xml version="1.0" encoding="UTF-8"?


Il-Ġurnal Uffiċjali C 106/31 t


| | | |
| --- | --- | --- |
| | | ISSN 1977-0987 |
| Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | | C 106 |
| European flag | | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 63 31 ta' Marzu 2020 |

---

| | | |
| --- | --- | --- |
| Werrej | | Paġna |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet | |
| | OPINJONIJIET | |
| | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew | |
| | Il-549 sessjoni plenarja tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, 22.1.2020–23.1.2020 | |
| 2020/C 106/01 | [Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar L-ekonomija sostenibbli li neħtieġu (opinjoni fuq inizjattiva proprja)](http://publications.europa.eu/resource/uriserv/OJ.C_.2020.106.01.0001.01.MLT.xhtml) | [1](#C_2020106MT.01000101.doc) |

---

| | | |
| --- | --- | --- |
| | III   Atti preparatorji | |
| | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew | |
| | Il-549 sessjoni plenarja tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, 22.1.2020–23.1.2020 | |
| 2020/C 106/02 | [Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/1139 fir-rigward tal-introduzzjoni ta’ limiti tal-kapaċità għall-bakkaljaw tal-Baltiku tal-Lvant, il-ġbir ta’ data u l-miżuri ta’ kontroll fil-Baħar Baltiku, u r-Regolament (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ waqfien permanenti għal flotot li jistadu għall-bakkaljaw tal-Baltiku tal-Lvant(COM(2019) 564 — 2019/0246 (COD))](http://publications.europa.eu/resource/uriserv/OJ.C_.2020.106.01.0010.01.MLT.xhtml) | [10](#C_2020106MT.01001001.doc) |

---

| | |
| --- | --- |
| MT | |

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

OPINJONIJIET

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Il-549 sessjoni plenarja tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, 22.1.2020–23.1.2020

| | | | |
| --- | --- | --- | --- |
| 31.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 106/1 |

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “L-ekonomija sostenibbli li neħtieġu”

(opinjoni fuq inizjattiva proprja)

(2020/C 106/01)

| | |
| --- | --- |
| Relatur: | Peter SCHMIDT (DE/II) |

| | |
| --- | --- |
| Deċiżjoni tal-Assemblea Plenarja | 24.1.2019 |
| Bażi legali | Artikolu 32(2) tar-Regoli ta’ Proċedura |
| | Opinjoni fuq inizjattiva proprja |
| Sezzjoni kompetenti | Sezzjoni għall-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent |
| Adottata fis-sezzjoni | 27.11.2019 |
| Adottata fil-plenarja | 23.1.2020 |
| Sessjoni plenarja Nru | 549 |
| Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) | 100/8/9 |

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.1. | Il-KESE jenfasizza l-fatt li l-Unjoni Ewropea (UE) impenjat ruħha bis-sħiħ għall-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u s-17-il Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tagħha. Biex tiggarantixxi l-implimentazzjoni xierqa tagħhom, l-UE teħtieġ b’mod urġenti li tiżviluppa l-pedamenti għal ekonomija tal-benesseri sostenibbli u inklużiva li tiffunzjona għal kulħadd. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.2. | Il-viżjoni tal-progress soċjali li tiddependi biss fuq l-insegwiment ta’ tkabbir fil-Prodott Domestiku Gross (PDG) tinjora elementi importanti ta’ benesseri individwali u soċjali u ma tqisx kif xieraq kunsiderazzjonijiet ambjentali u soċjali. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.3. | Il-KESE jistieden lill-UE tipproponi viżjoni ġdida ta’ prosperità għan-nies u l-pjaneta abbażi tal-prinċipji tas-sostenibbiltà ambjentali, id-dritt għal ħajja deċenti u l-protezzjoni tal-valuri soċjali. L-ekonomija hija faċilitatur għal din il-viżjoni. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.4. | L-ekonomija tal-benesseri għandha tipproteġi l-ekosistemi, tikkonserva l-bijodiversità u tipprovdi tranżizzjoni ġusta għal stil ta’ ħajja newtrali għall-klima madwar l-UE u trawwem intraprenditorija sostenibbli. Is-sistemi edukattivi madwar l-UE se jkollhom rwol ewlieni fil-promozzjoni ta’ kunċetti bħal dawn fost is-soċjetà, b’hekk inisslu fihom il-mod ta’ kif jaħsbuha dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet u l-mexxejja tal-futur. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.5. | Biex jintlaħaq dan l-għan, il-KESE jirrikonoxxi l-ħtieġa li jiġu appoġġjati l-isfidi fundamentali li diġà bdew jitfaċċaw fin-natura tal-intrapriżi, l-organizzazzjoni tax-xogħol, ir-rwol tal-investiment u l-istruttura tas-sistema monetarja. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.6. | Il-KESE jenfasizza li l-bini tal-ekonomija tal-benesseri għandu jibda billi jiġi adottat approċċ prekawzjonarju li fih l-istabbiltà makroekonomika ma tkunx tiddependi fuq it-tkabbir tal-PDG. Huwa jipproponi li jiġu żviluppati indikaturi ġodda tal-prestazzjoni ekonomika u tal-progress soċjali lil hinn mill-PDG. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.7. | Il-KESE jipproponi l-adozzjoni ta’ Qafas tal-Istandards tal-Għajxien u l-introduzzjoni ta’ Baġit tal-Benesseri għall-UE, imsawra fuq approċċi diġà adottati bnadi oħra. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.8. | Il-KESE jitlob li jintemmu s-sussidji perversi u li jiġi allinjat l-infiq kollu tas-settur pubbliku madwar l-UE u l-Istati Membri tagħha bil-għan li tintlaħaq in-newtralità klimatika. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.9. | Il-KESE jappella għal Patt Ekoloġiku u Soċjali Ewropew biex isir l-investiment fuq skala kbira li huwa meħtieġ għal tranżizzjoni ġusta lejn ekonomija newtrali għall-klima u biex jiġu pprovduti impjiegi ta’ kwalità f’kull komunità. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.10. | Il-KESE jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jwettqu riforma fiskali ekoloġika li tgħin fl-allinjament tat-tassazzjoni, tas-sussidji u tal-politiki distributtivi minn qabel bil-għan li tintlaħaq tranżizzjoni ġusta lejn ekonomija tal-benesseri, b’mod partikolari bl-infurzar tal-leġislazzjoni eżistenti. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.11. | Il-KESE jipproponi li tiġi riveduta d-dipendenza fuq it-tkabbir tal-Istati Membri tal-UE u li titfassal strateġija li tiffoka fuq il-benesseri sostenibbli u inklużiv fl-ekonomija tal-UE. Dan jirrakkomanda wkoll li jsir rieżami tar-regoli fiskali u monetarji tal-UE biex jiġi żgurat li dawn ikunu adatti biex tintlaħaq it-tranżizzjoni lejn ekonomija b’impatt newtrali fuq il-klima. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.12. | Il-KESE jitlob li l-politika tal-UE u l-oqfsa u l-għodod baġitarji/finanzjarji kollha eżistenti (bħall-Qafas Finanzjarju Pluriennali, is-Semestru Ewropew u r-Regolamentazzjoni Aħjar) jiġu allinjati b’mod urġenti ma’ tranżizzjoni ġusta lejn ekonomija tal-benesseri. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.13. | Il-KESE jipproponi li l-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir u l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir jiġu allinjati mal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli kif ukoll li l-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali jiġi implimentat bis-sħiħ. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.14. | Id-dikjarazzjoni reċenti fi Brussell tas-Sinjura Ursula von der Leyen, il-President il-ġdid tal-Kummissjoni Ewropea, dwar il-Patt Ekoloġiku għall-Ewropa, kif ukoll l-intervent tagħha fil-COP 25 f’Madrid f’Diċembru u l-pubblikazzjoni tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-11 ta’ Diċembru 2019 COM (2019) 640 finaL, joffru xaqq ta’ tama għall-proposti tal-KESE li jinsabu f’din l-Opinjoni, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-KESE jagħmel analiżi dettaljata tad-dokument tal-Kummissjoni f’Opinjoni sussegwenti. |

2.   Introduzzjoni

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.1. | L-UE impenjat ruħha bis-sħiħ għall-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli u s-17-il SDG li ġew miftiehma min-NU f’Settembru 2015 [(1)](#ntr1-C_2020106MT.01000101-E0001). Fil-qalba tal-Aġenda 2030 hemm ir-rikonoxximent tal-fatt li l-prosperità attwali u futura tagħna għandha tibqa’ fil-limiti tal-bijosfera li tagħtina l-ħajja. Ix-xejriet attwali tal-produzzjoni u tal-konsum mhumiex kompatibbli mal-konfini planetarji. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.2. | L-ekonomija għandha tkun ibbażata fuq prinċipji ċari li jirriflettu kemm l-aspirazzjonijiet tagħna għal dinja aħjar kif ukoll fuq il-fehim xjentifiku tagħna dwar il-pjaneta li tagħtina l-ħajja. Mhu se jkun hemm l-ebda ħajja, l-ebda impjieg u l-ebda intrapriża fuq pjaneta degradata [(2)](#ntr2-C_2020106MT.01000101-E0002). Mhu se jkun hemm l-ebda sigurtà jekk it-tranżizzjoni tħalli lura komunitajiet sħaħ jew jekk iċ-ċittadini komuni jħossuhom imbiegħda. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.3. | Il-kriżi finanzjarja tal-2008 ħalliet marka profonda fuq is-soċjetà u bidlet b’mod sinifikanti l-ekonomija tagħna. Il-politika makroekonomika li wasslet għall-kriżi tat prijorità lid-deregolamentazzjoni finanzjarja sabiex jiġi stimolat it-tkabbir ekonomiku, iżda dan il-fokus limitat fuq it-tkabbir tal-PDG wassal għal instabbiltà finanzjarja u żieda fl-inugwaljanzi. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.4. | Barra minn hekk, f’xi Stati Membri, il-migrazzjoni, id-diverġenzi ekonomiċi u sfidi oħra wasslu biex iċ-ċittadini jitilfu l-fiduċja fil-proġett Ewropew u rriżultaw f’żieda fin-nazzjonaliżmu u l-populiżmu, li issa qed thedded li tibdel il-valuri demokratiċi u ddgħajjef l-istabbiltà soċjali u politika. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.5. | L-għan ta’ din l-Opinjoni huwa li jinbnew il-pedamenti għal ekonomija tal-benesseri sostenibbli u inklużiva għall-Ewropa [(3)](#ntr3-C_2020106MT.01000101-E0003). Din l-ewwel tanalizza l-isfidi li qed tiffaċċja s-sistema attwali u mbagħad tissuġġerixxi pedamenti ċari li fuqhom għandha tinbena ekonomija li tiffunzjona għan-nies u l-pjaneta. Din tagħmel rakkomandazzjonijiet konkreti lill-Kummissjoni Ewropea l-ġdida u lill-Parlament dwar l-oqsma fejn l-azzjoni ta’ prijorità hija meħtieġa biex jintlaħaq dan il-għan. |

3.   Sfidi — analiżi tas-sitwazzjoni attwali

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.1. | L-isfidi li qed tiffaċċja d-dinja llum il-ġurnata huma bla preċedent. Emerġenza tal-klima globali, telf katastrofiku tal-bijodiversità, u t-tniġġis tal-arja, tal-ilma u tal-ħamrija qed idgħajfu l-bażi għal prosperità futura fl-Ewropa u madwar id-dinja. Minkejja li saru xi żviluppi pożittivi u ttieħdet azzjoni fil-livell tal-UE, dawn l-impatti issa jirrappreżentaw theddida urġenti għas-saħħa tal-bniedem u għall-vijabbiltà tal-ktajjen alimentari u tas-sistemi agrikoli tagħna [(4)](#ntr4-C_2020106MT.01000101-E0004). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.2. | Illum il-ġurnata l-prosperità ftit li xejn għandha valur jekk tiġi għad-detriment tas-sopravivenza fil-futur. Is-suċċess li jitkejjel mill-PDG huwa qarrieqi meta l-impatti tat-tkabbir iwasslu għal bidliet irriversibbli u katastrofiċi fl-istat tal-klima, il-ħamrija, il-foresti, ix-xmajjar u l-oċeani tagħna. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.3. | L-iskala dejjem akbar ta’ output ekonomiku wasslet għal żieda fil-konsum globali tar-riżorsi materjali u tal-enerġija u imponiet impatti antropoġeniċi perikolużi kemm fuq l-ekosistemi lokali kif ukoll fuq dawk globali [(5)](#ntr5-C_2020106MT.01000101-E0005). Ir-Rapport dwar ir-Riskji Globali tal-2019 tal-Forum Ekonomiku Dinji sab li r-riskji ambjentali kklassifikaw fost it-theddid ewlieni li jaffettwa lill-ekonomija u lis-soċjetà globali [(6)](#ntr6-C_2020106MT.01000101-E0006). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.4. | Tkabbir dgħajjef tal-produttività tax-xogħol u inugwaljanzi persistenti għadhom qed joħolqu inċertezzi sinifikanti għall-futur tal-ekonomija tal-UE. Dawn ix-xejriet huma biss parzjalment ir-riżultat tal-kriżi finanzjarja. Ir-rata tax-xejra tat-tkabbir tal-produttività madwar l-OECD naqset minn aktar minn 4 % fil-bidu tas-snin sebgħin għal inqas minn 1 % illum il-ġurnata, filwaqt li rriżultat fi “staġnar sekulari” tar-rata medja tat-tkabbir f’ekonomiji avvanzati [(7)](#ntr7-C_2020106MT.01000101-E0007). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.5. | Il-miżuri li ttieħdu fil-livell tal-UE biex jiġi indirizzat dan it-tnaqqis wasslu għal żieda fl-inugwaljanzi tal-introjtu u l-ġid, u għal livelli insostenibbli ta’ dejn. L-aktar 5 % tal-Ewropej sinjuri issa jipposjedu kważi 40 % tal-ġid kollu privat. Il-faqar fost min għandu x-xogħol żdied bi 15 % mill-2010, bi kważi 10 % tal-ħaddiema Ewropej huma kklassifikati bħala ħaddiema foqra. Kważi kwart tat-tfal u ż-żgħażagħ tagħna jinsabu f’riskju ta’ faqar jew jgħixu fil-faqar [(8)](#ntr8-C_2020106MT.01000101-E0008), u miljuni ta’ żgħażagħ ma jistgħux isibu xogħol deċenti biex jibdew isawru l-ħajja adulta tagħhom. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.6. | L-iżviluppi teknoloġiċi fl-awtomatizzazzjoni u l-intelliġenza artifiċjali (IA) għandhom il-potenzjal li jreġġgħu lura t-tnaqqis fit-tkabbir tal-produttività tax-xogħol, iżda l-qligħ potenzjali jibqa’ diffiċli li jinkiseb fil-livell makroekonomiku. Il-qligħ fi “produttività marġinali” mar għand l-azzjonisti ta’ korporazzjonijiet kbar minflok għand il-ħaddiema, filwaqt li xekkel il-kuntratt soċjali, żied l-inugwaljanza u dgħajjef il-fiduċja tal-pubbliku fil-gvern. It-treġġigħ lura ta’ din ix-xejra permezz ta’ politiki dwar it-taxxa u l-pagi huwa essenzjali sabiex tiġi żgurata distribuzzjoni aktar ġusta ta’ benefiċċji ekonomiċi. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.7. | Teknoloġiji sostenibbli ġodda għandhom il-potenzjal li jerġgħu jagħtu l-ħajja lill-komunitajiet li tħallew lura minn snin ta’ nuqqas ta’ investiment u li jtejbu l-benesseri soċjali. Iżda, fokus persistenti fuq it-tkabbir tal-produttività tax-xogħol mingħajr ma tingħata attenzjoni xierqa lill-implikazzjonijiet ambjentali u soċjali jista’ jwassal biex kumpaniji żgħar ifallu, filwaqt li jwassal għal żieda fil-qgħad u fl-inugwaljanzi [(9)](#ntr9-C_2020106MT.01000101-E0009). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 3.8. | L-UE diġà qed twitti t-triq fl-ekonomija tal-benesseri, kif muri mill-Konklużjonijiet tal-Kunsill ta’ Ottubru 2019 dwar l-Ekonomija tal-Benesseri [(10)](#ntr10-C_2020106MT.01000101-E0010). Il-KESE jirrikonoxxi li l-ekonomija tal-benesseri trid tkun kapaċi tilħaq l-għanijiet ta’ żvilupp sostenibbli u tiżgura l-prosperità anke f’kundizzjonijiet ta’ tkabbir baxx jew mingħajr tkabbir, bħal dawk assoċjati mar-riċessjoni ekonomika jew l-istaġnar sekulari. |

4.   Viżjoni u prinċipji

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.1. | Il-bidla lejn ekonomija tal-benesseri tfisser li tiġi kkombinata l-idea ta’ prosperità mal-possibbiltà ta’ progress soċjali fi ħdan il-limiti tal-pjaneta. Din tinvolvi li jiġi ddefinit b’mod aktar ċar dak li nixtiequ niksbu mill-progress u li nartikolaw il-pedamenti għal ekonomija msejsa fuq is-sostenibbiltà. Il-punt ta’ tluq huwa viżjoni sinifikanti u vijabbli ta’ prosperità għan-nies u l-pjaneta. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.2. | Il-prosperità mhijiex biss kwistjoni ta’ produzzjoni jew ta’ introjtu. Din hija ddefinita b’mod aktar preċiż f’termini tal-possibbiltajiet li n-nies għandhom biex jiffjorixxu u biex jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom [(11)](#ntr11-C_2020106MT.01000101-E0011). L-ekonomija tal-benesseri għandha tipprovdi liċ-ċittadini f’kull lok bil-kapaċitajiet li jeħtieġu biex jimxu ’l quddiem bħala bnedmin, fi ħdan il-limiti ekoloġiċi ta’ pjaneta b’riżorsi limitati. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.3. | L-SDGs, u b’mod partikolari t-tliet pilastri tal-iżvilupp sostenibbli — ambjentali, ekonomiku u soċjali — jipprovdu l-pedamenti għal dan il-kompitu. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.4. | Il-pilastru ambjentali huwa relatat mal-limitazzjonijiet ambjentali u tar-riżorsi — l-“ispazju operattiv sikur” — li fi ħdanu għandha ssir l-attività tal-bniedem. Iċ-Ċentru ta’ Reżiljenza ta’ Stokkolma identifika disa’ “konfini planetarji” li l-umanità għandha tibqa’ fi ħdanhom biex tiżviluppa u tiffjorixxi għall-ġenerazzjonijiet li ġejjin [(12)](#ntr12-C_2020106MT.01000101-E0012). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.5. | Il-pilastru ekonomiku jikkonċerna l-intrapriżi, l-impjieg b’paga deċenti u l-politiki ta’ investiment li jagħtu ħajja u għajxien deċenti. L-intraprenditorija taqdi rwol essenzjali f’dan ir-rigward. L-intrapriżi għandhom ikunu jistgħu jipprovdu l-mezzi bażiċi għaċ-ċittadini kollha biex jissodisfaw il-ħtiġijiet sottostanti tagħhom għall-għajxien, in-nutrizzjoni, l-ilma nadif, l-enerġija affordabbli, is-saħħa u l-edukazzjoni. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.6. | Dan ir-rekwiżit imur lil hinn mill-istabbiliment ta’ kundizzjonijiet materjali minimi. Dan jirrikjedi wkoll attenzjoni mill-qrib għall-ġustizzja soċjali. L-ekonomija tal-benesseri għandha tqis bir-reqqa l-interessi tas-segmenti kollha tas-soċjetà u tagħti attenzjoni partikolari lil dawk li jistgħu jitilfu aktar mit-tranżizzjoni. Tħassib leġittimu li tqajjem mill-ħaddiema madwar l-UE enfasizza l-ħtieġa għal tranżizzjoni ġusta fejn l-ispejjeż u l-benefiċċji tat-tranżizzjoni jinqasmu b’mod ġust bejn gruppi soċjali, industriji u reġjuni differenti, kif ukoll bejn il-ġenerazzjonijiet attwali u futuri [(13)](#ntr13-C_2020106MT.01000101-E0013). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.7. | Il-pilastru soċjali jikkonċerna l-kwalità tas-soċjetà tagħna u d-drittijiet tal-individwi għal parteċipazzjoni ġusta u ekwa fiha. Peress li ta’ spiss dan jiġi ssottovalutat u xi drabi ma jitqies bl-ebda mod fl-evalwazzjonijiet monetarji, jibqa’ evidenti li l-ebda ekonomija ma tista’ tiffunzjona b’mod effettiv mingħajr il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini tagħha. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.8. | Il-fatt li ċ-ċittadini jitqiesu primarjament bħala konsumaturi individwali poġġa piż ta’ responsabbiltà fuq in-nies għall-għażliet tagħhom mingħajr ma jingħatawlhom alternattivi aċċessibbli jew affordabbli [(14)](#ntr14-C_2020106MT.01000101-E0014). Il-kummerċjalizzazzjoni tal-ħajja soċjali u l-inkoraġġiment tal-iperindividwaliżmu dgħajfu l-istruttura soċjali u kkontribwew għall-instabbiltà politika fl-Ewropa. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.9. | Il-KESE jemmen li l-politiki tal-UE u tal-Istati Membri għandhom ifittxu li jreġġgħu lura dan l-iżbilanċ. It-tisħiħ tas-solidarjetà soċjali se jgħin ukoll biex tingħata ħajja mill-ġdid lid-demokrazija. It-tħassib taċ-ċittadini fir-rigward tad-deterjorament tal-klima, l-inġustizzja soċjali u l-imġiba ħażina fil-qasam tal-finanzi issa qed jidher f’forom ġodda u aktar urġenti, filwaqt li qed jiġi rifless fl-istrajkijiet li qed isiru mill-iskejjel favur il-klima u movimenti soċjali oħra. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 4.10. | Fil-qosor, l-ekonomija tal-benesseri għandha tirrikonoxxi l-importanza fundamentali tal-valuri soċjali u tappoġġja r-reżiljenza tal-komunitajiet. |

5.   Pedamenti għall-ekonomija tal-benesseri

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.1. | Din l-Opinjoni tenfasizza erba’ aspetti speċifiċi tas-sistema ekonomika fejn se jkunu meħtieġa bidliet profondi sabiex titwassal l-ekonomija tal-benesseri: it-tfassil mill-ġdid tar-rwol tal-intrapriżi, ir-riforma tan-natura u tal-kwalità tax-xogħol, ir-ristrutturar tal-investiment u t-trasformazzjoni tas-sistema monetarja. Il-paragrafi li ġejjin jespandu fuq dawn l-erba’ pedamenti. |

5.2.   It-tfassil mill-ġdid tal-intrapriżi

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.1. | L-intrapriżi għandhom rwol sostanzjali fit-twassil tal-ekonomija tal-benesseri. Mudelli ta’ negozju ġodda diġà qed jibdew jittrasformaw proċessi lineari tal-konsum u tal-produzzjoni li fuqhom l-intrapriżi kienu stabbiliti tradizzjonalment. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.2. | Pereżempju, l-ekonomija ċirkolari tenfasizza l-użu mill-ġdid u l-manifattura mill-ġdid tal-prodotti, id-disinn mill-ġdid tal-proċessi tal-produzzjoni, u r-riċiklaġġ ta’ materja prima [(15)](#ntr15-C_2020106MT.01000101-E0015). L-ekonomija kooperattiva u kollaborattiva (jew ta’ kondiviżjoni) tfittex li żżid l-użu kondiviż tal-oġġetti, filwaqt li ttejjeb l-użu tagħhom u tnaqqas il-ħtieġa għal produzzjoni ġdida [(16)](#ntr16-C_2020106MT.01000101-E0016). L-ekonomija tal-pjattaformi tadotta mudelli ta’ negozju u forom ta’ impjieg ġodda [(17)](#ntr17-C_2020106MT.01000101-E0017). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.3. | Dawn il-forom emerġenti ta’ attività ekonomika joffru opportunitajiet ġodda għal impjiegi, sjieda u innovazzjoni. Dawn għandhom il-potenzjal li jittrasformaw ir-relazzjonijiet bejn il-produtturi, id-distributuri u l-konsumaturi, anke f’setturi tradizzjonali, b’modi li joħolqu ekonomiji lokali aktar reżiljenti b’distribuzzjoni aktar ġusta ta’ sjieda u benefiċċji [(18)](#ntr18-C_2020106MT.01000101-E0018). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.4. | L-intrapriżi jirriżultaw mill-impenn tan-nies li jaħdmu fis-servizz ta’ xulxin u tas-soċjetà. L-istess bħalma t-tkabbir ekonomiku huwa fl-aħjar każ il-mezz għall-prosperità pjuttost milli għan fih innifsu, il-konsum tal-prodotti bażiċi materjali huwa sinifikanti biss sakemm jipprovdi s-servizzi li n-nies jeħtieġu għas-sopravivenza tagħhom u biex jimxu ’l quddiem. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.5. | Ikun anke aħjar li l-aktar ħtiġijiet materjali bażiċi tagħna jitqiesu f’termini tas-servizz li jipprovdulna minflok il-kwantità tal-produzzjoni. Pereżempju, il-kunċett tas-servizzi tal-enerġija diġà beda jissostitwixxi l-kunċett tal-provvista tal-enerġija bħala l-bażi għall-kumpaniji tal-utilitajiet [(19)](#ntr19-C_2020106MT.01000101-E0019). Ġew applikati approċċi simili f’oqsma bħat-trasport, l-abitazzjoni, il-komunikazzjoni, in-nutrizzjoni u anke l-manifattura. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.6. | Is-settur agrikolu u alimentari tal-UE għandu rwol fundamentali x’jaqdi f’dan ir-rigward. L-agrikoltura appoġġjata mill-komunità, ktajjen tal-provvisti qosra, netwerks tal-ikel alternattivi, sistemi tal-biedja lokali u kooperattivi tal-bejgħ u tal-konsumaturi diretti għandhom il-potenzjal li jipprovdu beni pubbliċi, sigurtà alimentari, protezzjoni soċjali u produzzjoni sostenibbli [(20)](#ntr20-C_2020106MT.01000101-E0020). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.7. | L-appoġġ tal-kapaċità għal intrapriżi sostenibbli fl-UE jirrikjedi attenzjoni mill-qrib għall-kundizzjonijiet li permezz tagħhom jiġu nnegozjati l-prodotti u s-servizzi mal-bqija tad-dinja. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.2.8. | Lil hinn mill-ħtiġijiet materjali tagħna, il-viżjoni ta’ intrapriża bħala servizz ifisser li jinħolqu dawk l-intrapriżi li jikkontribwixxu l-aktar għal prosperità kondiviża. Is-setturi bħas-saħħa, il-kura soċjali, l-edukazzjoni, ir-rinnovazzjoni, il-kultura, l-artiġjanat u l-kreattività jirrikjedu b’mod inerenti anqas materjal u enerġija minn setturi bbażati fuq l-estrazzjoni jew il-manifattura, u jikkontribwixxu direttament għal kwalità ta’ ħajja aħjar. Din it-tranżizzjoni tirrappreżenta sfida sinifikanti iżda essenzjali għas-soċjetà. |

5.3.   Ir-riforma tax-xogħol

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.1. | Ix-xogħol huwa aktar minn sempliċement il-mezz għal għajxien. Xogħol tajjeb joffri rispett, motivazzjoni, sodisfazzjon, involviment fil-komunità u fl-aħjar każijiet sens ta’ sinifikat u skop fil-ħajja. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.2. | Xi kultant ir-realtà hija differenti ħafna. Għadd kbir ta’ nies jinsabu maqbuda f’impjiegi ta’ kwalità baxxa b’pagi mhux sikuri. Il-qgħad fost iż-żgħażagħ madwar l-Ewropa huwa aktar minn 14 % u f’partijiet tan-Nofsinhar tal-Ewropa jibqa’ ogħla minn 40 % [(21)](#ntr21-C_2020106MT.01000101-E0021). Din il-ħela enormi ta’ potenzjal uman iddgħajjef il-kreattività tal-forza tax-xogħol u thedded li xxekkel il-prosperità. L-implikazzjonijiet fit-tul mhuma xejn inqas minn diżastrużi. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.3. | L-attivitajiet ibbażati fuq is-servizzi għandhom it-tendenza li jirrikjedu ħafna ħaddiema, peress li huwa ż-żmien li matulu n-nies iwettqu attivitajiet ta’ kura jew ta’ artiġjanat (pereżempju) li joħloq valur ekonomiku għas-soċjetà. Benefiċċju importanti tal-bidla lejn is-servizzi jkun għalhekk il-ħolqien ta’ ekonomija li tirrikjedi aktar ħaddiema, li tikkumpensa għall-prekarjetà tal-impjiegi f’dawn is-setturi, filwaqt li tappoġġja livelli ogħla ta’ impjiegi u ġġib lura l-impjiegi fl-ekonomija reali [(22)](#ntr22-C_2020106MT.01000101-E0022). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.4. | Il-benefiċċju minn dan id-dividend doppju (aktar impjiegi u inqas impatt fuq l-ambjent) jista’ jfisser inqas tkabbir tal-produttività tax-xogħol, b’mod partikolari fis-setturi (bħall-kura) fejn l-insegwiment tat-tkabbir tal-produttività jista’ jmur kontra l-kwalità tas-servizz u jista’ jimmina l-esperjenza tax-xogħol. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.5. | Ekonomija b’inqas tkabbir tal-produttività tax-xogħol għandha t-tendenza li titfa’ pressjoni ’l isfel fuq il-pagi sakemm dan ma jiġix kontrobilanċjat mill-protezzjonijiet offruti lill-ħaddiema. Għalhekk, il-politiki li jappoġġjaw ix-xogħol f’setturi li jirrikjedu ħafna ħaddiema u li jipprovdu servizzi ta’ kwalità għolja huma essenzjali. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.6. | L-għodod meħtieġa sabiex jinħatfu l-opportunitajiet tal-impjiegi tal-futur u titrawwem l-ekonomija tal-benesseri se jkunu wkoll edukazzjoni bażika ta’ kwalità, kif ukoll taħriġ ta’ standard għoli u effettiv, it-tagħlim tul il-ħajja, it-titjib tal-ħiliet u t-taħriġ mill-ġdid kif ukoll id-diġitalizzazzjoni. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.7. | Politiki speċifiċi għal kunsiderazzjoni fil-fond u ħidma ulterjuri għall-KESE jistgħu jinkludu: rappreżentanza mtejba tal-ħaddiema fil-bordijiet tal-kumpaniji, l-adozzjoni tad-dritt għax-xogħol jew “garanzija ta’ impjieg”, introjtu bażiku universali, servizzi bażiċi universali u introjtu massimu. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.3.8. | Il-KESE jtenni t-talba tiegħu li jiġi introdott qafas Ewropew vinkolanti għal introjtu minimu deċenti fl-Ewropa u li l-iskemi ta’ introjtu minimu fl-Istati Membri jkunu jistgħu jiġu estiżi għal kulħadd [(23)](#ntr23-C_2020106MT.01000101-E0023). |

5.4.   Ir-ristrutturar tal-investiment

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4.1. | It-tfassil mill-ġdid tal-intrapriżi u tax-xogħol mhux se jkun possibbli mingħajr ma jiġi ttrasformat l-investiment, li huwa l-bażi għal kwalunkwe prosperità fit-tul. Meta proporzjonijiet kbar tal-investiment privat ikunu ddedikati għal imġiba ta’ tiftix ta’ renta u spekulazzjoni tal-prezz tal-assi, ir-relazzjoni produttiva bejn il-preżent u l-futur tkun fundamentalment distorta, filwaqt li l-ekonomija tiġi destabbilizzata u l-prosperità tiddgħajjef. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4.2. | Investiment sostenibbli fil-komunitajiet, fl-ispazji pubbliċi, fil-kura tas-saħħa, fl-edukazzjoni, fis-servizzi soċjali, fl-abitazzjoni u l-infrastruttura mingħajr emissjonijiet tal-karbonju u fil-protezzjoni u r-restorazzjoni tal-bijodiversità se jkun essenzjali biex titwassal ekonomija tal-benesseri li tiffunzjona għal kulħadd u li tkun konformi mal-SDGs. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4.3. | Il-kisba ta’ ekonomija b’impatt newtrali fuq il-klima fi żmien tliet deċennji jew inqas tirrikjedi tiġdid fuq skala kbira tas-sistemi tal-enerġija tagħna, tal-infrastrutturi tat-trasport tagħna u tal-proċessi tal-produzzjoni tagħna. Ġie stmat li dan se jirrikjedi madwar EUR 300 biljun f’investiment annwali matul it-tnax-il sena li ġejjin [(24)](#ntr24-C_2020106MT.01000101-E0024). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4.4. | Madwar nofs ta’ dan l-investiment jinsab fil-promozzjoni ta’ effiċjenza akbar fl-użu tal-enerġija fil-bini, li jwassal biex jiġu ffrankati l-ispejjeż u jiġu offruti possibbiltajiet għal investiment privat li jħalli l-qligħ. Il-KESE jirrikonoxxi l-fatt li negozji u investituri ewlenin diġà qed jiżviluppaw dawn l-opportunitajiet. Huwa essenzjali li l-politika tal-UE tappoġġja u tippremja din it-tmexxija. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4.5. | Il-ħtieġa li jinħolqu l-kundizzjonijiet qafas xierqa biex jiġi żgurat li kemm it-tfaddil privat, kif ukoll dak pubbliku jiġu diretti lejn investimenti sostenibbli fit-tul meħtieġa għal ekonomija sostenibbli hija ta’ importanza partikolari [(25)](#ntr25-C_2020106MT.01000101-E0025). Regolamentazzjoni prudenzjali se tkun essenzjali biex jiġi evitat li mġiba fuq terminu qasir iddgħajjef l-istabbiltà u biex jiġi ppremjat portafoll ġdid tal-investimenti f’benesseri sostenibbli. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4.6. | It-twassil ta’ dan il-portafoll ġdid ta’ investiment jiddependi fuq l-istabbiliment ta’ sistema finanzjarja li tkun adatta għall-iskop tagħha [(26)](#ntr26-C_2020106MT.01000101-E0026). It-titjib tal-kapaċità tan-nies komuni biex jinvestu t-tfaddil tagħhom b’mod responsabbli f’modi li jkunu ta’ benefiċċju kemm għall-komunità tagħhom stess kif ukoll għall-ambjent usa’ huwa essenzjali, iżda huma meħtieġa wkoll bidliet aktar profondi u aktar deċiżivi. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.4.7. | Huwa ċar li l-istituzzjonijiet finanzjarji madwar l-UE li jappoġġjaw l-ekonomija, fosthom il-Bank Ċentrali Ewropew, il-banek ċentrali nazzjonali, il-Bank Ewropew għar-Rikostruzzjoni u l-Iżvilupp, il-Bank Ewropew tal-Investiment u l-banek kummerċjali li joperaw fil-livell nazzjonali u internazzjonali lkoll għandhom jinkorporaw l-SDGs bħala prinċipji ta’ gwida fl-attivitajiet ta’ investiment u ta’ self tagħhom [(27)](#ntr27-C_2020106MT.01000101-E0027). |

5.5.   It-trasformazzjoni tas-sistema monetarja

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.5.1. | Il-KESE jemmen li wasal iż-żmien li s-sistema monetarja ssir aktar reżiljenti għall-impatti negattivi ta’ spekulazzjoni fuq terminu qasir u li jiġi żgurat li s-sistema monetarja stess taħdem għall-ġid tan-nies, il-pjaneta u n-negozju sostenibbli. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.5.2. | F’ekonomiji kapitalisti avvanzati, il-flus jinħolqu fi tliet modi distinti: permezz tal-infiq statali, permezz tal-operazzjonijiet tal-bank ċentrali u permezz tal-ħolqien ta’ kreditu (dejn) f’istituzzjonijiet finanzjarji kummerċjali [(28)](#ntr28-C_2020106MT.01000101-E0028). Aktar minn 95 % tal-massa monetarja fl-ekonomiji moderni tinħoloq bħala dejn mill-istituzzjonijiet finanzjarji kummerċjali. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.5.3. | L-UE tinforma l-bażi regolatorja għall-istituzzjonijiet finanzjarji kollha madwar l-Istati Membri u tistabbilixxi r-regoli fiskali u monetarji li taħthom joperaw il-pajjiżi taż-żona tal-euro. Il-Bank Ċentrali Ewropew huwa fl-aħħar mill-aħħar responsabbli għall-istabbiltà u r-reżiljenza tal-massa monetarja madwar iż-żona tal-euro u xi drabi intervjena b’mod vigoruż sabiex dan ikun jista’ jinkiseb [(29)](#ntr29-C_2020106MT.01000101-E0029). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.5.4. | Bejn l-2015 u t-tmiem tal-2018, il-programm ta’ xiri ta’ assi tal-BĊE injetta EUR 2,6 triljun fl-ekonomija biex jappoġġja lill-istituzzjonijiet finanzjarji, jagħti spinta lill-kreditu u jikkontrolla l-inflazzjoni. F’Ġunju 2019, sitt xhur wara li ntemm il-programm, il-President tal-Bank Ċentrali, Mario Draghi, indika tiġdid tal-programm, billi kkwota “dgħufija persistenti” fis-swieq globali [(30)](#ntr30-C_2020106MT.01000101-E0030). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.5.5. | L-Artikolu 123 tat-Trattat ta’ Lisbona jipprojbixxi b’mod espliċitu l-Bank Ċentrali Ewropew milli jiffinanzja l-istituzzjonijiet pubbliċi u l-gvernijiet statali, iżda l-“finanzjament monetarju” — terminu użat biex jiddeskrivi x-xiri ta’ dejn tal-gvern mill-bank ċentrali — darba kien prattika standard f’ekonomiji avvanzati u għadu jintuża b’mod regolari fil-Ġappun [(31)](#ntr31-C_2020106MT.01000101-E0031). |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.5.6. | Teżisti evidenza konvinċenti li kontroll akbar mill-Istat fuq il-massa monetarja jista’ jnaqqas kemm id-dejn pubbliku kif ukoll dak privat u jtejjeb ir-reżiljenza finanzjarja [(32)](#ntr32-C_2020106MT.01000101-E0032). Il-KESE jemmen li wasal iż-żmien li tiġi riveduta s-sistema monetarja fl-Ewropa u li din tiġi allinjata mal-prijoritajiet tat-tranżizzjoni lejn ekonomija tal-benesseri sostenibbli u inklużiva. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.6. | Fil-qosor, hemm evidenza valida li jiġi ssuġġerit li t-tfassil mill-ġdid tal-intrapriżi, ir-riforma tax-xogħol, ir-ristrutturar tal-investiment, u t-trasformazzjoni tas-sistema monetarja jipprovdu l-bażi għal rispons robust għall-isfidi li l-Ewropa qed tiffaċċja attwalment. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 5.7. | L-innovazzjoni hija essenzjali biex tiżgura progress soċjali, iżda l-bini ta’ ekonomija li tiffunzjona għal kulħadd jinvolvi aktar minn sempliċement innovazzjoni teknoloġika sabiex jinkiseb tkabbir tal-produttività tax-xogħol. Dan jirrikjedi li ninvolvu ruħna f’konverżazzjoni ġdida u essenzjali dwar it-tip ta’ soċjetà li nixtiequ nkunu u li nibdew l-innovazzjonijiet soċjali meħtieġa biex tinkiseb dik il-viżjoni [(33)](#ntr33-C_2020106MT.01000101-E0033). Fl-aħħar taqsima ta’ din l-Opinjoni, aħna nenfasizzaw għadd ta’ proposti ddedikati għal dan il-kompitu. |

6.   Mill-viżjoni għall-implimentazzjoni — il-politiki għat-trasformazzjoni tal-ekonomija

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.1. | In-nazzjonijiet tad-dinja impenjaw ruħhom għal Aġenda għall-2030 li hija radikali, ekwa u li tista’ tinkiseb. L-UE adottat l-Aġenda 2030 u hija impenjata li tagħmel progress fir-rigward tal-SDGs. L-objettiv tal-argumenti inklużi f’din l-Opinjoni huwa li jintlaħaq dak l-għan. L-impenn lejn dak il-proċess joffri opportunità unika għall-UE biex iġġedded il-viżjoni tagħha dwar il-progress soċjali, tqajjem mill-ġdid l-ekonomija tagħha u ssaħħaħ it-tmexxija tagħha madwar id-dinja. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.2. | Il-vjaġġ lejn ekonomija tal-benesseri sostenibbli u inklużiva jibda b’viżjoni komuni. Dan huwa ggwidat bi prinċipji bbażati fuq il-valuri li sawru l-proġett Ewropew mill-bidu nett. Il-bini tagħha se jirrikjedi riforma sistematika tal-pedamenti li fuqhom hija mibnija s-sistema ekonomika: l-intrapriżi, ix-xogħol, l-investiment u l-flus. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.3. | Il-KESE issa jistieden lill-Kummissjoni Ewropea ġdida u lill-Parlament Ewropew sabiex jaħdmu mill-qrib mal-KESE bil-għan li jiżviluppaw programm sostanzjali ta’ politiki integrati li se joħolqu l-kundizzjonijiet għal din it-trasformazzjoni. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.4. | Il-proposti li ġejjin huma offruti bħala l-punt ta’ tluq għal dan l-eżerċizzju. Se jkun jeħtieġ li dawn jiġu żviluppati aktar fl-Opinjonijiet li jmiss tal-KESE. |

6.5.   Il-finanzjament tat-tranżizzjoni

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.5.1. | Jiġi allinjat l-infiq kollu tas-settur pubbliku madwar l-Istati Membri bil-għan li jintlaħqu l-SDGs u li ssir it-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima; jiġi żgurat li l-mekkaniżmi kollha ta’ finanzjament, fosthom il-Qafas Finanzjarju Pluriennali, il-Fond Soċjali Ewropew u l-Fond Ewropew għall-Globalizzazzjoni jkunu lkoll allinjati bis-sħiħ mat-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.5.2. | Jiġi adottat Patt Ekoloġiku u Soċjali Ewropew biex jiġu pprovduti investimenti fuq skala kbira b’benefiċċji pubbliċi ċari u mifruxa bħall-modifika retroattiva ta’ bini pubbliku, id-disinn mill-ġdid tat-trasport pubbliku u l-bini ta’ sistemi ta’ enerġija nadifa; dan il-programm se jipprovdi impjiegi f’kull komunità; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.5.3. | Jintemmu immedjatament is-“sussidji perversi” kollha li jappoġġjaw, pereżempju, l-estrazzjoni u l-użu tal-fjuwils fossili jew l-użu taż-żejt tal-palm, b’mod dirett jew indirett; fil-livell globali l-eliminazzjoni ta’ dawn is-sussidji żżid id-dħul tal-gvernijiet bi 3,6 % tal-PDG globali, tnaqqas l-emissjonijiet b’aktar minn 20 %, tnaqqas l-imwiet qabel iż-żmien mit-tniġġis tal-arja b’aktar min-nofs, u żżid il-benesseri ekonomiku globali b’USD 1,8 triljun (2,2 % tal-PDG globali) [(34)](#ntr34-C_2020106MT.01000101-E0034); |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.5.4. | Jiġi stabbilit pjan ta’ azzjoni għal riforma ekoloġika fiskali fl-UE billi jiġu użati t-tassazzjoni u l-inċentivi biex jiġu promossi eżiti mixtieqa, jiġu ppenalizzati dawk li mhumiex mixtieqa, jiġu ppremjati dawk li qed jippruvaw jgħixu ħajja aktar sostenibbli u jkun inċentivat l-investiment sostenibbli. dan mhux se jkun possibbli mingħajr flessibbiltà akbar fit-teħid ta’ deċiżjonijiet tal-UE sabiex tiġi ffaċilitata l-introduzzjoni tal-istrumenti fiskali neċessarji u l-mekkaniżmi bbażati fuq is-suq. Bidla gradwali għal Votazzjoni b’Maġġoranza Kwalifikata (VMK) se tgħin biex jintlaħqu l-għanijiet ambjentali b’mod aktar effettiv fi żmien meta l-azzjoni dwar it-tibdil fil-klima hija aktar urġenti minn qatt qabel [(35)](#ntr35-C_2020106MT.01000101-E0035); |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.5.5. | Jintużaw tassazzjoni u sussidji ridistributtivi u politiki “predistributtivi” biex jitnaqqsu l-inugwaljanzi fl-introjtu u l-ġid u tiġi żgurata “tranżizzjoni ġusta” billi jiġu pprovduti appoġġ finanzjarju u opportunitajiet ta’ taħriġ mill-ġdid suffiċjenti għall-ħaddiema li jkunu f’riskju li jitilfu l-impjieg tagħhom b’riżultat tat-tranżizzjoni lejn ekonomija newtrali għall-klima. |

6.6.   L-iżgurar tal-governanza u l-koerenza tal-politiki

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.6.1. | Jiġu identifikati u rriformati l-ostakli għal tranżizzjoni newtrali għall-klima li huma inkorporati fi ħdan l-istrateġija industrijali, il-politika kummerċjali, il-politika tal-kompetizzjoni, il-politika dwar l-innovazzjoni, il-politika dwar ix-xogħol u r-regolamentazzjoni finanzjarja; jiġu allinjati s-setturi tal-politika kollha bil-għan li tinkiseb ekonomija newtrali għall-klima; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.6.2. | Isir rieżami tar-regoli fiskali u monetarji tal-UE biex tiġi żgurata l-konsistenza tagħhom mat-tranżizzjoni lejn ekonomija sostenibbli u li dawn ikunu xierqa għall-iskop biex jippermettu tranżizzjoni bħal din; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.6.3. | Isir rieżami tal-istrutturi eżistenti tal-UE biex jiġu żviluppati għarfien u strateġiji bil-għan li tintemm id-“dipendenza fuq it-tkabbir” tal-ekonomija tal-UE; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.6.4. | Jiġi esplorat il-potenzjal għal Direttorat ġdid fil-Kummissjoni Ewropea li jkun responsabbli għall-Benesseri ta’ Ġenerazzjonijiet Futuri sabiex jissaħħu l-politika bbażata fuq l-għarfien u t-teħid ta’ deċiżjonijiet li jibqgħu validi għall-futur; sadanittant tiġi żviluppata valutazzjoni transsettorjali dwar din il-kwistjoni. |

6.7.   Ir-riforma tal-għodod eżistenti

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.7.1. | Tittieħed azzjoni biex tindirizza l-iperkonsumiżmu, permezz (pereżempju) ta’ restrizzjonijiet fuq reklamar dannuż (b’mod partikolari għat-tfal [(36)](#ntr36-C_2020106MT.01000101-E0036)), ir-regolazzjoni ta’ prodotti dannużi, il-promozzjoni ta’ għażliet etiċi u sostenibbli dwar il-konsum, l-inkoraġġiment ta’ spazji kondiviżi u sforzi mill-komunitajiet, u l-protezzjoni ta’ ġabra komuni ta’ riżorsi u beni pubbliċi; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.7.2. | Tkun appoġġjata s-solidarjetà soċjali billi jiġi implimentat bis-sħiħ il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali u tissaħħaħ il-bidla paradigmatika importanti tal-Aġenda 2030 lejn mudell aktar parteċipattiv ta’ governanza b’diversi partijiet interessati għall-iżvilupp sostenibbli u jitħeġġeġ approċċ “ta’ soċjetà fl-intier tagħha” biex issir it-tranżizzjoni importanti lejn futur aktar sostenibbli għall-pjaneta [(37)](#ntr37-C_2020106MT.01000101-E0037); |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.7.3. | Jiġu żviluppati indikaturi ġodda ta’ prestazzjoni ekonomika u progress soċjali biex jiġi ssostitwit l-użu inadegwat tal-PDG li ma jipprovdix stampa komprensiva tal-benesseri tan-nies; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.7.4. | Jiġi adattat l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir bi Stħarriġ Ekonomiku biex tkun żgurata konsistenza mal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli filwaqt li jkun rifless approċċ aktar pluralistiku għall-fehim ta’ prosperità sostenibbli; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.7.5. | Jiġi adottat “Baġit tal-Benesseri” għall-UE, billi jintuża l-Qafas tal-Istandards tal-Għajxien ta’ New Zealand bħala eżempju; |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 6.7.6. | Jiġi adattat il-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir tal-UE biex jitqiesu s-sostenibbiltà u l-benesseri, li jirriflettu l-allinjament adatt tal-mekkaniżmi tal-governanza tal-UE mal-għanijiet soċjali u ekoloġiċi tagħha, filwaqt li tiġi rrispettata r-responsabbiltà fiskali. |

Brussell, it-23 ta’ Jannar 2020.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Luca JAHIER

---

[(1)](#ntc1-C_2020106MT.01000101-E0001)  https://www.un.org/sustainabledevelopment/development-agenda/

[(2)](#ntc2-C_2020106MT.01000101-E0002)  Ara l-Opinjoni tal-KESE dwar “Sibiu u lil hinn” ([ĠU C 228, 5.7.2019, p. 37](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2019_228_R_TOC)).

[(3)](#ntc3-C_2020106MT.01000101-E0003)  Ara d-dokumenti li ġejjin li jirreferu wkoll għal dan: OECD Beyond GDP (OECD, Lil hinn mill-PDG — mhux disponibbli bil-Malti); il-Konklużjonijiet tal-Kunsill dwar L-Ekonomija tal-Benesseri, 17 ta’ Ottubru 2019.

[(4)](#ntc4-C_2020106MT.01000101-E0004)  https://www.ipcc.ch/sr15/

https://ipbes.net/sites/default/files/ipbes\_7\_10\_add.1\_en\_1.pdf

https://europa.eu/rapid/press-release\_IP-18-3927\_mt.htm

[(5)](#ntc5-C_2020106MT.01000101-E0005)  https://doi.org/10.1146/annurev-environ-102016-060726

[(6)](#ntc6-C_2020106MT.01000101-E0006)  https://www.weforum.org/reports/the-global-risks-report-2019

[(7)](#ntc7-C_2020106MT.01000101-E0007)  https://www.cusp.ac.uk/themes/aetw/wp12/

[(8)](#ntc8-C_2020106MT.01000101-E0008)  Rapport tal-Kummissjoni Indipendenti għal Ugwaljanza Sostenibbli, 2019; Eurostat

[(9)](#ntc9-C_2020106MT.01000101-E0009)  https://www.economics.ox.ac.uk/materials/papers/15126/819-susskind-a-model-of-technological-unemployment-july-2017.pdf

[(10)](#ntc10-C_2020106MT.01000101-E0010)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-13432-2019-INIT/mt/pdf , ara l-punt 1.

[(11)](#ntc11-C_2020106MT.01000101-E0011)  Jackson, T., 2017. Prosperity without Growth (Prosperità mingħajr Tkabbir); Raworth, K., Doughnut Economics.

[(12)](#ntc12-C_2020106MT.01000101-E0012)  https://www.stockholmresilience.org/research/planetary-boundaries.html

[(13)](#ntc13-C_2020106MT.01000101-E0013)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Pjaneta Nadifa għal kulħadd” ([ĠU C 282, 20.8.2019, p. 51](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2019_282_R_TOC)), punt 3.4.1, l-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-ġustizzja klimatika” ([ĠU C 81, 2.3.2018, p. 22](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2018_081_R_TOC)), , punt 4.1.5.

[(14)](#ntc14-C_2020106MT.01000101-E0014)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-ġustizzja klimatika” ([ĠU C 81, 2.3.2018, p. 22](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2018_081_R_TOC)).

[(15)](#ntc15-C_2020106MT.01000101-E0015)  http://ec.europa.eu/environment/circular-economy/index\_en.htm

[(16)](#ntc16-C_2020106MT.01000101-E0016)  https://www.investopedia.com/terms/c/collaborative-economy.asp

[(17)](#ntc17-C_2020106MT.01000101-E0017)  https://issues.org/the-rise-of-the-platform-economy/

[(18)](#ntc18-C_2020106MT.01000101-E0018)  L-Opinjoni tal-KESE dwar il-Pakkett dwar l-ekonomija ċirkolari ([ĠU C 264, 20.7.2016, p. 98](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2016_264_R_TOC)), punti 3.1, 3.6, 4.1.7.

[(19)](#ntc19-C_2020106MT.01000101-E0019)  Pereżempju ara: L-Opinjoni tal-KESE dwar “It-trasport, l-enerġija u s-servizzi ta’ interess ġenerali bħala xpruni tat-tkabbir sostenibbli tal-UE permezz tar-rivoluzzjoni diġitali” ([ĠU C 353, 18.10.2019, p. 79](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2019_353_R_TOC)).

[(20)](#ntc20-C_2020106MT.01000101-E0020)  https://www.thersa.org/discover/publications-and-articles/reports/future-land

[(21)](#ntc21-C_2020106MT.01000101-E0021)  https://www.statista.com/statistics/266228/youth-unemployment-rate-in-eu-countries/

[(22)](#ntc22-C_2020106MT.01000101-E0022)  https://www.cusp.ac.uk/themes/s2/wp12/

[(23)](#ntc23-C_2020106MT.01000101-E0023)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Lejn Direttiva Qafas Ewropea dwar l-introjtu minimu” ([ĠU C 190, 5.6.2019, p. 1](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2019_190_R_TOC)). Din l-Opinjoni ma kellhiex l-appoġġ tal-Grupp ta’ Min Iħaddem.

[(24)](#ntc24-C_2020106MT.01000101-E0024)  https://www.e3 g.org/docs/E3G\_Report\_Just\_Transition\_and\_EU\_Budget.pdf

[(25)](#ntc25-C_2020106MT.01000101-E0025)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-passi li jmiss għal futur Ewropew sostenibbli” ([ĠU C 345, 13.10.2017, p. 91](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2017_345_R_TOC)).

[(26)](#ntc26-C_2020106MT.01000101-E0026)  https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/banking-and-finance/green-finance\_mt

[(27)](#ntc27-C_2020106MT.01000101-E0027)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Patt Ewropew dwar il-Finanzjament għall-Klima” ([ĠU C 62, 15.2.2019, p. 8](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2019_062_R_TOC)), punt 5.5.2.

[(28)](#ntc28-C_2020106MT.01000101-E0028)  https://www.ecb.europa.eu/explainers/tell-me-more/html/what\_is\_money.mt.html

[(29)](#ntc29-C_2020106MT.01000101-E0029)  https://www.ecb.europa.eu/pub/economic-bulletin/articles/2019/html/ecb.ebart201902\_01~3049319b8d.en.html.

[(30)](#ntc30-C_2020106MT.01000101-E0030)  https://www.ecb.europa.eu/press/key/date/2019/html/ecb.sp190618~ec4cd2443b.en.html

[(31)](#ntc31-C_2020106MT.01000101-E0031)  https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2018/10/WP48-DellAriccia-et-al.pdf

[(32)](#ntc32-C_2020106MT.01000101-E0032)  http://www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2012/wp12202.pdf

[(33)](#ntc33-C_2020106MT.01000101-E0033)  https://diem25.org/wp-content/uploads/2017/03/European-New-Deal-Complete-Policy-Paper.pdf

[(34)](#ntc34-C_2020106MT.01000101-E0034)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Mudelli ekonomiċi sostenibbli ġodda” ([ĠU C 81, 2.3.2018, p. 57](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2018_081_R_TOC)), l-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-Protokoll ta’ Pariġi” ([ĠU C 383, 17.11.2015, p. 74](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2015_383_R_TOC)), l-Opinjoni tal-KESE dwar “Il-ġustizzja klimatika” ([ĠU C 81, 2.3.2018, p. 22](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2018_081_R_TOC)), punt 1.9.

[(35)](#ntc35-C_2020106MT.01000101-E0035)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Tassazzjoni — votazzjoni b’maġġoranza kwalifikata” ([ĠU C 353, 18.10.2019, p. 90](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2019_353_R_TOC)).

[(36)](#ntc36-C_2020106MT.01000101-E0036)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Reklamar/iż-żgħażagħ u t-tfal” ([ĠU C 351, 15.11.2012, p. 6](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2012_351_R_TOC)).

[(37)](#ntc37-C_2020106MT.01000101-E0037)  L-Opinjoni tal-KESE dwar “Dokument ta’ Riflessjoni ‘Lejn Ewropa Sostenibbli sal-2030’” ([ĠU C 14, 15.1.2020, p. 95](http://publications.europa.eu/resource/oj/JOC_2020_014_R_TOC)).

---

III Atti preparatorji

Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Il-549 sessjoni plenarja tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, 22.1.2020–23.1.2020

| | | | |
| --- | --- | --- | --- |
| 31.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 106/10 |

---

Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew dwar “Proposta għal Regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) 2016/1139 fir-rigward tal-introduzzjoni ta’ limiti tal-kapaċità għall-bakkaljaw tal-Baltiku tal-Lvant, il-ġbir ta’ data u l-miżuri ta’ kontroll fil-Baħar Baltiku, u r-Regolament (UE) Nru 508/2014 fir-rigward ta’ waqfien permanenti għal flotot li jistadu għall-bakkaljaw tal-Baltiku tal-Lvant”

(COM(2019) 564 — 2019/0246 (COD))

(2020/C 106/02)

| | |
| --- | --- |
| Relatur ġenerali: | Gerardo LARGHI |

| | |
| --- | --- |
| Konsultazzjoni | Parlament Ewropew, 13.11.2019 Kunsill, 18.11.2019 |
| Bażi legali | Artikoli 43(2) u 304 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea |
| Sezzjoni kompetenti | L-Agrikoltura, l-Iżvilupp Rurali u l-Ambjent |
| Adottata fil-plenarja | 23.1.2020 |
| Nru tas-Sessjoni plenarja | 549 |
| Riżultat tal-votazzjoni (favur/kontra/astensjonijiet) | 112/0/1 |

1.   Konklużjonijiet u rakkomandazzjonijiet

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.1. | Il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew (KESE) jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni għal azzjoni urġenti favur is-settur tas-sajd tal-bakkaljaw tal-Baħar Baltiku, iżda jqis li waħidha din mhijiex biżżejjed biex tindirizza l-ħtiġijiet ta’ dik iż-żona u tal-popolazzjoni li tgħix hemm. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.2. | Il-KESE jenfasizza li d-deċiżjoni li ma jsirx sajd għall-bakkaljaw se twassal għall-kollass ta’ parti sinifikanti tal-attivitajiet ta’ sajd f’xi Stati Membri, bir-riżultat li mhux biss twassal għal qgħad fost is-sajjieda, iżda wkoll ikollha effetti negattivi avversi fuq l-ipproċessar tal-ħut fuq skala żgħira, fuq il-bejgħ dirett fuq is-settur tat-turiżmu. Sabiex tiġi żgurata l-provvista ta’ ħut frisk għall-konsumaturi, għandha tiġi mħeġġa akkwakultura sostenibbli f’farms tal-ħut ’il barra mix-xtut li jħaddmu lis-sajjieda lokali. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.3. | Il-KESE jikkunsidra li, waħdu, it-tnaqqis fil-kwoti tal-ħut ma jsolvix is-sitwazzjoni ta’ kriżi tal-Baħar Baltiku, u għalhekk hemm bżonn li jitfassal pjan komprensiv li joffri possibbiltajiet futuri għas-settur, l-intraprendituri, il-ħaddiema u l-konsumaturi. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.4. | Il-KESE jinnota d-deċiżjoni tal-Kummissjoni li tagħti lill-Istati Membri l-għodda meħtieġa biex jiġu skrappjati flotot ta’ bastimenti li attwalment jistadu għall-bakkaljaw, u li tħalli f’idejhom biex jiddeterminaw it-tunellaġġ u l-għadd ta’ bastimenti li għandhom jiġu skrappjati. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.5. | Il-KESE jinnota l-konsegwenzi negattivi tal-iskrappjar ta’ dawn il-flotot, u jemmen li dawk li ser isegwu dan il-pjan, għandhom jagħmlu dan biss b’mod volontarju. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.6. | Il-KESE jirrimarka li l-Qorti tal-Awdituri enfasizzat li l-fondi allokati għal dan l-iskop ta’ spiss intużaw ħażin u mhux dejjem kellhom ir-riżultat mistenni. Il-Kumitat jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippreparaw miżuri biex jevitaw li dan iseħħ anke f’dan il-każ. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.7. | Il-KESE jemmen li approċċ aktar gradwali għall-problema kien ikun possibbli li kieku l-Kummissjoni u l-Istati Membri intervenew fil-ħin. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.8. | Il-KESE jistieden lill-Istati Membri li għandhom kompetenza f’li jistabbilixxu r-regoli għall-allokazzjoni tal-kumpensi ekonomiċi għall-iskrappjar tal-bastimenti biex jikkunsidraw il-ħaddiema speċjalizzati tas-settur li ser isibu ruħhom mingħajr sors ta’ dħul. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.9. | Il-KESE jistieden lill-Istati Membri jużaw il-fondi tal-FSE biex jimplimentaw programmi ta’ taħriġ mill-ġdid għall-ħaddiema li attwalment huma impjegati f’dan is-settur. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.10. | Peress li r-riċerka xjentifika wriet li l-mortalità attwali tal-bakkaljaw hija dovuta għal fatturi ambjentali aktar milli għas-sajd, il-KESE jistieden lill-Kummissjoni tipprijoritizza kwalunkwe azzjoni li tgħin ittejjeb l-ekosistema tal-Baħar Baltiku. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.11. | Il-KESE jħeġġeġ bil-qawwa lill-Kummissjoni Ewropea biex tesplora l-possibbiltà li jkun hemm finanzjament iddedikat għal azzjoni transreġjonali bbażata fuq il-prinċipji tal-bijoekonomija blu. Għadd ta’ proġetti eżistenti diġà wrew li ċerti attivitajiet ekonomiċi ġodda jistgħu jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għal riżultati ambjentali pożittivi fil-Baħar Baltiku. Għandha tiġi promossa t-trobbija tal-mollusku u tal-alka, peress li dawn jiffiltraw in-nutrijenti b’mod effiċjenti ħafna. Attivitajiet ta’ dan it-tip jgħinu wkoll biex tinkiseb il-bijodiversità, inklużi l-istokkijiet tal-ħut, lura lejn xatt il-baħar. Il-KESE jargumenta li l-flotta u s-sajjieda eżistenti jistgħu jintużaw biex jinkiseb dan il-potenzjal, peress li għandhom kemm it-tagħmir adattabbli kif ukoll il-ħiliet. Il-programm finanzjarju reġjonali ddedikat mill-UE u l-Istati Membri nfushom huwa obbligatorju. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.12. | Il-KESE jinnota li l-proposta ċċaħħad lill-operaturi milli jkollhom impjieg jew negozju meta twaqqafhom milli jaqilbu għal sajd tad-dilettanti jew dak turistiku. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 1.13. | Il-KESE jqis importanti li l-Kummissjoni tevita li l-projbizzjoni tas-sajd tal-bakkaljaw għall-Istati Membri tpoġġi f’vantaġġ lill-operaturi minn pajjiżi oħra mhux membri tal-UE. |

2.   Kummenti ġenerali

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.1. | Id-deterjorament tal-ekosistema tal-Baħar Baltiku ilu magħruf għal snin twal. Illum l-istokk tal-bakkaljaw tal-Baltiku tal-Lvant huwa l-uniku fejn il-mortalità minħabba fatturi ambjentali hija tliet darbiet aktar mill-mortalità mis-sajd. Madankollu m’hemm l-ebda bidla sinifikanti prevista qabel l-2024, anke jekk ma jkun hemm l-ebda attività ta’ sajd. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.2. | Il-KESE jqis essenzjali li s-sitwazzjoni li fiha jinsab is-settur tas-sajd fil-Baħar Baltiku u l-problema tal-ekosistema tal-baħar tiġi analizzata bis-sħiħ, hekk kif dan tal-aħħar jinsab fi kriżi minħabba għadd ta’ fatturi li jinkludu, apparti t-tniġġis tat-tributarji, bastimenti tal-kruċieri li jsalpaw minnu u li mhux dejjem jikkonformaw mal-istandards tar-riċiklaġġ tal-ilma. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.3. | Il-KESE jirrikonoxxi li parti sinifikanti mit-tniġġis għadha ġejja mill-industriji u l-impjanti tat-trattament tal-ilma mormi. Il-KESE jħeġġeġ lill-Kummissjoni Ewropea biex titlob implimentazzjoni aktar attiva tad-Direttiva dwar ir-Reati Ambjentali mill-Istati Membri u prosekuzzjoni xierqa ta’ min iniġġes l-aktar. Fil-każ ta’ multi finanzjarji mħallsa minn min iniġġes, il-KESE jħeġġeġ lill-Istati Membri biex ipoġġu dak l-introjtu fi programmi ambjentali. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.4. | Il-KESE jemmen li l-partijiet interessati kollha tas-settur għandhom jitlaqqgħu b’mod urġenti u magħhom jitfassal pjan ta’ azzjoni komuni. Is-sħubijiet pubbliċi-privati jistgħu jkunu parti mis-soluzzjoni. |

| | | |
| --- | --- | --- |
| | 2.5. | Għandha tiġi esplorata wkoll il-possibbiltà ta’ ftehim li jiġu impjegati sajjieda barranin u li jiġu promossi l-prinċipji tal-Bijoekonomija Blu fit-territorju ġar tal-Federazzjoni Russa. Il-kooperazzjoni m’għandhiex tkun limitata biex jinstabu soluzzjonijiet konverġenti fir-rigward tas-sajd, iżda wkoll biex jiġu żviluppati u implimentati miżuri li għandhom l-għan li jsolvu mill-qiegħ u fit-tul il-problemi ambjentali li jipperikolaw il-bilanċ tal-ekosistema tal-Baħar Baltiku. |

Brussell, it-23 ta’ Jannar 2020.

Il-President tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew

Luca JAHIER

---