικού αερίου της Λετονίας (υψηλότερο από τον μέσο όρο εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου που ανέρχεται στο 44 %) και αποτελούσε βασική πηγή (20 %) των εισαγωγών πετρελαϊκών προϊόντων της Λετονίας (σε μεγάλο βαθμό συνάδει με τον μέσο όρο εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές πετρελαίου από τη Ρωσία που ανέρχεται στο 26 %). (19) Η εξάρτηση της Λετονίας από τις προμήθειες αερίου της Ρωσίας μειώνεται σημαντικά λόγω της σύνδεσης αερίου με τη Λιθουανία, η οποία παρέχει στη Λετονία πρόσβαση στον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου της Klaipeda. Η Λετονία συνδέεται περαιτέρω με την Εσθονία και τη Φινλανδία, γεγονός που καθιστά τις τέσσερις χώρες μέρος της ίδιας αγοράς φυσικού αερίου. Μια εγκατάσταση αποθήκευσης αερίου που βρίσκεται στη Λετονία επιτρέπει την εξομάλυνση των εποχικών αναντιστοιχιών μεταξύ προσφοράς και ζήτησης και αποθηκεύει ένα απόθεμα ασφαλείας για την αγορά της Βαλτικής. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη συγχρονισμού με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, η εξασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη και η επιδίωξη κοινών έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα πρέπει, ωστόσο, να παραμείνουν προτεραιότητα πολιτικής. Εκτός από τις βελτιώσεις στις υποδομές αερίου με στόχο την εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών εφοδιασμού, η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία θα απαιτήσει από τη Λετονία να επιταχύνει την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να αυξήσει την ενεργειακή απόδοση, ιδίως στον οικοδομικό τομέα και τον τομέα των μεταφορών. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λετονίας περιλαμβάνει μέτρα που αποσκοπούν στη διευκόλυνση των ιδιωτικών επενδύσεων στη χερσαία παραγωγή αιολικής ενέργειας.

Η εφαρμογή τους νωρίτερα από τον προγραμματισμένο χρόνο, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα η κυβέρνηση, θα μπορούσε να συμβάλει στην επιτάχυνση των επενδύσεων στη χερσαία παραγωγή αιολικής ενέργειας. Ωστόσο, η αύξηση του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα απαιτήσει επίσης από τη Λετονία να διερευνήσει ευκαιρίες στην υπεράκτια αιολική ενέργεια. Τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης, συμπεριλαμβανομένης της ριζικής ανακαίνισης, θα μπορούσαν να ενισχυθούν, ιδίως στα κτίρια, τις μεταφορές και τη βιομηχανία. Προκειμένου να διαφοροποιήσει το ενεργειακό μείγμα, η Λετονία εξετάζει το ενδεχόμενο επενδύσεων στην πυρηνική ενέργεια σε συνεργασία με γειτονικά κράτη μέλη. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Λετονία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (27) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα θα δημιουργήσει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Λετονία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Λετονία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(27)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της απομάκρυνσης από τα ορυκτά καύσιμα θα δημιουργήσει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Λετονία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Λετονία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (28) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται ιδιαίτερα στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(28)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται ιδιαίτερα στη σύσταση 1.

| (29) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Λετονία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(29)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Λετονία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3.

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Λετονία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να διευρύνει τη φορολογία, συμπεριλαμβανομένης της φορολογίας ακίνητης περιουσίας και κεφαλαίου, και να ενισχύσει την επάρκεια της υγειονομικής περίθαλψης και της κοινωνικής προστασίας για τη μείωση των ανισοτήτων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να βελτιωθεί η πρόσβαση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων στη χρηματοδότηση μέσω προγραμμάτων δημόσιου δανεισμού και εγγυήσεων που στοχεύουν στη διευκόλυνση των επενδύσεων στρατηγικής σημασίας, ιδίως όσον αφορά την πράσινη μετάβαση και την περιφερειακή ανάπτυξη.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων επιταχύνοντας την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, διασφαλίζοντας επαρκή δυναμικότητα διασύνδεσης, διαφοροποιώντας τον ενεργειακό εφοδιασμό και τις ενεργειακές διαδρομές και μειώνοντας τη συνολική κατανάλωση ενέργειας μέσω φιλόδοξων μέτρων ενεργειακής απόδοσης.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Λετονίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 63).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10157/2021· ST 10157/2021 ADD1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λετονίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λετονίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 89).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, καθώς οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής περιλαμβάνουν τις δημοσιονομικές επιπτώσεις της δημιουργίας αποθεμάτων ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού σύμφωνα με τις πρόσφατες τροποποιήσεις του νόμου για την ενέργεια.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, η οποία οφείλεται στο αποτέλεσμα βάσης, και συγκεκριμένα στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται ο δημοσιονομικός αντίκτυπος της δημιουργίας των αποθεμάτων ασφάλειας ενεργειακού εφοδιασμού, αλλά το εν λόγω μέτρο δεν προβλέπεται για το 2023.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Λετονία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

20

(21)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/120 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/120

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Λιθουανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας

(2022/C 334/15)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Λιθουανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Λιθουανία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Λιθουανία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Λιθουανία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Λιθουανίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Λιθουανίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 14 Μαΐου 2021, η Λιθουανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 20 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Λιθουανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 14 Μαΐου 2021, η Λιθουανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 20 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Λιθουανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 27 Απριλίου 2022, η Λιθουανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και στις 29 Απριλίου 2022 το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Λιθουανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 27 Απριλίου 2022, η Λιθουανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και στις 29 Απριλίου 2022 το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Λιθουανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Λιθουανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Λιθουανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Λιθουανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Λιθουανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Λιθουανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Λιθουανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Λιθουανίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2022 σχεδιάζεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Λιθουανίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2022 σχεδιάζεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Λιθουανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Λιθουανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Λιθουανίας μειώθηκε σε 1,0 % του ΑΕΠ από 7,3 % το 2020. Η απόκριση της Λιθουανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Λιθουανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε υψηλότερες αμοιβές για τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 44,3 % του ΑΕΠ το 2021 από 46,6 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Λιθουανία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Λιθουανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Λιθουανίας μειώθηκε σε 1,0 % του ΑΕΠ από 7,3 % το 2020. Η απόκριση της Λιθουανίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,9 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Λιθουανία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε υψηλότερες αμοιβές για τους υπαλλήλους του δημόσιου τομέα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 44,3 % του ΑΕΠ το 2021 από 46,6 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2022 και κατά 2,5 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,7 % το 2022 και κατά 2,6 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 4,9 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 2,4 % το 2023. Η αύξηση του ελλείμματος το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας, τη στήριξη των νοικοκυριών χαμηλότερου εισοδήματος και τη στέγαση των ροών των ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 43,3 % το 2022 και να παραμείνει σταθερός το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,6 % και 2,3 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 42,7 % το 2022 και 43,1 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 3,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Λιθουανίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2022 και κατά 2,5 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,7 % το 2022 και κατά 2,6 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 4,9 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 2,4 % το 2023. Η αύξηση του ελλείμματος το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων των υψηλών τιμών της ενέργειας, τη στήριξη των νοικοκυριών χαμηλότερου εισοδήματος και τη στέγαση των ροών των ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 43,3 % το 2022 και να παραμείνει σταθερός το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,6 % και 2,3 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 42,7 % το 2022 και 43,1 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 3,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Λιθουανίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,2 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε επιδοτήσεις σε εταιρείες αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, σε αντιστάθμιση του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) που εφαρμόζεται για τη θερμική ενέργεια και σε ευρύτερη εφαρμογή άλλων αντισταθμίσεων για τη θερμική ενέργεια. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδιαίτερα οι επιδοτήσεις σε εταιρείες αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και οι αντισταθμίσεις του ΦΠΑ για τη θερμική ενέργεια. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,2 % το 2022 και το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,5 % του ΑΕΠ τόσο το 2022 όσο και το 2023. |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,2 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε επιδοτήσεις σε εταιρείες αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας, σε αντιστάθμιση του φόρου προστιθέμενης αξίας (ΦΠΑ) που εφαρμόζεται για τη θερμική ενέργεια και σε ευρύτερη εφαρμογή άλλων αντισταθμίσεων για τη θερμική ενέργεια. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδιαίτερα οι επιδοτήσεις σε εταιρείες αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και οι αντισταθμίσεις του ΦΠΑ για τη θερμική ενέργεια. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,2 % το 2022 και το 2023 (13), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,5 % του ΑΕΠ τόσο το 2022 όσο και το 2023.

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λιθουανία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Λιθουανία να διατηρήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Συνέστησε επίσης στη Λιθουανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Λιθουανία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στη Λιθουανία να διατηρήσει υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Συνέστησε επίσης στη Λιθουανία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων για την τόνωση του αναπτυξιακού δυναμικού.

| (17) | Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 4,2 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Λιθουανία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Λιθουανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 3,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (1,2 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ), ενώ, μεταξύ άλλων μέτρων, η προσθετή στήριξη σε νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος (πρόσθετη αύξηση συντάξεων, επιδόματα τέκνου, κοινωνική πρόνοια, ελάχιστο επίπεδο μη φορολογητέου εισοδήματος) επίσης προβλέπεται να συμβάλει κατά 0,4 % του ΑΕΠ στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Λιθουανία δεν διατηρεί επαρκώς υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Λιθουανίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 4,2 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Λιθουανία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Λιθουανία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 3,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (1,2 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ), ενώ, μεταξύ άλλων μέτρων, η προσθετή στήριξη σε νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος (πρόσθετη αύξηση συντάξεων, επιδόματα τέκνου, κοινωνική πρόνοια, ελάχιστο επίπεδο μη φορολογητέου εισοδήματος) επίσης προβλέπεται να συμβάλει κατά 0,4 % του ΑΕΠ στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. Ως εκ τούτου, με βάση τις τρέχουσες εκτιμήσεις της Επιτροπής, η Λιθουανία δεν διατηρεί επαρκώς υπό έλεγχο την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 1,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Λιθουανία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (1,2 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 1,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Λιθουανία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,4 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (1,2 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το δημόσιο έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 1,3 % το 2024 και σε 1,0 % έως το 2025. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 42,6 % το 2024 και στη συνέχεια σε 42,5 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το δημόσιο έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 1,3 % το 2024 και σε 1,0 % έως το 2025. Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 42,6 % το 2024 και στη συνέχεια σε 42,5 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Στον πίνακα αποτελεσμάτων για τις δημόσιες συμβάσεις του 2020 εντοπίστηκαν ορισμένα εμπόδια στο σύστημα δημόσιων συμβάσεων στη Λιθουανία: έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών προμηθειών, ελάχιστοι ή καθόλου συμμετέχοντες σε διαγωνισμούς και υπερβολική εξάρτηση από το κριτήριο της τιμής. Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την προώθηση των συνεργατικών δημόσιων συμβάσεων μεταξύ των δήμων, έτσι ώστε η μεταρρύθμιση να καλύπτει και το επίπεδο της κεντρικής διακυβέρνησης, θα βοηθήσει την ανάπτυξη και τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών, καθώς και τη βελτίωση της συνολικής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των διαδικασιών. Θα συμβάλει επίσης στην αύξηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας. |
| --- | --- |

(20)

Στον πίνακα αποτελεσμάτων για τις δημόσιες συμβάσεις του 2020 εντοπίστηκαν ορισμένα εμπόδια στο σύστημα δημόσιων συμβάσεων στη Λιθουανία: έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών προμηθειών, ελάχιστοι ή καθόλου συμμετέχοντες σε διαγωνισμούς και υπερβολική εξάρτηση από το κριτήριο της τιμής. Η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των συνεχιζόμενων προσπαθειών για την προώθηση των συνεργατικών δημόσιων συμβάσεων μεταξύ των δήμων, έτσι ώστε η μεταρρύθμιση να καλύπτει και το επίπεδο της κεντρικής διακυβέρνησης, θα βοηθήσει την ανάπτυξη και τη διάδοση βέλτιστων πρακτικών, καθώς και τη βελτίωση της συνολικής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των διαδικασιών. Θα συμβάλει επίσης στην αύξηση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Λιθουανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εστιάζει σε μεγάλο βαθμό σε μέτρα για την προώθηση της ψηφιοποίησης και της πράσινης μετάβασης, τη διασφάλιση της ποιότητας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών υγείας, την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας, την προτεραιότητα στην εκπαίδευση και την καινοτομία και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Λιθουανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εστιάζει σε μεγάλο βαθμό σε μέτρα για την προώθηση της ψηφιοποίησης και της πράσινης μετάβασης, τη διασφάλιση της ποιότητας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών υγείας, την ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας, την προτεραιότητα στην εκπαίδευση και την καινοτομία και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δημόσιου τομέα.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Λιθουανία αντιπροσωπεύουν το 37,8 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 31,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Λιθουανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Λιθουανία αντιπροσωπεύουν το 37,8 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 31,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Λιθουανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), με τη Λιθουανία στις 22 Απριλίου 2022. Η Λιθουανία υπέβαλε το πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής στις 16 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Λιθουανία έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), με τη Λιθουανία στις 22 Απριλίου 2022. Η Λιθουανία υπέβαλε το πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής στις 16 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Λιθουανία έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Λιθουανία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την πρωτοβάθμια και προληπτική περίθαλψη, τις αδυναμίες στον προγραμματισμό και την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών και την έλλειψη στρατηγικής όσον αφορά την κοινωνική στέγαση. Τα υψηλά επίπεδα των εισαγωγών σε νοσοκομεία που μπορούν να αποφευχθούν και των ποσοστών θνησιμότητας που είναι αντιμετωπίσιμα και μπορούν να αποφευχθούν, καταδεικνύουν την ανάγκη λήψης περισσότερων προληπτικών μέτρων στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη της Λιθουανίας. Επιπλέον, οι ελλείψεις και η άνιση κατανομή των επαγγελματιών του τομέα υγείας περιορίζουν την πρόσβαση στην πρωτοβάθμια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη μακροχρόνια περίθαλψη. Πέρα από τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας και τις επενδύσεις στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και της πρόληψης. Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων υπουργείων και άλλων δημόσιων φορέων και τα κενά στον εντοπισμό των αναγκών εμποδίζουν την ολοκληρωμένη παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες επίσης δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανάγκες των ανέργων. Το 2019 (19), οι δαπάνες της Λιθουανίας για την κοινωνική στέγαση, δηλαδή 10,31 EUR ανά κάτοικο, ήταν σημαντικά χαμηλότερες από τον ενωσιακό μέσο όρο που ανήλθε σε 101,58 EUR (αμφότερα τα ποσά σε σταθερές τιμές 2010), με αποτέλεσμα συνεχείς ελλείψεις και μακρές λίστες αναμονής. Η ποιότητα της παρεχόμενης κοινωνικής στέγασης πρέπει επίσης να βελτιωθεί. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει σημαντικά μέτρα, όπως η μεταρρύθμιση του συστήματος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και του συστήματος φορολογικών ελαφρύνσεων, σε συνδυασμό με την αύξηση της κάλυψης της κοινωνικής ασφάλισης της ανεργίας. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις βασικές προκλήσεις κοινωνικής προστασίας μόλις τεθούν σε εφαρμογή. Ωστόσο, πέρα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, περαιτέρω προσπάθειες είναι αναγκαίες για τη βελτίωση του προγραμματισμού, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών υπηρεσιών και για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και της ανεπαρκούς ποιότητας της κοινωνικής στέγασης. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Λιθουανία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την πρωτοβάθμια και προληπτική περίθαλψη, τις αδυναμίες στον προγραμματισμό και την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών και την έλλειψη στρατηγικής όσον αφορά την κοινωνική στέγαση. Τα υψηλά επίπεδα των εισαγωγών σε νοσοκομεία που μπορούν να αποφευχθούν και των ποσοστών θνησιμότητας που είναι αντιμετωπίσιμα και μπορούν να αποφευχθούν, καταδεικνύουν την ανάγκη λήψης περισσότερων προληπτικών μέτρων στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη της Λιθουανίας. Επιπλέον, οι ελλείψεις και η άνιση κατανομή των επαγγελματιών του τομέα υγείας περιορίζουν την πρόσβαση στην πρωτοβάθμια ιατροφαρμακευτική περίθαλψη και τη μακροχρόνια περίθαλψη. Πέρα από τις μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας και τις επενδύσεις στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Λιθουανίας, υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση της πρωτοβάθμιας περίθαλψης και της πρόληψης. Η έλλειψη συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων υπουργείων και άλλων δημόσιων φορέων και τα κενά στον εντοπισμό των αναγκών εμποδίζουν την ολοκληρωμένη παροχή κοινωνικών υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες επίσης δεν ανταποκρίνονται επαρκώς στις ανάγκες των ανέργων. Το 2019 (19), οι δαπάνες της Λιθουανίας για την κοινωνική στέγαση, δηλαδή 10,31 EUR ανά κάτοικο, ήταν σημαντικά χαμηλότερες από τον ενωσιακό μέσο όρο που ανήλθε σε 101,58 EUR (αμφότερα τα ποσά σε σταθερές τιμές 2010), με αποτέλεσμα συνεχείς ελλείψεις και μακρές λίστες αναμονής. Η ποιότητα της παρεχόμενης κοινωνικής στέγασης πρέπει επίσης να βελτιωθεί. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει σημαντικά μέτρα, όπως η μεταρρύθμιση του συστήματος ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος και του συστήματος φορολογικών ελαφρύνσεων, σε συνδυασμό με την αύξηση της κάλυψης της κοινωνικής ασφάλισης της ανεργίας. Τα μέτρα αυτά αναμένεται να συμβάλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις βασικές προκλήσεις κοινωνικής προστασίας μόλις τεθούν σε εφαρμογή. Ωστόσο, πέρα από τα μέτρα που περιλαμβάνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, περαιτέρω προσπάθειες είναι αναγκαίες για τη βελτίωση του προγραμματισμού, της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών υπηρεσιών και για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και της ανεπαρκούς ποιότητας της κοινωνικής στέγασης.

| (25) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(25)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (26) | Η Λιθουανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές για τον ενεργειακό της εφοδιασμό, καθώς εισάγει περίπου τα δύο τρίτα των ακαθάριστων αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια και το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του αερίου της. Το πετρέλαιο και το αέριο αντιπροσωπεύουν τα τρία τέταρτα του ενεργειακού μείγματος της χώρας. Έως και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το πετρέλαιο και το αέριο εισάγονταν κυρίως από τη Ρωσία. Το 2020, η Λιθουανία εισήγαγε το 42 % του εισαγόμενου φυσικού αερίου της από τη Ρωσία (ποσοστό που σε μεγάλο βαθμό συνάδει με τον ενωσιακό μέσο όρο ύψους 44 %) και το 73 % του εισαγόμενου αργού πετρελαίου της από τη Ρωσία (ποσοστό υψηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο ύψους 26 %) (20). Η ενεργειακή ζήτηση καθορίζεται από έναν μεγάλο στόλο μεταφορών με τη δημόσια συγκοινωνία και τους σιδηροδρόμους να εξακολουθούν να μη χρησιμοποιούνται επαρκώς, ένα μεγάλο απόθεμα ενεργειακά μη αποδοτικών κτιρίων και βιομηχανίες υψηλής ενεργειακής έντασης, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 67 % της συνολικής κατανάλωσης αερίου. Πρόσθετες προσπάθειες για τη μείωση της ενεργειακής έντασης σε αυτούς τους τομείς, με προώθηση του βιομηχανικού μετασχηματισμού, συμπεριλαμβανομένων καινοτόμων παραγωγικών διαδικασιών, καθώς και με περαιτέρω προώθηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θα μειώσουν την εξάρτηση της Λιθουανίας από τις συνολικές εισαγωγές ενέργειας. Η Λιθουανία έχει βελτιώσει σημαντικά την ενεργειακή της ασφάλεια αναπτύσσοντας συνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου με γειτονικά κράτη μέλη, καθώς και με τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Klaipėda. Γενικά, η Λιθουανία πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για περαιτέρω ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας με τους γείτονές της για τον συντονισμό περαιτέρω εισαγωγών αερίου και την αποτελεσματική χρήση των περιφερειακών υποδομών. Στο πλαίσιο αυτό, ο αγωγός διασύνδεσης αερίου με την Πολωνία (GIPL) που λειτουργεί από την 1η Μαΐου 2022 και η ενίσχυση άλλων διασυνδέσεων αερίου με γειτονικά κράτη μέλη θα συμβάλουν στη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού στην περιοχή. Η ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη συγχρονισμού με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, η εξασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη και η επιδίωξη κοινών έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα πρέπει, ωστόσο, να παραμείνουν προτεραιότητα πολιτικής. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση προκειμένου η Λιθουανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(26)

Η Λιθουανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές για τον ενεργειακό της εφοδιασμό, καθώς εισάγει περίπου τα δύο τρίτα των ακαθάριστων αναγκών της σε ηλεκτρική ενέργεια και το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου και του αερίου της. Το πετρέλαιο και το αέριο αντιπροσωπεύουν τα τρία τέταρτα του ενεργειακού μείγματος της χώρας. Έως και την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το πετρέλαιο και το αέριο εισάγονταν κυρίως από τη Ρωσία. Το 2020, η Λιθουανία εισήγαγε το 42 % του εισαγόμενου φυσικού αερίου της από τη Ρωσία (ποσοστό που σε μεγάλο βαθμό συνάδει με τον ενωσιακό μέσο όρο ύψους 44 %) και το 73 % του εισαγόμενου αργού πετρελαίου της από τη Ρωσία (ποσοστό υψηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο ύψους 26 %) (20). Η ενεργειακή ζήτηση καθορίζεται από έναν μεγάλο στόλο μεταφορών με τη δημόσια συγκοινωνία και τους σιδηροδρόμους να εξακολουθούν να μη χρησιμοποιούνται επαρκώς, ένα μεγάλο απόθεμα ενεργειακά μη αποδοτικών κτιρίων και βιομηχανίες υψηλής ενεργειακής έντασης, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 67 % της συνολικής κατανάλωσης αερίου. Πρόσθετες προσπάθειες για τη μείωση της ενεργειακής έντασης σε αυτούς τους τομείς, με προώθηση του βιομηχανικού μετασχηματισμού, συμπεριλαμβανομένων καινοτόμων παραγωγικών διαδικασιών, καθώς και με περαιτέρω προώθηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, θα μειώσουν την εξάρτηση της Λιθουανίας από τις συνολικές εισαγωγές ενέργειας. Η Λιθουανία έχει βελτιώσει σημαντικά την ενεργειακή της ασφάλεια αναπτύσσοντας συνδέσεις ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου με γειτονικά κράτη μέλη, καθώς και με τον τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Klaipėda. Γενικά, η Λιθουανία πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της για περαιτέρω ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας με τους γείτονές της για τον συντονισμό περαιτέρω εισαγωγών αερίου και την αποτελεσματική χρήση των περιφερειακών υποδομών. Στο πλαίσιο αυτό, ο αγωγός διασύνδεσης αερίου με την Πολωνία (GIPL) που λειτουργεί από την 1η Μαΐου 2022 και η ενίσχυση άλλων διασυνδέσεων αερίου με γειτονικά κράτη μέλη θα συμβάλουν στη διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού στην περιοχή. Η ολοκλήρωση του υπό εξέλιξη συγχρονισμού με το ηπειρωτικό δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης, η εξασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας των διασυνδέσεων με γειτονικά κράτη μέλη και η επιδίωξη κοινών έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα πρέπει, ωστόσο, να παραμείνουν προτεραιότητα πολιτικής. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση προκειμένου η Λιθουανία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (27) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Λιθουανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Λιθουανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(27)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Λιθουανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Λιθουανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (28) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(28)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (29) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Λιθουανία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2, |
| --- | --- |

(29)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Λιθουανία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2,

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Λιθουανία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να ενισχύσει τις συνεργατικές δημόσιες συμβάσεις σε επίπεδο κεντρικής διακυβέρνησης και δήμων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να ενισχύσει την πρωτοβάθμια και την προληπτική περίθαλψη. Να μειώσει τον κατακερματισμό του προγραμματισμού και της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών και να βελτιώσει την εξατομίκευση και την ενσωμάτωσή τους σε άλλες υπηρεσίες. Να βελτιώσει την πρόσβαση στην κοινωνική στέγαση, καθώς και την ποιότητα αυτής.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα επιταχύνοντας την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αυξάνοντας την ενεργειακή απόδοση και την απαλλαγή της βιομηχανίας, των μεταφορών και των κτιρίων από τις ανθρακούχες εκπομπές και να διασφαλίσει την επαρκή δυναμικότητα των ενεργειακών διασυνδέσεων.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Λιθουανίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 68).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10477/2021· ST 10477/2021 ADD 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Λιθουανίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Λιθουανίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 95).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/SPR_EXP_FHO__custom_2036156/default/table?lang=en

19

(20)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Λιθουανία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

20

(21)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

21

(22)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/128 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/128

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 του Λουξεμβούργου και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 του Λουξεμβούργου

(2022/C 334/16)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία το Λουξεμβούργο δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία το Λουξεμβούργο δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 του Λουξεμβούργου, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 του Λουξεμβούργου, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, το Λουξεμβούργο υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Λουξεμβούργου (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι το Λουξεμβούργο έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, το Λουξεμβούργο υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Λουξεμβούργου (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι το Λουξεμβούργο έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, το Λουξεμβούργο υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση του Λουξεμβούργου σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, το Λουξεμβούργο υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση του Λουξεμβούργου σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για το Λουξεμβούργο. Αξιολόγησε την πρόοδο του Λουξεμβούργου όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Λουξεμβούργου, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο του Λουξεμβούργου όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για το Λουξεμβούργο. Αξιολόγησε την πρόοδο του Λουξεμβούργου όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Λουξεμβούργου, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο του Λουξεμβούργου όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στο Λουξεμβούργο να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στο Λουξεμβούργο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης του Λουξεμβούργου βελτιώθηκε από έλλειμμα 3,4 % του ΑΕΠ το 2020 σε πλεόνασμα 0,9 % το 2021. Η απόκριση του Λουξεμβούργου σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 2,4 % του ΑΕΠ το 2020 σε 0,7 %. Τα μέτρα που ελήφθησαν από το Λουξεμβούργο το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 24,4 % του ΑΕΠ το 2021 από 24,8 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(12)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στο Λουξεμβούργο να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στο Λουξεμβούργο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης του Λουξεμβούργου βελτιώθηκε από έλλειμμα 3,4 % του ΑΕΠ το 2020 σε πλεόνασμα 0,9 % το 2021. Η απόκριση του Λουξεμβούργου σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 2,4 % του ΑΕΠ το 2020 σε 0,7 %. Τα μέτρα που ελήφθησαν από το Λουξεμβούργο το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 24,4 % του ΑΕΠ το 2021 από 24,8 % του ΑΕΠ το 2020.

| (13) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις είναι συντηρητικό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,4 % το 2022 και κατά 2,9 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,2 % το 2022 και κατά 2,7 % το 2023. Η διαφορά κατά 0,8 εκατοστιαίες μονάδες το 2022 οφείλεται κυρίως στις υψηλότερες προσδοκίες για επενδύσεις και θετική συμβολή των καθαρών εξαγωγών στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα υποχωρήσει σε έλλειμμα 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τις υψηλότερες δαπάνες για την αμοιβή των εργαζομένων, τις επενδύσεις και τις κοινωνικές παροχές, ενώ στο σκέλος των εσόδων οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος και πλούτου προβλέπεται να μειωθούν. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 25,4 % το 2022 και στη συνέχεια στο 25,8 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 0,1 % του ΑΕΠ για το 2022 και πλεόνασμα 0,1 % για το 2023. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 24,7 % το 2022 και 25,1 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να αυξήσουν τη δυνητική ανάπτυξη του Λουξεμβούργου. |
| --- | --- |

(13)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις είναι συντηρητικό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,4 % το 2022 και κατά 2,9 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,2 % το 2022 και κατά 2,7 % το 2023. Η διαφορά κατά 0,8 εκατοστιαίες μονάδες το 2022 οφείλεται κυρίως στις υψηλότερες προσδοκίες για επενδύσεις και θετική συμβολή των καθαρών εξαγωγών στην αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό ισοζύγιο θα υποχωρήσει σε έλλειμμα 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τις υψηλότερες δαπάνες για την αμοιβή των εργαζομένων, τις επενδύσεις και τις κοινωνικές παροχές, ενώ στο σκέλος των εσόδων οι τρέχοντες φόροι εισοδήματος και πλούτου προβλέπεται να μειωθούν. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 25,4 % το 2022 και στη συνέχεια στο 25,8 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 0,1 % του ΑΕΠ για το 2022 και πλεόνασμα 0,1 % για το 2023. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 24,7 % το 2022 και 25,1 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να αυξήσουν τη δυνητική ανάπτυξη του Λουξεμβούργου.

| (14) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 0,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,8 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε μια πίστωση φόρου ενέργειας, κοινωνικές μεταβιβάσεις προς νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και σε επιδοτήσεις για την παραγωγή. Ταυτόχρονα, συμφωνήθηκε με τους κοινωνικούς εταίρους να μετατεθεί από το καλοκαίρι του 2022 στον Απρίλιο του 2023 η αναμενόμενη ενεργοποίηση του μηχανισμού τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και να αναβληθεί για τον Απρίλιο του 2024 το νωρίτερο τυχόν επόμενη δόση. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η γενική περικοπή στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για καύσιμα το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % και 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13). |
| --- | --- |

(14)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 0,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,8 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε μια πίστωση φόρου ενέργειας, κοινωνικές μεταβιβάσεις προς νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και σε επιδοτήσεις για την παραγωγή. Ταυτόχρονα, συμφωνήθηκε με τους κοινωνικούς εταίρους να μετατεθεί από το καλοκαίρι του 2022 στον Απρίλιο του 2023 η αναμενόμενη ενεργοποίηση του μηχανισμού τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και να αναβληθεί για τον Απρίλιο του 2024 το νωρίτερο τυχόν επόμενη δόση. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι κατά κύριο λόγο προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η γενική περικοπή στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης για καύσιμα το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022 προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % και 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13).

| (15) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στο Λουξεμβούργο να συνεχίσει να επιδιώκει έναν υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στο Λουξεμβούργο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(15)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στο Λουξεμβούργο να συνεχίσει να επιδιώκει έναν υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στο Λουξεμβούργο να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (16) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 του Λουξεμβούργου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,3 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου (14). Το Λουξεμβούργο σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, το Λουξεμβούργο σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ οι υψηλότερες αμοιβές των εργαζομένων και οι κοινωνικές μεταβιβάσεις προβλέπεται επίσης να συμβάλουν (0,3 % του ΑΕΠ) στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 του Λουξεμβούργου, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,3 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου (14). Το Λουξεμβούργο σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη, μεταξύ άλλων χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, το Λουξεμβούργο σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ οι υψηλότερες αμοιβές των εργαζομένων και οι κοινωνικές μεταβιβάσεις προβλέπεται επίσης να συμβάλουν (0,3 % του ΑΕΠ) στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών.

| (17) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Το Λουξεμβούργο προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή 0,1 % του ΑΕΠ στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,3 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Το Λουξεμβούργο προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή 0,1 % του ΑΕΠ στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,3 % του ΑΕΠ).

| (18) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 0,2 % το 2025. Το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν ελαφρώς υψηλότερα έσοδα και σταθερές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 26,2 % το 2024, και σταθεροποίηση σε ποσοστό 26,2 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(18)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 0,2 % το 2025. Το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται, ως εκ τούτου, να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν ελαφρώς υψηλότερα έσοδα και σταθερές δαπάνες ως ποσοστό του ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα με αύξηση σε ποσοστό 26,2 % το 2024, και σταθεροποίηση σε ποσοστό 26,2 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (19) | Η κρίση λόγω COVID-19 είχε μικρότερο αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη, ενώ και οι σχετικοί δείκτες αναμένεται να βελτιωθούν το 2022. Ωστόσο, ο αντίκτυπος των δημογραφικών τάσεων στις κρατικές δαπάνες θα ενταθεί κατά τις επόμενες δεκαετίες. Ειδικότερα, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο αριθμός των συνταξιούχων ανά εργαζόμενο αναμένεται να αυξηθεί σταθερά λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της επιβράδυνσης των καθαρών μεταναστευτικών ροών. Σύμφωνα με το σενάριο της μη πραγματοποίησης αλλαγής πολιτικής, το Λουξεμβούργο θα αντιμετωπίσει μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις των συνταξιοδοτικών δαπανών της Ένωσης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, έως το 2070. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει σε συνταξιοδοτικές δαπάνες ύψους περίπου 18 % του ΑΕΠ (σε σύγκριση με 9 % το 2019), μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση. Αυτό θα προκαλέσει σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους, γεγονός που θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών σε μακροπρόθεσμο επίπεδο. Η αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης θα είχε τον πλέον επωφελή μακροοικονομικό αντίκτυπο, δεδομένου ότι ο παράγοντας αυτός έχει τις μεγαλύτερες προοπτικές μείωσης των συνταξιοδοτικών δαπανών. Με τη σειρά της, το υψηλότερο ποσοστό των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας θα στηρίξει επίσης την οικονομική ανάπτυξη. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας δεν εξετάζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ούτε τις αρνητικές επιπτώσεις των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και των οικονομικών κινήτρων για πρόωρη έξοδο από την αγορά εργασίας, γεγονός που εξηγεί το χαμηλό ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Η έγκαιρη έναρξη των μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στον περιορισμό των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και στη μετατόπιση των προτιμήσεων των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας προς την απασχόλησή τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα επιτρέψει τη σταδιακή εφαρμογή, με αποτέλεσμα την αύξηση της δίκαιης εφαρμογής τους μεταξύ των γενεών. |
| --- | --- |

(19)

Η κρίση λόγω COVID-19 είχε μικρότερο αντίκτυπο στα δημόσια οικονομικά σε σύγκριση με άλλα κράτη μέλη, ενώ και οι σχετικοί δείκτες αναμένεται να βελτιωθούν το 2022. Ωστόσο, ο αντίκτυπος των δημογραφικών τάσεων στις κρατικές δαπάνες θα ενταθεί κατά τις επόμενες δεκαετίες. Ειδικότερα, αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι ο αριθμός των συνταξιούχων ανά εργαζόμενο αναμένεται να αυξηθεί σταθερά λόγω της γήρανσης του πληθυσμού και της επιβράδυνσης των καθαρών μεταναστευτικών ροών. Σύμφωνα με το σενάριο της μη πραγματοποίησης αλλαγής πολιτικής, το Λουξεμβούργο θα αντιμετωπίσει μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις των συνταξιοδοτικών δαπανών της Ένωσης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, έως το 2070. Το γεγονός αυτό θα οδηγήσει σε συνταξιοδοτικές δαπάνες ύψους περίπου 18 % του ΑΕΠ (σε σύγκριση με 9 % το 2019), μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση. Αυτό θα προκαλέσει σημαντική αύξηση του δημόσιου χρέους, γεγονός που θα θέσει σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών σε μακροπρόθεσμο επίπεδο. Η αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης θα είχε τον πλέον επωφελή μακροοικονομικό αντίκτυπο, δεδομένου ότι ο παράγοντας αυτός έχει τις μεγαλύτερες προοπτικές μείωσης των συνταξιοδοτικών δαπανών. Με τη σειρά της, το υψηλότερο ποσοστό των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας στην αγορά εργασίας θα στηρίξει επίσης την οικονομική ανάπτυξη. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας δεν εξετάζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ούτε τις αρνητικές επιπτώσεις των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και των οικονομικών κινήτρων για πρόωρη έξοδο από την αγορά εργασίας, γεγονός που εξηγεί το χαμηλό ποσοστό απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Η έγκαιρη έναρξη των μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στον περιορισμό των καθεστώτων πρόωρης συνταξιοδότησης και στη μετατόπιση των προτιμήσεων των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας προς την απασχόλησή τους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα θα επιτρέψει τη σταδιακή εφαρμογή, με αποτέλεσμα την αύξηση της δίκαιης εφαρμογής τους μεταξύ των γενεών.

| (20) | Η καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού στην Ένωση είναι ουσιαστικής σημασίας για: i) την πρόληψη της στρέβλωσης του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων· ii) τη διασφάλιση της δίκαιης μεταχείρισης των φορολογουμένων· και iii) τη διασφάλιση των δημόσιων οικονομικών. Το Λουξεμβούργο είναι μια μικρή ανοικτή οικονομία, με μεγάλο ενοποιημένο χρηματοπιστωτικό τομέα, γεγονός που σε μεγάλο βαθμό εξηγεί την ύπαρξη μεγάλων χρηματοοικονομικών ροών. Ωστόσο, αυτές οι μεγάλες χρηματοοικονομικές ροές αντικατοπτρίζουν επίσης τη μεγάλη παρουσία στη χώρα εταιρειών που ελέγχονται από το εξωτερικό, οι οποίες ασκούν δραστηριότητες ενδοομιλικής χρηματοδότησης και ταμειακής διαχείρισης. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η απουσία παρακράτησης φόρου — ή ισοδύναμων μέτρων για τις πληρωμές τόκων και δικαιωμάτων σε περιοχές δικαιοδοσίας που εφαρμόζουν χαμηλή ή μηδενική φορολογία, πέραν των χωρών που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο μη συνεργάσιμων περιοχών δικαιοδοσίας (18). Οι εξερχόμενες πληρωμές τόκων και δικαιωμάτων από εταιρείες με έδρα το Λουξεμβούργο προς δικαιοδοσίες εκτός της ΕΕ θα μπορούσαν να υπόκεινται σε ελάχιστη ή καμία φορολόγηση, εάν οι εν λόγω πληρωμές δεν φορολογηθούν ή υποβληθούν σε χαμηλή φορολογία στη δικαιοδοσία του αποδέκτη. Το Λουξεμβούργο έχει λάβει ορισμένα μέτρα για την καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού. Μέχρι στιγμής, τα μέτρα είναι περιορισμένα και ανεπαρκή για την αντιμετώπιση του ζητήματος των εξερχόμενων πληρωμών του φορολογικού συστήματος, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις πολυεθνικές εταιρείες για την εφαρμογή επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού. |
| --- | --- |

(20)

Η καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού στην Ένωση είναι ουσιαστικής σημασίας για: i) την πρόληψη της στρέβλωσης του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων· ii) τη διασφάλιση της δίκαιης μεταχείρισης των φορολογουμένων· και iii) τη διασφάλιση των δημόσιων οικονομικών. Το Λουξεμβούργο είναι μια μικρή ανοικτή οικονομία, με μεγάλο ενοποιημένο χρηματοπιστωτικό τομέα, γεγονός που σε μεγάλο βαθμό εξηγεί την ύπαρξη μεγάλων χρηματοοικονομικών ροών. Ωστόσο, αυτές οι μεγάλες χρηματοοικονομικές ροές αντικατοπτρίζουν επίσης τη μεγάλη παρουσία στη χώρα εταιρειών που ελέγχονται από το εξωτερικό, οι οποίες ασκούν δραστηριότητες ενδοομιλικής χρηματοδότησης και ταμειακής διαχείρισης. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η απουσία παρακράτησης φόρου — ή ισοδύναμων μέτρων για τις πληρωμές τόκων και δικαιωμάτων σε περιοχές δικαιοδοσίας που εφαρμόζουν χαμηλή ή μηδενική φορολογία, πέραν των χωρών που περιλαμβάνονται στον ενωσιακό κατάλογο μη συνεργάσιμων περιοχών δικαιοδοσίας (18). Οι εξερχόμενες πληρωμές τόκων και δικαιωμάτων από εταιρείες με έδρα το Λουξεμβούργο προς δικαιοδοσίες εκτός της ΕΕ θα μπορούσαν να υπόκεινται σε ελάχιστη ή καμία φορολόγηση, εάν οι εν λόγω πληρωμές δεν φορολογηθούν ή υποβληθούν σε χαμηλή φορολογία στη δικαιοδοσία του αποδέκτη. Το Λουξεμβούργο έχει λάβει ορισμένα μέτρα για την καταπολέμηση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού. Μέχρι στιγμής, τα μέτρα είναι περιορισμένα και ανεπαρκή για την αντιμετώπιση του ζητήματος των εξερχόμενων πληρωμών του φορολογικού συστήματος, οι οποίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις πολυεθνικές εταιρείες για την εφαρμογή επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στο Λουξεμβούργο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, οι προκλήσεις αυτές αφορούν την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας, την ένταξη στην αγορά εργασίας και τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και την έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης και τη θεσμική ανθεκτικότητα του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μέτρα για την αύξηση της δημόσιας προσφοράς οικονομικά προσιτής στέγασης. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης επενδύσεις στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και στις βιώσιμες μεταφορές, οι οποίες συμβάλλουν στην προοδευτική απαλλαγή της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και ένα μεγάλο δημόσιο έργο έρευνας και καινοτομίας στον τομέα των τεχνολογιών κβαντικής επικοινωνίας θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τις επιχειρηματικές επενδύσεις και να τονώσουν μεσοπρόθεσμα την αύξηση της παραγωγικότητας. Όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει συνδυασμό μέτρων για τη βελτίωση της διαφάνειας και την ενίσχυση του πλαισίου για την εποπτεία των παρόχων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η στρατηγική για τις δεξιότητες και τα προγράμματα κατάρτισης που προβλέπονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένου ειδικού στόχου για τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση της ένταξης στην αγορά εργασίας. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στο Λουξεμβούργο στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, οι προκλήσεις αυτές αφορούν την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας, την ένταξη στην αγορά εργασίας και τις επενδύσεις στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και την έλλειψη οικονομικά προσιτής στέγασης και τη θεσμική ανθεκτικότητα του πλαισίου για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει μέτρα για την αύξηση της δημόσιας προσφοράς οικονομικά προσιτής στέγασης. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει επίσης επενδύσεις στην παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και στις βιώσιμες μεταφορές, οι οποίες συμβάλλουν στην προοδευτική απαλλαγή της οικονομίας από τις ανθρακούχες εκπομπές. Οι ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες και ένα μεγάλο δημόσιο έργο έρευνας και καινοτομίας στον τομέα των τεχνολογιών κβαντικής επικοινωνίας θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τις επιχειρηματικές επενδύσεις και να τονώσουν μεσοπρόθεσμα την αύξηση της παραγωγικότητας. Όσον αφορά την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει συνδυασμό μέτρων για τη βελτίωση της διαφάνειας και την ενίσχυση του πλαισίου για την εποπτεία των παρόχων χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Η στρατηγική για τις δεξιότητες και τα προγράμματα κατάρτισης που προβλέπονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, συμπεριλαμβανομένου ειδικού στόχου για τους εργαζομένους μεγαλύτερης ηλικίας, αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση της ένταξης στην αγορά εργασίας.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Λουξεμβούργου αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στο Λουξεμβούργο αντιπροσωπεύουν το 61 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 32 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει το Λουξεμβούργο να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά του. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας του Λουξεμβούργου αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στο Λουξεμβούργο αντιπροσωπεύουν το 61 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 32 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει το Λουξεμβούργο να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά του. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Το Λουξεμβούργο δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19). Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, το Λουξεμβούργο πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Το Λουξεμβούργο δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19). Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, το Λουξεμβούργο πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Λουξεμβούργο αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με το φορολογικό σύστημα, ιδίως όσον αφορά την αυξανόμενη ανισότητα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Το εκπαιδευτικό σύστημα του Λουξεμβούργου χαρακτηρίζεται από τη χρήση τριών γλωσσών διδασκαλίας, της λουξεμβουργιανής, της γερμανικής και της γαλλικής, καθώς και από μεγάλο αριθμό μαθητών με διαφόρων ειδών κοινωνικοοικονομικό και γλωσσικό υπόβαθρο. Τα αποτελέσματα διεθνών δοκιμασιών δείχνουν ότι οι βασικές δεξιότητες των μαθητών είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ένωσης και συνδέονται στενά με το κοινωνικοοικονομικό και γλωσσικό υπόβαθρο των μαθητών. Στην έρευνα του 2018 που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA) από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, το Λουξεμβούργο κατέγραψε μία από τις μεγαλύτερες βαθμολογικές διαφορές της Ένωσης στην ανάγνωση μεταξύ προνομιούχων και μειονεκτούντων μαθητών. Οι ανισότητες ενισχύονται από την πολύγλωσση διδασκαλία και τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές χωρίζονται σε διαφορετικές κατευθύνσεις σπουδών σε πρώιμο στάδιο. Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν παρέχει σε όλους τους μαθητές επαρκείς πολυγλωσσικές και βασικές δεξιότητες για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας της χώρας. Η εξατομικευμένη υποστήριξη για τους μαθητές θα συμβάλει στην πλήρη αξιοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού και στη συνολική ένταξη όλων των μαθητών. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του εθνικού παρατηρητηρίου ποιότητας των σχολείων το 2020, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της διακυβέρνησης του εκπαιδευτικού συστήματος, μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης εργαλείων αξιολόγησης και μετρήσιμων στόχων για την προώθηση της ποιότητας και της ισότητας των ευκαιριών τόσο στην τυπική όσο και στη μη τυπική πλευρά του εκπαιδευτικού συστήματος. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, το Λουξεμβούργο αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με το φορολογικό σύστημα, ιδίως όσον αφορά την αυξανόμενη ανισότητα στο εκπαιδευτικό σύστημα. Το εκπαιδευτικό σύστημα του Λουξεμβούργου χαρακτηρίζεται από τη χρήση τριών γλωσσών διδασκαλίας, της λουξεμβουργιανής, της γερμανικής και της γαλλικής, καθώς και από μεγάλο αριθμό μαθητών με διαφόρων ειδών κοινωνικοοικονομικό και γλωσσικό υπόβαθρο. Τα αποτελέσματα διεθνών δοκιμασιών δείχνουν ότι οι βασικές δεξιότητες των μαθητών είναι χαμηλότερες από τον μέσο όρο της Ένωσης και συνδέονται στενά με το κοινωνικοοικονομικό και γλωσσικό υπόβαθρο των μαθητών. Στην έρευνα του 2018 που διενεργήθηκε στο πλαίσιο του Προγράμματος Διεθνούς Αξιολόγησης Μαθητών (PISA) από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, το Λουξεμβούργο κατέγραψε μία από τις μεγαλύτερες βαθμολογικές διαφορές της Ένωσης στην ανάγνωση μεταξύ προνομιούχων και μειονεκτούντων μαθητών. Οι ανισότητες ενισχύονται από την πολύγλωσση διδασκαλία και τον τρόπο με τον οποίο οι μαθητές χωρίζονται σε διαφορετικές κατευθύνσεις σπουδών σε πρώιμο στάδιο. Το εκπαιδευτικό σύστημα δεν παρέχει σε όλους τους μαθητές επαρκείς πολυγλωσσικές και βασικές δεξιότητες για την κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας της χώρας. Η εξατομικευμένη υποστήριξη για τους μαθητές θα συμβάλει στην πλήρη αξιοποίηση του αναπτυξιακού δυναμικού και στη συνολική ένταξη όλων των μαθητών. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα του εθνικού παρατηρητηρίου ποιότητας των σχολείων το 2020, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης της διακυβέρνησης του εκπαιδευτικού συστήματος, μέσω της περαιτέρω ανάπτυξης εργαλείων αξιολόγησης και μετρήσιμων στόχων για την προώθηση της ποιότητας και της ισότητας των ευκαιριών τόσο στην τυπική όσο και στη μη τυπική πλευρά του εκπαιδευτικού συστήματος.

| (25) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(25)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (26) | Το ενεργειακό σύστημα του Λουξεμβούργου χαρακτηρίζεται από υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές και εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (20), το Λουξεμβούργο είναι ο μεγαλύτερος καθαρός εισαγωγέας ενέργειας της Ένωσης σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού. Εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις εισαγωγές πρωτογενούς ενέργειας, με ποσοστό εξάρτησης 92,5 %. Οι κυρίαρχες πηγές πρωτογενούς ενέργειας είναι μακράν το πετρέλαιο και το αέριο· το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 68,5 % της κατανάλωσης ενέργειας, ενώ το αέριο το 17,8 %. Το Λουξεμβούργο δεν εισάγει πετρέλαιο από τη Ρωσία, ενώ ο μέσος όρος της Ένωσης είναι 26 % των εισαγωγών αργού πετρελαίου. Ωστόσο, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί σχετικά σημαντική πηγή εισαγωγών αερίου, καθώς παρέχει το 27 % των εισαγωγών φυσικού αερίου του Λουξεμβούργου, παρότι το εν λόγω ποσοστό είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 %). Το Λουξεμβούργο ενοποίησε την αγορά αερίου του με εκείνη του Βελγίου. Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, μολονότι δεν υπάρχουν σημαντικά σημεία συμφόρησης βραχυπρόθεσμα, απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις που θα συνοδεύσουν τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση και την αναβάθμιση του δικτύου. Η ζήτηση αερίου για βιομηχανική χρήση έχει διατηρηθεί σε σταθερό επίπεδο τα τελευταία χρόνια, ενώ η ζήτηση αερίου στον εμπορικό τομέα αυξήθηκε ελαφρά. Η κυριότερη αύξηση της κατανάλωσης αερίου προήλθε από την αύξηση της κατανάλωσης στις κατοικίες. Το Λουξεμβούργο πρέπει να αντιμετωπίσει την πρόκληση της ανεπαρκούς προσφοράς κατοικιών, επιτυγχάνοντας παράλληλα τους στόχους του για την ενέργεια και το κλίμα. Υπάρχει επίσης ανάγκη ανακαίνισης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος. Με το 20,8 % του συνολικού δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας (σε όρους GWh), ο τομέας της κατασκευής και ανακαίνισης κατοικιών αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή σωρευτικού δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας έως το 2030. Το Λουξεμβούργο αύξησε το ποσοστό ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, από 5 % το 2015 σε 12 % το 2020. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι ένα από τα κράτη μέλη με το χαμηλότερο ποσοστό. Το Λουξεμβούργο θα πρέπει να αναλάβει ισχυρή δράση για να επιτύχει τους ενεργειακούς στόχους του για το 2030 όσον αφορά την απόκτηση του 25 % της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τη μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας κατά 40 έως 44 % σε σύγκριση με το 2007. Στο πλαίσιο αυτό, οι δήμοι θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο. Η κυκλοφοριακή συμφόρηση επιβαρύνει την οικονομία και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, ενώ οι μεταφορές αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό της κατανάλωσης πετρελαίου και το 59 % των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (24 % το 2019).
  Ως εκ τούτου, τα μέτρα που στοχεύουν σε πιο αποτελεσματικές και βιώσιμες μεταφορές μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στο εθνικό σχέδιο του Λουξεμβούργου για την ενέργεια και το κλίμα, που έχει ως στόχο μερίδιο 40 % για τα ηλεκτρικά οχήματα και τα οχήματα με ρευματολήπτη για το 2030. Το Λουξεμβούργο έχει θέσει το ίδιο ως στόχο να καταστεί κλιματικά ουδέτερο έως το 2050. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου το Λουξεμβούργο να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(26)

Το ενεργειακό σύστημα του Λουξεμβούργου χαρακτηρίζεται από υψηλή εξάρτηση από τις εισαγωγές και εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (20), το Λουξεμβούργο είναι ο μεγαλύτερος καθαρός εισαγωγέας ενέργειας της Ένωσης σε σχέση με το μέγεθος του πληθυσμού. Εξαρτάται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τις εισαγωγές πρωτογενούς ενέργειας, με ποσοστό εξάρτησης 92,5 %. Οι κυρίαρχες πηγές πρωτογενούς ενέργειας είναι μακράν το πετρέλαιο και το αέριο· το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 68,5 % της κατανάλωσης ενέργειας, ενώ το αέριο το 17,8 %. Το Λουξεμβούργο δεν εισάγει πετρέλαιο από τη Ρωσία, ενώ ο μέσος όρος της Ένωσης είναι 26 % των εισαγωγών αργού πετρελαίου. Ωστόσο, η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί σχετικά σημαντική πηγή εισαγωγών αερίου, καθώς παρέχει το 27 % των εισαγωγών φυσικού αερίου του Λουξεμβούργου, παρότι το εν λόγω ποσοστό είναι χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 %). Το Λουξεμβούργο ενοποίησε την αγορά αερίου του με εκείνη του Βελγίου. Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, μολονότι δεν υπάρχουν σημαντικά σημεία συμφόρησης βραχυπρόθεσμα, απαιτούνται περαιτέρω επενδύσεις που θα συνοδεύσουν τη μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση και την αναβάθμιση του δικτύου. Η ζήτηση αερίου για βιομηχανική χρήση έχει διατηρηθεί σε σταθερό επίπεδο τα τελευταία χρόνια, ενώ η ζήτηση αερίου στον εμπορικό τομέα αυξήθηκε ελαφρά. Η κυριότερη αύξηση της κατανάλωσης αερίου προήλθε από την αύξηση της κατανάλωσης στις κατοικίες. Το Λουξεμβούργο πρέπει να αντιμετωπίσει την πρόκληση της ανεπαρκούς προσφοράς κατοικιών, επιτυγχάνοντας παράλληλα τους στόχους του για την ενέργεια και το κλίμα. Υπάρχει επίσης ανάγκη ανακαίνισης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος. Με το 20,8 % του συνολικού δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας (σε όρους GWh), ο τομέας της κατασκευής και ανακαίνισης κατοικιών αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη πηγή σωρευτικού δυναμικού εξοικονόμησης ενέργειας έως το 2030. Το Λουξεμβούργο αύξησε το ποσοστό ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, από 5 % το 2015 σε 12 % το 2020. Ωστόσο, εξακολουθεί να είναι ένα από τα κράτη μέλη με το χαμηλότερο ποσοστό. Το Λουξεμβούργο θα πρέπει να αναλάβει ισχυρή δράση για να επιτύχει τους ενεργειακούς στόχους του για το 2030 όσον αφορά την απόκτηση του 25 % της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και τη μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας κατά 40 έως 44 % σε σύγκριση με το 2007. Στο πλαίσιο αυτό, οι δήμοι θα διαδραματίσουν καίριο ρόλο. Η κυκλοφοριακή συμφόρηση επιβαρύνει την οικονομία και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα, ενώ οι μεταφορές αντιπροσωπεύουν σημαντικό ποσοστό της κατανάλωσης πετρελαίου και το 59 % των συνολικών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (24 % το 2019).

Ως εκ τούτου, τα μέτρα που στοχεύουν σε πιο αποτελεσματικές και βιώσιμες μεταφορές μπορούν να συμβάλουν σημαντικά στη μείωση της εξάρτησης από το πετρέλαιο. Το γεγονός αυτό αντικατοπτρίζεται στο εθνικό σχέδιο του Λουξεμβούργου για την ενέργεια και το κλίμα, που έχει ως στόχο μερίδιο 40 % για τα ηλεκτρικά οχήματα και τα οχήματα με ρευματολήπτη για το 2030. Το Λουξεμβούργο έχει θέσει το ίδιο ως στόχο να καταστεί κλιματικά ουδέτερο έως το 2050. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου το Λουξεμβούργο να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (27) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, το Λουξεμβούργο μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης. Επιπλέον, το Λουξεμβούργο μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(27)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, το Λουξεμβούργο μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης. Επιπλέον, το Λουξεμβούργο μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (28) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(28)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (29) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για το Λουξεμβούργο, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(29)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για το Λουξεμβούργο, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3.

ΣΥΝΙΣΤΑ στο Λουξεμβούργο να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμο να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, ιδίως με τον περιορισμό της πρόωρης συνταξιοδότησης και την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας. Να λάβει μέτρα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση επαρκούς φορολόγησης των εξερχόμενων πληρωμών τόκων και δικαιωμάτων σε δικαιοδοσίες που εφαρμόζουν μηδενική και χαμηλή φορολογία.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να μειώσει τον αντίκτυπο των ανισοτήτων στις επιδόσεις των μαθητών και να προωθήσει ίσες ευκαιρίες για όλους τους σπουδαστές στο εκπαιδευτικό σύστημα.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα επιταχύνοντας την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ικανότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας και τις επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση τόσο στον οικιστικό όσο και στον μη οικιστικό τομέα. Να στηρίξει τους δήμους στην κατάρτιση λεπτομερών τοπικών σχεδίων για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της αιολικής ενέργειας και των φωτοβολταϊκών, και για συστήματα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης. Να προωθήσει περαιτέρω τον εξηλεκτρισμό των μεταφορών και να επενδύσει σε δίκτυα και υποδομές δημόσιων μεταφορών.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021,για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 του Λουξεμβούργου (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 73).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10155/2021.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του Λουξεμβούργου για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας του Λουξεμβούργου για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 101).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 24ης Φεβρουαρίου 2022, σχετικά με τον αναθεωρημένο ενωσιακό κατάλογο μη συνεργάσιμων περιοχών φορολογικής δικαιοδοσίας (ΕΕ C 103 της 3.2.2022, σ. 1).

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

19

(20)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου και αργού πετρελαίου αντιστοίχως. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για το Λουξεμβούργο, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές.

20

(21)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

21

(22)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/136 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/136

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ουγγαρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ουγγαρίας

(2022/C 334/17)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ουγγαρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022, όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ουγγαρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022, όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (3) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (4) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Ουγγαρία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω της πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (3) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (4) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Ουγγαρία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω της πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (5) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Ουγγαρίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (6). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (7) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (5) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Ουγγαρίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (6). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (7) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Ουγγαρία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. |
| --- | --- |

(9)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Ουγγαρία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

| (10) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Ουγγαρία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ουγγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ουγγαρίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(10)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Ουγγαρία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ουγγαρίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ουγγαρίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (11) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Ουγγαρία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. |
| --- | --- |

(11)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Ουγγαρία υπέβαλε το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ουγγαρίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Ουγγαρίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη και δεν τηρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (8), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Ουγγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ουγγαρίας μειώθηκε από 7,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 6,8 %. Η απόκριση της Ουγγαρίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,0 % του ΑΕΠ το 2020 σε 0,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ουγγαρία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε μείωση των εργοδοτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, στην κατάργηση της εισφοράς κατάρτισης, στην απαλλαγή των εργαζομένων κάτω των 25 ετών από τον φόρο εισοδήματος, στην επαναφορά της 13ης μηνιαίας σύνταξης και στην αύξηση των μισθών των γιατρών. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 76,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 79,6 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (8), το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Ουγγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ουγγαρίας μειώθηκε από 7,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 6,8 %. Η απόκριση της Ουγγαρίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,0 % του ΑΕΠ το 2020 σε 0,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Ουγγαρία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε μείωση των εργοδοτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, στην κατάργηση της εισφοράς κατάρτισης, στην απαλλαγή των εργαζομένων κάτω των 25 ετών από τον φόρο εισοδήματος, στην επαναφορά της 13ης μηνιαίας σύνταξης και στην αύξηση των μισθών των γιατρών. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 76,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 79,6 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης 2022 είναι ευνοϊκό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,3 % το 2022 και κατά 4,1 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2022 και 2,6 % το 2023, κυρίως λόγω της παραδοχής για πιο επίμονες μακροοικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, προβλέπεται ασθενέστερη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, ιδίως το 2023, και βραδύτερη αύξηση των επενδύσεων τόσο το 2022 όσο και το 2023. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,9 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,5 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη συνεχιζόμενη δυναμική αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει σε 76,1 % το 2022 και να μειωθεί σε 73,8 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 6,0 % και 4,9 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω των προβλεπόμενων λιγότερο ευνοϊκών μακροοικονομικών προοπτικών, ιδίως το 2023, και της υψηλότερης αύξησης των δαπανών, το οποίο περιλαμβάνει εισφορές κεφαλαίου σε εταιρείες κοινής ωφέλειας ύψους 1,1 % του ΑΕΠ το 2022 και επιπλέον 0,7 % το 2023. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 76,4 % το 2022 και 76,1 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στο υψηλότερο πρωτογενές ισοζύγιο και στη λιγότερο ευνοϊκή δυναμική του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 3,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ουγγαρίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης 2022 είναι ευνοϊκό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,3 % το 2022 και κατά 4,1 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2022 και 2,6 % το 2023, κυρίως λόγω της παραδοχής για πιο επίμονες μακροοικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τις προβλέψεις της Επιτροπής, προβλέπεται ασθενέστερη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης, ιδίως το 2023, και βραδύτερη αύξηση των επενδύσεων τόσο το 2022 όσο και το 2023. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,9 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,5 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως τη συνεχιζόμενη δυναμική αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει σε 76,1 % το 2022 και να μειωθεί σε 73,8 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 6,0 % και 4,9 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω των προβλεπόμενων λιγότερο ευνοϊκών μακροοικονομικών προοπτικών, ιδίως το 2023, και της υψηλότερης αύξησης των δαπανών, το οποίο περιλαμβάνει εισφορές κεφαλαίου σε εταιρείες κοινής ωφέλειας ύψους 1,1 % του ΑΕΠ το 2022 και επιπλέον 0,7 % το 2023. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 76,4 % το 2022 και 76,1 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στο υψηλότερο πρωτογενές ισοζύγιο και στη λιγότερο ευνοϊκή δυναμική του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 3,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ουγγαρίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 0,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,0 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,7 % του ΑΕΠ το 2023 (9). Τα μέτρα αυτά συνίστανται σε αντισταθμίσεις από την κυβέρνηση προς τις εταιρείες κοινής ωφέλειας με μεταβιβάσεις κεφαλαίου για αναμενόμενες ζημίες λόγω ρυθμιζόμενων τιμών ενέργειας, προσωρινή μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα και αντισταθμίσεις για μικρά πρατήρια βενζίνης. Όλα τα μέτρα εκτός από τα μόνιμα ανώτατα όρια τιμών λιανικής πώλησης αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας έχουν ανακοινωθεί ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως τα γενικά ανώτατα όρια τιμών στις λιανικές τιμές της ενέργειας και η μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,3 % το 2023 (10). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 0,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,0 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,7 % του ΑΕΠ το 2023 (9). Τα μέτρα αυτά συνίστανται σε αντισταθμίσεις από την κυβέρνηση προς τις εταιρείες κοινής ωφέλειας με μεταβιβάσεις κεφαλαίου για αναμενόμενες ζημίες λόγω ρυθμιζόμενων τιμών ενέργειας, προσωρινή μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα καύσιμα και αντισταθμίσεις για μικρά πρατήρια βενζίνης. Όλα τα μέτρα εκτός από τα μόνιμα ανώτατα όρια τιμών λιανικής πώλησης αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας έχουν ανακοινωθεί ως προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως τα γενικά ανώτατα όρια τιμών στις λιανικές τιμές της ενέργειας και η μείωση των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,3 % το 2023 (10).

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Ουγγαρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ουγγαρίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι γενικά ουδέτερος στο – 0,1 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (11). Η Ουγγαρία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 1,0 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021 λόγω της αναμενόμενης επιβράδυνσης στην απορρόφηση των κονδυλίων της Ένωσης (12). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (13). Ως εκ τούτου, η Ουγγαρία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ). Διάφορα μέτρα διακριτικής ευχέρειας συμβάλλουν επίσης στην αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων), όπως η επαναφορά της 13ης μηνιαίας σύνταξης, οι μισθολογικές παροχές για τους υπαλλήλους επιβολής του νόμου και τους στρατιωτικούς, και η μείωση των εργοδοτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και της εισφοράς κατάρτισης. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ουγγαρίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι γενικά ουδέτερος στο – 0,1 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (11). Η Ουγγαρία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να μειωθεί κατά 1,0 εκατοστιαία μονάδα του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021 λόγω της αναμενόμενης επιβράδυνσης στην απορρόφηση των κονδυλίων της Ένωσης (12). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (13). Ως εκ τούτου, η Ουγγαρία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ). Διάφορα μέτρα διακριτικής ευχέρειας συμβάλλουν επίσης στην αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων), όπως η επαναφορά της 13ης μηνιαίας σύνταξης, οι μισθολογικές παροχές για τους υπαλλήλους επιβολής του νόμου και τους στρατιωτικούς, και η μείωση των εργοδοτικών εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και της εισφοράς κατάρτισης.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,9 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (14). Η Ουγγαρία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (15). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,9 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,9 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (14). Η Ουγγαρία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (15). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,9 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 2,5 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 1,5 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, συγκεκριμένα με μείωσή του σε 70,4 % το 2024 και υποχώρησή του σε 66,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 2,5 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 1,5 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης του χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, συγκεκριμένα με μείωσή του σε 70,4 % το 2024 και υποχώρησή του σε 66,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Ο αντίκτυπος της γήρανσης του πληθυσμού και η αύξηση του δημόσιου χρέους κατά τη διάρκεια της κρίσης της νόσου COVID-19 αναμένεται να εντείνουν τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις δημοσιονομικής βιωσιμότητας στην Ουγγαρία. Οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν σημαντικά, από περίπου 8 % το 2019 σε πάνω από 12 % του ΑΕΠ το 2070. Οι δείκτες δημοσιονομικής βιωσιμότητας υποδεικνύουν μέτριους κινδύνους βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα και υψηλούς κινδύνους μακροπρόθεσμα. Τα πρόσφατα μέτρα πολιτικής οξύνουν την πρόκληση της βιωσιμότητας αυξάνοντας τις μακροπρόθεσμες συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις της κυβέρνησης. Η 13η μηνιαία σύνταξη που επανεισήχθη το 2021 και το 2022 αναμένεται να αυξήσει τις δαπάνες για τις συντάξεις. Οι αλλαγές στα φορολογικά και συνταξιοδοτικά συστήματα την τελευταία δεκαετία προβλέπεται να αυξήσουν τις δαπάνες για τις συντάξεις των υψηλόμισθων συνταξιούχων και να εντείνουν τις ανισότητες μεταξύ των συνταξιούχων. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την κατάργηση του ανώτατου ορίου για το συντάξιμο εισόδημα και τις συντάξεις, και τη θέσπιση του κατ’ αποκοπή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων που ενισχύει το συντάξιμο εισόδημα των υψηλόμισθων ατόμων. Η κατώτατη σύνταξη έχει παραμείνει ονομαστικά αμετάβλητη από το 2008, γεγονός που επηρεάζει την κατάσταση των ατόμων που έχουν διακεκομμένο ιστορικό απασχόλησης και χαμηλές μέσες αποδοχές κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους. |
| --- | --- |

(20)

Ο αντίκτυπος της γήρανσης του πληθυσμού και η αύξηση του δημόσιου χρέους κατά τη διάρκεια της κρίσης της νόσου COVID-19 αναμένεται να εντείνουν τις μακροπρόθεσμες προκλήσεις δημοσιονομικής βιωσιμότητας στην Ουγγαρία. Οι συνταξιοδοτικές δαπάνες προβλέπεται να αυξηθούν σημαντικά, από περίπου 8 % το 2019 σε πάνω από 12 % του ΑΕΠ το 2070. Οι δείκτες δημοσιονομικής βιωσιμότητας υποδεικνύουν μέτριους κινδύνους βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα και υψηλούς κινδύνους μακροπρόθεσμα. Τα πρόσφατα μέτρα πολιτικής οξύνουν την πρόκληση της βιωσιμότητας αυξάνοντας τις μακροπρόθεσμες συνταξιοδοτικές υποχρεώσεις της κυβέρνησης. Η 13η μηνιαία σύνταξη που επανεισήχθη το 2021 και το 2022 αναμένεται να αυξήσει τις δαπάνες για τις συντάξεις. Οι αλλαγές στα φορολογικά και συνταξιοδοτικά συστήματα την τελευταία δεκαετία προβλέπεται να αυξήσουν τις δαπάνες για τις συντάξεις των υψηλόμισθων συνταξιούχων και να εντείνουν τις ανισότητες μεταξύ των συνταξιούχων. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν την κατάργηση του ανώτατου ορίου για το συντάξιμο εισόδημα και τις συντάξεις, και τη θέσπιση του κατ’ αποκοπή φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων που ενισχύει το συντάξιμο εισόδημα των υψηλόμισθων ατόμων. Η κατώτατη σύνταξη έχει παραμείνει ονομαστικά αμετάβλητη από το 2008, γεγονός που επηρεάζει την κατάσταση των ατόμων που έχουν διακεκομμένο ιστορικό απασχόλησης και χαμηλές μέσες αποδοχές κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας τους.

| (21) | Η Ουγγαρία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16) στις 30 Δεκεμβρίου 2021, και το πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης και καινοτομίας+ στις 26 Ιανουαρίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ουγγαρία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(21)

Η Ουγγαρία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (16) στις 30 Δεκεμβρίου 2021, και το πρόγραμμα οικονομικής ανάπτυξης και καινοτομίας+ στις 26 Ιανουαρίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ουγγαρία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (22) | Μολονότι η αγορά εργασίας της Ουγγαρίας βρίσκεται σε γενικές γραμμές σε καλή κατάσταση, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις σε σχέση με το χαμηλό ποσοστό απασχόλησης των γυναικών και των μειονεκτουσών ομάδων. Οι μητέρες με μικρά παιδιά τείνουν να απομακρύνονται από την εργασία για μεγάλο χρονικό διάστημα, εν μέρει λόγω της έλλειψης θέσεων παιδικής φροντίδας για παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών. Ο αριθμός των θέσεων παιδικής φροντίδας αυξάνεται σταδιακά χάρη σε ειδικά προγράμματα, αλλά τα σχολεία προσχολικής εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν επίσης ελλείψεις προσωπικού. Υπάρχει σημαντικό περιθώριο αύξησης του ποσοστού απασχόλησης ορισμένων μειονεκτουσών ομάδων, όπως τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, οι μακροχρόνια άνεργοι, τα άτομα με αναπηρία και οι Ρομά. Οι ομάδες αυτές θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν καλύτερα με τον εφοδιασμό τους με δεξιότητες και την ενεργό βοήθειά τους στην εξεύρεση εργασίας. Η βοήθεια κατά την αναζήτηση εργασίας είναι περιορισμένη και μόνο οι μισοί εγγεγραμμένοι άνεργοι λαμβάνουν οικονομικές παροχές. Η διάρκεια του επιδόματος ανεργίας είναι μεταξύ των συντομότερων στην Ένωση. Η ανεργία συγκεντρώνεται στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και στις αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

(22)

Μολονότι η αγορά εργασίας της Ουγγαρίας βρίσκεται σε γενικές γραμμές σε καλή κατάσταση, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις σε σχέση με το χαμηλό ποσοστό απασχόλησης των γυναικών και των μειονεκτουσών ομάδων. Οι μητέρες με μικρά παιδιά τείνουν να απομακρύνονται από την εργασία για μεγάλο χρονικό διάστημα, εν μέρει λόγω της έλλειψης θέσεων παιδικής φροντίδας για παιδιά ηλικίας κάτω των τριών ετών. Ο αριθμός των θέσεων παιδικής φροντίδας αυξάνεται σταδιακά χάρη σε ειδικά προγράμματα, αλλά τα σχολεία προσχολικής εκπαίδευσης αντιμετωπίζουν επίσης ελλείψεις προσωπικού. Υπάρχει σημαντικό περιθώριο αύξησης του ποσοστού απασχόλησης ορισμένων μειονεκτουσών ομάδων, όπως τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, οι μακροχρόνια άνεργοι, τα άτομα με αναπηρία και οι Ρομά. Οι ομάδες αυτές θα μπορούσαν να κινητοποιηθούν καλύτερα με τον εφοδιασμό τους με δεξιότητες και την ενεργό βοήθειά τους στην εξεύρεση εργασίας. Η βοήθεια κατά την αναζήτηση εργασίας είναι περιορισμένη και μόνο οι μισοί εγγεγραμμένοι άνεργοι λαμβάνουν οικονομικές παροχές. Η διάρκεια του επιδόματος ανεργίας είναι μεταξύ των συντομότερων στην Ένωση. Η ανεργία συγκεντρώνεται στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και στις αγροτικές περιοχές.

| (23) | Ο κίνδυνος της φτώχειας έχει μειωθεί αισθητά, αλλά πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να μην είναι σε θέση να ανταπεξέλθουν οικονομικά στις βασικές ανάγκες. Τα ποσοστά υλικής και κοινωνικής στέρησης παραμένουν μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση, ιδίως για τα παιδιά. Η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες ομάδες και εδάφη. Τα ποσοστά φτώχειας είναι τρεις έως τέσσερις φορές υψηλότερα για τους Ρομά, εν μέρει λόγω της πιο περιορισμένης πρόσβασής τους στην αγορά εργασίας και τις δημόσιες υπηρεσίες. Το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας έχει αποδυναμωθεί για τις οικογένειες χωρίς σταθερή απασχόληση κατά την τελευταία δεκαετία και το χάσμα φτώχειας διευρύνθηκε επίσης πρόσφατα. Το φορολογικό σύστημα επιβαρύνει δυσανάλογα τους χαμηλόμισθους εργαζομένους. Οι οικογένειες με χαμηλό εισόδημα είναι επίσης λιγότερο πιθανό να επωφεληθούν από την έκπτωση φόρου εισοδήματος ανά τέκνο. Οι κύριες πηγές εισοδήματός τους, όπως ο μισθός των δημόσιων έργων, το ελάχιστο εισόδημα και το οικογενειακό επίδομα, δεν συμβαδίζουν με το κόστος ζωής. Οι ρυθμιζόμενες τιμές για την οικιακή ενέργεια παρέμειναν αμετάβλητες, προστατεύοντας εν μέρει τα νοικοκυριά από τις πρόσφατες αυξήσεις των τιμών των βασικών εμπορευμάτων. Ωστόσο, αυτό δεν βοηθά τα φτωχά αγροτικά νοικοκυριά που χρησιμοποιούν στερεά καύσιμα για θέρμανση. Η αύξηση των τιμών των κατοικιών αποτελεί περαιτέρω πρόκληση για τις οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, οι οποίες δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε δημόσια προγράμματα στήριξης της στέγασης. Εν τω μεταξύ, οι κοινωνικές κατοικίες σπανίζουν και είναι συχνά υποβαθμισμένες. |
| --- | --- |

(23)

Ο κίνδυνος της φτώχειας έχει μειωθεί αισθητά, αλλά πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να μην είναι σε θέση να ανταπεξέλθουν οικονομικά στις βασικές ανάγκες. Τα ποσοστά υλικής και κοινωνικής στέρησης παραμένουν μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση, ιδίως για τα παιδιά. Η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός συγκεντρώνονται σε συγκεκριμένες ομάδες και εδάφη. Τα ποσοστά φτώχειας είναι τρεις έως τέσσερις φορές υψηλότερα για τους Ρομά, εν μέρει λόγω της πιο περιορισμένης πρόσβασής τους στην αγορά εργασίας και τις δημόσιες υπηρεσίες. Το κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας έχει αποδυναμωθεί για τις οικογένειες χωρίς σταθερή απασχόληση κατά την τελευταία δεκαετία και το χάσμα φτώχειας διευρύνθηκε επίσης πρόσφατα. Το φορολογικό σύστημα επιβαρύνει δυσανάλογα τους χαμηλόμισθους εργαζομένους. Οι οικογένειες με χαμηλό εισόδημα είναι επίσης λιγότερο πιθανό να επωφεληθούν από την έκπτωση φόρου εισοδήματος ανά τέκνο. Οι κύριες πηγές εισοδήματός τους, όπως ο μισθός των δημόσιων έργων, το ελάχιστο εισόδημα και το οικογενειακό επίδομα, δεν συμβαδίζουν με το κόστος ζωής. Οι ρυθμιζόμενες τιμές για την οικιακή ενέργεια παρέμειναν αμετάβλητες, προστατεύοντας εν μέρει τα νοικοκυριά από τις πρόσφατες αυξήσεις των τιμών των βασικών εμπορευμάτων. Ωστόσο, αυτό δεν βοηθά τα φτωχά αγροτικά νοικοκυριά που χρησιμοποιούν στερεά καύσιμα για θέρμανση. Η αύξηση των τιμών των κατοικιών αποτελεί περαιτέρω πρόκληση για τις οικογένειες χαμηλού εισοδήματος, οι οποίες δυσκολεύονται να αποκτήσουν πρόσβαση σε δημόσια προγράμματα στήριξης της στέγασης. Εν τω μεταξύ, οι κοινωνικές κατοικίες σπανίζουν και είναι συχνά υποβαθμισμένες.

| (24) | Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα στην Ουγγαρία είναι χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης. Έως την ηλικία των 15 ετών, οι βασικές δεξιότητες υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της Ένωσης και των περιφερειών και έχουν σημειώσει μείωση κατά την τελευταία δεκαετία. Σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές τάσεις, η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου δεν σημείωσε βελτίωση την τελευταία δεκαετία: ανήλθε σε 12,0 % το 2021, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 9,7 %. Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου είναι υψηλότερη στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και έξι φορές υψηλότερη μεταξύ των Ρομά απ’ ό,τι μεταξύ των μη Ρομά. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 25 έως 34 ετών με πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχει σημειώσει αύξηση από το 2010, αλλά παραμένει μεταξύ των χαμηλότερων στην Ένωση. Η συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων είναι λίγο μεγαλύτερη από το ήμισυ του μέσου όρου της Ένωσης. Δεν υπάρχουν ψηφιακές δεξιότητες, ιδίως μεταξύ των φτωχότερων ατόμων. Στα δύο τεταρτημόρια με το χαμηλότερο εισόδημα, μόνο το 13 % και το 18 % των Ούγγρων διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστά που συγκαταλέγονται μεταξύ των χαμηλότερων στην Ένωση. Οι μειονεκτούντες μαθητές έχουν περιορισμένες πιθανότητες να εισέλθουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η ανισότητα στην εκπαίδευση περιορίζει τη δυνατότητα κοινωνικής κινητικότητας. Η χαμηλή αποτελεσματικότητα και ισότητα στο σχολικό σύστημα είναι πιθανό να συνδέεται με το χαμηλό επίπεδο αυτονομίας του προγράμματος σπουδών, την έλλειψη κοινωνικοοικονομικής πολυμορφίας εντός των σχολείων και τους χαμηλούς μισθούς των εκπαιδευτικών. Η έλλειψη εκπαιδευτικών αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα. Μολονότι οι συγκεντρωτικοί δείκτες, όπως η αναλογία εκπαιδευτικών-μαθητών, δεν σηματοδοτούν οξείες ελλείψεις, από λεπτομερέστερη ανάλυση προκύπτει ότι υπάρχουν ελλείψεις για συγκεκριμένα μαθήματα, όπως τα μαθηματικά, οι θετικές επιστήμες και οι ξένες γλώσσες. Οι ελλείψεις εκπαιδευτικών συνδέονται επίσης με τον κατακερματισμό του σχολικού συστήματος, καθώς τα μισά από όλα τα σχολεία πρωτοβάθμιας και κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχουν λιγότερους από 150 μαθητές. Τα σχολεία με υψηλό ποσοστό μειονεκτούντων μαθητών τείνουν να πλήττονται ιδιαίτερα από την έλλειψη ειδικευμένων εκπαιδευτικών. Περισσότεροι από τους μισούς αποφοίτους της εκπαίδευσης εκπαιδευτικών καταλήγουν σε άλλες επαγγελματικές σταδιοδρομίες λόγω του υψηλού φόρτου εργασίας και των χαμηλών αμοιβών των εκπαιδευτικών, ιδίως στην αρχή της σταδιοδρομίας τους. Επιπλέον, η συγκεντρωτική διαχείριση των σχολείων αφήνει στους διευθυντές σχολείων περιορισμένη αυτονομία και εργαλεία για τη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας. |
| --- | --- |

(24)

Τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα στην Ουγγαρία είναι χαμηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης. Έως την ηλικία των 15 ετών, οι βασικές δεξιότητες υπολείπονται σημαντικά του μέσου όρου της Ένωσης και των περιφερειών και έχουν σημειώσει μείωση κατά την τελευταία δεκαετία. Σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές τάσεις, η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου δεν σημείωσε βελτίωση την τελευταία δεκαετία: ανήλθε σε 12,0 % το 2021, υπερβαίνοντας τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 9,7 %. Η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου είναι υψηλότερη στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και έξι φορές υψηλότερη μεταξύ των Ρομά απ’ ό,τι μεταξύ των μη Ρομά. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας 25 έως 34 ετών με πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχει σημειώσει αύξηση από το 2010, αλλά παραμένει μεταξύ των χαμηλότερων στην Ένωση. Η συμμετοχή στην εκπαίδευση ενηλίκων είναι λίγο μεγαλύτερη από το ήμισυ του μέσου όρου της Ένωσης. Δεν υπάρχουν ψηφιακές δεξιότητες, ιδίως μεταξύ των φτωχότερων ατόμων. Στα δύο τεταρτημόρια με το χαμηλότερο εισόδημα, μόνο το 13 % και το 18 % των Ούγγρων διαθέτουν τουλάχιστον βασικές ψηφιακές δεξιότητες, ποσοστά που συγκαταλέγονται μεταξύ των χαμηλότερων στην Ένωση. Οι μειονεκτούντες μαθητές έχουν περιορισμένες πιθανότητες να εισέλθουν στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η ανισότητα στην εκπαίδευση περιορίζει τη δυνατότητα κοινωνικής κινητικότητας. Η χαμηλή αποτελεσματικότητα και ισότητα στο σχολικό σύστημα είναι πιθανό να συνδέεται με το χαμηλό επίπεδο αυτονομίας του προγράμματος σπουδών, την έλλειψη κοινωνικοοικονομικής πολυμορφίας εντός των σχολείων και τους χαμηλούς μισθούς των εκπαιδευτικών. Η έλλειψη εκπαιδευτικών αποτελεί ολοένα και μεγαλύτερο πρόβλημα. Μολονότι οι συγκεντρωτικοί δείκτες, όπως η αναλογία εκπαιδευτικών-μαθητών, δεν σηματοδοτούν οξείες ελλείψεις, από λεπτομερέστερη ανάλυση προκύπτει ότι υπάρχουν ελλείψεις για συγκεκριμένα μαθήματα, όπως τα μαθηματικά, οι θετικές επιστήμες και οι ξένες γλώσσες. Οι ελλείψεις εκπαιδευτικών συνδέονται επίσης με τον κατακερματισμό του σχολικού συστήματος, καθώς τα μισά από όλα τα σχολεία πρωτοβάθμιας και κατώτερης δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης έχουν λιγότερους από 150 μαθητές. Τα σχολεία με υψηλό ποσοστό μειονεκτούντων μαθητών τείνουν να πλήττονται ιδιαίτερα από την έλλειψη ειδικευμένων εκπαιδευτικών. Περισσότεροι από τους μισούς αποφοίτους της εκπαίδευσης εκπαιδευτικών καταλήγουν σε άλλες επαγγελματικές σταδιοδρομίες λόγω του υψηλού φόρτου εργασίας και των χαμηλών αμοιβών των εκπαιδευτικών, ιδίως στην αρχή της σταδιοδρομίας τους. Επιπλέον, η συγκεντρωτική διαχείριση των σχολείων αφήνει στους διευθυντές σχολείων περιορισμένη αυτονομία και εργαλεία για τη βελτίωση της ποιότητας της διδασκαλίας.

| (25) | Τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας υστερούν σε σχέση με τα περισσότερα κράτη μέλη, αντικατοπτρίζοντας τόσο τον ανθυγιεινό τρόπο ζωής όσο και την περιορισμένη αποτελεσματικότητα της παροχής υγειονομικής περίθαλψης. Τα ποσοστά διάδοσης του καπνίσματος, της διαταραχής λόγω χρήσης οινοπνεύματος και της παχυσαρκίας είναι από τα υψηλότερα στην Ένωση. Η πιθανότητα πρόωρου θανάτου λόγω κακής ποιότητας του αέρα είναι μεγαλύτερη στην Ουγγαρία απ’ ό,τι στις περισσότερες χώρες της Ένωσης. Ο αριθμός των θανάτων που θα μπορούσαν να αποφευχθούν είναι ένας από τους υψηλότερους στην Ένωση, εν μέρει λόγω ανεπαρκούς ελέγχου και διαχείρισης της πρωτοβάθμιας περίθαλψης. Υπάρχουν σημαντικές κοινωνικοοικονομικές ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση σε ποιοτική περίθαλψη, λόγω της σημαντικής έλλειψης υγειονομικού προσωπικού, ιδίως γενικών ιατρών και νοσηλευτών. Το νοσοκομειακό δίκτυο είναι κατακερματισμένο και διαθέτει μεγάλο αριθμό νοσοκομειακών κλινών. Σε ολόκληρη την Ένωση οι Ούγγροι ασθενείς παραμένουν το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στα νοσοκομεία, επειδή η χρήση των χειρουργικών επεμβάσεων ημέρας παραμένει σε χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης. Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις ενθάρρυναν τους γενικούς ιατρούς να συνεργαστούν, γεγονός που θα βελτιώσει την παροχή υπηρεσιών. Ελήφθησαν σημαντικά μέτρα για την εξάλειψη των πληρωμών φιλοδωρημάτων και την αντιμετώπιση των ελλείψεων ιατρών. |
| --- | --- |

(25)

Τα αποτελέσματα στον τομέα της υγείας υστερούν σε σχέση με τα περισσότερα κράτη μέλη, αντικατοπτρίζοντας τόσο τον ανθυγιεινό τρόπο ζωής όσο και την περιορισμένη αποτελεσματικότητα της παροχής υγειονομικής περίθαλψης. Τα ποσοστά διάδοσης του καπνίσματος, της διαταραχής λόγω χρήσης οινοπνεύματος και της παχυσαρκίας είναι από τα υψηλότερα στην Ένωση. Η πιθανότητα πρόωρου θανάτου λόγω κακής ποιότητας του αέρα είναι μεγαλύτερη στην Ουγγαρία απ’ ό,τι στις περισσότερες χώρες της Ένωσης. Ο αριθμός των θανάτων που θα μπορούσαν να αποφευχθούν είναι ένας από τους υψηλότερους στην Ένωση, εν μέρει λόγω ανεπαρκούς ελέγχου και διαχείρισης της πρωτοβάθμιας περίθαλψης. Υπάρχουν σημαντικές κοινωνικοοικονομικές ανισότητες όσον αφορά την πρόσβαση σε ποιοτική περίθαλψη, λόγω της σημαντικής έλλειψης υγειονομικού προσωπικού, ιδίως γενικών ιατρών και νοσηλευτών. Το νοσοκομειακό δίκτυο είναι κατακερματισμένο και διαθέτει μεγάλο αριθμό νοσοκομειακών κλινών. Σε ολόκληρη την Ένωση οι Ούγγροι ασθενείς παραμένουν το μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στα νοσοκομεία, επειδή η χρήση των χειρουργικών επεμβάσεων ημέρας παραμένει σε χαμηλά επίπεδα σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης. Οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις ενθάρρυναν τους γενικούς ιατρούς να συνεργαστούν, γεγονός που θα βελτιώσει την παροχή υπηρεσιών. Ελήφθησαν σημαντικά μέτρα για την εξάλειψη των πληρωμών φιλοδωρημάτων και την αντιμετώπιση των ελλείψεων ιατρών.

| (26) | Οι ανεπαρκείς ανεξάρτητοι μηχανισμοί ελέγχου και οι στενές διασυνδέσεις μεταξύ πολιτικής και ορισμένων επιχειρήσεων ευνοούν τη διαφθορά. Όταν προκύπτουν σοβαρές καταγγελίες, παρατηρείται συστηματική απουσία αποφασιστικής δράσης για τη διερεύνηση και τη δίωξη υποθέσεων διαφθοράς στις οποίες εμπλέκονται υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι ή ο στενός τους κύκλος. Η λογοδοσία για αποφάσεις για τη θέση ερευνών στο αρχείο εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας, διότι δεν υπάρχουν αποτελεσματικά ένδικα μέσα προσβολής των αποφάσεων της εισαγγελικής αρχής για μη άσκηση δίωξης εικαζόμενων εγκληματικών δραστηριοτήτων. Η συρρίκνωση των δυνατοτήτων άσκησης εποπτείας από τους πολίτες, που αποτελεί επακόλουθο του περιορισμού της ελευθερίας των μέσων μαζικής επικοινωνίας, το εχθρικό κλίμα απέναντι στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι επαναλαμβανόμενες προκλήσεις ως προς την εφαρμογή των κανόνων για τη διαφάνεια και την πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες αποδυναμώνουν περαιτέρω το πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Τον Δεκέμβριο του 2021 η κυβέρνηση ανέβαλε την εφαρμογή των περισσότερων μέτρων της στρατηγικής της για την καταπολέμηση της διαφθοράς για τα έτη 2020-22 (17). |
| --- | --- |

(26)

Οι ανεπαρκείς ανεξάρτητοι μηχανισμοί ελέγχου και οι στενές διασυνδέσεις μεταξύ πολιτικής και ορισμένων επιχειρήσεων ευνοούν τη διαφθορά. Όταν προκύπτουν σοβαρές καταγγελίες, παρατηρείται συστηματική απουσία αποφασιστικής δράσης για τη διερεύνηση και τη δίωξη υποθέσεων διαφθοράς στις οποίες εμπλέκονται υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι ή ο στενός τους κύκλος. Η λογοδοσία για αποφάσεις για τη θέση ερευνών στο αρχείο εξακολουθεί να αποτελεί πηγή ανησυχίας, διότι δεν υπάρχουν αποτελεσματικά ένδικα μέσα προσβολής των αποφάσεων της εισαγγελικής αρχής για μη άσκηση δίωξης εικαζόμενων εγκληματικών δραστηριοτήτων. Η συρρίκνωση των δυνατοτήτων άσκησης εποπτείας από τους πολίτες, που αποτελεί επακόλουθο του περιορισμού της ελευθερίας των μέσων μαζικής επικοινωνίας, το εχθρικό κλίμα απέναντι στις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι επαναλαμβανόμενες προκλήσεις ως προς την εφαρμογή των κανόνων για τη διαφάνεια και την πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες αποδυναμώνουν περαιτέρω το πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Τον Δεκέμβριο του 2021 η κυβέρνηση ανέβαλε την εφαρμογή των περισσότερων μέτρων της στρατηγικής της για την καταπολέμηση της διαφθοράς για τα έτη 2020-22 (17).

| (27) | Η ανεξαρτησία, η αποτελεσματικότητα και η ποιότητα του συστήματος απονομής δικαιοσύνης είναι ζωτικής σημασίας για την προσέλκυση επιχειρήσεων και τη διευκόλυνση της οικονομικής ανάπτυξης. Εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Το Εθνικό Δικαστικό Συμβούλιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσπάθειά του να αντισταθμίσει τις εξουσίες του προέδρου της Εθνικής Υπηρεσίας για το Δικαστικό Σώμα. Οι κανόνες για την εκλογή του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου δημιουργούν κινδύνους πολιτικής επιρροής στο ανώτατο δικαστήριο της χώρας. Η έλλειψη διαφάνειας του συστήματος κατανομής των υποθέσεων δεν επιτρέπει στους διαδίκους να επαληθεύσουν αν έχουν παρασχεθεί υπερβολικά περιθώρια διακριτικής ευχέρειας. Έχουν τεθεί ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο απαρτίζεται από μέλη που εκλέγονται από το Κοινοβούλιο χωρίς τη συμμετοχή του δικαστικού σώματος, στην επανεξέταση των αποφάσεων των τακτικών δικαστηρίων. |
| --- | --- |

(27)

Η ανεξαρτησία, η αποτελεσματικότητα και η ποιότητα του συστήματος απονομής δικαιοσύνης είναι ζωτικής σημασίας για την προσέλκυση επιχειρήσεων και τη διευκόλυνση της οικονομικής ανάπτυξης. Εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες σχετικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Το Εθνικό Δικαστικό Συμβούλιο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει δυσκολίες στην προσπάθειά του να αντισταθμίσει τις εξουσίες του προέδρου της Εθνικής Υπηρεσίας για το Δικαστικό Σώμα. Οι κανόνες για την εκλογή του προέδρου του Ανωτάτου Δικαστηρίου δημιουργούν κινδύνους πολιτικής επιρροής στο ανώτατο δικαστήριο της χώρας. Η έλλειψη διαφάνειας του συστήματος κατανομής των υποθέσεων δεν επιτρέπει στους διαδίκους να επαληθεύσουν αν έχουν παρασχεθεί υπερβολικά περιθώρια διακριτικής ευχέρειας. Έχουν τεθεί ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο του Συνταγματικού Δικαστηρίου, το οποίο απαρτίζεται από μέλη που εκλέγονται από το Κοινοβούλιο χωρίς τη συμμετοχή του δικαστικού σώματος, στην επανεξέταση των αποφάσεων των τακτικών δικαστηρίων.

| (28) | Η Ουγγαρία παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τον κοινωνικό διάλογο, τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στην ανάπτυξη του πρωτογενούς δικαίου, τη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, την κοινωνία των πολιτών και τη χρήση τεκμηριωμένων μέσων. Οι εθνικοί κανόνες σχετικά με την υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση για τα σχέδια νομικών πράξεων και τις εκτιμήσεις των επιπτώσεών τους παραβλέπονται συστηματικά. Ο αριθμός των νόμων που υπόκεινται σε διαβούλευση έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. |
| --- | --- |

(28)

Η Ουγγαρία παρουσιάζει χαμηλές επιδόσεις μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά τον κοινωνικό διάλογο, τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στην ανάπτυξη του πρωτογενούς δικαίου, τη διαβούλευση με τους κοινωνικούς εταίρους, την κοινωνία των πολιτών και τη χρήση τεκμηριωμένων μέσων. Οι εθνικοί κανόνες σχετικά με την υποχρεωτική δημόσια διαβούλευση για τα σχέδια νομικών πράξεων και τις εκτιμήσεις των επιπτώσεών τους παραβλέπονται συστηματικά. Ο αριθμός των νόμων που υπόκεινται σε διαβούλευση έχει μειωθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

| (29) | Παρότι έχουν ληφθεί μέτρα για τη βελτίωση του φορολογικού συστήματος, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα προβλήματα. Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας μειώθηκε, αλλά παραμένει υψηλή για πολλούς χαμηλόμισθους. Οι τομεακοί φόροι και ένας μεγάλος αριθμός μικρών φόρων περιπλέκουν το φορολογικό σύστημα και αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης, ιδίως για τις μικρότερες επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

(29)

Παρότι έχουν ληφθεί μέτρα για τη βελτίωση του φορολογικού συστήματος, εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένα προβλήματα. Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας μειώθηκε, αλλά παραμένει υψηλή για πολλούς χαμηλόμισθους. Οι τομεακοί φόροι και ένας μεγάλος αριθμός μικρών φόρων περιπλέκουν το φορολογικό σύστημα και αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης, ιδίως για τις μικρότερες επιχειρήσεις.

| (30) | Τα κανονιστικά εμπόδια και η κρατική παρέμβαση στις αγορές προϊόντων εμποδίζουν την επιλογή αποδοτικών επιχειρήσεων και περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Οι ad hoc εξαιρέσεις των επιχειρηματικών συναλλαγών από τον έλεγχο του ανταγωνισμού δυσχεραίνουν τη λειτουργία της αγοράς και παρεμποδίζουν τις επενδύσεις. Ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του νομοθετικού πλαισίου αποτελεί επίσης πρόβλημα, ιδίως στον τομέα του λιανικού εμπορίου, ο οποίος τα τελευταία έτη έχει βρεθεί αντιμέτωπος με συχνές αλλαγές στις κανονιστικές ρυθμίσεις. Οι ρυθμίσεις αυτές και οι φόροι ενδέχεται να εμποδίσουν την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, ιδίως στον τομέα του λιανικού εμπορίου και των υπηρεσιών κοινής ωφελείας. Η κανονιστική ρύθμιση των επαγγελμάτων παραμένει επίσης περιοριστική. Οι αργές και δαπανηρές διαδικασίες αφερεγγυότητας ενδέχεται να παρεμποδίσουν την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων. Η αγορά δημόσιων συμβάσεων παραμένει ευάλωτη σε πρακτικές που είναι αντίθετες προς τον ανταγωνισμό. Το ποσοστό των συμβάσεων που ανατέθηκαν σε διαδικασίες στις οποίες υπήρχε μόνο ένας υποψήφιος παραμένει μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση. Οι αρχές βελτίωσαν την εποπτεία της κανονικότητας των δημόσιων συμβάσεων ανταποκρινόμενες στα προηγούμενα ευρήματα των διαδοχικών ελέγχων της Επιτροπής στον τομέα της διαχείρισης των κονδυλίων της Ένωσης, που πραγματοποιήθηκαν το 2014, το 2015 και το 2017 και οι οποίοι εντόπισαν σοβαρές, συστημικές ελλείψεις και παρατυπίες, ιδίως όσον αφορά τη χρήση των συμφωνιών-πλαισίων. Το κατά πόσον έχουν αντιμετωπιστεί πλήρως όλες οι ελλείψεις που είχαν εντοπιστεί προηγουμένως μένει να διαπιστωθεί στην πράξη. Πρόσφατα, εμφανίστηκαν νέοι κίνδυνοι με τον προφανή αποκλεισμό καταπιστευμάτων δημοσίου συμφέροντος από τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις. Τον Φεβρουάριο του 2021, η κυβέρνηση έθεσε ως φιλόδοξο στόχο τη μείωση του ποσοστού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων με μία μόνο προσφορά σε λιγότερο από 15 %, χωρίς ωστόσο να υπάρχει καθορισμένο χρονοδιάγραμμα. |
| --- | --- |

(30)

Τα κανονιστικά εμπόδια και η κρατική παρέμβαση στις αγορές προϊόντων εμποδίζουν την επιλογή αποδοτικών επιχειρήσεων και περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Οι ad hoc εξαιρέσεις των επιχειρηματικών συναλλαγών από τον έλεγχο του ανταγωνισμού δυσχεραίνουν τη λειτουργία της αγοράς και παρεμποδίζουν τις επενδύσεις. Ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του νομοθετικού πλαισίου αποτελεί επίσης πρόβλημα, ιδίως στον τομέα του λιανικού εμπορίου, ο οποίος τα τελευταία έτη έχει βρεθεί αντιμέτωπος με συχνές αλλαγές στις κανονιστικές ρυθμίσεις. Οι ρυθμίσεις αυτές και οι φόροι ενδέχεται να εμποδίσουν την ανάπτυξη των επιχειρήσεων, ιδίως στον τομέα του λιανικού εμπορίου και των υπηρεσιών κοινής ωφελείας. Η κανονιστική ρύθμιση των επαγγελμάτων παραμένει επίσης περιοριστική. Οι αργές και δαπανηρές διαδικασίες αφερεγγυότητας ενδέχεται να παρεμποδίσουν την αναδιάρθρωση προβληματικών επιχειρήσεων. Η αγορά δημόσιων συμβάσεων παραμένει ευάλωτη σε πρακτικές που είναι αντίθετες προς τον ανταγωνισμό. Το ποσοστό των συμβάσεων που ανατέθηκαν σε διαδικασίες στις οποίες υπήρχε μόνο ένας υποψήφιος παραμένει μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση. Οι αρχές βελτίωσαν την εποπτεία της κανονικότητας των δημόσιων συμβάσεων ανταποκρινόμενες στα προηγούμενα ευρήματα των διαδοχικών ελέγχων της Επιτροπής στον τομέα της διαχείρισης των κονδυλίων της Ένωσης, που πραγματοποιήθηκαν το 2014, το 2015 και το 2017 και οι οποίοι εντόπισαν σοβαρές, συστημικές ελλείψεις και παρατυπίες, ιδίως όσον αφορά τη χρήση των συμφωνιών-πλαισίων. Το κατά πόσον έχουν αντιμετωπιστεί πλήρως όλες οι ελλείψεις που είχαν εντοπιστεί προηγουμένως μένει να διαπιστωθεί στην πράξη. Πρόσφατα, εμφανίστηκαν νέοι κίνδυνοι με τον προφανή αποκλεισμό καταπιστευμάτων δημοσίου συμφέροντος από τους κανόνες για τις δημόσιες συμβάσεις. Τον Φεβρουάριο του 2021, η κυβέρνηση έθεσε ως φιλόδοξο στόχο τη μείωση του ποσοστού των διαδικασιών σύναψης δημόσιων συμβάσεων με μία μόνο προσφορά σε λιγότερο από 15 %, χωρίς ωστόσο να υπάρχει καθορισμένο χρονοδιάγραμμα.

| (31) | Η μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Το ήμισυ του εδάφους της Ουγγαρίας είναι σημαντικά εκτεθειμένο στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένης της ξηρασίας και των πλημμυρών. Συνεπώς, δημιουργείται η ανάγκη για βιώσιμες λύσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, ιδίως μέσω της συγκράτησης των υδάτων με βάση τη φύση, μεταξύ άλλων με την αποκατάσταση της φυσικής υδρολογίας, την προσαρμογή των γεωργικών πρακτικών και την προσεκτική παρακολούθηση των αντλήσεων υπόγειων και επιφανειακών υδάτων για άρδευση. Η ποιότητα του αέρα και των υδάτων εξακολουθούν να αποτελούν πηγή ανησυχίας. Οι κύριες πηγές ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι η καύση στερεών καυσίμων για οικιακή χρήση, οι εκπομπές από τη γεωργία και τις μεταφορές. Μεγάλο μέρος του δικτύου παροχής πόσιμου νερού βρίσκεται σε κακή κατάσταση και το κανονιστικό περιβάλλον δημιουργεί φραγμούς στις επενδύσεις. Η κυκλική οικονομία βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, η ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς και τα οικονομικά μέσα δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων. Η διαχείριση των αποβλήτων αναδιοργανώθηκε από την κυβέρνηση σε διάφορα στάδια. Οι αλλαγές περιόρισαν τον ανταγωνισμό στον τομέα, με παράπλευρη συνέπεια τη μείωση της αποδοτικότητας και των ποσοστών ανακύκλωσης. Οι τομείς που είναι πιθανό να μειωθούν ή να μετασχηματιστούν λόγω της πράσινης μετάβασης παρέχουν θέσεις εργασίας για σχεδόν το 4 % του συνόλου των εργαζομένων, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρειαστούν ειδικότερα αναβάθμιση δεξιοτήτων και επανειδίκευση. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στον τομέα της ενέργειας θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα. |
| --- | --- |

(31)

Η μετάβαση σε μια κλιματικά ουδέτερη οικονομία βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο. Το ήμισυ του εδάφους της Ουγγαρίας είναι σημαντικά εκτεθειμένο στους κινδύνους της κλιματικής αλλαγής, συμπεριλαμβανομένης της ξηρασίας και των πλημμυρών. Συνεπώς, δημιουργείται η ανάγκη για βιώσιμες λύσεις προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, ιδίως μέσω της συγκράτησης των υδάτων με βάση τη φύση, μεταξύ άλλων με την αποκατάσταση της φυσικής υδρολογίας, την προσαρμογή των γεωργικών πρακτικών και την προσεκτική παρακολούθηση των αντλήσεων υπόγειων και επιφανειακών υδάτων για άρδευση. Η ποιότητα του αέρα και των υδάτων εξακολουθούν να αποτελούν πηγή ανησυχίας. Οι κύριες πηγές ατμοσφαιρικής ρύπανσης είναι η καύση στερεών καυσίμων για οικιακή χρήση, οι εκπομπές από τη γεωργία και τις μεταφορές. Μεγάλο μέρος του δικτύου παροχής πόσιμου νερού βρίσκεται σε κακή κατάσταση και το κανονιστικό περιβάλλον δημιουργεί φραγμούς στις επενδύσεις. Η κυκλική οικονομία βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, η ανακύκλωση των αστικών αποβλήτων δεν έχει αναπτυχθεί επαρκώς και τα οικονομικά μέσα δεν επαρκούν για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών προκλήσεων. Η διαχείριση των αποβλήτων αναδιοργανώθηκε από την κυβέρνηση σε διάφορα στάδια. Οι αλλαγές περιόρισαν τον ανταγωνισμό στον τομέα, με παράπλευρη συνέπεια τη μείωση της αποδοτικότητας και των ποσοστών ανακύκλωσης. Οι τομείς που είναι πιθανό να μειωθούν ή να μετασχηματιστούν λόγω της πράσινης μετάβασης παρέχουν θέσεις εργασίας για σχεδόν το 4 % του συνόλου των εργαζομένων, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρειαστούν ειδικότερα αναβάθμιση δεξιοτήτων και επανειδίκευση. Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού στον τομέα της ενέργειας θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν τη μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα.

| (32) | Οι υποδομές μεταφορών χαρακτηρίζονται από πυκνό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων και ένα ηλεκτροκίνητο σιδηροδρομικό δίκτυο. Στην Ουγγαρία παρατηρείται σημαντική αύξηση των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών, ο οποίος καθίσταται ταχέως ο τομέας με τις μεγαλύτερες εκπομπές. Η Ουγγαρία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών με τη μεγαλύτερη συμφόρηση, με αυξανόμενο αριθμό χαμένων ωρών ανά οδηγό στις αστικές περιοχές. Το μερίδιο των επιβατικών αυτοκινήτων μηδενικών εκπομπών που ταξινομούνται για πρώτη φορά και ο αριθμός των σημείων φόρτισης αυξάνονται σταθερά. Μολονότι οι αντίστοιχοι δείκτες δείχνουν ηγετική θέση μεταξύ των περιφερειακών ομολόγων της, εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης. |
| --- | --- |

(32)

Οι υποδομές μεταφορών χαρακτηρίζονται από πυκνό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων και ένα ηλεκτροκίνητο σιδηροδρομικό δίκτυο. Στην Ουγγαρία παρατηρείται σημαντική αύξηση των εκπομπών στον τομέα των μεταφορών, ο οποίος καθίσταται ταχέως ο τομέας με τις μεγαλύτερες εκπομπές. Η Ουγγαρία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών με τη μεγαλύτερη συμφόρηση, με αυξανόμενο αριθμό χαμένων ωρών ανά οδηγό στις αστικές περιοχές. Το μερίδιο των επιβατικών αυτοκινήτων μηδενικών εκπομπών που ταξινομούνται για πρώτη φορά και ο αριθμός των σημείων φόρτισης αυξάνονται σταθερά. Μολονότι οι αντίστοιχοι δείκτες δείχνουν ηγετική θέση μεταξύ των περιφερειακών ομολόγων της, εξακολουθεί να βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης.

| (33) | Η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν κινητήρια δύναμη κρίσιμης σημασίας για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Η Ουγγαρία κατατάσσεται στις αναδυόμενες δυνάμεις στον τομέα της καινοτομίας. Οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη αυξάνονται και ανήλθαν στο 1,61 % του ΑΕΠ το 2020. Η έλλειψη εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης αποτελεί βασικό εμπόδιο για την καινοτομία. Τα ποσοστά ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι από τα χαμηλότερα στην Ένωση. Η πρόσφατη απαλλαγή των νέων εργαζομένων από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και άλλες διαρθρωτικές αλλαγές που εμποδίζουν την ακαδημαϊκή ελευθερία μειώνουν την ελκυστικότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι ψηφιακές δεξιότητες και η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες υπηρεσίες παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης. |
| --- | --- |

(33)

Η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν κινητήρια δύναμη κρίσιμης σημασίας για μακροπρόθεσμη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Η Ουγγαρία κατατάσσεται στις αναδυόμενες δυνάμεις στον τομέα της καινοτομίας. Οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη αυξάνονται και ανήλθαν στο 1,61 % του ΑΕΠ το 2020. Η έλλειψη εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης αποτελεί βασικό εμπόδιο για την καινοτομία. Τα ποσοστά ολοκλήρωσης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης είναι από τα χαμηλότερα στην Ένωση. Η πρόσφατη απαλλαγή των νέων εργαζομένων από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και άλλες διαρθρωτικές αλλαγές που εμποδίζουν την ακαδημαϊκή ελευθερία μειώνουν την ελκυστικότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Οι ψηφιακές δεξιότητες και η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών από τις επιχειρήσεις και τις δημόσιες υπηρεσίες παραμένουν κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης.

| (34) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(34)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (35) | Ο ενεργειακός τομέας της Ουγγαρίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία για τα ορυκτά καύσιμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020 (18), σχεδόν όλες οι εισαγωγές φυσικού αερίου προέρχονται από τη Ρωσία (95 % σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 44 %). Η εξάρτηση από τη Ρωσία για το πετρέλαιο είναι επίσης υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (61 % έναντι 26 %), αλλά για τον άνθρακα είναι χαμηλότερη (22 % έναντι 54 %). Το μερίδιο του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (35 % έναντι 24 %), ενώ τα μερίδια του πετρελαίου (30 % έναντι 33 %) και του άνθρακα (7 % έναντι 11 %) είναι χαμηλότερα. Το μερίδιο 13,9 % των ανανεώσιμων πηγών στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας είναι από τα χαμηλότερα στην Ένωση. Η Ουγγαρία προτίθεται να βασιστεί περισσότερο στην ηλιακή ενέργεια, ενώ το δυναμικό της αιολικής και της γεωθερμικής ενέργειας παραμένει αναξιοποίητο. Το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί επενδύσεις, όπως έξυπνη μέτρηση, συστήματα παραγωγών-καταναλωτών, ενεργειακές κοινότητες και δυναμική τιμολόγηση, ώστε να καταστεί δυνατή η χρήση περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, θα μπορούσαν να απλουστευθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης για την εγκατάσταση μονάδων που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Για να μειωθεί περαιτέρω η εξάρτηση, υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης στον τομέα κατασκευής κατοικιών. Η εφαρμογή αυστηρότερων περιβαλλοντικών προτύπων για τις νέες κατοικίες αναβλήθηκε κατά 18 μήνες έως τον Ιούνιο του 2022. Το τρέχον πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών δεν επικεντρώνεται στην ενεργειακή απόδοση και αποκλείει στην πράξη τις πλέον ευάλωτες οικογένειες. Το ομοιόμορφα χαμηλό επίπεδο των ρυθμιζόμενων τιμών ενέργειας, ανεξάρτητα από το εισόδημα ή το επίπεδο κατανάλωσης των νοικοκυριών, αυξάνει τις εισοδηματικές ανισότητες και δεν δημιουργεί κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Ουγγαρία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(35)

Ο ενεργειακός τομέας της Ουγγαρίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία για τα ορυκτά καύσιμα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020 (18), σχεδόν όλες οι εισαγωγές φυσικού αερίου προέρχονται από τη Ρωσία (95 % σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης που είναι 44 %). Η εξάρτηση από τη Ρωσία για το πετρέλαιο είναι επίσης υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (61 % έναντι 26 %), αλλά για τον άνθρακα είναι χαμηλότερη (22 % έναντι 54 %). Το μερίδιο του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (35 % έναντι 24 %), ενώ τα μερίδια του πετρελαίου (30 % έναντι 33 %) και του άνθρακα (7 % έναντι 11 %) είναι χαμηλότερα. Το μερίδιο 13,9 % των ανανεώσιμων πηγών στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας είναι από τα χαμηλότερα στην Ένωση. Η Ουγγαρία προτίθεται να βασιστεί περισσότερο στην ηλιακή ενέργεια, ενώ το δυναμικό της αιολικής και της γεωθερμικής ενέργειας παραμένει αναξιοποίητο. Το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί επενδύσεις, όπως έξυπνη μέτρηση, συστήματα παραγωγών-καταναλωτών, ενεργειακές κοινότητες και δυναμική τιμολόγηση, ώστε να καταστεί δυνατή η χρήση περισσότερων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Επιπλέον, θα μπορούσαν να απλουστευθούν οι διαδικασίες αδειοδότησης για την εγκατάσταση μονάδων που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Για να μειωθεί περαιτέρω η εξάρτηση, υπάρχουν μεγάλες δυνατότητες βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης στον τομέα κατασκευής κατοικιών. Η εφαρμογή αυστηρότερων περιβαλλοντικών προτύπων για τις νέες κατοικίες αναβλήθηκε κατά 18 μήνες έως τον Ιούνιο του 2022. Το τρέχον πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών δεν επικεντρώνεται στην ενεργειακή απόδοση και αποκλείει στην πράξη τις πλέον ευάλωτες οικογένειες. Το ομοιόμορφα χαμηλό επίπεδο των ρυθμιζόμενων τιμών ενέργειας, ανεξάρτητα από το εισόδημα ή το επίπεδο κατανάλωσης των νοικοκυριών, αυξάνει τις εισοδηματικές ανισότητες και δεν δημιουργεί κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Ουγγαρία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (36) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ουγγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ουγγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(36)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ουγγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ουγγαρία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (37) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη (20) του αποτυπώνεται στη σύσταση 1, |
| --- | --- |

(37)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 και η γνώμη (20) του αποτυπώνεται στη σύσταση 1,

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Ουγγαρία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να βελτιώσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος, με παράλληλη διατήρηση της επάρκειας, ιδίως μέσω της αντιμετώπισης των εισοδηματικών ανισοτήτων.

2.

Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να συνεχίσει την ένταξη των πλέον ευπαθών ομάδων στην αγορά εργασίας, ιδίως μέσω της αναβάθμισης των δεξιοτήτων τους, και να παρατείνει τη διάρκεια των παροχών ανεργίας. Να βελτιώσει την επάρκεια της κοινωνικής πρόνοιας και να εξασφαλίσει την πρόσβαση όλων σε βασικές υπηρεσίες και σε κατάλληλη στέγαση. Να βελτιώσει τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα και να αυξήσει τη συμμετοχή των μειονεκτουσών ομάδων, ιδίως των Ρομά, στην κανονική ποιοτική εκπαίδευση. Να βελτιώσει την πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες προληπτικής και πρωτοβάθμιας περίθαλψης.

4.

Να ενισχύσει το πλαίσιο για την καταπολέμηση της διαφθοράς, μεταξύ άλλων εντείνοντας τις προσπάθειες δίωξης και βελτιώνοντας την πρόσβαση σε δημόσιες πληροφορίες, και να ενδυναμώσει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Να βελτιώσει την ποιότητα και τη διαφάνεια της διαδικασίας λήψης αποφάσεων μέσω του αποτελεσματικού κοινωνικού διαλόγου, της συμμετοχής άλλων ενδιαφερόμενων μερών και με τακτικές, των τακτικών εκτιμήσεων επιπτώσεων. Να συνεχίσει την απλούστευση του φορολογικού συστήματος. Να βελτιώσει την κανονιστική προβλεψιμότητα και τον ανταγωνισμό στον τομέα των υπηρεσιών, ιδίως στον τομέα του λιανικού εμπορίου και των υπηρεσιών κοινής ωφελείας, και να εφαρμόσει συστηματικά τον έλεγχο του ανταγωνισμού στις επιχειρηματικές συναλλαγές. Να βελτιώσει τον ανταγωνισμό στις δημόσιες προμήθειες.

5.

Να προωθήσει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων και των αποβλήτων και την κυκλικότητα της οικονομίας, την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων, τις πράσινες και ψηφιακές δεξιότητες, καθώς και την έρευνα και την καινοτομία.

6.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα επιταχύνοντας την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως με τον εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και την αναβάθμιση των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας. Να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, μεταξύ άλλων μέσω της ενίσχυσης της διασύνδεσης με τη συμμετοχή άλλων χωρών. Να μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα στα κτίρια και τις μεταφορές εντείνοντας τις προσπάθειες για μέτρα ενεργειακής απόδοσης για όλους, ιδίως σε κατοικίες, και για βιώσιμες μεταφορές, ιδίως μέσω του εξηλεκτρισμού.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

3

(4)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

4

(5)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Ουγγαρίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 78).

5

(6)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

6

(7)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

7

(8)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Ουγγαρίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Ουγγαρίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 107).

8

(9)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

9

(10)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

10

(11)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

11

(12)  Πρόκειται για προβλέψεις της Επιτροπής. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη αξιολογήσει το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ουγγαρίας.

12

(13)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη δημοσιονομική επίπτωση των ανακεφαλαιοποιήσεων στις εταιρείες κοινής ωφέλειας.

13

(14)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,6 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων ανακαίνισης για τις οικογένειες και στις χαμηλότερες εκτιμώμενες ανακεφαλοποιήσεις προς τις εταιρείες κοινής ωφέλειας σε σχέση με το 2022.

15

(16)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

16

(17)  Η Επιτροπή απέστειλε επιστολή κοινοποίησης στην Ουγγαρία στις 27 Απριλίου, σύμφωνα με το άρθρο 6 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) 2020/2092 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2020, περί γενικού καθεστώτος αιρεσιμότητος για την προστασία του προϋπολογισμού της Ένωσης (ΕΕ L 433I της 22.12.2020, σ. 1).

17

(18)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Ουγγαρία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, ενώ η εξάρτηση της Ουγγαρίας από τις εισαγωγές ρωσικού αερίου είναι υψηλή, η Ουγγαρία εξάγει σημαντική ποσότητα αερίου σε γειτονικές χώρες. Ως εκ τούτου, η εξάρτησή της από το αέριο για την εγχώρια κατανάλωση είναι πιθανώς χαμηλότερη από τα στοιχεία που αναφέρθηκαν, παρότι εξακολουθεί να είναι σημαντική.

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

19

(20)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/146 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/146

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Μάλτας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Μάλτας

(2022/C 334/18)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Μάλτα δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Μάλτα δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Μάλτας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Μάλτας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 13 Ιουλίου 2021, η Μάλτα υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 5 Οκτωβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Μάλτας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Μάλτα έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 13 Ιουλίου 2021, η Μάλτα υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 5 Οκτωβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Μάλτας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Μάλτα έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Η Μάλτα υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 15 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 στις 2 Μαΐου 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Μάλτας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Η Μάλτα υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 15 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 στις 2 Μαΐου 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Μάλτας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Μάλτα. Αξιολόγησε την πρόοδο της Μάλτας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Μάλτας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Μάλτας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Μάλτα. Αξιολόγησε την πρόοδο της Μάλτας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Μάλτας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Μάλτας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Μάλτας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Μάλτας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Μάλτα να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Μάλτα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Μάλτας μειώθηκε σε 8,0 % από 9,5 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Μάλτας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα στήριξης έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 6,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Μάλτα το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε σε 57,0 % του ΑΕΠ το 2021 από 53,4 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Μάλτα να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Μάλτα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Μάλτας μειώθηκε σε 8,0 % από 9,5 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Μάλτας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα στήριξης έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 6,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Μάλτα το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε σε 57,0 % του ΑΕΠ το 2021 από 53,4 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,4 % το 2022 και κατά 3,9 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,2 % το 2022 και μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,0 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,4 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 4,6 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και το καθαρό αποτέλεσμα της μερικής κατάργησης των μέτρων στήριξης έκτακτης ανάγκης, ενώ θεσπίστηκαν νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 58,6 % το 2022 και στη συνέχεια στο 59,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 5,6 % και 4,6 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 58,5 % το 2022 και 59,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η τρέχουσα εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 4,5 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Μάλτας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,4 % το 2022 και κατά 3,9 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,2 % το 2022 και μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,0 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,4 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 4,6 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και το καθαρό αποτέλεσμα της μερικής κατάργησης των μέτρων στήριξης έκτακτης ανάγκης, ενώ θεσπίστηκαν νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 58,6 % το 2022 και στη συνέχεια στο 59,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 5,6 % και 4,6 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 58,5 % το 2022 και 59,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η τρέχουσα εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 4,5 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Μάλτας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,3 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,0 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,6 του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και επιδοτήσεις στην παραγωγή ενέργειας για την αντιστάθμιση της αύξησης των τιμών της εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας και των εκπομπών άνθρακα. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι επιδοτήσεις στην παραγωγή ενέργειας και οι περικοπές στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,3 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,0 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,6 του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και επιδοτήσεις στην παραγωγή ενέργειας για την αντιστάθμιση της αύξησης των τιμών της εισαγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας και των εκπομπών άνθρακα. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι επιδοτήσεις στην παραγωγή ενέργειας και οι περικοπές στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13).

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Μάλτα να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Μάλτα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Μάλτα να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Μάλτα να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Μάλτας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,5 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Μάλτα σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Μάλτα δεν σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Η εν λόγω σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η κυβέρνηση χορήγησε χρηματοδοτική στήριξη στα νοικοκυριά (0,3 % του ΑΕΠ), αυξημένες ανταποδοτικές και μη ανταποδοτικές συνταξιοδοτικές παροχές που υπερβαίνουν την προσαρμογή του κόστους ζωής (0,2 % του ΑΕΠ), ενώ ο ρυθμός αύξησης της ενδιάμεσης κατανάλωσης (χωρίς τα μέτρα) παρέμεινε υψηλός (0,4 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Μάλτας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,5 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Μάλτα σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Ως εκ τούτου, η Μάλτα δεν σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Η εν λόγω σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,5 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η κυβέρνηση χορήγησε χρηματοδοτική στήριξη στα νοικοκυριά (0,3 % του ΑΕΠ), αυξημένες ανταποδοτικές και μη ανταποδοτικές συνταξιοδοτικές παροχές που υπερβαίνουν την προσαρμογή του κόστους ζωής (0,2 % του ΑΕΠ), ενώ ο ρυθμός αύξησης της ενδιάμεσης κατανάλωσης (χωρίς τα μέτρα) παρέμεινε υψηλός (0,4 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 1,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Μάλτα προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,3 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), της προσωρινής χρηματοδοτικής στήριξης των νοικοκυριών (0,3 % του ΑΕΠ) και των ανταποδοτικών και μη ανταποδοτικών συνταξιοδοτικών παροχών που υπερβαίνουν την προσαρμογή του κόστους ζωής (0,2 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η ενδιάμεση κατανάλωση (χωρίς τα μέτρα) αναμένεται να αυξηθεί λιγότερο από το ονομαστικό ΑΕΠ (0,4 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 1,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Μάλτα προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,3 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), της προσωρινής χρηματοδοτικής στήριξης των νοικοκυριών (0,3 % του ΑΕΠ) και των ανταποδοτικών και μη ανταποδοτικών συνταξιοδοτικών παροχών που υπερβαίνουν την προσαρμογή του κόστους ζωής (0,2 % του ΑΕΠ). Επιπλέον, η ενδιάμεση κατανάλωση (χωρίς τα μέτρα) αναμένεται να αυξηθεί λιγότερο από το ονομαστικό ΑΕΠ (0,4 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 4,6 % του ΑΕΠ το 2023, σε 2,8 % το 2024 και σε 2,4 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 58,6 % το 2024 και στη συνέχεια σε 57,2 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 4,6 % του ΑΕΠ το 2023, σε 2,8 % το 2024 και σε 2,4 % έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 58,6 % το 2024 και στη συνέχεια σε 57,2 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Μάλτα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι φιλόδοξο και προβλέπει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που εντοπίστηκαν όσον αφορά τους τομείς της υγείας, της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων, της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, της δικαιοσύνης και της καταπολέμησης της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η χρηστή διακυβέρνηση αποτελεί έναν από τους πυλώνες του μακροπρόθεσμου οικονομικού οράματος της κυβέρνησης και το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα αυτό. Η επένδυση στην εκπαίδευση κατέχει επίσης εξέχουσα θέση στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και προτείνονται σχετικά μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών του εκπαιδευτικού συστήματος. Μεγάλο μέρος των προγραμματισμένων επενδύσεων επικεντρώνεται στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, αντιμετωπίζοντας έτσι τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις σχετικά με τις επενδύσεις σ’ αυτούς τους τομείς. Οι προκλήσεις που εντοπίστηκαν όσον αφορά τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, την έρευνα και την καινοτομία (Ε&Κ) και τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος αντιμετωπίζονται εν μέρει στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(20)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Μάλτα στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι φιλόδοξο και προβλέπει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που εντοπίστηκαν όσον αφορά τους τομείς της υγείας, της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων, της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, της δικαιοσύνης και της καταπολέμησης της διαφθοράς και της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Η χρηστή διακυβέρνηση αποτελεί έναν από τους πυλώνες του μακροπρόθεσμου οικονομικού οράματος της κυβέρνησης και το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας καταβάλλει σημαντικές προσπάθειες για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα αυτό. Η επένδυση στην εκπαίδευση κατέχει επίσης εξέχουσα θέση στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και προτείνονται σχετικά μέτρα για την αντιμετώπιση των αδυναμιών του εκπαιδευτικού συστήματος. Μεγάλο μέρος των προγραμματισμένων επενδύσεων επικεντρώνεται στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, αντιμετωπίζοντας έτσι τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις σχετικά με τις επενδύσεις σ’ αυτούς τους τομείς. Οι προκλήσεις που εντοπίστηκαν όσον αφορά τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό, την έρευνα και την καινοτομία (Ε&Κ) και τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος αντιμετωπίζονται εν μέρει στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (21) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Μάλτας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Μάλτα αντιπροσωπεύουν το 53,8 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Μάλτα να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(21)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Μάλτας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Μάλτα αντιπροσωπεύουν το 53,8 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 25,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Μάλτα να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (22) | Η Μάλτα δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Μάλτα πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(22)

Η Μάλτα δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Μάλτα πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (23) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Μάλτα αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που αφορούν χαρακτηριστικά του φορολογικού συστήματος τα οποία διευκολύνουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Η αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού εξακολουθεί να έχει καθοριστική σημασία για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της δικαιοσύνης του φορολογικού συστήματος, όπως αναγνωρίζεται στη σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού μεταξύ των κρατών μελών απαιτούν συντονισμένη δράση των εθνικών πολιτικών προς συμπλήρωση της νομοθεσίας της Ένωσης. Η Μάλτα έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των πρακτικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, εφαρμόζοντας ήδη συμφωνηθείσες διεθνείς και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, και δεσμευόμενη, στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, να εκπονήσει ανεξάρτητη μελέτη σχετικά με τις εξερχόμενες και εισερχόμενες (δηλ. μεταξύ κατοίκων της Ένωσης και κατοίκων τρίτων χωρών) πληρωμές, η οποία θα ακολουθείται από εκτελεστική νομοθεσία σύμφωνα με τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης. Ωστόσο, οι εξερχόμενες πληρωμές τόκων, δικαιωμάτων εκμετάλλευσης και μερισμάτων που καταβάλλονται από εταιρείες με έδρα τη Μάλτα σε δικαιοδοσίες μηδενικής και χαμηλής φορολογίας (δηλαδή κάθε δικαιοδοσία με νόμιμο συντελεστή φορολογίας εισοδήματος εταιρειών κάτω από τον χαμηλότερο νόμιμο συντελεστή φορολογίας εισοδήματος εταιρειών στην Ένωση, ο οποίος είναι 9 %), θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις εν λόγω πληρωμές στην πλήρη αποφυγή της φορολόγησης έως ότου θεσπιστούν στη Μάλτα φόροι στην πηγή, ή ισοδύναμα αμυντικά μέτρα, για να διασφαλιστεί ότι οι εν λόγω πληρωμές φορολογούνται δεόντως. Επιπλέον, η μεταχείριση των ημεδαπών μη εγκατεστημένων εταιρειών εξακολουθεί να ενέχει τον κίνδυνο διπλής μη φορολόγησης τόσο για τις εταιρείες όσο και για τα φυσικά πρόσωπα. |
| --- | --- |

(23)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Μάλτα αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που αφορούν χαρακτηριστικά του φορολογικού συστήματος τα οποία διευκολύνουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό. Η αντιμετώπιση του επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού εξακολουθεί να έχει καθοριστική σημασία για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας και της δικαιοσύνης του φορολογικού συστήματος, όπως αναγνωρίζεται στη σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ. Οι δευτερογενείς επιπτώσεις των στρατηγικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού μεταξύ των κρατών μελών απαιτούν συντονισμένη δράση των εθνικών πολιτικών προς συμπλήρωση της νομοθεσίας της Ένωσης. Η Μάλτα έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των πρακτικών επιθετικού φορολογικού σχεδιασμού, εφαρμόζοντας ήδη συμφωνηθείσες διεθνείς και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, και δεσμευόμενη, στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, να εκπονήσει ανεξάρτητη μελέτη σχετικά με τις εξερχόμενες και εισερχόμενες (δηλ. μεταξύ κατοίκων της Ένωσης και κατοίκων τρίτων χωρών) πληρωμές, η οποία θα ακολουθείται από εκτελεστική νομοθεσία σύμφωνα με τα ευρήματα της εν λόγω μελέτης. Ωστόσο, οι εξερχόμενες πληρωμές τόκων, δικαιωμάτων εκμετάλλευσης και μερισμάτων που καταβάλλονται από εταιρείες με έδρα τη Μάλτα σε δικαιοδοσίες μηδενικής και χαμηλής φορολογίας (δηλαδή κάθε δικαιοδοσία με νόμιμο συντελεστή φορολογίας εισοδήματος εταιρειών κάτω από τον χαμηλότερο νόμιμο συντελεστή φορολογίας εισοδήματος εταιρειών στην Ένωση, ο οποίος είναι 9 %), θα μπορούσαν να οδηγήσουν τις εν λόγω πληρωμές στην πλήρη αποφυγή της φορολόγησης έως ότου θεσπιστούν στη Μάλτα φόροι στην πηγή, ή ισοδύναμα αμυντικά μέτρα, για να διασφαλιστεί ότι οι εν λόγω πληρωμές φορολογούνται δεόντως. Επιπλέον, η μεταχείριση των ημεδαπών μη εγκατεστημένων εταιρειών εξακολουθεί να ενέχει τον κίνδυνο διπλής μη φορολόγησης τόσο για τις εταιρείες όσο και για τα φυσικά πρόσωπα.

| (24) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(24)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (25) | Η Μάλτα υστερεί όσον αφορά την επίτευξη του στόχου της για το 2030 να μειώσει, κατά 19 % σε σχέση με τα επίπεδα του 2005, τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που δεν καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ένωσης (ΣΕΔΕ) και εμπίπτουν στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19). Η δέσμευση της Μάλτας να καταστεί κλιματικά ουδέτερη έως το 2050 θα απαιτήσει συνεχείς επενδύσεις από τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την κυβέρνηση. Με την αυξημένη φιλοδοξία της Ένωσης για το κλίμα να εστιάζεται σε πιο προσιτή, ασφαλή και βιώσιμη ενέργεια, απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την περαιτέρω αξιοποίηση του ηλιακού και αιολικού δυναμικού της, συμπεριλαμβανομένης της πλωτής υπεράκτιας ενέργειας, δεδομένου ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσωπεύουν μόνο το 8 % του ενεργειακού μείγματος. Η Μάλτα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο (48 %) και το φυσικό αέριο (44 %). Το φυσικό αέριο χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή του 86 % της ηλεκτρικής ενέργειας της Μάλτας το 2020. Παρότι η Μάλτα δεν εισάγει αέριο ή πετρέλαιο από τη Ρωσία (20), η ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας έχει αρχίσει να επηρεάζει τη χώρα. Η Μάλτα προτίθεται να εξασφαλίσει καλύτερη ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού μέσω της κατασκευής δεύτερης γραμμής διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα θα απαιτούσε επίσης την αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και επενδύσεις στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να παρέχεται σταθερή, ευέλικτη και ταχέως ανταποκρινόμενη ενέργεια. Η στόχευση στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, ιδίως των κατοικιών, μεταξύ άλλων με την ανάπτυξη αντλιών θερμότητας και άλλων πράσινων λύσεων, θα συμβάλει στη μείωση της ζήτησης ενέργειας. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Μάλτα να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Επιπλέον, οι εκπομπές των οδικών μεταφορών αυξάνονται σταθερά, αποτελώντας τη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου εκτός ΣΕΔΕ. Η μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης θα απαιτούσε βελτίωση των δημόσιων μεταφορών, ανάπτυξη ευφυών συστημάτων μεταφορών και επενδύσεις σε υποδομές ήπιας κινητικότητας (όπως πεζοδρόμια και ποδηλατόδρομοι) για μια ασφαλή εναλλακτική λύση στη χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων. |
| --- | --- |

(25)

Η Μάλτα υστερεί όσον αφορά την επίτευξη του στόχου της για το 2030 να μειώσει, κατά 19 % σε σχέση με τα επίπεδα του 2005, τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου που δεν καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών της Ένωσης (ΣΕΔΕ) και εμπίπτουν στον κανονισμό (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19). Η δέσμευση της Μάλτας να καταστεί κλιματικά ουδέτερη έως το 2050 θα απαιτήσει συνεχείς επενδύσεις από τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις και την κυβέρνηση. Με την αυξημένη φιλοδοξία της Ένωσης για το κλίμα να εστιάζεται σε πιο προσιτή, ασφαλή και βιώσιμη ενέργεια, απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την περαιτέρω αξιοποίηση του ηλιακού και αιολικού δυναμικού της, συμπεριλαμβανομένης της πλωτής υπεράκτιας ενέργειας, δεδομένου ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσωπεύουν μόνο το 8 % του ενεργειακού μείγματος. Η Μάλτα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο (48 %) και το φυσικό αέριο (44 %). Το φυσικό αέριο χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή του 86 % της ηλεκτρικής ενέργειας της Μάλτας το 2020. Παρότι η Μάλτα δεν εισάγει αέριο ή πετρέλαιο από τη Ρωσία (20), η ραγδαία αύξηση των τιμών της ενέργειας έχει αρχίσει να επηρεάζει τη χώρα. Η Μάλτα προτίθεται να εξασφαλίσει καλύτερη ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού μέσω της κατασκευής δεύτερης γραμμής διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας. Η μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα θα απαιτούσε επίσης την αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και επενδύσεις στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να παρέχεται σταθερή, ευέλικτη και ταχέως ανταποκρινόμενη ενέργεια. Η στόχευση στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, ιδίως των κατοικιών, μεταξύ άλλων με την ανάπτυξη αντλιών θερμότητας και άλλων πράσινων λύσεων, θα συμβάλει στη μείωση της ζήτησης ενέργειας. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Μάλτα να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». Επιπλέον, οι εκπομπές των οδικών μεταφορών αυξάνονται σταθερά, αποτελώντας τη μεγαλύτερη πηγή εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου εκτός ΣΕΔΕ. Η μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης θα απαιτούσε βελτίωση των δημόσιων μεταφορών, ανάπτυξη ευφυών συστημάτων μεταφορών και επενδύσεις σε υποδομές ήπιας κινητικότητας (όπως πεζοδρόμια και ποδηλατόδρομοι) για μια ασφαλή εναλλακτική λύση στη χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων.

| (26) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Μάλτα μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης. Επιπλέον, η Μάλτα μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(26)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Μάλτα μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης. Επιπλέον, η Μάλτα μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (27) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(27)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (28) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Μάλτα, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(28)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Μάλτα, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3.

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Μάλτα να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 5ης Οκτωβρίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να αναλάβει δράση για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των χαρακτηριστικών του φορολογικού συστήματος που μπορεί να διευκολύνουν τον επιθετικό φορολογικό σχεδιασμό από φυσικά πρόσωπα και πολυεθνικές εταιρείες, μεταξύ άλλων με τη διασφάλιση επαρκούς φορολόγησης των εξερχόμενων πληρωμών τόκων, δικαιωμάτων εκμετάλλευσης και μερισμάτων, και με την τροποποίηση των κανόνων για τις μη εγκατεστημένες εταιρείες.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, προωθώντας και καθιστώντας δυνατές τις επενδύσεις στην αιολική και ηλιακή ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης της πλωτής υπεράκτιας ενέργειας, αναβαθμίζοντας περαιτέρω τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας της Μάλτας, και δημιουργώντας κίνητρα για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας με σκοπό την παροχή σταθερής, ευέλικτης και ταχείας απόκρισης ενέργειας. Να μειώσει τη ζήτηση ενέργειας μέσω της βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης, ιδίως στα οικιστικά κτίρια. Να μειώσει τις εκπομπές από τις οδικές μεταφορές με την αντιμετώπιση της κυκλοφοριακής συμφόρησης μέσω της βελτίωσης της ποιότητας των υπηρεσιών στις δημόσιες μεταφορές, των ευφυών συστημάτων μεταφορών και των επενδύσεων σε υποδομές ήπιας κινητικότητας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Μάλτας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 83).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 11941/2021, ST 11941/2021 ADD 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Μάλτας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Μάλτας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 116).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/842 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 30ής Μαΐου 2018, σχετικά με τις δεσμευτικές ετήσιες μειώσεις των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από τα κράτη μέλη από το 2021 έως το 2030, στο πλαίσιο της συμβολής στη δράση για το κλίμα για την τήρηση των δεσμεύσεων που απορρέουν από τη συμφωνία του Παρισιού και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 (ΕΕ L 156 της 19.6.2018, σ. 26).

19

(20)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Μάλτα, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

20

(21)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

21

(22)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/154 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/154

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με τις οικονομικές πολιτικές των Κάτω Χωρών και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 των Κάτω Χωρών

(2022/C 334/19)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία οι Κάτω Χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία οι Κάτω Χώρες συγκαταλέγονται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 29 Απριλίου 2022, οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Οι Κάτω Χώρες δεν έχουν ακόμη υποβάλει εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς το πρόγραμμα θα ενσωματωθεί στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(9)

Στις 29 Απριλίου 2022, οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Οι Κάτω Χώρες δεν έχουν ακόμη υποβάλει εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων, καθώς το πρόγραμμα θα ενσωματωθεί στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (10) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τις Κάτω Χώρες. Αξιολόγησε την πρόοδο των Κάτω Χωρών όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021, καθώς και την αντιμετώπιση των νέων και αναδυόμενων προκλήσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο των Κάτω Χωρών όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(10)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τις Κάτω Χώρες. Αξιολόγησε την πρόοδο των Κάτω Χωρών όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021, καθώς και την αντιμετώπιση των νέων και αναδυόμενων προκλήσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο των Κάτω Χωρών όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (11) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τις Κάτω Χώρες και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Κάτω Χώρες αντιμετωπίζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό ιδιωτικό χρέος και το μεγάλο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, τα οποία έχουν διασυνοριακή διάσταση. |
| --- | --- |

(11)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τις Κάτω Χώρες και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι Κάτω Χώρες αντιμετωπίζουν μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό ιδιωτικό χρέος και το μεγάλο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, τα οποία έχουν διασυνοριακή διάσταση.

| (12) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στις Κάτω Χώρες να λάβουν, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στις Κάτω Χώρες να επιδιώξουν, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης των Κάτω Χωρών μειώθηκε από 3,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,5 %. Η απόκριση των Κάτω Χωρών σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά έκτακτα μέτρα στήριξης ανήλθαν σε 3,3 % του ΑΕΠ τόσο το 2020 όσο και το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τις Κάτω Χώρες το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 52,1 % του ΑΕΠ το 2021 από 54,3 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(12)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στις Κάτω Χώρες να λάβουν, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στις Κάτω Χώρες να επιδιώξουν, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης των Κάτω Χωρών μειώθηκε από 3,7 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,5 %. Η απόκριση των Κάτω Χωρών σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά έκτακτα μέτρα στήριξης ανήλθαν σε 3,3 % του ΑΕΠ τόσο το 2020 όσο και το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τις Κάτω Χώρες το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 52,1 % του ΑΕΠ το 2021 από 54,3 % του ΑΕΠ το 2020.

| (13) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2022 και κατά 1,7 % το 2023. Στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται παρόμοια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,3 % το 2022 και κατά 1,6 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα διατηρηθεί στο 2,5 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 2,3 % το 2023. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 53,1 % το 2022 και στη συνέχεια στο 52,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,7 % και 2,1 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται για το 2022 στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, κυρίως επειδή το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 περιλάμβανε μόνο εν μέρει μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας, και ελαφρώς χαμηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω του χαμηλότερου επιπέδου του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου και άλλων δαπανών που αναμένονται από την Επιτροπή. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 51,4 % το 2022 και 50,9 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται σε διαφορετική πρόβλεψη για το ονομαστικό ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 1,5 %. |
| --- | --- |

(13)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2022 και κατά 1,7 % το 2023. Στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται παρόμοια αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,3 % το 2022 και κατά 1,6 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα διατηρηθεί στο 2,5 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 2,3 % το 2023. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 53,1 % το 2022 και στη συνέχεια στο 52,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,7 % και 2,1 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται για το 2022 στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, κυρίως επειδή το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 περιλάμβανε μόνο εν μέρει μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας, και ελαφρώς χαμηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω του χαμηλότερου επιπέδου του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου και άλλων δαπανών που αναμένονται από την Επιτροπή. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 51,4 % το 2022 και 50,9 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται σε διαφορετική πρόβλεψη για το ονομαστικό ΑΕΠ. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 1,5 %.

| (14) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,4 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,9 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και θα καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένο, συγκεκριμένα η μείωση των έμμεσων φόρων στην κατανάλωση της ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ, τόσο το 2022 όσο και το 2023 (12), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,1 % του ΑΕΠ το 2023. |
| --- | --- |

(14)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,4 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,9 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής του 2022, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και θα καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά και σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένο, συγκεκριμένα η μείωση των έμμεσων φόρων στην κατανάλωση της ενέργειας. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ, τόσο το 2022 όσο και το 2023 (12), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,1 % του ΑΕΠ το 2023.

| (15) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στις Κάτω Χώρες να επιδιώξουν έναν υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, εκτός των άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσουν τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στις Κάτω Χώρες να επιδιώξουν, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσουν τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(15)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στις Κάτω Χώρες να επιδιώξουν έναν υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, εκτός των άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσουν τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στις Κάτω Χώρες να επιδιώξουν, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσουν τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (16) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 των Κάτω Χωρών, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,6 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (13). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021 (14). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, οι Κάτω Χώρες σχεδιάζουν να διατηρήσουν τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ, μεταξύ άλλων, πρόσθετα μέτρα για το κλίμα (που στοχεύουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και στην προώθηση της βιώσιμης ενέργειας) καθώς και μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης (επανειδίκευση και κατάρτιση των εκπαιδευτικών) επίσης προβλέπεται να συμβάλουν κατά 0,3 % του ΑΕΠ και κατά 0,2 % του ΑΕΠ αντίστοιχα στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών. |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 των Κάτω Χωρών, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,6 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (13). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2021 (14). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, οι Κάτω Χώρες σχεδιάζουν να διατηρήσουν τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,7 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ, μεταξύ άλλων, πρόσθετα μέτρα για το κλίμα (που στοχεύουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και στην προώθηση της βιώσιμης ενέργειας) καθώς και μέτρα στον τομέα της εκπαίδευσης (επανειδίκευση και κατάρτιση των εκπαιδευτικών) επίσης προβλέπεται να συμβάλουν κατά 0,3 % του ΑΕΠ και κατά 0,2 % του ΑΕΠ αντίστοιχα στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών.

| (17) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει αμετάβλητη σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων, το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,7 % του ΑΕΠ. |
| --- | --- |

(17)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 0,5 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει αμετάβλητη σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων, το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,7 % του ΑΕΠ.

| (18) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,5 % του ΑΕΠ το 2024 και να αυξηθεί στο 2,9 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να διατηρηθεί σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν ορισμένα πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα με αύξηση σε 53,1 % το 2024 και περαιτέρω αύξηση σε 54,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(18)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,5 % του ΑΕΠ το 2024 και να αυξηθεί στο 2,9 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να διατηρηθεί σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ εντός της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι προβλέψεις αυτές προϋποθέτουν ορισμένα πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής εξυγίανσης που δεν έχουν ακόμη προσδιοριστεί. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα με αύξηση σε 53,1 % το 2024 και περαιτέρω αύξηση σε 54,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (19) | Οι στρεβλώσεις στην αγορά στεγαστικών ακινήτων συμβάλλουν στην ταχεία αύξηση των τιμών των κατοικιών και στο υψηλό χρέος των νοικοκυριών, γεγονός που καθιστά τα νοικοκυριά ευάλωτα σε οικονομικούς κλυδωνισμούς. Η αύξηση των τιμών των κατοικιών σημείωσε απότομη άνοδο το 2021 με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 15 %, ενώ υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις υπερτίμησης στην αγορά στεγαστικών ακινήτων, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους και τις ευπάθειες. Ενώ η δυνατότητα έκπτωσης φόρου για τόκους ενυπόθηκων δανείων μειώνεται σταδιακά, η μείωση είναι μόνο μερική, ενώ και η φορολογική ελάφρυνση που παρέχει για τις πληρωμές ενυπόθηκων δανείων παραμένει γενναιόδωρη. Σε συνδυασμό με τα σχετικά υψηλά όρια δανεισμού (δείκτης δανείου-αξίας), το γεγονός αυτό εξακολουθεί να συμβάλλει στην έντονη μεροληπτική μεταχείριση του χρέους για τα νοικοκυριά. Ταυτόχρονα, η ιδιωτική αγορά ενοικίασης παραμένει μικρή και ανεπαρκώς ανεπτυγμένη. Η απουσία αποτελεσματικού μεσαίου τμήματος στην αγορά ενοικίασης ακινήτων ενθαρρύνει τα νοικοκυριά να αγοράζουν αντί να ενοικιάζουν, γεγονός που συμβάλει σε υψηλούς δείκτες χρέους ως προς το εισόδημα και χρηματοοικονομική ευπάθεια. Οι δυσκαμψίες από την πλευρά της προσφοράς επιτείνουν τις στρεβλώσεις στην αγορά στέγης. Η σχετικά ανελαστική προσφορά κατοικιών αυξάνει τον κίνδυνο οι πολιτικές που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της οικονομικής προσιτότητας των κατοικιών να καταλήξουν να τονώσουν τη ζήτηση και τελικά να αυξήσουν περαιτέρω τις τιμές των κατοικιών, υπονομεύοντας έτσι τον αρχικό στόχο των πολιτικών. |
| --- | --- |

(19)

Οι στρεβλώσεις στην αγορά στεγαστικών ακινήτων συμβάλλουν στην ταχεία αύξηση των τιμών των κατοικιών και στο υψηλό χρέος των νοικοκυριών, γεγονός που καθιστά τα νοικοκυριά ευάλωτα σε οικονομικούς κλυδωνισμούς. Η αύξηση των τιμών των κατοικιών σημείωσε απότομη άνοδο το 2021 με ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης 15 %, ενώ υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις υπερτίμησης στην αγορά στεγαστικών ακινήτων, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους και τις ευπάθειες. Ενώ η δυνατότητα έκπτωσης φόρου για τόκους ενυπόθηκων δανείων μειώνεται σταδιακά, η μείωση είναι μόνο μερική, ενώ και η φορολογική ελάφρυνση που παρέχει για τις πληρωμές ενυπόθηκων δανείων παραμένει γενναιόδωρη. Σε συνδυασμό με τα σχετικά υψηλά όρια δανεισμού (δείκτης δανείου-αξίας), το γεγονός αυτό εξακολουθεί να συμβάλλει στην έντονη μεροληπτική μεταχείριση του χρέους για τα νοικοκυριά. Ταυτόχρονα, η ιδιωτική αγορά ενοικίασης παραμένει μικρή και ανεπαρκώς ανεπτυγμένη. Η απουσία αποτελεσματικού μεσαίου τμήματος στην αγορά ενοικίασης ακινήτων ενθαρρύνει τα νοικοκυριά να αγοράζουν αντί να ενοικιάζουν, γεγονός που συμβάλει σε υψηλούς δείκτες χρέους ως προς το εισόδημα και χρηματοοικονομική ευπάθεια. Οι δυσκαμψίες από την πλευρά της προσφοράς επιτείνουν τις στρεβλώσεις στην αγορά στέγης. Η σχετικά ανελαστική προσφορά κατοικιών αυξάνει τον κίνδυνο οι πολιτικές που αποσκοπούσαν στην ενίσχυση της οικονομικής προσιτότητας των κατοικιών να καταλήξουν να τονώσουν τη ζήτηση και τελικά να αυξήσουν περαιτέρω τις τιμές των κατοικιών, υπονομεύοντας έτσι τον αρχικό στόχο των πολιτικών.

| (20) | Ενώ το συνταξιοδοτικό σύστημα έχει καλές επιδόσεις όσον αφορά την επάρκεια των συντάξεων και τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, το επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σύστημα (δεύτερος πυλώνας) παρουσιάζει μειονεκτήματα όσον αφορά τη δίκαιη εφαρμογή του μεταξύ των γενεών, τη διαφάνεια των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την ευελιξία. Οι συνταξιοδοτικές εισφορές του δεύτερου πυλώνα είναι υψηλές, ενώ ενδέχεται να απαιτηθούν σημαντικές προσαρμογές των εισφορών για την απορρόφηση των ανισορροπιών στους ισολογισμούς των συνταξιοδοτικών ταμείων. Οι υψηλές υποχρεωτικές αποταμιεύσεις συμβάλλουν επίσης στο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος θα μπορούσε να καταστήσει τα συνταξιοδοτικά ταμεία πιο ανθεκτικά στους κλυδωνισμούς. Μετά τη συμφωνία-πλαίσιο σχετικά με τις γενικές αρχές για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2019, η κυβέρνηση και οι κοινωνικοί εταίροι συμφώνησαν σε μια νέα συμβατική δομή στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα τον Ιούνιο του 2020. Συνολικά, η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των βασικών τρωτών σημείων του συνταξιοδοτικού συστήματος. Τα νομοθετικά μέτρα για την εφαρμογή της συμφωνηθείσας μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος πρόκειται να συζητηθούν και να εγκριθούν από το ολλανδικό κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια του 2022. Στη συνέχεια, η κύρια πρόκληση θα είναι η πλήρης εφαρμογή της μεταρρύθμισης, η οποία θα πρέπει να παρακολουθείται προσεκτικά. |
| --- | --- |

(20)

Ενώ το συνταξιοδοτικό σύστημα έχει καλές επιδόσεις όσον αφορά την επάρκεια των συντάξεων και τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, το επαγγελματικό συνταξιοδοτικό σύστημα (δεύτερος πυλώνας) παρουσιάζει μειονεκτήματα όσον αφορά τη δίκαιη εφαρμογή του μεταξύ των γενεών, τη διαφάνεια των συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων και την ευελιξία. Οι συνταξιοδοτικές εισφορές του δεύτερου πυλώνα είναι υψηλές, ενώ ενδέχεται να απαιτηθούν σημαντικές προσαρμογές των εισφορών για την απορρόφηση των ανισορροπιών στους ισολογισμούς των συνταξιοδοτικών ταμείων. Οι υψηλές υποχρεωτικές αποταμιεύσεις συμβάλλουν επίσης στο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος θα μπορούσε να καταστήσει τα συνταξιοδοτικά ταμεία πιο ανθεκτικά στους κλυδωνισμούς. Μετά τη συμφωνία-πλαίσιο σχετικά με τις γενικές αρχές για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος το 2019, η κυβέρνηση και οι κοινωνικοί εταίροι συμφώνησαν σε μια νέα συμβατική δομή στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα τον Ιούνιο του 2020. Συνολικά, η σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των βασικών τρωτών σημείων του συνταξιοδοτικού συστήματος. Τα νομοθετικά μέτρα για την εφαρμογή της συμφωνηθείσας μεταρρύθμισης του συνταξιοδοτικού συστήματος πρόκειται να συζητηθούν και να εγκριθούν από το ολλανδικό κοινοβούλιο κατά τη διάρκεια του 2022. Στη συνέχεια, η κύρια πρόκληση θα είναι η πλήρης εφαρμογή της μεταρρύθμισης, η οποία θα πρέπει να παρακολουθείται προσεκτικά.

| (21) | Οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), στις 22 Δεκεμβρίου 2021, 23 Δεκεμβρίου 2021 και 22 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, οι Κάτω Χώρες πρέπει να λάβουν υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(21)

Οι Κάτω Χώρες υπέβαλαν τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), στις 22 Δεκεμβρίου 2021, 23 Δεκεμβρίου 2021 και 22 Μαρτίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, οι Κάτω Χώρες πρέπει να λάβουν υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (22) | Το ποσοστό των ευέλικτων μορφών απασχόλησης παραμένει υψηλό και αντιπροσωπεύει σημαντικό ποσοστό της αγοράς εργασίας στις Κάτω Χώρες. Αυτό υποδηλώνει αυξανόμενο κίνδυνο κατακερματισμού της αγοράς εργασίας. Η χρήση αυτών των μορφών απασχόλησης επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από θεσμικούς παράγοντες και πολιτικές επιλογές σε εθνικό επίπεδο, όπως οι διαφορές στη φορολογική μεταχείριση (για τους αυτοαπασχολούμενους χωρίς μισθωτούς υπαλλήλους), η κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης και οι κανονισμοί για την προστασία της εργασίας. Αυτοί οι διακριτοί κινητήριοι μοχλοί και οι θεσμικοί παράγοντες δημιουργούν μεγάλα οικονομικά (αντι)κίνητρα, με ιδιαίτερα στρεβλωτικές επιπτώσεις στα περιθώρια της αγοράς εργασίας. Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε επίσης τους κινδύνους μιας κατακερματισμένης αγοράς εργασίας και τη δυσμενή εργασιακή και κοινωνική κατάσταση ορισμένων ομάδων, καθώς και τις σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε επαρκή κοινωνική προστασία για τους αυτοαπασχολούμενους, που είναι συχνά υποασφαλισμένοι έναντι ασθένειας, αναπηρίας, ανεργίας και γήρατος. Επιπλέον, η λήψη περαιτέρω μέτρων για την αποσαφήνιση του χαρακτηρισμού της σχέσης εργασίας των αυτοαπασχολουμένων και την επιβολή των εφαρμοστέων κανόνων θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της ψευδούς αυτοαπασχόλησης. |
| --- | --- |

(22)

Το ποσοστό των ευέλικτων μορφών απασχόλησης παραμένει υψηλό και αντιπροσωπεύει σημαντικό ποσοστό της αγοράς εργασίας στις Κάτω Χώρες. Αυτό υποδηλώνει αυξανόμενο κίνδυνο κατακερματισμού της αγοράς εργασίας. Η χρήση αυτών των μορφών απασχόλησης επηρεάζεται σε σημαντικό βαθμό από θεσμικούς παράγοντες και πολιτικές επιλογές σε εθνικό επίπεδο, όπως οι διαφορές στη φορολογική μεταχείριση (για τους αυτοαπασχολούμενους χωρίς μισθωτούς υπαλλήλους), η κάλυψη κοινωνικής ασφάλισης και οι κανονισμοί για την προστασία της εργασίας. Αυτοί οι διακριτοί κινητήριοι μοχλοί και οι θεσμικοί παράγοντες δημιουργούν μεγάλα οικονομικά (αντι)κίνητρα, με ιδιαίτερα στρεβλωτικές επιπτώσεις στα περιθώρια της αγοράς εργασίας. Η πανδημία COVID-19 ανέδειξε επίσης τους κινδύνους μιας κατακερματισμένης αγοράς εργασίας και τη δυσμενή εργασιακή και κοινωνική κατάσταση ορισμένων ομάδων, καθώς και τις σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την πρόσβαση σε επαρκή κοινωνική προστασία για τους αυτοαπασχολούμενους, που είναι συχνά υποασφαλισμένοι έναντι ασθένειας, αναπηρίας, ανεργίας και γήρατος. Επιπλέον, η λήψη περαιτέρω μέτρων για την αποσαφήνιση του χαρακτηρισμού της σχέσης εργασίας των αυτοαπασχολουμένων και την επιβολή των εφαρμοστέων κανόνων θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της ψευδούς αυτοαπασχόλησης.

| (23) | Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού έχουν αυξηθεί περαιτέρω, ενώ μάλιστα έχουν γενικευθεί σε όλους τους τομείς, σύμφωνα με τη συνολική οικονομική ανάκαμψη και την ανάκαμψη της ζήτησης εργασίας. Οι προβλέψεις για την αγορά εργασίας επισημαίνουν μια συνεχή στενότητα στην αγορά εργασίας στο μέλλον, ιδίως στην εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη, τα τεχνικά επαγγέλματα και τον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών. Βραχυπρόθεσμα, πολύ υψηλές είναι και οι ελλείψεις στον κατασκευαστικό τομέα. H στενότητα στην αγορά εργασίας κινδυνεύει να παρεμποδίσει τις μεγάλες επενδύσεις που απαιτούνται στο πλαίσιο της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Ταυτόχρονα, υπάρχει αναξιοποίητο ή υποχρησιμοποιούμενο εργατικό δυναμικό, ιδίως λόγω του χαμηλότερου ποσοστού απασχόλησης για άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και του υψηλού ποσοστού μερικής απασχόλησης. Η παροχή κινήτρων για αύξηση του αριθμού των ωρών εργασίας των εργαζομένων μερικής απασχόλησης, μεταξύ αυτών και πολλές γυναίκες (το 62,5 % των απασχολούμενων γυναικών εργάζονταν με καθεστώς μερικής απασχόλησης το 2021), θα μπορούσε να μειώσει περαιτέρω τις υφιστάμενες ελλείψεις στην αγορά εργασίας και να μειώσει το μέσο μισθολογικό και συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων. Η ενεργοποίηση, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων ή η επανειδίκευση των οικονομικά μη ενεργών ατόμων (άτομα που ούτε εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία), των μακροχρόνια ανέργων και εκείνων που βρίσκονται στο περιθώριο της αγοράς εργασίας μέσω στοχευμένων και προσαρμοσμένων δράσεων θα μπορούσαν να συμβάλουν στην άμβλυνση της έλλειψης εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, προωθώντας παράλληλα τις ίσες ευκαιρίες και την ενεργό ένταξη. |
| --- | --- |

(23)

Οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού έχουν αυξηθεί περαιτέρω, ενώ μάλιστα έχουν γενικευθεί σε όλους τους τομείς, σύμφωνα με τη συνολική οικονομική ανάκαμψη και την ανάκαμψη της ζήτησης εργασίας. Οι προβλέψεις για την αγορά εργασίας επισημαίνουν μια συνεχή στενότητα στην αγορά εργασίας στο μέλλον, ιδίως στην εκπαίδευση, την υγειονομική περίθαλψη, τα τεχνικά επαγγέλματα και τον τομέα των τεχνολογιών των πληροφοριών και των επικοινωνιών. Βραχυπρόθεσμα, πολύ υψηλές είναι και οι ελλείψεις στον κατασκευαστικό τομέα. H στενότητα στην αγορά εργασίας κινδυνεύει να παρεμποδίσει τις μεγάλες επενδύσεις που απαιτούνται στο πλαίσιο της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. Ταυτόχρονα, υπάρχει αναξιοποίητο ή υποχρησιμοποιούμενο εργατικό δυναμικό, ιδίως λόγω του χαμηλότερου ποσοστού απασχόλησης για άτομα που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και του υψηλού ποσοστού μερικής απασχόλησης. Η παροχή κινήτρων για αύξηση του αριθμού των ωρών εργασίας των εργαζομένων μερικής απασχόλησης, μεταξύ αυτών και πολλές γυναίκες (το 62,5 % των απασχολούμενων γυναικών εργάζονταν με καθεστώς μερικής απασχόλησης το 2021), θα μπορούσε να μειώσει περαιτέρω τις υφιστάμενες ελλείψεις στην αγορά εργασίας και να μειώσει το μέσο μισθολογικό και συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων. Η ενεργοποίηση, η αναβάθμιση των δεξιοτήτων ή η επανειδίκευση των οικονομικά μη ενεργών ατόμων (άτομα που ούτε εργάζονται ούτε αναζητούν εργασία), των μακροχρόνια ανέργων και εκείνων που βρίσκονται στο περιθώριο της αγοράς εργασίας μέσω στοχευμένων και προσαρμοσμένων δράσεων θα μπορούσαν να συμβάλουν στην άμβλυνση της έλλειψης εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, προωθώντας παράλληλα τις ίσες ευκαιρίες και την ενεργό ένταξη.

| (24) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(24)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (25) | Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είναι πολύ υψηλή. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα της Ρωσίας είναι στα ίδια επίπεδα με τον μέσο όρο της Ένωσης για τον άνθρακα (54 %) και το αργό πετρέλαιο (26 %) και χαμηλότερη για το φυσικό αέριο (30 % έναντι 44 %) (19). Τα ποσοστά στο ενεργειακό μείγμα του πετρελαίου (39 % έναντι 33 %) και του φυσικού αερίου (44 % έναντι 24 %) είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης, ενώ το ποσοστό του άνθρακα είναι χαμηλότερο (6 % έναντι 11 %). Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα θα μπορούσε συνολικά να μειωθεί με την αύξηση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τον εξηλεκτρισμό, την αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις υποδομές και την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης. Η εντατικοποίηση των προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας. Οι Κάτω Χώρες ήταν το πέμπτο κράτος μέλος με τις χειρότερες επιδόσεις όσον αφορά το ποσοστό της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2020, ενώ μάλιστα παρουσιάζουν ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα μεταξύ ποσοστού της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές το 2020 και των στόχων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις για την αύξηση της ανάπτυξης μορφών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και για την αύξηση της δυναμικότητας του δικτύου που είναι αναγκαία για τη μεταφορά ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από τους χώρους παραγωγής σε χώρους κατανάλωσης. Η ενίσχυση της δυναμικότητας δικτύου είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι οι περιορισμοί δυναμικότητας στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας συνέχισαν να αυξάνονται το 2021, με αποτέλεσμα να προκύπτουν καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι διοικητικές διαδικασίες για την ανάπτυξη της δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μπορούν να απλουστευθούν και να εξορθολογιστούν περαιτέρω. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Επιπλέον, η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης παρέχει μια οικονομικά αποδοτική ευκαιρία για περαιτέρω μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγών από τη Ρωσία. Ειδικότερα, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης σε σχέση με τις ανακαινίσεις κτιρίων και την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και τηλεθέρμανσης στον κατασκευαστικό τομέα, καθώς και μέσω του εξηλεκτρισμού και της παροχής καθαρής ενέργειας στις ενεργοβόρες βιομηχανίες.
  Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου οι Κάτω Χώρες να ευθυγραμμιστούν με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(25)

Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είναι πολύ υψηλή. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα της Ρωσίας είναι στα ίδια επίπεδα με τον μέσο όρο της Ένωσης για τον άνθρακα (54 %) και το αργό πετρέλαιο (26 %) και χαμηλότερη για το φυσικό αέριο (30 % έναντι 44 %) (19). Τα ποσοστά στο ενεργειακό μείγμα του πετρελαίου (39 % έναντι 33 %) και του φυσικού αερίου (44 % έναντι 24 %) είναι υψηλότερα από τον μέσο όρο της Ένωσης, ενώ το ποσοστό του άνθρακα είναι χαμηλότερο (6 % έναντι 11 %). Η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα θα μπορούσε συνολικά να μειωθεί με την αύξηση των επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τον εξηλεκτρισμό, την αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις υποδομές και την ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης. Η εντατικοποίηση των προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι ζωτικής σημασίας. Οι Κάτω Χώρες ήταν το πέμπτο κράτος μέλος με τις χειρότερες επιδόσεις όσον αφορά το ποσοστό της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας το 2020, ενώ μάλιστα παρουσιάζουν ένα από τα μεγαλύτερα χάσματα μεταξύ ποσοστού της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές το 2020 και των στόχων της Ένωσης για το 2030 όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις για την αύξηση της ανάπτυξης μορφών ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, καθώς και για την αύξηση της δυναμικότητας του δικτύου που είναι αναγκαία για τη μεταφορά ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές από τους χώρους παραγωγής σε χώρους κατανάλωσης. Η ενίσχυση της δυναμικότητας δικτύου είναι ιδιαίτερα σημαντική, δεδομένου ότι οι περιορισμοί δυναμικότητας στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας συνέχισαν να αυξάνονται το 2021, με αποτέλεσμα να προκύπτουν καθυστερήσεις στην υλοποίηση έργων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Οι διοικητικές διαδικασίες για την ανάπτυξη της δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μπορούν να απλουστευθούν και να εξορθολογιστούν περαιτέρω. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Επιπλέον, η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης παρέχει μια οικονομικά αποδοτική ευκαιρία για περαιτέρω μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγών από τη Ρωσία. Ειδικότερα, υπάρχει περιθώριο βελτίωσης σε σχέση με τις ανακαινίσεις κτιρίων και την εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και τηλεθέρμανσης στον κατασκευαστικό τομέα, καθώς και μέσω του εξηλεκτρισμού και της παροχής καθαρής ενέργειας στις ενεργοβόρες βιομηχανίες.

Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου οι Κάτω Χώρες να ευθυγραμμιστούν με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (26) | Περαιτέρω επενδύσεις σε υποδομές μεταφορών θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εξάλειψη των σημείων συμφόρησης και στη στήριξη της βιώσιμης κινητικότητας. Οι σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές παρουσιάζουν συμφόρηση. Το ολλανδικό σιδηροδρομικό δίκτυο είναι το πλέον χρησιμοποιούμενο στην Ευρώπη. Οι Κάτω Χώρες υλοποιούν το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας για να στηρίξουν την αύξηση της δυναμικότητας του σιδηροδρομικού δικτύου τους. Το 2019, η κυκλοφοριακή συμφόρηση, παρότι ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης, εκτιμάται ότι κόστιζε το 4 % του ετήσιου ολλανδικού ΑΕΠ. Οι επενδύσεις σε υποδομές βιώσιμης κινητικότητας μπορούν να έχουν θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις στην ενιαία αγορά, δεδομένης της σημασίας των ολλανδικών κόμβων μεταφορών (λιμένας του Ρότερνταμ, αερολιμένας Schiphol), και να μειώσουν περαιτέρω την υψηλή εξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο (39 % του ενεργειακού μείγματος το 2020). |
| --- | --- |

(26)

Περαιτέρω επενδύσεις σε υποδομές μεταφορών θα μπορούσαν να συμβάλουν στην εξάλειψη των σημείων συμφόρησης και στη στήριξη της βιώσιμης κινητικότητας. Οι σιδηροδρομικές και οδικές υποδομές παρουσιάζουν συμφόρηση. Το ολλανδικό σιδηροδρομικό δίκτυο είναι το πλέον χρησιμοποιούμενο στην Ευρώπη. Οι Κάτω Χώρες υλοποιούν το Ευρωπαϊκό Σύστημα Διαχείρισης της Σιδηροδρομικής Κυκλοφορίας για να στηρίξουν την αύξηση της δυναμικότητας του σιδηροδρομικού δικτύου τους. Το 2019, η κυκλοφοριακή συμφόρηση, παρότι ελαφρώς χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης, εκτιμάται ότι κόστιζε το 4 % του ετήσιου ολλανδικού ΑΕΠ. Οι επενδύσεις σε υποδομές βιώσιμης κινητικότητας μπορούν να έχουν θετικές δευτερογενείς επιπτώσεις στην ενιαία αγορά, δεδομένης της σημασίας των ολλανδικών κόμβων μεταφορών (λιμένας του Ρότερνταμ, αερολιμένας Schiphol), και να μειώσουν περαιτέρω την υψηλή εξάρτηση της χώρας από το πετρέλαιο (39 % του ενεργειακού μείγματος το 2020).

| (27) | Η υπέρμετρη εναπόθεση αζώτου βλάπτει το περιβάλλον και παρεμποδίζει τις κατασκευαστικές και γεωργικές δραστηριότητες. Το πλεόνασμα αζώτου είναι τετραπλάσιο του μέσου όρου της Ένωσης, ενώ οι εκπομπές αμμωνίας ανά εκτάριο είναι οι υψηλότερες στην Ευρώπη. Η εναπόθεση αζώτου είναι υπερβολικά υψηλή για την επίτευξη των στόχων βιοποικιλότητας, επηρεάζει την ποιότητα των υδάτων και έχει ως αποτέλεσμα οι Κάτω Χώρες να υπερβαίνουν τα όρια της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου (20) («οδηγία για τη νιτρορύπανση»). Σε συνέχεια απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας το 2019, η ολλανδική κυβέρνηση πρέπει να λάβει μέτρα για τη μείωση της εναπόθεσης αζώτου σε περιοχές του δικτύου Natura 2000. Προκειμένου να μειωθούν περαιτέρω οι εναποθέσεις αζώτου, απαιτείται στροφή προς τη βιώσιμη γεωργία, η οποία απαιτεί σημαντικές επενδύσεις. Η γεωργία ευθύνεται για το 45 % των εναποθέσεων αζώτου, ιδίως λόγω της εντατικής κτηνοτροφίας. Το γεγονός αυτό καθιστά τις Κάτω Χώρες το κράτος μέλος με τη μεγαλύτερη πυκνότητα ζωικού κεφαλαίου στην Ένωση. |
| --- | --- |

(27)

Η υπέρμετρη εναπόθεση αζώτου βλάπτει το περιβάλλον και παρεμποδίζει τις κατασκευαστικές και γεωργικές δραστηριότητες. Το πλεόνασμα αζώτου είναι τετραπλάσιο του μέσου όρου της Ένωσης, ενώ οι εκπομπές αμμωνίας ανά εκτάριο είναι οι υψηλότερες στην Ευρώπη. Η εναπόθεση αζώτου είναι υπερβολικά υψηλή για την επίτευξη των στόχων βιοποικιλότητας, επηρεάζει την ποιότητα των υδάτων και έχει ως αποτέλεσμα οι Κάτω Χώρες να υπερβαίνουν τα όρια της οδηγίας 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου (20) («οδηγία για τη νιτρορύπανση»). Σε συνέχεια απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας το 2019, η ολλανδική κυβέρνηση πρέπει να λάβει μέτρα για τη μείωση της εναπόθεσης αζώτου σε περιοχές του δικτύου Natura 2000. Προκειμένου να μειωθούν περαιτέρω οι εναποθέσεις αζώτου, απαιτείται στροφή προς τη βιώσιμη γεωργία, η οποία απαιτεί σημαντικές επενδύσεις. Η γεωργία ευθύνεται για το 45 % των εναποθέσεων αζώτου, ιδίως λόγω της εντατικής κτηνοτροφίας. Το γεγονός αυτό καθιστά τις Κάτω Χώρες το κράτος μέλος με τη μεγαλύτερη πυκνότητα ζωικού κεφαλαίου στην Ένωση.

| (28) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, οι Κάτω Χώρες μπορούν να κάνουν χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, οι Κάτω Χώρες μπορούν να κάνουν χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(28)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, οι Κάτω Χώρες μπορούν να κάνουν χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, οι Κάτω Χώρες μπορούν να κάνουν χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (29) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(29)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (30) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τις Κάτω Χώρες, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 3. |
| --- | --- |

(30)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τις Κάτω Χώρες, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 3.

| (31) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 και 4. Η σύσταση 1 συμβάλλει επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές και άλλες πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 1 και 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το μεγάλο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν επίσης στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που σχετίζονται με το υψηλό ιδιωτικό χρέος, |
| --- | --- |

(31)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της εν λόγω αξιολόγησης, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 και 4. Η σύσταση 1 συμβάλλει επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές και άλλες πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 1 και 4 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το μεγάλο πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν επίσης στην αντιμετώπιση των ανισορροπιών που σχετίζονται με το υψηλό ιδιωτικό χρέος,

ΣΥΝΙΣΤΑ στις Κάτω Χώρες να λάβουν μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσουν ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμες να προσαρμόσουν τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνουν τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξουν την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να μειώσουν τη μεροληπτική μεταχείριση του χρέους για τα νοικοκυριά και τις στρεβλώσεις στην αγορά στέγης, μεταξύ άλλων με τη στήριξη της ανάπτυξης του ιδιωτικού τομέα ενοικίασης και τη λήψη μέτρων για την αύξηση της προσφοράς στέγης. Να θεσπίσουν και να εφαρμόσουν τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος που συμφωνήθηκε το 2019 και το 2020.

2.

Να ολοκληρώσουν ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να προωθήσουν επαρκή κοινωνική προστασία για τους αυτοαπασχολούμενους χωρίς μισθωτούς υπαλλήλους, να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της ψευδούς αυτοαπασχόλησης και να μειώσουν τα κίνητρα χρήσης συμβάσεων ευέλικτης ή προσωρινής απασχόλησης. Να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα της έλλειψης εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, ιδίως στους τομείς της υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης, των ψηφιακών και τεχνικών επαγγελμάτων και των κατασκευών, μεταξύ άλλων με την αξιοποίηση του υποχρησιμοποιούμενου εργατικού δυναμικού που προέρχεται από το υψηλό ποσοστό μερικής απασχόλησης και το χαμηλότερο ποσοστό απασχόλησης των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Να ενισχύσουν τις ευκαιρίες αναβάθμισης των δεξιοτήτων και επανειδίκευσης, ιδίως για όσους βρίσκονται στο περιθώριο της αγοράς εργασίας και για τα οικονομικά μη ενεργά άτομα.

4.

Να μειώσουν τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα με την επιτάχυνση της ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως την τόνωση των συμπληρωματικών επενδύσεων σε υποδομές δικτύων και τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης, τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης, ιδίως στα κτίρια, και την επιτάχυνση των επενδύσεων στις βιώσιμες μεταφορές και τη βιώσιμη γεωργία.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2021 (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 88).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων των Κάτω Χωρών για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας των Κάτω Χωρών για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 122).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Πρόκειται για προβλέψεις της Επιτροπής που βασίζονται σε γραμμική πορεία των δαπανών. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη λάβει το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τις Κάτω Χώρες.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Αυτό εξηγείται εν μέρει από τα επενδυτικά κεφάλαια που διατίθενται στους δήμους για την εφαρμογή της πολιτικής για το κλίμα και από την πρόσθετη χρηματοδότηση για τη νεολαία.

15

(16)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Αυτό εξηγείται εν μέρει από τα επενδυτικά κεφάλαια που διατίθενται στους δήμους για την εφαρμογή της πολιτικής για το κλίμα και από την πρόσθετη χρηματοδότηση για τη νεολαία.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τις Κάτω Χώρες, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές.

19

(20)  Οδηγία 91/676/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 12ης Δεκεμβρίου 1991, για την προστασία των υδάτων από τη νιτρορύπανση γεωργικής προέλευσης (ΕΕ L 375 της 31.12.1991, σ. 1).

20

(21)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

21

(22)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/162 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/162

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Αυστρίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Αυστρίας

(2022/C 334/20)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Αυστρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Αυστρία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Αυστρίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που καθορίζεται στη σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021 (7), για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Αυστρίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, η Αυστρία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Αυστρία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, η Αυστρία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Αυστρία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 27 Απριλίου 2022, η Αυστρία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Αυστρίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 27 Απριλίου 2022, η Αυστρία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Αυστρίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Αυστρία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Αυστρίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Αυστρίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Αυστρία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Αυστρίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Αυστρίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Αυστρίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε την κίνηση νέων διαδικασιών υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου την πιθανή κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Αυστρίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε την κίνηση νέων διαδικασιών υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου την πιθανή κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Αυστρία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Αυστρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Αυστρίας μειώθηκε σε 5,9 % από 8,0 % το 2020. Η απόκριση της Αυστρίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Αυστρία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις που παρασχέθηκαν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέσω της οικολογικής και κοινωνικής φορολογικής μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 82,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 83,3 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στην Αυστρία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Αυστρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Αυστρίας μειώθηκε σε 5,9 % από 8,0 % το 2020. Η απόκριση της Αυστρίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 4,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Αυστρία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν ως επί το πλείστον προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, τα οποία συνίσταντο κυρίως σε σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις που παρασχέθηκαν σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέσω της οικολογικής και κοινωνικής φορολογικής μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 82,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 83,3 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,9 % το 2022 και κατά 2,0 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,9 % το 2022 και κατά 1,9 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 3,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,5 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Εάν δεν υπήρχαν άλλα μέτρα, όπως εκείνα που σχετίζονται με τις αυξημένες τιμές της ενέργειας, το έλλειμμα θα είχε μειωθεί ακόμη περισσότερο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 80,0 % το 2022 και στη συνέχεια στο 77,1 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 3,1 % και 1,5 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 80,0 % το 2022 και 77,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 1,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Αυστρίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,9 % το 2022 και κατά 2,0 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,9 % το 2022 και κατά 1,9 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 3,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,5 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Εάν δεν υπήρχαν άλλα μέτρα, όπως εκείνα που σχετίζονται με τις αυξημένες τιμές της ενέργειας, το έλλειμμα θα είχε μειωθεί ακόμη περισσότερο. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 80,0 % το 2022 και στη συνέχεια στο 77,1 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 3,1 % και 1,5 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 80,0 % το 2022 και 77,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 1,2 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Αυστρίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και προσωρινά μέτρα ελάφρυνσης για τους εργαζόμενους που μετακινούνται καθημερινά στο πλαίσιο των φόρων εισοδήματος φυσικών προσώπων. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,4 % το 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 4,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,1 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και προσωρινά μέτρα ελάφρυνσης για τους εργαζόμενους που μετακινούνται καθημερινά στο πλαίσιο των φόρων εισοδήματος φυσικών προσώπων. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,3 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,4 % το 2023 (13).

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Αυστρία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Αυστρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Αυστρία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Αυστρία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Αυστρίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,2 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Αυστρία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022 σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Αυστρία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,3 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, με βάση τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Αυστρίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 1,2 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τις συστάσεις του Συμβουλίου (14). Η Αυστρία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022 σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Αυστρία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,5 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,3 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,4 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Αυστρία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,4 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Αυστρία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,2 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 0,3 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ από το 2023 και μετά έως το τέλος της περιόδου του προγράμματος. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν μείωση των δημόσιων δαπανών γι’ αυτόν τον χρονικό ορίζοντα (από 50,4 % του ΑΕΠ το 2023 σε 49,6 % το 2024 και 49,4 % το 2025). Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, συγκεκριμένα με μείωση σε 74,5 % το 2024 και υποχώρηση σε 72,1 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 0,3 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ από το 2023 και μετά έως το τέλος της περιόδου του προγράμματος. Οι προβολές αυτές προϋποθέτουν μείωση των δημόσιων δαπανών γι’ αυτόν τον χρονικό ορίζοντα (από 50,4 % του ΑΕΠ το 2023 σε 49,6 % το 2024 και 49,4 % το 2025). Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους γενικής κυβέρνησης προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, συγκεκριμένα με μείωση σε 74,5 % το 2024 και υποχώρηση σε 72,1 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Η Αυστρία αντιμετωπίζει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτριους κινδύνους για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, οι οποίοι οφείλονται κυρίως στις δημοσιονομικές πιέσεις που απορρέουν από τη γήρανση του πληθυσμού. Η αναλογία του ενεργού πληθυσμού (άτομα ηλικίας 20 ως 64) προς τους υπόλοιπους ενηλίκους αναμένεται να μειωθεί από τρεις εργαζόμενους σε περίπου δύο εργαζόμενους ανά άτομο άνω των 65 τα επόμενα 50 έτη. Συνολικά, σύμφωνα με το σενάριο κινδύνου της έκθεσης του 2021 για τη γήρανση του πληθυσμού της ομάδας εργασίας για τη δημογραφική γήρανση που δημοσίευσε η Επιτροπή, οι δημόσιες δαπάνες για μακροχρόνια περίθαλψη αναμένεται να εκτιναχθούν από το 1,8 % του ΑΕΠ το 2019 στο 2,3 % του ΑΕΠ το 2030. Εκτός από τις δημογραφικές εξελίξεις, η ανάγκη για εντατικότερη περίθαλψη λόγω ασθενειών που σχετίζονται με το γήρας αναμένεται επίσης να διαδραματίσει ρόλο στην αύξηση του κόστους της μακροχρόνιας περίθαλψης. Ανακοινώθηκε μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος μακροχρόνιας περίθαλψης, η οποία όμως δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί. Μέχρι στιγμής, μια ειδική ομάδα εργασίας έχει συνοψίσει τα βασικά συμπεράσματα της δημόσιας διαβούλευσης. Σύμφωνα με την έκθεση της ειδικής ομάδας, μία από τις προτεραιότητες της μεταρρύθμισης θα είναι η θέσπιση συντονισμένου ελέγχου του συστήματος. Αυτό περιλαμβάνει σαφή ανάθεση αρμοδιοτήτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης και διαφάνεια όσον αφορά την προέλευση και τη χρήση των κονδυλίων. |
| --- | --- |

(20)

Η Αυστρία αντιμετωπίζει μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτριους κινδύνους για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, οι οποίοι οφείλονται κυρίως στις δημοσιονομικές πιέσεις που απορρέουν από τη γήρανση του πληθυσμού. Η αναλογία του ενεργού πληθυσμού (άτομα ηλικίας 20 ως 64) προς τους υπόλοιπους ενηλίκους αναμένεται να μειωθεί από τρεις εργαζόμενους σε περίπου δύο εργαζόμενους ανά άτομο άνω των 65 τα επόμενα 50 έτη. Συνολικά, σύμφωνα με το σενάριο κινδύνου της έκθεσης του 2021 για τη γήρανση του πληθυσμού της ομάδας εργασίας για τη δημογραφική γήρανση που δημοσίευσε η Επιτροπή, οι δημόσιες δαπάνες για μακροχρόνια περίθαλψη αναμένεται να εκτιναχθούν από το 1,8 % του ΑΕΠ το 2019 στο 2,3 % του ΑΕΠ το 2030. Εκτός από τις δημογραφικές εξελίξεις, η ανάγκη για εντατικότερη περίθαλψη λόγω ασθενειών που σχετίζονται με το γήρας αναμένεται επίσης να διαδραματίσει ρόλο στην αύξηση του κόστους της μακροχρόνιας περίθαλψης. Ανακοινώθηκε μια συνολική μεταρρύθμιση του συστήματος μακροχρόνιας περίθαλψης, η οποία όμως δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί. Μέχρι στιγμής, μια ειδική ομάδα εργασίας έχει συνοψίσει τα βασικά συμπεράσματα της δημόσιας διαβούλευσης. Σύμφωνα με την έκθεση της ειδικής ομάδας, μία από τις προτεραιότητες της μεταρρύθμισης θα είναι η θέσπιση συντονισμένου ελέγχου του συστήματος. Αυτό περιλαμβάνει σαφή ανάθεση αρμοδιοτήτων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης και διαφάνεια όσον αφορά την προέλευση και τη χρήση των κονδυλίων.

| (21) | Ο δημοσιονομικός φεντεραλισμός της Αυστρίας χαρακτηρίζεται από σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ των αρμοδιοτήτων για τις δαπάνες και την είσπραξη εσόδων σε υποεθνικό επίπεδο. Οι υποεθνικοί προϋπολογισμοί, αντί να βασίζονται στη φορολογική αυτονομία, τροφοδοτούνται από ένα πολύπλοκο σύστημα επιμερισμού των φόρων και διακυβερνητικών μεταβιβάσεων. Το γεγονός αυτό αποτελεί εμπόδιο για τη δημοσιονομική διαφάνεια και την πολιτική λογοδοσία, και παρέχει λίγα κίνητρα για αποδοτικές δημόσιες δαπάνες. Δεδομένου ότι η ανάγκη για μεταρρύθμιση εξακολουθεί να υφίσταται, θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο νόμο για τις διακυβερνητικές φορολογικές σχέσεις, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν τον Δεκέμβριο του 2022. Εκτός από τη μεταρρύθμιση του εθνικού δημοσιονομικού πλαισίου, η καλύτερη αξιοποίηση των επανεξετάσεων των δαπανών μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των δημόσιων δαπανών, καθώς αυτές συμβάλλουν στον έλεγχο των χρηματοδοτικών κονδυλίων σε σχέση με τις πολιτικές προτεραιότητες. |
| --- | --- |

(21)

Ο δημοσιονομικός φεντεραλισμός της Αυστρίας χαρακτηρίζεται από σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ των αρμοδιοτήτων για τις δαπάνες και την είσπραξη εσόδων σε υποεθνικό επίπεδο. Οι υποεθνικοί προϋπολογισμοί, αντί να βασίζονται στη φορολογική αυτονομία, τροφοδοτούνται από ένα πολύπλοκο σύστημα επιμερισμού των φόρων και διακυβερνητικών μεταβιβάσεων. Το γεγονός αυτό αποτελεί εμπόδιο για τη δημοσιονομική διαφάνεια και την πολιτική λογοδοσία, και παρέχει λίγα κίνητρα για αποδοτικές δημόσιες δαπάνες. Δεδομένου ότι η ανάγκη για μεταρρύθμιση εξακολουθεί να υφίσταται, θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για τον επόμενο νόμο για τις διακυβερνητικές φορολογικές σχέσεις, οι οποίες αναμένεται να ξεκινήσουν τον Δεκέμβριο του 2022. Εκτός από τη μεταρρύθμιση του εθνικού δημοσιονομικού πλαισίου, η καλύτερη αξιοποίηση των επανεξετάσεων των δαπανών μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα των δημόσιων δαπανών, καθώς αυτές συμβάλλουν στον έλεγχο των χρηματοδοτικών κονδυλίων σε σχέση με τις πολιτικές προτεραιότητες.

| (22) | Το φορολογικό σύστημα της Αυστρίας εξακολουθεί να έχει περιθώρια βελτίωσης σε ό,τι αφορά τη δικαιοσύνη και τον φιλικό προς την ανάπτυξη χαρακτήρα. Το φορολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται από υψηλή επιβάρυνση της εργασίας λόγω των φόρων μισθωτών υπηρεσιών και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, με τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης να βαρύνουν τόσο τους εργαζομένους όσο και τους εργοδότες. Αυτό εμποδίζει τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ταυτόχρονα, οι υψηλοί οριακοί φορολογικοί συντελεστές λειτουργούν ως αντικίνητρο για τα άτομα να εργαστούν, ιδίως στο κατώτερο τμήμα της κατανομής του εισοδήματος και για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας. Η πρόσφατα εγκριθείσα οικολογική και κοινωνική φορολογική μεταρρύθμιση αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση και η καθιέρωση τιμής CO2 για τομείς που δεν καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ΣΕΔΕ) αποτελεί σημαντικό έργο στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικές προκλήσεις. Υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας για την τόνωση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της προσφοράς εργασίας, ιδίως για τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα. Η καλύτερη αξιοποίηση φόρων φιλικότερων προς την ανάπτυξη θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία του αναγκαίου δημοσιονομικού χώρου και στη βελτίωση της δικαιοσύνης του φορολογικού συστήματος. |
| --- | --- |

(22)

Το φορολογικό σύστημα της Αυστρίας εξακολουθεί να έχει περιθώρια βελτίωσης σε ό,τι αφορά τη δικαιοσύνη και τον φιλικό προς την ανάπτυξη χαρακτήρα. Το φορολογικό σύστημα χαρακτηρίζεται από υψηλή επιβάρυνση της εργασίας λόγω των φόρων μισθωτών υπηρεσιών και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης, με τις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης να βαρύνουν τόσο τους εργαζομένους όσο και τους εργοδότες. Αυτό εμποδίζει τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ταυτόχρονα, οι υψηλοί οριακοί φορολογικοί συντελεστές λειτουργούν ως αντικίνητρο για τα άτομα να εργαστούν, ιδίως στο κατώτερο τμήμα της κατανομής του εισοδήματος και για τα δεύτερα εργαζόμενα μέλη της οικογένειας. Η πρόσφατα εγκριθείσα οικολογική και κοινωνική φορολογική μεταρρύθμιση αποτελεί βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση και η καθιέρωση τιμής CO2 για τομείς που δεν καλύπτονται από το σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής (ΣΕΔΕ) αποτελεί σημαντικό έργο στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας. Ωστόσο, εξακολουθούν να υφίστανται διαρθρωτικές προκλήσεις. Υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω μείωση του μη μισθολογικού κόστους εργασίας για την τόνωση της δημιουργίας θέσεων εργασίας και της προσφοράς εργασίας, ιδίως για τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα. Η καλύτερη αξιοποίηση φόρων φιλικότερων προς την ανάπτυξη θα μπορούσε να συμβάλει στη δημιουργία του αναγκαίου δημοσιονομικού χώρου και στη βελτίωση της δικαιοσύνης του φορολογικού συστήματος.

| (23) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Αυστρία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, τα μέτρα του σχεδίου συμβάλλουν στην αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που προσδιορίστηκαν τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές στο φορολογικό σύστημα θα συνεισφέρουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την εργασία και λαμβάνοντας υπόψη τις οικολογικές και κοινωνικές πτυχές. Η βελτίωση της διαθεσιμότητας ποιοτικών εγκαταστάσεων βρεφονηπιακής φροντίδας μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Επιπρόσθετα, αντιμετωπίζεται μερικώς η από καιρού αναγνωρισμένη πρόκληση που συνδέεται με το συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων. Η πράσινη μετάβαση θα προαχθεί με επενδύσεις i) στην ενεργειακή απόδοση, ii) στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, iii) στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, iv) στη βιοποικιλότητα και v) στην κυκλική οικονομία, σε συνδυασμό με σχετικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναμόρφωσης του πλαισίου στήριξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της σταδιακής κατάργησης των συστημάτων θέρμανσης πετρελαίου. Το σχέδιο θα συμβάλει επίσης ουσιαστικά στην ενίσχυσης της ψηφιακής ικανότητας των επιχειρήσεων. Η διοικητική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις θα μειωθεί μέσω «ενιαίων ψηφιακών σημείων πρόσβασης». |
| --- | --- |

(23)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Αυστρία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, τα μέτρα του σχεδίου συμβάλλουν στην αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που προσδιορίστηκαν τα τελευταία χρόνια στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Οι σχεδιαζόμενες αλλαγές στο φορολογικό σύστημα θα συνεισφέρουν στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη μετατόπιση της φορολογικής επιβάρυνσης από την εργασία και λαμβάνοντας υπόψη τις οικολογικές και κοινωνικές πτυχές. Η βελτίωση της διαθεσιμότητας ποιοτικών εγκαταστάσεων βρεφονηπιακής φροντίδας μπορεί να ενισχύσει τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Επιπρόσθετα, αντιμετωπίζεται μερικώς η από καιρού αναγνωρισμένη πρόκληση που συνδέεται με το συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων. Η πράσινη μετάβαση θα προαχθεί με επενδύσεις i) στην ενεργειακή απόδοση, ii) στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, iii) στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, iv) στη βιοποικιλότητα και v) στην κυκλική οικονομία, σε συνδυασμό με σχετικές μεταρρυθμίσεις, συμπεριλαμβανομένης της αναμόρφωσης του πλαισίου στήριξης για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της σταδιακής κατάργησης των συστημάτων θέρμανσης πετρελαίου. Το σχέδιο θα συμβάλει επίσης ουσιαστικά στην ενίσχυσης της ψηφιακής ικανότητας των επιχειρήσεων. Η διοικητική επιβάρυνση για τις επιχειρήσεις θα μειωθεί μέσω «ενιαίων ψηφιακών σημείων πρόσβασης».

| (24) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Αυστρία αντιπροσωπεύουν το 58,7 % των συνολικών χρηματοδοτικών κατανομών του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 52,8 % των συνολικών χρηματοδοτικών κατανομών του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Αυστρία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(24)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Αυστρία αντιπροσωπεύουν το 58,7 % των συνολικών χρηματοδοτικών κατανομών του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 52,8 % των συνολικών χρηματοδοτικών κατανομών του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Αυστρία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (25) | Η Επιτροπή ενέκρινε την αυστριακή συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), στις 2 Μαΐου 2022. Η Αυστρία υπέβαλε στις 21 Οκτωβρίου 2021 τα προγράμματά της για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό, τα οποία οι υπηρεσίες της Επιτροπής επέστρεψαν με παρατηρήσεις στις 4 Ιανουαρίου 2022. Η Αυστρία δεν έχει ακόμη υποβάλει το πρόγραμμά της για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Αυστρία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(25)

Η Επιτροπή ενέκρινε την αυστριακή συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), στις 2 Μαΐου 2022. Η Αυστρία υπέβαλε στις 21 Οκτωβρίου 2021 τα προγράμματά της για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης (ΤΔΜ) που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό, τα οποία οι υπηρεσίες της Επιτροπής επέστρεψαν με παρατηρήσεις στις 4 Ιανουαρίου 2022. Η Αυστρία δεν έχει ακόμη υποβάλει το πρόγραμμά της για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Αυστρία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (26) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Αυστρία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την αγορά εργασίας της χώρας. Το ισχυρό σύστημα κοινωνικής προστασίας της Αυστρίας και τα εκτεταμένα μέτρα πολιτικής έχουν περιορίσει τον κοινωνικό αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19. Η Αυστρία παρουσιάζει καλές επιδόσεις όσον αφορά τις περισσότερες διαστάσεις του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις. Ειδικότερα, οι προκλήσεις αυτές περιλαμβάνουν το αναξιοποίητο δυναμικό των γυναικών, των εργαζομένων με χαμηλό επίπεδο προσόντων, των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό λόγω της έλλειψης εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η απελευθέρωση του αναξιοποίητου δυναμικού αυτών των ομάδων θα μπορούσε να μειώσει την πίεση στην αυστριακή αγορά εργασίας. |
| --- | --- |

(26)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Αυστρία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την αγορά εργασίας της χώρας. Το ισχυρό σύστημα κοινωνικής προστασίας της Αυστρίας και τα εκτεταμένα μέτρα πολιτικής έχουν περιορίσει τον κοινωνικό αντίκτυπο της πανδημίας COVID-19. Η Αυστρία παρουσιάζει καλές επιδόσεις όσον αφορά τις περισσότερες διαστάσεις του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, αλλά εξακολουθούν να υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις. Ειδικότερα, οι προκλήσεις αυτές περιλαμβάνουν το αναξιοποίητο δυναμικό των γυναικών, των εργαζομένων με χαμηλό επίπεδο προσόντων, των εργαζομένων μεγαλύτερης ηλικίας και των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό λόγω της έλλειψης εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού. Η απελευθέρωση του αναξιοποίητου δυναμικού αυτών των ομάδων θα μπορούσε να μειώσει την πίεση στην αυστριακή αγορά εργασίας.

| (27) | Μολονότι το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών βρίσκεται πολύ πάνω από τον ενωσιακό μέσο όρο, η Αυστρία κατατάσσεται στη δεύτερη θέση στην Ένωση όσον αφορά τη μερική απασχόληση των γυναικών. Το 2021, το 49,9 % των Αυστριακών γυναικών εργάζονταν υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης, σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο που είναι 28,3 %. Αυτό αφήνει σημαντικά περιθώρια για την ενίσχυση της πλήρους συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας. Η περιορισμένη προσφορά οικονομικά προσιτής και υψηλής ποιότητας παιδικής φροντίδας δυσχεραίνει την ενεργότερη συμμετοχή των μητέρων στην αγορά εργασίας. Μόνο το 21,1 % των παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών βρίσκονται σε επίσημες δομές παιδικής φροντίδας, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ένωση και μακριά από τον στόχο της Βαρκελώνης, που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2002, για το 33 % των παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών να βρίσκεται σε επίσημες δομές παιδικής φροντίδας. Το υψηλό ποσοστό μερικής απασχόλησης, σε συνδυασμό με την υπερεκπροσώπηση των γυναικών σε τομείς χαμηλών αμοιβών, είναι οι κύριοι παράγοντες που συμβάλλουν στο υψηλό μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και στο σχετικά υψηλό συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων στην Αυστρία. Η πανδημία COVID-19 έχει εντείνει περαιτέρω αυτές τις ανισότητες που σχετίζονται με το φύλο, με σημαντικό ποσοστό των γυναικών να συνδυάζει υποχρεώσεις εργασίας και φροντίδας. Η αύξηση της προσφοράς ποιοτικής παιδικής φροντίδας με τη βελτίωση των προτύπων ποιότητας, την παροχή διευρυμένου ωραρίου λειτουργίας για την παιδική φροντίδα και την αντιμετώπιση των αντικινήτρων για την αύξηση του ωραρίου εργασίας (π.χ. με τη βελτίωση των φορολογικών κινήτρων) είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της καλύτερης αξιοποίησης του δυναμικού των γυναικών στην αγορά εργασίας. |
| --- | --- |

(27)

Μολονότι το ποσοστό απασχόλησης των γυναικών βρίσκεται πολύ πάνω από τον ενωσιακό μέσο όρο, η Αυστρία κατατάσσεται στη δεύτερη θέση στην Ένωση όσον αφορά τη μερική απασχόληση των γυναικών. Το 2021, το 49,9 % των Αυστριακών γυναικών εργάζονταν υπό καθεστώς μερικής απασχόλησης, σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο που είναι 28,3 %. Αυτό αφήνει σημαντικά περιθώρια για την ενίσχυση της πλήρους συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας. Η περιορισμένη προσφορά οικονομικά προσιτής και υψηλής ποιότητας παιδικής φροντίδας δυσχεραίνει την ενεργότερη συμμετοχή των μητέρων στην αγορά εργασίας. Μόνο το 21,1 % των παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών βρίσκονται σε επίσημες δομές παιδικής φροντίδας, ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην Ένωση και μακριά από τον στόχο της Βαρκελώνης, που έθεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το 2002, για το 33 % των παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών να βρίσκεται σε επίσημες δομές παιδικής φροντίδας. Το υψηλό ποσοστό μερικής απασχόλησης, σε συνδυασμό με την υπερεκπροσώπηση των γυναικών σε τομείς χαμηλών αμοιβών, είναι οι κύριοι παράγοντες που συμβάλλουν στο υψηλό μισθολογικό χάσμα μεταξύ των φύλων και στο σχετικά υψηλό συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων στην Αυστρία. Η πανδημία COVID-19 έχει εντείνει περαιτέρω αυτές τις ανισότητες που σχετίζονται με το φύλο, με σημαντικό ποσοστό των γυναικών να συνδυάζει υποχρεώσεις εργασίας και φροντίδας. Η αύξηση της προσφοράς ποιοτικής παιδικής φροντίδας με τη βελτίωση των προτύπων ποιότητας, την παροχή διευρυμένου ωραρίου λειτουργίας για την παιδική φροντίδα και την αντιμετώπιση των αντικινήτρων για την αύξηση του ωραρίου εργασίας (π.χ. με τη βελτίωση των φορολογικών κινήτρων) είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της καλύτερης αξιοποίησης του δυναμικού των γυναικών στην αγορά εργασίας.

| (28) | Πολλές μειονεκτούσες ομάδες θα μπορούσαν να ενσωματωθούν καλύτερα στην αγορά εργασίας, ιδίως οι εργαζόμενοι χαμηλής ειδίκευσης και μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και οι εργαζόμενοι που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Σχεδόν οι μισοί μακροχρόνια άνεργοι στην Αυστρία έχουν ολοκληρώσει, στην καλύτερη περίπτωση, την κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Pflichtschule). Το επίπεδο συμμετοχής στην αγορά εργασίας των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών παραμένει χαμηλό, με ποσοστό απασχόλησης 12,7 εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερα απ’ ό,τι οι γηγενείς κάτοικοι το 2020. Αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό, δεδομένου ότι τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα, οι ευκαιρίες απασχόλησης και τα μελλοντικά επίπεδα εισοδήματος των παιδιών στην Αυστρία τείνουν να καθορίζονται ιδιαίτερα από εκείνα των γονέων τους. Τα μέτρα του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας για την προώθηση της επανειδίκευσης και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων θα αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις με τη στήριξη της κατάρτισης των εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης και των μακροχρόνια ανέργων. Ταυτόχρονα, τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν αντιμετωπίζουν πλήρως το υποκείμενο πρόβλημα της συμμετοχής ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης. Επιπλέον, τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα για τις ομάδες αυτές πρέπει να βελτιωθούν πολύ νωρίτερα στη ζωή των ατόμων αυτών. Εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για πρόσθετες ευκαιρίες επανεκπαίδευσης και διά βίου μάθησης για εργαζομένους όλων των ηλικιών. |
| --- | --- |

(28)

Πολλές μειονεκτούσες ομάδες θα μπορούσαν να ενσωματωθούν καλύτερα στην αγορά εργασίας, ιδίως οι εργαζόμενοι χαμηλής ειδίκευσης και μεγαλύτερης ηλικίας, καθώς και οι εργαζόμενοι που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών. Σχεδόν οι μισοί μακροχρόνια άνεργοι στην Αυστρία έχουν ολοκληρώσει, στην καλύτερη περίπτωση, την κατώτερη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (Pflichtschule). Το επίπεδο συμμετοχής στην αγορά εργασίας των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών παραμένει χαμηλό, με ποσοστό απασχόλησης 12,7 εκατοστιαίες μονάδες χαμηλότερα απ’ ό,τι οι γηγενείς κάτοικοι το 2020. Αυτό είναι ιδιαίτερα προβληματικό, δεδομένου ότι τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα, οι ευκαιρίες απασχόλησης και τα μελλοντικά επίπεδα εισοδήματος των παιδιών στην Αυστρία τείνουν να καθορίζονται ιδιαίτερα από εκείνα των γονέων τους. Τα μέτρα του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Αυστρίας για την προώθηση της επανειδίκευσης και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων θα αντιμετωπίσουν αυτές τις προκλήσεις με τη στήριξη της κατάρτισης των εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης και των μακροχρόνια ανέργων. Ταυτόχρονα, τα σχεδιαζόμενα μέτρα δεν αντιμετωπίζουν πλήρως το υποκείμενο πρόβλημα της συμμετοχής ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών και εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης. Επιπλέον, τα εκπαιδευτικά αποτελέσματα για τις ομάδες αυτές πρέπει να βελτιωθούν πολύ νωρίτερα στη ζωή των ατόμων αυτών. Εξακολουθεί να υπάρχει ανάγκη για πρόσθετες ευκαιρίες επανεκπαίδευσης και διά βίου μάθησης για εργαζομένους όλων των ηλικιών.

| (29) | Η αυξανόμενη έλλειψη δεξιοτήτων (Fachkräftemangel) καθίσταται ολοένα και μεγαλύτερη πρόκληση για τις εταιρείες που βασίζονται σε επαγγελματίες υψηλής ειδίκευσης, όπως οι εμπειρογνώμονες στον τομέα της τεχνολογίας πληροφοριών (ΤΠ) καθώς και σε ειδικευμένους επαγγελματίες στον ταχύτατα αναπτυσσόμενο τομέα της ανάπτυξης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Οι λόγοι για τις ελλείψεις εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού είναι πολλαπλοί και η πανδημία COVID-19 τις έχει αυξήσει. Η διεύρυνση των ευκαιριών για ταλέντα υψηλής ειδίκευσης από το εξωτερικό για θέσεις που δεν μπορούν να καλυφθούν από το εργατικό δυναμικό της Αυστρίας ή της Ένωσης θα μπορούσε να περιορίσει αυτές τις ελλείψεις. Επί του παρόντος, οι ισχύουσες διαδικασίες συνεπάγονται σημαντική διοικητική επιβάρυνση για τις εταιρείες που επιθυμούν να προσλάβουν εργαζομένους από χώρες εκτός της ΕΕ, γεγονός που δυσχεραίνει την προσέλκυση των απαραίτητων ταλαντούχων ατόμων από το εξωτερικό. Αυτό εμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών και κυρίως στον τομέα της ΤΠ. Οι μεταρρυθμίσεις του 2019 και του 2020 του αυστριακού συστήματος «ταχείας διαδικασίας» για εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό από τρίτες χώρες (Rot-Weiß-Rot-Karte) δεν έχουν αποδειχτεί αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση της συνολικής πρόκλησης. Ως εκ τούτου, θα μπορούσαν να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για να δοθεί στις εταιρείες η δυνατότητα να προσλαμβάνουν εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό από το εξωτερικό. Αυτό περιλαμβάνει να καταστούν οι διαδικασίες ταχύτερες και περισσότερο στοχευμένες προς τις επιμέρους ανάγκες των εταιρειών. |
| --- | --- |

(29)

Η αυξανόμενη έλλειψη δεξιοτήτων (Fachkräftemangel) καθίσταται ολοένα και μεγαλύτερη πρόκληση για τις εταιρείες που βασίζονται σε επαγγελματίες υψηλής ειδίκευσης, όπως οι εμπειρογνώμονες στον τομέα της τεχνολογίας πληροφοριών (ΤΠ) καθώς και σε ειδικευμένους επαγγελματίες στον ταχύτατα αναπτυσσόμενο τομέα της ανάπτυξης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές. Οι λόγοι για τις ελλείψεις εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού είναι πολλαπλοί και η πανδημία COVID-19 τις έχει αυξήσει. Η διεύρυνση των ευκαιριών για ταλέντα υψηλής ειδίκευσης από το εξωτερικό για θέσεις που δεν μπορούν να καλυφθούν από το εργατικό δυναμικό της Αυστρίας ή της Ένωσης θα μπορούσε να περιορίσει αυτές τις ελλείψεις. Επί του παρόντος, οι ισχύουσες διαδικασίες συνεπάγονται σημαντική διοικητική επιβάρυνση για τις εταιρείες που επιθυμούν να προσλάβουν εργαζομένους από χώρες εκτός της ΕΕ, γεγονός που δυσχεραίνει την προσέλκυση των απαραίτητων ταλαντούχων ατόμων από το εξωτερικό. Αυτό εμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας, ιδίως στον τομέα των υπηρεσιών και κυρίως στον τομέα της ΤΠ. Οι μεταρρυθμίσεις του 2019 και του 2020 του αυστριακού συστήματος «ταχείας διαδικασίας» για εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό από τρίτες χώρες (Rot-Weiß-Rot-Karte) δεν έχουν αποδειχτεί αποτελεσματικές στην αντιμετώπιση της συνολικής πρόκλησης. Ως εκ τούτου, θα μπορούσαν να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για να δοθεί στις εταιρείες η δυνατότητα να προσλαμβάνουν εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό από το εξωτερικό. Αυτό περιλαμβάνει να καταστούν οι διαδικασίες ταχύτερες και περισσότερο στοχευμένες προς τις επιμέρους ανάγκες των εταιρειών.

| (30) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(30)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (31) | Οι γεωπολιτικές εξελίξεις που προκλήθηκαν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν αποκαλύψει κινδύνους για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Αυστρίας. Η Αυστρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία. Το 2020 η Αυστρία εισήγαγε περίπου το 80 % των συνολικών εισαγωγών αερίου από τη Ρωσία, σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο που ανήλθε σε 44 %. Το αέριο αντιπροσωπεύει επίσης σημαντικό μερίδιο της ζήτησης ενέργειας της Αυστρίας (22,7 %, ελαφρώς χαμηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο που είναι 24,4 %), κυρίως για βιομηχανική κατανάλωση και θέρμανση. Ωστόσο, η Αυστρία εξαρτάται λιγότερο από τη Ρωσία για το πετρέλαιο (10 % του αργού πετρελαίου της προέρχεται από τη Ρωσία, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο που είναι 26 %) (19). Η διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και η αύξηση της ευελιξίας και της ικανότητας αντίστροφης ροής για την ήδη εκτεταμένη διασυνδεσιμότητα με άλλα κράτη μέλη θα είναι καίριας σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο. Ωστόσο, συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές, όπου είναι δυνατόν, σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Η μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο περιλαμβάνει επίσης επενδύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμων αερίων (π.χ. ανανεώσιμο υδρογόνο και βιώσιμο βιομεθάνιο), ώστε να καταστεί δυνατή η αντικατάσταση του φυσικού αερίου, ιδίως σε τομείς και περιοχές που είναι περισσότερο ευάλωτες σε διαταραχές του εφοδιασμού. Επιπλέον, οι πρόσθετες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η γεωθερμική ενέργεια, παραμένουν αναξιοποίητες και θα μπορούσαν να διερευνηθούν περαιτέρω. |
| --- | --- |

(31)

Οι γεωπολιτικές εξελίξεις που προκλήθηκαν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν αποκαλύψει κινδύνους για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Αυστρίας. Η Αυστρία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αερίου από τη Ρωσία. Το 2020 η Αυστρία εισήγαγε περίπου το 80 % των συνολικών εισαγωγών αερίου από τη Ρωσία, σε σύγκριση με τον ενωσιακό μέσο όρο που ανήλθε σε 44 %. Το αέριο αντιπροσωπεύει επίσης σημαντικό μερίδιο της ζήτησης ενέργειας της Αυστρίας (22,7 %, ελαφρώς χαμηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο που είναι 24,4 %), κυρίως για βιομηχανική κατανάλωση και θέρμανση. Ωστόσο, η Αυστρία εξαρτάται λιγότερο από τη Ρωσία για το πετρέλαιο (10 % του αργού πετρελαίου της προέρχεται από τη Ρωσία, ποσοστό σημαντικά χαμηλότερο από τον ενωσιακό μέσο όρο που είναι 26 %) (19). Η διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού και η αύξηση της ευελιξίας και της ικανότητας αντίστροφης ροής για την ήδη εκτεταμένη διασυνδεσιμότητα με άλλα κράτη μέλη θα είναι καίριας σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο. Ωστόσο, συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι ανθεκτικές, όπου είναι δυνατόν, σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Η μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο περιλαμβάνει επίσης επενδύσεις στην παραγωγή ανανεώσιμων αερίων (π.χ. ανανεώσιμο υδρογόνο και βιώσιμο βιομεθάνιο), ώστε να καταστεί δυνατή η αντικατάσταση του φυσικού αερίου, ιδίως σε τομείς και περιοχές που είναι περισσότερο ευάλωτες σε διαταραχές του εφοδιασμού. Επιπλέον, οι πρόσθετες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η γεωθερμική ενέργεια, παραμένουν αναξιοποίητες και θα μπορούσαν να διερευνηθούν περαιτέρω.

| (32) | Το 2020 το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας της Αυστρίας ανήλθε σε 37 %, υπερβαίνοντας τον στόχο του 34 % για το ίδιο έτος. Η μεταρρύθμιση του 2021 για τη στήριξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που περιλαμβάνεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έχει δημιουργήσει το αναγκαίο πλαίσιο για την αύξηση του μεριδίου της ανανεώσιμης ενέργειας στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Η μεταρρύθμιση θα καταστήσει δυνατή την προσθήκη 27 TWh ετήσιας δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030 και, ως εκ τούτου, θα συμβάλει στην επίτευξη του στόχου του 100 % έως το 2030 (από 81 % που είναι επί του παρόντος το 2020). Ωστόσο, οι επενδύσεις στην ανανεώσιμη ενέργεια παρεμποδίζονται από τις χρονοβόρες διαδικασίες χωροταξικού σχεδιασμού και αδειοδότησης, πρόβλημα που οφείλεται επίσης εν μέρει στην πολύπλοκη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ ομοσπονδιακού και περιφερειακού επιπέδου διακυβέρνησης, καθώς και σε προβλήματα στελέχωσης της διοίκησης. Για να ανταποκριθεί στη σχεδιαζόμενη επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η Αυστρία θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις σε υποδομές δικτύου (όπως αποθήκευση, διανομή και μεταφορά) και να διασφαλίσει την έγκαιρη ανάπτυξη των εν λόγω υποδομών. Η ενίσχυση του επιπέδου φιλοδοξίας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση στους τομείς των κτιρίων και της βιομηχανίας θα μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Η μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης της Αυστρίας θέτει σαφή ορόσημα για το 2050 και επιδιώκει την κατά 80 % απανθρακοποίηση του κτιριακού αποθέματός της. Το οικείο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επιταχύνει τη σταδιακή κατάργηση των λεβήτων ορυκτών καυσίμων στον τομέα των κτιρίων και θα τους αντικαταστήσει με τεχνολογία θέρμανσης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή με τηλεθέρμανση. Ωστόσο, οι στόχοι ενεργειακής απόδοσης της Αυστρίας για το 2030 είναι χαμηλού επιπέδου φιλοδοξίας και η χώρα θα μπορούσε να επιταχύνει τις επενδύσεις για τη ριζική ανακαίνιση των κτιρίων, την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με θέρμανση με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την καλύτερη διαχείριση της κατανάλωσης ενέργειας μέσω της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (όπως οι έξυπνοι μετρητές και οι θερμοστάτες). Ταυτόχρονα, περαιτέρω προσπάθειες για την απανθρακοποίηση των βιομηχανικών διαδικασιών, μεταξύ άλλων μέσω ανανεώσιμων αερίων, θα συμβάλουν στη μείωση της ζήτησης αερίου και στην προστασία των επιχειρήσεων από την αστάθεια των τιμών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Αυστρία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(32)

Το 2020 το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τελική κατανάλωση ενέργειας της Αυστρίας ανήλθε σε 37 %, υπερβαίνοντας τον στόχο του 34 % για το ίδιο έτος. Η μεταρρύθμιση του 2021 για τη στήριξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που περιλαμβάνεται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας έχει δημιουργήσει το αναγκαίο πλαίσιο για την αύξηση του μεριδίου της ανανεώσιμης ενέργειας στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας. Η μεταρρύθμιση θα καταστήσει δυνατή την προσθήκη 27 TWh ετήσιας δυναμικότητας παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030 και, ως εκ τούτου, θα συμβάλει στην επίτευξη του στόχου του 100 % έως το 2030 (από 81 % που είναι επί του παρόντος το 2020). Ωστόσο, οι επενδύσεις στην ανανεώσιμη ενέργεια παρεμποδίζονται από τις χρονοβόρες διαδικασίες χωροταξικού σχεδιασμού και αδειοδότησης, πρόβλημα που οφείλεται επίσης εν μέρει στην πολύπλοκη κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ ομοσπονδιακού και περιφερειακού επιπέδου διακυβέρνησης, καθώς και σε προβλήματα στελέχωσης της διοίκησης. Για να ανταποκριθεί στη σχεδιαζόμενη επέκταση της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η Αυστρία θα μπορούσε να εξετάσει το ενδεχόμενο να αυξήσει σημαντικά τις επενδύσεις σε υποδομές δικτύου (όπως αποθήκευση, διανομή και μεταφορά) και να διασφαλίσει την έγκαιρη ανάπτυξη των εν λόγω υποδομών. Η ενίσχυση του επιπέδου φιλοδοξίας όσον αφορά την ενεργειακή απόδοση στους τομείς των κτιρίων και της βιομηχανίας θα μειώσει την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Η μακροπρόθεσμη στρατηγική ανακαίνισης της Αυστρίας θέτει σαφή ορόσημα για το 2050 και επιδιώκει την κατά 80 % απανθρακοποίηση του κτιριακού αποθέματός της. Το οικείο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επιταχύνει τη σταδιακή κατάργηση των λεβήτων ορυκτών καυσίμων στον τομέα των κτιρίων και θα τους αντικαταστήσει με τεχνολογία θέρμανσης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ή με τηλεθέρμανση. Ωστόσο, οι στόχοι ενεργειακής απόδοσης της Αυστρίας για το 2030 είναι χαμηλού επιπέδου φιλοδοξίας και η χώρα θα μπορούσε να επιταχύνει τις επενδύσεις για τη ριζική ανακαίνιση των κτιρίων, την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με θέρμανση με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την καλύτερη διαχείριση της κατανάλωσης ενέργειας μέσω της ψηφιοποίησης των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (όπως οι έξυπνοι μετρητές και οι θερμοστάτες). Ταυτόχρονα, περαιτέρω προσπάθειες για την απανθρακοποίηση των βιομηχανικών διαδικασιών, μεταξύ άλλων μέσω ανανεώσιμων αερίων, θα συμβάλουν στη μείωση της ζήτησης αερίου και στην προστασία των επιχειρήσεων από την αστάθεια των τιμών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Αυστρία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (33) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα σε ορισμένους τομείς θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε αρκετούς τομείς, η Αυστρία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Αυστρία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(33)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα σε ορισμένους τομείς θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε αρκετούς τομείς, η Αυστρία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Αυστρία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (34) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(34)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (35) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Αυστρία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3. |
| --- | --- |

(35)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Αυστρία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1, 2 και 3.

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Αυστρία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να διασφαλίσει την επάρκεια και τη δημοσιονομική βιωσιμότητα του συστήματος μακροχρόνιας περίθαλψης. Να απλουστεύσει και να εξορθολογίσει τις δημοσιονομικές σχέσεις και αρμοδιότητες μεταξύ των επιπέδων διακυβέρνησης και να ευθυγραμμίσει τις αρμοδιότητες για τη χρηματοδότηση και τις δαπάνες. Να βελτιώσει το φορολογικό μείγμα για τη στήριξη της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να ενισχύσει τη συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας, μεταξύ άλλων με την ενίσχυση ποιοτικών υπηρεσιών παιδικής φροντίδας, και να βελτιώσει τα αποτελέσματα της αγοράς εργασίας για τις μειονεκτούσες ομάδες.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων, επιταχύνοντας την ανάπτυξη της ανανεώσιμης ενέργειας και των απαραίτητων υποδομών, ιδίως με την απλούστευση του σχεδιασμού και τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης, και ενισχύοντας την ενεργειακή απόδοση, ιδίως στους τομείς της βιομηχανίας και των κτιρίων, και τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού, καθώς και την αύξηση της ευελιξίας και της ικανότητας αντίστροφης ροής των διασυνδέσεων.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Αυστρίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 93).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10159/2021, ST 10159/2021 ADD 1, ST 10159/2021 COR 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Αυστρίας του 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Αυστρίας του 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 129).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και - κατά περίπτωση - των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ. Αυτό οφείλεται κυρίως στη δημιουργία ενός στρατηγικού αποθέματος αερίου, όπως ορίζεται επίσης στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (έλλειμμα) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, το οποίο υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου και αργού πετρελαίου. Ο μέσος όρος της ΕΕ-27 βασίζεται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Από τον Μάρτιο του 2022 η Αυστρία σταμάτησε τις εισαγωγές αργού πετρελαίου από τη Ρωσία.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

20

(21)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/171 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/171

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Πολωνίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Πολωνίας

(2022/C 334/21)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Πολωνία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Πολωνία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Πολωνία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στην Πολωνία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (6) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Πολωνίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (6) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Πολωνίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 3 Μαΐου 2021, η Πολωνία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 17 Ιουνίου 2022, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πολωνίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Πολωνία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 3 Μαΐου 2021, η Πολωνία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 17 Ιουνίου 2022, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πολωνίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Πολωνία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Πολωνία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 28 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Πολωνία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 28 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Πολωνία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Πολωνίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Πολωνίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για την Πολωνία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Πολωνίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Πολωνίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Πολωνίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2022 αναμένεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Πολωνίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2022 αναμένεται να υπερβεί την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στην Πολωνία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Πολωνία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Πολωνίας μειώθηκε σε 1,9 % από 6,9 % το 2020. Η απόκριση της Πολωνίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,5 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Πολωνία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 53,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 57,1 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στην Πολωνία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Πολωνία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Πολωνίας μειώθηκε σε 1,9 % από 6,9 % το 2020. Η απόκριση της Πολωνίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 4,5 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,7 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Πολωνία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 53,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 57,1 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,8 % το 2022 και κατά 3,2 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,7 % το 2022 και κατά 3,0 % το 2023, κυρίως λόγω του υψηλότερου προβλεπόμενου πληθωρισμού, ο οποίος αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, και της χαμηλότερης συμβολής των καθαρών εξαγωγών. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 4,3 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 3,7 % το 2023. Η αύξηση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως το υψηλό κόστος της βοήθειας προς τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, μέτρα που σχετίζονται με τις υψηλές τιμές της ενέργειας και μια σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση (στο εξής: πολωνική συμφωνία). Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 52,1 % το 2022 και στο 51,5 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,0 % και 4,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Για το 2022, το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω του υψηλότερου προβλεπόμενου ονομαστικού ΑΕΠ. Για το 2023, το εκτιμώμενο έλλειμμα είναι υψηλότερο από ό,τι στο πρόγραμμα σύγκλισης, κυρίως λόγω των χαμηλότερων εσόδων και της εικαζόμενης αύξησης του κόστους της βοήθειας προς τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 50,8 % το 2022 και 49,8 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στον υψηλότερο προβλεπόμενο πληθωρισμό και στις διαφορετικές παραδοχές σχετικά με τις προσαρμογές αποθεμάτων-ροών το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 3,4 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Πολωνίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις του προγράμματος σύγκλισης 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,8 % το 2022 και κατά 3,2 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,7 % το 2022 και κατά 3,0 % το 2023, κυρίως λόγω του υψηλότερου προβλεπόμενου πληθωρισμού, ο οποίος αναμένεται να επηρεάσει αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, και της χαμηλότερης συμβολής των καθαρών εξαγωγών. Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 4,3 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μειωθεί στο 3,7 % το 2023. Η αύξηση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως το υψηλό κόστος της βοήθειας προς τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, μέτρα που σχετίζονται με τις υψηλές τιμές της ενέργειας και μια σημαντική φορολογική μεταρρύθμιση (στο εξής: πολωνική συμφωνία). Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 52,1 % το 2022 και στο 51,5 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,0 % και 4,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Για το 2022, το ποσοστό αυτό είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω του υψηλότερου προβλεπόμενου ονομαστικού ΑΕΠ. Για το 2023, το εκτιμώμενο έλλειμμα είναι υψηλότερο από ό,τι στο πρόγραμμα σύγκλισης, κυρίως λόγω των χαμηλότερων εσόδων και της εικαζόμενης αύξησης του κόστους της βοήθειας προς τους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 50,8 % το 2022 και 49,8 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στον υψηλότερο προβλεπόμενο πληθωρισμό και στις διαφορετικές παραδοχές σχετικά με τις προσαρμογές αποθεμάτων-ροών το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 3,4 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Πολωνίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,0 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,0 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και σε κοινωνικές μεταβιβάσεις σε φτωχότερα νοικοκυριά. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στον φόρο προστιθέμενης αξίας και στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,6 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,8 το 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά τα μέτρα που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,0 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 1,0 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (11). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και σε κοινωνικές μεταβιβάσεις σε φτωχότερα νοικοκυριά. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως οι γενικές περικοπές στον φόρο προστιθέμενης αξίας και στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,6 % του ΑΕΠ το 2022 και σε 0,8 το 2023 (12).

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πολωνία να συνεχίσει να επιδιώκει έναν υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πολωνία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πολωνία να συνεχίσει να επιδιώκει έναν υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πολωνία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Πολωνίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,4 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου (13). Η Πολωνία σχεδιάζει να στηρίξει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021 (14). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Πολωνία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (1,0 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,6 % του ΑΕΠ), ενώ ένα νέο επίδομα μέριμνας για μικρά παιδιά (το κεφάλαιο οικογενειακής μέριμνας), προβλέπεται επίσης να συμβάλει (0,1 % του ΑΕΠ) στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών.
  Όσον αφορά τα έσοδα, η μείωση του φορολογικού συντελεστή ατομικού εισοδήματος σύμφωνα με την πολωνική συμφωνία (0,7 % του ΑΕΠ) και η μείωση των φορολογικών συντελεστών των φόρων εταιρειών (0,1 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλουν στον επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Πολωνίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 3,4 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου (13). Η Πολωνία σχεδιάζει να στηρίξει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021 (14). Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Πολωνία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 2,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (1,0 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,6 % του ΑΕΠ), ενώ ένα νέο επίδομα μέριμνας για μικρά παιδιά (το κεφάλαιο οικογενειακής μέριμνας), προβλέπεται επίσης να συμβάλει (0,1 % του ΑΕΠ) στην αύξηση των καθαρών τρεχουσών δαπανών.

Όσον αφορά τα έσοδα, η μείωση του φορολογικού συντελεστή ατομικού εισοδήματος σύμφωνα με την πολωνική συμφωνία (0,7 % του ΑΕΠ) και η μείωση των φορολογικών συντελεστών των φόρων εταιρειών (0,1 % του ΑΕΠ) προβλέπεται επίσης να συμβάλουν στον επεκτατικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,7 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Πολωνία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,9 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,7 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Πολωνία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,9 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,2 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 3,1 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,5 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Ωστόσο, δεν παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τα προβλεπόμενα υποκείμενα μέτρα εξυγίανσης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, σημειώνοντας συγκεκριμένα υποχώρηση στο 51,0 % το 2024 και περαιτέρω μείωση στο 49,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 3,1 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 2,5 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2025. Ωστόσο, δεν παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τα προβλεπόμενα υποκείμενα μέτρα εξυγίανσης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, σημειώνοντας συγκεκριμένα υποχώρηση στο 51,0 % το 2024 και περαιτέρω μείωση στο 49,7 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Η υπό εξέλιξη μεταρρύθμιση του συστήματος του προϋπολογισμού, όταν εφαρμοστεί πλήρως, αναμένεται να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δαπανών με την αντιμετώπιση μακροχρόνιων αδυναμιών στη διαδικασία του προϋπολογισμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται πολύπλοκες και παρωχημένες ταξινομήσεις του προϋπολογισμού· μη βέλτιστη καταγραφή των πληροφοριών· έλλειψη πραγματικού μεσοπρόθεσμου σχεδιασμού και έλλειψη άμεσης μόχλευσης της επανεξέτασης των δαπανών στη διαδικασία του προϋπολογισμού. Τα δημόσια οικονομικά της Πολωνίας αναμένεται να αντιμετωπίσουν πιέσεις για αύξηση των δαπανών μακροπρόθεσμα, ιδίως λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Οι παράγοντες αυτοί διευρύνουν την ανάγκη νέων εργαλείων για να ενισχυθεί η διαχείριση των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών για τα μέτρα κατά της νόσου COVID19 διοχετεύθηκε μέσω ειδικού ταμείου υπό τη διαχείριση τράπεζας ανάπτυξης και μέσω χρηματοπιστωτικού μέσου εκτός του προϋπολογισμού. Μολονότι αυτό έδωσε στις αρχές μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των δαπανών που σχετίζονται με την κρίση και τους επέτρεψε να αποφύγουν τον κίνδυνο παραβίασης των συνταγματικών επιπέδων δημόσιου χρέους, περιόρισε επίσης τον κοινοβουλευτικό έλεγχο των δαπανών και την πρόσβαση του κοινού σε έγκαιρες πληροφορίες σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες. |
| --- | --- |

(20)

Η υπό εξέλιξη μεταρρύθμιση του συστήματος του προϋπολογισμού, όταν εφαρμοστεί πλήρως, αναμένεται να αυξήσει την αποτελεσματικότητα των δαπανών με την αντιμετώπιση μακροχρόνιων αδυναμιών στη διαδικασία του προϋπολογισμού. Σε αυτές περιλαμβάνονται πολύπλοκες και παρωχημένες ταξινομήσεις του προϋπολογισμού· μη βέλτιστη καταγραφή των πληροφοριών· έλλειψη πραγματικού μεσοπρόθεσμου σχεδιασμού και έλλειψη άμεσης μόχλευσης της επανεξέτασης των δαπανών στη διαδικασία του προϋπολογισμού. Τα δημόσια οικονομικά της Πολωνίας αναμένεται να αντιμετωπίσουν πιέσεις για αύξηση των δαπανών μακροπρόθεσμα, ιδίως λόγω της γήρανσης του πληθυσμού. Οι παράγοντες αυτοί διευρύνουν την ανάγκη νέων εργαλείων για να ενισχυθεί η διαχείριση των δαπανών, συμπεριλαμβανομένης της τακτικής αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών για τα μέτρα κατά της νόσου COVID19 διοχετεύθηκε μέσω ειδικού ταμείου υπό τη διαχείριση τράπεζας ανάπτυξης και μέσω χρηματοπιστωτικού μέσου εκτός του προϋπολογισμού. Μολονότι αυτό έδωσε στις αρχές μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση των δαπανών που σχετίζονται με την κρίση και τους επέτρεψε να αποφύγουν τον κίνδυνο παραβίασης των συνταγματικών επιπέδων δημόσιου χρέους, περιόρισε επίσης τον κοινοβουλευτικό έλεγχο των δαπανών και την πρόσβαση του κοινού σε έγκαιρες πληροφορίες σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες.

| (21) | Η Πολωνία είναι μία από τις χώρες της Ένωσης με την ταχύτερη γήρανση του πληθυσμού και μακροπρόθεσμα οι δημογραφικές τάσεις θα επηρεάσουν το συνταξιοδοτικό σύστημα. Το ισχύον συνταξιοδοτικό σύστημα καθορισμένων εισφορών καθιστά το σύστημα οικονομικά ισορροπημένο, αλλά δεν λαμβάνει υπόψη την επάρκεια των μελλοντικών παροχών. Ωστόσο, λόγω της χαμηλής πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και ορισμένων άλλων χαρακτηριστικών του συστήματος, οι μελλοντικές συνταξιοδοτικές παροχές αναμένεται να μειωθούν σημαντικά σε σχέση με τον τελικό μισθό. Αυτό θα σήμαινε ότι μεγάλο μέρος των συνταξιούχων θα διέτρεχε κίνδυνο φτώχειας. Η ανάλυση της Επιτροπής δείχνει ότι μόνο για να διατηρηθεί το επίπεδο των παροχών στο σημερινό επίπεδο, η Πολωνία θα χρειαστεί να δαπανήσει ένα επιπλέον 6,7 % του ΑΕΠ της έως το 2070. Οι κύριες προκλήσεις στο πολωνικό συνταξιοδοτικό σύστημα αφορούν τη χαμηλή πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης και τα ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα (π.χ. γεωργοί, ένστολοι), τα οποία είναι δαπανηρά και ευνοούν τα μέλη τους σε σύγκριση με το γενικό σύστημα. |
| --- | --- |

(21)

Η Πολωνία είναι μία από τις χώρες της Ένωσης με την ταχύτερη γήρανση του πληθυσμού και μακροπρόθεσμα οι δημογραφικές τάσεις θα επηρεάσουν το συνταξιοδοτικό σύστημα. Το ισχύον συνταξιοδοτικό σύστημα καθορισμένων εισφορών καθιστά το σύστημα οικονομικά ισορροπημένο, αλλά δεν λαμβάνει υπόψη την επάρκεια των μελλοντικών παροχών. Ωστόσο, λόγω της χαμηλής πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης, της αύξησης του προσδόκιμου ζωής και ορισμένων άλλων χαρακτηριστικών του συστήματος, οι μελλοντικές συνταξιοδοτικές παροχές αναμένεται να μειωθούν σημαντικά σε σχέση με τον τελικό μισθό. Αυτό θα σήμαινε ότι μεγάλο μέρος των συνταξιούχων θα διέτρεχε κίνδυνο φτώχειας. Η ανάλυση της Επιτροπής δείχνει ότι μόνο για να διατηρηθεί το επίπεδο των παροχών στο σημερινό επίπεδο, η Πολωνία θα χρειαστεί να δαπανήσει ένα επιπλέον 6,7 % του ΑΕΠ της έως το 2070. Οι κύριες προκλήσεις στο πολωνικό συνταξιοδοτικό σύστημα αφορούν τη χαμηλή πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης και τα ειδικά συνταξιοδοτικά καθεστώτα (π.χ. γεωργοί, ένστολοι), τα οποία είναι δαπανηρά και ευνοούν τα μέλη τους σε σύγκριση με το γενικό σύστημα.

| (22) | Η Πολωνία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) στις 15 Δεκεμβρίου 2021. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Πολωνία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(22)

Η Πολωνία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) στις 15 Δεκεμβρίου 2021. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Πολωνία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχθούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (23) | Το ποσοστό ανεργίας της Πολωνίας βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αλλά η συμμετοχή ορισμένων ομάδων στην αγορά εργασίας εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Το ποσοστό εγγραφής παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών σε επίσημες δομές παιδικής μέριμνας παραμένει ένα από τα χαμηλότερα μεταξύ των κρατών μελών, ενώ η περιορισμένη πρόσβαση σε παιδική μέριμνα εμποδίζει τις γυναίκες να εισέλθουν στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, η ανεπαρκής στήριξη για μακροχρόνια φροντίδα και η χαμηλότερη ηλικία συνταξιοδότησης οδηγούν σε εκροή εργατικού δυναμικού από την αγορά. Οι ανισότητες στην αγορά εργασίας επηρεάζουν επίσης τα άτομα με αναπηρία, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, όπου καταγράφονται ποσοστά απασχόλησης χαμηλότερα από τους αντίστοιχους μέσους όρους της Ένωση. Ενώ παρατηρείται σταθερή μείωση των συμβάσεων για άτυπες μορφές εργασίας τα τελευταία χρόνια, η απασχόληση με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και η αυτοαπασχόληση με χαμηλές κοινωνικές εισφορές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, ιδίως στους νέους και τους εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος ανεπάρκειας των μελλοντικών συντάξεων. |
| --- | --- |

(23)

Το ποσοστό ανεργίας της Πολωνίας βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα, αλλά η συμμετοχή ορισμένων ομάδων στην αγορά εργασίας εξακολουθεί να είναι περιορισμένη. Το ποσοστό εγγραφής παιδιών ηλικίας κάτω των τριών ετών σε επίσημες δομές παιδικής μέριμνας παραμένει ένα από τα χαμηλότερα μεταξύ των κρατών μελών, ενώ η περιορισμένη πρόσβαση σε παιδική μέριμνα εμποδίζει τις γυναίκες να εισέλθουν στην αγορά εργασίας. Επιπλέον, η ανεπαρκής στήριξη για μακροχρόνια φροντίδα και η χαμηλότερη ηλικία συνταξιοδότησης οδηγούν σε εκροή εργατικού δυναμικού από την αγορά. Οι ανισότητες στην αγορά εργασίας επηρεάζουν επίσης τα άτομα με αναπηρία, τους ηλικιωμένους και τα άτομα με χαμηλή ειδίκευση, όπου καταγράφονται ποσοστά απασχόλησης χαμηλότερα από τους αντίστοιχους μέσους όρους της Ένωση. Ενώ παρατηρείται σταθερή μείωση των συμβάσεων για άτυπες μορφές εργασίας τα τελευταία χρόνια, η απασχόληση με συμβάσεις ορισμένου χρόνου και η αυτοαπασχόληση με χαμηλές κοινωνικές εισφορές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, ιδίως στους νέους και τους εργαζομένους χαμηλής ειδίκευσης, με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος ανεπάρκειας των μελλοντικών συντάξεων.

| (24) | Το σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης της Πολωνίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά την ποιότητα και τη συμπεριληπτικότητα. Οι προκλήσεις αυτές επιδεινώθηκαν λόγω της πανδημίας, καθώς υπήρξαν παρατεταμένες περίοδοι εξ αποστάσεως μάθησης. Παρατηρείται έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τον γενικό πληθυσμό. Ταυτόχρονα, εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη διαθεσιμότητας εξοπλισμού ΤΠΕ και συνδεσιμότητας σε σχολεία και νοικοκυριά με παιδιά. Η ποιότητα της αρχικής εκπαίδευσης που λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί είναι ανεπαρκής. Επιπλέον, οι μισθοί των εκπαιδευτικών είναι σχετικά χαμηλοί σε σύγκριση με τα πρότυπα του ΟΟΣΑ. Το γεγονός αυτό επηρεάζει την οικονομική ελκυστικότητα του επαγγέλματος ενώ, σε συνδυασμό με την έλλειψη επαγγελματικής εξέλιξης, συμβάλλει σε σημαντικές ελλείψεις προσωπικού. Η μεγάλη εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία απαιτεί σημαντικές προσπάθειες, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο χρηματοδότησης, για να υπάρξει κατάλληλη ανταπόκριση στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Οι σημαντικές αναντιστοιχίες μεταξύ δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς εργασίας οδηγούν σε έλλειψη εργατικού δυναμικού, όπως καταδεικνύεται από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εργοδότες όσον αφορά την κάλυψη κενών θέσεων. |
| --- | --- |

(24)

Το σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης της Πολωνίας εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις όσον αφορά την ποιότητα και τη συμπεριληπτικότητα. Οι προκλήσεις αυτές επιδεινώθηκαν λόγω της πανδημίας, καθώς υπήρξαν παρατεταμένες περίοδοι εξ αποστάσεως μάθησης. Παρατηρείται έλλειψη ψηφιακών δεξιοτήτων στους εκπαιδευτικούς, τους μαθητές και τον γενικό πληθυσμό. Ταυτόχρονα, εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη διαθεσιμότητας εξοπλισμού ΤΠΕ και συνδεσιμότητας σε σχολεία και νοικοκυριά με παιδιά. Η ποιότητα της αρχικής εκπαίδευσης που λαμβάνουν οι εκπαιδευτικοί είναι ανεπαρκής. Επιπλέον, οι μισθοί των εκπαιδευτικών είναι σχετικά χαμηλοί σε σύγκριση με τα πρότυπα του ΟΟΣΑ. Το γεγονός αυτό επηρεάζει την οικονομική ελκυστικότητα του επαγγέλματος ενώ, σε συνδυασμό με την έλλειψη επαγγελματικής εξέλιξης, συμβάλλει σε σημαντικές ελλείψεις προσωπικού. Η μεγάλη εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία απαιτεί σημαντικές προσπάθειες, μεταξύ άλλων και σε επίπεδο χρηματοδότησης, για να υπάρξει κατάλληλη ανταπόκριση στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Οι σημαντικές αναντιστοιχίες μεταξύ δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς εργασίας οδηγούν σε έλλειψη εργατικού δυναμικού, όπως καταδεικνύεται από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι εργοδότες όσον αφορά την κάλυψη κενών θέσεων.

| (25) | Οι συνολικές δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη διατηρούνται σε χαμηλό επίπεδο ως ποσοστό του ΑΕΠ, καθώς ανέρχονται μόλις στο 6,5 % έναντι του μέσου όρου της Ένωσης για το 2019 (9,9 %). Το πολωνικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης βασίζεται υπερβολικά στα νοσοκομεία, τα οποία πλήττονται από την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, την έλλειψη αξιολόγησης της ποιότητας και από αδυναμίες στη διαχείριση. Η πρωτοβάθμια και η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη δεν χρησιμοποιούνται επαρκώς. Η περιορισμένη ελκυστικότητα των ιατρικών επαγγελμάτων συμβάλλει στο πρόβλημα έλλειψης προσωπικού. Ο αριθμός του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού ανά 1 000 άτομα (2,4 και 5,1 αντίστοιχα) είναι από τους χαμηλότερους μεταξύ των κρατών μελών. Το σύστημα πρωτοβάθμιας περίθαλψης είναι υποστελεχωμένο και υπερβολικά επιβαρυμένο ως προς τις υπηρεσίες του. Το δυναμικό της παραμένει αναξιοποίητο, με αποτέλεσμα να επιβαρύνει υπερβολικά τις υψηλότερες βαθμίδες περίθαλψης. Παρότι οι διευρυμένες υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας συμβάλλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας, η υιοθέτησή τους είναι περιορισμένη μέχρι στιγμής. |
| --- | --- |

(25)

Οι συνολικές δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη διατηρούνται σε χαμηλό επίπεδο ως ποσοστό του ΑΕΠ, καθώς ανέρχονται μόλις στο 6,5 % έναντι του μέσου όρου της Ένωσης για το 2019 (9,9 %). Το πολωνικό σύστημα υγειονομικής περίθαλψης βασίζεται υπερβολικά στα νοσοκομεία, τα οποία πλήττονται από την επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης, την έλλειψη αξιολόγησης της ποιότητας και από αδυναμίες στη διαχείριση. Η πρωτοβάθμια και η εξωνοσοκομειακή περίθαλψη δεν χρησιμοποιούνται επαρκώς. Η περιορισμένη ελκυστικότητα των ιατρικών επαγγελμάτων συμβάλλει στο πρόβλημα έλλειψης προσωπικού. Ο αριθμός του ιατρικού και νοσηλευτικού προσωπικού ανά 1 000 άτομα (2,4 και 5,1 αντίστοιχα) είναι από τους χαμηλότερους μεταξύ των κρατών μελών. Το σύστημα πρωτοβάθμιας περίθαλψης είναι υποστελεχωμένο και υπερβολικά επιβαρυμένο ως προς τις υπηρεσίες του. Το δυναμικό της παραμένει αναξιοποίητο, με αποτέλεσμα να επιβαρύνει υπερβολικά τις υψηλότερες βαθμίδες περίθαλψης. Παρότι οι διευρυμένες υπηρεσίες ηλεκτρονικής υγείας συμβάλλουν στην αντιμετώπιση ορισμένων από τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας, η υιοθέτησή τους είναι περιορισμένη μέχρι στιγμής.

| (26) | Σημαντικό μέρος των κοινωνικών δαπανών δεν λαμβάνει υπόψη τα διαφορετικά επίπεδα εισοδήματος, αφήνοντας περιθώριο για καλύτερη στόχευση. Ορισμένες κοινωνικές δαπάνες δεν είναι στοχευμένες και εξαρτώμενες από το εισόδημα. Ταυτόχρονα, η κάλυψη των κοινωνικών παροχών για ορισμένα άτομα που εργάζονται με συμβάσεις αστικού δικαίου είναι περιορισμένη, γεγονός που καθιστά την ομάδα αυτή πιο ευάλωτη. Μολονότι το ποσοστό του πληθυσμού που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας συνέχισε να μειώνεται από 21 % το 2016 σε 17 % το 2020, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις. Ειδικότερα, ορισμένοι ηλικιωμένοι αναμένεται ότι θα βρεθούν εκτεθειμένοι σε αυξανόμενο κίνδυνο φτώχειας. Το γεγονός αυτό θα επηρεάσει ιδιαίτερα τις γυναίκες, λόγω της πιο σύντομης επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, με αποτέλεσμα τη μείωση των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών. Η καλύτερη στόχευση των παροχών, για παράδειγμα με την πιο κοινή εφαρμογή μιας προσέγγισης που θα εξαρτάται από το εισόδημα, θα οδηγήσει σε πιο αποδοτική χρήση των δημόσιων πόρων για την καταπολέμηση της φτώχειας και τη στήριξη όσων έχουν μεγαλύτερη ανάγκη. |
| --- | --- |

(26)

Σημαντικό μέρος των κοινωνικών δαπανών δεν λαμβάνει υπόψη τα διαφορετικά επίπεδα εισοδήματος, αφήνοντας περιθώριο για καλύτερη στόχευση. Ορισμένες κοινωνικές δαπάνες δεν είναι στοχευμένες και εξαρτώμενες από το εισόδημα. Ταυτόχρονα, η κάλυψη των κοινωνικών παροχών για ορισμένα άτομα που εργάζονται με συμβάσεις αστικού δικαίου είναι περιορισμένη, γεγονός που καθιστά την ομάδα αυτή πιο ευάλωτη. Μολονότι το ποσοστό του πληθυσμού που διατρέχει κίνδυνο φτώχειας συνέχισε να μειώνεται από 21 % το 2016 σε 17 % το 2020, εξακολουθούν να υπάρχουν προκλήσεις. Ειδικότερα, ορισμένοι ηλικιωμένοι αναμένεται ότι θα βρεθούν εκτεθειμένοι σε αυξανόμενο κίνδυνο φτώχειας. Το γεγονός αυτό θα επηρεάσει ιδιαίτερα τις γυναίκες, λόγω της πιο σύντομης επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας, με αποτέλεσμα τη μείωση των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών. Η καλύτερη στόχευση των παροχών, για παράδειγμα με την πιο κοινή εφαρμογή μιας προσέγγισης που θα εξαρτάται από το εισόδημα, θα οδηγήσει σε πιο αποδοτική χρήση των δημόσιων πόρων για την καταπολέμηση της φτώχειας και τη στήριξη όσων έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

| (27) | Η Πολωνία θα βασίζεται όλο και περισσότερο στην επιστήμη και την καινοτομία για να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Ωστόσο, παρότι σημειώνεται κάποια πρόοδος, η Πολωνία υστερεί όσον αφορά τα καινοτόμα αποτελέσματα. Οι συνολικές δαπάνες στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης (Ε&Α) αντιστοιχούν σε χαμηλό ποσοστό του ΑΕΠ (1,39 %). Οι επιχειρηματικές δαπάνες στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης εξακολουθούν να υπολείπονται κατά πολύ του μέσου όρου της Ένωσης (0,87 % το 2020), ενώ και το ποσοστό των καινοτόμων εταιρειών εξακολουθεί να είναι χαμηλό, σύμφωνα με την κοινοτική έρευνα για την καινοτομία. Η Πολωνία κατέχει την τέταρτη θέση από το τέλος στον ευρωπαϊκό πίνακα αποτελεσμάτων για την καινοτομία για το 2021, ενώ κατατάσσεται στην τελευταία κατηγορία «αναδυόμενες δυνάμεις στον τομέα της καινοτομίας». Ο αυξανόμενος κατακερματισμός των υφιστάμενων μέσων στήριξης της έρευνας παρεμποδίζει τη συνεργασία επιστήμης-επιχειρήσεων, γεγονός που αποτελεί βασικό εμπόδιο για την ενίσχυση της καινοτομίας. Επιπλέον, οι χαμηλές δεξιότητες διαχείρισης και η περιορισμένη υιοθέτηση τεχνολογιών στις επιχειρήσεις συμβάλλουν στη δημιουργία σημαντικού χάσματος παραγωγικότητας μεταξύ των μικρών, των μεσαίων και των μεγάλων επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η καινοτομία και η αύξηση της παραγωγικότητας. |
| --- | --- |

(27)

Η Πολωνία θα βασίζεται όλο και περισσότερο στην επιστήμη και την καινοτομία για να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα. Ωστόσο, παρότι σημειώνεται κάποια πρόοδος, η Πολωνία υστερεί όσον αφορά τα καινοτόμα αποτελέσματα. Οι συνολικές δαπάνες στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης (Ε&Α) αντιστοιχούν σε χαμηλό ποσοστό του ΑΕΠ (1,39 %). Οι επιχειρηματικές δαπάνες στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης εξακολουθούν να υπολείπονται κατά πολύ του μέσου όρου της Ένωσης (0,87 % το 2020), ενώ και το ποσοστό των καινοτόμων εταιρειών εξακολουθεί να είναι χαμηλό, σύμφωνα με την κοινοτική έρευνα για την καινοτομία. Η Πολωνία κατέχει την τέταρτη θέση από το τέλος στον ευρωπαϊκό πίνακα αποτελεσμάτων για την καινοτομία για το 2021, ενώ κατατάσσεται στην τελευταία κατηγορία «αναδυόμενες δυνάμεις στον τομέα της καινοτομίας». Ο αυξανόμενος κατακερματισμός των υφιστάμενων μέσων στήριξης της έρευνας παρεμποδίζει τη συνεργασία επιστήμης-επιχειρήσεων, γεγονός που αποτελεί βασικό εμπόδιο για την ενίσχυση της καινοτομίας. Επιπλέον, οι χαμηλές δεξιότητες διαχείρισης και η περιορισμένη υιοθέτηση τεχνολογιών στις επιχειρήσεις συμβάλλουν στη δημιουργία σημαντικού χάσματος παραγωγικότητας μεταξύ των μικρών, των μεσαίων και των μεγάλων επιχειρήσεων, με αποτέλεσμα να περιορίζεται η καινοτομία και η αύξηση της παραγωγικότητας.

| (28) | Η ψηφιοποίηση υστερεί στην Πολωνία. Ειδικότερα, τα χαμηλά επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων παρεμποδίζουν την ικανότητα των επιχειρήσεων να επενδύουν σε προηγμένες ψηφιοποιημένες λύσεις και να εξελίσσουν την αλυσίδα αξίας, συμβάλλοντας παράλληλα σε προβλήματα έλλειψης εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές, ενώ η αφομοίωση των σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων αυξάνεται, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την ανάπτυξη των δικτύων 5G. Ειδικότερα, η τεχνολογία 5G κάλυπτε μόλις το 34 % των νοικοκυριών το 2021, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (65 %), ενώ η ετοιμότητα χρήσης της τεχνολογίας 5G δεν σημειώνει πρόοδο, καθώς το εναρμονισμένο ραδιοφάσμα για την ανάπτυξη του 5G δεν έχει ακόμη εκχωρηθεί. Τέλος, η αύξηση της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών στη δημόσια διοίκηση θα μπορούσε να βελτιώσει την παροχή κρατικών υπηρεσιών και να συμβάλει στη μείωση του περιττού κανονιστικού και διοικητικού φόρτου. |
| --- | --- |

(28)

Η ψηφιοποίηση υστερεί στην Πολωνία. Ειδικότερα, τα χαμηλά επίπεδα ψηφιακών δεξιοτήτων παρεμποδίζουν την ικανότητα των επιχειρήσεων να επενδύουν σε προηγμένες ψηφιοποιημένες λύσεις και να εξελίσσουν την αλυσίδα αξίας, συμβάλλοντας παράλληλα σε προβλήματα έλλειψης εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων. Όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές, ενώ η αφομοίωση των σταθερών ευρυζωνικών συνδέσεων αυξάνεται, εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές προκλήσεις όσον αφορά την ανάπτυξη των δικτύων 5G. Ειδικότερα, η τεχνολογία 5G κάλυπτε μόλις το 34 % των νοικοκυριών το 2021, ποσοστό χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (65 %), ενώ η ετοιμότητα χρήσης της τεχνολογίας 5G δεν σημειώνει πρόοδο, καθώς το εναρμονισμένο ραδιοφάσμα για την ανάπτυξη του 5G δεν έχει ακόμη εκχωρηθεί. Τέλος, η αύξηση της χρήσης ψηφιακών τεχνολογιών στη δημόσια διοίκηση θα μπορούσε να βελτιώσει την παροχή κρατικών υπηρεσιών και να συμβάλει στη μείωση του περιττού κανονιστικού και διοικητικού φόρτου.

| (29) | Ένα σταθερό και προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον και ένα φιλικό επενδυτικό κλίμα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στην οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία όσο και στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η ανεξαρτησία, η αποτελεσματικότητα και η ποιότητα του δικαστικού συστήματος αποτελούν βασικά στοιχεία στο πλαίσιο αυτό. Στην Πολωνία, η κατάσταση του κράτους δικαίου έχει επιδεινωθεί, ενώ και η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πηγή ανησυχίας, όπως προκύπτει από σειρά αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Επιπλέον, το 2021 η Επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Πολωνίας κατόπιν ορισμένων αποφάσεων του πολωνικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, οι οποίες αμφισβήτησαν ιδίως την υπεροχή του δικαίου της Ένωσης, με αποτέλεσμα να τεθεί σε κίνδυνο η λειτουργία της έννομης τάξης της Πολωνίας και της Ένωσης. |
| --- | --- |

(29)

Ένα σταθερό και προβλέψιμο επιχειρηματικό περιβάλλον και ένα φιλικό επενδυτικό κλίμα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο τόσο στην οικονομική ανάκαμψη μετά την πανδημία όσο και στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η ανεξαρτησία, η αποτελεσματικότητα και η ποιότητα του δικαστικού συστήματος αποτελούν βασικά στοιχεία στο πλαίσιο αυτό. Στην Πολωνία, η κατάσταση του κράτους δικαίου έχει επιδεινωθεί, ενώ και η ανεξαρτησία της δικαιοσύνης εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πηγή ανησυχίας, όπως προκύπτει από σειρά αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου. Επιπλέον, το 2021 η Επιτροπή κίνησε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Πολωνίας κατόπιν ορισμένων αποφάσεων του πολωνικού Συνταγματικού Δικαστηρίου, οι οποίες αμφισβήτησαν ιδίως την υπεροχή του δικαίου της Ένωσης, με αποτέλεσμα να τεθεί σε κίνδυνο η λειτουργία της έννομης τάξης της Πολωνίας και της Ένωσης.

| (30) | Ένα υγιές και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον αποτελεί τη βάση για τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης και των ιδιωτικών επενδύσεων. Ωστόσο, το επενδυτικό κλίμα εξακολουθεί να παρεμποδίζεται από ένα απρόβλεπτο και επαχθές ρυθμιστικό περιβάλλον. Οι συχνές αλλαγές σε βασικούς νόμους αυξάνουν την αβεβαιότητα και το κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, κυρίως λόγω της ανεπαρκούς διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας. Οι ιδιωτικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνονται από το 2016 και διατηρούνται σε χαμηλό επίπεδο, 18,5 % το 2020, πολύ κάτω από τον μέσο όρο σε επίπεδο Ένωσης και αντίστοιχων περιφερειών. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την περαιτέρω αύξηση της παραγωγικότητας και να παρεμποδίσει την ικανότητα της Πολωνίας να διατηρήσει την οικονομική ανάπτυξη μακροπρόθεσμα, ιδίως δεδομένου ότι το αυξανόμενο κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος επιβαρύνει τη σχέση ανταγωνιστικότητας - κόστους. |
| --- | --- |

(30)

Ένα υγιές και σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον αποτελεί τη βάση για τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης και των ιδιωτικών επενδύσεων. Ωστόσο, το επενδυτικό κλίμα εξακολουθεί να παρεμποδίζεται από ένα απρόβλεπτο και επαχθές ρυθμιστικό περιβάλλον. Οι συχνές αλλαγές σε βασικούς νόμους αυξάνουν την αβεβαιότητα και το κόστος συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, κυρίως λόγω της ανεπαρκούς διαβούλευσης με τα ενδιαφερόμενα μέρη κατά τη διάρκεια της νομοθετικής διαδικασίας. Οι ιδιωτικές επενδύσεις ως ποσοστό του ΑΕΠ μειώνονται από το 2016 και διατηρούνται σε χαμηλό επίπεδο, 18,5 % το 2020, πολύ κάτω από τον μέσο όρο σε επίπεδο Ένωσης και αντίστοιχων περιφερειών. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την περαιτέρω αύξηση της παραγωγικότητας και να παρεμποδίσει την ικανότητα της Πολωνίας να διατηρήσει την οικονομική ανάπτυξη μακροπρόθεσμα, ιδίως δεδομένου ότι το αυξανόμενο κόστος εργασίας ανά μονάδα προϊόντος επιβαρύνει τη σχέση ανταγωνιστικότητας - κόστους.

| (31) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(31)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (32) | Το ενεργειακό μείγμα της Πολωνίας εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία παρείχαν το 86 % του ενεργειακού εφοδιασμού της το 2020, με τον άνθρακα να αντιπροσωπεύει μόνος του το 40 % του ενεργειακού εφοδιασμού της. Το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει το 17 % του ενεργειακού μείγματος, ενώ το πετρέλαιο αντιστοιχεί στο 28,9 %, ποσοστό που αυξάνεται τα τελευταία έτη. Ο ρυθμός απαλλαγής της Πολωνίας από τις ανθρακούχες εκπομπές είναι αργός. Έως το 2020, η πολωνική οικονομία έχει καταγράψει μόλις 8 % μείωση των συνολικών εκπομπών σε σύγκριση με το 2005 (19). Η ένταση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην οικονομία υπερβαίνει κατά 54 % τον μέσο όρο της Ένωσης. Μια αναθεωρημένη, πιο φιλόδοξη ενεργειακή πολιτική και στοχευμένη δράση σε τομείς εκτός ΣΕΔΕ είναι αναγκαίες για την προώθηση της μείωσης των εκπομπών σε ολόκληρη την οικονομία. Ενώ η Πολωνία παράγει περίπου το 80 % του άνθρακα που καταναλώνει, η εξάρτησή της από τη Ρωσία —υπολογισμένη ως το ποσοστό των εισαγωγών από τη Ρωσία επί των συνολικών εισαγωγών άνθρακα— έχει αυξηθεί, ενώ μάλιστα ανήλθε στο 74 % το 2020 έναντι ενωσιακού μέσου όρου 54 %. Όσον αφορά το πετρέλαιο, η Πολωνία εξαρτάται από ξένους προμηθευτές σχεδόν για το σύνολο της ζήτησής της, ενώ οι εισαγωγές από τη Ρωσία αντιπροσωπεύουν το 72 % της συνολικής εξωτερικής προσφοράς, έναντι του 26 % που είναι ο μέσος όρος στην Ένωσης. Η εξάρτηση της Πολωνίας από τη Ρωσία για το φυσικό αέριο ανήλθε στο 55 % το 2020 έναντι ενωσιακού μέσου όρου 44 % (20). Τα υπό εξέλιξη και προγραμματισμένα έργα υποδομής εντός της Πολωνίας και με γειτονικές χώρες (συμπεριλαμβανομένης της διασύνδεσης GIPL με τη Λιθουανία που λειτουργεί από την 1η Μαΐου 2022), όταν συνοδεύονται από αντίστοιχες συμβάσεις προμήθειας, αναμένεται να αντικαταστήσουν πλήρως την εξάρτηση της Πολωνίας από το ρωσικό αέριο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι μελλοντικά βιώσιμες, όταν αυτό είναι δυνατό, ώστε να αποφευχθεί ο εγκλωβισμός στη χρήση άνθρακα και σε μη αξιοποιήσιμα στοιχεία ενεργητικού, καθώς και να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Η μακροπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας αερίου της Πολωνίας με τη ρωσική Gazprom λήγει στο τέλος του 2022 και η Πολωνία δεν προτίθεται να την ανανεώσει.
  Ο άμεσος αντίκτυπος της αναστολής της προμήθειας αερίου από την Gazprom από τον Απρίλιο του 2022 στην ενεργειακή ασφάλεια της Πολωνίας μετριάζεται σημαντικά από την πρόσβαση της Πολωνίας σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας, εντός και εκτός της Ένωσης. Ωστόσο, η αναστολή απαιτεί επιτάχυνση των υπό εξέλιξη και προγραμματισμένων έργων διαφοροποίησης του εφοδιασμού, καθώς και αυξημένο συντονισμό των περαιτέρω δράσεων εντός της Ένωσης. |
| --- | --- |

(32)

Το ενεργειακό μείγμα της Πολωνίας εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα, τα οποία παρείχαν το 86 % του ενεργειακού εφοδιασμού της το 2020, με τον άνθρακα να αντιπροσωπεύει μόνος του το 40 % του ενεργειακού εφοδιασμού της. Το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύει το 17 % του ενεργειακού μείγματος, ενώ το πετρέλαιο αντιστοιχεί στο 28,9 %, ποσοστό που αυξάνεται τα τελευταία έτη. Ο ρυθμός απαλλαγής της Πολωνίας από τις ανθρακούχες εκπομπές είναι αργός. Έως το 2020, η πολωνική οικονομία έχει καταγράψει μόλις 8 % μείωση των συνολικών εκπομπών σε σύγκριση με το 2005 (19). Η ένταση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην οικονομία υπερβαίνει κατά 54 % τον μέσο όρο της Ένωσης. Μια αναθεωρημένη, πιο φιλόδοξη ενεργειακή πολιτική και στοχευμένη δράση σε τομείς εκτός ΣΕΔΕ είναι αναγκαίες για την προώθηση της μείωσης των εκπομπών σε ολόκληρη την οικονομία. Ενώ η Πολωνία παράγει περίπου το 80 % του άνθρακα που καταναλώνει, η εξάρτησή της από τη Ρωσία —υπολογισμένη ως το ποσοστό των εισαγωγών από τη Ρωσία επί των συνολικών εισαγωγών άνθρακα— έχει αυξηθεί, ενώ μάλιστα ανήλθε στο 74 % το 2020 έναντι ενωσιακού μέσου όρου 54 %. Όσον αφορά το πετρέλαιο, η Πολωνία εξαρτάται από ξένους προμηθευτές σχεδόν για το σύνολο της ζήτησής της, ενώ οι εισαγωγές από τη Ρωσία αντιπροσωπεύουν το 72 % της συνολικής εξωτερικής προσφοράς, έναντι του 26 % που είναι ο μέσος όρος στην Ένωσης. Η εξάρτηση της Πολωνίας από τη Ρωσία για το φυσικό αέριο ανήλθε στο 55 % το 2020 έναντι ενωσιακού μέσου όρου 44 % (20). Τα υπό εξέλιξη και προγραμματισμένα έργα υποδομής εντός της Πολωνίας και με γειτονικές χώρες (συμπεριλαμβανομένης της διασύνδεσης GIPL με τη Λιθουανία που λειτουργεί από την 1η Μαΐου 2022), όταν συνοδεύονται από αντίστοιχες συμβάσεις προμήθειας, αναμένεται να αντικαταστήσουν πλήρως την εξάρτηση της Πολωνίας από το ρωσικό αέριο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι μελλοντικά βιώσιμες, όταν αυτό είναι δυνατό, ώστε να αποφευχθεί ο εγκλωβισμός στη χρήση άνθρακα και σε μη αξιοποιήσιμα στοιχεία ενεργητικού, καθώς και να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής της χρήσης βιώσιμων καυσίμων. Η μακροπρόθεσμη σύμβαση προμήθειας αερίου της Πολωνίας με τη ρωσική Gazprom λήγει στο τέλος του 2022 και η Πολωνία δεν προτίθεται να την ανανεώσει.

Ο άμεσος αντίκτυπος της αναστολής της προμήθειας αερίου από την Gazprom από τον Απρίλιο του 2022 στην ενεργειακή ασφάλεια της Πολωνίας μετριάζεται σημαντικά από την πρόσβαση της Πολωνίας σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας, εντός και εκτός της Ένωσης. Ωστόσο, η αναστολή απαιτεί επιτάχυνση των υπό εξέλιξη και προγραμματισμένων έργων διαφοροποίησης του εφοδιασμού, καθώς και αυξημένο συντονισμό των περαιτέρω δράσεων εντός της Ένωσης.

| (33) | Η επιτάχυνση της ανάπτυξης νέας δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης της Πολωνίας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι τρέχοντες στόχοι για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα δεν είναι αρκετά φιλόδοξοι. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικοί κανονιστικοί, διαδικαστικοί και διοικητικοί φραγμοί οι οποίοι περιορίζουν την ανάπτυξη της δυναμικότητας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και επιβραδύνουν την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο. Αυτοί περιλαμβάνουν περιοριστικούς κανόνες για τους ενεργειακούς συνεταιρισμούς, περιοριστικούς κανόνες και χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης για χερσαία έργα αιολικής ενέργειας, πολυπλοκότητα και αστάθεια των φορολογικών κανονισμών και χρονοβόρες διαδικασίες σύνδεσης με το δίκτυο. Οι φραγμοί στις υποδομές, όπως η ανεπαρκής δυναμικότητα του δικτύου διανομής, επιβραδύνουν επίσης την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με επαρκή κίνητρα. Επιπλέον, η ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Μαΐου 2022 («ανακοίνωση REPowerEU») αναφέρει ότι η αύξηση της παραγωγής βιώσιμου βιομεθανίου θα συμβάλει στη σταδιακή μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Στο πλαίσιο αυτό, η Πολωνία έχει περιθώριο να αξιοποιήσει το αναξιοποίητο δυναμικό του βιομεθανίου που συμμορφώνεται με τα σχετικά κριτήρια βιωσιμότητας μέσω κατάλληλης στρατηγικής για τη δημιουργία αγοράς βιώσιμου βιομεθανίου και συγκεκριμένων προτάσεων σχετικά με τη δομή της. Το βιώσιμο βιομεθάνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη συμπαραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμου υδρογόνου, γεγονός που θα μπορούσε να συμβάλει στην απαλλαγή από ανθρακούχες εκπομπές τομέων στους οποίους είναι δύσκολη η μείωση των εκπομπών. Το εθνικό πρόγραμμα ανακαινίσεων της Πολωνίας αποτελεί σημαντική πρωτοβουλία για την αντικατάσταση των λεβήτων που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Ωστόσο, θα μπορούσε να εξορθολογιστεί περαιτέρω και να στοχεύσει περισσότερο τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος και τα κτίρια με τις χειρότερες επιδόσεις.
  Επιπλέον, υπάρχει περιθώριο για καλύτερο σχεδιασμό επιδοτήσεων για την αντικατάσταση πηγών θερμότητας, ώστε να αποφεύγεται ο εγκλωβισμός στη χρήση αερίου και να παρέχονται ισχυρότερα κίνητρα για ριζικές ανακαινίσεις και ανάπτυξη αντλιών θερμότητας, σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής για το κύμα ανακαινίσεων και της ανακοίνωσης REPowerEU. Οι σημαντικές δυνατότητες εξοικονόμησης κόστους που παρέχουν οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης επιτρέπουν τη χρήση επιστρεπτέων χρηματοδοτικών μέσων, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την αύξηση του ποσοστού ανακαινίσεων σε κατοικίες, δημόσια και εμπορικά κτίρια. Με τον τρόπο αυτόν, θα βελτιωθεί περαιτέρω η ποιότητα του αέρα, θα επιταχυνθεί η εξοικονόμηση ενέργειας και θα μειωθεί η ζήτηση ορυκτών καυσίμων για θέρμανση. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Πολωνία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(33)

Η επιτάχυνση της ανάπτυξης νέας δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση της εξάρτησης της Πολωνίας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι τρέχοντες στόχοι για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στο πλαίσιο των εθνικών σχεδίων για την ενέργεια και το κλίμα δεν είναι αρκετά φιλόδοξοι. Ωστόσο, υπάρχουν σημαντικοί κανονιστικοί, διαδικαστικοί και διοικητικοί φραγμοί οι οποίοι περιορίζουν την ανάπτυξη της δυναμικότητας των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και επιβραδύνουν την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο. Αυτοί περιλαμβάνουν περιοριστικούς κανόνες για τους ενεργειακούς συνεταιρισμούς, περιοριστικούς κανόνες και χρονοβόρες διαδικασίες αδειοδότησης για χερσαία έργα αιολικής ενέργειας, πολυπλοκότητα και αστάθεια των φορολογικών κανονισμών και χρονοβόρες διαδικασίες σύνδεσης με το δίκτυο. Οι φραγμοί στις υποδομές, όπως η ανεπαρκής δυναμικότητα του δικτύου διανομής, επιβραδύνουν επίσης την ενσωμάτωση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με επαρκή κίνητρα. Επιπλέον, η ανακοίνωση της Επιτροπής της 18ης Μαΐου 2022 («ανακοίνωση REPowerEU») αναφέρει ότι η αύξηση της παραγωγής βιώσιμου βιομεθανίου θα συμβάλει στη σταδιακή μείωση της εξάρτησης της Ένωσης από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Στο πλαίσιο αυτό, η Πολωνία έχει περιθώριο να αξιοποιήσει το αναξιοποίητο δυναμικό του βιομεθανίου που συμμορφώνεται με τα σχετικά κριτήρια βιωσιμότητας μέσω κατάλληλης στρατηγικής για τη δημιουργία αγοράς βιώσιμου βιομεθανίου και συγκεκριμένων προτάσεων σχετικά με τη δομή της. Το βιώσιμο βιομεθάνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη συμπαραγωγή θερμότητας και ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμου υδρογόνου, γεγονός που θα μπορούσε να συμβάλει στην απαλλαγή από ανθρακούχες εκπομπές τομέων στους οποίους είναι δύσκολη η μείωση των εκπομπών. Το εθνικό πρόγραμμα ανακαινίσεων της Πολωνίας αποτελεί σημαντική πρωτοβουλία για την αντικατάσταση των λεβήτων που ρυπαίνουν την ατμόσφαιρα και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Ωστόσο, θα μπορούσε να εξορθολογιστεί περαιτέρω και να στοχεύσει περισσότερο τα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος και τα κτίρια με τις χειρότερες επιδόσεις.

Επιπλέον, υπάρχει περιθώριο για καλύτερο σχεδιασμό επιδοτήσεων για την αντικατάσταση πηγών θερμότητας, ώστε να αποφεύγεται ο εγκλωβισμός στη χρήση αερίου και να παρέχονται ισχυρότερα κίνητρα για ριζικές ανακαινίσεις και ανάπτυξη αντλιών θερμότητας, σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής για το κύμα ανακαινίσεων και της ανακοίνωσης REPowerEU. Οι σημαντικές δυνατότητες εξοικονόμησης κόστους που παρέχουν οι βελτιώσεις της ενεργειακής απόδοσης επιτρέπουν τη χρήση επιστρεπτέων χρηματοδοτικών μέσων, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για την αύξηση του ποσοστού ανακαινίσεων σε κατοικίες, δημόσια και εμπορικά κτίρια. Με τον τρόπο αυτόν, θα βελτιωθεί περαιτέρω η ποιότητα του αέρα, θα επιταχυνθεί η εξοικονόμηση ενέργειας και θα μειωθεί η ζήτηση ορυκτών καυσίμων για θέρμανση. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Πολωνία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (34) | Οι μεταφορές είναι ο δεύτερος πλέον ρυπογόνος τομέας μετά την παραγωγή ενέργειας, καθώς αντιπροσωπεύουν περίπου το 70 % της συνολικής κατανάλωσης πετρελαίου. Οι οδικές μεταφορές ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό εκπομπών σε επίπεδο τομέα. Ως εκ τούτου, η άμεση λήψη μέτρων για την απαλλαγή της κινητικότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές είναι ζωτικής σημασίας. Τα κίνητρα για συλλογικά μέσα μεταφοράς χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και για δραστήριους τρόπους μεταφοράς θα μπορούσαν να συμβάλουν στο πλαίσιο αυτό. Η αύξηση της ελκυστικότητας και της προσβασιμότητας των δημόσιων μεταφορών, μεταξύ άλλων σε αγροτικές περιοχές και με την καλύτερη σύνδεση των προαστίων με τα κέντρα των οικισμών, θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, την αντιμετώπιση ζητημάτων αποκλεισμού και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Το ποσοστό των οχημάτων μηδενικών εκπομπών στις νέες άδειες κυκλοφορίας ήταν 0,8 % το 2020, πολύ κάτω του μέσου όρου της Ένωσης (5,3 %). Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο παροχής περαιτέρω στήριξης στη διευκόλυνση της αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων αφενός, και πραγματοποίησης σημαντικών επενδύσεων σε υποδομές φόρτισης αφετέρου. |
| --- | --- |

(34)

Οι μεταφορές είναι ο δεύτερος πλέον ρυπογόνος τομέας μετά την παραγωγή ενέργειας, καθώς αντιπροσωπεύουν περίπου το 70 % της συνολικής κατανάλωσης πετρελαίου. Οι οδικές μεταφορές ευθύνονται για το μεγαλύτερο ποσοστό εκπομπών σε επίπεδο τομέα. Ως εκ τούτου, η άμεση λήψη μέτρων για την απαλλαγή της κινητικότητας από τις ανθρακούχες εκπομπές είναι ζωτικής σημασίας. Τα κίνητρα για συλλογικά μέσα μεταφοράς χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και για δραστήριους τρόπους μεταφοράς θα μπορούσαν να συμβάλουν στο πλαίσιο αυτό. Η αύξηση της ελκυστικότητας και της προσβασιμότητας των δημόσιων μεταφορών, μεταξύ άλλων σε αγροτικές περιοχές και με την καλύτερη σύνδεση των προαστίων με τα κέντρα των οικισμών, θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, την αντιμετώπιση ζητημάτων αποκλεισμού και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Το ποσοστό των οχημάτων μηδενικών εκπομπών στις νέες άδειες κυκλοφορίας ήταν 0,8 % το 2020, πολύ κάτω του μέσου όρου της Ένωσης (5,3 %). Θα πρέπει να εξεταστεί το ενδεχόμενο παροχής περαιτέρω στήριξης στη διευκόλυνση της αγοράς ηλεκτρικών αυτοκινήτων αφενός, και πραγματοποίησης σημαντικών επενδύσεων σε υποδομές φόρτισης αφετέρου.

| (35) | Οι στόχοι της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής της Πολωνίας πρέπει να αναθεωρηθούν προς τα πάνω σύμφωνα με τον πιο φιλόδοξο στόχο της Ένωσης για το κλίμα για το 2030. Ένα ισχυρό, σταθερό και επικαιροποιημένο στρατηγικό πλαίσιο είναι ζωτικής σημασίας για την καθοδήγηση και την τόνωση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση. Η Πολωνία θα πρέπει να εξετάσει αυτό το ενδεχόμενο αύξησης του επιπέδου φιλοδοξίας για την παροχή ασφάλειας στους επενδυτές και την αύξηση της προβλεψιμότητας του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, επιταχύνοντας παράλληλα την ενεργειακή της μετάβαση σύμφωνα με την ανακοίνωση REPowerEU. |
| --- | --- |

(35)

Οι στόχοι της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής της Πολωνίας πρέπει να αναθεωρηθούν προς τα πάνω σύμφωνα με τον πιο φιλόδοξο στόχο της Ένωσης για το κλίμα για το 2030. Ένα ισχυρό, σταθερό και επικαιροποιημένο στρατηγικό πλαίσιο είναι ζωτικής σημασίας για την καθοδήγηση και την τόνωση των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση. Η Πολωνία θα πρέπει να εξετάσει αυτό το ενδεχόμενο αύξησης του επιπέδου φιλοδοξίας για την παροχή ασφάλειας στους επενδυτές και την αύξηση της προβλεψιμότητας του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, επιταχύνοντας παράλληλα την ενεργειακή της μετάβαση σύμφωνα με την ανακοίνωση REPowerEU.

| (36) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Πολωνία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Πολωνία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(36)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Πολωνία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Πολωνία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (37) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(37)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 και η γνώμη του (22) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πολωνία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών, μεταξύ άλλων με τη συνέχιση της μεταρρύθμισης του συστήματος κατάρτισης του προϋπολογισμού. Να διασφαλίσει την επάρκεια των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών και τη βιωσιμότητα του συνταξιοδοτικού συστήματος με τη λήψη μέτρων για την αύξηση της πραγματικής ηλικίας συνταξιοδότησης και με τη μεταρρύθμιση των προτιμησιακών συνταξιοδοτικών καθεστώτων.

2.

Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να αυξήσει τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας, μεταξύ άλλων με τη βελτίωση της πρόσβασης σε υπηρεσίες παιδικής μέριμνας και μακροχρόνιας περίθαλψης, και την άρση των εναπομενόντων εμποδίων για μονιμότερες μορφές απασχόλησης. Να προωθήσει την ποιοτική εκπαίδευση και τις δεξιότητες που σχετίζονται με την αγορά εργασίας, ιδίως μέσω της εκπαίδευσης των ενηλίκων και της βελτίωσης των ψηφιακών δεξιοτήτων. Να εστιάσει καλύτερα τις κοινωνικές παροχές και να διασφαλίσει την πρόσβαση σε όσους τη χρειάζονται.

4.

Να βελτιώσει την ανθεκτικότητα, την προσβασιμότητα και την αποτελεσματικότητα του συστήματος υγείας, μεταξύ άλλων με την παροχή επαρκών πόρων για την αντιστροφή της πυραμίδας της περίθαλψης, και την επιτάχυνση της ανάπτυξης υπηρεσιών ηλεκτρονικής υγείας. Να ενισχύσει την ικανότητα καινοτομίας της οικονομίας, μεταξύ άλλων με την στήριξη των ερευνητικών ιδρυμάτων και τη στενότερη συνεργασία τους με τις επιχειρήσεις. Να ενισχύσει την περαιτέρω ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης υποδομών.

5.

Να ενισχύσει το επενδυτικό κλίμα, διασφαλίζοντας ιδίως την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Να διασφαλίσει αποτελεσματικές δημόσιες διαβουλεύσεις και τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων στη διαδικασία χάραξης πολιτικής.

6.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα αίροντας κανονιστικούς και διοικητικούς φραγμούς, καθώς και φραγμούς στις υποδομές, με σκοπό την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης και της ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Να προβεί σε μεταρρύθμιση των πολιτικών ανακαίνισης κτιρίων και των καθεστώτων στήριξης για την παροχή κινήτρων για βαθύτερη ενεργειακή απόδοση, προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας και ταχύτερη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων και επιτάχυνση της ανάπτυξης αντλιών θερμότητας. Να επιταχύνει τη μετάβαση προς τις δημόσιες μεταφορές και τη δραστήρια κινητικότητα και να προωθήσει την ταχύτερη υιοθέτηση των ηλεκτρικών οχημάτων με κίνητρα και επενδύσεις σε υποδομές φόρτισης. Να βελτιώσει τον μακροπρόθεσμο και μεσοπρόθεσμο στρατηγικό σχεδιασμό της πράσινης μετάβασης με την επικαιροποίηση των εθνικών ενεργειακών πολιτικών σύμφωνα με τους στόχους της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας και της ανακοίνωσης REPowerEU για την παροχή βεβαιότητας στην επιχειρηματική κοινότητα και την αποτελεσματική χρήση της χρηματοδότησης, με σκοπό την επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα της καθαρής ενέργειας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Πολωνίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 98).

6

(7)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

7

(8)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

8

(9)  ST 9728/2022· ST 9728/2022 ADD1.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πολωνίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης της Πολωνίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 135).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Πρόκειται για προβλέψεις της Επιτροπής. Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη αξιολογήσει το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πολωνίας.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ, συμπεριλαμβανομένων των μεταβιβάσεων στην πολωνική τράπεζα ανάπτυξης (BGK).

15

(16)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Έκθεση προόδου σχετικά με τη δράση για το κλίμα (2021).

19

(20)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Πολωνία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου. Από τις 27 Απριλίου 2022, η Πολωνία δεν λαμβάνει πλέον αέριο από τη Ρωσία.

20

(21)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

21

(22)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/181 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/181

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Πορτογαλίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Πορτογαλίας

(2022/C 334/22)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Πορτογαλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Πορτογαλία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Πορτογαλίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Πορτογαλίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου του 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου του 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 22 Απριλίου 2021, η Πορτογαλία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Πορτογαλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 22 Απριλίου 2021, η Πορτογαλία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Πορτογαλία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Πορτογαλία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Πορτογαλίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Πορτογαλία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Πορτογαλίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Πορτογαλία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Πορτογαλίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Πορτογαλίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για την Πορτογαλία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Πορτογαλίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Πορτογαλίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Πορτογαλία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Πορτογαλία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό εξωτερικό, ιδιωτικό και δημόσιο χρέος σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για την Πορτογαλία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Πορτογαλία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με το υψηλό εξωτερικό, ιδιωτικό και δημόσιο χρέος σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας.

| (13) | Στις 14 Απριλίου 2022 η Πορτογαλία υπέβαλε νέο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2022. Η πλήρης αξιολόγηση του εν λόγω σχεδίου θα πρέπει να παρουσιαστεί σε γνώμη της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11). |
| --- | --- |

(13)

Στις 14 Απριλίου 2022 η Πορτογαλία υπέβαλε νέο σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2022. Η πλήρης αξιολόγηση του εν λόγω σχεδίου θα πρέπει να παρουσιαστεί σε γνώμη της Επιτροπής σύμφωνα με το άρθρο 7 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (11).

| (14) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (12), το Συμβούλιο συνέστησε στην Πορτογαλία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Πορτογαλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Πορτογαλίας μειώθηκε σε 2,8 % από 5,8 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Πορτογαλίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Πορτογαλία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα και συνίσταντο κυρίως σε δαπάνες σχετικές με την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης επιπλέον επαγγελματιών του τομέα της υγείας από το εθνικό σύστημα υγείας, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα αντίδρασής του. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 127,4 % του ΑΕΠ το 2021 από 135,2 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(14)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (12), το Συμβούλιο συνέστησε στην Πορτογαλία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στην Πορτογαλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Πορτογαλίας μειώθηκε σε 2,8 % από 5,8 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Πορτογαλίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από την Πορτογαλία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα και συνίσταντο κυρίως σε δαπάνες σχετικές με την υγεία, συμπεριλαμβανομένης της πρόσληψης επιπλέον επαγγελματιών του τομέα της υγείας από το εθνικό σύστημα υγείας, προκειμένου να ενισχυθεί η ικανότητα αντίδρασής του. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 127,4 % του ΑΕΠ το 2021 από 135,2 % του ΑΕΠ το 2020.

| (15) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι συντηρητικό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια (13). Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,0 % το 2022 και κατά 3,3 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν εντονότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,8 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,7 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στην εντονότερη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης και των καθαρών εξαγωγών στις προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, καθώς και στη μικρότερη αύξηση των επενδύσεων και των καθαρών εξαγωγών για το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 1,9 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,7 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων που σχετίζονταν με την πανδημία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 120,8 % το 2022 και στη συνέχεια στο 115,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 1,9 % και 1,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το γεγονός αυτό συνάδει με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 για το 2022, το οποίο είναι ελαφρώς υψηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω των υψηλότερων τρεχουσών δαπανών στις προβλέψεις της Επιτροπής για το δεύτερο έτος. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 119,9 % το 2022 και παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 115,3 % το 2023. Η διαφορά το 2022 οφείλεται στις προβλέψεις της Επιτροπής για ισχυρότερη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ κατά το εν λόγω έτος. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (10ετής μέσος ρυθμός) εκτιμάται σε 1,5 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Πορτογαλίας. |
| --- | --- |

(15)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι συντηρητικό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια (13). Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,0 % το 2022 και κατά 3,3 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν εντονότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 5,8 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,7 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στην εντονότερη αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης και των καθαρών εξαγωγών στις προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, καθώς και στη μικρότερη αύξηση των επενδύσεων και των καθαρών εξαγωγών για το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 1,9 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 0,7 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων που σχετίζονταν με την πανδημία. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 120,8 % το 2022 και στη συνέχεια στο 115,4 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 1,9 % και 1,0 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το γεγονός αυτό συνάδει με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 για το 2022, το οποίο είναι ελαφρώς υψηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω των υψηλότερων τρεχουσών δαπανών στις προβλέψεις της Επιτροπής για το δεύτερο έτος. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν χαμηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 119,9 % το 2022 και παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ σε ποσοστό 115,3 % το 2023. Η διαφορά το 2022 οφείλεται στις προβλέψεις της Επιτροπής για ισχυρότερη αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ κατά το εν λόγω έτος. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (10ετής μέσος ρυθμός) εκτιμάται σε 1,5 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Πορτογαλίας.

| (16) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,7 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα του 2022 επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, εκτιμώνται σε 0,6 % του ΑΕΠ το 2022, ενώ πρόκειται να αντιστραφούν πλήρως έως το 2023 (14). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και επιδοτήσεις για την κατανάλωση ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η γενική μείωση του φόρου επί των καυσίμων. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 (15). |
| --- | --- |

(16)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,7 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα του 2022 επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022, εκτιμώνται σε 0,6 % του ΑΕΠ το 2022, ενώ πρόκειται να αντιστραφούν πλήρως έως το 2023 (14). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας και επιδοτήσεις για την κατανάλωση ενέργειας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η γενική μείωση του φόρου επί των καυσίμων. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 (15).

| (17) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πορτογαλία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στην Πορτογαλία να περιορίσει την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Συνέστησε επίσης στην Πορτογαλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, και ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(17)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στην Πορτογαλία να χρησιμοποιήσει το 2022 τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων για τη στήριξη της ανάκαμψης, ασκώντας παράλληλα συνετή δημοσιονομική πολιτική. Επιπλέον, θα πρέπει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Το Συμβούλιο συνέστησε επίσης στην Πορτογαλία να περιορίσει την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών. Συνέστησε επίσης στην Πορτογαλία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, και ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (18) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Πορτογαλίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο-2,0 % του ΑΕΠ (16). Η Πορτογαλία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ το 2022 (17). Επομένως, η Πορτογαλία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,6 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ η αύξηση του μισθολογικού κόστους του δημόσιου τομέα, οι δαπάνες που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού και η ενδιάμεση κατανάλωση αναμένεται να συνεχίσουν να ασκούν ανοδική πίεση στις τρέχουσες δαπάνες. Ειδικότερα, η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται επίσης να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών. Η Πορτογαλία αναμένεται να περιορίσει γενικά την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022, δεδομένου ότι η σημαντική επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022 οφείλεται κυρίως στα μέτρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, καθώς και στο κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(18)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Πορτογαλίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο-2,0 % του ΑΕΠ (16). Η Πορτογαλία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ το 2022 (17). Επομένως, η Πορτογαλία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,6 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ), ενώ η αύξηση του μισθολογικού κόστους του δημόσιου τομέα, οι δαπάνες που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού και η ενδιάμεση κατανάλωση αναμένεται να συνεχίσουν να ασκούν ανοδική πίεση στις τρέχουσες δαπάνες. Ειδικότερα, η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται επίσης να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών. Η Πορτογαλία αναμένεται να περιορίσει γενικά την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022, δεδομένου ότι η σημαντική επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων τρεχουσών δαπανών το 2022 οφείλεται κυρίως στα μέτρα για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, καθώς και στο κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία.

| (19) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,0 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (18). Η Πορτογαλία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (19). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2023 προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,6 % του ΑΕΠ). Ταυτόχρονα, η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ το 2022 προβλέπεται επίσης να επηρεάσει τη συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023, αυξάνοντας τις δαπάνες για τις συντάξεις και τις κοινωνικές παροχές ως αποτέλεσμα της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής. |
| --- | --- |

(19)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,0 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (18). Η Πορτογαλία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (19). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) το 2023 προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,6 % του ΑΕΠ). Ταυτόχρονα, η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ το 2022 προβλέπεται επίσης να επηρεάσει τη συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023, αυξάνοντας τις δαπάνες για τις συντάξεις και τις κοινωνικές παροχές ως αποτέλεσμα της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής.

| (20) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 0,3 % του ΑΕΠ το 2024 και να επιτύχει ισοσκελισμένη θέση το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 109,8 % το 2024 και στη συνέχεια σε 105,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(20)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 0,3 % του ΑΕΠ το 2024 και να επιτύχει ισοσκελισμένη θέση το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 109,8 % το 2024 και στη συνέχεια σε 105,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (21) | Μια πιο φιλική προς την ανάπτυξη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών του δημόσιου προϋπολογισμού, θα στηρίξει τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα της Πορτογαλίας, θα βελτιώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον και θα συμβάλει σε μια ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Όσον αφορά το φορολογικό σύστημα της Πορτογαλίας, υπάρχουν στοιχεία (20) που δείχνουν ότι το σύστημα φορολογικών ελαφρύνσεων της χώρας είναι μάλλον επαχθές και όχι επαρκώς διαφανές (έχουν εντοπιστεί περισσότερες από 500 φορολογικές ελαφρύνσεις, κατανεμημένες σε περισσότερα από 60 νομικά κείμενα) και ότι η οικονομική αποτελεσματικότητα των φορολογικών δαπανών θα ωφεληθεί από τη συνεπή παρακολούθηση και αξιολόγησή τους. Επιπλέον, η διάρθρωση των συντελεστών φορολογίας εταιρειών επιδεινώνεται από κρατικά και δημοτικά τέλη, γεγονός που περιπλέκει την κατάσταση για τους φορολογούμενους και δημιουργεί πρόσθετη επιβάρυνση για τη φορολογική διοίκηση. Οι άμεσες παρακρατήσεις φόρου είναι συχνά υπερβολικά υψηλές, με αποτέλεσμα να προκύπτει μεγάλος αριθμός αιτημάτων επιστροφής κατά το επόμενο έτος. Το πάγιο κόστος της είσπραξης φόρων είναι σχετικά υψηλό (το 2019 ήταν περίπου 20 % υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27) και οι επενδύσεις της φορολογικής διοίκησης σε τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών είναι χαμηλές σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (στο 5,7 % των λειτουργικών δαπανών της φορολογικής διοίκησης το 2019, ήτοι σχεδόν το ήμισυ του μέσου όρου της ΕΕ-27). Στο πλαίσιο αυτό, η αύξηση της αποτελεσματικότητας των φορολογικών αρχών θα συμβάλει στη μείωση του χρόνου καταβολής των φόρων στην Πορτογαλία και του όγκου των ληξιπρόθεσμων φορολογικών οφειλών (στο 37,1 % των συνολικών καθαρών εσόδων στο τέλος του 2019, ήταν μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση). Όσον αφορά το σύστημα κοινωνικής προστασίας της Πορτογαλίας, η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων για τη μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων είναι κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Ειδικότερα, η επάρκεια του ελάχιστου εισοδήματος είναι σε χαμηλό επίπεδο που ανέρχεται στο 37,5 % του ορίου φτώχειας (Ένωση: 58,9 %). Ταυτόχρονα, πολλές κοινωνικές παροχές φαίνεται να εξυπηρετούν παρόμοιους στόχους, γεγονός που οδηγεί επίσης σε πολυπλοκότητα. Ο επακόλουθος κατακερματισμός του συστήματος κοινωνικής προστασίας οδηγεί σε σχετικά χαμηλά ποσοστά αξίωσης δικαιωμάτων και σε έλλειψη αποτελεσματικής εστίασης σε όσους έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη, γεγονός που εμποδίζει την κάλυψη και κατ’ επέκταση την επάρκεια των κοινωνικών παροχών. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ιδιαίτερα σημαντική η εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας. |
| --- | --- |

(21)

Μια πιο φιλική προς την ανάπτυξη σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών του δημόσιου προϋπολογισμού, θα στηρίξει τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα της Πορτογαλίας, θα βελτιώσει το επιχειρηματικό περιβάλλον και θα συμβάλει σε μια ανάκαμψη χωρίς αποκλεισμούς. Όσον αφορά το φορολογικό σύστημα της Πορτογαλίας, υπάρχουν στοιχεία (20) που δείχνουν ότι το σύστημα φορολογικών ελαφρύνσεων της χώρας είναι μάλλον επαχθές και όχι επαρκώς διαφανές (έχουν εντοπιστεί περισσότερες από 500 φορολογικές ελαφρύνσεις, κατανεμημένες σε περισσότερα από 60 νομικά κείμενα) και ότι η οικονομική αποτελεσματικότητα των φορολογικών δαπανών θα ωφεληθεί από τη συνεπή παρακολούθηση και αξιολόγησή τους. Επιπλέον, η διάρθρωση των συντελεστών φορολογίας εταιρειών επιδεινώνεται από κρατικά και δημοτικά τέλη, γεγονός που περιπλέκει την κατάσταση για τους φορολογούμενους και δημιουργεί πρόσθετη επιβάρυνση για τη φορολογική διοίκηση. Οι άμεσες παρακρατήσεις φόρου είναι συχνά υπερβολικά υψηλές, με αποτέλεσμα να προκύπτει μεγάλος αριθμός αιτημάτων επιστροφής κατά το επόμενο έτος. Το πάγιο κόστος της είσπραξης φόρων είναι σχετικά υψηλό (το 2019 ήταν περίπου 20 % υψηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ-27) και οι επενδύσεις της φορολογικής διοίκησης σε τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών είναι χαμηλές σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (στο 5,7 % των λειτουργικών δαπανών της φορολογικής διοίκησης το 2019, ήτοι σχεδόν το ήμισυ του μέσου όρου της ΕΕ-27). Στο πλαίσιο αυτό, η αύξηση της αποτελεσματικότητας των φορολογικών αρχών θα συμβάλει στη μείωση του χρόνου καταβολής των φόρων στην Πορτογαλία και του όγκου των ληξιπρόθεσμων φορολογικών οφειλών (στο 37,1 % των συνολικών καθαρών εσόδων στο τέλος του 2019, ήταν μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση). Όσον αφορά το σύστημα κοινωνικής προστασίας της Πορτογαλίας, η αποτελεσματικότητα των κοινωνικών μεταβιβάσεων για τη μείωση της φτώχειας και των ανισοτήτων είναι κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης. Ειδικότερα, η επάρκεια του ελάχιστου εισοδήματος είναι σε χαμηλό επίπεδο που ανέρχεται στο 37,5 % του ορίου φτώχειας (Ένωση: 58,9 %). Ταυτόχρονα, πολλές κοινωνικές παροχές φαίνεται να εξυπηρετούν παρόμοιους στόχους, γεγονός που οδηγεί επίσης σε πολυπλοκότητα. Ο επακόλουθος κατακερματισμός του συστήματος κοινωνικής προστασίας οδηγεί σε σχετικά χαμηλά ποσοστά αξίωσης δικαιωμάτων και σε έλλειψη αποτελεσματικής εστίασης σε όσους έχουν τη μεγαλύτερη ανάγκη, γεγονός που εμποδίζει την κάλυψη και κατ’ επέκταση την επάρκεια των κοινωνικών παροχών. Στο πλαίσιο αυτό, είναι ιδιαίτερα σημαντική η εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής για την καταπολέμηση της φτώχειας.

| (22) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Πορτογαλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προωθεί τις επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Η βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών και της οικονομικής βιωσιμότητας των κρατικών επιχειρήσεων είναι καίριας σημασίας για το σχέδιο. Το σχέδιο φιλοδοξεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας και να βελτιώσει την πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και μακροχρόνια φροντίδα. Το σχέδιο αποσκοπεί στη βελτίωση του συνολικού επιπέδου δεξιοτήτων του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών δεξιοτήτων για διάφορες πληθυσμιακές ομάδες, καθώς και να ενισχύσει την προσφορά προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Το σχέδιο περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις για τη βελτίωση των κοινωνικών υπηρεσιών, μεταξύ άλλων με την αύξηση της προσφοράς κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης. Το σχέδιο θεσπίζει σχετικά μέτρα για τη μείωση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας και τη στήριξη της ποιοτικής απασχόλησης και της δημιουργίας και διατήρησης των θέσεων εργασίας. Το σχέδιο αποσκοπεί ιδίως στη στήριξη της χρήσης των ψηφιακών τεχνολογιών από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Ιδιαίτερα, το σχέδιο θεσπίζει μέτρα για την προώθηση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και για την προώθηση των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων με σκοπό την οικονομική ανάκαμψη της χώρας. Το σχέδιο θεσπίζει σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την προώθηση των επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία και την αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητάς τους. Το σχέδιο φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος. |
| --- | --- |

(22)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στην Πορτογαλία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προωθεί τις επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Η βελτίωση της ποιότητας των δημόσιων οικονομικών και της οικονομικής βιωσιμότητας των κρατικών επιχειρήσεων είναι καίριας σημασίας για το σχέδιο. Το σχέδιο φιλοδοξεί να ενισχύσει την ανθεκτικότητα του συστήματος υγείας και να βελτιώσει την πρόσβαση σε ποιοτική υγειονομική περίθαλψη και μακροχρόνια φροντίδα. Το σχέδιο αποσκοπεί στη βελτίωση του συνολικού επιπέδου δεξιοτήτων του πληθυσμού, συμπεριλαμβανομένων των ψηφιακών δεξιοτήτων για διάφορες πληθυσμιακές ομάδες, καθώς και να ενισχύσει την προσφορά προγραμμάτων επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης. Το σχέδιο περιλαμβάνει σημαντικές επενδύσεις για τη βελτίωση των κοινωνικών υπηρεσιών, μεταξύ άλλων με την αύξηση της προσφοράς κοινωνικής και οικονομικά προσιτής στέγασης. Το σχέδιο θεσπίζει σχετικά μέτρα για τη μείωση του κατακερματισμού της αγοράς εργασίας και τη στήριξη της ποιοτικής απασχόλησης και της δημιουργίας και διατήρησης των θέσεων εργασίας. Το σχέδιο αποσκοπεί ιδίως στη στήριξη της χρήσης των ψηφιακών τεχνολογιών από τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Ιδιαίτερα, το σχέδιο θεσπίζει μέτρα για την προώθηση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, ιδίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, καθώς και για την προώθηση των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων με σκοπό την οικονομική ανάκαμψη της χώρας. Το σχέδιο θεσπίζει σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την προώθηση των επενδύσεων στην έρευνα και την καινοτομία και την αύξηση της αποδοτικότητας και της αποτελεσματικότητάς τους. Το σχέδιο φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του δικαστικού συστήματος.

| (23) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Πορτογαλία αντιπροσωπεύουν το 37,9 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 22,1 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Πορτογαλία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(23)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Πορτογαλίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στην Πορτογαλία αντιπροσωπεύουν το 37,9 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 22,1 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει την Πορτογαλία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (24) | Η Πορτογαλία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), στις 4 Μαρτίου 2022, ενώ τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό υποβλήθηκαν στις 4 Ιουνίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Πορτογαλία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(24)

Η Πορτογαλία υπέβαλε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (21), στις 4 Μαρτίου 2022, ενώ τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό υποβλήθηκαν στις 4 Ιουνίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Πορτογαλία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (25) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Πορτογαλία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία. Ειδικότερα, η Πορτογαλία βρίσκεται πολύ κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης όσον αφορά τους δείκτες διαχείρισης αποβλήτων. Το μέσο ποσοστό ανακύκλωσης σε επίπεδο δήμων είναι χαμηλό και διαρκώς μειώνεται, ενώ καταγράφονται και περιφερειακές ανισότητες. Η Πορτογαλία δεν πέτυχε τον στόχο της Ένωσης για ανακύκλωση σε ποσοστό 50 % των αστικών αποβλήτων έως το 2020. Το συνολικό ποσοστό ανακύκλωσης ανερχόταν σε 29 % το 2019 και σε 26,5 % το 2020 (προσωρινά στοιχεία), έναντι του μέσου όρου της Ένωσης (48 %). Η επίτευξη των στόχων της Ένωσης για την επόμενη δεκαετία, συμπεριλαμβανομένης της επίτευξης ποσοστού 55 % όσον αφορά την ανακύκλωση αστικών αποβλήτων έως το 2025, θα απαιτήσει σημαντικές προσπάθειες. Απαιτούνται βελτιώσεις για την αύξηση της πρόληψης, της ελαχιστοποίησης, της διαλογής, της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης των αποβλήτων, ώστε να απομακρυνθούν τα απόβλητα από χώρους υγειονομικής ταφής ή αποτεφρωτήρες, αλλά και για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων ανακύκλωσης και επεξεργασίας αποβλήτων. Η αύξηση των τελών υγειονομικής ταφής και αποτέφρωσης, η θέσπιση φόρου για τα υπολειμματικά απόβλητα και η αύξηση των τελών στους δήμους που δεν επιτυγχάνουν τους στόχους ανακύκλωσης αποτελούν καλά παραδείγματα για την καλύτερη επίτευξη αυτών των στόχων. Επιπλέον, η επέκταση της χωριστής συλλογής των αποβλήτων και η περαιτέρω ανάπτυξη συστημάτων «πληρωμής κατά την απόρριψη» θα μπορούσαν να επιταχύνουν τη διαδικασία. |
| --- | --- |

(25)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Πορτογαλία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία. Ειδικότερα, η Πορτογαλία βρίσκεται πολύ κάτω από τον μέσο όρο της Ένωσης όσον αφορά τους δείκτες διαχείρισης αποβλήτων. Το μέσο ποσοστό ανακύκλωσης σε επίπεδο δήμων είναι χαμηλό και διαρκώς μειώνεται, ενώ καταγράφονται και περιφερειακές ανισότητες. Η Πορτογαλία δεν πέτυχε τον στόχο της Ένωσης για ανακύκλωση σε ποσοστό 50 % των αστικών αποβλήτων έως το 2020. Το συνολικό ποσοστό ανακύκλωσης ανερχόταν σε 29 % το 2019 και σε 26,5 % το 2020 (προσωρινά στοιχεία), έναντι του μέσου όρου της Ένωσης (48 %). Η επίτευξη των στόχων της Ένωσης για την επόμενη δεκαετία, συμπεριλαμβανομένης της επίτευξης ποσοστού 55 % όσον αφορά την ανακύκλωση αστικών αποβλήτων έως το 2025, θα απαιτήσει σημαντικές προσπάθειες. Απαιτούνται βελτιώσεις για την αύξηση της πρόληψης, της ελαχιστοποίησης, της διαλογής, της επαναχρησιμοποίησης και της ανακύκλωσης των αποβλήτων, ώστε να απομακρυνθούν τα απόβλητα από χώρους υγειονομικής ταφής ή αποτεφρωτήρες, αλλά και για τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων ανακύκλωσης και επεξεργασίας αποβλήτων. Η αύξηση των τελών υγειονομικής ταφής και αποτέφρωσης, η θέσπιση φόρου για τα υπολειμματικά απόβλητα και η αύξηση των τελών στους δήμους που δεν επιτυγχάνουν τους στόχους ανακύκλωσης αποτελούν καλά παραδείγματα για την καλύτερη επίτευξη αυτών των στόχων. Επιπλέον, η επέκταση της χωριστής συλλογής των αποβλήτων και η περαιτέρω ανάπτυξη συστημάτων «πληρωμής κατά την απόρριψη» θα μπορούσαν να επιταχύνουν τη διαδικασία.

| (26) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(26)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (27) | Η Πορτογαλία έχει υψηλό ποσοστό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (το ένα τρίτο του ενεργειακού της μείγματος) και δεν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του 2020, το πετρέλαιο και το αέριο [κυρίως το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ)] εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα του πρωτογενούς ενεργειακού εφοδιασμού της, σε ποσοστό 42 % και 24 % αντίστοιχα. Ο άνθρακας καταργήθηκε σταδιακά για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας το 2021, αλλά η κατανάλωση αερίου αυξήθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια, εν μέρει λόγω της χαμηλότερης διαθεσιμότητας υδροηλεκτρικής ενέργειας λόγω ξηρασίας. Δεδομένου ότι το 10 % των εισαγωγών αερίου προέρχεται από τη Ρωσία, η Πορτογαλία έχει δείκτη εξάρτησης πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 %), λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από το ΥΦΑ, ενώ δεν εισάγει καθόλου πετρέλαιο και άνθρακα από τη Ρωσία (22). Παρ’ όλα αυτά, η Πορτογαλία εισάγει το 100 % των ορυκτών καυσίμων της. Για να μειωθεί αυτή η συνολική εξάρτηση από τις εισαγωγές μέσω της αυξημένης κλιματικής φιλοδοξίας της Ένωσης που επικεντρώνεται σε πιο προσιτή, ασφαλή και βιώσιμη ενέργεια, απαιτείται περαιτέρω αξιοποίηση του δυναμικού ηλιακής και αιολικής ενέργειας της Πορτογαλίας, ιδίως των υπεράκτιων δραστηριοτήτων, συγκεκριμένα με τον εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας. Η αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, μεταξύ άλλων με τεχνολογίες συνεχούς ρεύματος, καθώς και η διευκόλυνση των επενδύσεων στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμο υδρογόνο με το αντίστοιχο πρόσθετο δυναμικό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα καταστήσουν δυνατή την παροχή ευέλικτης ενέργειας ταχείας αντίδρασης, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη διαχείριση ενός συστήματος με υψηλό μερίδιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το χαμηλό επίπεδο διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας με την Ισπανία (και κατ’ επέκταση με τη Γαλλία) αποτελεί μία ακόμη πρόκληση για την ανθεκτικότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της Πορτογαλίας και της Ένωσης. Οι πρόσθετες διασυνοριακές διασυνδέσεις θα μπορούσαν να στηρίξουν τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση της δυναμικότητας της Ιβηρικής Χερσονήσου για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ενιαία αγορά ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων υποδομών αερίου έτοιμων για υδρογόνο, καθώς θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο στην εσωτερική αγορά καθώς και στην αξιοποίηση του μακροπρόθεσμου δυναμικού για ανανεώσιμο υδρογόνο.
  Για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, τα κατάλληλα συστήματα χρηματοδότησης, οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης και η ανάπτυξη πράσινων δεξιοτήτων θα αυξήσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα των επενδυτικών προσπαθειών. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω απαλλαγή του τομέα των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές, μεταξύ άλλων με την επιτάχυνση της ανάπτυξης υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και την προώθηση βασικών έργων στον τομέα των σιδηροδρόμων, των ποδηλατοδρόμων και των δημόσιων μεταφορών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, προκειμένου η Πορτογαλία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(27)

Η Πορτογαλία έχει υψηλό ποσοστό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (το ένα τρίτο του ενεργειακού της μείγματος) και δεν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Ωστόσο, σύμφωνα με στοιχεία του 2020, το πετρέλαιο και το αέριο [κυρίως το υγροποιημένο φυσικό αέριο (ΥΦΑ)] εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν τα δύο τρίτα του πρωτογενούς ενεργειακού εφοδιασμού της, σε ποσοστό 42 % και 24 % αντίστοιχα. Ο άνθρακας καταργήθηκε σταδιακά για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας το 2021, αλλά η κατανάλωση αερίου αυξήθηκε ραγδαία τα τελευταία χρόνια, εν μέρει λόγω της χαμηλότερης διαθεσιμότητας υδροηλεκτρικής ενέργειας λόγω ξηρασίας. Δεδομένου ότι το 10 % των εισαγωγών αερίου προέρχεται από τη Ρωσία, η Πορτογαλία έχει δείκτη εξάρτησης πολύ χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 %), λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από το ΥΦΑ, ενώ δεν εισάγει καθόλου πετρέλαιο και άνθρακα από τη Ρωσία (22). Παρ’ όλα αυτά, η Πορτογαλία εισάγει το 100 % των ορυκτών καυσίμων της. Για να μειωθεί αυτή η συνολική εξάρτηση από τις εισαγωγές μέσω της αυξημένης κλιματικής φιλοδοξίας της Ένωσης που επικεντρώνεται σε πιο προσιτή, ασφαλή και βιώσιμη ενέργεια, απαιτείται περαιτέρω αξιοποίηση του δυναμικού ηλιακής και αιολικής ενέργειας της Πορτογαλίας, ιδίως των υπεράκτιων δραστηριοτήτων, συγκεκριμένα με τον εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και την ενίσχυση της διοικητικής ικανότητας. Η αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, μεταξύ άλλων με τεχνολογίες συνεχούς ρεύματος, καθώς και η διευκόλυνση των επενδύσεων στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και ανανεώσιμο υδρογόνο με το αντίστοιχο πρόσθετο δυναμικό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα καταστήσουν δυνατή την παροχή ευέλικτης ενέργειας ταχείας αντίδρασης, η οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη διαχείριση ενός συστήματος με υψηλό μερίδιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Το χαμηλό επίπεδο διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας με την Ισπανία (και κατ’ επέκταση με τη Γαλλία) αποτελεί μία ακόμη πρόκληση για την ανθεκτικότητα του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας της Πορτογαλίας και της Ένωσης. Οι πρόσθετες διασυνοριακές διασυνδέσεις θα μπορούσαν να στηρίξουν τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση της δυναμικότητας της Ιβηρικής Χερσονήσου για παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στην ενιαία αγορά ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων υποδομών αερίου έτοιμων για υδρογόνο, καθώς θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο στην εσωτερική αγορά καθώς και στην αξιοποίηση του μακροπρόθεσμου δυναμικού για ανανεώσιμο υδρογόνο.

Για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, τα κατάλληλα συστήματα χρηματοδότησης, οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης και η ανάπτυξη πράσινων δεξιοτήτων θα αυξήσουν σημαντικά την αποτελεσματικότητα των επενδυτικών προσπαθειών. Επιπλέον, υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω απαλλαγή του τομέα των μεταφορών από τις ανθρακούχες εκπομπές, μεταξύ άλλων με την επιτάχυνση της ανάπτυξης υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και την προώθηση βασικών έργων στον τομέα των σιδηροδρόμων, των ποδηλατοδρόμων και των δημόσιων μεταφορών. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, προκειμένου η Πορτογαλία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (28) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Πορτογαλία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Πορτογαλία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(28)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Πορτογαλία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Πορτογαλία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (23), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (29) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(29)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (24) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (30) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Πορτογαλία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(30)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για την Πορτογαλία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

| (31) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη μείωση του δημόσιου, ιδιωτικού και εξωτερικού χρέους, καθώς η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, |
| --- | --- |

(31)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1, 2 και 4. Οι συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν επίσης στην υλοποίηση της σύστασης του 2022 για τη ζώνη του ευρώ, ειδικότερα δε της πρώτης και της τέταρτης σύστασης για τη ζώνη του ευρώ. Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 1 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το υψηλό δημόσιο χρέος σε συνθήκες χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 2 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στη μείωση του δημόσιου, ιδιωτικού και εξωτερικού χρέους, καθώς η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα στηρίξει την ανάπτυξη, ενώ παράλληλα θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση 4 συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση των ευπαθειών που συνδέονται με το υψηλό εξωτερικό χρέος σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα,

ΣΥΝΙΣΤΑ στην Πορτογαλία να λάβει μέτρα, το 2022 και το 2023, προκειμένου:

1.

Το 2023, να ακολουθήσει συνετή δημοσιονομική πολιτική, περιορίζοντας συγκεκριμένα την αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών κάτω από τη μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που είναι περισσότερο ευάλωτα στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και προς τα άτομα που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να ακολουθήσει δημοσιονομική πολιτική που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και τη διασφάλιση αξιόπιστης και σταδιακής μείωσης του χρέους και δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα μέσω σταδιακής εξυγίανσης, επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα του φορολογικού συστήματος και του συστήματος κοινωνικής προστασίας, ιδίως με την απλούστευση και των δύο πλαισίων, την ενίσχυση της αποδοτικότητας των αντίστοιχων αρχών και τη μείωση του σχετικού διοικητικού φόρτου.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να βελτιώσει τις συνθήκες για τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία, ιδίως με την αύξηση της πρόληψης, της ανακύκλωσης και της επαναχρησιμοποίησης των αποβλήτων, ώστε να εκτρέπονται τα απόβλητα από χώρους υγειονομικής ταφής και αποτεφρωτήρες.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, μεταξύ άλλων στον τομέα των μεταφορών. Να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με την αναβάθμιση των δικτύων μεταφοράς και διανομής ηλεκτρικής ενέργειας, τη διευκόλυνση των επενδύσεων στην αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας και τον εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης, ώστε να καταστεί δυνατή η περαιτέρω ανάπτυξη της παραγωγής ηλεκτρισμού μέσω αιολικής, ιδίως υπεράκτιας, και ηλιακής ενέργειας καθώς και ανανεώσιμου υδρογόνου. Να ενισχύσει το πλαίσιο κινήτρων για επενδύσεις ενεργειακής απόδοσης σε κτίρια. Να αυξήσει τις διασυνδέσεις ενέργειας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Πορτογαλίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 102).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10149/2021+ADD 1 REV 1.

10

(11)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 473/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 21ης Μαΐου 2013, σχετικά με κοινές διατάξεις για την παρακολούθηση και την εκτίμηση των σχεδίων δημοσιονομικών προγραμμάτων και τη διασφάλιση της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματος των κρατών μελών στη ζώνη του ευρώ (ΕΕ L 140 της 27.5.2013, σ. 11).

11

(12)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Πορτογαλίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Πορτογαλίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 142).

12

(13)  Το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 που υποβλήθηκε στην Επιτροπή και στο Συμβούλιο στις 29 Απριλίου 2022 είχε καταληκτική ημερομηνία την 25η Μαρτίου 2022, όταν παρουσιάστηκε στο εθνικό κοινοβούλιο. Στις 14 Απριλίου 2022, η Πορτογαλία υπέβαλε στην Επιτροπή και στην Ευρωομάδα το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2022, το οποίο περιλάμβανε ελαφρώς επικαιροποιημένο μακροοικονομικό σενάριο για το 2022, σε σύγκριση με εκείνο του προγράμματος σταθερότητας. Αναλυτικότερα, το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος για το 2022 περιείχε ελαφρώς καθοδική αναθεώρηση της αύξησης του πραγματικού ΑΕΠ σε 4,9 % το 2022 (από 5,0 % στο πρόγραμμα σταθερότητας) και ανοδική αναθεώρηση του πληθωρισμού των τιμών καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) σε 4,0 % το ίδιο έτος (από 3,3 % στο πρόγραμμα σταθερότητας). Παρά την ελαφρώς διαφορετική σύνθεση των δημόσιων οικονομικών, το σχέδιο δημοσιονομικού προγράμματος του 2022 διατήρησε τον στόχο του 1,9 % του ΑΕΠ για το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης για το 2022.

13

(14)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

14

(15)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

15

(16)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

18

(19)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

19

(20)  «Tax benefits in Portugal — concept, methodology and practice» (Φορολογικές ελαφρύνσεις στην Πορτογαλία — έννοια, μεθοδολογία και πρακτική), Ομάδα εργασίας για τις φορολογικές ελαφρύνσεις, Μάιος 2019.

20

(21)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

21

(22)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για την Πορτογαλία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

22

(23)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

23

(24)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

24

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/190 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/190

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Ρουμανίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Ρουμανίας

(2022/C 334/23)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ρουμανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022, όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Ρουμανία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση για την απασχόληση 2022, όπου αναλύεται η εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Ρουμανία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Ρουμανία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(6)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020–2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (7) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(7)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (8) | Στις 31 Μαΐου 2021, η Ρουμανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 3 Νοεμβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας (6). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ρουμανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(8)

Στις 31 Μαΐου 2021, η Ρουμανία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 3 Νοεμβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας (6). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Ρουμανία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (9) | Στις 12 Μαΐου 2022, η Ρουμανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 4 Μαΐου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, μετά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ρουμανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(9)

Στις 12 Μαΐου 2022, η Ρουμανία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και, στις 4 Μαΐου 2022, το οικείο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, μετά τη λήξη της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Ρουμανίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (10) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Ρουμανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ρουμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ρουμανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(10)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας 2022 για τη Ρουμανία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Ρουμανίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Ρουμανίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (11) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Ρουμανία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με τους εξωτερικούς λογαριασμούς, που συνδέονται με μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα και με ζητήματα ανταγωνιστικότητας τα οποία επανεμφανίζονται. |
| --- | --- |

(11)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Ρουμανία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Ρουμανία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Ειδικότερα, οι ευπάθειες σχετίζονται με τους εξωτερικούς λογαριασμούς, που συνδέονται με μεγάλα δημοσιονομικά ελλείμματα και με ζητήματα ανταγωνιστικότητας τα οποία επανεμφανίζονται.

| (12) | Στις 3 Απριλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΕΕ) 2020/509 (7) σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία λόγω μη συμμόρφωσης με το κριτήριο του ελλείμματος το 2019. Στις 3 Απριλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης σύσταση (8) προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία έως το 2022 το αργότερο. Υπό το πρίσμα της βαθιάς συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας που συνδέεται με την πανδημία COVID-19 και της σχετικής ανάγκης για δημοσιονομικές πολιτικές για τη στήριξη της ανάκαμψης το 2021 και το 2022, στις 18 Ιουνίου 2021 το Συμβούλιο εξέδωσε νέα σύσταση προς τη Ρουμανία (9) για τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2024. Η Ρουμανία θα πρέπει να επιτύχει στόχο για ονομαστικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 8,0 % του ΑΕΠ το 2021, 6,2 % του ΑΕΠ το 2022, 4,4 % του ΑΕΠ το 2023 και 2,9 % του ΑΕΠ το 2024, ο οποίος συνάδει με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 3,4 % το 2021, 1,3 % το 2022, 0,9 % το 2023 και 0,0 % το 2024. Τα ποσοστά αυτά αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,7 % του ΑΕΠ το 2021, 1,8 % του ΑΕΠ το 2022, 1,7 % του ΑΕΠ το 2023 και 1,5 % του ΑΕΠ το 2024. Η διαδικασία έχει ανασταλεί από το φθινόπωρο του 2021 κατόπιν αξιολόγησης για την αποτελεσματικότητα της δράσης από την Επιτροπή. |
| --- | --- |

(12)

Στις 3 Απριλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε την απόφαση (ΕΕ) 2020/509 (7) σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία λόγω μη συμμόρφωσης με το κριτήριο του ελλείμματος το 2019. Στις 3 Απριλίου 2020, το Συμβούλιο εξέδωσε επίσης σύσταση (8) προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία έως το 2022 το αργότερο. Υπό το πρίσμα της βαθιάς συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας που συνδέεται με την πανδημία COVID-19 και της σχετικής ανάγκης για δημοσιονομικές πολιτικές για τη στήριξη της ανάκαμψης το 2021 και το 2022, στις 18 Ιουνίου 2021 το Συμβούλιο εξέδωσε νέα σύσταση προς τη Ρουμανία (9) για τον τερματισμό της κατάστασης υπερβολικού ελλείμματος το αργότερο έως το 2024. Η Ρουμανία θα πρέπει να επιτύχει στόχο για ονομαστικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης ύψους 8,0 % του ΑΕΠ το 2021, 6,2 % του ΑΕΠ το 2022, 4,4 % του ΑΕΠ το 2023 και 2,9 % του ΑΕΠ το 2024, ο οποίος συνάδει με ονομαστικό ρυθμό αύξησης των καθαρών πρωτογενών δημόσιων δαπανών ύψους 3,4 % το 2021, 1,3 % το 2022, 0,9 % το 2023 και 0,0 % το 2024. Τα ποσοστά αυτά αντιστοιχούν σε ετήσια διαρθρωτική προσαρμογή ύψους 0,7 % του ΑΕΠ το 2021, 1,8 % του ΑΕΠ το 2022, 1,7 % του ΑΕΠ το 2023 και 1,5 % του ΑΕΠ το 2024. Η διαδικασία έχει ανασταλεί από το φθινόπωρο του 2021 κατόπιν αξιολόγησης για την αποτελεσματικότητα της δράσης από την Επιτροπή.

| (13) | Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ρουμανίας ήταν 7,1 % του ΑΕΠ, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 47,2 % του ΑΕΠ το 2020 σε 48,8 % του ΑΕΠ. Αυτό συνάδει με τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα που συνέστησε το Συμβούλιο για το 2021. Η προσαρμογή του διαρθρωτικού ισοζυγίου για το 2021 ανέρχεται σε 1,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, οι οποίες υπερβαίνουν τις συνιστώμενες 0,7 εκατοστιαίες μονάδες. |
| --- | --- |

(13)

Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Ρουμανίας ήταν 7,1 % του ΑΕΠ, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε από 47,2 % του ΑΕΠ το 2020 σε 48,8 % του ΑΕΠ. Αυτό συνάδει με τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα που συνέστησε το Συμβούλιο για το 2021. Η προσαρμογή του διαρθρωτικού ισοζυγίου για το 2021 ανέρχεται σε 1,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ, οι οποίες υπερβαίνουν τις συνιστώμενες 0,7 εκατοστιαίες μονάδες.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι ρεαλιστικό το 2022 και ευνοϊκό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,9 % το 2022 και κατά 4,4 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,6 % το 2022 και κατά 3,6 % το 2023. Οι διαφορές οφείλονται κυρίως στον υψηλό πληθωρισμό που επηρεάζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, στον αντίκτυπο της πιθανής περαιτέρω επιδείνωσης της εμπιστοσύνης που προκύπτει από το διεθνές περιβάλλον όσον αφορά την κατανάλωση και τις επενδύσεις, και στην αρνητική συμβολή των καθαρών εξαγωγών, καθώς οι τιμές των ενεργειακών βασικών προϊόντων αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 6,2 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 4,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, την αναμενόμενη αύξηση της αποτελεσματικότητας της είσπραξης των φόρων, το πάγωμα της πλειονότητας των μισθών του δημόσιου τομέα και το σχέδιο διατήρησης της αύξησης των δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες, κοινωνική αρωγή και λοιπές μεταβιβάσεις κάτω από τον ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 49,4 % το 2022 και σε 49,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 7,5 % του ΑΕΠ και 6,3 % του ΑΕΠ για το 2022 και το 2023, αντίστοιχα. Το έλλειμμα αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω των υψηλότερων αναμενόμενων κοινωνικών δαπανών και δαπανών τόκων, του υψηλότερου εκτιμώμενου καθαρού αντίκτυπου των μέτρων για την αντιμετώπιση της απότομης αύξησης των τιμών της ενέργειας, μιας πιο συντηρητικής υπόθεσης σχετικά με τα αναμενόμενα κέρδη από την είσπραξη φόρων και της έλλειψης συγκεκριμένων μέτρων εξυγίανσης στο σκέλος των δαπανών στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 50,9 % το 2022 και 52,6 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται κυρίως σε υψηλότερα προβλεπόμενα ελλείμματα. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 3,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ρουμανίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022 είναι ρεαλιστικό το 2022 και ευνοϊκό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,9 % το 2022 και κατά 4,4 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,6 % το 2022 και κατά 3,6 % το 2023. Οι διαφορές οφείλονται κυρίως στον υψηλό πληθωρισμό που επηρεάζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, στον αντίκτυπο της πιθανής περαιτέρω επιδείνωσης της εμπιστοσύνης που προκύπτει από το διεθνές περιβάλλον όσον αφορά την κατανάλωση και τις επενδύσεις, και στην αρνητική συμβολή των καθαρών εξαγωγών, καθώς οι τιμές των ενεργειακών βασικών προϊόντων αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται. Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 6,2 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 4,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ, την αναμενόμενη αύξηση της αποτελεσματικότητας της είσπραξης των φόρων, το πάγωμα της πλειονότητας των μισθών του δημόσιου τομέα και το σχέδιο διατήρησης της αύξησης των δαπανών για αγαθά και υπηρεσίες, κοινωνική αρωγή και λοιπές μεταβιβάσεις κάτω από τον ρυθμό αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί σε 49,4 % το 2022 και σε 49,7 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα 7,5 % του ΑΕΠ και 6,3 % του ΑΕΠ για το 2022 και το 2023, αντίστοιχα. Το έλλειμμα αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, κυρίως λόγω των υψηλότερων αναμενόμενων κοινωνικών δαπανών και δαπανών τόκων, του υψηλότερου εκτιμώμενου καθαρού αντίκτυπου των μέτρων για την αντιμετώπιση της απότομης αύξησης των τιμών της ενέργειας, μιας πιο συντηρητικής υπόθεσης σχετικά με τα αναμενόμενα κέρδη από την είσπραξη φόρων και της έλλειψης συγκεκριμένων μέτρων εξυγίανσης στο σκέλος των δαπανών στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 50,9 % το 2022 και 52,6 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται κυρίως σε υψηλότερα προβλεπόμενα ελλείμματα. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη αύξηση του δυνητικού προϊόντος (μέσος όρος δεκαετίας) εκτιμάται σε 3,6 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Ρουμανίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 1,1 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,1 % του ΑΕΠ το 2023 (10). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε ανώτατα όρια τιμών στις τιμές λιανικής και χονδρικής στο σκέλος των δαπανών και στη φορολόγηση των πρόσθετων κερδών των παραγωγών ενέργειας στο σκέλος των εσόδων. Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν καθεστώτα αποζημίωσης για τα νοικοκυριά και τους λογαριασμούς ενέργειας και αερίου των ΜΜΕ και επιδόματα ενέργειας σε ευάλωτους καταναλωτές. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως το γενικό ανώτατο όριο τιμών στις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ τόσο το 2022 όσο και το 2023 (11), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023. |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 1,1 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,2 % του ΑΕΠ το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,7 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,1 % του ΑΕΠ το 2023 (10). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε ανώτατα όρια τιμών στις τιμές λιανικής και χονδρικής στο σκέλος των δαπανών και στη φορολόγηση των πρόσθετων κερδών των παραγωγών ενέργειας στο σκέλος των εσόδων. Άλλα μέτρα περιλαμβάνουν καθεστώτα αποζημίωσης για τα νοικοκυριά και τους λογαριασμούς ενέργειας και αερίου των ΜΜΕ και επιδόματα ενέργειας σε ευάλωτους καταναλωτές. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως το γενικό ανώτατο όριο τιμών στις τιμές της ενέργειας για τα νοικοκυριά. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ τόσο το 2022 όσο και το 2023 (11), καθώς και από το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα κατά 0,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2023.

| (16) | Το προβλεπόμενο ονομαστικό έλλειμμα του 2022 στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής υπερβαίνει κατά 1,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα που συνέστησε το Συμβούλιο, ενώ η προσαρμογή του διαρθρωτικού ισοζυγίου προβλέπεται να είναι – 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022 σε σύγκριση με τις συνιστώμενες 1,8 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Αυτό απαιτεί προσεκτική ανάλυση με βάση την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Το 2022, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών (αναπροσαρμοσμένη για τα έκτακτα μέτρα και για τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να ανέλθει στο 9,6 % στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, υπερβαίνοντας το συνιστώμενο 1,3 %. Η προβλεπόμενη αύξηση των συνολικών δαπανών το 2022 οφείλεται κυρίως στην αύξηση των κοινωνικών δαπανών λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων και των προϋπολογισθέντων κοινωνικών μέτρων, καθώς και στο δημοσιονομικό κόστος των μέτρων για τον περιορισμό των τιμών της ενέργειας (μη συμπεριλαμβανομένων των μέτρων όσον αφορά τα έσοδα) και την αντιμετώπιση της ροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. Η αύξηση των δαπανών ενδιάμεσης κατανάλωσης, κυρίως λόγω του υψηλού αναμενόμενου πληθωρισμού των τιμών καταναλωτή, διαδραματίζει επίσης ρόλο, μολονότι σε μικρότερο βαθμό. Η απόκλιση της αύξησης των καθαρών δαπανών από τη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 κινείται στην ίδια κατεύθυνση με την απόκλιση της προσαρμογής στο διαρθρωτικό ισοζύγιο, αν και είναι μεγαλύτερη (2,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στην περίπτωση της αύξησης των καθαρών δαπανών έναντι 2,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ στην περίπτωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου). Η διαφορά μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από τον υψηλότερο δείκτη εσόδων ως προς το ΑΕΠ που προβλέπεται για το 2022 στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής σε σύγκριση με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής (υψηλότερο κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ), γεγονός που βελτιώνει το διαρθρωτικό ισοζύγιο, αλλά δεν επηρεάζει την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Με βάση την προσεκτική ανάλυση, η Ρουμανία διατρέχει κίνδυνο μη συμμόρφωσης με τους δημοσιονομικούς στόχους για το 2022 που καθορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021. |
| --- | --- |

(16)

Το προβλεπόμενο ονομαστικό έλλειμμα του 2022 στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής υπερβαίνει κατά 1,3 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα που συνέστησε το Συμβούλιο, ενώ η προσαρμογή του διαρθρωτικού ισοζυγίου προβλέπεται να είναι – 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022 σε σύγκριση με τις συνιστώμενες 1,8 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Αυτό απαιτεί προσεκτική ανάλυση με βάση την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Το 2022, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών (αναπροσαρμοσμένη για τα έκτακτα μέτρα και για τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να ανέλθει στο 9,6 % στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, υπερβαίνοντας το συνιστώμενο 1,3 %. Η προβλεπόμενη αύξηση των συνολικών δαπανών το 2022 οφείλεται κυρίως στην αύξηση των κοινωνικών δαπανών λόγω της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής των συντάξεων και των προϋπολογισθέντων κοινωνικών μέτρων, καθώς και στο δημοσιονομικό κόστος των μέτρων για τον περιορισμό των τιμών της ενέργειας (μη συμπεριλαμβανομένων των μέτρων όσον αφορά τα έσοδα) και την αντιμετώπιση της ροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. Η αύξηση των δαπανών ενδιάμεσης κατανάλωσης, κυρίως λόγω του υψηλού αναμενόμενου πληθωρισμού των τιμών καταναλωτή, διαδραματίζει επίσης ρόλο, μολονότι σε μικρότερο βαθμό. Η απόκλιση της αύξησης των καθαρών δαπανών από τη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 κινείται στην ίδια κατεύθυνση με την απόκλιση της προσαρμογής στο διαρθρωτικό ισοζύγιο, αν και είναι μεγαλύτερη (2,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στην περίπτωση της αύξησης των καθαρών δαπανών έναντι 2,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ στην περίπτωση του διαρθρωτικού ισοζυγίου). Η διαφορά μπορεί να εξηγηθεί εν μέρει από τον υψηλότερο δείκτη εσόδων ως προς το ΑΕΠ που προβλέπεται για το 2022 στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής σε σύγκριση με τις εαρινές προβλέψεις 2021 της Επιτροπής (υψηλότερο κατά 0,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ), γεγονός που βελτιώνει το διαρθρωτικό ισοζύγιο, αλλά δεν επηρεάζει την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Με βάση την προσεκτική ανάλυση, η Ρουμανία διατρέχει κίνδυνο μη συμμόρφωσης με τους δημοσιονομικούς στόχους για το 2022 που καθορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021.

| (17) | Το προβλεπόμενο ονομαστικό έλλειμμα του 2023 στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής υπερβαίνει κατά 1,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα που συνέστησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, ενώ η προσαρμογή του διαρθρωτικού ισοζυγίου προβλέπεται να είναι 0,0 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022 σε σύγκριση με τις συνιστώμενες 1,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Αυτό απαιτεί προσεκτική ανάλυση με βάση την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Το 2023, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών (αναπροσαρμοσμένη για τα έκτακτα μέτρα και για τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να ανέλθει στο 1,7 % στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, υπερβαίνοντας το συνιστώμενο 0,9 %, λόγω της έλλειψης συγκεκριμένων μέτρων για την επίτευξη των στόχων. Με βάση την προσεκτική ανάλυση, η Ρουμανία διατρέχει κίνδυνο μη συμμόρφωσης με τους δημοσιονομικούς στόχους για το 2023 που καθορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021. Υπό το πρίσμα των κινδύνων μη επίτευξης των συνιστώμενων δημοσιονομικών στόχων το 2022 και το 2023, τα πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα φαίνεται ότι είναι σημαντικά για τη συμμόρφωση με την πορεία προσαρμογής και την επίτευξη της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματός της έως το 2024. |
| --- | --- |

(17)

Το προβλεπόμενο ονομαστικό έλλειμμα του 2023 στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής υπερβαίνει κατά 1,9 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ τον στόχο για το ονομαστικό έλλειμμα που συνέστησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, ενώ η προσαρμογή του διαρθρωτικού ισοζυγίου προβλέπεται να είναι 0,0 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2022 σε σύγκριση με τις συνιστώμενες 1,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Αυτό απαιτεί προσεκτική ανάλυση με βάση την τιμή αναφοράς για τις δαπάνες. Το 2023, η αύξηση των καθαρών πρωτογενών δαπανών (αναπροσαρμοσμένη για τα έκτακτα μέτρα και για τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να ανέλθει στο 1,7 % στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, υπερβαίνοντας το συνιστώμενο 0,9 %, λόγω της έλλειψης συγκεκριμένων μέτρων για την επίτευξη των στόχων. Με βάση την προσεκτική ανάλυση, η Ρουμανία διατρέχει κίνδυνο μη συμμόρφωσης με τους δημοσιονομικούς στόχους για το 2023 που καθορίζονται στη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021. Υπό το πρίσμα των κινδύνων μη επίτευξης των συνιστώμενων δημοσιονομικών στόχων το 2022 και το 2023, τα πρόσθετα δημοσιονομικά μέτρα φαίνεται ότι είναι σημαντικά για τη συμμόρφωση με την πορεία προσαρμογής και την επίτευξη της διόρθωσης του υπερβολικού ελλείμματός της έως το 2024.

| (18) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 2,95 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 2,9 % του ΑΕΠ έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Η δημοσιονομική εξυγίανση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί κυρίως στο σκέλος των δαπανών του προϋπολογισμού. Ωστόσο, δεν παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τα προβλεπόμενα υποκείμενα μέτρα εξυγίανσης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να σταθεροποιηθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα να μειωθεί σε 49,4 % το 2024 και σε 48,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(18)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης 2022, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά στο 2,95 % του ΑΕΠ το 2024 και στο 2,9 % του ΑΕΠ έως το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει σε επίπεδα κάτω του 3 % του ΑΕΠ έως το 2024. Η δημοσιονομική εξυγίανση προβλέπεται να πραγματοποιηθεί κυρίως στο σκέλος των δαπανών του προϋπολογισμού. Ωστόσο, δεν παρέχονται πληροφορίες σχετικά με τα προβλεπόμενα υποκείμενα μέτρα εξυγίανσης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να σταθεροποιηθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα να μειωθεί σε 49,4 % το 2024 και σε 48,9 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (19) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Ρουμανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει την πλήρη ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης και τη σταδιακή κατάργηση των υπερβολικών φορολογικών κινήτρων με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας συμβάλλει επίσης στη διασφάλιση ενός βιώσιμου και δίκαιου δημόσιου συστήματος συνταξιοδότησης. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, που συνοδεύονται από επενδύσεις στην ψηφιοποίηση, αναμένεται να βελτιώσουν την πρόσβαση στο σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς και την οικονομική αποδοτικότητα και την ανθεκτικότητά του. Η λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και οι δημόσιες διαβουλεύσεις, καθώς και τα μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της διαδικασίας δημόσιων συμβάσεων, αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης, με αποτέλεσμα την καλύτερη απορρόφηση των κονδυλίων της Ένωσης. Με την ενίσχυση της ανεξαρτησίας και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος, τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και την ενίσχυση της καταπολέμησης της διαφθοράς, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αποσκοπεί στην αντιμετώπιση σημαντικών ζητημάτων που σχετίζονται με το κράτος δικαίου στη Ρουμανία, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις που διατυπώνονται στις εκθέσεις του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου, στις εκθέσεις της ομάδας κρατών κατά της διαφθοράς (GRECO), στις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής της Βενετίας και στις εκθέσεις για το κράτος δικαίου. Στις βασικές μεταρρυθμίσεις για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού και του ελάχιστου εισοδήματος ένταξης, την ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων και τον κοινωνικό διάλογο λαμβάνονται επίσης υπόψη οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις που έχουν διατυπωθεί από καιρό.
  Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θεσπίζει επίσης ένα σύστημα ενιαίας και ποιοτικής προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας χωρίς αποκλεισμούς, το οποίο συνοδεύεται από επενδύσεις στον τομέα της παιδικής φροντίδας. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προωθεί βιώσιμες και ψηφιακές επενδύσεις και στηρίζει δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης. Οι βασικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, τη δημιουργία κυβερνητικού υπολογιστικού νέφους και την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού δελτίου ταυτότητας συμβάλλουν στη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης. |
| --- | --- |

(19)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Ρουμανία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εξετάζει την πλήρη ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης και τη σταδιακή κατάργηση των υπερβολικών φορολογικών κινήτρων με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας και της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας συμβάλλει επίσης στη διασφάλιση ενός βιώσιμου και δίκαιου δημόσιου συστήματος συνταξιοδότησης. Οι μεταρρυθμίσεις στον τομέα της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, που συνοδεύονται από επενδύσεις στην ψηφιοποίηση, αναμένεται να βελτιώσουν την πρόσβαση στο σύστημα ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, καθώς και την οικονομική αποδοτικότητα και την ανθεκτικότητά του. Η λήψη τεκμηριωμένων αποφάσεων, ο μακροπρόθεσμος σχεδιασμός και οι δημόσιες διαβουλεύσεις, καθώς και τα μέτρα που αποσκοπούν στη βελτίωση της διαδικασίας δημόσιων συμβάσεων, αναμένεται να συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας της δημόσιας διοίκησης, με αποτέλεσμα την καλύτερη απορρόφηση των κονδυλίων της Ένωσης. Με την ενίσχυση της ανεξαρτησίας και την αύξηση της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος, τη βελτίωση της πρόσβασης στη δικαιοσύνη και την ενίσχυση της καταπολέμησης της διαφθοράς, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αποσκοπεί στην αντιμετώπιση σημαντικών ζητημάτων που σχετίζονται με το κράτος δικαίου στη Ρουμανία, σύμφωνα με τη σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και λαμβάνοντας υπόψη τις συστάσεις που διατυπώνονται στις εκθέσεις του μηχανισμού συνεργασίας και ελέγχου, στις εκθέσεις της ομάδας κρατών κατά της διαφθοράς (GRECO), στις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής της Βενετίας και στις εκθέσεις για το κράτος δικαίου. Στις βασικές μεταρρυθμίσεις για τον καθορισμό του κατώτατου μισθού και του ελάχιστου εισοδήματος ένταξης, την ενίσχυση της εταιρικής διακυβέρνησης των κρατικών επιχειρήσεων και τον κοινωνικό διάλογο λαμβάνονται επίσης υπόψη οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις που έχουν διατυπωθεί από καιρό.

Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θεσπίζει επίσης ένα σύστημα ενιαίας και ποιοτικής προσχολικής εκπαίδευσης και φροντίδας χωρίς αποκλεισμούς, το οποίο συνοδεύεται από επενδύσεις στον τομέα της παιδικής φροντίδας. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προωθεί βιώσιμες και ψηφιακές επενδύσεις και στηρίζει δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης. Οι βασικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, τη δημιουργία κυβερνητικού υπολογιστικού νέφους και την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού δελτίου ταυτότητας συμβάλλουν στη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης.

| (20) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Ρουμανία αντιπροσωπεύουν το 41 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Ρουμανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(20)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Ρουμανία αντιπροσωπεύουν το 41 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Ρουμανία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (21) | Η Ρουμανία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής στις 14 Απριλίου 2022 για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), και στις 6 Μαΐου 2022 για το πρώτο πρόγραμμά της. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ρουμανία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(21)

Η Ρουμανία υπέβαλε τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής στις 14 Απριλίου 2022 για τη συμφωνία εταιρικής σχέσης που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (12), και στις 6 Μαΐου 2022 για το πρώτο πρόγραμμά της. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Ρουμανία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (22) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(22)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (23) | Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (13), το ενεργειακό μείγμα της Ρουμανίας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ορυκτά καύσιμα. Το πετρέλαιο και το αέριο αντιστοιχούν περίπου στο 30 % το καθένα, ενώ ο άνθρακας αντιστοιχεί σε επιπλέον 10 %. Η Ρουμανία παράγει η ίδια περίπου το 80 % του αερίου που καταναλώνει, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από τη Ρωσία (σε ολόκληρη την Ένωση γενικά, οι εισαγωγές αερίου αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης, με το 44 % των εισαγωγών να προέρχεται από τη Ρωσία κατά μέσο όρο). Όσον αφορά το αργό πετρέλαιο, οι εισαγωγές από τη Ρωσία αντιστοιχούν στο 32 % του συνόλου, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 26 % της Ένωσης. Η Ρουμανία έχει δεσμευτεί για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έως το 2032. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας και άλλα ταμεία της Ένωσης, όπως το Ταμείο Εκσυγχρονισμού που συγκροτήθηκε με την οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), περιλαμβάνουν σημαντικές επενδύσεις για την προώθηση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές μέσω της εγκατάστασης νέας δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ωστόσο, η πράσινη μετάβαση και η μεγάλη προβλεπόμενη αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας θα απαιτήσουν σημαντικές αναβαθμίσεις των δικτύων μεταφοράς ενέργειας και επιτάχυνση της ανάπτυξης πράσινων υποδομών. Για τον σκοπό αυτόν απαιτείται βελτιωμένο ρυθμιστικό πλαίσιο και μεγαλύτερες επενδύσεις, καθώς και ενδυνάμωση των καταναλωτών ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά, είτε μεμονωμένα είτε συλλογικά μέσω των ενεργειακών κοινοτήτων, στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η επίσπευση των επενδύσεων σε υποδομές όπως η αποθήκευση, καθώς και οι διασυνδέσεις αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας με γειτονικές χώρες θα μπορούσε να αυξήσει τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού, τη σταθερότητα της αγοράς και την προσαρμοστικότητα στις περιφερειακές διακυμάνσεις. Αυτό θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο τόσο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία όσο και της μείωσης της εξάρτησης από τις εισαγωγές, δεδομένου ότι το ενεργειακό σύστημα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα. Επιπλέον, τα υπεράκτια κοιτάσματα αερίου που έχουν εντοπιστεί στον Εύξεινο Πόντο αποτελούν για τη Ρουμανία σημαντική ευκαιρία να οικοδομήσει περαιτέρω την ενεργειακή της ανεξαρτησία και να στηρίξει σημαντικά τα γειτονικά κράτη μέλη στη μείωση της εξάρτησής τους από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.
  Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Ταυτόχρονα, το ρουμανικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπει μέτρα ενεργειακής απόδοσης ύψους 3 δισ. EUR σε δημόσια κτίρια και ιδιωτικές κατοικίες, καθώς και στους βιομηχανικούς τομείς. Η υπέρβαση αυτού του πρώτου κύματος ανακαινίσεων είναι απαραίτητη για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, δεδομένου ότι ο στόχος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας δεν θα καλύψει ολόκληρο το κτιριακό απόθεμα. Η Ρουμανία πρέπει να βελτιώσει περαιτέρω το πλαίσιο πολιτικής για να επιταχύνει την ανακαίνιση των κτιρίων. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η χώρα να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(23)

Σύμφωνα με στοιχεία του 2020 (13), το ενεργειακό μείγμα της Ρουμανίας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στα ορυκτά καύσιμα. Το πετρέλαιο και το αέριο αντιστοιχούν περίπου στο 30 % το καθένα, ενώ ο άνθρακας αντιστοιχεί σε επιπλέον 10 %. Η Ρουμανία παράγει η ίδια περίπου το 80 % του αερίου που καταναλώνει, ενώ το υπόλοιπο προέρχεται από τη Ρωσία (σε ολόκληρη την Ένωση γενικά, οι εισαγωγές αερίου αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος της κατανάλωσης, με το 44 % των εισαγωγών να προέρχεται από τη Ρωσία κατά μέσο όρο). Όσον αφορά το αργό πετρέλαιο, οι εισαγωγές από τη Ρωσία αντιστοιχούν στο 32 % του συνόλου, σε σύγκριση με τον μέσο όρο του 26 % της Ένωσης. Η Ρουμανία έχει δεσμευτεί για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα έως το 2032. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Ρουμανίας και άλλα ταμεία της Ένωσης, όπως το Ταμείο Εκσυγχρονισμού που συγκροτήθηκε με την οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (14), περιλαμβάνουν σημαντικές επενδύσεις για την προώθηση της απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές μέσω της εγκατάστασης νέας δυναμικότητας ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ωστόσο, η πράσινη μετάβαση και η μεγάλη προβλεπόμενη αύξηση της κατανάλωσης ενέργειας θα απαιτήσουν σημαντικές αναβαθμίσεις των δικτύων μεταφοράς ενέργειας και επιτάχυνση της ανάπτυξης πράσινων υποδομών. Για τον σκοπό αυτόν απαιτείται βελτιωμένο ρυθμιστικό πλαίσιο και μεγαλύτερες επενδύσεις, καθώς και ενδυνάμωση των καταναλωτών ώστε να μπορούν να συμμετέχουν ενεργά, είτε μεμονωμένα είτε συλλογικά μέσω των ενεργειακών κοινοτήτων, στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Η επίσπευση των επενδύσεων σε υποδομές όπως η αποθήκευση, καθώς και οι διασυνδέσεις αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας με γειτονικές χώρες θα μπορούσε να αυξήσει τη διαφοροποίηση του ενεργειακού εφοδιασμού, τη σταθερότητα της αγοράς και την προσαρμοστικότητα στις περιφερειακές διακυμάνσεις. Αυτό θα πρέπει να εξεταστεί στο πλαίσιο τόσο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία όσο και της μείωσης της εξάρτησης από τις εισαγωγές, δεδομένου ότι το ενεργειακό σύστημα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα. Επιπλέον, τα υπεράκτια κοιτάσματα αερίου που έχουν εντοπιστεί στον Εύξεινο Πόντο αποτελούν για τη Ρουμανία σημαντική ευκαιρία να οικοδομήσει περαιτέρω την ενεργειακή της ανεξαρτησία και να στηρίξει σημαντικά τα γειτονικά κράτη μέλη στη μείωση της εξάρτησής τους από τις εισαγωγές ρωσικού φυσικού αερίου.

Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Ταυτόχρονα, το ρουμανικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπει μέτρα ενεργειακής απόδοσης ύψους 3 δισ. EUR σε δημόσια κτίρια και ιδιωτικές κατοικίες, καθώς και στους βιομηχανικούς τομείς. Η υπέρβαση αυτού του πρώτου κύματος ανακαινίσεων είναι απαραίτητη για τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, δεδομένου ότι ο στόχος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας δεν θα καλύψει ολόκληρο το κτιριακό απόθεμα. Η Ρουμανία πρέπει να βελτιώσει περαιτέρω το πλαίσιο πολιτικής για να επιταχύνει την ανακαίνιση των κτιρίων. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η χώρα να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (24) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ρουμανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ρουμανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(24)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Ρουμανία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Ρουμανία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (15), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (25) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις (1), (2) και (3). Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση (1) συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το μεγάλο και διαρκές έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, καθώς η βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου θα συμβάλει στη μείωση των μεγάλων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της ρουμανικής οικονομίας στο σύνολό της. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση (2) συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με την ανταγωνιστικότητα. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση (3) συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με τους εξωτερικούς λογαριασμούς σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, |
| --- | --- |

(25)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της, το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 και το πρόγραμμα σύγκλισης 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις (1), (2) και (3). Οι δημοσιονομικές πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση (1) συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με το μεγάλο και διαρκές έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, καθώς η βελτίωση του δημοσιονομικού ισοζυγίου θα συμβάλει στη μείωση των μεγάλων αναγκών εξωτερικής χρηματοδότησης της ρουμανικής οικονομίας στο σύνολό της. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση (2) συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με την ανταγωνιστικότητα. Οι πολιτικές που αναφέρονται στη σύσταση (3) συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ευπαθειών που συνδέονται με τους εξωτερικούς λογαριασμούς σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα,

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Ρουμανία να μεριμνήσει το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου της 18ης Ιουνίου 2021 προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 3ης Νοεμβρίου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021–2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα. Να διευκολύνει την περαιτέρω επέκταση της βιώσιμης παραγωγής ενέργειας επιταχύνοντας την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, αναβαθμίζοντας τα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας και αυξάνοντας τη διασύνδεση με τα γειτονικά κράτη μέλη. Να αυξήσει τον ρυθμό των ανακαινίσεων και το ύψος της σχετικής φιλοδοξίας, ώστε να προωθήσει την ενεργειακή απόδοση του κτιριακού αποθέματος.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  ST 12319/21, ST12319/21 ADD1.

6

(7)  Απόφαση (ΕΕ) 2020/509 του Συμβουλίου, της 3ης Απριλίου 2020, σχετικά με την ύπαρξη υπερβολικού ελλείμματος στη Ρουμανία (ΕΕ L 110 της 8.4.2020, σ. 58).

7

(8)  Σύσταση του Συμβουλίου της 3ης Απριλίου 2020 προκειμένου να τερματιστεί η κατάσταση του υπερβολικού δημοσιονομικού ελλείμματος στη Ρουμανία (ΕΕ C 116 της 8.4.2020, σ. 1).

8

(9)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Ρουμανίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 107).

9

(10)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

10

(11)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

11

(12)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

12

(13)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται σε εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Ρουμανία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

13

(14)  Οδηγία 2003/87/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Οκτωβρίου 2003, σχετικά με τη θέσπιση συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπής αερίων θερμοκηπίου εντός της Κοινότητας και την τροποποίηση της οδηγίας 96/61/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 275 της 25.10.2003, σ. 32).

14

(15)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

15

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/197 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/197

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σλοβενίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβενίας

(2022/C 334/24)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβενία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβενία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας του 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας του 2021, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 30 Απριλίου 2021, η Σλοβενία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 28 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβενίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Σλοβενία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 30 Απριλίου 2021, η Σλοβενία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 28 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβενίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Σλοβενία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Η Σλοβενία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 28 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 στις 29 Απριλίου 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Σλοβενίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Η Σλοβενία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 στις 28 Απριλίου 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 στις 29 Απριλίου 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Σλοβενίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Σλοβενία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Σλοβενίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβενίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Σλοβενίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Σλοβενία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Σλοβενίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβενίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Σλοβενίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Σλοβενίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Σλοβενίας, καθώς το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης της χώρας το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Σλοβενία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβενίας μειώθηκε σε 5,2 % από 7,8 % το 2020. Η απόκριση της Σλοβενίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 5,1 % του ΑΕΠ το 2020 σε 3,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σλοβενία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 74,7 % του ΑΕΠ το 2021 από 79,8 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Σλοβενία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβενίας μειώθηκε σε 5,2 % από 7,8 % το 2020. Η απόκριση της Σλοβενίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 5,1 % του ΑΕΠ το 2020 σε 3,8 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σλοβενία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 74,7 % του ΑΕΠ το 2021 από 79,8 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,2 % το 2022 και κατά 3,0 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,7 % το 2022 και κατά 3,1 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,0 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 73,3 % το 2022 και στη συνέχεια στο 71,5 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,3 % και 3,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των υψηλότερων προβλεπόμενων τρεχουσών δαπανών και των χαμηλότερων προβλεπόμενων εσόδων από τον φόρο εισοδήματος. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 74,1 % το 2022 και 72,7 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στα υψηλότερα ελλείμματα και για τα δύο έτη και στη χαμηλότερη προβλεπόμενη οικονομική ανάπτυξη το 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,5 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική οικονομική ανάπτυξη της Σλοβενίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβλέψεις στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 είναι ευνοϊκό το 2022 και ρεαλιστικό στη συνέχεια. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 4,2 % το 2022 και κατά 3,0 % το 2023. Συγκριτικά, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπεται χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,7 % το 2022 και κατά 3,1 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 4,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 3,0 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την άρση των περισσότερων έκτακτων μέτρων. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 73,3 % το 2022 και στη συνέχεια στο 71,5 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 4,3 % και 3,4 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, κυρίως λόγω των υψηλότερων προβλεπόμενων τρεχουσών δαπανών και των χαμηλότερων προβλεπόμενων εσόδων από τον φόρο εισοδήματος. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 74,1 % το 2022 και 72,7 % το 2023. Η διαφορά οφείλεται στα υψηλότερα ελλείμματα και για τα δύο έτη και στη χαμηλότερη προβλεπόμενη οικονομική ανάπτυξη το 2022. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,5 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική οικονομική ανάπτυξη της Σλοβενίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,5 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας, απαλλαγή από την πληρωμή χρεώσεων δικτύου και ανώτατα όρια στις τιμές καυσίμων λιανικής και χονδρικής. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως τα ανώτατα όρια στις τιμές των καυσίμων και οι γενικές περικοπές των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ τόσο το 2022 όσο και το 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,8 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,5 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και αναμένεται να καταργηθούν σταδιακά το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα φτωχότερα νοικοκυριά, περικοπές στους έμμεσους φόρους κατανάλωσης ενέργειας, απαλλαγή από την πληρωμή χρεώσεων δικτύου και ανώτατα όρια στις τιμές καυσίμων λιανικής και χονδρικής. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως τα ανώτατα όρια στις τιμές των καυσίμων και οι γενικές περικοπές των ειδικών φόρων κατανάλωσης. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ τόσο το 2022 όσο και το 2023 (13).

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβενία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,6 % του ΑΕΠ (14). Η Σλοβενία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,9 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Σλοβενία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και για κοινωνικές παροχές ως αποτέλεσμα της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και για μισθούς του δημοσίου ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης πίεσης στους μισθούς. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 2,6 % του ΑΕΠ (14). Η Σλοβενία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,9 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Σλοβενία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτή η σημαντική επεκτατική συμβολή περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Η υψηλότερη αύξηση των τιμών καταναλωτή σε σύγκριση με τον αποπληθωριστή ΑΕΠ προβλέπεται να επηρεάσει την επεκτατική συμβολή των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών το 2022, αυξάνοντας τις δαπάνες για τη δημόσια κατανάλωση αγαθών και υπηρεσιών, καθώς και για κοινωνικές παροχές ως αποτέλεσμα της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής και για μισθούς του δημοσίου ως αποτέλεσμα της αυξανόμενης πίεσης στους μισθούς.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 0,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Σλοβενία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,6 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 0,1 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Σλοβενία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,6 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,7 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,1 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει το 3 % του ΑΕΠ έως το 2023 και να παραμείνει κάτω από 3 % κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα να υποχωρήσει σε 69,5 % το 2024 και να μειωθεί περαιτέρω σε 68 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,1 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,7 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να φτάσει το 3 % του ΑΕΠ έως το 2023 και να παραμείνει κάτω από 3 % κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί έως το 2025, και συγκεκριμένα να υποχωρήσει σε 69,5 % το 2024 και να μειωθεί περαιτέρω σε 68 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Η δημόσια χρηματοδότηση του συστήματος υγείας είναι κάτω του μέσου όρου της Ένωσης (72,8 % το 2019 έναντι 79,7 % στην Ένωση). Ωστόσο, οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη αναμένεται να αυξηθούν κατά 1,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ του 2019 και του 2070, ενώ το κόστος της μακροχρόνιας περίθαλψης θα διπλασιαστεί έως το 2055. Πέρα από τα ζητήματα προσβασιμότητας στην υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια φροντίδα που καλύπτονται ήδη επαρκώς στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Σλοβενία αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, λόγω των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Τα τελευταία χρόνια η χώρα έχει ξεκινήσει ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και της μακροχρόνιας φροντίδας. Θα εφαρμοστούν σε διάφορα στάδια και ως επί το πλείστον θα επεκτείνουν την πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και θα βελτιώσουν τα κοινωνικά δικαιώματα και την ένταξη. Παρότι το γεγονός αυτό θα ασκήσει πρόσθετη πίεση στα δημόσια οικονομικά, θα είναι ζωτικής σημασίας για τη Σλοβενία να προτείνει δέσμη μέτρων που θα δημιουργήσει μια σταθερή βάση εσόδων η οποία δεν θα υπονομεύσει το δημοσιονομικό ισοζύγιο μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(20)

Η δημόσια χρηματοδότηση του συστήματος υγείας είναι κάτω του μέσου όρου της Ένωσης (72,8 % το 2019 έναντι 79,7 % στην Ένωση). Ωστόσο, οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη αναμένεται να αυξηθούν κατά 1,5 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ του 2019 και του 2070, ενώ το κόστος της μακροχρόνιας περίθαλψης θα διπλασιαστεί έως το 2055. Πέρα από τα ζητήματα προσβασιμότητας στην υγειονομική περίθαλψη και τη μακροχρόνια φροντίδα που καλύπτονται ήδη επαρκώς στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Σλοβενία αντιμετωπίζει υψηλούς κινδύνους δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα, λόγω των δαπανών που συνδέονται με τη γήρανση του πληθυσμού. Τα τελευταία χρόνια η χώρα έχει ξεκινήσει ολοκληρωμένες μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και της μακροχρόνιας φροντίδας. Θα εφαρμοστούν σε διάφορα στάδια και ως επί το πλείστον θα επεκτείνουν την πρόσβαση σε υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και θα βελτιώσουν τα κοινωνικά δικαιώματα και την ένταξη. Παρότι το γεγονός αυτό θα ασκήσει πρόσθετη πίεση στα δημόσια οικονομικά, θα είναι ζωτικής σημασίας για τη Σλοβενία να προτείνει δέσμη μέτρων που θα δημιουργήσει μια σταθερή βάση εσόδων η οποία δεν θα υπονομεύσει το δημοσιονομικό ισοζύγιο μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα.

| (21) | Στις 11 Μαρτίου 2022, η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε αλλαγές στον νόμο για τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, οι οποίες αναμένεται να έχουν αρνητικό πρόσθετο αντίκτυπο στον προϋπολογισμό ποσοστού 0,4 % το 2022, 0,3 % το 2023, 0,3 % το 2024 και 0,3 % του ΑΕΠ το 2025. Σύμφωνα με προσομοιώσεις που πραγματοποίησε το Δημοσιονομικό Συμβούλιο της Σλοβενίας, οι περικοπές του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων θα μπορούσαν να αυξήσουν το δημόσιο χρέος κατά 4 έως 14 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα. Μέχρι στιγμής δεν έχουν προταθεί αντισταθμιστικά μέτρα, παρότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο αύξησης των φορολογικών εσόδων στη Σλοβενία. Για παράδειγμα, η Σλοβενία θα μπορούσε να παράγει περισσότερα έσοδα από την περιβαλλοντική φορολογία, π.χ. με την κατάργηση επιζήμιων για το περιβάλλον επιδοτήσεων (όπως η επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης για τις εμπορικές μεταφορές), την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των ενεργειακών φόρων ή τη θέσπιση τελών ανάλογα με την απόσταση για τα ιδιωτικά αυτοκίνητα. Μια άλλη πιθανή πηγή εσόδων θα μπορούσαν να είναι οι υψηλότεροι περιοδικοί φόροι επί της ακίνητης περιουσίας, καθώς τα τρέχοντα έσοδα είναι σχετικά χαμηλά στη Σλοβενία (0,5 % του ΑΕΠ έναντι μέσου όρου Ένωσης 1,2 % του ΑΕΠ). Η εναρμόνιση των αξιών των ακινήτων με τις τιμές της αγοράς και η συνεκτίμηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων θα μπορούσαν να ευνοήσουν την ανάπτυξη, να μειώσουν τις ανισότητες και να προωθήσουν την ενεργειακή απόδοση. |
| --- | --- |

(21)

Στις 11 Μαρτίου 2022, η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε αλλαγές στον νόμο για τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, οι οποίες αναμένεται να έχουν αρνητικό πρόσθετο αντίκτυπο στον προϋπολογισμό ποσοστού 0,4 % το 2022, 0,3 % το 2023, 0,3 % το 2024 και 0,3 % του ΑΕΠ το 2025. Σύμφωνα με προσομοιώσεις που πραγματοποίησε το Δημοσιονομικό Συμβούλιο της Σλοβενίας, οι περικοπές του φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων θα μπορούσαν να αυξήσουν το δημόσιο χρέος κατά 4 έως 14 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα. Μέχρι στιγμής δεν έχουν προταθεί αντισταθμιστικά μέτρα, παρότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο αύξησης των φορολογικών εσόδων στη Σλοβενία. Για παράδειγμα, η Σλοβενία θα μπορούσε να παράγει περισσότερα έσοδα από την περιβαλλοντική φορολογία, π.χ. με την κατάργηση επιζήμιων για το περιβάλλον επιδοτήσεων (όπως η επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης για τις εμπορικές μεταφορές), την τιμαριθμική αναπροσαρμογή των ενεργειακών φόρων ή τη θέσπιση τελών ανάλογα με την απόσταση για τα ιδιωτικά αυτοκίνητα. Μια άλλη πιθανή πηγή εσόδων θα μπορούσαν να είναι οι υψηλότεροι περιοδικοί φόροι επί της ακίνητης περιουσίας, καθώς τα τρέχοντα έσοδα είναι σχετικά χαμηλά στη Σλοβενία (0,5 % του ΑΕΠ έναντι μέσου όρου Ένωσης 1,2 % του ΑΕΠ). Η εναρμόνιση των αξιών των ακινήτων με τις τιμές της αγοράς και η συνεκτίμηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων θα μπορούσαν να ευνοήσουν την ανάπτυξη, να μειώσουν τις ανισότητες και να προωθήσουν την ενεργειακή απόδοση.

| (22) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Σλοβενία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο παρέχει κατάλληλη απάντηση σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Σλοβενία. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εισάγει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων που προσδιορίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς τη Σλοβενία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας πραγματεύεται προκλήσεις που σχετίζονται με τις δημοσιονομικές πολιτικές και τα δημόσια οικονομικά, τα δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας, την απασχόληση και κοινωνικά ζητήματα, το επιχειρηματικό περιβάλλον και τις επενδύσεις στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης (Ε&Α), και την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. |
| --- | --- |

(22)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Σλοβενία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο παρέχει κατάλληλη απάντηση σε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Σλοβενία. Το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας εισάγει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για την αντιμετώπιση σημαντικού υποσυνόλου των προκλήσεων που προσδιορίζονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις προς τη Σλοβενία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας πραγματεύεται προκλήσεις που σχετίζονται με τις δημοσιονομικές πολιτικές και τα δημόσια οικονομικά, τα δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας, την απασχόληση και κοινωνικά ζητήματα, το επιχειρηματικό περιβάλλον και τις επενδύσεις στον τομέα της έρευνας και της ανάπτυξης (Ε&Α), και την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση.

| (23) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβενίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Σλοβενία αντιπροσωπεύουν το 42,4 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21,4 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Σλοβενία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(23)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβενίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Σλοβενία αντιπροσωπεύουν το 42,4 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21,4 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Σλοβενία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (24) | Η Σλοβενία δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Σλοβενία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(24)

Η Σλοβενία δεν έχει υποβάλει ακόμα τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) ούτε τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Σλοβενία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (25) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(25)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (26) | Η Σλοβενία έχει δεσμευτεί για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2033. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, το σλοβενικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με στόχο: i) την αύξηση του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας· ii) τη διευκόλυνση της πρόσβασης και της ενσωμάτωσης των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, και iii) τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και των ανακαινίσεων των δημόσιων κτιρίων. Τα μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αποτελούν σημαντικό βήμα για την άρση των φραγμών που προκαλούν οι διαδικασίες αδειοδότησης, αλλά η Σλοβενία μπορεί να εντείνει τις προσπάθειές της. Η χώρα θα μπορούσε να λάβει πρόσθετα μέτρα πέραν του τρέχοντος σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να διευκολύνει την αδειοδότηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων έργων χερσαίας αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Στο εθνικό της σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, η Σλοβενία έθεσε ποσοστό 27 % ως στόχο για τη συνεισφορά της στον στόχο της Ένωσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ χαμηλότερο από το ποσοστό ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (37 %) το 2030 βάσει του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. (19). Η Σλοβενία πέτυχε τον στόχο του ποσοστού ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές το 2020 στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό διασυνοριακής συνεργασίας της Ένωσης σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) (μέσω στατιστικών μεταβιβάσεων). Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Σλοβενία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».
  Ως εκ τούτου, η αυξημένη φιλοδοξία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε επίπεδο Ένωσης και η ανάγκη διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού, η οποία ενισχύεται περαιτέρω από τη νέα γεωπολιτική κατάσταση και τις συνθήκες της ενεργειακής αγοράς, θα απαιτήσουν την ενίσχυση των πολιτικών και των μέτρων για τη στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ενώ το φυσικό αέριο αντιστοιχεί μόλις στο 11,3 % του ενεργειακού μείγματος, η Σλοβενία εισάγει το 100 % του φυσικού της αερίου από τη Ρωσία, σε σύγκριση με το 44 % κατά μέσο όρο στην Ένωση, σύμφωνα με στοιχεία του 2020. Το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 30,9 % του ενεργειακού μείγματος της Σλοβενίας, αλλά μόλις το 13 % εισάγεται από τη Ρωσία (21). Το αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό μείγμα της Σλοβενίας και αποτελεί βασική πηγή ενέργειας για τη βιομηχανία, παρέχοντας παράλληλα την αναγκαία ευελιξία στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Λόγω της υψηλής εξάρτησης από το ρωσικό αέριο, ενδέχεται να χρειαστεί να βελτιωθούν οι διασυνδέσεις με τα γειτονικά κράτη μέλη και οι σχετικές υποδομές αερίου για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. |
| --- | --- |

(26)

Η Σλοβενία έχει δεσμευτεί για τη σταδιακή κατάργηση του άνθρακα στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2033. Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, το σλοβενικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις με στόχο: i) την αύξηση του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας· ii) τη διευκόλυνση της πρόσβασης και της ενσωμάτωσης των εγκαταστάσεων παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, και iii) τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και των ανακαινίσεων των δημόσιων κτιρίων. Τα μέτρα που λαμβάνονται στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας αποτελούν σημαντικό βήμα για την άρση των φραγμών που προκαλούν οι διαδικασίες αδειοδότησης, αλλά η Σλοβενία μπορεί να εντείνει τις προσπάθειές της. Η χώρα θα μπορούσε να λάβει πρόσθετα μέτρα πέραν του τρέχοντος σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για να διευκολύνει την αδειοδότηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων έργων χερσαίας αιολικής και ηλιακής ενέργειας. Στο εθνικό της σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα, η Σλοβενία έθεσε ποσοστό 27 % ως στόχο για τη συνεισφορά της στον στόχο της Ένωσης για την ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές έως το 2030. Το ποσοστό αυτό είναι πολύ χαμηλότερο από το ποσοστό ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (37 %) το 2030 βάσει του παραρτήματος II του κανονισμού (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου. (19). Η Σλοβενία πέτυχε τον στόχο του ποσοστού ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές το 2020 στην ακαθάριστη τελική κατανάλωση ενέργειας, χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό διασυνοριακής συνεργασίας της Ένωσης σύμφωνα με την οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20) (μέσω στατιστικών μεταβιβάσεων). Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Σλοβενία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

Ως εκ τούτου, η αυξημένη φιλοδοξία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας σε επίπεδο Ένωσης και η ανάγκη διαφοροποίησης του ενεργειακού εφοδιασμού, η οποία ενισχύεται περαιτέρω από τη νέα γεωπολιτική κατάσταση και τις συνθήκες της ενεργειακής αγοράς, θα απαιτήσουν την ενίσχυση των πολιτικών και των μέτρων για τη στήριξη της περαιτέρω ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ενώ το φυσικό αέριο αντιστοιχεί μόλις στο 11,3 % του ενεργειακού μείγματος, η Σλοβενία εισάγει το 100 % του φυσικού της αερίου από τη Ρωσία, σε σύγκριση με το 44 % κατά μέσο όρο στην Ένωση, σύμφωνα με στοιχεία του 2020. Το πετρέλαιο αντιπροσωπεύει το 30,9 % του ενεργειακού μείγματος της Σλοβενίας, αλλά μόλις το 13 % εισάγεται από τη Ρωσία (21). Το αέριο εξακολουθεί να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό μείγμα της Σλοβενίας και αποτελεί βασική πηγή ενέργειας για τη βιομηχανία, παρέχοντας παράλληλα την αναγκαία ευελιξία στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας. Λόγω της υψηλής εξάρτησης από το ρωσικό αέριο, ενδέχεται να χρειαστεί να βελτιωθούν οι διασυνδέσεις με τα γειτονικά κράτη μέλη και οι σχετικές υποδομές αερίου για τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού με αέριο. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων.

| (27) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Σλοβενία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Σλοβενία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(27)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Σλοβενία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Σλοβενία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (22), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (28) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (23) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(28)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (23) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (29) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Σλοβενία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(29)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Σλοβενία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σλοβενία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να διασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης και μακροχρόνιας φροντίδας. Να θεσπίσει αντισταθμιστικά μέτρα για την ολοκλήρωση της μετάβασης από τη φορολογία της εργασίας, μεταξύ άλλων με την επανεξισορρόπηση προς πιο πράσινους και φιλικότερους προς την ανάπτυξη φόρους.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 28ης Ιουλίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων και να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα επιταχύνοντας την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως μέσω του περαιτέρω εξορθολογισμού των διαδικασιών αδειοδότησης, και ενισχύοντας το δίκτυο διανομής ηλεκτρικής ενέργειας. Να αυξήσει την εφαρμογή των μέτρων ενεργειακής απόδοσης, ιδίως στον κατασκευαστικό τομέα, τον εξηλεκτρισμό του τομέα των μεταφορών, και να εξασφαλίσει ότι οι ενεργειακές υποδομές και διασυνδέσεις διαθέτουν επαρκή δυναμικότητα.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας του 2021 (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 116).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10612/2021· ST 10612/2021 ADD 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβενίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβενίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 157).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2018/1999 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για τη διακυβέρνηση της Ενεργειακής Ένωσης και της Δράσης για το Κλίμα, για την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΚ) αριθ. 663/2009 και (ΕΚ) αριθ. 715/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 94/22/ΕΚ, 98/70/ΕΚ, 2009/31/ΕΚ, 2009/73/ΕΚ, 2010/31/ΕΕ, 2012/27/ΕΕ και 2013/30/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, των οδηγιών 2009/119/ΕΚ και (ΕΕ) 2015/652 του Συμβουλίου και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 525/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 1).

19

(20)  Οδηγία (ΕΕ) 2018/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2018, για την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές (ΕΕ L 328 της 21.12.2018, σ. 82).

20

(21)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Σλοβενία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το ποσοστό για το πετρέλαιο αναφέρεται σε προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

21

(22)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

22

(23)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

23

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/205 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/205

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σλοβακίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβακίας

(2022/C 334/25)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (2), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβακία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου του 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σλοβακία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Σλοβακία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. Διατίθεται έκτακτη στήριξη στη Σλοβακία στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Δράση συνοχής για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη» (CARE) και μέσω πρόσθετης προχρηματοδότησης στο πλαίσιο του προγράμματος «Συνδρομή στην Ανάκαμψη για τη Συνοχή και τις Περιοχές της Ευρώπης» (REACT-EU) με σκοπό την επείγουσα αντιμετώπιση των αναγκών υποδοχής και ένταξης όσων εγκαταλείπουν την Ουκρανία.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Σλοβακίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Σλοβακίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 29 Απριλίου 2021, η Σλοβακία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Σλοβακία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 29 Απριλίου 2021, η Σλοβακία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 13 Ιουλίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Σλοβακία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Σλοβακία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 28 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Σλοβακίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Σλοβακία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και, στις 28 Απριλίου 2022, το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται το άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Σλοβακίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Σλοβακία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Σλοβακίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Σλοβακίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Σλοβακία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Σλοβακίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Σλοβακίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Σλοβακίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν ενώ υπήρχε συμμόρφωση με το κριτήριο του χρέους. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Σλοβακίας, δεδομένου ότι το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 3 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη, ενώ το χρέος της γενικής κυβέρνησης υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του ΑΕΠ που ορίζει η Συνθήκη. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του ελλείμματος δεν πληρούνταν ενώ υπήρχε συμμόρφωση με το κριτήριο του χρέους. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, εάν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβακία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Σλοβακία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβακίας αυξήθηκε σε 6,2 % από 5,5 % το 2020. Η απόκριση της Σλοβακίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 3,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σλοβακία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε αυξήσεις της 13ης σύνταξης, σε αλλαγές στην ηλικία συνταξιοδότησης των γονέων, σε μείωση των τελών κυκλοφορίας οχημάτων και στην ακύρωση της εισφοράς επί των τραπεζών. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε σε 63,1 % του ΑΕΠ το 2021 από 59,7 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβακία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Σλοβακία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σλοβακίας αυξήθηκε σε 6,2 % από 5,5 % το 2020. Η απόκριση της Σλοβακίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης αυξήθηκαν από 2,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 3,3 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σλοβακία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κατά κύριο λόγο προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίσταντο κυρίως σε αυξήσεις της 13ης σύνταξης, σε αλλαγές στην ηλικία συνταξιοδότησης των γονέων, σε μείωση των τελών κυκλοφορίας οχημάτων και στην ακύρωση της εισφοράς επί των τραπεζών. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης αυξήθηκε σε 63,1 % του ΑΕΠ το 2021 από 59,7 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό το 2022 και ευνοϊκό το 2023. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,1 % το 2022 και κατά 5,3 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2023, κυρίως λόγω της εκτίμησης μεγαλύτερου αντίκτυπου του πληθωρισμού στην ιδιωτική κατανάλωση και βραδύτερης ανάκαμψης των εξαγωγών. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 2,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την άρση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης και ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 61,6 % το 2022 και στη συνέχεια στο 58,0 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 3,6 % και 2,6 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το εν λόγω έλλειμμα είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 για το 2022 και υψηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω της πιο αισιόδοξης πρόβλεψης για την ανάπτυξη της αγοράς εργασίας το 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 61,7 % το 2022 και 58,3 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,0 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Σλοβακίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό το 2022 και ευνοϊκό το 2023. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,1 % το 2022 και κατά 5,3 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν υψηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3 % το 2022 και χαμηλότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,6 % το 2023, κυρίως λόγω της εκτίμησης μεγαλύτερου αντίκτυπου του πληθωρισμού στην ιδιωτική κατανάλωση και βραδύτερης ανάκαμψης των εξαγωγών. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 5,1 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 2,4 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την άρση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης και ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 61,6 % το 2022 και στη συνέχεια στο 58,0 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 3,6 % και 2,6 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Το εν λόγω έλλειμμα είναι χαμηλότερο από το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 για το 2022 και υψηλότερο για το 2023, κυρίως λόγω της πιο αισιόδοξης πρόβλεψης για την ανάπτυξη της αγοράς εργασίας το 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 61,7 % το 2022 και 58,3 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η εκτίμηση της μεσοπρόθεσμης (μέσος όρος δεκαετίας) αύξησης του δυνητικού προϊόντος είναι 2,0 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Σλοβακίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,0 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % το 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,0 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % το 2023 (12).

| (16) | Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβακία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβακία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβακία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σλοβακία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώθηκαν στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβακίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι συσταλτικός, στο + 0,3 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (13). Η Σλοβακία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (14). Επομένως, η Σλοβακία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Σε αυτήν περιλαμβάνονται οι πρόσθετες επιπτώσεις του κόστους παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Λόγω της υστέρησης της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής με τον πληθωρισμό, οι μείζονες κρατικές δαπάνες, όπως οι κοινωνικές παροχές εκτός αυτών σε είδος ή οι αμοιβές των εργαζομένων, έχουν ρυθμό ανάπτυξης χαμηλότερο από τον πληθωρισμό το 2022 και συμβάλλουν στον συσταλτικό προσανατολισμό. |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώθηκαν στο πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Σλοβακίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι συσταλτικός, στο + 0,3 % του ΑΕΠ, ενώ το Συμβούλιο συνέστησε υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό (13). Η Σλοβακία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,7 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (14). Επομένως, η Σλοβακία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,6 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Σε αυτήν περιλαμβάνονται οι πρόσθετες επιπτώσεις του κόστους παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). Λόγω της υστέρησης της τιμαριθμικής αναπροσαρμογής με τον πληθωρισμό, οι μείζονες κρατικές δαπάνες, όπως οι κοινωνικές παροχές εκτός αυτών σε είδος ή οι αμοιβές των εργαζομένων, έχουν ρυθμό ανάπτυξης χαμηλότερο από τον πληθωρισμό το 2022 και συμβάλλουν στον συσταλτικό προσανατολισμό.

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 0,8 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Σλοβακία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,0 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει σε γενικές γραμμές ουδέτερη συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Σε αυτήν περιλαμβάνεται το πρόσθετο κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε – 0,8 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (15). Η Σλοβακία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,0 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (16). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει σε γενικές γραμμές ουδέτερη συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Σε αυτήν περιλαμβάνεται το πρόσθετο κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,3 % το 2024 και σε 2,0 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί σε ποσοστό χαμηλότερο του 3 % του ΑΕΠ έως το 2023 και να παραμείνει κάτω από 3 % κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Αυτές οι προβλέψεις προϋποθέτουν περιορισμό της αύξησης των δημόσιων δαπανών —συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών των εργαζομένων και των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος— με ρυθμό χαμηλότερο από τον ρυθμό αύξησης των εσόδων και χαμηλότερο από την ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με την αύξησή του σε 58,2 % το 2024 και την υποχώρησή του σε 57,3 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 2,3 % το 2024 και σε 2,0 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί σε ποσοστό χαμηλότερο του 3 % του ΑΕΠ έως το 2023 και να παραμείνει κάτω από 3 % κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Αυτές οι προβλέψεις προϋποθέτουν περιορισμό της αύξησης των δημόσιων δαπανών —συμπεριλαμβανομένων των αμοιβών των εργαζομένων και των κοινωνικών μεταβιβάσεων σε είδος— με ρυθμό χαμηλότερο από τον ρυθμό αύξησης των εσόδων και χαμηλότερο από την ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να υποχωρήσει έως το 2025, ιδίως με την αύξησή του σε 58,2 % το 2024 και την υποχώρησή του σε 57,3 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται υψηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Το φορολογικό σύστημα της Σλοβακίας θα μπορούσε να μεταρρυθμιστεί με σκοπό την τόνωση της οικονομικής αποδοτικότητας, την προώθηση της περιβαλλοντικής και δημοσιονομικής βιωσιμότητας και τη βελτίωση της δικαιοσύνης, στηρίζοντας παράλληλα ευρύτερους στόχους πολιτικής. Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας είναι ιδιαίτερα υψηλή για τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα, σε σύγκριση τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Αντιθέτως, η περιβαλλοντική φορολογία και η φορολογία ακίνητης περιουσίας δεν αξιοποιούνται πλήρως. Η μεταβολή του φορολογικού μείγματος θα μπορούσε να στηρίξει την ανάπτυξη, καθώς και να συμβάλει στην προώθηση της πράσινης μετάβασης και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Η ενεργειακή ένταση της οικονομίας είναι σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης, αλλά τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους ανήλθαν σε 2,4 % το 2020, κοντά στον μέσο όρο της Ένωσης. Τα περιβαλλοντικά τέλη που σχετίζονται με τη διαχείριση των αποβλήτων και την ατμοσφαιρική ρύπανση δεν προωθούν επαρκώς την αποδοτική χρήση των πόρων και μειώνουν το κόστος για το περιβάλλον και την κοινωνία. Τα οδικά τέλη και τα τέλη ταξινόμησης οχημάτων δεν αντικατοπτρίζουν ικανοποιητικά την ένταση των εκπομπών. Οι περιβαλλοντικοί φόροι και τα σχετικά τέλη δεν υπόκεινται σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή, γεγονός που οδηγεί στη μείωση των «πράσινων» εσόδων σε βάθος χρόνου λόγω του πληθωρισμού. Όσον αφορά τη φορολογία της ακίνητης περιουσίας, τα έσοδα από τους περιοδικούς φόρους ακίνητης περιουσίας ήταν σχετικά χαμηλά το 2020 (0,5 % του ΑΕΠ έναντι ενωσιακού μέσου όρου 1,2 %). Η Σλοβακία δεν διαθέτει επί του παρόντος επαρκή στοιχεία που θα επιτρέψουν την επικαιροποίηση και την τιμαριθμική αναπροσαρμογή της φορολογικής βάσης ακίνητης περιουσίας σύμφωνα με τις τιμές της αγοράς, γεγονός που θα μπορούσε επίσης να μετριάσει εν μέρει τη συνεχιζόμενη ισχυρή ζήτηση για στέγαση και τη σχετική έντονη αύξηση των τιμών των κατοικιών. Επιπλέον, περαιτέρω προσπάθειες για την απλούστευση της φορολογίας και τη βελτίωση της συμμόρφωσης μπορούν να αυξήσουν τα δημόσια έσοδα και, ως εκ τούτου, να στηρίξουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και να βελτιώσουν τον δίκαιο χαρακτήρα της. Παρά τις βελτιώσεις, το έλλειμμα συμμόρφωσης όσον αφορά την καταβολή του φόρου προστιθέμενης αξίας διατηρήθηκε σε υψηλό επίπεδο το 2019 (16,1 % έναντι 10,4 % στην Ένωση). Περαιτέρω βελτιώσεις στη φορολογική διοίκηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ηλεκτρονική τιμολόγηση, τις προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις και την περαιτέρω ψηφιοποίηση, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην περαιτέρω μείωση των διαρροών στο φορολογικό σύστημα. |
| --- | --- |

(20)

Το φορολογικό σύστημα της Σλοβακίας θα μπορούσε να μεταρρυθμιστεί με σκοπό την τόνωση της οικονομικής αποδοτικότητας, την προώθηση της περιβαλλοντικής και δημοσιονομικής βιωσιμότητας και τη βελτίωση της δικαιοσύνης, στηρίζοντας παράλληλα ευρύτερους στόχους πολιτικής. Η φορολογική επιβάρυνση της εργασίας είναι ιδιαίτερα υψηλή για τα άτομα με χαμηλά εισοδήματα, σε σύγκριση τα υπόλοιπα κράτη μέλη. Αντιθέτως, η περιβαλλοντική φορολογία και η φορολογία ακίνητης περιουσίας δεν αξιοποιούνται πλήρως. Η μεταβολή του φορολογικού μείγματος θα μπορούσε να στηρίξει την ανάπτυξη, καθώς και να συμβάλει στην προώθηση της πράσινης μετάβασης και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Η ενεργειακή ένταση της οικονομίας είναι σημαντικά υψηλότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης, αλλά τα έσοδα από περιβαλλοντικούς φόρους ανήλθαν σε 2,4 % το 2020, κοντά στον μέσο όρο της Ένωσης. Τα περιβαλλοντικά τέλη που σχετίζονται με τη διαχείριση των αποβλήτων και την ατμοσφαιρική ρύπανση δεν προωθούν επαρκώς την αποδοτική χρήση των πόρων και μειώνουν το κόστος για το περιβάλλον και την κοινωνία. Τα οδικά τέλη και τα τέλη ταξινόμησης οχημάτων δεν αντικατοπτρίζουν ικανοποιητικά την ένταση των εκπομπών. Οι περιβαλλοντικοί φόροι και τα σχετικά τέλη δεν υπόκεινται σε τιμαριθμική αναπροσαρμογή, γεγονός που οδηγεί στη μείωση των «πράσινων» εσόδων σε βάθος χρόνου λόγω του πληθωρισμού. Όσον αφορά τη φορολογία της ακίνητης περιουσίας, τα έσοδα από τους περιοδικούς φόρους ακίνητης περιουσίας ήταν σχετικά χαμηλά το 2020 (0,5 % του ΑΕΠ έναντι ενωσιακού μέσου όρου 1,2 %). Η Σλοβακία δεν διαθέτει επί του παρόντος επαρκή στοιχεία που θα επιτρέψουν την επικαιροποίηση και την τιμαριθμική αναπροσαρμογή της φορολογικής βάσης ακίνητης περιουσίας σύμφωνα με τις τιμές της αγοράς, γεγονός που θα μπορούσε επίσης να μετριάσει εν μέρει τη συνεχιζόμενη ισχυρή ζήτηση για στέγαση και τη σχετική έντονη αύξηση των τιμών των κατοικιών. Επιπλέον, περαιτέρω προσπάθειες για την απλούστευση της φορολογίας και τη βελτίωση της συμμόρφωσης μπορούν να αυξήσουν τα δημόσια έσοδα και, ως εκ τούτου, να στηρίξουν τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και να βελτιώσουν τον δίκαιο χαρακτήρα της. Παρά τις βελτιώσεις, το έλλειμμα συμμόρφωσης όσον αφορά την καταβολή του φόρου προστιθέμενης αξίας διατηρήθηκε σε υψηλό επίπεδο το 2019 (16,1 % έναντι 10,4 % στην Ένωση). Περαιτέρω βελτιώσεις στη φορολογική διοίκηση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την ηλεκτρονική τιμολόγηση, τις προσυμπληρωμένες φορολογικές δηλώσεις και την περαιτέρω ψηφιοποίηση, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην περαιτέρω μείωση των διαρροών στο φορολογικό σύστημα.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Σλοβακία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, η ισχυρή έμφαση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στην εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς, τη δημόσια διακυβέρνηση και τις επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και η προβλεπόμενη συμβολή του στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη και επαρκής απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Σλοβακία. Η πρόκληση της επιτάχυνσης της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης αντιμετωπίζεται με αποφασιστικότητα και με ευρύ φάσμα μέτρων. Οι μακροχρόνιες προκλήσεις στην εκπαίδευση, την παιδική μέριμνα, την υγειονομική περίθαλψη, καθώς και στην έρευνα και την καινοτομία αντιμετωπίζονται επίσης με ολοκληρωμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των σοβαρότερων ελλείψεων, όπως η χαμηλή ποιότητα και η συμπεριληπτικότητα της εκπαίδευσης, ο κατακερματισμός του συντονισμού των πολιτικών στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, η ανεπαρκής συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και οι χαμηλές επιδόσεις στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Τα πρόσθετα μέτρα που προτείνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη βελτίωση του δικαστικού συστήματος, των δημόσιων συμβάσεων και της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν πολλές από τις υποκείμενες προκλήσεις, εάν εγκριθούν και εφαρμοστούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τις κατάλληλες διασφαλίσεις και την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και με τη δέουσα συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών. Τέλος, διάφορες μεταρρυθμίσεις αναμένεται να βελτιώσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Συνολικά, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπει φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, ιδίως στην υγειονομική περίθαλψη, την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, και τη δημόσια διοίκηση, οι οποίες επιπλέον αποσκοπούν στην περαιτέρω βελτίωση της σύγκλισης στη ζώνη του ευρώ και στην τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Σλοβακία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, η ισχυρή έμφαση του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας στην εκπαίδευση χωρίς αποκλεισμούς, τη δημόσια διακυβέρνηση και τις επενδύσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και η προβλεπόμενη συμβολή του στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων, μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη και επαρκής απάντηση στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Σλοβακία. Η πρόκληση της επιτάχυνσης της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης αντιμετωπίζεται με αποφασιστικότητα και με ευρύ φάσμα μέτρων. Οι μακροχρόνιες προκλήσεις στην εκπαίδευση, την παιδική μέριμνα, την υγειονομική περίθαλψη, καθώς και στην έρευνα και την καινοτομία αντιμετωπίζονται επίσης με ολοκληρωμένα μέτρα για την αντιμετώπιση των σοβαρότερων ελλείψεων, όπως η χαμηλή ποιότητα και η συμπεριληπτικότητα της εκπαίδευσης, ο κατακερματισμός του συντονισμού των πολιτικών στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, η ανεπαρκής συνεργασία δημόσιου-ιδιωτικού τομέα και οι χαμηλές επιδόσεις στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας. Τα πρόσθετα μέτρα που προτείνονται στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη βελτίωση του δικαστικού συστήματος, των δημόσιων συμβάσεων και της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες έχουν τη δυνατότητα να αντιμετωπίσουν πολλές από τις υποκείμενες προκλήσεις, εάν εγκριθούν και εφαρμοστούν σύμφωνα με τις απαιτήσεις του δικαίου της Ένωσης σχετικά με τις κατάλληλες διασφαλίσεις και την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και με τη δέουσα συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών. Τέλος, διάφορες μεταρρυθμίσεις αναμένεται να βελτιώσουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. Συνολικά, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας προβλέπει φιλόδοξες μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις, ιδίως στην υγειονομική περίθαλψη, την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, και τη δημόσια διοίκηση, οι οποίες επιπλέον αποσκοπούν στην περαιτέρω βελτίωση της σύγκλισης στη ζώνη του ευρώ και στην τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Σλοβακία αντιπροσωπεύουν το 45 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Σλοβακία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σλοβακίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Σλοβακία αντιπροσωπεύουν το 45 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Σλοβακία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Σλοβακία υπέβαλε στις 8 Απριλίου 2022 τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), αλλά δεν έχει υποβάλει ακόμα τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Σλοβακία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. Ειδικότερα, οι περιφερειακές ανισότητες στην ανταγωνιστικότητα και τους κοινωνικούς δείκτες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με συνδυαστική χρήση των διαφορετικών διαθέσιμων κονδυλίων. |
| --- | --- |

(23)

Η Σλοβακία υπέβαλε στις 8 Απριλίου 2022 τη συμφωνία εταιρικής σχέσης η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (17), αλλά δεν έχει υποβάλει ακόμα τα άλλα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Σλοβακία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. Ειδικότερα, οι περιφερειακές ανισότητες στην ανταγωνιστικότητα και τους κοινωνικούς δείκτες θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με συνδυαστική χρήση των διαφορετικών διαθέσιμων κονδυλίων.

| (24) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(24)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (25) | Από το 2015, η πρόοδος όσον αφορά τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό στάσιμη. Η σλοβακική οικονομία παρουσιάζει υψηλή ενεργειακή ένταση, εν μέρει λόγω της εξάρτησης του εκτεταμένου βιομηχανικού τομέα από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η Σλοβακία εξαρτάται ιδιαίτερα από τη Ρωσία για το φυσικό αέριο (85 % έναντι 44 % κατά μέσο όρο στην Ένωση) και το αργό πετρέλαιο (100 % έναντι 26 % κατά μέσο όρο στην Ένωση). Ωστόσο, η εξάρτηση από τη Ρωσία για τον λιθάνθρακα είναι μικρότερη σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (35 % έναντι 54 %) (18). Το ποσοστό του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα είναι ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης (24,9 % έναντι 24,4 % για την Ένωση), καθώς και το ποσοστό των στερεών ορυκτών καυσίμων (14 % έναντι 10,8 % για την Ένωση), ενώ το ποσοστό του πετρελαίου είναι χαμηλότερο (21,9 % έναντι 32,7 % για την Ένωση). Το ποσοστό της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα αντιστοιχούσε στο 24,6 % το 2020 (έναντι 13,1 % για την Ένωση). Η ταχύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης της Σλοβακίας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία και στον μετριασμό του κινδύνου ενεργειακής φτώχειας εν μέσω της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Το 2022 προγραμματίζονται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στον τομέα του σχεδιασμού της αγοράς και της στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η υιοθέτηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να επιταχυνθεί περαιτέρω με την αύξηση των ορίων για εξαιρέσεις σε οικοδομικές άδειες για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μικρής κλίμακας, τον εξορθολογισμό των διοικητικών διαδικασιών και των διαδικασιών αδειοδότησης σε ενιαία σημεία επαφής, τη μείωση των τελών σύνδεσης με το δίκτυο και τη βελτίωση της πρόσβασης στη διαθέσιμη δυναμικότητα του δικτύου. Η Σλοβακία έθεσε τέλος στην προσωρινή αναστολή για τη σύνδεση νέων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο τον Απρίλιο του 2021. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή ένας μελλοντοστραφής μηχανισμός που θα παρέχει διαφανείς και αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τη δυναμικότητα σύνδεσης νέων διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο. Για να εξυπηρετηθεί ο αυξανόμενος όγκος ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η Σλοβακία θα πρέπει να εκσυγχρονίσει τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, να δημιουργήσει νέες εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας και να ολοκληρώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο για το ανανεώσιμο υδρογόνο.
  Οι πρόσθετες επενδύσεις σε γεωθερμική ενέργεια, σε σταθμούς βιώσιμου βιομεθανίου και σε λύσεις με βάση το ανανεώσιμο υδρογόνο, οι οποίες τηρούν τα σχετικά κριτήρια βιωσιμότητας, θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση της υψηλής εγχώριας κατανάλωσης φυσικού αερίου. Υπάρχει επίσης περιθώριο για αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των συστημάτων τηλεθέρμανσης και ταχεία ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών θερμότητας που θα αντικαταστήσουν το φυσικό αέριο. Η προσπάθεια απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές μπορεί επίσης να βελτιωθεί σε περιφερειακό επίπεδο με τη δημιουργία περιφερειακών κέντρων βιώσιμης ενέργειας. |
| --- | --- |

(25)

Από το 2015, η πρόοδος όσον αφορά τη μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έχει παραμείνει σε μεγάλο βαθμό στάσιμη. Η σλοβακική οικονομία παρουσιάζει υψηλή ενεργειακή ένταση, εν μέρει λόγω της εξάρτησης του εκτεταμένου βιομηχανικού τομέα από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Σύμφωνα με στοιχεία του 2020, η Σλοβακία εξαρτάται ιδιαίτερα από τη Ρωσία για το φυσικό αέριο (85 % έναντι 44 % κατά μέσο όρο στην Ένωση) και το αργό πετρέλαιο (100 % έναντι 26 % κατά μέσο όρο στην Ένωση). Ωστόσο, η εξάρτηση από τη Ρωσία για τον λιθάνθρακα είναι μικρότερη σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (35 % έναντι 54 %) (18). Το ποσοστό του φυσικού αερίου στο ενεργειακό μείγμα είναι ελαφρώς πάνω από τον μέσο όρο της Ένωσης (24,9 % έναντι 24,4 % για την Ένωση), καθώς και το ποσοστό των στερεών ορυκτών καυσίμων (14 % έναντι 10,8 % για την Ένωση), ενώ το ποσοστό του πετρελαίου είναι χαμηλότερο (21,9 % έναντι 32,7 % για την Ένωση). Το ποσοστό της πυρηνικής ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα αντιστοιχούσε στο 24,6 % το 2020 (έναντι 13,1 % για την Ένωση). Η ταχύτερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας θα συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης της Σλοβακίας από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία και στον μετριασμό του κινδύνου ενεργειακής φτώχειας εν μέσω της αύξησης των τιμών της ενέργειας. Το 2022 προγραμματίζονται περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στον τομέα του σχεδιασμού της αγοράς και της στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, στο πλαίσιο του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η υιοθέτηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας μπορεί να επιταχυνθεί περαιτέρω με την αύξηση των ορίων για εξαιρέσεις σε οικοδομικές άδειες για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας μικρής κλίμακας, τον εξορθολογισμό των διοικητικών διαδικασιών και των διαδικασιών αδειοδότησης σε ενιαία σημεία επαφής, τη μείωση των τελών σύνδεσης με το δίκτυο και τη βελτίωση της πρόσβασης στη διαθέσιμη δυναμικότητα του δικτύου. Η Σλοβακία έθεσε τέλος στην προσωρινή αναστολή για τη σύνδεση νέων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο τον Απρίλιο του 2021. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη τεθεί σε εφαρμογή ένας μελλοντοστραφής μηχανισμός που θα παρέχει διαφανείς και αξιόπιστες πληροφορίες σχετικά με τη δυναμικότητα σύνδεσης νέων διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο δίκτυο. Για να εξυπηρετηθεί ο αυξανόμενος όγκος ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η Σλοβακία θα πρέπει να εκσυγχρονίσει τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, να δημιουργήσει νέες εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας και να ολοκληρώσει το ρυθμιστικό πλαίσιο για το ανανεώσιμο υδρογόνο.

Οι πρόσθετες επενδύσεις σε γεωθερμική ενέργεια, σε σταθμούς βιώσιμου βιομεθανίου και σε λύσεις με βάση το ανανεώσιμο υδρογόνο, οι οποίες τηρούν τα σχετικά κριτήρια βιωσιμότητας, θα συμβάλουν στην αντιμετώπιση της υψηλής εγχώριας κατανάλωσης φυσικού αερίου. Υπάρχει επίσης περιθώριο για αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των συστημάτων τηλεθέρμανσης και ταχεία ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών θερμότητας που θα αντικαταστήσουν το φυσικό αέριο. Η προσπάθεια απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές μπορεί επίσης να βελτιωθεί σε περιφερειακό επίπεδο με τη δημιουργία περιφερειακών κέντρων βιώσιμης ενέργειας.

| (26) | Θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για την ενεργειακή απόδοση. Ειδικότερα, είναι αναγκαίο να δοθεί έμφαση στις ριζικές και πράσινες ανακαινίσεις, να μειωθεί η κατανάλωση θερμότητας και να αυξηθούν οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές θερμότητας, συμπεριλαμβανομένων των αντλιών θερμότητας. Η Σλοβακία θα μπορούσε να επιταχύνει περαιτέρω τις ανακαινίσεις κτιρίων προσελκύοντας περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων για δημόσια κτίρια, παρέχοντας τεχνική βοήθεια, βελτιώνοντας τις ικανότητες υλοποίησης και την προσέγγιση «ενιαίου σημείου επαφής» και επενδύοντας σε πράσινες δεξιότητες. Επιπλέον, τα υψηλά επίπεδα αναντιστοιχίας δεξιοτήτων στην οικονομία απαιτούν την ενίσχυση των πολιτικών για την εκπαίδευση των ενηλίκων, μεταξύ άλλων και σε σχέση με την πράσινη μετάβαση. Απαιτούνται πρόσθετες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και τη μεταρρύθμιση των επενδύσεων σε κοινωνική στέγαση. Επιπλέον, θα πρέπει να θεσπιστούν διάφορα ρυθμιστικά και διοικητικά μέτρα για την επιτάχυνση της διαδικασίας έκδοσης αδειών κατασκευής, την απλούστευση των κανόνων εφαρμογής, την προσαρμογή των καθεστώτων ανακαίνισης και τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων δημόσιων αρχών και των χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Η λήψη πρόσθετων μέτρων και η παροχή κινήτρων θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την υψηλή ενεργειακή ένταση στη βιομηχανία, μεταξύ άλλων στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Αυτό περιλαμβάνει επενδυτικά προγράμματα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης με βάση ενεργειακούς ελέγχους. Τα καθεστώτα στήριξης θα πρέπει να είναι συμπληρωματικά (π.χ. με το καθεστώς απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές) και να στηρίζονται από ιδιωτικά χρηματοδοτικά και οικονομικά μέσα. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αναβάθμιση των στόχων ως προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, προκειμένου η Σλοβακία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(26)

Θα απαιτηθούν περαιτέρω προσπάθειες για την ενεργειακή απόδοση. Ειδικότερα, είναι αναγκαίο να δοθεί έμφαση στις ριζικές και πράσινες ανακαινίσεις, να μειωθεί η κατανάλωση θερμότητας και να αυξηθούν οι επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές θερμότητας, συμπεριλαμβανομένων των αντλιών θερμότητας. Η Σλοβακία θα μπορούσε να επιταχύνει περαιτέρω τις ανακαινίσεις κτιρίων προσελκύοντας περισσότερες ιδιωτικές επενδύσεις, μεταξύ άλλων για δημόσια κτίρια, παρέχοντας τεχνική βοήθεια, βελτιώνοντας τις ικανότητες υλοποίησης και την προσέγγιση «ενιαίου σημείου επαφής» και επενδύοντας σε πράσινες δεξιότητες. Επιπλέον, τα υψηλά επίπεδα αναντιστοιχίας δεξιοτήτων στην οικονομία απαιτούν την ενίσχυση των πολιτικών για την εκπαίδευση των ενηλίκων, μεταξύ άλλων και σε σχέση με την πράσινη μετάβαση. Απαιτούνται πρόσθετες προσπάθειες για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και τη μεταρρύθμιση των επενδύσεων σε κοινωνική στέγαση. Επιπλέον, θα πρέπει να θεσπιστούν διάφορα ρυθμιστικά και διοικητικά μέτρα για την επιτάχυνση της διαδικασίας έκδοσης αδειών κατασκευής, την απλούστευση των κανόνων εφαρμογής, την προσαρμογή των καθεστώτων ανακαίνισης και τη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων δημόσιων αρχών και των χρηματοδοτικών προγραμμάτων. Η λήψη πρόσθετων μέτρων και η παροχή κινήτρων θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν την υψηλή ενεργειακή ένταση στη βιομηχανία, μεταξύ άλλων στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Αυτό περιλαμβάνει επενδυτικά προγράμματα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης με βάση ενεργειακούς ελέγχους. Τα καθεστώτα στήριξης θα πρέπει να είναι συμπληρωματικά (π.χ. με το καθεστώς απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές) και να στηρίζονται από ιδιωτικά χρηματοδοτικά και οικονομικά μέσα. Θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αναβάθμιση των στόχων ως προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την ενεργειακή απόδοση, προκειμένου η Σλοβακία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (27) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Σλοβακία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Σλοβακία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(27)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Σλοβακία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Σλοβακία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (19), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (28) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(28)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (20) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (29) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Σλοβακία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(29)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Σλοβακία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σλοβακία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να καταστήσει το μείγμα φόρων αποτελεσματικότερο και πιο ευνοϊκό για μια βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη, μεταξύ άλλων με τη μόχλευση των δυνατοτήτων της περιβαλλοντικής φορολογίας και της φορολογίας ακίνητης περιουσίας. Να συνεχίσει την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης, μεταξύ άλλων με την περαιτέρω ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 13ης Ιουλίου 2021. Να υποβάλει τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή και, στη συνέχεια, να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας διευκολύνοντας περαιτέρω την πρόσβαση στο δίκτυο, θεσπίζοντας μέτρα για τον εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης και των διοικητικών διαδικασιών και εκσυγχρονίζοντας το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας. Να μειώσει την εξάρτηση από το φυσικό αέριο στη θέρμανση και τη βιομηχανία. Να προσαρμόσει τις πολιτικές ανακαινίσεων για την επιτάχυνση και την παροχή κινήτρων για ριζικές ανακαινίσεις κτιρίων.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Σλοβακίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 121).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 10156/2021 + COR 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σλοβακίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σλοβακίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 164).

11

(12)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

12

(13)  Το θετικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υστέρηση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει συσταλτική δημοσιονομική πολιτική.

13

(14)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

14

(15)  Το αρνητικό πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική.

15

(16)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

16

(17)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Σλοβακία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

18

(19)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

19

(20)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/213 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/213

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Φινλανδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2022 της Φινλανδίας

(2022/C 334/26)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 5 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Φινλανδία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Φινλανδία δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης σύσταση για σύσταση του Συμβουλίου σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ και πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο εξέδωσε τη σύσταση σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (4) («σύσταση του 2022 για τη ζώνη του ευρώ») στις 5 Απριλίου 2022 και την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (5) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (6) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Φινλανδίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (7) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Φινλανδίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (8). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (9) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 27 Μαΐου 2021, η Φινλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 29 Οκτωβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Φινλανδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 27 Μαΐου 2021, η Φινλανδία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 29 Οκτωβρίου 2021, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας (10). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Φινλανδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 13 Απριλίου 2022, η Φινλανδία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Φινλανδίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(10)

Στις 13 Απριλίου 2022, η Φινλανδία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, σύμφωνα με την προθεσμία που ορίζεται στο άρθρο 4 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. Σύμφωνα με το άρθρο 27 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 αποτυπώνει επίσης την εξαμηνιαία έκθεση της Φινλανδίας σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί όσον αφορά την υλοποίηση του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Φινλανδία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Φινλανδίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Φινλανδίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Φινλανδία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Φινλανδίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Φινλανδίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Φινλανδίας, καθώς το χρέος της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη και δεν πληρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, αν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022. |
| --- | --- |

(12)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε έκθεση βάσει του άρθρου 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης. Στην εν λόγω έκθεση εξετάστηκε η δημοσιονομική κατάσταση της Φινλανδίας, καθώς το χρέος της γενικής κυβέρνησης το 2021 υπερέβαινε την τιμή αναφοράς του 60 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) που ορίζει η Συνθήκη και δεν πληρούσε την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους. Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το κριτήριο του χρέους δεν πληρούνταν. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της 2ας Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέτασε, στο πλαίσιο της αξιολόγησης όλων των σχετικών παραγόντων, αν η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους απαιτεί ενδεχομένως υπερβολικά απαιτητική εμπροσθοβαρή δημοσιονομική προσπάθεια που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, κατά την Επιτροπή, η συμμόρφωση με την τιμή αναφοράς για τη μείωση του χρέους δεν κρίνεται αναγκαία υπό τις τρέχουσες εξαιρετικές οικονομικές συνθήκες. Όπως ανακοινώθηκε, η Επιτροπή δεν πρότεινε να κινηθούν νέες διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος την άνοιξη του 2022 και θα αξιολογήσει εκ νέου αν είναι αναγκαίο να προτείνει την κίνηση τέτοιων διαδικασιών το φθινόπωρο του 2022.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Φινλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Φινλανδίας μειώθηκε σε 2,6 % από 5,5 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Φινλανδίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 1,7 %. Τα μέτρα που έλαβε η Φινλανδία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 65,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 69,0 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (11), το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Φινλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Φινλανδίας μειώθηκε σε 2,6 % από 5,5 % του ΑΕΠ το 2020. Η απόκριση της Φινλανδίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 2,8 % του ΑΕΠ το 2020 σε 1,7 %. Τα μέτρα που έλαβε η Φινλανδία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν προσωρινά ή συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 65,8 % του ΑΕΠ το 2021 από 69,0 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,5 % το 2022 και κατά 1,7 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν ελαφρώς μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2022 και 1,7 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 2,2 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,7 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 66,2 % το 2022 και στο 66,9 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,2 % και 1,7 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 65,9 % το 2022 και 66,6 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 1,2 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Φινλανδίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,5 % το 2022 και κατά 1,7 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν ελαφρώς μεγαλύτερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 1,6 % το 2022 και 1,7 % το 2023. Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα μειωθεί στο 2,2 % του ΑΕΠ το 2022 και στο 1,7 % το 2023. Η μείωση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ισχυρή ανάπτυξη της οικονομικής δραστηριότητας και την κατάργηση των περισσότερων μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στο 66,2 % το 2022 και στο 66,9 % το 2023. Με βάση τα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα ίσο με 2,2 % και 1,7 % του ΑΕΠ αντίστοιχα για το 2022 και το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 65,9 % το 2022 και 66,6 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται στο 1,2 %. Ωστόσο, η εν λόγω εκτίμηση δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Φινλανδίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 1,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,2 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε προσωρινά φορολογικά μέτρα (όπως έκπτωση για έξοδα ταξιδίου). Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % το 2023 (13), καθώς και από την αύξηση του κόστους των αμυντικών δαπανών κατά 0,3 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,1 % του ΑΕΠ το 2023. |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 1,7 % του ΑΕΠ το 2021 σε 0,2 % το 2022. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 του ΑΕΠ το 2023 (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται κυρίως σε προσωρινά φορολογικά μέτρα (όπως έκπτωση για έξοδα ταξιδίου). Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Το δημόσιο έλλειμμα επηρεάζεται επίσης από το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία, το οποίο, στις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, προβλέπεται να ανέλθει σε 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,2 % το 2023 (13), καθώς και από την αύξηση του κόστους των αμυντικών δαπανών κατά 0,3 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,1 % του ΑΕΠ το 2023.

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Φινλανδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Φινλανδίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 0,6 % του ΑΕΠ (14). Η Φινλανδία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Φινλανδία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και συμπεριλαμβανομένων των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 της Φινλανδίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 0,6 % του ΑΕΠ (14). Η Φινλανδία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετων επενδύσεων, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων το 2022 (15). Επομένως, η Φινλανδία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει γενικά ουδέτερη συμβολή ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,3 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Φινλανδία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε 0,3 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Φινλανδία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετες επενδύσεις για τη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,2 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτό περιλαμβάνει τον αντίκτυπο από τη σταδιακή κατάργηση των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας (0,1 % του ΑΕΠ) και το πρόσθετο κόστος για την παροχή προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (19) | Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 1,4 % το 2024 και σε 1,8 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 68,0 % το 2024 και στη συνέχεια σε 69,1 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, το έλλειμμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να μειωθεί σταδιακά σε 1,4 % το 2024 και σε 1,8 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί έως το 2025, συγκεκριμένα σε 68,0 % το 2024 και στη συνέχεια σε 69,1 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται μέτριοι μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της Φινλανδίας παρέχει ευρεία κάλυψη και αποτελεσματική προστασία από τη φτώχεια, το οποίο όμως χαρακτηρίζεται επίσης από υψηλή πολυπλοκότητα και ορισμένες εγγενείς ανεπάρκειες. Ειδικότερα, αυτό αφορά τον συνδυασμό εισοδήματος από εργασία και κοινωνικών παροχών και την αντιμετώπιση της μακροχρόνιας ανεργίας. Η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης θα είναι καίριας σημασίας για τον εξορθολογισμό του συστήματος, την αύξηση των κινήτρων για εργασία με παράλληλη διατήρηση της κοινωνικής προστασίας και την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, σύμφωνα με τους μακροπρόθεσμους στόχους της κυβέρνησης. Αναμένεται να αυξήσει τα δημόσια έσοδα από τους φόρους εισοδήματος και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των δαπανών κοινωνικής προστασίας, με αποτέλεσμα τη στήριξη της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Το 2020, ανατέθηκε σε ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή ο σχεδιασμός της μεταρρύθμισης έως το 2027. Τον Ιανουάριο του 2022, η επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα των εργασιών χαρτογράφησης των προβλημάτων και το επόμενο στάδιο συνίσταται στην ανάπτυξη πιθανών λύσεων στα προβλήματα που εντοπίστηκαν και στην ανάλυση εναλλακτικών τρόπων οργάνωσης της κοινωνικής ασφάλισης. Η υιοθέτηση κυβερνητικού χάρτη πορείας για τη μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης, με βάση τις εργασίες της επιτροπής, αναμένεται να προωθήσει την πρόοδο στην προετοιμασία της μεταρρύθμισης και να προετοιμάσει το έδαφος για την εφαρμογή της. |
| --- | --- |

(20)

Το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της Φινλανδίας παρέχει ευρεία κάλυψη και αποτελεσματική προστασία από τη φτώχεια, το οποίο όμως χαρακτηρίζεται επίσης από υψηλή πολυπλοκότητα και ορισμένες εγγενείς ανεπάρκειες. Ειδικότερα, αυτό αφορά τον συνδυασμό εισοδήματος από εργασία και κοινωνικών παροχών και την αντιμετώπιση της μακροχρόνιας ανεργίας. Η συνολική μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης θα είναι καίριας σημασίας για τον εξορθολογισμό του συστήματος, την αύξηση των κινήτρων για εργασία με παράλληλη διατήρηση της κοινωνικής προστασίας και την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης, σύμφωνα με τους μακροπρόθεσμους στόχους της κυβέρνησης. Αναμένεται να αυξήσει τα δημόσια έσοδα από τους φόρους εισοδήματος και να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των δαπανών κοινωνικής προστασίας, με αποτέλεσμα τη στήριξη της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών. Το 2020, ανατέθηκε σε ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή ο σχεδιασμός της μεταρρύθμισης έως το 2027. Τον Ιανουάριο του 2022, η επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα των εργασιών χαρτογράφησης των προβλημάτων και το επόμενο στάδιο συνίσταται στην ανάπτυξη πιθανών λύσεων στα προβλήματα που εντοπίστηκαν και στην ανάλυση εναλλακτικών τρόπων οργάνωσης της κοινωνικής ασφάλισης. Η υιοθέτηση κυβερνητικού χάρτη πορείας για τη μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης, με βάση τις εργασίες της επιτροπής, αναμένεται να προωθήσει την πρόοδο στην προετοιμασία της μεταρρύθμισης και να προετοιμάσει το έδαφος για την εφαρμογή της.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Φινλανδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει την επικαιροποίηση του νόμου για την κλιματική αλλαγή και τις μεταρρυθμίσεις για τη συνεχή μάθηση, καθώς και τις μεταρρυθμίσεις στον κοινωνικό τομέα και στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την τόνωση της απασχόλησης, καθώς και μέτρα για την ενίσχυση της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη στήριξη της δημιουργίας θετικού μητρώου πιστώσεων. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Φινλανδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει την επικαιροποίηση του νόμου για την κλιματική αλλαγή και τις μεταρρυθμίσεις για τη συνεχή μάθηση, καθώς και τις μεταρρυθμίσεις στον κοινωνικό τομέα και στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Περιλαμβάνει επίσης μέτρα για την τόνωση της απασχόλησης, καθώς και μέτρα για την ενίσχυση της καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και τη στήριξη της δημιουργίας θετικού μητρώου πιστώσεων.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Φινλανδία αντιπροσωπεύουν το 50,1 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 27,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Φινλανδία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Φινλανδίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Φινλανδία αντιπροσωπεύουν το 50,1 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 27,5 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Φινλανδία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Στις 5 Μαΐου 2022, η Επιτροπή ενέκρινε τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής, τα οποία προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) για τη Φινλανδία, με εξαίρεση το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής για τις νήσους Åland. Οι νήσοι Åland υπέβαλαν το πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 στις 4 Απριλίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Φινλανδία έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Στις 5 Μαΐου 2022, η Επιτροπή ενέκρινε τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής, τα οποία προβλέπονται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18) για τη Φινλανδία, με εξαίρεση το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής για τις νήσους Åland. Οι νήσοι Åland υπέβαλαν το πρόγραμμα της πολιτικής συνοχής που προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 στις 4 Απριλίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Φινλανδία έλαβε υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(24)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (25) | Μολονότι η φινλανδική οικονομία είναι μία από τις πιο ενεργοβόρες στην Ένωση, η Φινλανδία έθεσε ως στόχο να επιτύχει ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα έως το 2035 και να καταστεί η πρώτη κοινωνία κοινωνικής πρόνοιας χωρίς ορυκτά καύσιμα μετ’ ου πολύ. Η ενέργεια, η βιομηχανία, οι μεταφορές και τα κτίρια είναι οι κύριοι τομείς που θα πρέπει να συμβάλουν σε σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι προκλήσεις για την επίτευξη αυτού του στόχου περιλαμβάνουν σημαντικό κενό ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, καθώς και καθυστερήσεις στις επενδύσεις στην ανανεώσιμη ενέργεια λόγω της συσσώρευσης περιβαλλοντικών αδειών που χρήζουν επεξεργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, η Φινλανδία εξαρτάτο σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αερίου (67 % έναντι 44 % στην Ένωση), πετρελαίου (84 % έναντι 26 % στην Ένωση) και άνθρακα (55 % έναντι 54 % στην Ένωση) από τη Ρωσία (19). Ωστόσο, η φινλανδική οικονομία εξαρτάται μόνο σε περιορισμένο βαθμό από τις εισαγωγές αερίου (που αντιπροσώπευαν το 6,9 % του ενεργειακού μείγματος το 2020), οι δε εισαγωγές και των τριών πόρων μπορούν να αντικατασταθούν σε μεγάλο βαθμό από άλλα καύσιμα ή εισαγωγές από άλλες χώρες. Η Φινλανδία εφαρμόζει μέτρα έκτακτης ανάγκης για να διασφαλίσει ότι οι τομείς που εξαρτώνται από αυτά τα καύσιμα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν σε περίπτωση διαταραχών στον εφοδιασμό και λαμβάνει μέτρα για τη διαφοροποίηση των εισαγωγών ενέργειας από τη Ρωσία. Η Φινλανδία χρησιμοποιεί ελάχιστες ποσότητες αερίου για τη θέρμανση των κατοικιών, ενώ οι μονάδες παραγωγής ενέργειας μπορούν γενικά να αντικαταστήσουν τη χρήση αερίου με άλλα καύσιμα. Η Φινλανδία δεν έχει πρόσβαση σε εγχώριες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου, αλλά ο αγωγός αερίου αμφίδρομης ροής Balticconnector άρχισε να λειτουργεί το 2020 και η χώρα αναμένει να ολοκληρώσει τον τρίτο τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2022. Μαζί με τους δύο ήδη υπάρχοντες τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ και πιθανά μελλοντικά έργα, η συνολική δυναμικότητα εισαγωγής αερίου αναμένεται σύντομα να καλύψει σημαντικό μερίδιο των αναγκών εισαγωγής αερίου στη Φινλανδία. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Φινλανδία υπέγραψε δεκαετή συμφωνία μίσθωσης για πλωτό τερματικό σταθμό ΥΦΑ στις 20 Μαΐου 2022.
  Περίπου το ένα τρίτο του ενεργειακού μείγματος της Φινλανδίας εξακολουθεί να αποτελείται από πετρέλαιο και άνθρακα, παρότι η Φινλανδία διαφοροποιεί επίσης τις εισαγωγές πετρελαίου και άνθρακα από τη Ρωσία και προτίθεται να αυξήσει την εγχώρια βιώσιμη παραγωγή βιοαερίου, μεταξύ άλλων για χρήση στις μεταφορές βαρέων φορτίων. Η πυρηνική ενέργεια αντιπροσώπευε το 17 % του ενεργειακού μείγματος το 2020, με τη Ρωσία να αποτελεί σημαντική πηγή πυρηνικού καυσίμου. Το ποσοστό διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας της Φινλανδίας είναι επί του παρόντος 29 %, αλλά αναμένεται να αυξηθεί μεσοπρόθεσμα. Η εγχώρια μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας της Φινλανδίας θα μπορούσε να ενισχυθεί. Συνολικά, μολονότι η Φινλανδία απομακρύνεται από την περιορισμένη εξάρτησή της από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία, οι τρέχουσες συνθήκες απαιτούν επιτάχυνση και αύξηση των επενδύσεων στην απανθρακοποίηση και τη διασφάλιση της ενεργειακής απόδοσης και της ασφάλειας του εφοδιασμού. Αυτό περιλαμβάνει τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης για την εκκαθάριση των συσσωρευμένων εκκρεμών ενεργειακών έργων και τη διευκόλυνση πρόσθετων επενδύσεων προτεραιότητας. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Φινλανδία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(25)

Μολονότι η φινλανδική οικονομία είναι μία από τις πιο ενεργοβόρες στην Ένωση, η Φινλανδία έθεσε ως στόχο να επιτύχει ουδέτερο ισοζύγιο άνθρακα έως το 2035 και να καταστεί η πρώτη κοινωνία κοινωνικής πρόνοιας χωρίς ορυκτά καύσιμα μετ’ ου πολύ. Η ενέργεια, η βιομηχανία, οι μεταφορές και τα κτίρια είναι οι κύριοι τομείς που θα πρέπει να συμβάλουν σε σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Οι προκλήσεις για την επίτευξη αυτού του στόχου περιλαμβάνουν σημαντικό κενό ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων, καθώς και καθυστερήσεις στις επενδύσεις στην ανανεώσιμη ενέργεια λόγω της συσσώρευσης περιβαλλοντικών αδειών που χρήζουν επεξεργασίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του 2020, η Φινλανδία εξαρτάτο σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές αερίου (67 % έναντι 44 % στην Ένωση), πετρελαίου (84 % έναντι 26 % στην Ένωση) και άνθρακα (55 % έναντι 54 % στην Ένωση) από τη Ρωσία (19). Ωστόσο, η φινλανδική οικονομία εξαρτάται μόνο σε περιορισμένο βαθμό από τις εισαγωγές αερίου (που αντιπροσώπευαν το 6,9 % του ενεργειακού μείγματος το 2020), οι δε εισαγωγές και των τριών πόρων μπορούν να αντικατασταθούν σε μεγάλο βαθμό από άλλα καύσιμα ή εισαγωγές από άλλες χώρες. Η Φινλανδία εφαρμόζει μέτρα έκτακτης ανάγκης για να διασφαλίσει ότι οι τομείς που εξαρτώνται από αυτά τα καύσιμα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν σε περίπτωση διαταραχών στον εφοδιασμό και λαμβάνει μέτρα για τη διαφοροποίηση των εισαγωγών ενέργειας από τη Ρωσία. Η Φινλανδία χρησιμοποιεί ελάχιστες ποσότητες αερίου για τη θέρμανση των κατοικιών, ενώ οι μονάδες παραγωγής ενέργειας μπορούν γενικά να αντικαταστήσουν τη χρήση αερίου με άλλα καύσιμα. Η Φινλανδία δεν έχει πρόσβαση σε εγχώριες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου, αλλά ο αγωγός αερίου αμφίδρομης ροής Balticconnector άρχισε να λειτουργεί το 2020 και η χώρα αναμένει να ολοκληρώσει τον τρίτο τερματικό σταθμό υγροποιημένου φυσικού αερίου (ΥΦΑ) κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2022. Μαζί με τους δύο ήδη υπάρχοντες τερματικούς σταθμούς ΥΦΑ και πιθανά μελλοντικά έργα, η συνολική δυναμικότητα εισαγωγής αερίου αναμένεται σύντομα να καλύψει σημαντικό μερίδιο των αναγκών εισαγωγής αερίου στη Φινλανδία. Συνιστάται οι νέες επενδύσεις σε υποδομές και δίκτυα που σχετίζονται με το αέριο να είναι, στο μέτρο του δυνατού, ανθεκτικές σε μελλοντικές εξελίξεις, ώστε να διευκολυνθεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητά τους μέσω της μελλοντικής αναπροσαρμογής για χρήση βιώσιμων καυσίμων. Η Φινλανδία υπέγραψε δεκαετή συμφωνία μίσθωσης για πλωτό τερματικό σταθμό ΥΦΑ στις 20 Μαΐου 2022.

Περίπου το ένα τρίτο του ενεργειακού μείγματος της Φινλανδίας εξακολουθεί να αποτελείται από πετρέλαιο και άνθρακα, παρότι η Φινλανδία διαφοροποιεί επίσης τις εισαγωγές πετρελαίου και άνθρακα από τη Ρωσία και προτίθεται να αυξήσει την εγχώρια βιώσιμη παραγωγή βιοαερίου, μεταξύ άλλων για χρήση στις μεταφορές βαρέων φορτίων. Η πυρηνική ενέργεια αντιπροσώπευε το 17 % του ενεργειακού μείγματος το 2020, με τη Ρωσία να αποτελεί σημαντική πηγή πυρηνικού καυσίμου. Το ποσοστό διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας της Φινλανδίας είναι επί του παρόντος 29 %, αλλά αναμένεται να αυξηθεί μεσοπρόθεσμα. Η εγχώρια μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας της Φινλανδίας θα μπορούσε να ενισχυθεί. Συνολικά, μολονότι η Φινλανδία απομακρύνεται από την περιορισμένη εξάρτησή της από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία, οι τρέχουσες συνθήκες απαιτούν επιτάχυνση και αύξηση των επενδύσεων στην απανθρακοποίηση και τη διασφάλιση της ενεργειακής απόδοσης και της ασφάλειας του εφοδιασμού. Αυτό περιλαμβάνει τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης για την εκκαθάριση των συσσωρευμένων εκκρεμών ενεργειακών έργων και τη διευκόλυνση πρόσθετων επενδύσεων προτεραιότητας. Θα χρειαστεί μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης, προκειμένου η Φινλανδία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (26) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς το ουδέτερο ισοζύγιο διοξειδίου του άνθρακα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Φινλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Φινλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(26)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς το ουδέτερο ισοζύγιο διοξειδίου του άνθρακα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Φινλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Φινλανδία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (27) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(27)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σταθερότητας του 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (28) | Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Φινλανδία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2. |
| --- | --- |

(28)

Δεδομένης της στενής διασύνδεσης των οικονομιών των κρατών μελών της ζώνης του ευρώ και της συλλογικής συνεισφοράς τους στη λειτουργία της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, το Συμβούλιο συνέστησε στα κράτη μέλη της ζώνης του ευρώ να λάβουν μέτρα, μεταξύ άλλων μέσω των οικείων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, για να εφαρμόσουν τις συστάσεις που ορίζονται στη σύσταση του 2022 σχετικά με τη ζώνη του ευρώ. Για τη Φινλανδία, αυτό αντικατοπτρίζεται ιδίως στις συστάσεις 1 και 2.

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Φινλανδία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να υποβάλει προτάσεις πολιτικής για τη μεταρρύθμιση της κοινωνικής ασφάλισης, με στόχο την αύξηση της αποδοτικότητας του συστήματος κοινωνικών παροχών, τη βελτίωση των κινήτρων για εργασία, καθώς και τη στήριξη της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 29ης Οκτωβρίου 2021. Να προχωρήσει στην εφαρμογή του συμφωνηθέντος προγράμματος της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027 για τη Φινλανδία και να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027 για τις νήσους Åland και το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα και να διαφοροποιήσει τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων. Να επιταχύνει την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μεταξύ άλλων με τον περαιτέρω εξορθολογισμό των διαδικασιών αδειοδότησης, και να ενισχύσει τις επενδύσεις στην απανθρακοποίηση της βιομηχανίας και των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένου του εξηλεκτρισμού του τομέα των μεταφορών. Να αναπτύξει ενεργειακές υποδομές για την αύξηση της ασφάλειας του εφοδιασμού.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 5ης Απριλίου 2022, σχετικά με την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ (ΕΕ C 153 της 7.4.2022, σ. 1).

4

(5)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

5

(6)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

6

(7)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας 2021 της Φινλανδίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 126).

7

(8)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

8

(9)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

9

(10)  ST 12524/2021· ST 12524/2021 ADD 1.

10

(11)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Φινλανδίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Φινλανδίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 171).

11

(12)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν επεκτατική συμβολή ύψους 0,3 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν συσταλτική συμβολή ύψους 0,2 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Φινλανδία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου. Από τον Μάιο του 2022, μετά τη μονομερή αναστολή του εφοδιασμού με αέριο από την Gazprom, η Φινλανδία δεν λαμβάνει πλέον προμήθειες αερίου από τη Ρωσία.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

20

(21)  Δυνάμει του άρθρου 5 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 334/221 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 334/221

---

ΣΥΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ

της 12ης Ιουλίου 2022

σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων 2022 της Σουηδίας και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2022 της Σουηδίας

(2022/C 334/27)

ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ,

Έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 121 παράγραφος 2 και το άρθρο 148 παράγραφος 4,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1466/97 του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 1997, για την ενίσχυση της εποπτείας της δημοσιονομικής κατάστασης και την εποπτεία και τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών (1), και ιδίως το άρθρο 9 παράγραφος 2,

Έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Νοεμβρίου 2011, σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών (2), και ιδίως το άρθρο 6 παράγραφος 1,

Έχοντας υπόψη τη σύσταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

Έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Απασχόλησης,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Οικονομικής και Δημοσιονομικής Επιτροπής,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας,

Έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής Οικονομικής Πολιτικής,

Εκτιμώντας τα ακόλουθα:

| (1) | Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Ο κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (3), με τον οποίο θεσπίστηκε ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρχισε να ισχύει στις 19 Φεβρουαρίου 2021. Ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας παρέχει χρηματοδοτική στήριξη για την πραγματοποίηση μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, που συνεπάγεται δημοσιονομική ώθηση χρηματοδοτούμενη από την Ένωση. Συμβάλλει στην οικονομική ανάκαμψη και στην υλοποίηση βιώσιμων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων που ενισχύουν την ανάπτυξη, ιδίως για την προώθηση της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και τη δυνητική ανάπτυξη των οικονομιών των κρατών μελών. Συμβάλλει επίσης στην ενίσχυση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και στην τόνωση της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Η μέγιστη χρηματοδοτική συνεισφορά ανά κράτος μέλος στο πλαίσιο του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας θα επικαιροποιηθεί τον Ιούνιο του 2022, σύμφωνα με το άρθρο 11 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241.

| (2) | Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σουηδία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022. |
| --- | --- |

(2)

Στις 24 Νοεμβρίου 2021, η Επιτροπή ενέκρινε την ετήσια έρευνα για τη βιώσιμη ανάπτυξη, η οποία σηματοδότησε την έναρξη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών για το 2022. Ελήφθη δεόντως υπόψη η κοινωνική δέσμευση του Πόρτο, που υπογράφηκε στις 7 Μαΐου 2021, για την περαιτέρω υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων που διακηρύχθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή στις 17 Νοεμβρίου 2017. Στις 25 Μαρτίου 2022, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο ενέκρινε τις προτεραιότητες της ετήσιας έρευνας για τη βιώσιμη ανάπτυξη 2022. Στις 24 Νοεμβρίου 2021, βάσει του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης την έκθεση του μηχανισμού επαγρύπνησης, στην οποία η Σουηδία συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών για τα οποία απαιτείται εμπεριστατωμένη επισκόπηση. Την ίδια ημερομηνία, η Επιτροπή ενέκρινε επίσης πρόταση σχετικά με την κοινή έκθεση του 2022 για την απασχόληση, η οποία αναλύει την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών για την απασχόληση και των αρχών του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων. Το Συμβούλιο ενέκρινε την κοινή έκθεση για την απασχόληση στις 14 Μαρτίου 2022.

| (3) | Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια. |
| --- | --- |

(3)

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, μετά την παγκόσμια πανδημία, μετέβαλε σημαντικά το γεωπολιτικό και οικονομικό πλαίσιο. Ο αντίκτυπος της εισβολής στις οικονομίες των κρατών μελών έγινε αισθητός, μεταξύ άλλων με την αύξηση των τιμών της ενέργειας, των τροφίμων και των πρώτων υλών και τις προοπτικές ασθενέστερης ανάπτυξης. Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας επιβαρύνουν σε ιδιαίτερα μεγάλο βαθμό τα πλέον ευάλωτα νοικοκυριά που δοκιμάζονται ή κινδυνεύουν από την ενεργειακή φτώχεια καθώς και εταιρείες που είναι ιδιαίτερα ευάλωτες στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας. Η Ένωση διαπιστώνει επίσης μια άνευ προηγουμένου εισροή ανθρώπων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Οι οικονομικές επιπτώσεις του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας έχουν επηρεάσει ασύμμετρα τα κράτη μέλη. Στο πλαίσιο αυτό, στις 4 Μαρτίου 2022, η οδηγία 2001/55/ΕΚ (4) του Συμβουλίου ενεργοποιήθηκε για πρώτη φορά με την εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 (5) του Συμβουλίου, η οποία παρέχει στους εκτοπισθέντες από την Ουκρανία το δικαίωμα νόμιμης διαμονής στην Ένωση, καθώς και πρόσβαση στην εκπαίδευση και την κατάρτιση, στην αγορά εργασίας, στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, στη στέγαση και στην κοινωνική πρόνοια.

| (4) | Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. |
| --- | --- |

(4)

Λαμβανομένης υπόψη της ταχέως μεταβαλλόμενης οικονομικής και γεωπολιτικής κατάστασης, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο συνεχίζει τον εκτεταμένο συντονισμό των οικονομικών πολιτικών και των πολιτικών απασχόλησης το 2022, ενώ παράλληλα εξελίσσεται σύμφωνα με τις απαιτήσεις εφαρμογής του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, όπως περιγράφεται στην ετήσια έρευνα του 2022 για τη βιώσιμη ανάπτυξη. Η εφαρμογή των εγκριθέντων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας είναι απαραίτητη για την υλοποίηση των προτεραιοτήτων πολιτικής στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, δεδομένου ότι τα σχέδια καλύπτουν όλες τις ειδικές ανά χώρα συστάσεις που εκδόθηκαν στους κύκλους των Ευρωπαϊκών Εξαμήνων του 2019 και του 2020 ή ένα σημαντικό υποσύνολό τους. Οι ειδικές ανά χώρα συστάσεις του 2019 και του 2020 παραμένουν εξίσου συναφείς και για τα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας που αναθεωρούνται, επικαιροποιούνται ή τροποποιούνται σύμφωνα με τα άρθρα 14, 18 και 21 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, επιπλέον των άλλων ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία υποβολής αυτών των αναθεωρημένων, επικαιροποιημένων ή τροποποιημένων σχεδίων ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

| (5) | Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023. |
| --- | --- |

(5)

Η γενική ρήτρα διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης εφαρμόζεται από τον Μάρτιο του 2020. Στην ανακοίνωσή της της 3ης Μαρτίου 2021, με τίτλο «Ένας χρόνος από την έξαρση της πανδημίας COVID-19: απόκριση σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής», η Επιτροπή εξέφρασε την άποψη ότι η απόφαση όσον αφορά την απενεργοποίηση ή τη συνέχιση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να ληφθεί στο πλαίσιο συνολικής αξιολόγησης της κατάστασης της οικονομίας, με βασικό ποσοτικό κριτήριο το επίπεδο της οικονομικής δραστηριότητας στην Ένωση ή στη ζώνη του ευρώ σε σύγκριση με τα προ κρίσης επίπεδα (τέλη του 2019). Η αυξημένη αβεβαιότητα και οι έντονοι κίνδυνοι δυσμενέστερων εξελίξεων για τις οικονομικές προοπτικές λόγω του πολέμου στην Ευρώπη, οι άνευ προηγουμένου αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και οι συνεχιζόμενες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού δικαιολογούν την παράταση της εφαρμογής της γενικής ρήτρας διαφυγής του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης έως το 2023.

| (6) | Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (6) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Σουηδίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων. |
| --- | --- |

(6)

Σύμφωνα με την προσέγγιση που υιοθέτησε το Συμβούλιο στη σύστασή του της 18ης Ιουνίου 2021 (6) για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Σουηδίας, ο συνολικός δημοσιονομικός προσανατολισμός μετράται επί του παρόντος καλύτερα με βάση τη μεταβολή των πρωτογενών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) αλλά συμπεριλαμβανομένων των δαπανών που χρηματοδοτούνται με μη επιστρεπτέα στήριξη (επιχορηγήσεις) από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης, ως προς τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη (7). Πέραν του συνολικού δημοσιονομικού προσανατολισμού, προκειμένου να αξιολογηθεί αν η εθνική δημοσιονομική πολιτική είναι συνετή και αν η σύνθεσή της συμβάλλει σε μια βιώσιμη ανάκαμψη που συνάδει με την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, δίνεται επίσης προσοχή στην εξέλιξη των εθνικά χρηματοδοτούμενων (8) πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των μέτρων διακριτικής ευχέρειας στο σκέλος των εσόδων και εξαιρουμένων των προσωρινών μέτρων έκτακτης ανάγκης που συνδέονται με την κρίση της νόσου COVID-19) και των επενδύσεων.

| (7) | Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022. |
| --- | --- |

(7)

Στις 2 Μαρτίου 2022, η Επιτροπή εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία παρέχει ευρείες κατευθύνσεις για τη δημοσιονομική πολιτική το 2023 («δημοσιονομικές κατευθύνσεις»), με στόχο να στηρίξει την κατάρτιση των προγραμμάτων σταθερότητας και σύγκλισης των κρατών μελών και, ως εκ τούτου, να ενισχύσει τον συντονισμό των πολιτικών. Η Επιτροπή επισήμανε ότι, με βάση τις μακροοικονομικές προοπτικές των χειμερινών προβλέψεων του 2022, η μετάβαση από έναν συνολικό υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό την περίοδο 2020-2022 σε έναν γενικά ουδέτερο συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό φαίνεται πρόσφορη το 2023, ενώ βρίσκεται σε ετοιμότητα ώστε να αντιδρά ανάλογα με την εξελισσόμενη οικονομική κατάσταση. Η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται μεταξύ των κρατών μελών και να λαμβάνουν υπόψη πιθανές δευτερογενείς συνέπειες μεταξύ των χωρών. Η Επιτροπή κάλεσε τα κράτη μέλη να αποτυπώσουν τις κατευθύνσεις στα οικεία προγράμματα σταθερότητας και σύγκλισης. Η Επιτροπή δεσμεύτηκε να παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς τις οικονομικές εξελίξεις και να προσαρμόζει αναλόγως τις κατευθύνσεις πολιτικής της, το αργότερο στο πλαίσιο της εαρινής δέσμης του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου στα τέλη Μαΐου 2022.

| (8) | Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία. |
| --- | --- |

(8)

Όσον αφορά τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις, οι δημοσιονομικές συστάσεις για το 2023 λαμβάνουν υπόψη την επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών, την αυξημένη αβεβαιότητα και περαιτέρω κινδύνους δυσμενέστερων εξελίξεων, καθώς και τον υψηλότερο πληθωρισμό σε σύγκριση με τις χειμερινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική απόκριση πρέπει να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και την ενεργειακή ασφάλεια και να διατηρήσει την αγοραστική δύναμη των πλέον ευάλωτων νοικοκυριών, ώστε να μετριαστεί ο αντίκτυπος της αύξησης των τιμών της ενέργειας και να περιοριστούν κατά το δυνατόν οι πληθωριστικές πιέσεις από τις έμμεσες επιπτώσεις μέσω στοχευμένων και προσωρινών μέτρων. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να παραμείνει ευέλικτη ώστε να προσαρμόζεται στις ταχέως εξελισσόμενες συνθήκες, συμπεριλαμβανομένων των προκλήσεων που ανακύπτουν από τον επιθετικό πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας όσον αφορά την άμυνα και την ασφάλεια, και πρέπει να είναι διαφοροποιημένη μεταξύ των κρατών μελών ανάλογα με τη δημοσιονομική και οικονομική τους κατάσταση, μεταξύ άλλων όσον αφορά την έκθεσή τους στην κρίση και την εισροή εκτοπισθέντων από την Ουκρανία.

| (9) | Στις 28 Μαΐου 2021, η Σουηδία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 4 Μαΐου 2022, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σουηδίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Σουηδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί. |
| --- | --- |

(9)

Στις 28 Μαΐου 2021, η Σουηδία υπέβαλε στην Επιτροπή το εθνικό σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με το άρθρο 18 παράγραφος 1 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241. Δυνάμει του άρθρου 19 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, η Επιτροπή αξιολόγησε τη συνάφεια, την αποτελεσματικότητα, την αποδοτικότητα και τη συνοχή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές αξιολόγησης που ορίζονται στο παράρτημα V του εν λόγω κανονισμού. Στις 4 Μαΐου 2022, το Συμβούλιο εξέδωσε την εκτελεστική απόφασή του σχετικά με την έγκριση της αξιολόγησης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σουηδίας (9). Η αποδέσμευση των δόσεων εξαρτάται από την έκδοση απόφασης της Επιτροπής, σύμφωνα με το άρθρο 24 παράγραφος 5 του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241, που αναφέρει ότι η Σουηδία έχει εκπληρώσει ικανοποιητικά τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους που έχουν καθοριστεί στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου. Η ικανοποιητική εκπλήρωση προϋποθέτει ότι η επίτευξη των προηγούμενων οροσήμων και στόχων δεν έχει αναιρεθεί.

| (10) | Στις 29 Απριλίου 2022, η Σουηδία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους. |
| --- | --- |

(10)

Στις 29 Απριλίου 2022, η Σουηδία υπέβαλε το οικείο εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το οικείο πρόγραμμα σταθερότητας 2022, εντός της προθεσμίας που ορίζεται στο άρθρο 8 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97. Τα δύο προγράμματα αξιολογήθηκαν από κοινού για να ληφθεί υπόψη η διασύνδεσή τους.

| (11) | Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Σουηδία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Σουηδίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σουηδίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Σουηδίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών. |
| --- | --- |

(11)

Στις 23 Μαΐου 2022, η Επιτροπή δημοσίευσε την έκθεση χώρας του 2022 για τη Σουηδία. Αξιολόγησε την πρόοδο της Σουηδίας όσον αφορά την εφαρμογή των σχετικών ειδικών ανά χώρα συστάσεων που εκδόθηκαν από το Συμβούλιο το 2019, το 2020 και το 2021 και προέβη σε απολογισμό της εφαρμογής του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σουηδίας, με βάση τον πίνακα αποτελεσμάτων για την ανάκαμψη και την ανθεκτικότητα. Με βάση την εν λόγω ανάλυση, η έκθεση χώρας εντόπισε κενά σε σχέση με τις προκλήσεις που δεν περιλαμβάνονται, ή περιλαμβάνονται μόνο εν μέρει, στο σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και τις νέες και αναδυόμενες προκλήσεις, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που προκύπτουν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Αξιολόγησε επίσης την πρόοδο της Σουηδίας όσον αφορά την υλοποίηση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων και την επίτευξη των πρωταρχικών στόχων της Ένωσης για την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας, καθώς και την πρόοδο όσον αφορά την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης των Ηνωμένων Εθνών.

| (12) | Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Σουηδία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Σουηδία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Οι ευπάθειες σχετίζονται με τις υψηλές και αυξανόμενες τιμές των κατοικιών και το υψηλό χρέος των νοικοκυριών. Το ιδιωτικό χρέος αυξήθηκε σε 216 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) το 2020, γεγονός που αποτελεί πηγή ανησυχίας λόγω του μεγάλου ποσοστού του χρέους που χρησιμοποιείται για την αγορά ακινήτων. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι εκτεθειμένα στην αγορά ακινήτων μέσω ενυπόθηκων δανείων και πιστώσεων σε εμπορικά ακίνητα και κατασκευαστικές εταιρείες. Λόγω της έλλειψης κατοικιών, της υπερβολικά ρυθμιζόμενης αγοράς ενοικίων, των φορολογικών κινήτρων για τη λήψη ενυπόθηκων δανείων και της μείωσης των επιτοκίων, τα νοικοκυριά αναλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο χρέος για τη χρηματοδότηση της αγοράς κατοικίας. Το γεγονός αυτό τα καθιστά ευάλωτα σε πιθανές μεταβολές των επιτοκίων. Το χρέος των νοικοκυριών αντιστοιχούσε στο 188 % του διαθέσιμου εισοδήματος και στο 95 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2020. Μια διόρθωση θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, καθώς και στον τραπεζικό τομέα. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε χώρες με οικονομικές και χρηματοπιστωτικές διασυνδέσεις με την οικονομία και τον τραπεζικό τομέα της Σουηδίας. Τα τελευταία έτη έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των ανισορροπιών, αλλά έχουν περιορισμένο αντίκτυπο. Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά πολιτικής, ιδίως σε σχέση με τα φορολογικά κίνητρα για τη χρηματοδοτούμενη με δανεισμό απόκτηση κατοικίας, την προσφορά κατοικιών και την αγορά ενοικίασης ακινήτων. |
| --- | --- |

(12)

Η Επιτροπή διενήργησε εμπεριστατωμένη επισκόπηση βάσει του άρθρου 5 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 για τη Σουηδία και δημοσίευσε τα αποτελέσματά της στις 23 Μαΐου 2022. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Σουηδία αντιμετωπίζει μακροοικονομικές ανισορροπίες. Οι ευπάθειες σχετίζονται με τις υψηλές και αυξανόμενες τιμές των κατοικιών και το υψηλό χρέος των νοικοκυριών. Το ιδιωτικό χρέος αυξήθηκε σε 216 % του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) το 2020, γεγονός που αποτελεί πηγή ανησυχίας λόγω του μεγάλου ποσοστού του χρέους που χρησιμοποιείται για την αγορά ακινήτων. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα είναι εκτεθειμένα στην αγορά ακινήτων μέσω ενυπόθηκων δανείων και πιστώσεων σε εμπορικά ακίνητα και κατασκευαστικές εταιρείες. Λόγω της έλλειψης κατοικιών, της υπερβολικά ρυθμιζόμενης αγοράς ενοικίων, των φορολογικών κινήτρων για τη λήψη ενυπόθηκων δανείων και της μείωσης των επιτοκίων, τα νοικοκυριά αναλαμβάνουν όλο και μεγαλύτερο χρέος για τη χρηματοδότηση της αγοράς κατοικίας. Το γεγονός αυτό τα καθιστά ευάλωτα σε πιθανές μεταβολές των επιτοκίων. Το χρέος των νοικοκυριών αντιστοιχούσε στο 188 % του διαθέσιμου εισοδήματος και στο 95 % του ΑΕΠ στο τέλος του 2020. Μια διόρθωση θα μπορούσε να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία, καθώς και στον τραπεζικό τομέα. Το γεγονός αυτό θα μπορούσε να έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις σε χώρες με οικονομικές και χρηματοπιστωτικές διασυνδέσεις με την οικονομία και τον τραπεζικό τομέα της Σουηδίας. Τα τελευταία έτη έχουν ληφθεί ορισμένα μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των ανισορροπιών, αλλά έχουν περιορισμένο αντίκτυπο. Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά κενά πολιτικής, ιδίως σε σχέση με τα φορολογικά κίνητρα για τη χρηματοδοτούμενη με δανεισμό απόκτηση κατοικίας, την προσφορά κατοικιών και την αγορά ενοικίασης ακινήτων.

| (13) | Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Σουηδία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Σουηδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σουηδίας μειώθηκε σε 0,2 % από 2,7 % το 2020. Η απόκριση της Σουηδίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σουηδία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κυρίως προσωρινά. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίστανται κυρίως σε διάφορα μέτρα για τις δαπάνες, καθώς και σε μειώσεις φόρου εισοδήματος. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 36,7 % του ΑΕΠ το 2021 από 39,6 % του ΑΕΠ το 2020. |
| --- | --- |

(13)

Στη σύστασή του της 20ής Ιουλίου 2020 (10), το Συμβούλιο συνέστησε στη Σουηδία να λάβει, το 2020 και το 2021, όλα τα αναγκαία μέτρα, σύμφωνα με τη γενική ρήτρα διαφυγής, για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, την ενίσχυση της οικονομίας και τη στήριξη της επακόλουθης ανάκαμψης. Επίσης, συνέστησε στη Σουηδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικών πολιτικών που αποσκοπούν στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους, με παράλληλη ενίσχυση των επενδύσεων. Το 2021, σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης της Σουηδίας μειώθηκε σε 0,2 % από 2,7 % το 2020. Η απόκριση της Σουηδίας σε επίπεδο δημοσιονομικής πολιτικής στήριξε την οικονομική ανάκαμψη το 2021, ενώ τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης μειώθηκαν από 3,3 % του ΑΕΠ το 2020 σε 2,2 % το 2021. Τα μέτρα που ελήφθησαν από τη Σουηδία το 2021 ευθυγραμμίζονταν με τη σύσταση του Συμβουλίου της 20ής Ιουλίου 2020. Τα δημοσιονομικά μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση το 2020 και το 2021 ήταν κυρίως προσωρινά. Ταυτόχρονα, ορισμένα από τα μέτρα διακριτικής ευχέρειας που εγκρίθηκαν κατά την περίοδο 2020-2021 δεν ήταν προσωρινά ούτε συνοδεύονταν από αντισταθμιστικά μέτρα, και συνίστανται κυρίως σε διάφορα μέτρα για τις δαπάνες, καθώς και σε μειώσεις φόρου εισοδήματος. Σύμφωνα με στοιχεία επικυρωμένα από την Eurostat, το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε σε 36,7 % του ΑΕΠ το 2021 από 39,6 % του ΑΕΠ το 2020.

| (14) | Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2022 και κατά 1,6 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3 % το 2022 και 1,4 % το 2023. Η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 0,5 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μετατραπεί σε πλεόνασμα της τάξης του 0,5 % το 2023. Η αύξηση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη και τις πρόσθετες προτεραιότητες δαπανών, τα οποία λαμβανόμενα υπόψη από κοινού υπερισχύουν της άρσης των μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 33,5 % το 2022 και να συνεχίσει να μειώνεται στο 30,7 % το 2023. Με βάση τα ανακοινωθέντα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα για το 2022 ίσο με 0,5 % του ΑΕΠ που θα μετατραπεί σε πλεόνασμα της τάξης του 0,5 % το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 33,8 % το 2022 και 30,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται σε 1,9 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Σουηδίας. |
| --- | --- |

(14)

Το μακροοικονομικό σενάριο στο οποίο στηρίζονται οι δημοσιονομικές προβολές στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 είναι ρεαλιστικό. Η κυβέρνηση προβλέπει αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1 % το 2022 και κατά 1,6 % το 2023. Συγκριτικά, οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν μικρότερη αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 2,3 % το 2022 και 1,4 % το 2023. Η κυβέρνηση αναμένει ότι το ονομαστικό έλλειμμα θα αυξηθεί στο 0,5 % του ΑΕΠ το 2022 και θα μετατραπεί σε πλεόνασμα της τάξης του 0,5 % το 2023. Η αύξηση το 2022 αντικατοπτρίζει κυρίως την ασθενέστερη οικονομική ανάπτυξη και τις πρόσθετες προτεραιότητες δαπανών, τα οποία λαμβανόμενα υπόψη από κοινού υπερισχύουν της άρσης των μέτρων έκτακτης ανάγκης. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 33,5 % το 2022 και να συνεχίσει να μειώνεται στο 30,7 % το 2023. Με βάση τα ανακοινωθέντα μέτρα πολιτικής που ήταν γνωστά κατά την καταληκτική ημερομηνία των προβλέψεων, οι εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής προβλέπουν δημόσιο έλλειμμα για το 2022 ίσο με 0,5 % του ΑΕΠ που θα μετατραπεί σε πλεόνασμα της τάξης του 0,5 % το 2023. Οι τιμές αυτές συνάδουν με το έλλειμμα που προβλέπεται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022. Οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής προβλέπουν παρόμοιο δείκτη χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ, ύψους 33,8 % το 2022 και 30,5 % το 2023. Σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, η μεσοπρόθεσμη (μέσος όρος δεκαετίας) αύξηση του δυνητικού προϊόντος εκτιμάται σε 1,9 %. Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή δεν περιλαμβάνει τις επιπτώσεις των μεταρρυθμίσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας οι οποίες μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη της Σουηδίας.

| (15) | Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,2 % το 2022. Το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης, η Σουηδία έχει χαμηλότερη ενεργειακή ένταση της οικονομίας και χαμηλότερο ποσοστό δαπανών των νοικοκυριών για ενέργεια (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά για την αντιστάθμιση των υψηλότερων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και σε περικοπές στους φόρους καυσίμων στους τομείς της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η μεταβίβαση στα νοικοκυριά για την κάλυψη των υψηλότερων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13), ενώ το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα προβλέπεται να ανέλθει σε λίγο κάτω από 0,1 % του ΑΕΠ μόνο το 2022. |
| --- | --- |

(15)

Το 2022, η κυβέρνηση κατήργησε σταδιακά την πλειονότητα των μέτρων που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση της κρίσης της νόσου COVID-19, με αποτέλεσμα τα προσωρινά μέτρα έκτακτης ανάγκης να προβλέπεται ότι θα μειωθούν από 2,2 % του ΑΕΠ το 2021 σε 1,2 % το 2022. Το ισοζύγιο της γενικής κυβέρνησης επηρεάζεται από τα μέτρα που θεσπίστηκαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας, τα οποία, στις εαρινές προβλέψεις 2022 της Επιτροπής, εκτιμώνται σε 0,4 % του ΑΕΠ το 2022 και 0,0 % του ΑΕΠ το 2023 (11). Σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης, η Σουηδία έχει χαμηλότερη ενεργειακή ένταση της οικονομίας και χαμηλότερο ποσοστό δαπανών των νοικοκυριών για ενέργεια (12). Τα μέτρα αυτά συνίστανται σε κοινωνικές μεταβιβάσεις προς τα νοικοκυριά για την αντιστάθμιση των υψηλότερων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και σε περικοπές στους φόρους καυσίμων στους τομείς της γεωργίας, της δασοκομίας και της αλιείας. Σύμφωνα με όσα έχουν ανακοινωθεί, τα εν λόγω μέτρα είναι προσωρινά. Ωστόσο, σε περίπτωση που οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν υψηλές το 2023, ορισμένα από τα εν λόγω μέτρα θα μπορούσαν να διατηρηθούν. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά δεν είναι στοχευμένα, ιδίως η μεταβίβαση στα νοικοκυριά για την κάλυψη των υψηλότερων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας. Στις εαρινές προβλέψεις της Επιτροπής για το 2022 το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία προβλέπεται να ανέλθει στο 0,1 % του ΑΕΠ το 2022 και το 2023 (13), ενώ το αυξημένο κόστος των δαπανών για την άμυνα προβλέπεται να ανέλθει σε λίγο κάτω από 0,1 % του ΑΕΠ μόνο το 2022.

| (16) | Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σουηδία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σουηδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό. |
| --- | --- |

(16)

Με τη σύστασή του, της 18ης Ιουνίου 2021, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σουηδία να διατηρήσει το 2022 υποστηρικτικό δημοσιονομικό προσανατολισμό, μεταξύ άλλων χάρη στην ώθηση που παρέχει ο μηχανισμός ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, και να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις. Επίσης, το Συμβούλιο συνέστησε στη Σουηδία να επιδιώξει, όταν το επιτρέψουν οι οικονομικές συνθήκες, την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων και στη διασφάλιση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μεσοπρόθεσμα, ενώ ταυτόχρονα να αυξήσει τις επενδύσεις για να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό.

| (17) | Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 της Σουηδίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 0,6 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου (14). Η Σουηδία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετης ώθησης, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022 (15). Επομένως, η Σουηδία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των προαναφερόμενων μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ). |
| --- | --- |

(17)

Το 2022, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής και λαμβανομένων υπόψη των πληροφοριών που ενσωματώνονται στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 της Σουηδίας, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός προβλέπεται να είναι υποστηρικτικός στο – 0,6 % του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου (14). Η Σουηδία σχεδιάζει να συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη χρησιμοποιώντας τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση πρόσθετης ώθησης, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2021. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022 (15). Επομένως, η Σουηδία σχεδιάζει να διατηρήσει τις εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις, σύμφωνα με τη σύσταση του Συμβουλίου. Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει επεκτατική συμβολή ύψους 0,4 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2022. Αυτό περιλαμβάνει τον πρόσθετο αντίκτυπο των προαναφερόμενων μέτρων για την αντιμετώπιση των οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων της αύξησης των τιμών της ενέργειας (0,4 % του ΑΕΠ), καθώς και το κόστος παροχής προσωρινής προστασίας σε εκτοπισθέντες από την Ουκρανία (0,1 % του ΑΕΠ).

| (18) | Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,3 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Σουηδία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ελαφρώς συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,4 % του ΑΕΠ. |
| --- | --- |

(18)

Το 2023, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής, ο δημοσιονομικός προσανατολισμός θα ανέλθει σε + 1,3 % του ΑΕΠ με βάση την παραδοχή αμετάβλητης πολιτικής (16). Η Σουηδία προβλέπεται ότι θα συνεχίσει να χρησιμοποιεί τις επιχορηγήσεις του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας το 2023 για να χρηματοδοτήσει πρόσθετη στήριξη της ανάκαμψης. Η θετική συμβολή των δαπανών που χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλα ταμεία της Ένωσης στην οικονομική δραστηριότητα προβλέπεται να αυξηθεί κατά 0,1 εκατοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σύγκριση με το 2022. Οι εθνικά χρηματοδοτούμενες επενδύσεις προβλέπεται να έχουν ελαφρώς συσταλτική συμβολή στον δημοσιονομικό προσανατολισμό, ύψους 0,1 εκατοστιαίων μονάδων το 2023 (17). Ταυτόχρονα, η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών (εκτός των νέων μέτρων στο σκέλος των εσόδων) προβλέπεται να έχει συσταλτική συμβολή ύψους 1,1 εκατοστιαίων μονάδων στον συνολικό δημοσιονομικό προσανατολισμό το 2023. Αυτή περιλαμβάνει τον αντίκτυπο της σταδιακής κατάργησης των μέτρων για την αντιμετώπιση των αυξημένων τιμών ενέργειας, τα οποία ισούνται με 0,4 % του ΑΕΠ.

| (19) | Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά σε 0,8 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,4 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται, συγκεκριμένα στο 28,9 % το 2024 και στη συνέχεια στο 26,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα. |
| --- | --- |

(19)

Στο πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, το πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης αναμένεται να αυξηθεί σταδιακά σε 0,8 % του ΑΕΠ το 2024 και σε 1,4 % το 2025. Ως εκ τούτου, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να παραμείνει σε επίπεδο κάτω του 3 % του ΑΕΠ κατά τη διάρκεια της περιόδου που καλύπτει το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022. Σύμφωνα με το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022, ο δείκτης χρέους της γενικής κυβέρνησης ως προς το ΑΕΠ αναμένεται να συνεχίσει να μειώνεται, συγκεκριμένα στο 28,9 % το 2024 και στη συνέχεια στο 26,4 % το 2025. Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής, οι κίνδυνοι για τη βιωσιμότητα του χρέους φαίνονται χαμηλοί μεσοπρόθεσμα.

| (20) | Ο συνδυασμός των υψηλών τιμών των κατοικιών και του υψηλού χρέους των νοικοκυριών ενέχει κινδύνους άτακτης διόρθωσης. Τα τελευταία χρόνια, η Σουηδία έχει εφαρμόσει διάφορα μακροπροληπτικά μέτρα για τη μείωση του χρέους των νοικοκυριών σε σχέση με το εισόδημα και την αξία του ενυπόθηκου ακινήτου. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν και άλλα κίνητρα δανεισμού και ανάληψης χρέους. Ως εκ τούτου, τα μέτρα πολιτικής που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής φαίνεται ότι είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στην αύξηση του ενυπόθηκου δανεισμού. Οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται συνεχώς από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, με αποτέλεσμα να υπερβαίνουν την αύξηση του εισοδήματος των νοικοκυριών. Η τάση αυτή επιταχύνθηκε το 2021, με τις ονομαστικές τιμές των κατοικιών να αυξάνονται κατά 11,3 % σε ετήσια βάση το τρίτο τρίμηνο. Οι βασικοί λόγοι αυτής της κατάστασης περιλαμβάνουν τα φορολογικά κίνητρα που ευνοούν την ιδιόκτητη κατοικία και τα ενυπόθηκα χρέη, τους χαλαρούς όρους δανεισμού και τα σχετικά χαμηλά επιτόκια αποπληρωμής ενυπόθηκων δανείων. Η συνολική φορολογική επιβάρυνση της ακίνητης περιουσίας είναι σχετικά χαμηλή στη Σουηδία λόγω της γενναιόδωρης έκπτωσης στην πληρωμή τόκων ενυπόθηκων δανείων και των χαμηλών περιοδικών φόρων ακίνητης περιουσίας. Ενώ τα μέτρα που αφορούν τους φόρους επί της υπεραξίας το 2020 και το 2021 έχουν μειώσει το κόστος της αγοράς και αλλαγής κατοικίας για τους υφιστάμενους ιδιοκτήτες κατοικιών, η αλλαγή αυτή ενδέχεται να αύξησε κάπως τον φραγμό εισόδου των αγοραστών πρώτης κατοικίας μέσω της αύξησης των τιμών των κατοικιών. Παρά τη σημαντική αύξηση των νεόδμητων οικοδομών τα τελευταία χρόνια και την αύξηση του αριθμού των οικοδομικών αδειών που έχουν χορηγηθεί, η έλλειψη κατοικιών αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, το υφιστάμενο οικιστικό απόθεμα δεν χρησιμοποιείται αποδοτικά. Συνδυαστικά, οι λόγοι αυτοί καθιστούν δυσκολότερη την αλλαγή θέσης εργασίας για τους πολίτες και πιθανώς συμβάλλει στην ανισότητα μεταξύ των γενεών. Στην αγορά ενοικίασης, τα ρυθμιζόμενα ενοίκια σε τιμές χαμηλότερες από αυτές της αγοράς ωφελούν μια περιορισμένη ομάδα νοικοκυριών. Δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ του ενοικίου και των αναγκών και του εισοδήματος του νοικοκυριού. Θα μπορούσε να επιτευχθεί βελτίωση της αποτελεσματικότητας εάν τα ενοίκια ακολουθούσαν πιο στενά τις τιμές της αγοράς, σε συνδυασμό με τη χρηματοδοτική στήριξη των ενοικίων με βάση το εισόδημα και τον καθαρό πλούτο. |
| --- | --- |

(20)

Ο συνδυασμός των υψηλών τιμών των κατοικιών και του υψηλού χρέους των νοικοκυριών ενέχει κινδύνους άτακτης διόρθωσης. Τα τελευταία χρόνια, η Σουηδία έχει εφαρμόσει διάφορα μακροπροληπτικά μέτρα για τη μείωση του χρέους των νοικοκυριών σε σχέση με το εισόδημα και την αξία του ενυπόθηκου ακινήτου. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν και άλλα κίνητρα δανεισμού και ανάληψης χρέους. Ως εκ τούτου, τα μέτρα πολιτικής που έχουν ληφθεί μέχρι στιγμής φαίνεται ότι είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στην αύξηση του ενυπόθηκου δανεισμού. Οι τιμές των κατοικιών αυξάνονται συνεχώς από τα μέσα της δεκαετίας του 1990, με αποτέλεσμα να υπερβαίνουν την αύξηση του εισοδήματος των νοικοκυριών. Η τάση αυτή επιταχύνθηκε το 2021, με τις ονομαστικές τιμές των κατοικιών να αυξάνονται κατά 11,3 % σε ετήσια βάση το τρίτο τρίμηνο. Οι βασικοί λόγοι αυτής της κατάστασης περιλαμβάνουν τα φορολογικά κίνητρα που ευνοούν την ιδιόκτητη κατοικία και τα ενυπόθηκα χρέη, τους χαλαρούς όρους δανεισμού και τα σχετικά χαμηλά επιτόκια αποπληρωμής ενυπόθηκων δανείων. Η συνολική φορολογική επιβάρυνση της ακίνητης περιουσίας είναι σχετικά χαμηλή στη Σουηδία λόγω της γενναιόδωρης έκπτωσης στην πληρωμή τόκων ενυπόθηκων δανείων και των χαμηλών περιοδικών φόρων ακίνητης περιουσίας. Ενώ τα μέτρα που αφορούν τους φόρους επί της υπεραξίας το 2020 και το 2021 έχουν μειώσει το κόστος της αγοράς και αλλαγής κατοικίας για τους υφιστάμενους ιδιοκτήτες κατοικιών, η αλλαγή αυτή ενδέχεται να αύξησε κάπως τον φραγμό εισόδου των αγοραστών πρώτης κατοικίας μέσω της αύξησης των τιμών των κατοικιών. Παρά τη σημαντική αύξηση των νεόδμητων οικοδομών τα τελευταία χρόνια και την αύξηση του αριθμού των οικοδομικών αδειών που έχουν χορηγηθεί, η έλλειψη κατοικιών αναμένεται να συνεχιστεί τα επόμενα χρόνια. Επιπλέον, το υφιστάμενο οικιστικό απόθεμα δεν χρησιμοποιείται αποδοτικά. Συνδυαστικά, οι λόγοι αυτοί καθιστούν δυσκολότερη την αλλαγή θέσης εργασίας για τους πολίτες και πιθανώς συμβάλλει στην ανισότητα μεταξύ των γενεών. Στην αγορά ενοικίασης, τα ρυθμιζόμενα ενοίκια σε τιμές χαμηλότερες από αυτές της αγοράς ωφελούν μια περιορισμένη ομάδα νοικοκυριών. Δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ του ενοικίου και των αναγκών και του εισοδήματος του νοικοκυριού. Θα μπορούσε να επιτευχθεί βελτίωση της αποτελεσματικότητας εάν τα ενοίκια ακολουθούσαν πιο στενά τις τιμές της αγοράς, σε συνδυασμό με τη χρηματοδοτική στήριξη των ενοικίων με βάση το εισόδημα και τον καθαρό πλούτο.

| (21) | Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Σουηδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, εισάγει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για τη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, την αύξηση της ανθεκτικότητας του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, τη μείωση του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και την αύξηση του επιπέδου εκπαίδευσης και δεξιοτήτων. |
| --- | --- |

(21)

Σύμφωνα με το άρθρο 19 παράγραφος 3 στοιχείο β) του κανονισμού (ΕΕ) 2021/241 και το κριτήριο 2.2 του παραρτήματος V του εν λόγω κανονισμού, το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας περιλαμβάνει εκτεταμένο σύνολο αλληλοενισχυόμενων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων με ενδεικτικό χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της υλοποίησης έως τις 31 Αυγούστου 2026. Τα μέτρα αυτά συμβάλλουν στην αντιμετώπιση του συνόλου ή σημαντικού υποσυνόλου των οικονομικών και κοινωνικών προκλήσεων που περιγράφονται στις ειδικές ανά χώρα συστάσεις τις οποίες απηύθυνε το Συμβούλιο στη Σουηδία στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το 2019 και το 2020, επιπλέον των ειδικών ανά χώρα συστάσεων που έχουν εκδοθεί έως την ημερομηνία έγκρισης του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Ειδικότερα, εισάγει μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις για τη στήριξη της πράσινης και της ψηφιακής μετάβασης, την αύξηση της ανθεκτικότητας του συστήματος υγειονομικής περίθαλψης, τη μείωση του κινδύνου νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και την αύξηση του επιπέδου εκπαίδευσης και δεξιοτήτων.

| (22) | Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σουηδίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Σουηδία αντιπροσωπεύουν το 44 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Σουηδία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής. |
| --- | --- |

(22)

Η εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας της Σουηδίας αναμένεται να συμβάλει στην επίτευξη περαιτέρω προόδου όσον αφορά την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση. Τα μέτρα για τη στήριξη των κλιματικών στόχων στη Σουηδία αντιπροσωπεύουν το 44 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ενώ τα μέτρα για τη στήριξη των ψηφιακών στόχων αντιπροσωπεύουν το 21 % των συνολικών πιστώσεων του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας. Η πλήρης εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα σχετικά ορόσημα και τους στόχους, θα βοηθήσει τη Σουηδία να ανακάμψει γρήγορα από τις επιπτώσεις της κρίσης της νόσου COVID-19, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητά της. Η συστηματική συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων σχετικών ενδιαφερόμενων μερών παραμένει σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, καθώς και άλλων οικονομικών πολιτικών και πολιτικών απασχόλησης που υπερβαίνουν το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, ώστε να διασφαλιστεί η ευρεία οικειοποίηση του συνολικού θεματολογίου πολιτικής.

| (23) | Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), με τη Σουηδία στις 25 Μαΐου 2022. Η Σουηδία υπέβαλε τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό μεταξύ Νοεμβρίου 2021 και Φεβρουαρίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Σουηδία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη. |
| --- | --- |

(23)

Η Επιτροπή ενέκρινε τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, η οποία προβλέπεται στον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (18), με τη Σουηδία στις 25 Μαΐου 2022. Η Σουηδία υπέβαλε τα προγράμματα της πολιτικής συνοχής που προβλέπονται στον εν λόγω κανονισμό μεταξύ Νοεμβρίου 2021 και Φεβρουαρίου 2022. Σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1060, η Σουηδία πρέπει να λάβει υπόψη τις σχετικές ειδικές ανά χώρα συστάσεις κατά τον προγραμματισμό των ταμείων της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027. Αυτό αποτελεί προϋπόθεση για να βελτιωθεί η αποτελεσματικότητα και να μεγιστοποιηθεί η προστιθέμενη αξία της χρηματοδοτικής στήριξης που θα ληφθεί από τα ταμεία της πολιτικής συνοχής, ενώ παράλληλα θα προωθηθεί ο συντονισμός, η συμπληρωματικότητα και η συνοχή μεταξύ των εν λόγω ταμείων της πολιτικής συνοχής και άλλων μέσων και ταμείων της Ένωσης. Η επιτυχής εφαρμογή του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και των προγραμμάτων της πολιτικής συνοχής εξαρτάται επίσης από την άρση των εμποδίων στις επενδύσεις, ώστε να στηριχτούν η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση και η ισόρροπη εδαφική ανάπτυξη.

| (24) | Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Σουηδία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με i) τα υπερτιμημένα επίπεδα τιμών των κατοικιών σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αύξηση του χρέους των νοικοκυριών· ii) τις άνισες ευκαιρίες στην εκπαίδευση για μαθητές που προέρχονται από μειονεκτούντα περιβάλλοντα και από οικογένειες μεταναστών και την ανάγκη για καλύτερη ενσωμάτωση των μειονεκτουσών ομάδων στην αγορά εργασίας· και iii) την ανάγκη περαιτέρω μείωσης της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, μεταξύ άλλων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(24)

Πέρα από τις οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις που πραγματεύεται το σχέδιο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, η Σουηδία αντιμετωπίζει ορισμένες πρόσθετες προκλήσεις που σχετίζονται με i) τα υπερτιμημένα επίπεδα τιμών των κατοικιών σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αύξηση του χρέους των νοικοκυριών· ii) τις άνισες ευκαιρίες στην εκπαίδευση για μαθητές που προέρχονται από μειονεκτούντα περιβάλλοντα και από οικογένειες μεταναστών και την ανάγκη για καλύτερη ενσωμάτωση των μειονεκτουσών ομάδων στην αγορά εργασίας· και iii) την ανάγκη περαιτέρω μείωσης της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, μεταξύ άλλων από τη Ρωσία.

| (25) | Παρά τα συνολικά θετικά αποτελέσματα, οι ανισότητες στο σουηδικό εκπαιδευτικό σύστημα επηρεάζουν το επίπεδο των βασικών δεξιοτήτων των μαθητών που προέρχονται από μειονεκτούσες κοινωνικοοικονομικές ομάδες και οικογένειες μεταναστών. Η διαφορά στις επιδόσεις μεταξύ μαθητών που γεννήθηκαν στη Σουηδία και μαθητών που γεννήθηκαν στο εξωτερικό έχει αυξηθεί σημαντικά, στο πλαίσιο του διπλασιασμού του αριθμού των μαθητών που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών μεταξύ 2009 και 2018. Παρόλο που τα αποτελέσματα των διεθνών δοκιμασιών δείχνουν ότι οι βασικές δεξιότητες έχουν βελτιωθεί συνολικά, η διαφορά στις δεξιότητες ανάγνωσης μεταξύ μαθητών με και χωρίς μεταναστευτικό υπόβαθρο είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση. Επίσης, το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου είναι πολύ υψηλότερο για τους μαθητές που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό. Οι ανισότητες στην εκπαίδευση αυξάνονται και συχνά συνδέονται με τις περιορισμένες ευκαιρίες επιλογής σχολείου για μαθητές από οικογένειες μεταναστών που έφθασαν πρόσφατα στη Σουηδία. Η διαφορά στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα έχει μεγάλο αντίκτυπο στις ευκαιρίες των μαθητών που βρίσκονται σε μειονεκτική κατάσταση όσον αφορά την ανάπτυξη δεξιοτήτων απαραίτητων για την εύρεση εργασίας. Υπάρχουν ευκαιρίες για τη βελτίωση της δομής και της διακυβέρνησης του εκπαιδευτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας εγγραφής, καθώς και για την αντιμετώπιση των μόνιμων ελλείψεων ειδικευμένων εκπαιδευτικών για την προώθηση της ποιότητας και της ισότητας του εκπαιδευτικού συστήματος. Η Σουηδία αντιμετωπίζει επίσης προκλήσεις όσον αφορά την ένταξη των ατόμων χαμηλής ειδίκευσης που έχουν υπερβεί τη σχολική ηλικία και των ατόμων που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό, στην αγορά εργασίας. Συνολικά, αυτό συμβάλλει στη διαρκή ύπαρξη κενών όσον αφορά τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας και σε σταθερή έλλειψη δεξιοτήτων για μεγάλο αριθμό εργαζομένων. |
| --- | --- |

(25)

Παρά τα συνολικά θετικά αποτελέσματα, οι ανισότητες στο σουηδικό εκπαιδευτικό σύστημα επηρεάζουν το επίπεδο των βασικών δεξιοτήτων των μαθητών που προέρχονται από μειονεκτούσες κοινωνικοοικονομικές ομάδες και οικογένειες μεταναστών. Η διαφορά στις επιδόσεις μεταξύ μαθητών που γεννήθηκαν στη Σουηδία και μαθητών που γεννήθηκαν στο εξωτερικό έχει αυξηθεί σημαντικά, στο πλαίσιο του διπλασιασμού του αριθμού των μαθητών που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών μεταξύ 2009 και 2018. Παρόλο που τα αποτελέσματα των διεθνών δοκιμασιών δείχνουν ότι οι βασικές δεξιότητες έχουν βελτιωθεί συνολικά, η διαφορά στις δεξιότητες ανάγνωσης μεταξύ μαθητών με και χωρίς μεταναστευτικό υπόβαθρο είναι μεταξύ των υψηλότερων στην Ένωση. Επίσης, το ποσοστό πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου είναι πολύ υψηλότερο για τους μαθητές που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό. Οι ανισότητες στην εκπαίδευση αυξάνονται και συχνά συνδέονται με τις περιορισμένες ευκαιρίες επιλογής σχολείου για μαθητές από οικογένειες μεταναστών που έφθασαν πρόσφατα στη Σουηδία. Η διαφορά στα εκπαιδευτικά αποτελέσματα έχει μεγάλο αντίκτυπο στις ευκαιρίες των μαθητών που βρίσκονται σε μειονεκτική κατάσταση όσον αφορά την ανάπτυξη δεξιοτήτων απαραίτητων για την εύρεση εργασίας. Υπάρχουν ευκαιρίες για τη βελτίωση της δομής και της διακυβέρνησης του εκπαιδευτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας εγγραφής, καθώς και για την αντιμετώπιση των μόνιμων ελλείψεων ειδικευμένων εκπαιδευτικών για την προώθηση της ποιότητας και της ισότητας του εκπαιδευτικού συστήματος. Η Σουηδία αντιμετωπίζει επίσης προκλήσεις όσον αφορά την ένταξη των ατόμων χαμηλής ειδίκευσης που έχουν υπερβεί τη σχολική ηλικία και των ατόμων που έχουν γεννηθεί στο εξωτερικό, στην αγορά εργασίας. Συνολικά, αυτό συμβάλλει στη διαρκή ύπαρξη κενών όσον αφορά τη συμμετοχή στην αγορά εργασίας και σε σταθερή έλλειψη δεξιοτήτων για μεγάλο αριθμό εργαζομένων.

| (26) | Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία. |
| --- | --- |

(26)

Κατόπιν εντολής των αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων της Ένωσης η οποία περιλαμβάνεται στη διακήρυξη των Βερσαλλιών, η πρόταση της Επιτροπής για το σχέδιο REPowerEU αποσκοπεί στη σταδιακή κατάργηση της εξάρτησης της Ένωσης από τις εισαγωγές ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία το συντομότερο δυνατόν. Για τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτίθεται να προσδιορίσει τα έργα, τις επενδύσεις και τις μεταρρυθμίσεις που είναι πλέον κατάλληλα σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο, μέσω διαλόγου με τα κράτη μέλη. Τα μέτρα αυτά αποσκοπούν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην παύση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων από τη Ρωσία.

| (27) | Η εντατικοποίηση των προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που καθορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα είναι ζωτικής σημασίας. Μολονότι η Σουηδία έχει το υψηλότερο ποσοστό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση ενέργειας στην Ένωση (51,1 % το 2020), συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών με την υψηλότερη κατά κεφαλή κατανάλωση ενέργειας. Επιπλέον, μεγάλο μέρος των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στη Σουηδία προέρχεται από τον τομέα των μεταφορών, ιδίως των οδικών μεταφορών. Ο τομέας αυτός εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο, το οποίο αντιστοιχεί στο 17,7 % του συνολικού ενεργειακού μείγματος. Επιπλέον, οι περιορισμοί στη δυναμικότητα της ηλεκτρικής ενέργειας και του δικτύου, ιδίως στη νότια Σουηδία, συνέχισαν να αυξάνονται το 2021, περιορίζοντας την επέκταση και την τοποθεσία των εμπορικών δραστηριοτήτων στη συγκεκριμένη περιοχή. Το ζήτημα αυτό επιδεινώνεται περαιτέρω από την έλλειψη δυναμικότητας μεταφοράς μεταξύ Βορρά και Νότου. Απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στη δυναμικότητα των δικτύων, καθώς και στη διασυνδεσιμότητα μεταξύ των περιφερειών της χώρας, προκειμένου να επιτευχθεί ο εθνικός στόχος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε ποσοστό 100 % έως το 2040 και να επιτευχθούν καθαρές μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2045 το αργότερο. Ο περαιτέρω εξορθολογισμός των διαδικασιών αδειοδότησης θα διευκολύνει τον φόρτο ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως αιολικής ενέργειας. Επιπλέον, η μειωμένη κατανάλωση ενέργειας με την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης είναι ουσιώδης για να μειωθούν τόσο οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα όσο και το ενεργειακό κόστος για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Η αύξηση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στον εξηλεκτρισμό, η αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις υποδομές, η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και η μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές θα συμβάλουν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, μεταξύ άλλων και από τη Ρωσία. Το ποσοστό των ορυκτών καυσίμων (2,6 % αέριο, 3,2 % άνθρακας και 17,7 % πετρέλαιο το 2020) στο σουηδικό ενεργειακό μείγμα είναι πολύ χαμηλότερο σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (24,4 % αέριο, 10,8 % άνθρακας και 32,7 % πετρέλαιο το 2020). Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω μείωση της εξάρτησης της Σουηδίας από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Αυτό ισχύει ιδίως για το πετρέλαιο (το 2020, το 20 % των εισαγωγών διυλισμένου πετρελαίου και το 8 % των συνολικών εισαγωγών αργού πετρελαίου προήλθαν από τη Ρωσία) και το αέριο (13 % των συνολικών εισαγωγών αερίου το 2020 προήλθε από τη Ρωσία).
  Η εξάρτηση από το αέριο και το πετρέλαιο, παρότι είναι σημαντική, είναι μικρότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 % για εισαγωγή αερίου, 23 % για εισαγωγή αργού πετρελαίου και 35 % για εισαγωγή διυλισμένου πετρελαίου από τη Ρωσία) (19). Επιπλέον, η προώθηση έργων διασύνδεσης με τις γειτονικές χώρες θα μπορούσε να αυξήσει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Σουηδίας και την προσαρμοστικότητά της στις περιφερειακές διακυμάνσεις, στο πλαίσιο των πρόσφατων γεωπολιτικών γεγονότων. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Σουηδία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55». |
| --- | --- |

(27)

Η εντατικοποίηση των προσπαθειών για την επίτευξη των στόχων για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που καθορίζονται στο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα είναι ζωτικής σημασίας. Μολονότι η Σουηδία έχει το υψηλότερο ποσοστό ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ακαθάριστη εγχώρια κατανάλωση ενέργειας στην Ένωση (51,1 % το 2020), συγκαταλέγεται μεταξύ των κρατών μελών με την υψηλότερη κατά κεφαλή κατανάλωση ενέργειας. Επιπλέον, μεγάλο μέρος των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στη Σουηδία προέρχεται από τον τομέα των μεταφορών, ιδίως των οδικών μεταφορών. Ο τομέας αυτός εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο, το οποίο αντιστοιχεί στο 17,7 % του συνολικού ενεργειακού μείγματος. Επιπλέον, οι περιορισμοί στη δυναμικότητα της ηλεκτρικής ενέργειας και του δικτύου, ιδίως στη νότια Σουηδία, συνέχισαν να αυξάνονται το 2021, περιορίζοντας την επέκταση και την τοποθεσία των εμπορικών δραστηριοτήτων στη συγκεκριμένη περιοχή. Το ζήτημα αυτό επιδεινώνεται περαιτέρω από την έλλειψη δυναμικότητας μεταφοράς μεταξύ Βορρά και Νότου. Απαιτούνται πρόσθετες επενδύσεις σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στη δυναμικότητα των δικτύων, καθώς και στη διασυνδεσιμότητα μεταξύ των περιφερειών της χώρας, προκειμένου να επιτευχθεί ο εθνικός στόχος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές σε ποσοστό 100 % έως το 2040 και να επιτευχθούν καθαρές μηδενικές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έως το 2045 το αργότερο. Ο περαιτέρω εξορθολογισμός των διαδικασιών αδειοδότησης θα διευκολύνει τον φόρτο ανάπτυξης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ιδίως αιολικής ενέργειας. Επιπλέον, η μειωμένη κατανάλωση ενέργειας με την αύξηση της ενεργειακής απόδοσης είναι ουσιώδης για να μειωθούν τόσο οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα όσο και το ενεργειακό κόστος για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Η αύξηση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και στον εξηλεκτρισμό, η αντιμετώπιση των σημείων συμφόρησης στις υποδομές, η ενίσχυση της ενεργειακής απόδοσης και η μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων στις μεταφορές θα συμβάλουν στη μείωση της συνολικής εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, μεταξύ άλλων και από τη Ρωσία. Το ποσοστό των ορυκτών καυσίμων (2,6 % αέριο, 3,2 % άνθρακας και 17,7 % πετρέλαιο το 2020) στο σουηδικό ενεργειακό μείγμα είναι πολύ χαμηλότερο σε σύγκριση με τον μέσο όρο της Ένωσης (24,4 % αέριο, 10,8 % άνθρακας και 32,7 % πετρέλαιο το 2020). Ωστόσο, υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω μείωση της εξάρτησης της Σουηδίας από τα ρωσικά ορυκτά καύσιμα. Αυτό ισχύει ιδίως για το πετρέλαιο (το 2020, το 20 % των εισαγωγών διυλισμένου πετρελαίου και το 8 % των συνολικών εισαγωγών αργού πετρελαίου προήλθαν από τη Ρωσία) και το αέριο (13 % των συνολικών εισαγωγών αερίου το 2020 προήλθε από τη Ρωσία).

Η εξάρτηση από το αέριο και το πετρέλαιο, παρότι είναι σημαντική, είναι μικρότερη από τον μέσο όρο της Ένωσης (44 % για εισαγωγή αερίου, 23 % για εισαγωγή αργού πετρελαίου και 35 % για εισαγωγή διυλισμένου πετρελαίου από τη Ρωσία) (19). Επιπλέον, η προώθηση έργων διασύνδεσης με τις γειτονικές χώρες θα μπορούσε να αυξήσει την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού της Σουηδίας και την προσαρμοστικότητά της στις περιφερειακές διακυμάνσεις, στο πλαίσιο των πρόσφατων γεωπολιτικών γεγονότων. Θα πρέπει να επισημανθεί ότι θα χρειαστεί ακόμα μεγαλύτερη φιλοδοξία όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και την αύξηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης ώστε η Σουηδία να ευθυγραμμιστεί με τους στόχους της δέσμης μέτρων «Fit for 55».

| (28) | Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Σουηδία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Σουηδία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. |
| --- | --- |

(28)

Μολονότι η επιτάχυνση της μετάβασης προς την κλιματική ουδετερότητα και της εγκατάλειψης των ορυκτών καυσίμων θα επιφέρει σημαντικό κόστος αναδιάρθρωσης σε διάφορους τομείς, η Σουηδία μπορεί να κάνει χρήση του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την άμβλυνση των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης στις περιφέρειες που πλήττονται περισσότερο. Επιπλέον, η Σουηδία μπορεί να κάνει χρήση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+, που ιδρύθηκε με τον κανονισμό (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (20), για τη βελτίωση των ευκαιριών απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

| (29) | Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1. |
| --- | --- |

(29)

Υπό το πρίσμα της αξιολόγησης της Επιτροπής, το Συμβούλιο εξέτασε το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022 και η γνώμη του (21) αποτυπώνεται στη σύσταση 1.

| (30) | Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 και 2. Οι πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με τη μη ικανοποιητική λειτουργία της αγοράς κατοικιών και τις υπερτιμημένες τιμές των κατοικιών, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση του χρέους των νοικοκυριών, |
| --- | --- |

(30)

Υπό το πρίσμα της εμπεριστατωμένης επισκόπησης της Επιτροπής και της αξιολόγησής της το Συμβούλιο εξέτασε το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του 2022 και το πρόγραμμα σύγκλισης του 2022. Οι συστάσεις του βάσει του άρθρου 6 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1176/2011 αντικατοπτρίζονται στις συστάσεις 1 και 2. Οι πολιτικές που αναφέρονται στις συστάσεις 1 και 2 συμβάλλουν στην αντιμετώπιση, μεταξύ άλλων, των ανισορροπιών που συνδέονται με τη μη ικανοποιητική λειτουργία της αγοράς κατοικιών και τις υπερτιμημένες τιμές των κατοικιών, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση του χρέους των νοικοκυριών,

ΣΥΝΙΣΤΑ στη Σουηδία να λάβει μέτρα το 2022 και το 2023 προκειμένου:

1.

Το 2023, να διασφαλίσει ότι η αύξηση των εθνικά χρηματοδοτούμενων πρωτογενών τρεχουσών δαπανών συνάδει με έναν συνολικά ουδέτερο προσανατολισμό πολιτικής, λαμβάνοντας υπόψη τη συνεχιζόμενη προσωρινή και στοχευμένη στήριξη των πλέον ευάλωτων στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και των ατόμων που εγκαταλείπουν την Ουκρανία. Να είναι έτοιμη να προσαρμόσει τις τρέχουσες δαπάνες στην εξελισσόμενη κατάσταση. Να επεκτείνει τις δημόσιες επενδύσεις για την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση και για την ενεργειακή ασφάλεια, λαμβάνοντας υπόψη την πρωτοβουλία REPowerEU, μεταξύ άλλων κάνοντας χρήση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και άλλων ταμείων της Ένωσης. Για την περίοδο μετά το 2023, να επιδιώξει την εφαρμογή δημοσιονομικής πολιτικής που θα αποσκοπεί στην επίτευξη συνετών μεσοπρόθεσμων δημοσιονομικών θέσεων. Να μειώσει τους κινδύνους που συνδέονται με το υψηλό χρέος των νοικοκυριών και τις ανισορροπίες της αγοράς κατοικιών μέσω της μείωσης της φορολογικής έκπτωσης των πληρωμών τόκων ενυπόθηκων δανείων ή μέσω της αύξησης των περιοδικών φόρων ακίνητης περιουσίας. Να τονώσει τις επενδύσεις στην κατασκευή κατοικιών για την άμβλυνση των πλέον πιεστικών ελλείψεων, ιδίως με την άρση των διαρθρωτικών εμποδίων στις κατασκευές και με τη διασφάλιση της παροχής οικοδομήσιμης γης. Να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα της αγοράς κατοικιών, μεταξύ άλλων με τη θέσπιση μεταρρυθμίσεων στην αγορά ενοικίασης ακινήτων.

2.

Να προχωρήσει στην εφαρμογή του οικείου σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, σύμφωνα με τα ορόσημα και τους στόχους που καθορίζονται στην εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου της 4ης Μαΐου 2021. Να ολοκληρώσει ταχέως τις διαπραγματεύσεις με την Επιτροπή σχετικά με τα έγγραφα προγραμματισμού της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2021-2027, ώστε να αρχίσει η εφαρμογή τους.

3.

Να μειώσει τον αντίκτυπο που έχουν το κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον και το μεταναστευτικό υπόβαθρο των μαθητών στα εκπαιδευτικά τους αποτελέσματα, παρέχοντας ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στα σχολεία και αντιμετωπίζοντας το πρόβλημα έλλειψης ειδικευμένων εκπαιδευτικών. Να αναπτύξει τις δεξιότητες των μειονεκτουσών ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ατόμων που προέρχονται από οικογένειες μεταναστών, μέσω της προσαρμογής των πόρων και των μεθόδων στις ανάγκες τους, ώστε να διευκολυνθεί η ένταξή τους στην αγορά εργασίας.

4.

Να μειώσει τη συνολική εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα επιταχύνοντας την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ενθαρρύνοντας συμπληρωματικές επενδύσεις σε υποδομές δικτύου, ενισχύοντας τα εσωτερικά δίκτυα εντός της χώρας για τη διασφάλιση επαρκούς δυναμικότητας δικτύου, βελτιώνοντας την ενεργειακή απόδοση και εξορθολογίζοντας περαιτέρω τις διαδικασίες αδειοδότησης σε σχέση με έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.

Βρυξέλλες, 12 Ιουλίου 2022.

Για το Συμβούλιο

Ο Πρόεδρος

Z. STANJURA

---

(1)  ΕΕ L 209 της 2.8.1997, σ. 1.

1

(2)  ΕΕ L 306 της 23.11.2011, σ. 25.

2

(3)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/241 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 12ης Φεβρουαρίου 2021, για τη θέσπιση του μηχανισμού ανάκαμψης και ανθεκτικότητας (ΕΕ L 57 της 18.2.2021, σ. 17).

3

(4)  Οδηγία 2001/55/ΕΚ του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2001, σχετικά με τις ελάχιστες προδιαγραφές παροχής προσωρινής προστασίας σε περίπτωση μαζικής εισροής εκτοπισθέντων και μέτρα για τη δίκαιη κατανομή των βαρών μεταξύ κρατών μελών όσον αφορά την υποδοχή και την αντιμετώπιση των συνεπειών της υποδοχής αυτών των ατόμων (ΕΕ L 212 της 7.8.2001, σ. 12).

4

(5)  Εκτελεστική απόφαση (ΕΕ) 2022/382 του Συμβουλίου, της 4ης Μαρτίου 2022, που διαπιστώνει την ύπαρξη μαζικής εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία κατά την έννοια του άρθρου 5 της οδηγίας 2001/55/ΕΚ και έχει ως αποτέλεσμα την εφαρμογή προσωρινής προστασίας (ΕΕ L 71 της 4.3.2022, σ. 1).

5

(6)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 18ης Ιουνίου 2021, για τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σύγκλισης 2021 της Σουηδίας (ΕΕ C 304 της 29.7.2021, σ. 131).

6

(7)  Οι εκτιμήσεις σχετικά με τον δημοσιονομικό προσανατολισμό και τις συνιστώσες του στην παρούσα σύσταση είναι εκτιμήσεις της Επιτροπής βάσει των παραδοχών στις οποίες βασίζονται οι εαρινές προβλέψεις του 2022 της Επιτροπής. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής για τη μεσοπρόθεσμη δυνητική ανάπτυξη δεν περιλαμβάνουν τον θετικό αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που αποτελούν μέρος του σχεδίου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας και μπορούν να τονώσουν τη δυνητική ανάπτυξη.

7

(8)  Που δεν χρηματοδοτούνται με επιχορηγήσεις από τον μηχανισμό ανάκαμψης και ανθεκτικότητας ή άλλα ταμεία της Ένωσης.

8

(9)  ST 7772/2022· ST 7772/2022 ADD 1.

9

(10)  Σύσταση του Συμβουλίου, της 20ής Ιουλίου 2020, σχετικά με το εθνικό πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της Σουηδίας για το 2020 και τη διατύπωση γνώμης του Συμβουλίου σχετικά με το πρόγραμμα σταθερότητας της Σουηδίας για το 2020 (ΕΕ C 282 της 26.8.2020, σ. 177).

10

(11)  Τα αριθμητικά στοιχεία αντιπροσωπεύουν το επίπεδο του ετήσιου δημοσιονομικού κόστους των εν λόγω μέτρων που έχουν ληφθεί από το φθινόπωρο του 2021, συμπεριλαμβανομένων των τρεχόντων εσόδων και δαπανών, καθώς και —κατά περίπτωση— των μέτρων σε επίπεδο κεφαλαιουχικών δαπανών.

11

(12)  Το ποσοστό δαπανών των νοικοκυριών για την ενέργεια μετράται με τον συντελεστή στάθμισης της συνιστώσας της ενέργειας στο καλάθι του ΕνΔΤΚ.

12

(13)  Ο συνολικός αριθμός των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία στην Ένωση αναμένεται να ανέλθει σταδιακά στα 6 εκατομμύρια έως το τέλος του 2022, και η γεωγραφική κατανομή τους εκτιμάται με βάση το μέγεθος της υπάρχουσας διασποράς, τον σχετικό πληθυσμό του κράτους μέλους υποδοχής και την πραγματική κατανομή των εκτοπισθέντων από την Ουκρανία σε ολόκληρη την Ένωση ως είχε τον Μάρτιο του 2022. Για το δημοσιονομικό κόστος ανά άτομο, οι εκτιμήσεις βασίζονται στο μοντέλο μικροπροσομοίωσης Euromod του Κοινού Κέντρου Ερευνών της Επιτροπής και λαμβάνουν υπόψη τόσο τις μεταβιβάσεις σε μετρητά όσο και τις παροχές σε είδος, όπως η εκπαίδευση και η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

13

(14)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

14

(15)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

15

(16)  Το αρνητικό (θετικό) πρόσημο του δείκτη αντιστοιχεί σε υπέρβαση (υστέρηση) της αύξησης των πρωτογενών δαπανών σε σύγκριση με τη μεσοπρόθεσμη οικονομική ανάπτυξη, κάτι που υποδηλώνει επεκτατική (συσταλτική) δημοσιονομική πολιτική.

16

(17)  Άλλες εθνικά χρηματοδοτούμενες κεφαλαιουχικές δαπάνες προβλέπεται να έχουν ουδέτερη συμβολή ύψους 0,0 εκατοστιαίων μονάδων του ΑΕΠ.

17

(18)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1060 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, για τον καθορισμό κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, το Ταμείο Συνοχής, το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας, Αλιείας και Υδατοκαλλιέργειας, και δημοσιονομικών κανόνων για τα εν λόγω Ταμεία και για το Ταμείο Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας και το Μέσο για τη Χρηματοδοτική Στήριξη της Διαχείρισης των Συνόρων και την Πολιτική των Θεωρήσεων (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), μερίδιο των ρωσικών εισαγωγών επί των συνολικών εισαγωγών φυσικού αερίου, αργού πετρελαίου και λιθάνθρακα. Για τον μέσο όρο της ΕΕ-27, οι συνολικές εισαγωγές βασίζονται στις εισαγωγές από χώρες εκτός της ΕΕ-27. Για τη Σουηδία, οι συνολικές εισαγωγές περιλαμβάνουν τις ενδοενωσιακές συναλλαγές. Το αργό πετρέλαιο δεν περιλαμβάνει τα προϊόντα διύλισης πετρελαίου.

19

(20)  Κανονισμός (ΕΕ) 2021/1057 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 24ης Ιουνίου 2021, περί ιδρύσεως του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου+ (EKT+) και καταργήσεως του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1296/2013 (ΕΕ L 231 της 30.6.2021, σ. 21).

20

(21)  Δυνάμει του άρθρου 9 παράγραφος 2 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1466/97.

21

---