# Il-Ġurnal Uffiċjali C 79/2020

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 79 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6310 ta' Marzu 2020 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 79

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6310 ta' Marzu 2020

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet |
| | RIŻOLUZZJONIJIET |
| | Il-Kumitat tar-Reġjuni |
| 2020/C 79/01 | Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-Patt Ekoloġiku bi sħubija mal-awtoritajiet lokali u reġjonali | 1 |
| | OPINJONIJIET |
| 2020/C 79/02 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-isfidi tar-reġjuni metropolitani u l-pożizzjoni tagħhom fil-politika ta’ koeżjoni futura ta’ wara l-2020 | 8 |
| 2020/C 79/03 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Strateġija makroreġjonali għar-Reġjun tal-Karpazji | 13 |
| 2020/C 79/04 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-potenzjal tas-settur ferrovjarju fit-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika tal-UE | 18 |
| 2020/C 79/05 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Intejbu l-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għat-tisħiħ tal-investimenti u r-riformi strutturali fl-2021-2027 | 25 |
| 2020/C 79/06 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-Patt tas-Sindki wara l-2020 | 30 |
| 2020/C 79/07 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Xogħol fuq pjattaforma diġitali — l-isfidi regolatorji lokali u reġjonali | 36 |
| 2020/C 79/08 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Qafas Ewropew għal reazzjonijiet regolatorji għall-ekonomija kollaborattiva | 40 |
| 2020/C 79/09 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-awtoritajiet lokali u reġjonali qed isawru s-Sħubija tal-Lvant tal-futur | 45 |
| 2020/C 79/10 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni kontra d-Diżinformazzjoni | 50 |
| 2020/C 79/11 | Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2018 tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni | 54 |

Werrej

Paġna

I   Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

2020/C 79/01

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-Patt Ekoloġiku bi sħubija mal-awtoritajiet lokali u reġjonali

1

OPINJONIJIET

2020/C 79/02

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-isfidi tar-reġjuni metropolitani u l-pożizzjoni tagħhom fil-politika ta’ koeżjoni futura ta’ wara l-2020

8

2020/C 79/03

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Strateġija makroreġjonali għar-Reġjun tal-Karpazji

13

2020/C 79/04

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-potenzjal tas-settur ferrovjarju fit-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika tal-UE

18

2020/C 79/05

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Intejbu l-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għat-tisħiħ tal-investimenti u r-riformi strutturali fl-2021-2027

25

2020/C 79/06

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-Patt tas-Sindki wara l-2020

30

2020/C 79/07

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Xogħol fuq pjattaforma diġitali — l-isfidi regolatorji lokali u reġjonali

36

2020/C 79/08

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Qafas Ewropew għal reazzjonijiet regolatorji għall-ekonomija kollaborattiva

40

2020/C 79/09

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-awtoritajiet lokali u reġjonali qed isawru s-Sħubija tal-Lvant tal-futur

45

2020/C 79/10

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni kontra d-Diżinformazzjoni

50

2020/C 79/11

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2018 tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni

54

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

I Riżoluzzjonijiet, rakkomandazzjonijiet u opinjonijiet

RIŻOLUZZJONIJIET

Il-Kumitat tar-Reġjuni

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/1 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/1

---

Riżoluzzjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-Patt Ekoloġiku bi sħubija mal-awtoritajiet lokali u reġjonali

(2020/C 79/01)

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI (KtR)

Wara li kkunsidra:

| — | it-tħabbira tal-President elett tal-Kummissjoni Ewropea, Ursula von der Leyen, dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew fl-Unjoni li tirsisti għal aktar – L-aġenda tiegħi għall-Ewropa; |
| --- | --- |

—

it-tħabbira tal-President elett tal-Kummissjoni Ewropea, Ursula von der Leyen, dwar il-Patt Ekoloġiku Ewropew fl-Unjoni li tirsisti għal aktar – L-aġenda tiegħi għall-Ewropa;

| — | il-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jimplimentaw 70 % tal-leġislazzjoni kollha tal-UE, 70 % tal-miżuri ta’ mitigazzjoni tal-klima, 90 % tal-politiki ta’ adattament għall-klima, u 65 % tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli, jirrappreżentaw terz tal-infiq pubbliku u żewġ terzi tal-investiment pubbliku: se jwettqu l-Patt Ekoloġiku Ewropew fil-prattika; |
| --- | --- |

—

il-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jimplimentaw 70 % tal-leġislazzjoni kollha tal-UE, 70 % tal-miżuri ta’ mitigazzjoni tal-klima, 90 % tal-politiki ta’ adattament għall-klima, u 65 % tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli, jirrappreżentaw terz tal-infiq pubbliku u żewġ terzi tal-investiment pubbliku: se jwettqu l-Patt Ekoloġiku Ewropew fil-prattika;

Lejn Patt Ekoloġiku ambizzjuż li jagħti r-riżultati fil-livell taċ-ċittadini filwaqt li jirsisti għal azzjoni fil-livell globali

| 1. | jenfasizza li Patt Ekoloġiku ambizzjuż huwa meħtieġ biex l-Ewropa ssir l-ewwel kontinent newtrali għall-klima sal-2050, u jilqa’ l-fatt li l-Ewropa tpoġġi s-sostenibbiltà fil-qalba tat-tfassil tal-politika. Il-Patt Ekoloġiku għandu jkun għodda biex tiġi definita l-aġenda li twassal għall-integrazzjoni ta’ kriterji ta’ sostenibbiltà fil-politiki kollha tal-UE, il-prijoritajiet makroekonomiċi u l-istrumenti finanzjarji, is-Semestru Ewropew, kif ukoll il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jissottolinja li l-Patt Ekoloġiku għandu jkun strument biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija għall-Bijodiversità u tal-Ftehim ta’ Pariġi, u jimplimenta bis-sħiħ l-Aġenda 2030 tan-NU u l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs), kif ukoll jipprovdi kontribut ambizzjuż tal-UE fir-rigward tal-qafas ta’ politika għall-protezzjoni internazzjonali tal-bijodiversità wara l-2020, li se jkun deċiż fil-COP 15 tal-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika (KDB); |
| --- | --- |

2.

| 3. | jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi, fejn meħtieġ, il-miri tal-UE inklużi fil-Pakkett dwar l-Enerġija Nadifa sabiex tiġi żgurata Ewropa newtrali għall-klima li tagħti spinta lill-kompetittività Ewropea u lill-ġustizzja soċjali sa mhux aktar tard mill-2050, u tiġborhom f’Liġi Ewropea dwar il-Klima. F’dan ir-rigward, jitlob li l-mira għat-tnaqqis tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra tiżdied għal mill-anqas 55 %, u li l-mira għall-effiċjenza enerġitika u għall-enerġija rinnovabbli tiżdied għal 40 %, sal-2030; |
| --- | --- |

3.

Patt Ekoloġiku li japplika approċċ ibbażat fuq il-post u jiżgura l-koerenza tal-politika

| 4. | jitlob li l-Patt Ekoloġiku jadotta approċċ olistiku bbażat fuq il-post li jipproponi soluzzjonijiet konkreti li jqisu l-isfidi u l-opportunitajiet ekonomiċi, soċjali, ġeografiċi u ambjentali tar-reġjuni u l-bliet, u li jinkludi l-parteċipazzjoni u l-involviment tal-popolazzjoni lokali fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ proposti futuri; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jistenna li l-Patt Ekoloġiku jintegra s-sostenibbiltà u jagħmel l-integrazzjoni tal-politika approċċ u mhux biss prijorità, u jiżgura l-koerenza tal-politika, anke fl-evalwazzjoni jew fil-kontrolli tal-idoneità, sabiex jallinja l-prijoritajiet, l-ambizzjonijiet u l-iskedi ta’ żmien ta’ politiki differenti tal-UE u biex jiġu evitati proċeduri u eżiti doppji jew kontradittorji. Jistieden lill-Kummissjoni tuża l-linji gwida u s-sett ta’ għodod għal Regolamentazzjoni Aħjar biex tgħin fit-tfassil ta’ leġislazzjoni li tibqa’ valida fil-futur, u f’dan il-kuntest iwissi kontra approċċ formalistiku għal regolamentazzjoni aħjar bħall-prinċipju “one-in-one-out”għal-leġislazzjoni tal-UE, li ma jirriflettix adegwatament il-kumplessitajiet tal-isfidi politiċi u regolatorji li jridu jiġu indirizzati; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jitlob li l-Kummissjoni tipproponi miżuri fil-livell tal-UE lejn l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni u l-implimentazzjoni koerenti tal-prinċipju “min iniġġes iħallas”; |
| --- | --- |

6.

| 7. | itenni t-talba tiegħu għal riflessjoni aħjar tal-kunsiderazzjonijiet ambjentali u dwar it-tibdil fil-klima fir-relazzjonijiet esterni tal-UE. Jenfasizza wkoll l-importanza tal-kondiviżjoni tal-esperjenzi bejn il-pari fi ħdan pjattaformi ta’ kooperazzjoni territorjali bħal ARLEM u CORLEAP, kif ukoll permezz ta’ sħubijiet bejn il-bliet. It-tibdil fil-klima għandu jibqa’ prijorità diplomatika strateġika tal-UE sabiex tiżgura li pajjiżi terzi jadottaw u jimplimentaw politiki ambizzjużi biex jiskbu n-newtralità klimatika; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jenfasizza, fir-rigward ta’ dawn il-fatturi, li politika marittima integrata u ambizzjuża li tippermetti approċċ komprensiv u konsistenti għall-oċeani hija essenzjali sabiex jinżamm il-kontribut tagħhom għall-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, titħares il-bijodiversità tagħhom li minnha tiddependi wkoll il-provvista tal-ikel tagħna, u tiġi sfruttata l-kapaċità tagħhom li jikkontribwixxu għall-enerġiji rinnovabbli; |
| --- | --- |

8.

Il-kisba ta’ riżultati tanġibbli fuq il-post permezz ta’ governanza f’diversi livelli u sussidjarjetà attiva

| 9. | jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-Patt Ekoloġiku jkun ibbażat fuq qafas ta’ governanza f’diversi livelli; jilqa’ r-riżoluzzjonijiet tal-Parlament Ewropew dwar il-Konferenza tan-NU tal-2019 dwar it-Tibdil fil-Klima f’Madrid u dwar l-emerġenza klimatika li sejħu għal azzjoni ambizzjuża u immedjata biex it-tisħin globali jiġi limitat għal 1,5 C, filwaqt li ġie rikonoxxut li tranżizzjoni dejjiema għal soċjetà sostenibbli u b’livell baxx ta’ emissjonijiet ta’ karbonju ma tistax tinkiseb mingħajr involviment minn isfel għal fuq kif ukoll minn fuq għal isfel; jissottolinja li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jinsabu lesti biex isawru l-Patt Klimatiku Ewropew flimkien maċ-ċittadini, in-negozji, l-universitajiet, u ċ-ċentri ta’ riċerka; |
| --- | --- |

9.

| 10. | jappella li l-appoġġ permezz tal-finanzjament tal-UE jkun dejjem soġġett għall-valutazzjoni tal-impatt mill-perspettiva tal-klima u s-sostenibbiltà. Is-sussidji, l-għajnuna u l-programmi ta’ appoġġ li b’mod dirett jew indirett jagħmlu ħsara lill-ambjent għandhom jiġu rieżaminati għall-koerenza tagħhom fir-rigward tal-objettivi klimatiċi u tas-sostenibbiltà, u għandhom jiġu aboliti; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta aġendi ta’ azzjoni għall-Patt Ekoloġiku b’objettivi li jistgħu jitkejlu, azzjonijiet immirati, u finanzjament adatt, ippreparati f’kooperazzjoni mal-awtoritajiet lokali u reġjonali, skont il-kompetenzi legali tagħhom fl-Istati Membri. Il-Patt Ekoloġiku mhux se jirnexxi sakemm ma jissarrafx fi strateġiji u pjani li huma żviluppati u implimentati fil-livell tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jistieden lill-Kummissjoni tissorvelja l-progress tal-gvernijiet nazzjonali u tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-indirizzar ta’ fatturi abilitanti u tal-ostakli permezz tal-proċess tal-Istat tal-Unjoni tal-Enerġija bl-involviment mill-qrib u dirett tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | jistieden lill-Istati Membri jistabbilixxu Djalogi f’diversi livelli dwar il-Klima u l-Enerġija u jinvolvu b’mod attiv lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil u r-reviżjoni tal-Pjani Nazzjonali tal-Enerġija u l-Klima, billi jallinjaw l-ambizzjonijiet tagħhom mat-toroq lejn in-newtralità klimatika, kif ukoll fl-iżvilupp ta’ kontributi stabbiliti fil-livell lokali u reġjonali li jikkomplementaw l-kontributi stabbiliti fil-livell nazzjonali (NDCs) (1); |
| --- | --- |

13.

| 14. | jimpenja ruħu f’dan ir-rigward li jistabbilixxi Forum tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, u partijiet interessati għall-kooperazzjoni mal-Kummissjoni Ewropea u l-Istati Membri sabiex jitlaqqgħu flimkien l-atturi rilevanti kollha fuq bażi regolari sabiex jingħata feedback dwar l-implimentazzjoni tal-azzjonijiet u l-inizjattivi relatati mal-Patt Ekoloġiku kif ukoll suġġerimenti għal proposti leġislattivi u skambju tal-aħjar prattiki fil-livelli kollha ta’ governanza; |
| --- | --- |

14.

| 15. | jistieden lill-Kummissjoni tinkludi l-Patt Ekoloġiku fost is-suġġetti tal-Konferenza li jmiss dwar il-Ġejjieni tal-Ewropa peress li t-tibdil fil-klima u l-iżvilupp sostenibbli fil-qafas tal-SDGs tan-NU għandhom impatt dirett fuq il-benessri taċ-ċittadini tal-UE; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jistenna li l-Kummissjoni tappoġġja aktar u tespandi inizjattivi bħall-Patt tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija, kemm fl-UE kif ukoll lil hinn minnha; |
| --- | --- |

16.

| 17. | jistieden lill-Kummissjoni tqis bis-sħiħ il-konklużjonijiet inklużi fir-rapporti ta’ implimentazzjoni dwar il-politiki dwar l-arja nadifa u dwar l-akkwist pubbliku li saru mill-proġett pilota taċ-ċentri reġjonali tal-KtR (2) (RegHubs). Il-proġett RegHubs għandu jintuża wkoll għall-inizjattivi tal-Patt Ekoloġiku; |
| --- | --- |

17.

L-indirizzar ta’ tranżizzjonijiet li jagħmlu r-reġjuni u l-bliet aktar sostenibbli

| 18. | jappella biex il-Patt Ekoloġiku jindirizza l-isfidi differenti tat-tranżizzjoni, inklużi dawk relatati mal-enerġija, l-oċeani, l-ekonomija ċirkolari, il-produzzjoni u konsum tal-ikel, il-mobbiltà, id-diġitalizzazzjoni u l-ambjent; |
| --- | --- |

18.

| 19. | jistieden lill-Parlament Ewropew jikkummissjona studju uffiċjali dwar l-impatt ambjentali tar-rilokazzjoni tal-Parlament Ewropew bejn Brussell u Strasburgu tnax-il darba fis-sena; |
| --- | --- |

19.

| 20. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li t-tranżizzjonijiet ikunu ġusti u parteċipattivi, billi tinvolvi lill-atturi kollha fi sħubija, mingħajr ma tħalli lil ħadd jibqa’ lura; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tat-tranżizzjonijiet, filwaqt li tagħti attenzjoni partikolari lir-reġjuni li huma l-inqas favoriti, liż-żoni milquta minn tranżizzjoni industrijali, liż-żoni skarsament popolati u lit-territorji fraġli mil-lat ambjentali, bħall-gżejjer u r-reġjuni muntanjużi; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jenfasizza li l-akkwist pubbliku joffri lieva potenzjalment b’saħħitha biex tiġi żgurata provvista tal-ikel (lokali u organika) aktar sostenibbli permezz tal-kuntratti ta’ catering tas-settur pubbliku fil-canteens tal-iskejjel u tal-isptarijiet, kif ukoll għall-iżvilupp ta’ mobbiltà sostenibbli. Dawn l-eżempji jistgħu jsaħħu r-rabta bejn iż-żoni rurali u urbani kif imsemmi fl-Aġenda Urbana Ġdida Habitat III; jerġa’ jistieden lill-Kummissjoni, b’mod partikolari, biex tiċċara l-limitazzjonijiet eżistenti fir-regoli tagħha dwar l-akkwist pubbliku sabiex tapplika l-kriterji ta’ sostenibbiltà, fost l-oħrajn billi tippubblika l-manwali; |
| --- | --- |

22.

| 23. | jissottolinja l-ħtieġa għall-iżvilupp ta’ edukazzjoni komprensiva u ta’ ħiliet, li se jkunu tant meħtieġa fit-tranżizzjoni ekoloġika; itenni wkoll it-talbiet tiegħu għal Osservatorju ta’ tranżizzjoni bħal din, li jiġbor id-data fil-livell reġjonali li tappoġġja t-tfassil ta’ politika fil-livelli kollha ta’ governanza; |
| --- | --- |

23.

Tranżizzjoni tal-enerġija u tal-klima

| 24. | jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-Liġi Ewropea dwar il-Klima tkun ibbażata fuq analiżi profonda tal-impatti u l-benefiċċji tagħha, flimkien ma’ pjani konkreti ta’ finanzjament, tinkludi kemm il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima kif ukoll l-adattament għalih u tifforma l-bażi għal Pakkett komprensiv u ambizzjuż tan-Newtralità Klimatika; |
| --- | --- |

24.

| 25. | jenfasizza l-importanza tar-riċerka u l-ġbir tad-data dwar il-varjazzjonijiet klimatiċi previsti u l-ħtieġa li tingħata spinta lill-kooperazzjoni interreġjonali biex naġixxu fuq l-iżjed punti vulnerabbli għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

25.

| 26. | itenni l-appell lill-istituzzjonijiet tal-UE biex jiżguraw li l-adattament għall-klima u r-reżiljenza għad-diżastri, bħala aspetti ewlenin tal-iżvilupp sostenibbli, jiġu kkunsidrati fil-fondi u l-proġetti futuri tal-UE, u jgħaqqduhom ukoll mal-politiki ta’ koeżjoni, żvilupp rurali, saħħa, riċerka u ambjentali (3); |
| --- | --- |

26.

| 27. | jistieden lill-UE tappoġġja lill-awtoritajiet reġjonali u lokali fil-preservazzjoni u l-irkupru tal-bjar ta’ karbonju naturali, li huma importanti biex tinkiseb in-newtralità klimatika, b’mod partikolari billi tiġi adattata l-ġestjoni tal-ħamrija organika u l-irkupru tat-torbieri umdi tal-wiċċ u l-bwar; |
| --- | --- |

27.

| 28. | jistieden lill-Kummissjoni tipproponi definizzjonijiet u regoli ċari għall-komunitajiet tal-enerġija lokali u tipi oħra ta’ “prosumaturi”biex tipprovdilhom ċertezza, u tiżgura l-aċċess għas-suq, l-istrumenti finanzjarji u l-għarfien espert u biex jitrawwem l-awtokonsum kollettiv fil-bini privat; |
| --- | --- |

28.

| 29. | jitlob li titwettaq ħidma fuq l-effiċjenza enerġetika tal-bini pubbliku, u li jsir progress lejn l-awtokonsum tiegħu; jitlob li jitrawwem il-ġbir tad-data dwar il-konsum tal-elettriku u tas-sħana u li jitnedew strateġiji tal-Intelliġenza Artifiċjali li jikkontribwixxu għall-iffrankar tal-enerġija; |
| --- | --- |

29.

| 30. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja aktar l-iżvilupp u l-użu ta’ enerġija rinnovabbli sostenibbli billi tipprovdi qafas politiku u regolatorju ċar kif ukoll appoġġ adatt għar-riċerka u l-iżvilupp fir-rigward ta’ teknoloġiji innovattivi ta’ enerġija rinnovabbli, inkluż pjan direzzjonali għal idroġenu nadif; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jistenna li l-Patt Ekoloġiku jinkludi Pjan ta’ Azzjoni tal-UE dwar l-Akkomodazzjoni Affordabbli, li għandu jkun ukoll konsistenti ma’ sforzi akbar biex jinqered il-faqar enerġetiku. Sabiex it-tranżizzjoni tkun ġusta, iridu jiġu previsti miżuri li jiżguraw li nies vulnerabbli jkunu jistgħu jibbenefikaw minn djar aktar sħan u effiċjenti fl-enerġija li jagħmlu użu minn teknoloġiji rinnovabbli bħall-enerġija solari; |
| --- | --- |

31.

| 32. | jenfasizza li l-konsum tal-enerġija tal-bini jammonta għal aktar minn 40 % tal-konsum globali tal-enerġija fl-UE u għalhekk jemmen li l-modernizzazzjoni tad-djar tista’ tikkontribwixxi b’mod sinifikanti għat-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra fl-Ewropa u għall-qerda tal-faqar enerġetiku. F’dan ir-rigward jistieden lill-Kummissjoni tipproponi pjan ta’ finanzjament ambizzjuż għar-rinovazzjonijiet tad-djar bħala parti mill-pakkett tal-Patt Ekoloġiku; |
| --- | --- |

32.

Tranżizzjoni tal-ekonomija ċirkolari

| 33. | iqis li strateġija komprensiva u fit-tul għall-industrija tal-Ewropa hija element essenzjali biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Patt Ekoloġiku li se jixprunaw l-innovazzjoni, jipprovdu vantaġġi kompetittivi u opportunitajiet għall-ħolqien tal-impjiegi, speċjalment għaż-żgħażagħ; f’dan il-kuntest, huwa essenzjali li jiġi żgurat li l-industriji li jużaw ħafna enerġija jiġu appoġġjati fit-tranżizzjoni għal metodi ta’ produzzjoni b’livell baxx ta’ karbonju sabiex jillimitaw id-distorsjonijiet għall-kompetizzjoni u jevitaw ir-rilokazzjoni tal-emissjonijiet tal-karbonju, b’mod partikolari permezz ta’ finanzjament tal-UE għar-riċerka rilevanti u l-iżvilupp ta’ soluzzjonijiet prattiċi; |
| --- | --- |

33.

| 34. | jitlob biex jiġi implimentat Pjan ta’ Azzjoni ġdid, ambizzjuż, b’limitu speċifiku ta’ żmien u mmexxi mix-xjenza dwar l-Ekonomija Ċirkolari ta’ wara l-2020 u jistenna bil-ħerqa li jaħdem mill-qrib mal-Kummissjoni Ewropea fuq dawn il-proposti; |
| --- | --- |

34.

| 35. | jirrimarka li l-prevenzjoni għandha tkun l-ewwel prijorità, f’konformità mal-ġerarkija tal-iskart tal-UE, u jappella għal miżuri ambizzjużi li jinkludu l-ekodisinn ta’ oġġetti u servizzi, il-prevenzjoni tal-iskart, ir-riċiklaġġ, l-irkupru u l-użu mill-ġdid ta’ materjali u komponenti u t-tnaqqis ta’ sustanzi ta’ ħsara, kif ukoll l-ipproċessar mill-ġdid ta’ sustanzi diffiċli sabiex jiġu promossi l-potenzjal ta’ tiswija, ir-riċiklabbiltà, it-titjib fil-kwalità u d-durabbiltà. F’dan il-kuntest, iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jużaw strumenti multipli, inklużi l-lokalizzazzjoni tal-miri vinkolanti tal-UE, il-miżuri fiskali fil-livelli kollha, ir-responsabbiltà estiża tal-produttur u l-akkwist pubbliku ekoloġiku b’miri obbligatorji bħala parti minn kull opportunità ta’ finanzjament tal-UE; |
| --- | --- |

35.

| 36. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tipproponi mira ambizzjuża għat-tnaqqis tal-iskart muniċipali sal-2030, biex il-miri ta’ użu mill-ġdid u ta’ riċiklaġġ għall-iskart muniċipali jkunu 70 % skont il-piż sal-2030, biex l-iskart tal-ikel jitnaqqas b’50 % sal-2030, u biex sal-2030 ikun hemm mira vinkolanti ta’ livell massimu ta’ 5 % għar-rimi tal-iskart residwu fil-landfills; |
| --- | --- |

36.

| 37. | jappoġġja wkoll, f’dan il-kuntest, l-isforzi l-ġodda fil-qasam tal-mikroplastiċi u tal-implimentazzjoni tal-leġislazzjoni dwar il-plastik (4), filwaqt li jenfasizza li t-tniġġis tal-plastik għandu jkun indirizzat fis-sors; |
| --- | --- |

37.

| 38. | jitlob lill-Kummissjoni tħeġġeġ lir-reġjuni u l-bliet kollha Ewropej biex jadottaw pjani ta’ azzjoni għall-bijoekonomija jew biex jipprevedu kapitolu ddedikat għall-bijoekonomija fl-istrateġija ta’ żvilupp globali tagħhom; |
| --- | --- |

38.

Tranżizzjoni tal-ikel

| 39. | fl-isfond tal-fatt li l-UE saret l-akbar importatur u esportatur tal-ikel fid-dinja, jinsisti li l-ftehimiet kummerċjali jiġu vvalutati bil-għan li jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b’effett ta’ serra, inkluż fis-settur agroalimentari, u li l-ftehimiet kummerċjali jkunu bbażati fuq l-iżvilupp sostenibbli; |
| --- | --- |

39.

| 40. | meta jqis li l-agrikoltura hija responsabbli għal 10 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra u hija affettwata direttament mit-tibdil fil-klima, jistieden lill-Kummissjoni tippromovi l-biedja sostenibbli billi ssaħħaħ l-għajnuna finanzjarja għal prattiki favur l-ambjent u l-klima fiż-żewġ pilastri tal-Politika Agrikola Komuni (PAK); |
| --- | --- |

40.

| 41. | jissuġġerixxi kapitolu lokali u reġjonali dwar l-istrateġija “Mill-Għalqa sal-Platt”, partikolarment importanti f’mudelli ta’ ekonomija fuq skala żgħira, biex jiġu vvalutati l-effetti tal-mudelli internazzjonali u globali tal-produzzjoni tal-ikel fuq l-iskemi ta’ produzzjoni lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

41.

| 42. | jenfasizza r-rwol kruċjali tal-foresti u t-torbiera tal-UE fil-kisba tan-newtralità klimatika. Jitlob strateġija tal-UE soda għall-foresti u t-torbieri, u jappoġġja skemi ta’ tikkettar ambizzjużi għall-ikel li jiġi prodott mingħajr deforestazzjoni (5). Ifakkar, f’dan ir-rigward, l-impenji tal-Istati Membri skont ir-Regolament dwar l-użu tal-art, tibdil fl-użu tal-art u l-forestrija (LULUCF), u jirrikonoxxi l-isforzi biex jinkisbu assorbimenti mtejba tas-CO2; |
| --- | --- |

42.

| 43. | jirrimarka li l-oċeani jagħmlu kontribut sinifikanti għall-provvista tal-ikel tagħna; jappella għal strateġija ġdida ta’ appoġġ għall-kulturi tal-baħar u għall-bijoteknoloġiji blu, li tevita ħsara lill-ambjent u tipproteġi l-ambjenti naturali; jenfasizza li s-sajd sostenibbli jaqdi rwol fundamentali għall-bilanċ taż-żoni kostali; |
| --- | --- |

43.

| 44. | jenfasizza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jeħtieġu metodoloġija standardizzata għall-ġbir u r-rappurtar ta’ data dwar l-impatt ambjentali tal-prodotti tal-ikel, inkluż l-iskart tal-ikel, sabiex tiġi żgurata l-komparabbiltà tad-data fost l-Istati Membri u sabiex titħeġġeġ il-prattika li l-ispejjeż ambjentali u soċjali assoċjati mal-prodotti tal-ikel jew id-dieti jitkejlu f’termini ekonomiċi; |
| --- | --- |

44.

Tranżizzjoni tal-mobilità

| 45. | jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma faċilitaturi ewlenin tal-mobbiltà nadifa u għat-trasport aktar ekoloġiku; jappella għalhekk b’mod urġenti għal miżuri fil-livell tal-UE għall-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni skont il-mezzi tat-trasport biex ikunu żgurati kundizzjonijiet aktar ekwi, inkluża r-reviżjoni tal-arranġamenti tat-taxxa, b’mod partikolari ta’ ċerti fjuwils tat-trasport; |
| --- | --- |

45.

| 46. | jirrimarka li l-grilji tal-elettriku, il-ħżin tal-elettriku, il-kummerċ, u l-ġestjoni tal-infrastruttura pubblika kollha se jkunu jeħtieġu li jiġu mmodernizzati, flimkien mar-regoli tat-trasport u t-tassazzjoni, sabiex ikunu mgħammra kif suppost għal mezzi ta’ trasport ġodda u innovattivi, inklużi bil-batterija jew biċ-ċelluli tal-idroġenu; |
| --- | --- |

46.

| 47. | jenfasizza li l-isfruttar tal-potenzjal tat-teknoloġiji diġitali se jagħmilha possibbli li jiġi ottimizzat it-trasport u jiġi stabbilit netwerk trans-Ewropew tat-trasport multimodali (TEN-T). Il-prerekwiżiti huma sistemi ta’ trasport intelliġenti (ITSs) u l-infrastruttura; |
| --- | --- |

47.

Tranżizzjoni ambjentali

| 48. | itenni t-talba tiegħu għat-Tmien Programm ta’ Azzjoni Ambjentali (6), u jenfasizza li dan il-programm għandu jkun allinjat mal-objettivi tal-Patt Ekoloġiku u għandu jikkontribwixxi b’mod deċiżiv għall-gwida tal-implimentazzjoni effettiva tiegħu fuq il-post. Jitlob parteċipazzjoni akbar tal-awtoritajiet sottonazzjonali fiċ-Ċiklu ta’ Reviżjoni tal-Implimentazzjoni Ambjentali; |
| --- | --- |

48.

| 49. | jappella biex il-Qafas Globali għall-Bijodiversità wara l-2020 jiġi żviluppat billi jiġu allinjati u integrati l-ftehimiet ambjentali rilevanti kollha tan-NU mal-miri tal-bijodiversità għall-2030. Fid-dawl tal-COP15 fl-2020, il-partijiet għall-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika għandhom jirrikonoxxu formalment ir-rwol indispensabbli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-kisba tal-implimentazzjoni b’suċċess u l-monitoraġġ, ir-rappurtar u l-verifika koerenti tal-politiki globali u tal-UE dwar il-bijodiversità; |
| --- | --- |

49.

| 50. | itenni li t-twettiq tal-ambizzjoni tal-UE ta’ tniġġis żero jirrikjedi approċċ wiesa’ li janalizza l-kwalità tal-arja u tal-ilma, is-sustanzi kimiċi perikolużi, l-emissjonijiet, il-pestiċidi u l-interferenti endokrinali; jistieden lill-Kummissjoni biex ma ddewwimx aktar l-iżvilupp u l-adozzjoni tal-istrateġija l-ġdida dwar l-interferenti endokrinali u regoli aktar stretti dwar is-sustanzi kimiċi ta’ riskju; |
| --- | --- |

50.

| 51. | jitlob lill-Kummissjoni tagħmel aktar biex tippromovi l-potenzjal ta’ soluzzjonijiet ibbażati fuq in-natura u infrastrutturi ekoloġiċi u tal-ilmijiet bħala żidiet utli u mhux sostituzzjoni għall-azzjonijiet b’saħħithom dwar il-bijodiversità u s-servizzi ekosistemiċi f’żoni periurbani u rurali; |
| --- | --- |

51.

| 52. | jenfasizza l-benefiċċji tal-programmi ta’ qafas ambjentali fil-livell reġjonali li huma allinjati mal-istrateġiji nazzjonali, Ewropej u internazzjonali differenti; dawn il-programmi jistgħu jgħinu biex jiġu stabbiliti għanijiet u azzjonijiet ewlenin, jipprovdu ċarezza fl-għażliet ambjentali reġjonali u jistabbilixxu pjan direzzjonali fit-tul li fih l-involviment tas-soċjetà huwa essenzjali, kif ukoll jiffaċilitaw it-tfassil ta’ alleanzi ma’ reġjuni Ewropej oħra; |
| --- | --- |

52.

Tranżizzjoni diġitali

| 53. | itenni r-rwol importanti li għandhom ir-reġjuni, il-bliet u l-komunitajiet intelliġenti biex jiggarantixxu tranżizzjoni ġusta u ekwa għan-newtralità klimatika; jistieden lill-Kummissjoni tirsisti dwar il-kunċett ta’ koeżjoni diġitali biex tiżgura li l-ebda persuna jew reġjun ma jitħalla jibqa’ lura fit-tranżizzjoni diġitali, tippromovi miżuri mmirati biex jappoġġjaw lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex iwettqu soluzzjonijiet intelliġenti u biex isaħħu l-effett ta’ lieva tal-programmi ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti biex jagħtu spinta lill-ħiliet diġitali; |
| --- | --- |

53.

| 54. | jitlob li jiġu żviluppati oqfsa komprensivi biex jintegraw u jużaw id-data għall-finijiet ta’ governanza intelliġenti u, fl-istess ħin, jiggarantixxu l-protezzjoni meħtieġa tad-data; |
| --- | --- |

54.

| 55. | jiġbed l-attenzjoni għall-marka tal-karbonju importanti tal-internet u tal-ipproċessar diġitali tad-data, u jistieden għalhekk lill-UE biex tagħmel aktar biex tindirizza l-implikazzjonijiet tad-diġitalizzazzjoni mill-perspettiva tal-enerġija u tas-CO2 u trawwem is-sostenibbiltà tagħha; jemmen li l-awtoritajiet pubbliċi għandhom jissensibilizzaw lill-pubbliku dwar din il-kwistjoni; |
| --- | --- |

55.

Jeħtieġ li jiġu pprovduti riżorsi finanzjarji adegwati fil-livell tal-UE, nazzjonali, reġjonali u lokali biex jiġu sssodisfati l-ħtiġijiet taċ-ċittadini

| 56. | jilqa’ l-proposta għal Pjan ta’ Investiment għal Ewropa Sostenibbli ta’ EUR 1 triljun ta’ investiment bejn l-2021 u l-2030, li jikkorrispondi għall-ħtiġijiet identifikati mill-Qorti Ewropea tal-Awdituri (7); jappoġġja wkoll id-deċiżjoni tal-Bank Ewropew tal-Investiment biex itemm il-finanzjament għall-biċċa l-kbira tal-proġetti tal-enerġija mill-fjuwils fossili sa minn tmiem l-2021 u biex iżid gradwalment is-sehem tal-finanzjament tiegħu ddedikat għall-azzjoni klimatika u s-sostenibbiltà ambjentali; itenni t-talba tiegħu biex titnaqqas il-burokrazija, jiġu ssimplifikati l-mekkaniżmi relatati mal-preparazzjoni tal-proġetti, u tissaħħaħ l-assistenza teknika żviluppata apposta biex jiġu aċċessati l-istrumenti JASPERS u ELENA tal-Bank Ewropew tal-Investiment biex jiġu żviluppati proġetti bankabbli, inklużi proġetti fuq skala iżgħar; |
| --- | --- |

56.

| 57. | jinsisti wkoll li huma meħtieġa riżorsi addizzjonali, bħall-estensjoni proposta tas-Sistema għall-Iskambju ta’ Kwoti tal-Emissjonijiet u l-introduzzjoni ta’ Taxxa fuq il-Karbonju fil-Fruntieri kompatibbli mad-WTO, kif ukoll tassazzjoni adatta fuq il-fjuwil tal-avjazzjoni; |
| --- | --- |

57.

| 58. | jitlob lill-Kummissjoni tistabbilixxi Fond ġdid ta’ Tranżizzjoni Ġusta mmirat lejn ir-reġjuni tal-faħam u r-reġjuni b’użu intensiv tal-karbonju, li jikkonsisti f’riżorsi addizzjonali minbarra r-riżorsi allokati għall-politika ta’ koeżjoni, iżda li jikkomplementa l-programmi operattivi tal-politiki ta’ koeżjoni 2021-2027 fil-livell ta’ NUTS 2; |
| --- | --- |

58.

| 59. | jappella biex mill-inqas 30 % tal-baġit kollu tal-UE għall-perjodu 2021–2027 jiġi allokat għall-azzjoni dwar il-klima u l-bijodiversità, filwaqt li jitneħħew gradwalment is-sussidji għall-fjuwils fossili; |
| --- | --- |

59.

| 60. | jenfasizza r-rwol kruċjali tal-politika ta’ koeżjoni bħala l-istrument finanzjarju prinċipali fl-implimentazzjoni tal-objettivi tat-tranżizzjoni; jitlob li l-politika ta’ koeżjoni jkollha fondi adatti għad-dispożizzjoni tagħha, għalhekk is-sehem tal-baġit allokat għall-politika ta’ koeżjoni fil-QFP li jmiss għandu jibqa’ l-istess; |
| --- | --- |

60.

| 61. | jinsab imħasseb dwar il-fatt li l-Patt Ekoloġiku ma jistax jintlaħaq mingħajr il-qafas finanzjarju adatt. Jappella għall-implimentazzjoni sħiħa tal-Pjan ta’ Azzjoni tal-Kummissjoni dwar il-Finanzjament tat-Tkabbir Sostenibbli u l-adozzjoni rapida tal-qafas regolatorju dwar it-tassonomija biex jiġi ffaċilitat l-investiment sostenibbli, dwar żvelar relatat ma’ investimenti sostenibbli u riskji ta’ sostenibbiltà u dwar punti ta’ riferiment b’livell baxx ta’ emissjonijiet tal-karbonju u punti ta’ riferiment ta’ impatt pożittiv tal-karbonju (8). Dan il-qafas għandu jkopri wkoll investimenti fl-industrija nukleari, l-avjazzjoni u s-settur ferrovjarju. Il-Pjan ta’ Azzjoni għandu wkoll jiġi estiż malajr għal kriterji soċjali; |
| --- | --- |

61.

| 62. | jinkoraġġixxi approċċ ambizzjuż għall-investimenti tal-UE fin-natura u fil-bijodiversità, filwaqt li jinnota li l-ispejjeż se jkunu inqas mill-benefiċċji miksuba mis-servizzi ekosistemiċi, pereżempju fil-forma ta’ servizzi tal-kura tas-saħħa, il-ħżin tas-CO2, il-protezzjoni kontra l-għargħar, il-purifikazzjoni tar-riżervi tal-ilma, il-purifikazzjoni tal-arja, u l-prevenzjoni tal-erożjoni tal-ħamrija; |
| --- | --- |

62.

| 63. | itenni l-fehma tiegħu li ma jista’ jintlaħaq l-ebda ftehim dwar in-nefqa tal-baġit tal-UE sakemm ma jsirx ukoll progress dwar id-dħul, minħabba li d-daqs tal-baġit tal-UE għandu jkun proporzjonat mal-prijoritajiet attwali u futuri tal-UE (9); iħeġġeġ lill-Kummissjoni tressaq miżuri ta’ kontinġenza biex tappoġġja l-Patt Ekoloġiku jekk il-baġit tal-UE li jmiss ma jkunx jista’ jiġi stabbilit qabel tmiem l-2020; |
| --- | --- |

63.

| 64. | jenfasizza l-importanza tar-rati ta’ kofinanzjament għall-fondi tal-UE biex jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-komunitajiet żgħar, iż-żoni rurali u l-gżejjer; jitlob biex tissaħħaħ il-kapaċità tagħhom biex jintużaw bħala “laboratorji”għat-tranżizzjoni tal-enerġija, billi jitfasslu soluzzjonijiet innovattivi u azzjoni kkordinata ta’ politika; |
| --- | --- |

64.

| 65. | fid-dawl tal-qafas tal-għajnuna mill-Istat għal wara l-2020, jitlob żieda fil-livell tal-għajnuna permissibbli mill-Istat u adattament sussegwenti tad-Direttiva dwar it-Tassazzjoni tal-Enerġija biex jiġu promossi l-fjuwils b’emissjonijiet baxxi. Għandom jiġu applikati flessibbiltà suffiċjenti u approċċ teknoloġikament newtrali, fir-rigward tas-sostenibbiltà u t-tnaqqis tal-l-emissjonijiet, għal regolamentazzjoni u għal proġetti relatati mat-tranżizzjoni tal-enerġija; |
| --- | --- |

65.

Komunikazzjoni diretta maċ-ċittadini dwar il-benefiċċji tal-Patt Ekoloġiku

| 66. | jipproponi li jissaħħu l-kampanji ta’ informazzjoni u d-djalogi diretti maċ-ċittadini biex ikun hemm sensibilizzazzjoni dwar l-importanza ta’ tranżizzjoni għal soċjetajiet aktar sostenibbli, komunitajiet lokali aktar b’saħħithom u ekonomiji lokali aktar kompetittivi; u jistieden lill-Kummissjoni tikkoorganizza serje ta’ Djalogi maċ-Ċittadini flimkien mal-KtR biex tippreżenta l-valur miżjud tal-Patt Ekoloġiku u turi riżultati konkreti għall-ħajja ta’ kuljum taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

66.

| 67. | jagħti struzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jibgħat din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni Ewropea, lill-Parlament Ewropew, lill-Presidenza Finlandiża, Kroata u Ġermaniża tal-Kunsill u lill-President tal-Kunsill Ewropew. |
| --- | --- |

67.

Brussell, il-5 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  CoR (2018) 923.

1

(2)  https://cor.europa.eu/mt/our-work/Pages/network-of-regional-hubs.aspx

2

(3)  CoR (2018) 6135.

3

(4)  CoR (2018) 925 u CoR (2018) 3652.

4

(5)  CoR (2019) 973.

5

(6)  CoR (2019) 1672.

6

(7)  Qorti Ewropea tal-Awdituri: Analiżi panaromika tal-Azzjoni tal-UE f’dak li jirrigwarda l-enerġija u t-tibdil fil-klima, 20 ta’ Settembru 2017 https://op.europa.eu/webpub/eca/lr-energy-and-climate/mt/

7

(8)  Ara l-Opinjoni tal-KtR tas-6 ta’ Diċembru 2018 mis-Sur Tilo Gundlack (PSE/DE).

8

(9)  CoR (2019) 3887.

9

---

OPINJONIJIET

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/8 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/8

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-isfidi tar-reġjuni metropolitani u l-pożizzjoni tagħhom fil-politika ta’ koeżjoni futura ta’ wara l-2020

(2020/C 79/02)

| Relatur | : | Juraj DROBA (SK/KRE), President tar-Reġjun Awtonomu ta’ Bratislava |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Juraj DROBA (SK/KRE), President tar-Reġjun Awtonomu ta’ Bratislava

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jinnota li żewġ terzi tal-popolazzjoni tal-UE jgħixu f’reġjuni metropolitani u għalhekk huwa rilevanti li din il-kwistjoni tiġi indirizzata wkoll fit-tħejjijiet għall-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jirrimarka li ż-żieda fl-urbanizzazzjoni mhijiex biss xejra Ewropea iżda wkoll xejra globali. Minn naħa, din iż-żieda toħloq opportunitajiet; u min-naħa l-oħra ġġegħilna nindirizzaw sfidi ġodda. Għalhekk, il-kollaborazzjoni bejn l-istituzzjonijiet u l-atturi fir-reġjuni metropolitani hija kruċjali; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jinnota li bħalissa m’hemm l-ebda kunsens dwar il-kriterji li jiddefinixxu u jiddelimitaw ir-reġjuni metropolitani li jirriflettu d-diversità u s-sitwazzjoni reali f’tali reġjuni fl-Istati Membri kollha; |
| --- | --- |

3.

| 4. | jinnota li l-Eurostat jiddefinixxi r-reġjuni metropolitani bħala reġjuni NUTS3 jew kombinazzjonijiet ta’ reġjuni NUTS3 fejn tal-inqas nofs il-popolazzjoni tgħix f’żona urbana funzjonali li għandha tal-inqas 250 000 abitant. Il-klassifikazzjoni territorjali hija bbażata fuq l-identifikazzjoni ta’ ċentri urbani b’densità għolja tal-popolazzjoni u popolazzjoni minima ta’ 50 000 abitant. Jenfasizza li abbażi ta’ din l-interpretazzjoni statistika, fl-2016, 293,3 miljun resident tal-UE kienu qed jgħixu f’reġjuni metropolitani. Jirrimarka li għandhom jitqiesu wkoll dawk iż-żoni b’rabtiet funzjonali ma’ territorji barra mill-Unjoni Ewropea. L-OECD tiddefinixxi r-reġjuni metropolitani f’termini ta’ funzjoni, fejn ċentru urban b’densità għolja tal-popolazzjoni u b’opportunitajiet ta’ xogħol huwa konness mal-bqija taż-żona minħabba l-flussi kbar ta’ kuljum ta’ vjaġġi lejn ix-xogħol fiċ-ċentru u lura; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jirrimarka li r-reġjuni metropolitani jinkludu tipi differenti ta’ żoni, b’mod predominanti b’popolazzjoni urbana, iżda ħafna drabi rurali fil-kopertura tal-art. Huma għandhom rabtiet b’saħħithom ma’ żoni periurbani u rurali u ta’ spiss ikollhom jindirizzaw il-fenomenu tas-suburbanizzazzjoni. Il-kwistjoni tal-użu tal-art f’żoni suburbani hija kruċjali għall-kwalità tal-ħajja, l-adattament u l-mitigazzjoni għat-tibdil fil-klima. Politiki speċifiċi dwar il-limitazzjoni tat-tifrix urban għandhom jiġu diskussi bejn ir-reġjuni. |
| --- | --- |

5.

| 6. | jinnota l-ħtieġa li ssir distinzjoni bejn ir-reġjuni metropolitani urbanizzati ħafna u inqas urbanizzati, li jeħtieġu approċċi u miżuri differenti ta’ politika; |
| --- | --- |

6.

| 7. | jinnota li r-reġjuni metropolitani ta’ Pariġi u ta’ Londra jistgħu jitqiesu separatament, b’popolazzjonijiet ta’ aktar minn 12-il miljun, filwaqt li l-biċċa l-kbira tar-reġjuni metropolitani fl-Unjoni Ewropea jvarjaw skont id-daqs, il-funzjonijiet u l-vantaġġi ekonomiċi tagħhom, kif ukoll il-grad ta’ poliċentriċità tagħhom. Hemm ukoll differenzi sinifikanti fl-approċċi tar-reġjuni metropolitani biex jikkoordinaw il-politiki u l-azzjonijiet konġunti tagħhom; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jirrimarka li n-nies li jemigraw lejn il-bliet huma waħda mix-xejriet demografiċi ewlenin tal-lum il-ġurnata, u li l-popolazzjoni tal-UE hija kkonċentrata l-aktar fir-reġjuni metropolitani tal-bliet kapitali. Ir-reġjuni metropolitani jridu jindirizzaw l-espansjoni urbana, id-densità dejjem tikber tal-popolazzjoni fiċ-ċentri urbani u, min-naħa l-oħra, id-depopolazzjoni taż-żoni rurali. Din ix-xejra tagħmel pressjoni fuq il-provvista ta’ servizzi pubbliċi għall-popolazzjoni u fuqinfrastruttura ġdida, pereżempju fis-setturi soċjali, tat-trasport, tal-iskejjel u tas-saħħa, u fir-rigward tad-diġitalizzazzjoni u l-implimentazzjoni tat-tranżizzjoni tal-enerġija sostenibbli, u għaldaqstant, titfa’ pressjoni enormi fuq il-baġits tar-reġjuni metropolitani; għaż-żoni metropolitani tal-bliet kapitali, hemm ukoll rekwiżiti addizzjonali fil-funzjoni tagħhom bħala bliet kapitali tal-Istati Membri, pereżempju fl-oqsma tas-sigurtà, tas-servizzi ta’ interess ġenerali, tas-servizzi diġitali u tat-trasport |
| --- | --- |

8.

| 9. | jenfasizza li f’xi każijiet iċ-ċifri veraċi tal-popolazzjoni fir-reġjuni metropolitani huma ogħla mill-istatistika uffiċjali. Mhux kull min jgħix fir-reġjuni metropolitani għandu wkoll ir-residenza permanenti tiegħu hemmhekk. Hemm ukoll ħafna nies li jivvjaġġaw lejn ir-reġjuni metropolitani għax-xogħol, iżda jagħmlu użu wkoll mill-faċilitajiet u s-servizzi soċjali tagħhom. Barra minn hekk, ir-reġjuni metropolitani sikwit ikollhom dimensjoni transkonfinali qawwija; |
| --- | --- |

9.

Il-potenzjal tar-reġjuni metropolitani

| 10. | jinnota li r-reġjuni metropolitani huma meqjusa bħala l-muturi tal-ekonomiji u taċ-ċentri ta’ tkabbir ekonomiku tal-Istati Membri. Skont il-Eurostat, madwar 72 % tal-PDG tat-28 Stat Membru jiġi ġġenerat fir-reġjuni metropolitani. Ir-reġjuni metropolitani mhumiex biss ċentri ta’ tkabbir ekonomiku tal-pajjiżi; huma wkoll ċentru ta’ riċerka, innovazzjoni u potenzjal kreattiv, li naturalment jiġbed il-kapital, l-investiment u n-nies. Huma pijunieri f’soluzzjonijiet intelliġenti għall-provvista tal-nformazzjoni u s-servizzi, l-ekonomija ċirkolari, is-sostenibbiltà ambjentali, l-effiċjenza enerġetika u l-mobbiltà sostenibbli; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jenfasizza li għall-iżvilupp armonjuż tar-reġjuni huwa importanti li l-UE u l-Istati Membri jirrikonoxxu l-valur miżjud tal-kollaborazzjoni metropolitana fil-kisba tal-għanijiet komuni biex jitnaqqsu d-disparitajiet reġjonali. Permezz tal-konċentrazzjoni tar-riżorsi u tal-għarfien espert, ir-reġjuni metropolitani jistgħu jgħinu biex tissaħħaħ il-konnettività interna, kif ukoll jitqassmu l-ġid u l-benefiċċji f’żona partikolari, billi jiġu promossi l-kollaborazzjoni reġjonali, it-tkabbir ekonomiku u billi jinħolqu rabtiet urbani-rurali aktar effiċjenti. Billi jipprovdu servizzi lil hinn mill-konfini tagħhom, ir-reġjuni metropolitani jaqdu rwol importanti fit-tixrid tal-iżvilupp fiż-żoni tal-madwar, li spiss ikunu żoni rurali. Dawn jgħinu biex il-komunitajiet u l-individwi jitlaqqgħu flimkien, peress li r-relazzjonijiet funzjonali ħajjin jibnu pontijiet bejn iż-żoni urbani, il-bliet iżgħar u ż-żoni rurali. L-interazzjoni bejn iż-żoni rurali u dawk urbani hija xprun importanti għall-iżvilupp territorjali armonjuż; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jirrakkomanda li tingħata attenzjoni għall-ħtieġa ta’ involviment reali tal-politiki nazzjonali fl-użu ta’ għodod territorjali u li tiġi salvagwardjata l-allokazzjoni ġusta tas-sorsi għat-territorji, ir-reġjuni, il-muniċipalitajiet kollha, kemm iż-żoni metropolitani, kif ukoll dawk urbani jew rurali, kif ukoll li jiġi żgurat li l-Istati Membri se jikkonsultaw mal-awtoritajiet lokali u reġjonali fi stadju bikri biex jiddeċiedu fejn u kif se jintużaw l-għodod territorjali. Dan huwa essenzjali għal appoġġ armonizzat fil-livelli kollha, li jiżgura l-iżvilupp bilanċjat taż-żoni urbani u rurali, filwaqt li jitqiesu l-prinċipju tas-sussidjarjetà u l-koeżjoni territorjali. |
| --- | --- |

12.

| 13. | jinnota li l-proposta attwali għall-politika ta’ koeżjoni tipprevedi valur miżjud Ewropew bħala kundizzjoni biex jinkiseb finanzjament. L-appoġġ għar-reġjuni metropolitani mhux biss irendi valur miżjud Ewropew, iżda jiżgura wkoll kemm il-kompetittività globali tal-UE kif ukoll jgħin biex tissaħħaħ il-konverġenza reġjonali tal-Istati Membri bis-saħħa tal-effetti kollaterali li jirriżultaw minn dan l-appoġġ. |
| --- | --- |

13.

| 14. | jirrimarka li aktar minn 70 % tal-miżuri ta’ mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u sa 90 % tal-azzjonijiet ta’ adattament jitwettqu fil-livell sottonazzjonali, li jfisser li r-reġjuni metropolitani huma atturi ewlenin biex jintlaħqu l-impenji tal-COP21; |
| --- | --- |

14.

| 15. | josserva li parti sostanzjali tal-fondi fil-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020 se tiġi direzzjonata lejn l-appoġġ għall-innovazzjoni u għal soluzzjonijiet intelliġenti, li fil-biċċa l-kbira huma implimentati fir-reġjuni metropolitani; |
| --- | --- |

15.

Sfidi

| 16. | jirrimarka li xi reġjuni metropolitani, fosthom dawk li huma statistikament ikklassifikati bħala l-aktar għonja, għadhom ibatu minn defiċit infrastrutturali kbir mill-passat u jeħtieġ li jkomplu jinvestu f’infrastruttura ewlenija; |
| --- | --- |

16.

| 17. | jinnota li r-reġjuni metropolitani għandhom jindirizzaw sfidi ekonomiċi, fiskali u territorjali, filwaqt li fl-istess ħin qed jiffaċċjaw domanda li qed tikber għal servizzi pubbliċi ta’ kwalità u riżorsi finanzjarji limitati li bihom jistgħu jipprovdu tali servizzi — li għandu effett ċar fuq il-kwalità ġenerali tal-ħajja tal-popolazzjoni. Id-dħul tal-baġit f’xi reġjuni metropolitani ftit li xejn jirrifletti s-suċċess ekonomiku u l-PDG għoli tagħhom. F’xi wħud, il-baġit jiġi minn sehem mit-taxxa fuq l-introjtu personali ta’ persuni reġistrati fir-reġjuni metropolitani, iżda mhux mill-persuni ġuridiċi li jiġġeneraw il-PDG tar-reġjun. Huwa għalhekk li l-preżenza ta’ kumpaniji multinazzjonali mhux neċessarjament iġġib dħul fil-baġits pubbliċi; |
| --- | --- |

17.

| 18. | jirrimarka li karatteristika tar-reġjuni metropolitani hija ammont kbir ta’ ħaddiema li jivvjaġġaw lejn ix-xogħol fiċ-ċentri urbani u lura u waħda mill-akbar sfidi tagħhom hija t-trasport pubbliku aċċessibbli u li ma jagħmilx ħsara lill-ambjent. Ir-reġjuni metropolitani jridu jintroduċu forom attivi ta’ trasport u soluzzjonijiet ta’ mobbiltà fl-ispazji pubbliċi, kif ukoll itejbu l-mobbiltà transkonfinali. Iridu jiġġieldu l-konġestjoni tat-traffiku li tnaqqas il-kwalità tal-arja u li taffettwa ħażin is-saħħa tal-popolazzjoni; |
| --- | --- |

18.

| 19. | jirrimarka li, anke minħabba l-konċentrazzjoni tal-industrija, ir-reġjuni metropolitani għandhom sfidi akbar x’jiffaċċjaw b’rabta mal-kwalità tal-ambjent, l-introduzzjoni ta’ sorsi ta’ enerġija sostenibbli, l-ekonomija ċirkolari, it-tniġġis tal-arja, il-kwalità tal-ilma ta’ taħt l-art, il-ġestjoni tal-iskart, it-tnaqqis tal-bijodiversità u t-tneħħija ta’ piżijiet ambjentali. Ir-reġjuni metropolitani għandhom ukoll rwol ċentrali fl-adattament għall-konsegwenzi tat-tibdil fil-klima; jinħtieġ approċċ olistiku biex jiġu indirizzati dawn il-kwistjonijiet kollha; |
| --- | --- |

19.

| 20. | jenfasizza li r-reġjuni metropolitani jaffaċċjaw livell għoli ta’ inugwaljanzi. Xi reġjuni metropolitani għandhom fi ħdanhom l-ifqar żoni tal-Istati Membri u jridu jindirizzaw il-faqar urban, l-inklużjoni soċjali, in-numru dejjem akbar ta’ persuni mingħajr dar, it-tfal li jgħixu fil-faqar, il-gruppi vulnerabbli, il-qgħad fost iż-żgħażagħ, in-nuqqas ta’ ħaddiema kwalifikati, l-integrazzjoni tal-migranti u r-refuġjati, iż-żieda fil-kriminalità, popolazzjoni li qed tixjieħ u l-faqar fost dawk li jaħdmu. L-eżistenza ta’ dawn iż-żoni ħafna drabi hija moħbija mill-istatistika uffiċjali li tkun disponibbli biss fuq skala kbira, li jaffettwa l-iżvilupp ta’ politiki u azzjonijiet rilevanti; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jenfasizza li l-kriżi tad-djar tolqot lir-reġjuni metropolitani b’mod distint. Minn naħa, xi żoni qed jesperjenzaw depopolazzjoni, filwaqt li f’żoni oħrajn hemm domanda kbira għad-djar. Fil-bliet fejn id-domanda għad-djar hija kbira, il-prezzijiet qed jogħlew b’rata aktar mgħaġġla mid-dħul, u dan qed iwassal għal żieda fis-segregazzjoni u l-inugwaljanza soċjali; Itenni f’dan l-isfond it-talba tiegħu għal Aġenda Ewropea għall-Abitazzjoni (1); |
| --- | --- |

21.

| 22. | jistieden lill-Eurostat jiġbor u janalizza data dwar l-aċċessibbiltà u l-ispiża tad-djar minn perspettiva lokali u reġjonali. Għandhom jiġu analizzati wkoll inizjattivi, inkluż mis-soċjetà ċivili, sabiex tinbena akkomodazzjoni affordabbli; |
| --- | --- |

22.

| 23. | jirrimarka li għandha tingħata attenzjoni partikolari lir-reġjuni metropolitani li għaddejjin minn tranżizzjoni ekonomika, li qed jiffaċċjaw il-konsegwenzi negattivi tal-industriji li għalqu. Qed iħabbtu wiċċhom ma’ rata għolja ta’ qgħad — ta’ spiss fit-tul — u fl-istess ħin jeħtiġilhom jindirizzaw il-konverżjoni ta’ impjanti industrijali li m’għadhomx jintużaw u r-riġenerazzjoni ta’ żoni urbani u nħawi urbani l-aktar fil-bżonn; |
| --- | --- |

23.

| 24. | jinnota li waħda mill-isfidi ewlenin għar-reġjuni metropolitani huwa l-appoġġ għall-espansjoni ta’ infrastruttura diġitali, li jippermetti lin-nies isibu xogħol f’industriji ġodda, kif ukoll jintroduċi mudelli ta’ xogħol ġodda bħat-telexogħol; |
| --- | --- |

24.

| 25. | jinnota li r-reġjuni metropolitani sikwit jinkludu ż-żoni rurali u f’dan ir-rigward huwa importanti ħafna li ssir ħidma fuq konnessjonijiet urbani-rurali li jiffunzjonaw tajjeb fi ħdan ir-reġjuni metropolitani u li jiġi evitat tfassil tal-politika mhux ikkoordinat; jenfasizza li r-reġjuni metropolitani huma punt ewlieni għar-riżorsi u l-għarfien espert u, permezz tal-kapaċitajiet ta’ pjanar strateġiku u professjonali tagħhom, jistgħu jgħinu biex jiġi żgurat finanzjament mill-politika ta’ koeżjoni għal żona usa’. Ir-reġjuni metropolitani għalhekk jistgħu jkunu l-livell adatt f’termini ta’ żona għall-implimentazzjoni ta’ approċċi integrati dwar l-iżvilupp sostenibbli, b’enfasi fuq is-solidarjetà lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

25.

| 26. | huwa importanti li tiġi esplorata l-kooperazzjoni fi kwistjonijiet transsettorjali permezz ta’ rabtiet bejn iż-żoni urbani u rurali li jikkontribwixxu kemm għall-iżvilupp rurali kif ukoll dak metropolitan, bħall-appoġġ għall-istabbiliment ta’ ktajjen ta’ valur reġjonali u lokali u kummerċjalizzazzjoni diretta ta’ prodotti agrikoli f’reġjuni metropolitani sabiex jinħoloq valur miżjud għar-reġjuni rurali ġirien. |
| --- | --- |

26.

| 27. | jindika l-ħtieġa li jiġu mifhuma aħjar ix-xejriet tar-reġjuni metropolitani li jinsabu fi gżejjer, u l-interazzjonijiet bejn il-gżejjer; |
| --- | --- |

27.

| 28. | jenfasizza l-ħtieġa li d-diskussjonijiet jiġu estiżi għar-reġjuni metropolitani mhux kontinentali; |
| --- | --- |

28.

Involviment aħjar tar-reġjuni metropolitani fit-tfassil u l-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni

| 29. | jirrimarka li l-proċess kontinwu ta’ tħejjija tal-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020 huwa opportunità unika biex tiġi kkunsidrata l-ħtieġa għal approċċ speċifiku għar-reġjuni metropolitani fit-tfassil ta’ ftehimiet ta’ sħubija futuri u sussegwentement il-programmi operazzjonali għall-fondi tal-politika ta’ koeżjoni; |
| --- | --- |

29.

| 30. | huwa favur li ma jkun hemm l-ebda xkiel amministrattiv għall-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni tan-NUTS II, li flimkien jiffurmaw ir-reġjun kapitali (il-belt kapitali u r-reġjun tagħha) u li flimkien jaqblu dwar l-istrateġiji u l-operazzjonijiet tagħhom fi ħdan il-qafas tal-programmi operattivi kkonċernati. Il-Kumitat jemmen ukoll li għandu jkun hemm biżżejjed flessibbiltà fl-għażla tal-interventi sabiex tiġi promossa kooperazzjoni mill-qrib; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jenfasizza r-rwol tar-reġjuni metropolitani fil-politika ta’ koeżjoni u jirrakkomanda l-ħolqien u t-tisħiħ urġenti ta’ din id-dimensjoni fil-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020, kif ukoll tal-politiki Ewropej rilevanti, inklużi d-dokumenti ġodda ta’ strateġija u tal-aġenda territorjali, bħall-Karta ta’ Leipzig il-ġdida u l-istrateġija l-ġdida Ewropea dwar l-iżvilupp li tissostitwixxi l-Istrateġija Ewropa 2020; |
| --- | --- |

31.

| 32. | jitlob li r-reġjuni metropolitani jiġu involuti direttament fit-tfassil tal-politika ta’ koeżjoni u l-implimentazzjoni u l-valutazzjoni tal-programmi operazzjonali u tal-proġetti tal-UE bil-kundizzjoni li dawn ifasslu ftehimiet ta’ kooperazzjoni territorjali; |
| --- | --- |

32.

| 33. | jistieden lill-KE biex hija u tapprova l-ftehimiet ta’ sħubija u sussegwentement il-programmi operazzjonali, iżżomm f’moħħha min huwa kompetenti biex jimplimenta operazzjonijiet individwali, peress li s-setgħat tar-reġjuni metropolitani u tal-awtoritajiet lokali huma differenti f’kull Stat Membru; |
| --- | --- |

33.

| 34. | jirrimarka li, minħabba l-ġid relattiv tagħhom, il-possibbiltajiet tar-reġjuni metropolitani biex jiksbu l-fondi tal-politika ta’ koeżjoni huma limitati, u għaldaqstant qed tiżdied il-pressjoni biex jintużaw b’mod effettiv. Il-fatt li l-metodu għat-tqassim tar-riżorsi tal-politika ta’ koeżjoni taħt l-allokazzjonijiet nazzjonali rilevanti huwa primarjament ibbażat fuq indikatur wieħed — il-PDG per capita skont il-parità tal-kapaċità tal-akkwist — u li l-aspetti soċjali, demografiċi u ambjentali huma inklużi parzjalment biss, ma jagħtix stampa sħiħa tal-livell ta’ żvilupp. Għalhekk huwa xieraq li r-reġjuni żvantaġġati minħabba distribuzzjoni ta’ allokazzjonijiet finanzjarji bbażata fuq l-ekonomija jiġu kkumpensati b’mod adatt. It-trasferibbiltà proposta tar-riżorsi (2) hija għodda rilevanti f’dan ir-rigward. L-Istati Membri huma mħeġġa jiddiskutu t-trasferimenti mar-reġjuni kkonċernati kollha li jiżguraw li kwalunkwe deċiżjoni meħuda hija kunsenswali u konformi mal-governanza f’diversi livelli; |
| --- | --- |

34.

| 35. | jappoġġja l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea biex l-għażla ta’ tasferiment finanzjarju bejn il-kategoriji tar-reġjuni tiżdied minn 3 % għal 15 % tal-allokazzjoni totali ta’ Stat Membru u jitlob lill-Istati Membri biex jagħmlu użu minn din l-għażla; madankollu, jinnota li se tinħtieġ analiżi bir-reqqa biex tiġi applikata l-flessibbiltà; |
| --- | --- |

35.

Il-kisba u l-analiżi tad-data fil-livell reġjonali

| 36. | jistieden lill-KE biex, permezz taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-UE, tibda tistudja l-valur miżjud potenzjali li jista’ joffri l-appoġġ għar-reġjuni metropolitani fil-qafas tal-objettiv ewlieni tal-politika ta’ koeżjoni tat-tnaqqis tad-disparitajiet reġjonali. Din ir-riċerka tista’ teżamina, pereżempju, l-effetti kollaterali tal-appoġġ għar-reġjuni metropolitani u l-kontribut tagħhom għall-koeżjoni tal-pajjiżi u r-reġjuni (3); |
| --- | --- |

36.

| 37. | jirrakkomanda l-użu tal-metodoloġija tal-Indiċi tal-Progress Soċjali (SPI) biex jiġu identifikati l-aktar sfidi urġenti fir-reġjuni metropolitani li għandhom jiġu ffinanzjati mill-fondi tal-politika ta’ koeżjoni. Dan jista’ jgħin lill-partijiet interessati reġjonali u lokali biex jevalwaw u jiddefinixxu sew il-ħtiġijiet ta’ investiment fiż-żona tagħhom; |
| --- | --- |

37.

| 38. | jirrakkomanda li, meta jivvaluta l-maturità ekonomika tar-reġjuni, il-Eurostat jipproduċi statistika reġjonali u ma jiħux il-medji nazzjonali bħala bażi għall-kejl tal-PDG reġjonali per capita skont il-parità tal-kapaċità tal-akkwist; |
| --- | --- |

38.

| 39. | jirrakkomanda li jiġi żviluppat aktar il-ġbir tad-data statistika fil-livell reġjonali, b’mod partikolari d-data li turi r-relazzjonijiet funzjonali fi ħdan ir-reġjuni metropolitani. Dan jippermetti li tinkiseb informazzjoni aktar komprensiva dwar il-popolazzjoni u l-mobbiltà tagħha fi ħdan ir-reġjuni metropolitani, li jitfasslu miżuri aktar adatti u li l-investiment mill-fondi tal-politika ta’ koeżjoni jiġi allokat b’mod aktar immirat; |
| --- | --- |

39.

| 40. | jirrakkomanda li, sabiex jitnaqqsu l-burokrazija u l-ispejjeż assoċjati mal-ġbir tad-data, jiġu appoġġjati metodi innovattivi għall-ġbir tad-data, liema data tista’ tintuża biex jiġu segwiti t-tendenzi ta’ vjaġġar lejn ix-xogħol u lura fi ħdan ir-reġjuni metropolitani; |
| --- | --- |

40.

Il-politika ta’ koeżjoni adatta għall-ħtiġijiet tar-reġjuni metropolitani u tal-abitanti tagħhom

| 41. | jirrakkomanda li jingħata aktar appoġġ lil strumenti li jassistu l-kollaborazzjoni metropolitana, bħall-investiment territorjali integrat u l-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (CLLD), assi prijoritarji distinti għar-reġjuni metropolitani fi ħdan programmi operazzjonali individwali, strateġiji territorjali integrati reġjonali, strateġiji ta’ żvilupp urban sostenibbli, u pjani ta’ mobilità urbana sostenibbli (SUMPs), li għandhom jiġu żviluppati aktar fil-politika ta’ koeżjoni ta’ wara l-2020 u jservu bħala dokumentazzjoni li tappoġġja l-investiment; |
| --- | --- |

41.

| 42. | jinnota b’dispjaċir li għall-ewwel darba l-abbozz ta’ baġit tal-politika ta’ koeżjoni jammonta għal inqas minn terz tal-baġit tal-UE, mentri l-konċentrazzjoni tematika hija marbuta b’mod qawwi mal-ewwel żewġ objettivi tal-politika l-ġdida ta’ koeżjoni — Ewropa aktar intelliġenti u aktar ekoloġika. Dan huwa t-tip ta’ miżuri li fil-biċċa l-kbira qed jitwettqu fir-reġjuni metropolitani; għaldaqstant, jirrakkomanda lill-Istati Membri biex, huma u jfasslu l-ftehimiet ta’ sħubija, jaħdmu mill-qrib mar-reġjuni metropolitani biex jiddefinixxu kif se jimplimentaw il-konċentrazzjoni tematika. |
| --- | --- |

42.

| 43. | jistieden lill-KE tistabbilixxi kundizzjonijiet u mekkaniżmi ta’ appoġġ għat-trasferiment tal-għarfien u l-iskambju tal-esperjenzi u tal-aħjar prattiki dwar l-isfidi ewlenin, is-soluzzjonijiet jew il-proġetti żviluppati mir-reġjuni metropolitani, bħall-governanza bejn ir-reġjuni metropolitani, l-indikaturi għall-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-istrateġiji ta’ ppjanar metropolitan jew l-iżvilupp ta’ politiki intelliġenti; |
| --- | --- |

43.

| 44. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li r-reġjuni metropolitani huma kkaratterizzati minn strutturi governattivi frammentati li jikkonsistu f’għadd kbir ta’ entitajiet reġjonali u lokali, li b’hekk tixxekkel il-kapaċità tagħhom li jindirizzaw b’mod effiċjenti l-isfidi ekonomiċi, soċjali u ambjentali. Għalhekk, iħeġġeġ l-iskambju tal-aħjar prattiki bejn ir-reġjuni metropolitani għall-iżvilupp ta’ strateġiji fit-tul u soluzzjonijiet innovattivi li jippermettulhom jeliminaw din il-frammentazzjoni tas-setgħat; |
| --- | --- |

44.

| 45. | jappoġġja l-idea li jinħoloq Fond għal Tranżizzjoni Ġusta biex tiġi appoġġjata tranżizzjoni tal-enerġija ġusta, li tlaħħaq mal-isfidi soċjali assoċjati mal-mobbiltà tax-xogħol u ma’ bidliet demografiċi kbar, u li tkun iffinanzjata minn mezzi ġodda flimkien ma’ dawk tal-politika ta’ koeżjoni; |
| --- | --- |

45.

| 46. | jirrimarka li, minn naħa, ir-reġjuni metropolitani għandhom riżorsi enormi ta’ kapital uman u ta’ talent, iżda, min-naħa l-oħra, jiffaċċjaw firxa sħiħa ta’ sfidi li jvarjaw mill-esklużjoni soċjali sal-adattament għal ħiliet futuri fis-suq tax-xogħol. L-FSE+ għandu jintuża biex jiġu indirizzati dawn l-isfidi għar-reġjuni metropolitani, f’kooperazzjoni mill-qrib u bi qbil mal-miżuri ta’ infrastruttura ffinanzjati mill-FEŻR; |
| --- | --- |

46.

| 47. | jitlob li s-sħubijiet kollha fl-Aġenda Urbana l-ġdida tal-UE jindirizzaw il-metropolitanizzazzjoni kontinwa taż-żoni jew li titfassal sħubija ġdida għad-dimensjoni metropolitana tal-Aġenda Urbana li jkollha orjentazzjoni orizzontali u strateġika. |
| --- | --- |

47.

Brussell, l-4 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Il-punt 20 tar-Riżoluzzjoni dwar il-Proposti tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni għall-mandat leġislattiv il-ġdid tal-Unjoni Ewropea, 27 ta’ Ġunju 2019 https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2019-02550-00-01-res-tra-mt.docx/content

1

(2)  COM(2018) 375, Artikolu 105.

2

(3)  F’dan ir-rigward ara r-rapport dwar “The Impacts of metropolitan regions on their surrounding areas” (L-impatti tar-reġjuni metropolitani fuq iż-żoni tal-madwar) (mhux disponibbli bil-Malti): https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Metropolitan-regions.pdf

3

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/13 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/13

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Strateġija makroreġjonali għar-Reġjun tal-Karpazji

(2020/C 79/03)

| Relatur | : | Władysław ORTYL (PL/KRE), President tar-Reġjun ta’ Podkarpackie |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Władysław ORTYL (PL/KRE), President tar-Reġjun ta’ Podkarpackie

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

L-importanza tal-istrateġiji makroreġjonali għall-koeżjoni tal-Unjoni Ewropea

| 1. | ifakkar li t-Trattati Ewropej (1) jirrikjedu li l-Unjoni Ewropea tiżviluppa u ssegwi miżuri biex issaħħaħ il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tagħha; |
| --- | --- |

1.

| 2. | huwa tal-fehma li l-istrateġiji makroreġjonali jgħinu biex jiġu indirizzati sfidi komuni f’oqsma speċifiċi li jaqgħu f’kuntest ġeografiku u transkonfinali wiesa’. Dawn l-istrateġiji jikkontribwixxu b’mod sinifikanti għall-kisba tal-koeżjoni territorjali bejn il-pajjiżi u r-reġjuni differenti permezz tal-użu konġunt tal-potenzjal taż-żoni transkonfinali (2); huwa tal-fehma li l-proċess tal-ħolqien ta’ strateġiji makroreġjonali jirrifletti l-evoluzzjoni naturali tal-UE u jirrappreżenta l-pass li jmiss fit-tisħiħ tal-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi, ir-reġjuni u l-komunitajiet lokali bejn il-fruntieri; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jenfasizza li l-istrateġiji makroreġjonali huma strument ta’ governanza f’diversi livelli li jintegra l-attivitajiet tal-atturi Ewropej, nazzjonali, reġjonali u lokali bil-għan li jinkisbu l-objettivi magħżula. Huma jżidu wkoll il-komplementarjetà ta’ diversi strateġiji u programmi politiċi li huma stabbiliti u implimentati fil-livelli differenti ta’ governanza. Din il-ġabra ta’ potenzjali, kif ukoll il-koordinazzjoni ta’ miżuri biex jiġu eliminati l-ostakoli li jxekklu l-iżvilupp jirrappreżentaw valur miżjud ġenwin Ewropew; |
| --- | --- |

3.

| 4. | jinnota li l-istrateġiji makroreġjonali jaqdu rwol essenzjali fl-approfondiment tal-integrazzjoni tal UE, peress li dawn jagħtu aktar impetu lill-proċessi ta’ żvilupp fil-livell reġjonali u lokali. Dan se jiġi ffaċilitat bl-iskambju ta’ esperjenzi u t-trasferiment tal-aħjar prattiki mill-pajjiżi u r-reġjuni koperti mill-istrateġija. Dan huwa mod naturali kif jinħolqu l-kundizzjonijiet għall-iżvilupp tas-solidarjetà Ewropea u r-responsabbiltà għall-iżvilupp tal-makroreġjun kollu. Dan jippermetti li jiġu megħluba perspettivi partikolari favur kunċett li jqis il-kuntest usa’ tal-makroreġjun kollu. L-istrateġiji makroreġjonali jservu wkoll ta’ katalizzaturi għall-inizjattivi tal-komunitajiet lokali u reġjonali biex iqarrbu liċ-ċittadini lejn l-idea Ewropea; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jaqdu rwol kruċjali fil-promozzjoni tad-demokrazija, id-deċentralizzazzjoni u l-awtonomija lokali u reġjonali, bl-involviment tagħhom fl-istrateġiji makroreġjonali eżistenti u fit-tfassil ta’ strateġiji ġodda. L-istrateġiji se jsiru strument ta’ kooperazzjoni territorjali minn isfel għal fuq u se jkunu bbażati fuq l-impenn ta’ atturi reġjonali u lokali u s-soċjetà ċivili. Bis-saħħa tal-implimentazzjoni ta’ miżuri konġunti għall-implimentazzjoni tal-objettivi tal-istrateġiji makroreġjonali, se tiġi stabbilita pjattaforma kollaborattiva biex tippromovi s-sistema Ewropea ta’ valuri, it-tisħiħ tal-prinċipji demokratiċi u standards ogħla għall-ġestjoni tal-iżvilupp reġjonali, inkluż l-iżvilupp ta’ mudell għal governanza f’diversi livelli; |
| --- | --- |

5.

Il-Karpazji bħala makroreġjun speċifiku fl-Ewropa

| 6. | jenfasizza li, b’erja ta’ 190 000 km2, il-Muntanji Karpazji huma t-tieni l-akbar reġjun muntanjuż fl-Ewropa wara l-Alpi, u għandhom popolazzjoni ta’ madwar 68 miljun ruħ. Il-Karpazji huma medda muntanjuża omoġenja, ikkaratterizzata minn sfidi u opportunitajiet speċifiċi ta’ żvilupp minħabba s-sitwazzjoni ġeografika partikolari tagħha; |
| --- | --- |

6.

| 7. | jenfasizza r-riżorsi uniċi tal-Karpazji, bħall-ġid naturali, il-wirt multikulturali uniku, ir-riżorsi umani u l-identità komuni tal-komunitajiet tal-muntanji. Dan kollu joffri opportunitajiet kbar għal ħidma konġunta fl-interess ta’ żvilupp soċjoekonomiku aktar dinamiku, sostenibbli u bbilanċjat taż-żona; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jenfasizza li, fid-dawl tal-valur għoli tal-bijodiversità u l-preservazzjoni tal-ambjent naturali, il-Karpazji huma ta’ importanza kbira għall-Ewropa kollha. Dan huwa sors ta’ wirt Ewropew, li għandu jiġi mħares għall-ġenerazzjonijiet futuri. Dan iġib miegħu l-obbligu li jinstabu opportunitajiet responsabbli għall-iżvilupp ekonomiku sabiex dan il-wirt ikun imħares u ppreservat. Għalhekk, jeħtieġ li jkunu kkoordinati l-azzjonijiet tal-atturi fil-livelli kollha ta’ governanza f’dan il-qasam, filwaqt li titqies in-natura transfruntiera ta’ kwistjonijiet ambjentali; |
| --- | --- |

8.

| 9. | jiġbed l-attenzjoni għall-potenzjal tal-komunitajiet tal-viċinat li jmorru lura mijiet ta’ snin fid-diversi partijiet tar-reġjun Karpazju, kif ukoll għall-kultura rikka tar-reġjuni muntanjużi, li hija r-riżultat tar-rabta bejn l-esperjenzi storiċi komuni u t-tradizzjonijiet pastorali komuni bejn il-Lvant u l-Punent. L-inizjattivi attwali fir-rigward tal-preservazzjoni u l-promozzjoni tal-wirt kulturali komuni (3) jenfasizzaw il-potenzjal sinifikanti għall-integrazzjoni tal-komunitajiet lokali. Ir-rispett tad-drittijiet tal-minoranzi etniċi u l-preservazzjoni tal-wirt kulturali tagħhom huma importanti ħafna fir-reġjun tal-Karpazji; |
| --- | --- |

9.

| 10. | jirrimarka li l-ifqar reġjuni tal-Istati Membri jiffurmaw proporzjon sinifikanti tal-makroreġjun tal-Karpazji u li l-PDG per capita fil-parti l-kbira tar-reġjuni ma jaqbiżx il-50 % tal-medja tal-UE. L-opportunitajiet ta’ żvilupp tagħhom huma limitati għax jinsabu mbiegħda miċ-ċentri ta’ żvilupp Ewropej, min-nuqqas ta’ żvilupp tal-konnessjonijiet tal-mezzi ta’ komunikazzjoni minħabba t-topografija tat-territorju, u minħabba ostakli transkonfinali li ntirtu mill-imgħoddi. Fattur ieħor huwa n-nuqqas ta’ infrastruttura minħabba nuqqas ta’ investiment tul bosta snin, it-trasformazzjoni tal-ekonomiji u n-negliġenza tal-potenzjal tal-iżvilupp; |
| --- | --- |

10.

| 11. | huwa tal-fehma li l-ħtiġijiet speċifiċi tar-reġjuni muntanjużi fir-reġjun tal-Karpazji għandhom ikunu magħrufa u li l-potenzjal speċifiku ta’ dan il-makroreġjun għandu jiġi sfruttat. Il-kooperazzjoni ta’ sħubija bejn l-Istati u r-reġjuni tal-Karpazji se tippermetti li jittieħdu azzjonijiet aktar xierqa taħt kundizzjonijiet speċifiċi u ħtiġijiet ta’ żvilupp territorjali, determinati minn ċirkostanzi soċjali, storiċi, infrastrutturali u ġeopolitiċi; |
| --- | --- |

11.

| 12. | huwa tal-fehma li dokument ta’ strateġija tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-kwistjoni tal-Karpazji jiġbed l-attenzjoni għall-problemi ta’ dan it-territorju u jippermetti li jkun sfruttat il-potenzjal uniku, iżda li attwalment mhux użat, tal-makroreġjun kollu kemm hu billi jiffoka fuq l-isfidi u l-problemi ewlenin ta’ dan it-territorju; |
| --- | --- |

12.

| 13. | jenfasizza li l-Muntanji Karpazji huma żona ġeopolitika estremament importanti fejn jiltaqgħu l-interessi politiċi u ekonomiċi strateġiċi tal-Lvant u tal-Punent tal-Ewropa. Wara t-tkabbir tal-Unjoni Ewropea fl-2004, ir-reġjun sar saħansitra aktar importanti peress li jinsab fil-fruntiera sħiħa tal-Lvant tal-UE; |
| --- | --- |

13.

| 14. | jirrimarka li l-makroreġjun tal-Karpazji ma jinkludix biss lill-Istati Membri tal-UE iżda jinkludi wkoll lir-Repubblika tal-Moldova, is-Serbja u l-Ukrajna, li mhux biss isaħħaħ l-integrazzjoni tal-Istati Membri tal-UE, iżda din tkun tista’ tiġi estiża wkoll għall-pajjiżi ġirien billi dawn jiġu inklużi f’kooperazzjoni msaħħa; |
| --- | --- |

14.

L-objettivi tal-istrateġija makroreġjonali għall-Karpazji

| 15. | jiġbed l-attenzjoni lejn għadd ta’ inizjattivi meħuda f’livelli differenti u minn firxa wiesgħa ta’ partijiet interessati biex tinħoloq strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji (l-istrateġija tal-Karpazji) (4). Dan wassal għal dikjarazzjonijiet (5) fejn ingħata appoġġ għall-idea li tinħoloq strateġija bħal din. Jeħtieġ li jkun enfasizzat il-fatt li dawn l-inizjattivi jitwettqu kemm fil-livell tal-gvernijiet u tal-parlamenti nazzjonali, kif ukoll tar-reġjuni, il-bliet u l-komunitajiet lokali; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jilqa’ l-fatt li d-dokumenti kollha ġew adottati fuq il-bażi ta’ djalogu bejn il-partijiet interessati differenti tal-istrateġija futura, filwaqt li kienet ikkunsidrata n-natura transnazzjonali, interreġjonali u lokali tagħhom. Dan kollu juri l-komplementarjetà tal-azzjonijiet meħuda, li fil-futur jistgħu jkunu kundizzjoni għas-suċċess ta’ strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji; |
| --- | --- |

16.

| 17. | jilqa’ l-azzjonijiet meħuda fl-implimentazzjoni tal-Konvenzjoni Qafas tal-2003 dwar il-Protezzjoni u l-Iżvilupp Sostenibbli tal-Karpazji (il-Konvenzjoni tal-Karpazji); li hija ftehim internazzjonali multilaterali għar-reġjun tal-Karpazji, adottat skont il-prinċipji tat-Trattat tal-liġi internazzjonali. Il-partijiet tal-ftehim huma obbligati jikkooperaw u jsegwu politika komprensiva għall-protezzjoni u l-iżvilupp sostenibbli tar-reġjun tal-Karpazji, filwaqt li jqisu wkoll l-objettivi u d-dispożizzjonijiet tal-Konvenzjoni fil-politiki settorjali tagħhom (eż. dwar il-ġestjoni tat-territorju, l-agrikoltura, il-forestrija, it-trasport u t-turiżmu), li jiżguraw koordinazzjoni aħjar ta’ dawn il-politiki u l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ approċċ integrat għall-ġestjoni tar-riżorsi tat-territorju; |
| --- | --- |

17.

| 18. | jinnota li l-Konvenzjoni tal-Karpazji hija mekkaniżmu ta’ governanza multisettorjali li jkopri r-reġjun tal-Karpazji kollu, li jippermetti l-integrazzjoni transsettorjali u l-parteċipazzjoni wiesgħa tal-partijiet interessati f’livelli differenti (nazzjonali, reġjonali, NGOs). L-istandards għall-kooperazzjoni f’diversi livelli li diġà ġew żviluppati, li wasslu għall-iffirmar ta’ ħames protokolli tematiċi għall-Konvenzjoni tal-Karpazji (6), jistgħu jintużaw bħala punt ta’ referenza importanti għal aktar kooperazzjoni (7); |
| --- | --- |

18.

| 19. | ifaħħar l-esperjenza u l-prestazzjoni tal-Ewroreġjun tal-Karpazji, li ġie stabbilit fl-1993 bħala inizjattiva soċjopolitika appoġġjata mill-gvernijiet tal-pajjiżi tal-Karpazji u huwa l-eqdem organizzazzjoni li tappoġġja l-iżvilupp soċjoekonomiku ta’ dan ir-reġjun. Fuq il-bażi tal-esperjenza miksuba tul aktar minn 26 sena, ġiet iffurmata struttura ta’ kooperazzjoni transettorjali, internazzjonali u speċjalizzata li tinkludi ’l fuq minn 1 000 attur; |
| --- | --- |

19.

| 20. | ifakkar li, fi Frar 2016, il-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni stabbilixxa l-Grupp Interreġjonali tal-Karpazji, li jlaqqa’ flimkien rappreżentanti ta’ awtoritajiet reġjonali u lokali mill-pajjiżi interessati fil-ħolqien ta’ strateġija makroreġjonali għall-Karpazji; |
| --- | --- |

20.

| 21. | ifakkar fl-Opinjoni tiegħu dwar “Strateġiji makroreġjonali, bħar-Reġjun tad-Danubju: qafas għall-promozzjoni tar-raggruppamenti transnazzjonali (8)”, li fiha ppromova l-ħolqien ta’ strateġija għar-reġjun tal-Karpazji u esprima t-twemmin li l-ħolqien ta’ strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji jkun eċċellenti għall-inizjattivi eżistenti bħalma huma l-Konvenzjoni tal-Karpazji u l-Ewroreġjun Karpazjan u jagħmilha possibbli li jiġi sfruttat il-potenzjal eżistenti ta’ kooperazzjoni tal-awtoritajiet fil-livelli kollha; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jinnota li l-objettiv ewlieni tal-istrateġija tal-Karpazji għandu jkun il-preservazzjoni tal-valur naturali għoli taż-żona u t-tisħiħ tal-kompetittività u l-attraenza tal-makroreġjun tal-Karpazji abbażi tal-wirt naturali u kulturali uniku, il-potenzjal ta’ żvilupp inerenti sostenibbli ta’ dan ir-reġjun u l-ħolqien ta’ vantaġġi kompetittivi. Għalhekk dan ifisser li jiżdied l-istandard tal-għajxien u togħla l-kwalità tal-ħajja tar-residenti tar-reġjun tal-Karpazji filwaqt li jinżammu l-valuri ekoloġiċi uniċi tiegħu; |
| --- | --- |

22.

| 23. | huwa tal-fehma li kwistjoni waħda li għandha tiġi indirizzata b’urġenza hija d-depopolazzjoni u l-popolazzjoni li qed tixjieħ fir-reġjun Karpazju; għalhekk, l-iżvilupp tal-provvista ta’ servizzi soċjali bażiċi fil-Karpazji, b’mod partikolari dawk relatati mal-aċċess għall-edukazzjoni, is-saħħa u l-inklużjoni soċjali, għandu jkun aspett ewlieni tal-kooperazzjoni fi ħdan strateġija makroreġjonali għall-Karpazji; |
| --- | --- |

23.

| 24. | huwa tal-fehma li l-azzjonijiet proposti fl-istrateġija għandhom jiffukaw fuq it-tisħiħ tal-kooperazzjoni sostenibbli u ekonomika fis-setturi makroreġjonali strateġiċi: industrija nadifa, turiżmu sostenibbli u settur agroalimentari permezz tal-iżvilupp ta’ raggruppamenti Karpazjani u tal-ekosistema tal-innovazzjoni makroreġjonali. Il-miżuri proposti għandhom jiffukaw fuq l-użu effiċjenti tar-riżorsi lokali, inkluż permezz taċ-ċertifikazzjoni u l-introduzzjoni ta’ tikketta komuni tal-Karpazji għall-prodotti, u l-potenzjal komuni tal-pajjiżi u r-reġjuni tal-Karpazji u jsaħħu l-integrazzjoni ta’ dawk ir-reġjuni b’kundizzjonijiet soċjoekonomiċi inqas favorevoli fl-iżvilupp biex b’hekk tittejjeb l-kompetittività tal-makroreġjun kollu kemm hu; |
| --- | --- |

24.

| 25. | jenfasizza li l-valur ambjentali tal-Karpazji huwa parti integrali mill-iżvilupp tal-makroreġjun. It-titjib tal-kooperazzjoni makroreġjonali mmirata lejn il-protezzjoni u l-preservazzjoni tal-ambjent naturali, il-ġestjoni tar-riskji naturali, il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għall-konsegwenzi tiegħu, kif ukoll ir-rabta bejn dawn tal-aħħar u l-ġestjoni ta’ materjal ta’ propagazzjoni permezz ta’ ġestjoni sostenibbli tal-foresti, u l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet fir-rigward tas-sensibilizzazzjoni dwar l-ambjent se jwasslu għal kwalità ambjentali ogħla fir-reġjun. Il-koordinazzjoni ta’ attivitajiet fiż-żona sħiħa tal-Karpazji se twassal għal ekonomiji ta’ skala; |
| --- | --- |

25.

| 26. | iqis li ż-żona muntanjuża kollha tal-Karpazji għandu jkollha rwol attiv u tagħti kontribut kbir lill-politika tal-Unjoni Ewropea dwar it-tibdil fil-klima, bil-għan komuni li ssegwi l-impenji li saru skont il-Ftehim ta’ Pariġi. Aħna nenfasizzaw il-ħtieġa li l-foresti tal-Karpazji għandhom jiġu preservati minħabba r-rwol importanti li għandhom fit-tnaqqis tas-CO2 u l-importanza tagħhom fil-proċess taż-żamma tal-ilma, il-protezzjoni tal-ħamrija u l-konservazzjoni tal-bijodiversità; |
| --- | --- |

26.

| 27. | huwa tal-fehma li l-adozzjoni ta’ inizjattivi li jżidu l-kompetittività u l-innovazzjoni tar-reġjun għandhom jimxu id f’id mat-titjib tal-aċċessibilità għalihom. Il-miżuri f’oqsma oħrajn ma jistgħux jiġu implimentati mingħajr trasport sostenibbli u infrastruttura diġitali u soċjali. Miżuri konġunti f’dan il-qasam se jikkontribwixxu għall-ftuħ tar-reġjun tal-Karpazji u jsaħħu l-koeżjoni interna tiegħu, inkluż it-tisħiħ tal-konnessjonijiet transkonfinali; |
| --- | --- |

27.

| 28. | jirrimarka li l-ippjanar spazjali u l-kooperazzjoni fir-reġjun huma elementi essenzjali fl-iżvilupp komprensiv tar-reġjun tal-Karpazji. Il-kwalità tal-kooperazzjoni, u b’hekk il-prospetti għall-iżvilupp tal-makroreġjun, tiddependi b’mod kruċjali fuq jekk l-istituzzjonijiet, inklużi l-awtoritajiet lokali, jagħmlux xogħol tajjeb. L-istrateġija għandha tqis l-ispeċifiċitajiet tal-istrutturi tal-insedjamenti tal-Karpazji (jiġifieri l-għadd kbir ta’ bliet żgħar li jinsabu fil-widien); kif ukoll il-komunitajiet pastorali tradizzjonali li jgħixu f’altitudnijiet ogħla li ddgħajfu minħabba bidliet soċjoekonomiċi f’dawn l-aħħar deċennji). Huwa importanti li jiġu żviluppati r-rabtiet funzjonali bejn iż-żoni muntanjużi tal-Karpazji u ż-żoni tal-madwar u biex jissaħħu ċ-ċentri urbani; |
| --- | --- |

28.

| 29. | b’segwitu għall-Opinjoni (9) preċedenti tiegħu, iqis li l-istrateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji tkun tikkomplementa l-attivitajiet imwettqa fil-qafas tal-Istrateġija eżistenti għar-Reġjun tad-Danubju, peress li din tippermetti li jitqiesu l-ispeċifiċitajiet tat-territorju muntanjuż tal-Karpazji. Barra minn hekk, jenfasizza li l-Istrateġija għar-Reġjun tad-Danubju (EUSDR, li nħolqot fl-2010) bħalissa hija l-istrateġija makroreġjonali tal-UE li tkopri l-akbar territorju, li parti minnu hija koperta wkoll mill-Istrateġija għar-Reġjun tal-Alpi (EUSALP, 2016) u l-Istrateġija għar-Reġjun Adrijatiku u Joniku (EUSAIR, 2014), li ma għandha l-ebda effett negattiv; jinsab konvint li dan se jkun ukoll il-każ tal-Istrateġija tal-Karpazji; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ifakkar u jtenni l-pożizzjoni diġà espressa diversi drabi fl-Opinjonijiet (10) tiegħu li jilqa’ l-inizjattiva għall-iżvilupp ta’ strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji u jqisha bħala inizjattiva matura li tinvolvi l-livelli kollha ta’ governanza (Ewropew, nazzjonali, reġjonali, lokali); |
| --- | --- |

30.

| 31. | ifakkar fl-istedina tal-Kunsill biex jingħata impetu politiku mġedded lill-istrateġiji reġjonali u r-rieda tiegħu li janalizza l-inizjattivi li għandhom l-għan li jistabbilixxu strateġiji ġodda (11); |
| --- | --- |

31.

| 32. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja inizjattivi biex tinħoloq strateġija makroreġjonali għar-reġjun tal-Karpazji bħala strateġija makroreġjonali ulterjuri u li tindirizza reġjun Ewropew b’karatteristiċi muntanjużi; |
| --- | --- |

32.

| 33. | iqis li l-istrument ta’ strateġija makroreġjonali jippermetti użu aktar effiċjenti tar-riżorsi finanzjarji disponibbli taħt l-objettiv tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea, billi tinħoloq sistema valida u konkreta għall-kofinanzjament u l-implimentazzjoni ta’ azzjonijiet b’appoġġ għar-reġjuni fil-pajjiżi tal-Karpazji. B’dan il-mod jittejjeb ukoll l-aċċess għall-finanzjament (12) tal-UE għal dawn ir-reġjuni; |
| --- | --- |

33.

| 34. | filwaqt li jqis il-kontribut pożittiv tal-Konvenzjoni tal-Karpazji, ir-rilevanza tal-objettivi tagħha u l-konsistenza tagħha mal-prijoritajiet tal-UE, jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tieħu azzjoni biex tiżgura li l-UE taderixxi mal-Konvenzjoni bħala parti kontraenti; ifakkar li l-Unjoni Ewropea diġà tifforma parti mill-Konvenzjoni Alpina. |
| --- | --- |

34.

Brussell, l-4 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Ara, fost l-oħrajn, it-Titolu XVIII tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).

1

(2)  Simili għal strumenti oħrajn, bħar-Raggruppamenti Ewropej ta’ Kooperazzjoni Territorjali (REKT), il-programmi Interreg jew il-programmi tal-Istrument Ewropew ta’ Viċinat.

2

(3)  Eżempji ta’ dan huma proġetti taħt il-programmi attwali ta’ kooperazzjoni territorjali Ewropea, inklużi proġetti implimentati mill-muniċipalitajiet jew l-NGOs.

3

(4)  Il-kwistjoni ta’ strateġija għall-Karpazji qed tiġi diskussa fis-serje internazzjonali ta’ konferenzi bl-isem ta’ “Europa Karpat” (L-Ewropa tal-Karpazji), li ilha sseħħ mill-2011. Bħala parti mill-Forum Ekonomiku fi Krynica, isiru diskussjonijiet tal-panel dwar l-istrateġija tal-Karpazji, li jiġbru flimkien imsieħba internazzjonali li jirrappreżentaw il-parlamenti, il-gvernijiet u r-reġjuni. Eżempji ta’ inizjattivi tal-gvern lokali jinkludu: l-organizzazzjoni tal-Forum Internazzjonali ta’ Kooperazzjoni għall-Karpazji, il-Jiem tal-Karpazji tal-Komunità tal-Viċinat, kif ukoll diversi konferenzi u laqgħat.

4

(5)  F’Settembru 2018 rappreżentanti tal-Gvernijiet tal-Ungerija, tas-Slovakkja, tal-Ukrajna u tal-Polonja ffirmaw id-Dikjarazzjoni tal-Karpazji (Declaration of Intent to Create the EU Macro-Regional Strategy for the Carpathian Region - Dikjarazzjoni ta’ intenzjoni li titfassal strateġija makroreġjonali tal-UE għar-Reġjun tal-Karpazji).

5

(6)  Protokoll dwar il-Konservazzjoni u l-Użu Sostenibbli tad-Diversità Bijoloġika u tal-Pajsaġġ, 2008, Bucharest; Protokoll dwar it-Turiżmu Sostenibbli, 2011, Bratislava; Protokoll dwar il-Ġestjoni Sostenibbli tal-Foresti, 2011, Bratislava; Protokoll dwar it-Trasport Sostenibbli, 2015, Mikulav u Protokoll dwar l-Agrikoltura Sostenibbli u l-Iżvilupp Rurali, 2017 Lilllafüred.

6

(7)  Il-kooperazzjoni taħt il-Konvenzjoni tal-Karpazji, li jappartjenu għaliha s-seba’ pajjiżi tal-Karpazji (ir-Repubblika Ċeka, l-Ungerija, il-Polonja, ir-Rumanija, is-Serbja, is-Slovakkja u l-Ukrajna) hija element importanti mill-proċess ta’ integrazzjoni Ewropea, peress li flimkien mal-ħames Stati Membri tal-UE din tinvolvi wkoll żewġ pajjiżi terzi li għandhom fruntiera diretta mal-UE (is-Serbja u l-Ukrajna).

7

(8)  Opinjoni tal-KtR 6422/2018 “Strateġiji makroreġjonali, bħar-Reġjun tad-Danubju: qafas għall-promozzjoni tar-raggruppamenti transnazzjonali”, relatur: Dainis Turlais (LV/ALDE).

8

(9)  Opinjoni CdR 6422/2018.

9

(10)  Inklużi Opinjonijiet bħal: “Strateġiji makroreġjonali, bħar-Reġjun tad-Danubju: qafas għall-promozzjoni tar-raggruppamenti transnazzjonali”, CdR 6422/2018; “L-implimentazzjoni ta’ strateġiji makroreġjonali”, CdR 2554/2017; “Il-futur tal-politika ta’ koeżjoni” (2017/C 306/03).

10

(11)  COM(2019) 21 final – Dok. 5927/19 + ADD 1.

11

(12)  B’kont meħud tal-konklużjonijiet tal-Kunsill Ewropew u l-opinjonijiet proprja tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, inkluża l-Opinjoni 2017/C/306/03 tal-KtR li tappella li l-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej jkunu bbażati fuq approċċ immirat lejn oqsma speċifiċi, filwaqt li tindika li l-politika u l-azzjonijiet tal-UE għandhom jiffukaw fuq il-problemi konkreti ta’ ċerti territorji li s-sitwazzjoni strutturali u soċjoekonomika tagħhom tiġġustifika, skont it-TFUE, l-adozzjoni ta’ miżuri speċifiċi.

12

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/18 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/18

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-potenzjal tas-settur ferrovjarju fit-twettiq tal-prijoritajiet ta’ politika tal-UE

(2020/C 79/04)

| Relatur | : | Pascal MANGIN (FR/PPE), Membru tal-Kunsill Reġjonali ta’ Grand Est |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Pascal MANGIN (FR/PPE), Membru tal-Kunsill Reġjonali ta’ Grand Est

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

| 1. | jenfasizza l-kontribut tas-settur ferrovjarju, u b’mod partikolari l-potenzjal tal-linji ferrovjarji reġjonali u lokali, għal diversi prijoritajiet ta’ politika ġenerali tal-Unjoni, li huma d-dekarbonizzazzjoni u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima, il-koeżjoni territorjali, ekonomika u soċjali, is-suq intern u l-moviment liberu ta’ persuni u oġġetti, kif ukoll il-mobbiltà sostenibbli; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jenfasizza r-rwol tan-netwerk tat-trasport bħala s-sinsla tal-ekonomija tal-UE — u l-potenzjal tan-netwerk ferrovjarju għall-konnessjoni tar-rotot tat-trasport ewlenin mar-reġjuni u t-territorji periferiċi tal-Unjoni, filwaqt li jikkontribwixxi wkoll għall-ekoloġizzazzjoni tad-distribuzzjoni tal-loġistika tal-UE, billi jippromovi bidla modali mit-triq għall-ferrovija fir-rigward tat-trasport tal-merkanzija fuq distanzi twal; jenfasizza, f’dan il-kuntest, li filwaqt li n-netwerks meqjusa ta’ “interess prijoritarju” jridu jiġu promossi b’mod permanenti, ir-rwol ta’ linji reġjonali sekondarji ma jridx jiġi injorat; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jindika l-opportunitajiet offruti mis-settur ferrovjarju għal impjiegi stabbli u bi kwalifiki għoljin b’distribuzzjoni uniformi ta’ impjiegi fit-territorju tal-UE u l-effett konsegwenzjali pożittiv għal setturi oħra tal-ekonomija; |
| --- | --- |

3.

| 4. | jitlob miżuri biex ikomplu jiġu ottimizzati dawn il-kontributi fil-kuntest tal-Patt Ekoloġiku Ewropew, filwaqt li jkun hemm rispons għat-tħassib taċ-ċittadini f’dawn l-oqsma; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jenfasizza l-importanza tal-multimodalità għal sistema ta’ mobbiltà sostenibbli tal-UE — li tkun ibbażata fuq il-punti pożittivi ta’ kull mod tat-trasport — u l-ħtieġa għal sforzi kontinwi biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi, b’mod partikolari permezz tal-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jinnota li l-ferroviji għandhom il-potenzjal li jsiru l-aktar komponent kritiku tal-mobbiltà. Ikun meħtieġ li dawn iħaddnu bis-sħiħ id-diġitalizzazzjoni u l-awtomatizzazzjoni sabiex jiġu pprovduti servizzi tal-aħħar mil fis-setturi tal-passiġġieri u tal-merkanzija, u b’hekk jikkontribwixxu għat-tranżizzjoni għal sistema aktar sostenibbli tat-trasport; |
| --- | --- |

6.

| 7. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura l-implimentazzjoni xierqa tal-qafas ferrovjarju regolatorju eżistenti; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jindika r-rwol tal-istazzjonijiet bħala vetturi ta’ kultura u ċentri ta’ servizz u s-suċċess tal-iskemi tal-ivvjaġġar ferrovjarju bħal #DiscoverEU għall-promozzjoni tal-kultura u l-wirt tal-UE; |
| --- | --- |

8.

Il-koeżjoni territorjali

| 9. | jinnota li, minbarra r-responsabbiltà għal servizzi tat-trasport pubbliku fit-territorji tagħhom, l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw ukoll il-kompitu li jrawmu koeżjoni territorjali akbar bejn żoni urbani u rurali. Fil-kuntest tal-impenji tal-Unjoni skont il-Ftehim ta’ Pariġi, l-awtoritajiet lokali u reġjonali qed jimplimentaw soluzzjonijiet għal settur tat-trasport aktar sostenibbli, li se jkun tal-akbar importanza fil-kisba tal-għan ta’ Ewropa sostenibbli sal-2030; |
| --- | --- |

9.

| 10. | jikkunsidra li l-ferroviji għandhom rwol ewlieni f’diversi prijoritajiet ta’ politika globali tal-Unjoni u li għandu jingħata bidu għall-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli permezz tal-Patt Ekoloġiku Ewropew il-ġdid, kif deskritt fil-Linji Gwida Politiċi tal-President tal-Kummissjoni Ewropea von der Leyen. B’mod partikolari, dawn jikkontribwixxu għat-tnaqqis fid-disparitajiet bejn bliet u reġjuni periurbani, kif ukoll bejn żoni rurali u urbani; |
| --- | --- |

10.

| 11. | irrimarka fl-Opinjoni tiegħu CDR 18/2017, li jeħtieġ li tiġi stabbilita l-infrastruttura meħtieġa, f’dawk ir-reġjuni inqas żviluppati fil-qasam ferrovjarju, b’mod li ċ-ċittadini u l-kumpaniji jkunu jistgħu jagħmlu użu mit-trasport bil-ferrovija bl-istess kundizzjonijiet bħal fil-kumplament tal-UE, bl-għan li tiġi stabbilita Żona Ferrovjarja Unika Ewropea; u dan sakemm ma jkunx hemm soluzzjonijiet ta’ trasport aktar sostenibbli u b’mod kumplessiv irħas għall-utenti u għall-komunità usa’; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jirrimarka li, filwaqt li l-objettivi ta’ politika attwali tal-UE jiddikjaraw li l-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni u l-Kurituri tat-Trasport tal-Merkanzija bil-Ferrovija għandhom jikkostitwixxu l-assi ewlenin għall-iżvilupp ta’ intermodalità fl-UE, ir-rapport ta’ riċerka mħejji għall-Kumitat TRAN tal-Parlament Ewropew dwar il-bidla modali jenfasizza li l-konnettività mhijiex distribwita b’mod uniformi fir-reġjuni tal-UE. Ir-rapport jenfasizza, b’mod partikolari, il-ħtieġa li jiġi żgurat li t-territorju kollu tal-UE jkollu l-opportunità li jkun konness man-netwerk ferrovjarju b’mod konformi mal-prinċipju ta’ koeżjoni u aċċessibbiltà [...], u abbażi ta’ indikaturi ċari ta’ livelli ta’ domanda u kundizzjonijiet soċjoekonomiċi taż-żona kkonċernata (1); Sabiex jintlaħaq l-objettiv li tiġi żgurata konnettività adegwata fl-Ewropa, mhux biss il-Kurituri tan-Netwerk Ewlieni iżda wkoll il-kurituri sekondarji għandhom jiġu ffinanzjati mill-fondi tal-UE; |
| --- | --- |

12.

| 13. | jenfasizza l-importanza tal-konnessjonijiet ferrovjarji transfruntiera, inklużi dawk ta’ rilevanza reġjonali. Il-kontribuzzjoni speċifika ta’ dawn il-konnessjonijiet għall-koeżjoni territorjali teħtieġ li dawn jitqiesu mill-UE, inkluż li jiġu ffinanzjati minn programmi tal-UE; |
| --- | --- |

13.

Il-koeżjoni ekonomika u soċjali

| 14. | jinnota, fir-rigward tal-koeżjoni, li l-impjiegi fis-settur ferrovjarju huma mifruxa b’mod konsiderevoli fir-reġjuni tal-Unjoni, u jvarjaw minn operaturi u maniġers tal-infrastruttura, għal fornituri u manifatturi, u servizzi ta’ manutenzjoni, sikurezza u sigurtà. Studji jistmaw li l-impjieg fis-settur huwa ta’ 2,3 miljun persuna u 4 miljun persuna meta jitqiesu effetti ekonomiċi aktar wiesgħa (2). Minħabba impenji kemm settorjali kif ukoll operazzjonali, is-settur ferrovjarju huwa impjegatur soċjalment responsabbli li jippromovi l-iżvilupp ta’ ħaddiema b’ħiliet speċjalizzati u jservi bħala katalizzatur għat-tkabbir sostenibbli fil-livell lokali, nazzjonali u tal-UE; |
| --- | --- |

14.

| 15. | jappella għal sħubija mill-qrib bejn il-Kummissjoni u s-settur ferrovjarju biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet tat-taħriġ, ir-reklutaġġ u l-attraenza ta’ professjonijiet tas-settur ferrovjarju b’mod partikolari għal adulti żgħażagħ, kif ukoll biex il-professjonisti inkarigati mill-ispezzjonijiet jitqiesu bħala aġenti tal-awtorità fil-livell Ewropew. B’hekk jiġu limitati l-każijiet ta’ aggressjoni kontra dawk li għandhom din il-kariga billi jiġu previsti sanzjonijiet fil-kodiċijiet kriminali nazzjonali; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jirrimarka li l-industrija ferrovjarja se tara domanda dejjem akbar għal professjonisti tal-ICT u ċ-ċibersigurtà b’rabta mad-diġitalizzazzjoni u l-awtomatizzazzjoni dejjem akbar tas-settur. Dawn l-iżviluppi se jkollhom effetti konsegwenzjali pożittivi fuq setturi ekonomiċi oħra fejn impjieg wieħed maħluq fl-industrija ferrovjarja jiġġenera 0,52 impjieg ieħor f’setturi oħra, b’mod partikolari fl-SMEs (3); |
| --- | --- |

16.

| 17. | jinnota li s-settur ferrovjarju huwa affettwat ukoll bid-diskrepanza fil-ħiliet u kkonfrontat bi ħtiġijiet ta’ ħiliet li qed jinbidlu f’ċerti setturi fil-kuntest tad-diġitalizzazzjoni u l-awtomatizzazzjoni (4); |
| --- | --- |

17.

| 18. | jindika l-benefiċċji ta’ skemi strutturati ta’ trainees fis-settur ferrovjarju — fir-rigward tal-professjonijiet tas-settur ferrovjarju kemm eżistenti kif ukoll emerġenti, li jistgħu jiġu stabbiliti f’assoċjazzjoni ma’ fornituri tal-edukazzjoni vokazzjonali u skejjel sekondarji u appoġġjati minn fondi tal-UE għat-titjib tal-ħiliet/taħriġ mill-ġdid fil-kuntest tat-tranżizzjoni lejn żieda fid-diġitalizzazzjoni u l-awtomatizzazzjoni ta’ ċerti professjonijiet (5); |
| --- | --- |

18.

| 19. | jenfasizza li aspett importanti partikolari huwa l-livell baxx ta’ rappreżentanza tan-nisa fl-impjiegi fis-settur ferrovjarju. Skont l-istudju RMMS tal-2019 (6), il-perċentwal ivarja minn 8 sa 49 % madwar l-UE kollha, f’erba’ Stati Membri biss jaqbeż it-30 %. Jekk il-professjonijiet tas-settur ferrovjarju fl-UE jsiru aktar attraenti għan-nisa, dan jista’ jgħin biex jitnaqqsu l-ostakoli għar-reklutaġġ. Il-Kumitat tar-Reġjuni jiġbed l-attenzjoni għall-eżitu tal-Pjattaforma tal-UE għall-bidla u l-lista ta’ prattiki tajba (7) biex jiġu indirizzati dawn l-iżbilanċi. Huma meħtieġa taħlita ta’ miżuri meħuda minn kumpaniji, miżuri fil-livell settorjali u azzjonijiet ta’ politika; |
| --- | --- |

19.

Ir-rwol speċjali tal-istazzjonijiet tal-passiġġieri bħala pjattaformi kulturali

| 20. | itenni l-messaġġ ċentrali tal-Opinjoni tiegħu CdR 185/2018 (8) u jindika r-rwol tal-istazzjonijiet f’dan il-kuntest, filwaqt li jirrikonoxxi “li d-diversi forom tal-wirt kulturali huma ġid prezzjuż għall-Ewropa: Dan huwa strument b’potenzjal kbir ta’ ingranaġġ għal reġjuni aktar koeżivi u sostenibbli fl-UE, li jista’ jikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-identità f’reġjun u fl-Ewropa kollha; u b’mod partikolari tgħodd għall-motto tal-UE: ‘Magħquda fid-diversità’”; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jinnota li, minbarra l-funzjoni tagħhom għat-trasport tal-passiġġieri, l-istazzjonijiet huma vetturi importanti ta’ kultura u jipprovdu netwerk estensiv ta’ sensibilizzazzjoni. Huma għalhekk adattati ferm biex iwasslu l-kultura u jiftħu opportunitajiet kulturali għal udjenza aktar wiesgħa, filwaqt li jikkontribwixxu għall-kwalità tal-ħajja u l-koeżjoni soċjali. Dan huwa partikolarment il-każ fil-bliet ta’ daqs medju, fejn l-istazzjonijiet huma sors ta’ potenzjal mhux sfruttat bħala postijiet kulturali alternattivi għal mużewijiet jew festivals; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jinkoraġġixxi għalhekk lill-maniġers tal-istazzjonijiet u lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jsaħħu l-inizjattivi kulturali fl-istazzjonijiet u jagħmlu l-aħjar użu minn skemi eżistenti bħall-Premju tal-UE għall-Arkitettura Kontemporanja (9), kooperazzjoni possibbli mar-Rotta Ewropea ta’ Wirt Industrijali (ERIH) fil-promozzjoni tas-sensibilizzazzjoni tal-wirt u d-diversità kulturali tal-UE (10), in-Netwerk tal-UE ta’ Hubs Kreattivi li jinkludi xi stazzjonijiet trasformati, nominazzjonijiet għal premjijiet ta’ arkitettura kontemporanja tal-UE, u l-Programm tal-UE Ewropea Kreattiva li huwa disponibbli għal proġetti li jinvolvu aktar minn tliet Stati Membri li jixtiequ jippromovu aspetti speċifiċi ta’ kultura; |
| --- | --- |

22.

| 23. | jikkunsidra li s-suċċess attwali tal-programm #DiscoverEU (11) m’għandux jitqies bħala xi ħaġa garantita. Din l-iskema tat il-possibbiltà li 30 000 żagħżugħ Ewropew jivvjaġġaw mingħajr ħlas minn jum sa xahar bil-ferrovija. Huwa għalhekk jissuġġerixxi t-tnedija ta’ inizjattiva konġunta li tlaqqa’ flimkien il-programm #DiscoverEU tal-Kummissjoni Ewropea, is-settur ferrovjarju u l-KtR, li jista’ jkollha l-għan li tikkollega l-vjaġġi Interrail li jieħdu ż-żgħażagħ ma’ programm ta’ avvenimenti fil-bliet u r-reġjuni tal-Ewropa li jiffukaw fuq stazzjonijiet ferrovjarji lokali u ż-żoni ta’ madwarhom mil-lat kulturali u/jew għal żjarat tekniċi fuq il-post sabiex iż-żgħażagħ jitgħallmu aktar dwar il-ferroviji; |
| --- | --- |

23.

| 24. | ifakkar fil-popolarità dejjem tiżdied tal-ferroviji ta’ billejl, b’mod partikolari fost iż-żgħażagħ, kif ukoll il-ħtieġa li jerġgħu jitnedew dawn is-servizzi għal ċerti rotot ewlenin Ewropej fil-kuntest tat-tranżizzjoni ekoloġika. Jinnota li l-Festival tal-Arti Internazzjonali, EUROPALIA, se jiddedika l-edizzjoni tal-2021 tiegħu għall-influwenza tal-ferroviji fuq l-arti, u jissuġġerixxi li l-kontribut tal-ferroviji ta’ billejl u t-tnedija tagħhom għandhom jiġu enfasizzati f’din l-okkażjoni. Jistieden ukoll lill-ferroviji jsaħħu l-kontribut tagħhom għat-turiżmu sostenibbli billi jintensifikaw il-kollaborazzjoni tagħhom mal-aġenziji tal-ivvjaġġar u modi oħra ta’ trasport; |
| --- | --- |

24.

Il-Patt Ekoloġiku Ewropew

| 25. | jinnota li l-UE affermat ripetutament l-objettiv tagħha biex l-industriji tagħha jkunu mexxejja dinjija fl-innovazzjoni, id-diġitalizzazzjoni u d-dekarbonizzazzjoni. Id-dekarbonizzazzjoni u l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima huma fl-ewwel post fost il-prijoritajiet tal-aġenda politika tal-Kummissjoni l-ġdida fil-qafas tal-“Patt Ekoloġiku Ewropew”; Din hija r-raġuni għaliex hemm bżonn urġenti ta’ proposti ġodda u bilanċjati mill-Kummissjoni u dawn għandhom jiġu ppreżentati fil-100 jum mill-bidu tal-Kummissjoni l-ġdida; Il-Kummissjoni għandha tindika liema riżorsi finanzjarji huma meħtieġa biex jinkisbu l-objettivi tad-dekarbonizzazzjoni; |
| --- | --- |

25.

| 26. | jinnota kif mistħoqq il-movimenti popolari dejjem jikbru bħal “flight shaming” jew l-istrajks għall-klima, u jinsab konvint li dawn jistgħu jgħinu biex tinħoloq bidla modali biss jekk il-ferroviji joffru alternattiva reali għall-modi li jniġġsu aktar, bi prezz affordabbli. Dan jiddependi fuq kontributi mill-awtoritajiet lokali u reġjonali u minn awtoritajiet pubbliċi iżda anke fuq il-kapaċità tas-settur li jagħmel inqas ħsara lill-ambjent; |
| --- | --- |

26.

Il-prestazzjoni ambjentali u l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas

| 27. | jinnota li s-settur tat-trasport huwa responsabbli għal 27 % tal-emissjonijiet ta’ gassijiet serra fl-UE. L-aspirazzjonijiet tal-politika attwali tiegħu huma stabbiliti fl-Istrateġija tal-Mobbiltà b’Emissjonijiet Baxxi tal-Kummissjoni adottata fl-2016, li ġiet segwita minn tliet Pakketti leġislattivi dwar il-Mobbiltà. Fir-rigward tas-settur ferrovjarju, ir-rati tal-emissjonijiet tiegħu huma bil-bosta l-aktar baxxi mill-modi tat-trasport kollha. Barra minn hekk, il-ferrovija hija l-unika settur tat-trasport li l-emissjonijiet globali tagħha qed jonqsu (12), minkejja volumi tat-trasport dejjem jiżdiedu; |
| --- | --- |

27.

| 28. | jindika l-istudju tal-2019 minn CE Delft (13) dwar l-internalizzazzjoni tal-ispejjeż esterni. Dan juri li s-settur ferrovjarju jeċċella fil-kopertura tal-ispejjeż tal-infrastruttura varjabbli tiegħu u tal-esternalitajiet bħat-tniġġis tal-arja, is-CO2 u l-istorbju permezz ta’ imposti, b’diskrepanzi iżgħar fil-kopertura tal-ispejjeż f’euro għal kull passiġġier-km jew tunnellata metrika-km minn modi oħra; |
| --- | --- |

28.

| 29. | jikkunsidra li l-prestazzjoni ambjentali ta’ ferroviji tkun akbar jekk il-ferroviji jindirizzaw in-nuqqasijiet ewlenin tagħhom permezz ta’ użu aktar sistematiku ta’ ferroviji tal-merkanzija itwal u itqal, it-tnedija ta’ ferroviji aktar silenzjużi, bl-għoti ta’ inċentivi għall-modifika ta’ vaguni bi blokki tal-brejkijiet komposti u permezz tal-użu ta’ enerġija nadifa u effiċjenti; |
| --- | --- |

29.

| 30. | jikkunsidra li l-ferroviji għandhom jaħdmu wkoll b’mod intensiv fuq alternattivi għal prodotti noċivi bħal glifosat jew kreożot li jintużaw fuq ħafna kilometri ta’ binarji; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jilqa’ l-fatt li atturi ferrovjarji ewlenin impenjaw ruħhom għan-newtralità klimatika sal-2050 iżda jikkunsidra li dan l-objettiv jista’ jintlaħaq f’futur aktar qarib; |
| --- | --- |

31.

| 32. | jikkunsidra li l-leġislaturi jistgħu jikkontribwixxu għal objettiv bħal dan billi jimplimentaw il-prinċipju ta’ min iniġġes iħallas. Il-Kumitat tar-Reġjuni jfakkar fl-Opinjoni tiegħu CDR 18/2017 (14) fejn jiddikjara li “il-modi kollha tat-trasport għandhom jikkontribwixxu fi proporzjon ma’ kemm iniġġsu, u mal-ispejjeż esterni li huma jikkawżaw, skont il-prinċipju ta’ “min iniġġes iħallas” u li “is-soluzzjonijiet ta’ bidla modali li jinvolvu l-mobbiltà b’emissjonijiet baxxi għandhom jingħataw prijorità għolja, pereżempju, billi jerġgħu jiġu kkunsidrati sussidji moħbija eżistenti jew miftuħin għat-trasport bit-triq”; |
| --- | --- |

32.

| 33. | jitlob rieżami tal-eżenzjonijiet tal-VAT attwali previsti mid-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE (15) skont liema l-Istati Membri kollha japplikaw l-eżenzjonijiet tal-VAT għall-avjazzjoni transfruntiera iżda mhux għat-trasport ferrovjarju transfruntier. Emendi għad-Direttiva jippermettu lill-Istati Membri japplikaw rati tal-VAT għal servizzi tat-trasport tal-passiġġieri transfruntiera b’mod aktar sostenibbli. Jiġbed l-attenzjoni, f’dan il-kuntest, għall-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej għat-“Tmiem tal-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-fjuwil tal-avjazzjoni fl-Ewropa” (16); jinnota wkoll l-impenji li saru mis-Sur Timmermans, Viċi President Eżekuttiv responsabbli għall-Patt Ekoloġiku Ewropew, dwar il-ħtieġa li jiġi rivedut it-trattament tat-taxxa ta’ ċerti fjuwils tat-trasport biex dan isir aktar konformi mal-objettivi tal-UE dwar il-klima; |
| --- | --- |

33.

| 34. | jitlob li, fir-rigward tar-rieżami tad-Direttiva dwar it-Tassazzjoni Fuq l-Enerġija (2003/96/KE) (17) imħabbra mill-President von der Leyen, jitwaqqfu l-eżenzjonijiet tat-taxxa obbligatorji għall-avjazzjoni u t-tbaħħir marittimu (filwaqt li dawn l-eżenzjonijiet huma fakultattivi għal prodotti tal-enerġija u l-elettriku użati għat-trasport tal-oġġetti u tal-passiġġieri bil-ferrovija, il-metrò, it-tramm, eċċ.) bħala miżura ulterjuri biex tiġi mħeġġa bidla modali lejn modi tat-trasport aktar sostenibbli; |
| --- | --- |

34.

L-attraenza tal-ferroviji u bidla modali

| 35. | jemmen li l-bidla modali se tiġi mħeġġa wkoll bit-tisħiħ tal-affidabbiltà u l-kumdità tal-ferroviji. L-istazzjonijiet huma parti sħiħa mill-kumdità tal-ivvjaġġar. Persuni b’mobbiltà mnaqqsa għandhom jibbenefikaw ukoll minn din il-kwalità ta’ servizz addizzjonali abbord u fl-istazzjonijiet; il-ferroviji ta’ billejl fuq distanzi itwal qed joffru soluzzjoni dejjem aktar kredibbli minħabba l-fatt li l-passiġġieri qed ifittxu dejjem aktar alternattivi ta’ vvjaġġar sostenibbli. Is-settur ferrovjarju (l-impriżi ferrovjarji u l-amministraturi tal-infrastruttura) jistgħu jakkumpanjaw dan l-iżvilupp billi joffru prezzijiet attraenti, vaguni komdi u mogħdijiet ferrovjarji adatti; |
| --- | --- |

35.

| 36. | jindika li l-ferroviji joffru kombinazzjoni tajba ta’ veloċità, sikurezza, kumdità, effiċjenza u prestazzjoni ambjentali. Xorta waħda, aktar minn 50 % tat-trasport tal-merkanzija jsir bit-triq u 12 % bil-ferrovija. Minkejja li sar xi progress f’dawn l-aħħar snin, għat-trasport tal-passiġġieri, il-ferroviji xorta għad għandhom inqas minn 10 % tas-sehem tas-suq bħala medja. L-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom rwol ta’ motivatur importanti x’jaqdu fid-diskussjonijiet dwar il-finanzjament u s-soluzzjonijiet, filwaqt li jinvolvu kemm lill-atturi pubbliċi kif ukoll dawk privati, sabiex tiġi żgurata provvista attraenti ta’ servizzi tat-trasport. F’dan il-kuntest, il-KtR jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tippromovi awtostradi ferrovjarji u tippromovi l-finanzjament pubbliku tat-terminals u l-vetturi ferrovjarji tagħhom bħala għażla ta’ bidla modali ottimizzata li tgħin biex tiġi aċċellerata d-dekarbonizzazzjoni tat-trasport tal-merkanzija; |
| --- | --- |

36.

Id-diġitalizzazzjoni, l-innovazzjoni u l-politika industrijali

| 37. | jemmen li esperjenzi miż-żewġ operaturi ferrovjarji Franċiżi u Ġermaniżi kbar ħafna għandhom it-tendenza li juru li l-ferroviji għandhom jerġgħu jiffukaw fuq in-negozju ewlieni tagħhom: ferrovija tqila. Strateġija ta’ industrija xierqa, flimkien mad-diġitalizzazzjoni, tgħin biex jiżdiedu aktar ferroviji fuq il-binarji; |
| --- | --- |

37.

| 38. | jirrakkomanda li, b’konnessjoni mad-diġitalizzazzjoni:






  — | is-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS) għandha tiġi introdotta b’pass aktar mgħaġġel biex tikkombina aħjar il-kapaċità addizzjonali u t-trasport aktar sikur; |
| --- | --- | --- |

38.

—

is-Sistema Ewropea tal-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS) għandha tiġi introdotta b’pass aktar mgħaġġel biex tikkombina aħjar il-kapaċità addizzjonali u t-trasport aktar sikur;

| — | id-diġitalizzazzjoni għandha tiġi żviluppata f’livell intermodali sabiex tottimizza l-prestazzjoni tas-settur tat-trasport kollu kemm hu. is-servizzi għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa u bi kwalunkwe tip ta’ diżabbiltà (fiżika, sensorja jew intellettwali) għandhom jiġu trattati b’attenzjoni partikolari; |
| --- | --- |

—

id-diġitalizzazzjoni għandha tiġi żviluppata f’livell intermodali sabiex tottimizza l-prestazzjoni tas-settur tat-trasport kollu kemm hu. is-servizzi għall-persuni b’mobbiltà mnaqqsa u bi kwalunkwe tip ta’ diżabbiltà (fiżika, sensorja jew intellettwali) għandhom jiġu trattati b’attenzjoni partikolari;

| — | biex tissaħħaħ l-assistenza tal-klijenti u l-passiġġieri jiġu offruti konnessjoni tad-data u aċċess għall-Internet bi prestazzjoni għolja, il-5G għandha tintuża bis-sħiħ; |
| --- | --- |

—

biex tissaħħaħ l-assistenza tal-klijenti u l-passiġġieri jiġu offruti konnessjoni tad-data u aċċess għall-Internet bi prestazzjoni għolja, il-5G għandha tintuża bis-sħiħ;

| — | “Ferroviji tal-Merkanzija Diġitali” għandhom jiġu mnedija b’mod rapidu. Dawn se jiġbru informazzjoni dwar l-istat tal-oġġetti u l-ferrovija nnifisha (temperatura, xokkijiet, twissijiet ta’ sigurtà, eċċ.); dawn imbagħad jiġu kondiviżi abbord u ma’ ċentri ta’ kontroll maġenb il-binarji; |
| --- | --- |

—

“Ferroviji tal-Merkanzija Diġitali” għandhom jiġu mnedija b’mod rapidu. Dawn se jiġbru informazzjoni dwar l-istat tal-oġġetti u l-ferrovija nnifisha (temperatura, xokkijiet, twissijiet ta’ sigurtà, eċċ.); dawn imbagħad jiġu kondiviżi abbord u ma’ ċentri ta’ kontroll maġenb il-binarji;

| — | żieda mgħaġġla fil-manutenzjoni mbassra kemm tal-vetturi ferrovjarji kif ukoll tal-infrastruttura permezz tal-adozzjoni fuq skala kbira ta’ sensuri remoti konnessi mingħajr fili (IoT) għad-detezzjoni ta’ temperaturi, pressjonijiet, vibrazzjonijiet, twissijiet ta’ sikurezza f’punti kritiċi u f’ħin reali, ġbir u organizzazzjoni awtomatiċi tad-data ta’ dawk is-sensuri kollha, analiżi immedjata minn sistemi awtomatiċi abbażi ta’ Intelliġenza Artifiċjali; |
| --- | --- |

—

żieda mgħaġġla fil-manutenzjoni mbassra kemm tal-vetturi ferrovjarji kif ukoll tal-infrastruttura permezz tal-adozzjoni fuq skala kbira ta’ sensuri remoti konnessi mingħajr fili (IoT) għad-detezzjoni ta’ temperaturi, pressjonijiet, vibrazzjonijiet, twissijiet ta’ sikurezza f’punti kritiċi u f’ħin reali, ġbir u organizzazzjoni awtomatiċi tad-data ta’ dawk is-sensuri kollha, analiżi immedjata minn sistemi awtomatiċi abbażi ta’ Intelliġenza Artifiċjali;

| 39. | jenfasizza li l-potenzjal tal-ħruġ ta’ biljetti integrati u l-mobbiltà bħala servizz (MaaS) jiddependi fuq kemm l-atturi tat-trasport jagħmlu d-data tagħhom faċilment aċċessibbli għall-bqija tal-ekosistema. Għandhom jiġu stabbiliti linji gwida fil-livell tal-UE biex il-ferroviji jiġu mħeġġa jagħmlu d-data tagħhom aktar disponibbli. Huma jistgħu jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ bliet intelliġenti. B’mod parallel, l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiżviluppaw kompetenzi ġodda fil-produzzjoni, l-iskambju u l-immaniġġjar ta’ data pubblika; |
| --- | --- |

39.

| 40. | jenfasizza li s-sistemi tal-ħruġ ta’ biljetti integrati jridu jkunu kompatibbli ma’ xulxin, filwaqt li jnaqqsu riskju ta’ frammentazzjoni tas-suq intern; |
| --- | --- |

40.

| 41. | jemmen, fid-dawl tal-impatt sinifikanti tad-diġitalizzazzjoni u l-awtomatizzazzjoni fuq proċessi u servizzi li jinvolvu lill-awtoritajiet lokali u reġjonali matul is-snin li ġejjin, li l-iżgurar ta’ suċċessur għall-Impriża Konġunta Shift2Rail fil-QFP li jmiss hija tal-akbar importanza. L-imsieħba kollha, l-UE u s-settur ferrovjarju, se jkollhom iżommu l-isforz finanzjarju tagħhom, u dan tal-aħħar għandu jieħu din l-okkażjoni biex jiżviluppa aktar proġetti b’ħafna msieħba fuq skala Ewropea bl-involviment tal-SMEs; |
| --- | --- |

41.

| 42. | jirrimarka li, bi skambju, Shift2Rail ikollha twettaq il-wegħdiet tagħha; li tnaqqas b’50 % l-ispejjeż taċ-ċiklu tal-ħajja ta’ sistemi ferrovjarji (l-iżvilupp, l-operat u t-tiġdid tal-infrastruttura u l-vetturi ferrovjarji); l-irduppjar tal-kapaċità tas-sistema ferrovjarja; iż-żieda fil-puntwalità u l-affidabbiltà ta’ servizzi ferrovjarji b’50 %; it-tneħħija tal-ostakli li fadal f’termini ta’ interoperabbiltà u effiċjenza; u t-tnaqqis tal-esternalitajiet negattivi esterni bħall-istorbju, il-vibrazzjonijiet u l-emissjonijiet; kif ukoll tiżgura l-promozzjoni ta’ aċċessibbiltà universali, lil hinn minn sempliċi konformità mar-regolamenti nazzjonali rilevanti fis-seħħ; |
| --- | --- |

42.

Kompetizzjoni intramodali

| 43. | jinnota li qligħ nett minn aktar ftuħ tas-suq, sejħa akbar għall-offerti miftuħa għal kuntratti ta’ servizz pubbliku u separazzjoni kontinwa, huwa stmat fil-firxa ta’ EUR 18 biljun sa EUR 32 biljun għall-perjodu mill-2019 sal-2034. Għalhekk, il-KtR jitlob lill-Kummissjoni u lill-Aġenzija Ferrovjarja Ewropea jiżguraw implimentazzjoni xierqa tar-Raba’ Pakkett Ferrovjarju sabiex jinkisbu l-benefiċċji tal-ftuħ tas-suq u s-simplifikazzjoni tar-regoli; |
| --- | --- |

43.

| 44. | jinnota li l-awtorità kompetenti jew l-awtoritajiet kompetenti li jkunu taw il-kuntratt ta’ servizz pubbliku jistgħu jitolbu li jitwettaq test tal-ekwilibriju ekonomiku minn Korp Regolatorju sabiex jiġi żgurat li servizz ferrovjarju ġdid ma jpoġġix servizz pubbliku eżistenti f’riskju. It-tisħiħ ta’ korpi regolatorji huwa wkoll ta’ importanza kritika għal ekosistema ferrovjarja bi prestazzjoni aħjar. Dan jimplika li l-indipendenza u s-setgħa tagħhom jeħtieġ li jkunu salvagwardjati; |
| --- | --- |

44.

| 45. | jindika li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma wkoll attur importati fis-suq tal-vetturi ferrovjarji u jistgħu jgħinu lill-operaturi ġodda jiksbu aċċess għal flotta. Dan għandu jimxi b’mod parallel ma’ suq aktar dinamiku għal vetturi ferrovjarji użati fil-livell tal-UE kemm għall-passiġġieri kif ukoll għall-merkanzija. Impriżi ferrovjarji eżistenti għandhom responsabbiltà f’dan ir-rigward billi huma s-sidien ewlenin tal-vetturi ferrovjarji; |
| --- | --- |

45.

Intermodalità/Multimodalità

| 46. | jenfasizza li jkun dejjem aktar importanti għas-sistema ferrovjarja kollha li taħseb f’termini ta’ mobbiltà u mhux biss trasport ferrovjarju. Passiġġieri fit-territorji tal-UE issa jistennew servizzi multimodali bieb bieb u jesperimentaw malajr b’modi ġodda tat-trasport (kondiviżjoni ta’ karozzi, scooters elettriċi, trasport pubbliku, eċċ.). Billi jitqies b’mod sħiħ il-kunċett tal-Mobbiltà bħala Servizz u l-potenzjal għal integrazzjoni ma’ modi tat-trasport oħra, li jinkludu servizzi tal-aħħar mil, il-modalità ferrovjarja tista’ żżid is-sehem tas-suq tagħha; |
| --- | --- |

46.

| 47. | jirrimarka li l-ħolqien ta’ identità ta’ mobbiltà Ewropea kien qed jiġi kkunsidrat taħt il-Kummissjoni Juncker. Il-KtR jixtieq li l-Kummissjoni l-ġdida tkompli tinvestiga l-modi teknoloġiċi u legali sabiex din issir realtà. Din tikkostitwixxi proġett ambizzjuż u sofistikat ħafna fejn tagħmir uniku/kard unika jkunu element ċentrali:






  — | dettalji ta’ profil inkluża evidenza għall-persuna b’mobbiltà mnaqqsa u liċenzji tas-sewqan; |
| --- | --- | --- |

47.

—

dettalji ta’ profil inkluża evidenza għall-persuna b’mobbiltà mnaqqsa u liċenzji tas-sewqan;

| — | mezz ta’ pagament u biljett mingħajr karta għall-modi kollha tat-trasport; |
| --- | --- |

—

mezz ta’ pagament u biljett mingħajr karta għall-modi kollha tat-trasport;

| — | kont biex jiġi rċevut kumpens għal ksur tad-drittijiet tal-passiġġieri; |
| --- | --- |

—

kont biex jiġi rċevut kumpens għal ksur tad-drittijiet tal-passiġġieri;

| — | għodda biex tiġi kalkolata l-marka tal-karbonju tal-mobbiltà tal-persuna; |
| --- | --- |

—

għodda biex tiġi kalkolata l-marka tal-karbonju tal-mobbiltà tal-persuna;

| 48. | jistieden lill-Kummissjoni tindirizza l-ostakoli li jridu jitnaqqsu, b’mod partikolari garanziji tal-passiġġieri fir-rigward ta’ konnessjonijiet mitlufa jew l-għoti ta’ informazzjoni; b’mod partikolari, il-passiġġieri li jivvjaġġaw bejn Stati Membri differenti fuq il-ferroviji ta’ konnessjoni, ħafna drabi ma jkunux konxji mid-drittijiet tagħhom bħal, pereżempju, il-passiġġieri tal-avjazzjoni; |
| --- | --- |

48.

| 49. | jikkunsidra li l-investimenti fil-merkanzija bil-ferrovija għandhom jiffukaw fuq ostakoli tal-aħħar mil. Dan ma japplikax biss għal nodi urbani, iżda anke għal konnessjonijiet ferrovjarji f’portijiet. Jeħtieġ li tiġi prijoritizzata l-merkanzija fil-ħtiġijiet tal-ippjanar tal-kapaċità; barra minn hekk, il-KtR jappella biex jiżdiedu s-sorsi ta’ finanzjament Ewropew li għandhom l-għan li jiżviluppaw iċ-ċentri tat-trasport intermodali u li joħolqu ċentri, li jeħtieġu investimenti fuq skala kbira. |
| --- | --- |

49.

| 50. | jiddispjaċih li n-negozjati interistituzzjonali dwar id-Direttiva dwar it-Trasport Ikkombinat (92/106/KEE) (18) ma setgħux jitlestew qabel it-tiġdid istituzzjonali aktar kmieni fl-2019 u jittama li dawn jerġgħu jinbdew mill-ġdid mill-ħarifa tal-2019; |
| --- | --- |

50.

| 51. | jikkunsidra li għandha titqajjem il-possibbiltà ta’ eżenzjoni ġenerali sħiħa għal investiment fi pjattaformi loġistiċi intermodali. Din tkun miżura ta’ simplifikazzjoni importanti għall-awtoritajiet lokali u reġjonali. Madankollu, prerekwiżit għal din l-eżenzjoni huwa li l-ferroviji jżommu lura minn sussidji inkroċjati. Dan jgħin biex jikkonvinċi lil dawk li jfasslu d-deċiżjonijiet li r-regoli tal-għajnuna mill-Istat għandhom ikomplu jippromovu lill-ferroviji għall-kuntrarju ta’ modi tat-trasport li jniġġsu aktar, f’konformità mal-Linji Ġwida Komunitarji dwar l-Għajnuniet mill-Istat għall-Impriżi Ferrovjarji (19); |
| --- | --- |

51.

Is-sikurezza u s-sigurtà tal-ferroviji

| 52. | jenfasizza li s-sikurezza hija parti mid-DNA tal-ferrovija u għad hemm lok għal titjib f’konformità mat-titjib neċessarju fl-interoperabbiltà. L-ATO (operazzjoni awtomatika tal-ferroviji), l-ERTMS, il-manutenzjoni mbassra u ċ-ċibersigurtà, kif ukoll l-eliminazzjoni ta’ passaġġi invell, se jkunu l-fergħa diġitali ta’ dan it-titjib; |
| --- | --- |

52.

Kummerċ

| 53. | jenfasizza l-importanza ta’ approċċ ibbilanċjat fil-konfront tal-għaxar punti ta’ azzjoni maqbula dwar ir-relazzjonijiet maċ-Ċina ppreżentati lill-Kunsill Ewropew ta’ Marzu 2019 (UE-Ċina — Perspettiva Strateġika) (20); |
| --- | --- |

53.

| 54. | jappoġġja l-ħtieġa rikonoxxuta fil-Komunikazzjoni għal sorveljanza xierqa biex jiġi żgurat li l-kapaċità eżistenti tal-UE u l-potenzjal futur fir-rigward tal-produzzjoni b’ħiliet ta’ livell għoli (u l-opportunitajiet ta’ impjieg korrispondenti fit-territorji tal-UE) mhumiex imminati bla bżonn bid-distorsjonijiet kompetittivi fil-livell internazzjonali (aċċess għal swieq ta’ kostruzzjoni, operat ta’ servizzi ferrovjarji, eċċ.); |
| --- | --- |

54.

| 55. | jindika li (i) l-Azzjoni 6 tal-Komunikazzjoni dwar il-Perspettiva Strateġika tistieden lill-Parlament u lill-Kunsill jadottaw l-Istrument Internazzjonali għall-Akkwist Pubbliku qabel tmiem l-2019, (ii) il-Kummissjoni Ewropea indikat li sa nofs l-2019 se tiġi ppubblikata gwida dwar il-parteċipazzjoni ta’ offerenti barranin u oġġetti fis-suq tal-akkwist pubbliku tal-UE, u (iii) il-Kummissjoni għandha tidentifika sa tmiem l-2019 kif se timla d-diskrepanzi eżistenti fid-dritt tal-Unjoni; |
| --- | --- |

55.

| 56. | jenfasizza, fir-rigward tal-akkwist pubbliku fis-settur ferrovjarju, ir-rilevanza tal-applikazzjoni tal-prinċipju tal-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża, kif stabbilit fil-pakkett tal-Akkwist Pubbliku tal-UE tal-2014, u jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi linji gwida dwar l-użu tal-prinċipju tal-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża. Fl-istess ħin, irid jiġi żgurat li l-akkwist pubbliku jinkludi titjib ekonomiku, soċjali u ambjentali fl-ispeċifikazzjonijiet tal-offerta. |
| --- | --- |

56.

Brussell, l-4 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2018/629182/IPOL_STU(2018)629182_EN.pdf

1

(2)  ERRAC (Kunsill Konsultattiv għar-Riċerka Ewropea fil-Ferroviji): https://errac.org/wp-content/uploads/2019/03/122017_ERRAC-RAIL-2050.pdf

2

(3)  http://www.esce.at/ecodev/wp-content/uploads/2016/04/2013-Der-%C3%B6konomische-Fu%C3%9Fabdruck-des-Systems-Bahn-Folder.pdf

3

(4)  https://ec.europa.eu/transport/modes/rail/market/market_monitoring_en

4

(5)  http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15431-2017-INIT/mt/pdf

5

(6)  https://ec.europa.eu/transport/modes/rail/market/market_monitoring_en

6

(7)  https://ec.europa.eu/transport/themes/social/women-transport-eu-platform-change_en

7

(8)  Kummissjoni għall-Politika Soċjali, l-Edukazzjoni, l-Impjieg, ir-Riċerka u l-Kultura.

8

(9)  https://ec.europa.eu/programmes/creative-europe/actions/architecture-prize_en

9

(10)  https://www.erih.net/

10

(11)  https://europa.eu/youth/discovereu_mt

11

(12)  https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/daviz/share-of-transport-ghg-emissions-1#tab-chart_1

12

https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/daviz/specific-co2-emissions-per-tonne-2#tab-chart_1

(13)  https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/studies/internalisation-state-of-play-isbn-978-92-76-01413-3.pdf

13

(14)  ĠU C 342, 12.10.2017, p.57

14

(15)  Id-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE ta' 28 ta' Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta' taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, 11.12.2006, p. 1).

15

(16)  https://www.fairosene.eu/

16

(17)  Id-Direttiva tal-Kunsill 2003/96/KE tas-27 ta' Ottubru 2003 li tirriforma l-istruttura tal-Komunità dwar tassazzjoni fuq prodotti ta' enerġija u elettriku (ĠU L 283, 31.10.2003, p. 51).

17

(18)  Council Directive 92/ 106/EEC of 7 December 1992 on the establishment of common rules for certain types of combined transport of goods between Member States (għal dan id-dokument ma hemmx verżjoni bil-Malti) (ĠU L 368, 17.12.1992, p. 38).

18

(19)  https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:184:0013:0031:MT:PDF

19

(20)  https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/communication-eu-china-a-strategic-outlook.pdf

20

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/25 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/25

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Intejbu l-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għat-tisħiħ tal-investimenti u r-riformi strutturali fl-2021-2027

(2020/C 79/05)

| Relatur | : | Manuela BORA (IT/PSE), Kunsillier Reġjonali u Ministru Reġjonali tar-Reġjun tal-Marche |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Manuela BORA (IT/PSE), Kunsillier Reġjonali u Ministru Reġjonali tar-Reġjun tal-Marche

OPINJONI

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Niżguraw kapaċità amministrattiva adegwata għall-bliet u r-reġjuni tal-UE: l-isfida

| 1. | jenfasizza li l-kapaċità amministrattiva hija element ewlieni għall-implimentazzjoni b’suċċess tal-investimenti u r-riformi meħtieġa biex jintlaħqu l-objettivi fit-tul tal-politika tal-UE. Wara li tiskadi l-Istrateġija Ewropa 2020, dawn l-objettivi fit-tul għandhom ikunu strutturati bl-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli, li għandhom ukoll jieħdu preċedenza fuq skemi ta’ governanza ekonomika rilevanti għall-kapaċità amministrattiva bħall-proċess tas-Semestru Ewropew. Jenfasizza wkoll ir-rilevanza sinifikanti tat-tisħiħ tal-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fir-rigward tal-isfidi ambjentali u dawk relatati mal-klima li għandhom jiġu indirizzati meta jiġi implimentat il-Patt Ekoloġiku l-ġdid; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jinnota li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma atturi rilevanti fid-diviżjoni tas-setgħat fi ħdan l-Istati Membri u li huma responsabbli għal aktar minn nofs l-investiment pubbliku fl-UE, filwaqt li għandhom impatt konsiderevoli ta’ multiplikatur fuq l-investiment privat; jenfasizza li l-kapaċità amministrattiva mtejba tal-awtoritajiet lokali u reġjonali tiffavorixxi implimentazzjoni aktar effettiva tal-politiki pubbliċi bbażati fuq il-post, li huma prerekwiżit għall-fiduċja taċ-ċittadini fl-istituzzjonijiet lokali, reġjonali, nazzjonali u tal-UE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jenfasizza li, minn Jannar 2017 ’l hawn, mill-inqas 38 Opinjoni u riżoluzzjoni tal-KtR indirizzaw il-ħtieġa li tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’ħafna oqsma, inklużi l-politika ta’ koeżjoni, il-FEIS/InvestEU u l-programm għas-suq uniku (1); jiġbed l-attenzjoni wkoll għar-Riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta’ Ottubru 2019 dwar is-Semestru Ewropew u l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir 2020 (SAT) (2); |
| --- | --- |

3.

| 4. | jenfasizza li 12 % tas-sottorakkomandazzjonijiet kollha, inklużi fir-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tal-2019, jindirizzaw l-isfidi li jikkonċernaw il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali (3) fi 17-il Stat Membru; |
| --- | --- |

4.

| 5. | iqis li t-titjib tal-kapaċità amministrattiva hija sfida sistemika. Din għandha rabta ma’: (a) riżorsi umani (inklużi għadd insuffiċjenti ta’ persunal, diffikultajiet biex jiġu koperti pożizzjonijiet bi kwalifiki għoljin, għadd insuffiċjenti ta’ kompetenzi tekniċi interni, kumpens insuffiċjenti għall-mertu, pagi aktar baxxi milli fis-settur privat, ħtiġijiet ta’ taħriġ tal-ħaddiema taċ-ċivil b’rabta mal-ħiliet diġitali, il-kapaċità li jitwettqu kompiti kkwalifikati u tekniċi ħafna u l-għarfien dwar il-funzjonament tal-UE flimkien mal-opportunitajiet ta’ finanzjament); (b) sistemi u proċeduri; u (c) netwerking ma’ atturi esterni; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jinnota li, f’konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, ir-responsabbiltà għall-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika hija tal-Istati Membri u tinvolvi livelli differenti ta’ governanza. Madankollu l-UE tista’ taqdi rwol komplementari billi tqarreb l-istandards permezz ta’ leġislazzjoni jew proċessi ta’ koordinazzjoni bħas-Semestru Ewropew, u billi tippermetti l-iskambju tal-aħjar prattiki u tappoġġja l-effiċjenza u l-innovazzjoni fl-amministrazzjoni pubblika u l-bini tal-kapaċità amministrattiva fil-livelli kollha tal-gvern. L-Artikolu 14 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jista’ jkun bażi ġuridika rilevanti għall-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika fir-rigward ta’ servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali; |
| --- | --- |

6.

Valutazzjoni tal-QFP attwali

| 7. | jirrimarka li, taħt il-QFP attwali, il-bini tal-kapaċità għall-awtoritajiet lokali u reġjonali kien appoġġjat mill-UE permezz tal-politika ta’ koeżjoni, il-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi Strutturali u diversi strumenti u programmi oħrajn (4), inklużi dawk ġestiti mill-BEI li jappoġġjaw l-investimenti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali (5); |
| --- | --- |

7.

| 8. | jiddispjaċih dwar in-nuqqas ta’ informazzjoni trasparenti dwar l-ammont totali u l-użu reali (6) tar-riżorsi tal-UE disponibbli għall-bini tal-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, kif ukoll dwar l-impatt globali tagħhom, u jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi din l-informazzjoni malajr kemm jista’ jkun; jissuġġerixxi wkoll li r- rapport annwali ta’ monitoraġġ tal-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi Strutturali jkun jinkludi sezzjoni permanenti dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala benefiċjarji tal-Programm; |
| --- | --- |

8.

| 9. | jinnota li l-informazzjoni disponibbli tissuġġerixxi li r-riżorsi tal-UE disponibbli għall-bini tal-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali taħt il-QFP attwali ma ntużawx biżżejjed biex jiġi kkunsidrat ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-diviżjoni attwali tas-setgħat u l-għadd ta’ rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi indirizzati lill-awtoritajiet lokali u reġjonali (7). Fir-rigward taż-żewġ programmi li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jibbenefikaw minnhom b’mod dirett, l-informazzjoni disponibbli turi li: (a) l-awtoritajiet lokali u reġjonali kisbu 15 % tal-finanzjament għall-bini tal-kapaċità disponibbli taħt l-objettiv tematiku 11 tal-Fondi SIE (TO11); u (b) l-assistenza teknika tal-FSIE fuq inizjattiva tal-Istati Membri, li tista’ tappoġġja wkoll il-bini tal-kapaċità b’rabta mal-użu tal-Fondi, ma ntużatx b’mod sinifikanti mill-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

9.

| 10. | ikun utli li jiġu inkorporati elementi addizzjonali fir-regolamenti dwar il-finanzjament Ewropew sabiex tiġi ffaċilitata l-kombinazzjoni – lil hinn mill-proġetti integrati – ta’ diversi tipi ta’ fondi Ewropej fi ħdan proġett wieħed; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jenfasizza li l-informazzjoni disponibbli dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi Strutturali (SRSP) hija insuffiċjenti. Skont stimi mhux uffiċjali, madwar 6 % biss tal-proġetti riċevuti taħt l-SRSP kienu jikkonċernaw l-awtoritajiet lokali u reġjonali, perċentwal baxx ħafna meta wieħed iqis li 55 % tar-rakkomandazzjonijiet kollha speċifiċi għall-pajiżi huma indirizzati direttament jew indirettament lill-awtoritajiet lokali u reġjonali; għalhekk jiddispjaċih li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jaċċessaw l-SRSP biss permezz tal-gvernijiet nazzjonali tagħhom; |
| --- | --- |

11.

| 12. | iqis li l-ostakli għall-awtoritajiet lokali u reġjonali għall-użu tal-appoġġ tal-UE għall-bini tal-kapaċità jistgħu jinkludu: in-nuqqas ta’ sensibilizzazzjoni dwar l-opportunitajiet eżistenti; in-nuqqas ta’ ħiliet meħtieġa biex wieħed japplika għall-appoġġ; diffikultajiet fil-kofinanzjament; piż amministrattiv eċċessiv; u n-nuqqas ta’ appoġġ mill-gvernijiet nazzjonali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | jinnota li d-differenzi bejn l-Istati Membri fil-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika jidhru li “bil-mod il-mod qed isiru inqas ċari” (“slowly blurring”) (8); jinnota li l-politika ta’ koeżjoni tal-UE kellha rwol f’dan l-iżvilupp, speċjalment fl-Istati Membri li fihom il-Fondi jirrappreżentaw nofs jew aktar mill-investiment pubbliku totali; jenfasizza li l-assistenza teknika fuq l-inizjattiva tal-Kummissjoni rrappreżentat kważi nofs ir-riżorsi tagħha biex jittejjeb il-bini tal-kapaċità fil-livelli kollha għall-ġestjoni tal-Fondi SIE (9); |
| --- | --- |

13.

| 14. | jenfasizza li l-kwalità tal-istituzzjonijiet pubbliċi tista’ tvarja wkoll fil-pajjiż innifsu, kif muri mill-approċċ “Doing Business” tal-Bank Dinji; jaqbel ukoll mal-fehma tal-Parlament Ewropew li “b’mod partikolari fir-reġjuni anqas żviluppati, hemm diffikultajiet ta’ aċċess għall-finanzjamenti jew ta’ użu tagħhom [għar-riforma tas-settur pubbliku], minħabba l-burokrazija żejda, il-kwistjonijiet ta’ kapaċità amministrattiva jew irregolaritajiet”; u għalhekk jikkondividi t-tama tal-Parlament li “jiġu promossi fi ħdan l-Istati Membri riformi li jagħmlu aktar konkreta l-applikazzjoni tal-prinċipju ta’ amministrazzjoni tajba u jħaffu l-proċedimenti ġudizzjarji” (10); |
| --- | --- |

14.

| 15. | jenfasizza li l-isfida ta’ kapaċità amministrattiva insuffiċjenti xi kultant tiġi aggravata minn proċeduri li jimponu piż amministrattiv żejjed; f’dan ir-rigward, jinnota t-tħassib tiegħu dwar il-proposti tal-UE għall-e-Card tas-servizzi, il-proċedura ta’ notifika u t-test tal-proporzjonalità inklużi fil-pakkett tas-servizzi, kif ukoll dwar il-piż amministrattiv addizzjonali li ġej mill-UE u mil-leġislazzjoni nazzjonali dwar l-akkwist pubbliku; |
| --- | --- |

15.

Proposti għal azzjoni taħt il-QFP li jmiss

| 16. | jinsisti li finanzjament adegwat għall-bini tal-kapaċità (jiġifieri mhux inqas minn matul l-2014-2020) għandu jibqa’ direttament aċċessibbli għall-awtoritajiet lokali u reġjonali permezz ta’ strumenti ta’ politika taħt ġestjoni kondiviża; jissuġġerixxi, għalhekk, li l-Artikolu 32 tal-RDK propost għall-2021-2027 jew li l-Artikolu 2 tar-Regolament propost dwar il-FEŻR/FK jipprevedi azzjonijiet fl-OPs kollha mmirati lejn il-bini tal-kapaċità tal-awtoritajiet pubbliċi u l-partijiet interessati fil-livelli kollha u mhux esklużivament b’rabta mal-ġestjoni tal-Fondi SIE; |
| --- | --- |

16.

| 17. | jiġbed l-attenzjoni għall-Opinjonijiet tiegħu dwar l-RDK propost għall-2021-2027 (11), li ssuġġerixxa li r-rata fissa għall-assistenza teknika tal-FEŻR u tal-FK (Artikolu 31) għandha tiżdied għal 5 %, u fuq il-FEŻR/FK li jmiss (12), filwaqt li jipproponi finanzjament addizzjonali għall-bini tal-kapaċità, inkluż fid-dawl tal-ħtieġa li jiġu lokalizzati l-SDGs, u fuq l-FSE+ (13), li għandu l-għan li jġib lura l-objettiv tematiku 11 għall-perjodu ta’ wara l-2020; |
| --- | --- |

17.

| 18. | jenfasizza l-importanza tat-tixrid tal-għarfien u l-prattiki tajba, bħall-pjani tal-Italja għat-tisħiħ amministrattiv (14), il-Patt tas-Sindki, u l-proġetti ta’ kooperazzjoni interreġjonali ta’ Interreg Europe; jilqa’ l-inizjattivi TAIEX-REGIO PEER 2 PEER tal-Kummissjoni, il-patti ta’ integrità u l-inizjattiva pilota, f’kooperazzjoni mal-OECD, li jappellaw li l-pjani direzzjonali jantiċipaw il-bini tal-kapaċità amministrattiva għal wara l-2020; |
| --- | --- |

18.

| 19. | il-proposta tiegħu biex jiġi stabbilit Erasmus għar-rappreżentanti eletti fil-livell lokali u reġjonali (15) tista’ tkun rilevanti għat-titjib tal-kapaċità amministrattiva; |
| --- | --- |

19.

| 20. | l-uffiċjali pubbliċi mill-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-Istati Membri għandhom jiġu mħeġġa jqattgħu perjodu ta’ żmien fl-amministrazzjonijiet tad-diversi istituzzjonijiet, korpi u aġenziji Ewropej bħala parti mill-programmi tal-esperti nazzjonali sekondati, l-esperti nazzjonali fit-taħriġ professjonali u l-Erasmus għall-amministrazzjoni pubblika; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jenfasizza li l-kofinanzjament nazzjonali u reġjonali ta’ programmi ta’ bini tal-kapaċità għandu jkun eżentat mil-limiti massimi tad-defiċit tal-Patt ta’ Stabbiltà u Tkabbir; |
| --- | --- |

21.

| 22. | l-amministrazzjonijiet pubbliċi lokali u reġjonali huma obbligati jimplimentaw l-SDGs fit-territorji tagħhom; għal dan il-għan, il-KtR jeħtieġ li jappoġġja l-Għan 17, l-għan ta’ sħubija globali. F’dinja dejjem aktar interkonnessa huwa essenzjali li jitjieb l-aċċess għat-teknoloġija u l-għarfien tal-amministrazzjonijiet lokali u reġjonali biex jiġu skambjati l-ideat u titrawwem l-innovazzjoni pubblika; |
| --- | --- |

22.

Governanza aħjar u semplifikazzjoni

| 23. | iqis li l-għan fit-tul tal-UE għandu jkun it-titjib sostenibbli tal-kapaċità istituzzjonali u amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; jenfasizza li dan jirrikjedi pjanar fit-tul, filwaqt li hemm riskju ta’ kompromessi fir-rigward tat-talbiet fuq perjodu qasir ta’ żmien min-naħa tal-Istati Membri għal assistenza teknika; |
| --- | --- |

23.

| 24. | itenni li l-Patt tas-Sindki huwa għodda ewlenija biex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jingħataw appoġġ fit-tranżizzjoni lejn in-newtralità tal-klima. Jindika, madankollu, il-fatt li n-nuqqas ta’ kapaċità amministrattiva ġie identifikat bħala wieħed mill-impedimenti ewlenin biex l-implimentazzjoni tal-Patt tirnexxi aħjar u b’mod partikolari biex l-awtoritajiet lokali u reġjonali jkunu jistgħu jibbenefikaw minn kundizzjonijiet ta’ finanzjament favorevoli għal proġetti ta’ rinnovazzjoni rigward l-effiċjenza enerġetika; |
| --- | --- |

24.

| 25. | jenfasizza l-ħtieġa għal koordinazzjoni u sinerġija bejn l-istrumenti eżistenti ta’ bini tal-kapaċità ffinanzjati mill-UE, kif ukoll għal monitoraġġ u evalwazzjoni trasparenti u f’waqthom ta’ dawn l-istrumenti; f’dan ir-rigward, itenni r-rakkomandazzjoni tiegħu (16) li l-Kummissjoni toħroġ sett uniku ta’ linji gwida dwar il-bini tal-kapaċità li jkun japplika għall-programmi rilevanti kollha tal-UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | jiddispjaċih li l-isforzi li saru biex nersqu lejn semplifikazzjoni amministrattiva akbar fil-ġestjoni tal-fondi ma kisbux ir-riżultati mistennija. Dan huwa ostakolu serju ħafna li jdgħajjef il-kapaċità tal-korpi intermedjajri u, b’mod partikolari, tal-benefiċjarji tal-għajnuna. Fil-fatt, studji reċenti jistmaw li l-ispejjeż amministrattivi jammontaw għal 3 % tal-ispejjeż medji tal-programm għall-FEŻR u 2,2 % għall-Fond ta’ Koeżjoni; |
| --- | --- |

26.

| 27. | jenfasizza li l-kapitoli dwar il-bini tal-kapaċità fil-livelli kollha tal-gvern għandhom jiġu inklużi fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir, ir-rapporti tal-pajjiżi u l-programmi ta’ riforma nazzjonali. Valutazzjoni tal-ħtiġijiet u l-politiki relatati tal-bini tal-kapaċità fil-livelli kollha tal-gvern tibdel il-programmi ta’ riforma nazzjonali f’għodda ta’ koordinazzjoni strateġika; jaqbel mal-proposta tal-Parlament Ewropew li fl-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir jerġa’ jiġi introdott kapitolu ddedikat għall-amministrazzjoni pubblika u l-governanza (17); |
| --- | --- |

27.

| 28. | iqis li l-involviment strutturat dirett tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, jew l-organizzazzjonijiet nazzjonali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, fis-semestru Ewropew, ibbażat fuq is-sħubija u l-governanza f’diversi livelli, jippermettilhom jgħinu fil-valutazzjoni tal-ħtiġijiet tal-bini tal-kapaċità u jistabbilixxu għanijiet u politiki fit-tul, isaħħu s-sjieda tagħhom u jħeġġu l-azzjoni. L-awtoritajiet lokali u reġjonali, jew l-organizzazzjonijiet nazzjonali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, għandhom jiġu involuti bħala msieħba sħaħ fis-Semestru Ewropew permezz ta’ kodiċi ta’ kondotta Ewropew li jkun legalment vinkolanti (18), aktar u aktar issa li s-semestru jagħti linji gwida għall-ipprogrammar tal-politika ta’ koeżjoni (19) permezz tal-Anness D tar-rapporti tal-pajjiżi. Dan jippermetti lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jikkontribwixxu, taħt iċ-ċiklu tas-semestru, biex jadattaw b’suċċess il-politiki tal-UE għad-disparitajiet territorjali attwali u għall-isfidi speċifiċi; |
| --- | --- |

28.

| 29. | b’kont meħud tal-proposti ta’ simplifikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea għall-perjodu li jmiss tal-20212027 u rigward l-implimentazzjoni tal-politika ta’ koeżjoni permezz ta’ taħlita ta’ sorsi differenti ta’ finanzjament tal-UE, hemm ħtieġa għal approċċ integrat li jinvolvi l-ippjanar konġunt, biex b’hekk jitħaffef l-użu ta’ strumenti differenti, bħall-Investiment Territorjali Integrat (ITI) u l-Iżvilupp Lokali Mmexxi mill-Komunità (CLLD), filwaqt li jkun involut ir-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-teħid tad-deċiżjonijiet u fil-proċess ta’ implimentazzjoni; |
| --- | --- |

29.

| 30. | jikkondividi t-tħassib tal-Parlament Ewropew li “l-Kummissjoni la għandha l-qafas ta’ valutazzjoni tagħha għall-amministrazzjoni pubblika u lanqas metodu ta’ ġbir sistematiku tad-data” u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tiżviluppa dawn l-għodod; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jirrakkomanda li l-Programm il-ġdid ta’ Appoġġ għal Riformi (RSP) ikun aċċessibbli b’mod dirett għall-awtoritajiet lokali u reġjonali u jkun aktar iffukat fuq it-titjib tal-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika u jappoġġja l-bini tal-kapaċità fil-livelli kollha tal-gvern; jindika r-rakkomandazzjonijiet tiegħu li l-governanza tal-RSP għandha tkun ibbażata fuq sħubija u governanza f’diversi livelli (20); jappella li jkun allokat sehem tal-allokazzjoni ta’ RSP għal proġetti mitluba mill-awtoritajiet lokali u reġjonali; jirrakkomanda li, sakemm l-Istati Membri jkollhom aċċess biss għas-Servizz ta’ Sostenn għar-Riforma Strutturali permezz tal-punti ta’ kuntatt fil-livell nazzjonali, l-applikazzjonijiet mill-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom jiġu mħeġġa u ssorveljati b’mod permanenti; |
| --- | --- |

31.

| 32. | jenfasizza l-importanza tad-diġitalizzazzjoni u l-governanza elettronika, inklużi ċ-ċentri reġjonali diġitali u l-pjattaformi ta’ data miftuħa, u jikkondividi l-fehma tal-PE li “għandhom ikunu promossi, fi ħdan l-amministrazzjonijiet pubbliċi, proċessi innovattivi li jiffavorixxu konnettività aħjar u diġitalizzazzjoni u servizzi diġitali ta’ kwalità” (21). |
| --- | --- |

32.

Brussell, l-4 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Flimkien ma’ ħafna oħrajn, inklużi l-SDGs, il-Programm ta’ Azzjoni Ambjentali, l-irħula intelliġenti, l-istrateġiji makroreġjonali, l-FEG, Erasmus+, Ewropa Diġitali (biċ-ċentri diġitali tagħha), l-istrateġiji ta’ speċjalizzazzjoni intelliġenti, il-kondiviżjoni tal-isforzi u r-Regolament LULUCF, il-Fond għall-Migrazzjoni u l-Ażil, l-intelliġenza artifiċjali għall-Ewropa, l-ekonomija blu, u l-implimentazzjoni sħiħa tal-Ftehim ta’ Pariġi dwar it-tibdil fil-klima fil-livell tal-pajjiż.

1

(2)  https://memportal.cor.europa.eu/Handlers/ViewDoc.ashx?doc=COR-2019-03856-00-00-RES-TRA-MT.docx

2

(3)  Analiżi territorjali tal-KtR tar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiżi.

3

(https://portal.cor.europa.eu/europe2020/Pages/welcome.aspx#)

(4)  Ara l-istudju kkummissjonat mill-KtR “Administrative capacity of local and regional authorities: Opportunities and challenges for structural reforms and a more effective European economic governance” (Il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali: Opportunitajiet u sfidi għal riformi strutturali u governanza ekonomika Ewropea aktar effettiva) (https://portal.cor.europa.eu/europe2020/Documents/publi-file/AdminCapacity/AdminCapacity.pdf) kif ukoll l-istudju tal-PE “Public Sector Reform: How the EU budget is used to encourage it” (Ir-riforma tas-settur pubbliku: kif jintuża l-baġit tal-UE biex jinkoraġġiha) (http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/572696/IPOL_STU(2016)572696_EN.pdf).

4

(5)  https://eiah.eib.org/index

5

(6)  “Administrative capacity of local and regional authorities: Opportunities and challenges for structural reforms and a more effective European economic governance” (Il-kapaċità amministrattiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali: Opportunitajiet u sfidi għal riformi strutturali u governanza ekonomika Ewropea aktar effettiva) (https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Administrative-capacity/AdminCapacity.pdf)

6

(7)  Ara d-dokumenti msemmija fin-nota 11 f’qiegħ il-paġna.

7

(8)  Skont rieżami reċenti tal-EPRS, ibbażat fuq sejbiet tal-Indiċi Ewropew tal-Kwalità tal-Gvern 2017 (EQI), ir-reġjuni tal-Lvant għamlu titjib sinifikanti meta mqabbla mas-snin preċedenti, filwaqt li xi reġjuni tan-Nofsinhar urew sinjali ta’ tnaqqis (http://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document.html?reference=EPRS_BRI(2018)628244).

8

(9)  Dawn l-inizjattivi huma ppreżentati f’din it-taqsima speċifika tal-paġni web tal-politika ta’ koeżjoni tal-Kummissjoni: https://ec.europa.eu/regional_policy/mt/policy/how/improving-investment/

9

(10)  https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_MT.html

10

(11)  Adottata fil-5.12.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03593-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

11

(12)  Adottata fil-5.12.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03594-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

12

(13)  Adottata fil-5.12.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03597-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

13

(14)  http://www.pra.gov.it/cosa-sono/

14

(15)  Adottata fil-31.1.2018 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2017-01298-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

15

(16)  Opinjoni dwar l-SRSP adottata fis-7.4.2016 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-01214-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

16

(17)  Riżoluzzjoni tal-PE tal-15 ta’ Jannar 2019 dwar “Valutazzjoni ta’ kif il-baġit tal-UE jintuża għar-riforma tas-settur pubbliku”, http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_MT.html

17

(18)  Opinjoni dwar It-titjib tal-governanza tas-Semestru Ewropew: Kodiċi ta’ Kondotta għall-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, adottata fil-11.5.2017 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-05386-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

18

(19)  Opinjoni dwar Is-Semestru Ewropew u l-Politika ta’ Koeżjoni: l-allinjament tar-riformi strutturali mal-investimenti fit-tul, adottata fl-10.4.2010 (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-05504-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

19

(20)  Opinjoni dwar Il-Programm ta’ Appoġġ għal Riformi u l-Funzjoni Ewropea ta’ Stabbilizzazzjoni tal-Investiment, adottata fis-7.4.2018

20

(https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03764-00-00-ac-tra-mt.docx/content).

(21)  Riżoluzzjoni tal-PE tal-15 ta’ Jannar 2019 dwar “Valutazzjoni ta’ kif il-baġit tal-UE jintuża għar-riforma tas-settur pubbliku”, http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_MT.html

21

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/30 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/30

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Il-Patt tas-Sindki wara l-2020

(2020/C 79/06)

| Relatur | : | Benedetta BRIGHENTI (IT/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Castelnuovo Rangone (Modena) |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Benedetta BRIGHENTI (IT/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Castelnuovo Rangone (Modena)

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

L-importanza tal-Patt tas-Sindki fil-politiki Ewropej dwar il-klima

| 1. | josserva kif l-istudji internazzjonali ewlenin fil-qasam tat-tibdil fil-klima (1) jisħqu fuq l-urġenza tal-implimentazzjoni ta’ politiki dwar il-klima ambizzjużi u kemm l-opinjoni pubblika Ewropea hija dejjem aktar imħassba dwar dan. F’dan ir-rigward, il-Kumitat jistenna bil-ħerqa l-proposti għall-istabbiliment ta’ Patt Ekoloġiku Ewropew u Liġi Ewropea dwar il-Klima mill-Kummissjoni Ewropea l-ġdida, u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Istati Membri kollha biex jirrikonoxxu li l-Patt tas-Sindki huwa wieħed mill-istrumenti ewlenin li jwieġbu għall-emerġenza klimatika u jmexxu l-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tranżizzjoni għan-newtralità klimatika u għall-adattament għat-tibdil fil-klima, f’konformità mal-impenji meħuda fl-ambitu tal-Ftehim ta’ Pariġi u tal-istrateġija fit-tul għall-2050 (2). Il-Patt jista’ jkun komplement importanti għall-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil tal-pjani nazzjonali integrati dwar l-enerġija u l-klima; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ifakkar li l-Patt ilaqqa’ flimkien bliet b’ambizzjonijiet akbar u b’esperjenza estensiva akbar fil-politika lokali dwar il-klima, li spiss jisbqu l-istandards tal-Istat Membru rispettiv tagħhom: għalhekk, fil-ħidma dwar l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fit-tfassil ta’ pjani nazzjonali integrati dwar l-enerġija u l-klima, l-Istati Membri għandhom iqisu l-firmatarji u l-koordinaturi tal-Patt bħala interlokuturi privileġġjati; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea biex tippromovi b’aktar qawwa l-mira tal-2050 fil-Patt tas-Sindki. Il-Kumitat jitlob ukoll lill-Kummissjoni biex tikkunsidra testendi l-ambitu tal-inizjattiva bl-għan li twieġeb aħjar għall-isfidi u għall-opportunitajiet trasversali li timponi n-newtralità klimatika fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali, filwaqt li tinkludi wkoll setturi fakultattivi ġodda, pereżempju l-industrija, l-agrikoltura, il-ġestjoni tal-foresti u kwistjonijiet ambjentali ġodda bħall-kwalità tal-arja, l-ekonomija ċirkolari, il-bijodiversità, il-bijodiversità bijokulturali u l-bjar naturali tal-karbonju sabiex tħeġġeġ l-ambizzjoni tal-aktar muniċipalitajiet avvanzati. Din l-inklużjoni ta’ setturi ġodda għandha tiffoka l-aktar fuq il-pjan ta’ azzjoni, filwaqt li tevita obbligi ulterjuri ta’ rappurtar u monitoraġġ għall-firmatarji; fl-istess ħin huwa importanti li jiġu appoġġjati tipi oħra ta’ kooperazzjoni fil-qasam tat-tibdil fil-klima u l-ambjent li fihom jieħdu sehem l-awtoritajiet lokali u reġjonali u li jeżistu f’bosta Stati Membri, u li tiġi promossa l-integrazzjoni mal-Patt tas-Sindki. Fejn dawn l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom il-potenzjal rilevanti biex jikkontribwixxu għall-isforzi lokali, dawn għandhom jiġu rikonoxxuti u appoġġjati kif xieraq; |
| --- | --- |

3.

| 4. | itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni Ewropea biex tirrikonoxxi aktar ir-rwol strateġiku li jaqdi l-KtR fil-governanza tal-Patt tas-Sindki, inklużi l-aspetti globali tiegħu, filwaqt li tiżgura li din l-inizjattiva tibqa’ kompletament leali lejn l-oriġini Ewropej tagħha u tkompli tindirizza l-ħtiġijiet tal-bliet tal-UE fl-istess ħin li tippromovi l-azzjoni klimatika madwar id-dinja kollha; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jilqa’ bi pjaċir l-inizjattiva Green City Accord (Ftehim dwar il-Belt Ekoloġika) u jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tagħmel użu minn din l-opportunità biex tesplora iŻjed fil-fond il-possibbiltà li tinkludi temi ambjentali ġodda bħall-kwalità tal-arja, il-bijodiversità, l-istorbju u l-ekonomija ċirkolari fi ħdan il-protokoll tal-Patt tas-Sindki. Din l-inklużjoni m’għandhiex twassal għal rekwiżiti minimi aktar kumplessi għall-firmatarji, iżda tista’ pjuttost toffrilhom l-opportunità li jaffrontaw gradwalment l-aspetti l-ġodda u jħejju għall-isfidi tal-mitigazzjoni u tal-adattament għat-tibdil fil-klima u tat-tranżizzjoni enerġetika b’approċċ aktar trasversali u olistiku, filwaqt li jsir użu mis-sinerġiji; |
| --- | --- |

5.

| 6. | iqis li l-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) għandhom ikunu l-qafas ta’referenza rilevanti f’dak li għandu x’jaqsam mal-iżvilupp sostenibbli tal-awtoritajiet lokali u reġjonali (3). F’dan ir-rigward, il-Kumitat għaldaqstant iqis li l-Patt għandu jiġi inkluż b’mod sod fil-qafas tal-SDGs u għandu jitqies wieħed mill-istrumenti ewlenin biex tiġi mmonitorjata l-implimentazzjoni fil-livell lokali. Jistieden għaldaqstant lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki biex fil-qafas metodoloġiku tal-Patt jinkludu kuntatt mal-SDGs, sempliċement billi l-azzjonijiet tal-Patt jiġu assoċjali mal-SDGs rilevanti; |
| --- | --- |

6.

| 7. | jilqa’ bi pjaċir it-tkabbir tal-Patt tas-Sindki fuq skala globali u l-isforz biex jinħoloq qafas ta’ referenza koerenti u jqis il-Patt Globali bħala strument importanti ta’ diplomazija u djalogu mal-pajjiżi terzi. Il-Kumtat jirrikonoxxi wkoll ir-rwol kruċjali tiegħu biex jiġi żgurat li l-isforzi tal-UE ma jkunux kompromessi min-nuqqas ta’ ambizzjoni min-naħa tal-pajjiżi barranin. Madankollu, iwissi biex l-isforz ta’ armonizzazzjoni tal-qafas ta’ referenza tal-Patt fuq skala globali ma jwassalx għat-tbegħid tiegħu mill-ħtiġijiet u l-prattiki tal-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-UE, u li fil-futur dan jista’ jikkomprometti s-suċċess tiegħu; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jilqa’ bi pjaċir id-diversi inizjattivi minn isfel għal fuq implimentati mill-Kummissjoni Ewropea għall-bliet u r-reġjuni, pereżempju l-Pjattaforma għar-Reġjuni tal-Faħam fi Tranżizzjoni, il-Pjattaforma tal-Ispeċjalizzazzjoni Intelliġenti dwar l-Enerġija (S3PEnergy), l-Enerġija Nadifa għall-Gżejjer tal-UE, il-Bliet u Komunitajiet Intelliġenti u l-Belt Kapitali Ekoloġika. F’dan ir-rigward, jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tibni fuq l-eżerċizzju ta’ mmappjar li diġà sar permezz tal-One Stop Shop għall-bliet (4), u biex tesplora b’mod sħiħ l-għanijiet u r-rwoli ta’ dawn l-inizjattivi u b’mod partikolari s-sinerġiji potenzjali tagħhom mal-Patt tas-Sindki sabiex toqrob lejn l-aktar struttura faċli għall-utent possibbli. Dan l-approċċ jista’ jgħin biex jinħoloq qafas ċar u koerenti għall-inizjattivi differenti b’rabta mal-SDGs, mingħajr ma jiġu kompromessi l-ispeċifiċitajiet u l-karatteristiċi individwali tagħhom; |
| --- | --- |

8.

| 9. | ifakkar lill-Istati Membri li l-livell sottonazzjonali għandu jiġi kkonsultat fl-iżvilupp ta’ pjani nazzjonali dwar il-klima u l-enerġija u jistieden lill-Istati Membri jqisu l-esperjenza u r-rispons tal-komunità tal-Patt tas-Sindki meta jkunu qed jiġu żviluppati, riveduti u implimentati l-pjani u l-istrateġiji fit-tul għall-2050 kif ukoll tal-aġenziji tal-enerġija li jammontaw għal aktar minn 400 fl-UE, li ħafna minnhom huwa koordinaturi jew sostenituri tal-Patt tas-Sindki u huma responsabbli għall-ippjanar reġjonali tal-enerġija; |
| --- | --- |

9.

Il-governanza tal-Patt tas-Sindki

| 10. | itenni l-appoġġ għal sistema ta’ kontributi stabbiliti fil-livell reġjonali u lokali (RLDCs) bħala mod kif jiġi rikonoxxut formalment, immonitorjat u mħeġġeġ it-tnaqqis tal-emissjonijiet tal-karbonju mill-bliet, il-gvernijiet lokali u r-reġjuni fid-dinja kollha. Il-Kummissjoni Ewropea hija mitluba taħdem mal-KtR biex tanalizza kif il-Pjani ta’ Azzjoni għall-Enerġija Sostenibbli u l-Klima fl-UE (SECAPs) jew pjani ekwivalenti jistgħu jaġixxu bħala RLDCs u jipprovdu kontributi lokali għall-Ftehim ta’ Pariġi dwar il-Klima tan-NU; |
| --- | --- |

10.

| 11. | josserva li, matul is-snin, il-Patt tas-Sindki kiber u evolva biex jindirizza sitwazzjoni li nbidlet b’mod profond u li huwa importanti ħafna li jiġi ristrutturat biex jindirizza l-aspettattivi attwali u futuri. F’dan ir-rigward, il-Kumitat josserva li huwa stess jista’ jaqdi rwol strateġiku biex jipprovdi lill-Kummissjoni Ewropea b’mezz ta’ komunikazzjoni bidirezzjonali kontinwu mal-komunitajiet lokali u reġjonali. Biex jiġi żgurat dan, jitlob lill-Kummissjoni Ewropea biex ir-rwol tal-KtR ikun strutturat aħjar fi ħdan il-Patt Ewropew tas-Sindki, u dan anke permezz tal-inklużjoni tal-KtR fi ħdan il-korpi għall-kontroll u t-tmexxija tal-inizjattiva; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tikkollabora mal-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki u mal-KtR sabiex il-Patt tas-Sindki jew inizjattivi nazzjonali u reġjonali simili li jinvolvu lil-livelli lokali u reġjonali, meta kompatibbli, jkunu inkorporat fl-oqfsa ta’ referenza nazzjonali, b’mod partikolari fil-pjani nazzjonali dwar l-enerġija u l-klima u fl-istrateġiji nazzjonali fit-tul għall-2050. F’dan ir-rigward, jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tistabbilixxi grupp ta’ esperti dwar il-Patt tas-Sindki, li jkun magħmul minn rappreżentanti tal-koordinazzjoni nazzjonali, l-ambaxxaturi tal-KtR, ir-rappreżentanti tal-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki, tal-Kummissjoni Ewropea u tal-JRC kif ukoll esperti oħra, inklużi rappreżentanti ta’ inizjattivi oħra ta’ kooperazzjoni fil-qasam tal-klima u l-ambjent, bl-għan li jiġu diskussi fuq bażi regolari l-isfidi u l-opportunitajiet fit-twettiq tal-Patt tas-Sindki fil-pajjiżi differenti, anke b’rabta ma’ inizjattivi oħra ta’ dan it-tip li jeżistu fil-post; |
| --- | --- |

12.

| 13. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki jsaħħu l-istrateġija nazzjonali, b’mod partikolari r-rwol ta’ koordinaturi u ta’ sostenituri nazzjonali u reġjonali. Il-koordinaturi reġjonali għandu jkollhom mandat aktar b’saħħtu u għandhom ikunu appoġġjati fl-azzjoni tagħhom mill-Kummissjoni Ewropea minn lat tekniku u finanzjarju, u dan anke permezz ta’ finanzjamenti adegwati previsti fl-ambitu tal-fondi SIE. Dan għandu jippermetti lill-koordinaturi jipprovdu b’mod partikolari lill-awtoritajiet lokali żgħar b’aċċess għall-assistenza teknika. F’dan ir-rigward jistieden lill-awtoritajiet ta’ ġestjoni jikkunsidraw ir-rwol kruċjali tal-attivitajiet relatati mal-Patt fit-territorju tagħhom fl-indirizzar tal-isfidi klimatiċi, tal-enerġija u ambjentali, u jistedinhom iqisu dawn l-attivitajiet fl-ippjanar għall-perjodu ta’ programmazzjoni li jmiss; |
| --- | --- |

13.

| 14. | jisħaq li t-tisħiħ tan-netwerk tal-koordinaturi nazzjonali u b’mod speċjali dawk reġjonali huwa strateġiku biex jinżamm l-interess u l-fokus tal-Patt bħala strument ta’ appoġġ għall-implimentazzjoni u għall-monitoraġġ tal-politiki nazzjonali u reġjonali u biex jiġu skambjati l-aħjar prattiki. Il-Kumitat jitlob għaldaqstant lill-Kummissjoni Ewropea biex tipprovdi lill-Uffiċċju tal-Patt b’biżżejjed riżorsi biex jiġu kkoordinati l-imsieħba nazzjonali u jiġu pprovduti b’appoġġ tekniku, u biex tipprevedi mekkaniżmi paralleli biex tiġi appoġġjata finanzjarjament l-attività ta’ koordinazzjoni nazzjonali; |
| --- | --- |

14.

| 15. | ifakkar dwar l-importanza kruċjali tal-koordinaturi reġjonali tal-Patt biex jappoġġjaw il-muniċipalitajiet firmatarji kkonċernati ta’ daqs żgħir u medju kemm fil-fażi inizjali ta’ ppjanar kif ukoll fil-fażi ta’ ġbir u twettiq u monitoraġġ tal-azzjonijiet. Josserva wkoll ir-rwol importanti tas-“sostenituri”, organizzazzjonijiet ta’ appoġġ li jiffaċilitaw l-adeżjoni fil-Patt, billi jaġixxu ta’ intermedjarji u jaqdu rwol ewlieni fil-promozzjoni. Għal din ir-raġuni, il-Kumitat jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tappoġġja lill-koordinaturi u ssaħħaħ ir-rwol tas-sostenituri, bl-għan li jiġi żgurat li r-rwol tagħhom ikun sostenibbli fuq perjodu twil ta’ żmien; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiggarantixxi li l-KtR ikun irrappreżentat fil-Bord Politiku tal-Patt Ewropew, filwaqt li tiġi żgurata rabta aktar b’saħħitha bejn il-ġestjoni fil-livell tal-UE tal-Patt u l-Ambaxxaturi tal-Patt, bl-għan li jiġi pprovdut sostenn politiku għall-inizjattiva, jiġi promoss il-Patt u jiġi ffaċilitat id-djalogu mal-korpi nazzjonali. F’dan ir-rigward, jimpenja ruħu li jagħmel disponibbli r-riżorsi meħtieġa sabiex in-netwerk tal-Ambaxxaturi tal-Patt ikun dejjem aktar attiv u effettiv, b’kooperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni Ewropea u l-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki; |
| --- | --- |

16.

| 17. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tagħmel id-data tal-Patt tas-Sindki disponibbli għall-pubbliku u tagħmel referenza ġeografika għalihom: din id-data tista’ tikkontribwixxi biex jinħoloq Osservatorju Ewropew dwar in-Newtralità tal-Klima, għall-Pjattaforma tad-Data Urbana (5) u għall-Osservatorju dwar il-Faqar Enerġetiku, u li fih għandha tinġabar data diżaggregata, tal-inqas fil-livell NUTS2; |
| --- | --- |

17.

| 18. | fl-istess ħin, jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jużaw il-Patt tas-Sindki bħala opportunità biex isaħħu l-kapaċità tal-amministrazzjoni tagħhom u jħarrġu lill-persunal tagħhom stess, filwaqt li jevitaw l-esternalizzazzjoni eċċesiva tal-attivitajiet, li jista’ jdgħajjef il-kapaċità tal-amministrazzjoni tagħhom li timplimenta u taġġorna s-SECAPs; |
| --- | --- |

18.

| 19. | jistieden lill-JRC tal-UE jistabbilixxi rabtiet aktar mill-qrib mal-koordinaturi reġjonali tal-Patt u biex jipprovdilhom appoġġ tekniku u xjentifiku matul il-ġbir u l-analiżi tad-data u biex il-muniċipalitajiet jiġu offruti biżżejjed għajnuna teknika għall-implimentazzjoni tas-SECAPs, fl-identifikazzjoni ta’ finanzjamenti u fl-istabbiliment ta’ proċessi ta’ parteċipazzjoni; |
| --- | --- |

19.

| 20. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea, lill-JRC u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki biex jaħdmu aktar lejn qafas stabbli ta’ monitoraġġ aktar sempliċi, li jevita l-ħtieġa għal taħriġ u aġġornament kontinwi, iżda li fl-istess ħin jipprovdi l-flessibbiltà meħtieġa biex jiġi indirizzat ambjent ta’ politiki li jinbidlu. Jenfasizza li l-obbligi ta’ monitoraġġ, li huma tant importanti għall-funzjonament u l-kredibbiltà tas-sistema tal-Patt, jenħtieġ li ma jkunux ta’ xkiel għall-entitajiet lokali, b’mod partikolari dawk iżgħar, biex jissieħbu fil-Patt u jibbenefikaw mill-potenzjal tiegħu li jinċentiva inizjattivi ambizzjużi. F’dan il-kuntest, jappella wkoll biex jiġi esplorat kif l-eżerċizzju ta’ monitoraġġ innifsu jista’ jintuża aħjar kemm mil-lat tal-komunikazzjoni kif ukoll minn dak tal-proċeduri sabiex tiġi ffaċilitata l-parteċipazzjoni massima fin-netwerk; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jissuġġerixxi li titqies ukoll il-possibilità li jinħolqu netwerks tematiċi bejn il-firmatarji b’karatteristiċi simili jew li jiffaċċjaw sfidi simili, pereżempju d-daqs, jew is-sitwazzjoni ġeografika, soċjali jew ekonomika tagħhom; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki jippromovu azzjonijiet fis-SECAPs, b’mod speċjali fl-ambitu tal-adattament għat-tibdil fil-klima, li jmorru lil hinn mil-limiti amministrattivi komunali, reġjonali u nazzjonali, bil-għan li jiġu stabbiliti aggregazzjonijiet mibnija madwar sitwazzjonijiet ambjentali fraġli; |
| --- | --- |

22.

| 23. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-JRC jikkunsidraw mill-ġdid, bl-appoġġ tal-koordinaturi u s-sostenituri reġjonali, il-proċedura għall-evalwazzjoni tas-SECAPs bl-għan li tkun aktar veloċi u tipprovdi indikazzjonijiet faċli għall-utent u orjentati lejn id-deċiżjonijiet ta’ politika. Għandhom isiru sforzi biex jitnaqqsu l-proċeduri amministrattivi, jiġu ssimplifikati l-obbligi ta’ rappurtar u jittejjeb l-użu tad-data; |
| --- | --- |

23.

| 24. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt biex dejjem jużaw l-aktar lingwaġġ u modi ta’ komunikazzjoni sempliċi, aġġornati u inċiżivi biex jiġi żgurat li l-Patt tas-Sindki u forom oħrajn ta’ kooperazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali relatata mal-klima u mal-ambjent jiġu rikonoxxuti bħala marka ta’ sostenibbiltà u bħala prova ta’ eċċellenza għall-azzjoni klimatika, fejn jinkisbu wħud mir-riżultati mixtieqa; |
| --- | --- |

24.

Tranżizzjoni interattiva għan-newtralità klimatika

| 25. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u l-Uffiċċju tal-Patt jippromovu miżuri biex jgħinu lill-firmatarji li jkunu qed jiffaċċjaw diffikultajiet biex jilħqu l-miri li impenjaw ruħhom għalihom meta ffirmaw il-Patt tas-Sindki minħabba raġunijiet mhux previsti lil hinn mill-kontroll tagħhom; |
| --- | --- |

25.

| 26. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki biex isaħħu aktar l-attivitajiet ta’ taħriġ u taħriġ mill-ġdid tal-firmatarji, filwaqt li jippruvaw jingħelbu kemm jista’ jkun l-ostakli lingwistiċi. Ifakkar li għandha tingħata attenzjoni partikolari lis-suġġett tal-adattament għat-tibdil fil-klima u tal-faqar enerġetiku, li għadhom argumenti relattivament ġodda u għalhekk huma partikolarmanet impenjattivi għall-maġġoranza tal-firmatarji; |
| --- | --- |

26.

| 27. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki biex isaħħu aktar il-grupp ta’ esperti ġejin mil-livell lokali (6) (group of practitioners) u jagħmluh aktar trasparenti, billi l-kompożizzjoni tiegħu tkun pubblika: dan il-grupp huwa riżorsa importanti ħafna biex jiġi żgurat li l-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet fil-Patt tas-Sindki jsegwi approċċ minn isfel għal fuq u li l-ħtiġijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu kkunsidrati kif suppost. Il-Kummissjoni Ewropea tista’ tikkunsidra l-organizzazzjoni ta’ attività ta’ taħriġ ta’ livell għoli għall-esperti fil-marġini tal-laqgħat eżistenti u bil-għan li dawn jiġu kkomplementati. Dan it-taħriġ, li għandu jiffoka b’mod partikolari fuq l-għajnuna lill-esperti ġejjin minn komunitajiet żgħar, jista’ jiġi organizzat bl-appoġġ tal-membri msieħba fil-grupp akkademiku (Academia corner) tal-komunità tal-Patt tas-Sindki; |
| --- | --- |

27.

| 28. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt biex jiżviluppaw aktar ir-rwol tal-hekk imsejħa “rokna akkademika” li għandha l-għan li toħloq rabtiet bejn l-istituzzjonijiet akkademiċi u ta’ riċerka u l-awtoritajiet lokali u reġjonali; ifakkar li tali rabtiet huma ta’ importanza fundamentali għall-iżvilupp tal-għarfien u tal-kompetenzi li huma meħtieġa għat-tranżizzjonijiet, u li jeħtieġ ukoll li jissaħħaħ l-appoġġ kemm għar-riċerka kif ukoll għall-istudji, u għad-disseminazzjoni tar-riżultati ta’ tali attivitajiet fost il-komunità usa’ tal-Patt; |
| --- | --- |

28.

| 29. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki jkomplu jippromovu u jxerrdu l-prattiki ta’ azzjonijiet tajba bi spejjeż baxxi li għandhom jiġi implimentati, pereżempju billi jiġu introdotti kriterji ta’ sostenibbiltà fl-attivitajiet diġà eżistenti jew ipprogrammati mill-muniċipalità, u li ta’ spiss ma jirrikjedux sorsi ġodda ta’ finanzjament, iżda allokazzjoni aħjar tar-riżorsi disponibbli biss. F’dan ir-rigward, il-Kumitat jiġbed l-attenzjoni dwar l-importanza ta’applikazzjoni sistematika tal-akkwist pubbliku ekoloġiku u sostenibbli. Tkun ta’ għajnuna wkoll gwida għall-iżvilupp ta’ stimi tal-ħin tal-persunal u l-ispejjeż relatati sabiex tiżdied il-parteċipazzjoni u s-sorveljanza politika; |
| --- | --- |

29.

| 30. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiffoka iżjed mill-qrib fuq l-aspett soċjali, bil-punt ta’ tluq ikun il-faqar enerġetiku, iżda inkluża wkoll is-saħħa, il-vulnerabbiltà għat-tibdil fil-klima, l-immaniġġjar tar-riskji u l-kwalità tal-ħajja; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki jsaħħu l-involviment tal-iskejjel u taċ-ċentri ta’ edukazzjoni tal-livelli kollha fl-iżvilupp, l-implimentazzjoni u r-reviżjoni tas-SECAPs. Dan se jkun kruċjali biex tinħoloq bidla fl-imġiba fuq perjodu twil ta’ żmien, li hija meħtieġa biex tiggarantixxi tranżizzjoni effettiva għan-newtralità klimatika, kif ġie ċċarat kif imiss fl-istrateġija fit-tul għall-2050; |
| --- | --- |

31.

| 32. | itenni li huwa kruċjali li jiġi adottat approċċ “spiral b’ħamsa” bl-għan li jinħolqu pjani ta’ azzjoni effettivi u tajbin għall-futur li jkunu kapaċi jimmaniġġjaw il-kumplessità tat-tranżizzjoni li hija meħtieġa: dan jirrikjedi l-involviment tal-amministrazzjoni pubblika, tal-industrija, tal-universitajiet, tal-NGOs u taċ-ċittadini. Għaldaqstant, il-Kumitat jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki jsaħħu r-rwol formali tas-settur privat, ta’ awtoritajiet pubbliċi mhux muniċipali oħra (istituzzjonijiet tas-saħħa, strutturi ta’ riċerka etċ), ta’ organizzazzjonijiet mingħajr skop ta’ qligħ u tas-soċjetà ċivili, fl-iżvilupp u l-implimentazzjoni tas-SECAPs; |
| --- | --- |

32.

Ippjanar sistematiku appoġġjat minn strumenti finanzjarji adatti

| 33. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki jipproponu miżuri biex jiġu promossi rabtiet aktar mill-qrib mal-attivitajiet ta’ ppjanar fil-livell lokali u reġjonali, abbażi ta’ pjani għall-mobbiltà sostenibbli u l-ippjanar urban. F’dan ir-rigward, il-Kumitat josserva li r-rapport IPCC reċenti dwar it-tibdil fil-klima u l-art (7) jisħaq iżjed fuq ir-rwol kruċjali tal-politiki tal-użu tal-art fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima. Josserva wkoll li s-SECAPs għandhom ikunu strument operattiv, flessibbli u dinamiku, għall-amministrazzjonijiet lokali, marbuta mill-qrib mal-pjani u l-programmi l-oħra; |
| --- | --- |

33.

| 34. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tqis li l-qafas tas-setgħat għall-mitigazzjoni u l-adattament huwa fil-parti l-kbira fil-livell lokali. Dan jeħtieġ li jiġi rikonoxxut sabiex jingħata l-importanza li għandhom s-SECAPs fis-sistema ta’ finanzjament tal-pajjiżi differenti; |
| --- | --- |

34.

| 35. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki jsaħħu l-viżjoni tas-SECAP, u jagħmluh dokument strateġiku globali li għandu jiġi inkluż, b’mod orizzontali, fl-ippjanar ġenerali tal-amministrazzjoni lokali, fid-dawl tad-diversi ħtiġijiet lokali. Kull azzjoni għandha tirreferi għal pjani jew strumenti speċifiċi li diġà jeżistu fil-muniċipalità. Is-SECAPs jistgħu jiddefinixxu wkoll kriterji kwalitattivi jew kwantittattivi biex jappoġġjaw proċessi ta’ ppjanar u teħid tad-deċiżjonijiet fil-muniċipalità bl-għan li jintlaħqu l-għanijiet tal-Patt tas-Sindki; |
| --- | --- |

35.

| 36. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tirrikonoxxi u tippremja l-isforzi tal-firmatarji, tal-koordinaturi u tas-sostenituri fl-istrumenti finanzjarji tal-UE l-aktar rilevanti. L-Istati Membri għandhom ukoll jitħeġġu jagħmlu l-istess, bl-għan li jiġu implimentati b’mod korrett il-pjani nazzjonali tagħhom dwar il-klima u l-enerġija; |
| --- | --- |

36.

| 37. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tagħti rwol akbar lir-reġjuni li huma elementi importanti f’sistema ta’ governanza f’diversi livelli; jitlob lill-Kummissjoni biex, f’dan il-kuntest, tipprevedi inċentivi bħall-kondiviżjoni tal-piżijiet biex tħeġġeġ lir-reġjuni jilħqu l-miri ta’ tnaqqis tas-CO2; iqis barra minn hekk li l-Fondi SIE għandhom jinkludu l-mekkaniżmi biex tiġi appoġġjata l-attività tal-koordinaturi reġjonali; |
| --- | --- |

37.

| 38. | iqis li l-implimentazzjoni ta’ SECAP fis-seħħ, jew pjan ekwivalenti dwar l-enerġija u l-klima, għandha tkun prerekwiżit għall-aċċess għall-programmi ta’ finanzjament rilevanti kollha (City Facility, Orizzont Ewropa, Life, etċ.); |
| --- | --- |

38.

| 39. | ifakkar li n-natura trasversali ta’ pjani ta’ azzjoni relatati mal-klima tista’ twassal biex ħafna mill-azzjonijiet ikunu eliġibbli għall-appoġġ mill-fondi tal-UE għall-iżvilupp rurali u l-azzjoni marittima: iħeġġeġ għalhekk lill-Koordinaturi tal-Patt biex ikomplu jesploraw din il-possibbiltà u lill-Uffiċċju tal-Patt tas-Sindki biex jipprovdi gwida f’dan ir-rigward; |
| --- | --- |

39.

| 40. | jistieden lill-Parlament Ewropew biex jesplora l-kooperazzjoni possibbli mal-KtR u l-membri tiegħu fil-kuntest tal-proġett tal-Ambaxxaturi tal-Patt tal-KtR sabiex tiżdied il-portata u l-viżibilità tal-appoġġ politiku għall-Patt; |
| --- | --- |

40.

| 41. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tipprovdi lir-reġjuni gwidi ċari, biex permezz tal-involviment tad-Direttorati Ġenerali kompetenti kollha tiġi żviluppata linja gwida dwar kif għandu jiġi appoġġjat it-twettiq tas-SECAPs permezz tal-Programmi Operattivi Reġjonali tal-FEŻR u l-FSE, jiġu skambjati prattiki tajbin u jinħolqu professjonisti għall-appoġġ tal-muniċipalitajiet; |
| --- | --- |

41.

| 42. | jistieden lill-BEI jsaħħaħ iżjed il-komunikazzjoni mal-kKomunità tal-Patt tas-Sindki, bl-għan li tissaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet lokali u reġjonali li jużaw bl-aħjar mod l-istrumenti tal-BEI, bl-attenzjoni speċjali tkun fuq l-iżvilupp ta’ strumenti biex jiġu appoġġjati l-awtoritajiet lokali żgħar u ta’ daqs medju; |
| --- | --- |

42.

| 43. | jilqa’ bi pjaċir it-twaqqif taċ-Ċentru Ewropew ta’ Konsulenza għall-Investimenti (EIAH) (8), li jissodisfa l-bżonn qawwi ta’ appoġġ u gwida li għandhom l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-qasam tal-opportunitajiet ta’ finanzjament. Josserva madankollu li dan l-istrument jidher li s’issa kellu impatt limitat fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali. Jistieden għaldaqstant lill-Kummissjoni Ewropea teżamina r-raġunijiet għal dan u toħloq sinerġiji akbar bejn dan l-istrument u l-inizjattivi minn isfel għal fuq, b’mod partikolari mal-Patt tas-Sindki, u josserva li jinsab lest li jappoġġja lill-Kummissjoni Ewropea fil-promozzjoni ulterjuri tal-istrument u fl-analiżi tal-istrateġiji biex dan jaħdem aħjar. |
| --- | --- |

43.

Brussell, il-5 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  https://www.ipcc.ch/2018/10/08/summary-for-policymakers-of-ipcc-special-report-on-global-warming-of-1-5c-approved-by-governments/

1

(2)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=CELEX%3A52018DC0773

2

(3)  https://www.un.org/sustainabledevelopment/

3

(4)  https://ec.europa.eu/info/eu-regional-and-urban-development/topics/cities-and-urban-development_mt

4

(5)  https://urban.jrc.ec.europa.eu/#/en

5

(6)  https://www.eumayors.eu/about/support-the-community/group-of-practitioners.html

6

(7)  IPCC Special Report on Climate Change and Land (Rapport Speċjali tal-IPCC dwar it-Tibdil fil-Klima u l-Art).

7

IPCC Special Report on Climate Change and Land (Rapport Speċjali tal-IPCC dwar it-Tibdil fil-Klima u l-Art).

(8)  https://eiah.eib.org/about/initiative-urbis.htm

8

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/36 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/36

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Xogħol fuq pjattaforma diġitali — l-isfidi regolatorji lokali u reġjonali

(2020/C 79/07)

| Relatur | : | Dimitrios BIRMPAS (EL/PSE), Kunsillier Muniċipali ta’ Egaleo |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Dimitrios BIRMPAS (EL/PSE), Kunsillier Muniċipali ta’ Egaleo

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Introduzzjoni

| 1. | jenfasizza li l-ekonomija tal-pjattaformi diġitali hija parti integrali tal-ekonomija Ewropea u l-importanza ekonomika u soċjali tagħha se tkompli tikber b’mod sinifikanti fil-ġejjieni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jirrimarka li l-ekonomija tal-pjattaformi hija deskritta mill-Kummissjoni Ewropea bħala “mudelli ta’ negozju fejn l-attivitajiet huma ffaċilitati minn pjattaformi kollaborattivi” (1). Skont l-istess sors, il-pjattaformi kollaborattivi joħolqu suq miftuħ għall-użu temporanju ta’ prodotti jew servizzi ta’ spiss ipprovduti minn individwi privati. L-ekonomija kollaborattiva tinvolvi tliet kategoriji ta’ atturi: (i) fornituri tas-servizzi, li jikkondividu assi, riżorsi, ħin u/jew ħiliet — dawn jistgħu jkunu individwi privati li qed joffru servizzi fuq bażi okkażjonali jew fornituri tas-servizzi li jaġixxu fil-kapaċità professjonali tagħhom; (ii) utenti ta’ tali servizzi; u (iii) intermedjarji li jikkollegaw — permezz ta’ pjattaforma onlajn — fornituri tas-servizzi mal-utenti aħħarin u jiffaċilitaw it-tranżazzjonijiet bejniethom (“pjattaformi kollaborattivi”); |
| --- | --- |

2.

| 3. | jirrimarka wkoll li l-OECD tiddefinixxi l-pjattaforma bħala servizz diġitali li jiffaċilita l-interazzjonijiet bejn żewġ settijiet ta’ utenti jew aktar distinti iżda interdipendenti (ditti jew individwi) li jinteraġixxu permezz tas-servizz fuq l-Internet (2); |
| --- | --- |

3.

| 4. | jirrimarka li l-użu tal-pjattaformi diġitali biex jiġu kkoordinati t-tipi kollha ta’ attività ekonomika qed jikber mat-tixrid esponenzjali tal-użu tal-Internet; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jirrikonoxxi li ż-żieda tax-xogħol fuq pjattaforma diġitali tista’ tiġi spjegata mill-fatt li huwa joffri firxa ta’ vantaġġi kemm għal min iħaddem kif ukoll għall-ħaddiema fid-dawl tal-ħtieġa għal suq tax-xogħol flessibbli; Skont il-Eurofound (3), ix-xogħol fuq pjattaforma jġib miegħu wkoll għadd ta’ opportunitajiet għas-suq tax-xogħol, bħalma huma l-aċċess faċli għas-suq tax-xogħol, is-sors ta’ dħul addizzjonali, stimolu għax-xogħol indipendenti, il-flessibbiltà tal-ħin tax-xogħol u l-prevenzjoni tad-diskriminazzjoni tal-ħaddiema abbażi tal-etniċità, tad-diżabbiltà iżda wkoll tas-sitwazzjoni ġeografika. Barra minn hekk, kif enfasizzat miċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka (JRC) (4), peress li ħafna ħaddiema tal-pjattaforma huma minn gruppi vulnerabbli ta’ persuni li jfittxu impjieg (żgħażagħ, nisa, persuni minn reġjuni remoti), ix-xogħol fuq pjattaforma jista’ jinfluwenza b’mod pożittiv l-integrazzjoni fis-suq tax-xogħol ta’ tali gruppi u jiffaċilita tranżizzjonijiet għal forom aktar stabbli ta’ impjieg, dment li jiġu stabbiliti miżuri adatti biex jiġu żgurati kundizzjonijiet deċenti tax-xogħol; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jirrikonoxxi li l-proliferazzjoni rapida ta’ pjattaformi ta’ xogħol diġitali f’dawn l-aħħar snin qajmet għadd ta’ mistoqsijiet dwar il-funzjonament tagħhom u l-benefiċċji li jirriżultaw mir-riorganizzazzjoni tax-xogħol li jwasslu għaliha dawn il-pjattaformi, flimkien mar-riskji assoċjati; |
| --- | --- |

6.

| 7. | jinnota li, skont il-Eurofound (5), minħabba l-arranġament ta’ ħidma speċifiku għall-ħaddiema tal-pjattaforma, abbażi tal-kompiti mwettqa fuq bażi ad hoc, hemm inċertezza akbar dwar id-drittijiet u l-livell ta’ protezzjoni soċjali, il-kundizzjonijiet tax-xogħol, jew l-istabbiltà tal-impjieg; |
| --- | --- |

7.

| 8. | isostni li huwa meħtieġ qafas komprensiv li jiżgura l-protezzjoni soċjali u d-drittijiet soċjali tal-ħaddiema kollha (mis-saħħa u s-sigurtà sal-aċċess għat-tagħlim tul il-ħajja), sabiex jinħolqu kundizzjonijiet ekwi għall-ekonomija tal-pjattaformi u għall-ekonomija offlajn “tradizzjonali”, bl-istess drittijiet u obbligi għall-partijiet interessati kollha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | jenfasizza li impjieg indipendenti falz (li xi kultant jissejjaħ ukoll impjieg indipendenti moħbi jew fittizju) jirreferi għal każijiet fejn individwi huma klassifikati bħala li jaħdmu għal rashom iżda, prattikament, jaħdmu bħala impjegati. Jeħtieġ li tintemm għalkollox il-klassifikazzjoni żbaljata intenzjonata tal-ħaddiema minn min iħaddem bil-għan li jiġu evitati r-regolamenti tal-impjieg, l-obbligi fiskali u r-rappreżentanza tal-ħaddiema, kif ukoll it-trasferiment tar-riskju fuq il-ħaddiema u/jew il-kisba ta’ vantaġġ kompetittiv. |
| --- | --- |

9.

| 10. | jafferma mill-ġdid li d-dritt tal-ħaddiema kollha għal trattament ġust u ugwali rigward il-kundizzjonijiet tax-xogħol, aċċess għal protezzjoni soċjali u taħriġ — irrispettivament mit-tip u t-tul ta’ żmien tar-relazzjoni ta’ impjieg — flimkien mad-dritt għal pagi ġusti li jipprovdu għal livell ta’ għajxien deċenti, huwa stabbilit fil-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali (6), appoġġjat b’mod unanimu mill-Istati Membri kollha tal-UE; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jinnota d-diffikultajiet li jiffaċċjaw l-hekk imsejħa “ħaddiema awtonomi” (own-account workers) biex ikollhom rappreżentazzjoni kollettiva, u jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-akbar sfida li qed jiffaċċjaw l-imsieħba soċjali hija li jilħqu lill-ħaddiema fis-settur informali u fil-forom ġodda emerġenti ta’ impjieg, bħalma huma l-ħaddiema tal-pjattaforma (7); jitlob għalhekk li jittieħdu miżuri biex jitrawwem u jiġi ffaċilitat id-djalogu soċjali għal dan is-settur tas-suq tax-xogħol; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jargumenta li inizjattiva Ewropea konġunta biex tirregola x-xogħol fuq pjattaformi diġitali għandha tiżgura rispons koordinat mill-Istati Membri għall-isfidi legali li jirriżultaw mill-bidliet teknoloġiċi li għaddejjin bħalissa fis-suq tax-xogħol; huwa konxju tal-opportunitajiet li joffru t-teknoloġiji ġodda, bħall-intelliġenza artifiċjali, f’termini ta’ appoġġ professjonali, żvilupp tal-għarfien u taħriġ; jenfasizza wkoll il-ħtieġa li jiġu ġestiti b’mod xieraq l-impatti negattivi ta’ teknoloġiji ġodda fuq il-ħaddiema tal-pjattaforma, peress li ż-żieda fl-inċidenza ta’ teknoloġiji bħal dawn, inkluża l-intelliġenza artifiċjali, tissoġġetta lil dawn il-ħaddiema għal deċiżjonijiet determinati fil-parti l-kbira minn algoritmi ta’ intelliġenza artifiċjali; |
| --- | --- |

12.

| 13. | jingħaqad mal-appell tal-ILO għall-istabbiliment ta’ sistema ta’ governanza internazzjonali li tirrikjedi li d-detenturi ta’ pjattaformi diġitali jirrispettaw ċerti drittijiet u protezzjonijiet minimi u li jirregolaw l-użu tad-data u r-responsabbiltà algoritmika fid-dinja tax-xogħol. Dan għandu jindirizza kwistjonijiet ta’ rappreżentazzjoni kollettiva ta’ ħaddiema tal-pjattaforma kif ukoll kwistjonijiet marbuta mal-intelliġenza artifiċjali, billi jirrikjedi l-applikazzjoni ta’ approċċ ta’ “human-in-command”, li jiżgura li d-deċiżjonijiet finali li jaffettwaw ix-xogħol jittieħdu mill-bnedmin (8); jilqa’, fl-istess ħin, l-inizjattivi nazzjonali u sottonazzjonali (9), kif ukoll inizjattivi bbażati fuq pjattaforma li jniedu kodiċi ta’ kondotta għall-crowd sourcing u l-crowd working; |
| --- | --- |

13.

| 14. | jikkondividi l-fehma espressa fil-konklużjonijiet tal-Kunsill Impjiegi, Politika Soċjali, Saħħa u Affarijiet tal-Konsumatur (EPSCO) tal-24 ta’ Ottubru 2019 dwar il-ħtieġa li jissaħħu “l-istituzzjonijiet tax-xogħol, b’mod partikolari l-amministrazzjoni u l-ispezzjoni tax-xogħol, u l-promozzjoni tal-implimentazzjoni effettiva tal-istandards internazzjonali tax-xogħol għall-protezzjoni tal-ħaddiema kollha, inkluż fil-forom ġodda ta’ xogħol, u t-tranżizzjoni minn ekonomija informali għal dik formali” (10). Jaqbel ukoll dwar il-ħtieġa li tiġi żgurata “privatezza xierqa u protezzjoni tad-data personali, u li jingħata rispons, fejn xieraq, għal sfidi u opportunitajiet, speċjalment fil-kuntest tat-trasformazzjoni diġitali tax-xogħol, inkluż xogħol fuq pjattaforma diġitali” (11); |
| --- | --- |

14.

| 15. | jilqa’ l-intenzjoni tal-President il-ġdid tal-Kummissjoni Ewropea, Ursula von der Leyen, kif iddikjarat fil-ftuħ tas-sessjoni tal-Parlament Ewropew tas-16 ta’ Lulju 2019, li ttejjeb il-kundizzjonijiet ta’ xogħol tal-ħaddiema tal-pjattaforma, l-aktar billi ssir enfasi fuq il-ħiliet u l-edukazzjoni (12); jistenna, madankollu, li t-titjib f’dawn il-kundizzjonijiet imur lil hinn mill-oqsma ta’ politika msemmija hawn fuq u jinkludi proposta mill-Kummissjoni l-ġdida biex jiġu indirizzati l-kundizzjonijiet tax-xogħol tal-ħaddiema tal-pjattaforma u jiġu indirizzati b’mod attiv forom ġodda ta’ prekarjetà (13); |
| --- | --- |

15.

| 16. | jindika l-ħtieġa ġenerali li l-oqfsa legali attwali fil-livell tal-UE jiġu aġġornati (jiġifieri d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku, id-Direttiva dwar is-Servizzi) bħala reazzjoni għall-espansjoni rapida tal-ekonomija kollaborattiva u għall-isfidi imposti minn pjattaformi li joperaw globalment; L-analiżi tal-effettività tal-leġislazzjoni eżistenti tal-UE li tista’ tapplika wkoll għax-xogħol fuq pjattaforma, pereżempju d-Direttiva dwar Kondizzjonijiet tax-Xogħol Trasparenti u Prevedibbli, u l-immappjar preċiż ta’ forom eżistenti ta’ xogħol fuq pjattaforma jikkostitwixxu prerekwiżit ewlieni għal kwalunkwe aġġornament tal-qafas legali; |
| --- | --- |

16.

Klassifikazzjoni tal-ħaddiema u l-kuntratti

| 17. | jirreferi għal Opinjoni preċedenti li fiha huwa enfasizza li “xi mudelli intraprenditorjali ta’ ekonomija kollaborattiva (...) joħolqu esternalitajiet negattivi qawwija fil-livell soċjali u tal-impjieg, b’mod partikolari billi jabbużaw mill-kunċett ta’ “impjieg indipendenti”, u jisfruttaw id-disparitajiet soċjali fost il-ħaddiema” (14); |
| --- | --- |

17.

| 18. | jirreferi wkoll għal pożizzjoni preċedenti tal-KtR, u jindika li “bosta forom tal-impjiegi fl-ekonomija kollaborattiva huma kklassifikati bħala impjieg dipendenti u attività ta’ xogħol li wieħed iwettaq għal rasu”, li “jqajjem kwistjonijiet importanti fir-rigward tal-kundizzjonijiet tax-xogħol, is-saħħa u s-sigurtà, il-benefiċċji tal-assigurazzjoni tas-saħħa, il-ħlas f’każ ta’ mard, il-benefiċċji tal-qgħad u l-pensjonijiet” (15); |
| --- | --- |

18.

| 19. | jinnota li fid-Dokument ta’ Riflessjoni dwar id-Dimensjoni Soċjali tal-Ewropa (16), il-Kummissjoni Ewropea tirrimarka li t-tisħiħ ta’ din id-dimensjoni jirrikjedi li l-UE taqbel dwar “regoli komuni li jiddeterminaw l-istatus tal-impjieg ta’ ħaddiema ta’ pjattaforma diġitali. Dan jippermetti lin-negozji biex jisfruttaw bis-sħiħ il-potenzjal ta’ suq diġitali Ewropew uniku”; |
| --- | --- |

19.

| 20. | jenfasizza li, peress li ż-żgħażagħ huma aktar familjari mat-trasformazzjoni diġitali u mal-iżviluppi teknoloġiċi, huma jaraw ix-xogħol fuq pjattaformi diġitali u l-flessibbiltà li spiss toffri bħala opportunità ta’ impjieg attraenti, minkejja n-nuqqas ta’ drittijiet tax-xogħol definiti b’mod ċar. Għandu jiġi nnutat li l-ħaddiema tal-pjattaforma llum huma bħala medja 10 snin iżgħar minn dawk li jaħdmu offlajn (17), u li n-nuqqas ta’ qafas ċar li jiddefinixxi dawn id-drittijiet għalhekk iżid l-impjieg prekarju fost iż-żgħażagħ; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jirrikonoxxi l-kumplessità tar-relazzjonijiet kuntrattwali dwar il-pjattaformi diġitali, iżda jirrimarka li l-mudelli ta’ impjieg, li huma varjati ħafna, tal-ekonomija tradizzjonali huma rregolati minn regoli bażiċi komuni li japplikaw bl-istess mod għall-operaturi kollha. Għalhekk, il-Kumitat tar-Reġjuni jitlob li jiġu estiżi d-dispożizzjonijiet fundamentali tax-xogħol u soċjali għall-ekonomija tal-pjattaformi u l-ħaddiema tagħha, filwaqt li jenfasizza l-ħtieġa li jiġu indirizzati l-effetti soċjali tas-Suq Uniku Diġitali fil-livell Ewropew. Regolamentazzjoni proporzjonata fil-livell nazzjonali u fejn meħtieġ — minħabba d-dimensjoni transnazzjonali tal-ekonomija diġitali — qafas Ewropew li jindirizzaw l-isfidi regolatorji fil-qasam tax-xogħol fuq pjattaformi diġitali se joħolqu kundizzjonijiet ekwi bejn l-ekonomija tradizzjonali u l-ekonomija tal-pjattaformi diġitali u se jindirizzaw id-dumping soċjali. Tali qafas regolatorju għandu jipprevedi wkoll il-projbizzjoni ta’ klawżoli ta’ esklużjoni li jimpedixxu lill-ħaddiema milli jikkooperaw ma’ pjattaformi oħra; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jenfasizza li tali regolamentazzjoni għandha tindirizza kwistjonijiet regolatorji importanti bħall-oneru tal-prova dokumentata tar-relazzjoni ta’ impjieg (u konsegwentement ta’ kwalunkwe klassifikazzjoni żbaljata), tal-evalwazzjoni tas-suppożizzjoni konfutabbli tal-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ impjieg, l-organizzazzjoni ta’ xogħol permezz ta’ relazzjonijiet kuntrattwali li jinkludu klawżoli inġusti, kif ukoll il-kwistjoni tas-sjieda u l-portabbiltà tad-data dwar il-profil u l-prestazzjoni ta’ ħaddiem tal-pjattaforma. Barra minn hekk, tista’ tindirizza l-kwistjoni tal-kontribuzzjonijiet tas-sigurtà soċjali ta’ min iħaddem, fir-rigward tal-forza tax-xogħol ġenerali involuta u irrispettivament mill-istatus tal-impjieg, billi tqis il-kwalità tal-arranġamenti tax-xogħol. Sabiex titqies il-possibbiltà ta’ attività diġitali transfruntiera u biex id-Direttiva dwar l-Istazzjonar ta’ Ħaddiema (18) tkun tista’ tapplika, għandu jkun possibbli li ssir distinzjoni bejn il-“post tal-impjieg” u l-“post tal-għoti tas-servizzi” bħala garanzija minima ta’ drittijiet tax-xogħol; |
| --- | --- |

22.

| 23. | jinnota li d-determinazzjoni tal-eżistenza ta’ relazzjoni ta’ impjieg għandha tkun ibbażata fuq definizzjonijiet fil-liġi, fil-ftehimiet kollettivi jew fil-prattika fis-seħħ f’kull Stat Membru, filwaqt li titqies il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja (19). Il-ġurisprudenza tistabbilixxi li l-ħaddiema tal-pjattaforma jistgħu jkunu koperti wkoll jekk jissodisfaw il-kriterji rilevanti. Jikkondividi l-fehma tal-Parlament Ewropew “li d-determinazzjoni tal-eżistenza ta’ relazzjoni tax-xogħol tkun iggwidata mill-fatti relatati mat-twettiq effettiv tax-xogħol u mhux mid-deskrizzjoni mill-partijiet tar-relazzjoni” (20). Jaqbel ukoll li “l-abbuż tal-istatus ta’ persuni li jaħdmu għal rashom, kif definit fil-liġi nazzjonali, sew fil-livell nazzjonali jew f’sitwazzjonijiet transkonfinali, huwa forma ta’ xogħol iddikjarat b’mod falz li sikwit ikun assoċjat ma’ xogħol mhux iddikjarat [...] sabiex jiġu evitati ċerti obbligi legali jew fiskali” (21). Jaqbel, għalhekk, mal-ħtieġa li jkun hemm linji gwida fil-livell Ewropew biex jiġi miġġieled dan il-fenomenu; |
| --- | --- |

23.

| 24. | jilqa’ b’sodisfazzjon il-fatt li l-biċċa l-kbira tal-Istati Membri tal-UE għandhom reġimi tal-paga minima stabbiliti bil-liġi jew li ntlaħaq ftehim dwarhom permezz ta’ negozjar kollettiv. Il-kwistjonijiet relatati mal-iffissar tal-pagi huma fil-kompetenza u r-responsabbiltà tal-Istati Membri u/jew l-imsieħba soċjali nazzjonali. Għalhekk jeħtieġ li jiġu rispettati bis-sħiħ l-awtonomija tal-imsieħba soċjali u d-dritt tagħhom li jikkonkludu ftehimiet kollettivi dwar il-pagi (22); |
| --- | --- |

24.

| 25. | jappoġġja l-ħolqien ta’ grupp ta’ ħidma speċjali biex jeżamina u jissorvelja r-relazzjonijiet ta’ impjieg u l-klassifikazzjoni tal-ħaddiema tal-pjattaformi diġitali, bħala parti mill-ħidma tal-Osservatorju tal-UE dwar l-Ekonomija tal-Pjattaformi Onlajn, stabbilit b’deċiżjoni tal-Kummissjoni (23). L-Osservatorju, li huwa magħmul minn grupp ta’ esperti indipendenti dwar l-ekonomija tal-pjattaformi onlajn u tim iddedikat ta’ uffiċjali tal-Kummissjoni, diġà beda l-ħidma tiegħu u jipprovdi pariri u għarfien espert lill-Kummissjoni dwar l-iżviluppi fl-ekonomija tal-pjattaformi onlajn. Il-Kumitat tar-Reġjuni jista’ jikkontribwixxi għall-ħidma tal-grupp permezz tal-aħjar prattiki fil-livell lokali, reġjonali u transfruntier li, fost affarijiet oħra, issaħħaħ l-iżvilupp tal-ħiliet għall-persunal tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; jitlob, għalhekk, status ta’ osservatur fi ħdan l-Osservatorju; |
| --- | --- |

25.

Id-dimensjoni reġjonali u lokali

| 26. | jinnota li l-iżvilupp u l-espansjoni kontinwi tal-attivitajiet ekonomiċi fejn il-pjattaformi diġitali qed jippenetraw qed iħallu impatt fil-livell lokali u reġjonali, u għalhekk għandhom ikunu rregolati wkoll fil-livell tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, fil-qafas tal-kompetenzi tagħhom, b’mod partikolari fir-rigward tat-tassazzjoni u l-ippjanar urban; |
| --- | --- |

26.

| 27. | jistieden lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jipprovdu soluzzjonijiet għall-isfidi soċjali u tal-impjieg li jirriżultaw mix-xogħol fuq pjattaformi diġitali, permezz ta’ miżuri ta’ appoġġ soċjali għal forom mhux standard ta’ impjieg, u miżuri sabiex jiġu pprojbiti l-forom irregolari u xi drabi illegali tal-impjieg (pereżempju, impjieg indipendenti fittizju) fuq dawn il-pjattaformi diġitali, bil-għan li jiġu garantiti d-drittijiet tal-ħaddiema tal-pjattaforma b’mod individwali u kollettiv; |
| --- | --- |

27.

| 28. | iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala fornituri u riċevituri ta’ firxa wiesgħa ta’ servizzi onlajn, spiss permezz ta’ pjattaformi diġitali, biex jinkorporaw diskriminazzjoni pożittiva fir-rigward ta’ pjattaformi soċjalment responsabbli, kif ukoll kriterji soċjali rigward il-kundizzjonijiet tax-xogħol fuq pjattaforma fil-kriterji tagħhom għall-għoti ta’ kuntratti pubbliċi; |
| --- | --- |

28.

| 29. | iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali, bħala fornituri tas-servizzi, jifformulaw kuntratti ta’ impjieg li jistgħu jservu bħala mudell għal impjegaturi lokali oħra; |
| --- | --- |

29.

| 30. | iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jfasslu politiki dwar l-impjieg, it-tagħlim tul il-ħajja u l-politiki soċjali li jżommu l-pass mad-diġitalizzazzjoni tas-swieq tax-xogħol, u li jirriflettuha; |
| --- | --- |

30.

| 31. | iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali biex, fil-qafas tal-kompetenzi tagħhom, jeliminaw l-użu frawdolenti tal-klassifikazzjoni tal-ħaddiema permezz tal-ispettorat tax-xogħol jew korp jew istituzzjoni ekwivalenti. |
| --- | --- |

31.

Brussell, il-5 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni Aġenda Ewropea għall-Ekonomija Kollaborattiva (COM(2016)356 final).

1

Aġenda Ewropea għall-Ekonomija Kollaborattiva

(2)  OECD Employment Outlook 2019.

2

OECD Employment Outlook 2019.

(3)  Eurofound, 2019, Platform work: Maximising the potential while safeguarding standards? https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef19045en.pdf

3

(4)  JRC, 2018, Platform Workers in Europe https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC112157/jrc112157_ pubsy_platform_workers_in_europe_science_for_policy.pdf

4

(5)  Eurofound, 2018, Employment and working conditions of selected types of platform work, https://www.eurofound.europa.eu/publications/report/2018/employment-and-working-conditions-of-selected-types-of-platform-work

5

(6)  Kapitolu II: Kundizzjonijiet tax-xogħol ġusti, paragrafi 5 u 6 (https://ec.europa.eu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_mt).

6

(7)  Studju tal-Parlament Ewropew dwar “EU and ILO: Shaping the Future of Work”, 2019 (http://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/EMPL/DV/2019/09-03/IPOL_STU2019638407_EN.pdf)

7

(8)  Il-Kummissjoni Globali tal-ILO dwar il-Futur tax-Xogħol, “Work for a brighter future”, 2019. http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—dgreports/—cabinet/documents/publication/wcms_662410.pdf

8

(9)  Eżempju interessanti huwa l-inizjattiva tal-belt ta’ Milan li, fl-2018, nediet ir-“Riders’ Municipal Information Counter”, l-ewwel uffiċċju fl-Italja ddedikat biex jisma’ lill-ħaddiema tal-pjattaforma fil-qasam tal-konsenja tal-ikel, u jipprovdilhom informazzjoni u konsulenza. http://www.ansa.it/lombardia/notizie/2018/07/18/a-milano-primo-sportello-per-i-rider_111a55ca-fc7b-4c16-91f7-60b1b22a3c96.html

9

(10)  Konklużjonijiet tal-Kunsill — Il-Ġejjieni tax-Xogħol: l-Unjoni Ewropea tippromwovi d-Dikjarazzjoni Ċentinarja tal-ILO (24 ta’ Ottubru 2019)

10

(11)  Idem.

11

(12)  Linji Gwida Politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss 2019-2024 (https://www.europarl.europa.eu/resources/library/media/20190716RES57231/20190716RES57231.pdf).

12

(13)  Diskors introduttorju tas-Sur Nicolas Schmit, Kummissarju nnominat għall-Impjiegi, matul is-seduta ta’ smigħ tiegħu quddiem il-Parlament Ewropew (https://multimedia.europarl.europa.eu/en/-hearing-of-nicolas-schmit-commissioner-designate-jobs-opening-statement-by-nicolas-schmit_I178011-V_v) (mhux disponibbli bil-Malti).

13

(14)  Opinjoni tal-KtR dwar L-ekonomija kollaborattiva u l-pjattaformi onlajn: viżjoni komuni tal-bliet u r-reġjuni (COR-2016-04163).

14

L-ekonomija kollaborattiva u l-pjattaformi onlajn: viżjoni komuni tal-bliet u r-reġjuni

(15)  Opinjoni tal-KtR dwar Kondizzjonijiet tax-xogħol trasparenti u prevedibbli fl-Unjoni Ewropea (COR 1129/2018).

15

Kondizzjonijiet tax-xogħol trasparenti u prevedibbli fl-Unjoni Ewropea

(16)  COM(2017)206, 26 ta’ April 2017.

16

(17)  http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC112157/jrc112157_pubsy_platform_workers_in_europe_science_for_ policy.pdf, p. 23.

17

(18)  http://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-18-2018-INIT/mt/pdf

18

(19)  http://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-43-2019-INIT/mt/pdf

19

(20)  Riżoluzzjoni leġislattiva tal-Parlament Ewropew tas-16 ta’ April 2019 dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar kondizzjonijiet tax-xogħol trasparenti u prevedibbli fl-Unjoni Ewropea. http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0379_MT.html

20

(21)  Idem.

21

(22)  Opinjoni tal-KtR dwar Standards ta’ remunerazzjoni fl-impjieg fl-UE (COR-2015-01689).

22

Standards ta’ remunerazzjoni fl-impjieg fl-UE

(23)  Id-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta’ April 2018 dwar l-istabbiliment ta’ grupp ta’ esperti għall-Osservatorju dwar l-Ekonomija tal-Pjattaformi Onlajn (C(2018) 2393 final).

23

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/40 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/40

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Qafas Ewropew għal reazzjonijiet regolatorji għall-ekonomija kollaborattiva

(2020/C 79/08)

| Relatur | : | Peter FLORIANSCHÜTZ (AT/PSE), Membru tal-Parlament Reġjonali ta’ Vjenna u membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Vjenna |
| --- | --- | --- |

Relatur

:

Peter FLORIANSCHÜTZ (AT/PSE), Membru tal-Parlament Reġjonali ta’ Vjenna u membru tal-Kunsill tal-Belt ta’ Vjenna

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jistieden lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill u lill-Kummissjoni biex iqiegħdu l-ekonomija kollaborattiva fuq quddiem nett tal-prijoritajiet tagħhom għall-mandat 2019-2024; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jinnota li l-ekonomija kollaborattiva hija bbażata fuq relazzjoni trijangulari bejn tliet kategoriji ta’ parteċipanti — klijent, fornitur u pjattaforma/intermedjarju — li hija differenti b’mod sinifikanti mill-mudell tradizzjonali ta’ “katina” u r-relazzjonijiet bilaterali bejn klijent u fornitur li fuqhom huwa bbażat il-qafas regolatorju eżistenti tal-UE; |
| --- | --- |

2.

| 3. | iqis għalhekk li l-applikazzjoni konkreta tad-dritt tal-Unjoni għal dawn il-mudelli ġodda ta’ negozju hija ’l bogħod milli tkun komprensiva u ta’ spiss diffiċli biex tiġi stabbilita, kif indikat mill-kontroversja intensa u r-rikors għall-ġustizzja li kkawżaw; |
| --- | --- |

3.

| 4. | ifakkar li fl-Opinjoni tiegħu tal-2016 (1), il-Kumitat sab li l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni “Aġenda Ewropea għall-Ekonomija Kollaborattiva” (2) ma pprovdietx tweġibiet komprensivi għal uħud mill-mistoqsijiet kruċjali mqajma mill-ekonomija kollaborattiva; jemmen li dan in-nuqqas ta’ azzjoni wassal biex deċiżjonijiet ta’ importanza politika tħallew f’idejn il-qrati aktar milli f’idejn il-leġislaturi Ewropej u reġjonali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jenfasizza l-benefiċċji li l-ekonomija kollaborattiva tista’ tipprovdi meta titħaddem b’kondizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni li jkunu regolati u ġusti, bħal pereżempju kompetizzjoni aktar b’saħħitha f’ħafna setturi b’effetti ta’ tfixkil fuq l-operaturi stabbiliti li twassal għal għażla usa’ għall-konsumaturi u inqas spejjeż, opportunitajiet aħjar ta’ impjieg u l-impatti ambjentali pożittivi li ġejjin minn użu aktar effiċjenti tal-assi u tar-riżorsi; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jinnota madankollu li barra dawn il-vantaġġi, l-ekonomija kollaborattiva għandha wkoll impatti negattivi fuq in-negozji tradizzjonali u l-komunitajiet lokali; jenfasizza li l-imminar tad-drittijiet tax-xogħol u tal-konsumatur u tal-istandards tal-protezzjoni ambjentali mhuwiex aċċettabbli fis-suq uniku u jinnota li l-Kumitat qed ifassal opinjoni separata dwar l-impjiegi u l-aspetti soċjali tax-xogħol fuq pjattaforma diġitali (3); |
| --- | --- |

6.

| 7. | iqis li l-attivitajiet ekonomiċi onlajn u offlajn għandhom jiġu ttrattati b’mod ugwali b’kundizzjonijiet ekwi fis-suq uniku. L-ekonomija kollaborattiva toffri għażla akbar lill-konsumaturi u opportunitajiet ġodda għall-intraprendituri, iżda ċ-ċittadini u n-negozji għandhom ikunu konxji tar-regoli u l-obbligi lokali applikabbli, irrispettivament minn x’tip ta’ negozju tal-pjattaforma għażlu (eż. qsim ta’ djar, vjaġġi bil-karozza, diversi servizzi domestiċi, bi skop ta’ profitt jew bla skop ta’ profitt, eċċ.); |
| --- | --- |

7.

| 8. | jiddispjaċih ħafna wkoll għall-esklużjoni tar-residenti lokali li qed isseħħ f’bosta bliet ewlenin minħabba l-prezzijiet dejjem jiżdiedu tal-proprjetà immobbli marbuta ma’ numri kbar ta’ unitajiet ta’ akkomodazzjoni li huma ddedikati għall-kiri turistiku għal żmien qasir permezz ta’ pjattaformi onlajn; |
| --- | --- |

8.

| 9. | madankollu għandu l-istess xewqa tal-Kummissjoni, espressa fl-“Aġenda għall-Ekonomija Kollaborattiva” tagħha tal-2016, li tibbilanċja ż-żewġ għanijiet tal-politika li tindirizza l-problemi attwali — u tipprovdi ċertezza tad-dritt — minn naħa waħda permezz ta’ regolamentazzjoni, u l-inkoraġġiment tal-innovazzjoni, negozji ġodda u min-naħa l-oħra, l-iżvilupp ulterjuri tal-ekonomija kollaborattiva; |
| --- | --- |

9.

| 10. | huwa tal-fehma li l-istat tad-dritt jimplika l-ħolqien kif ukoll l-infurzar effiċjenti tal-liġijiet u m’għandux ikun hemm impediment għall-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-applikazzjoni u l-infurzar tal-liġijiet Ewropej, nazzjonali jew reġjonali; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jilqa’ l-azzjoni volontarja tal-pjattaformi diġitali madwar l-Ewropa, iżda jissottolinja li din mhijiex sostitut għar-regoli ta’ qafas għal suq tassew komuni; |
| --- | --- |

11.

Qafas Ewropew b’dimensjoni territorjali

| 12. | iqis, fid-dawl ta’ dan it-tħassib, li l-qafas regolatorju eżistenti tal-UE — introdott qabel l-era tal-pjattaformi tal-ekonomija kollaborattiva — huwa effettivament skadut u ma jistax jirrispondi għall-isfidi li toħloq l-ekonomija kollaborattiva mingħajr aġġornament profond; |
| --- | --- |

12.

| 13. | jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tressaq proposti għal dan il-għan matul l-2020, fil-kuntest usa’ tal-“Att dwar is-Servizzi Diġitali” li huwa fuq l-aġenda tal-President elett tal-Kummissjoni (4), b’mod speċjali billi l-konvenjenzi tekniċi prinċipali (eż. l-ismartphones) u l-pjattaformi diġitali dehru ferm wara d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku tal-2000; |
| --- | --- |

13.

| 14. | jinnota d-dimensjoni lokali u reġjonali b’saħħitha tal-ekonomija kollaborattiva, li tinfluwenza l-ħajja ta’ kuljum, peress li ħafna mis-setturi li fihom dawn il-pjattaformi huma attivi, minn akkomodazzjoni, trasport urban, servizzi ta’ kunsinna sal-użu ta’ spazji pubbliċi, huma regolati jew intaxxati fil-livell lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

14.

| 15. | jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri joħolqu ambjent regolatorju li jinċentiva, li jippermetti li l-pjattaformi Ewropej fuq skala żgħira jagħmlu profitt aħjar mis-Suq Uniku u jespandu biex jikkontestaw b’suċċess l-atturi globali dominanti; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jitlob li l-qafas Ewropew tal-ġejjieni jagħraf din id-dimensjoni territorjali u jsaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet pubbliċi biex jieħdu azzjoni biex jirregolaw l-ekonomija kollaborattiva skont is-sitwazzjoni nazzjonali, reġjonali jew lokali tagħhom, b’rispett sħiħ tal-prinċipju tas-sussidjarjetà. L-infurzar ta’ deċiżjonijiet validi tal-qorti kontra pjattaformi tal-kiri għal żmien qasir fil-pajjiż ta’ residenza huwa sforz kbir għall-awtoritajiet lokali minħabba n-nuqqas ta’ riżorsi u ta’ kapaċità ta’ litigazzjoni fi Stat Membru ieħor tal-UE; |
| --- | --- |

16.

| 17. | jenfasizza li l-prinċipju tal-pajjiż ta’ oriġini fid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku jikkawża problemi għall-bliet u r-reġjuni. Aktar ma jkun b’saħħtu l-prinċipju tal-pajjiż ta’ oriġini, aktar iridu jkunu ċari u effettivi r-regoli għall-infurzar tal-liġi; huwa tal-fehma li hemm riskju ta’ għażla wisq selettiva meta jidħlu fis-suq uniku li fl-aħħar iwassal għal inċertezzi legali u għal telf ta’ kontroll amministrattiv għall-awtoritajiet pubbliċi fil-pajjiż ta’ destinazzjoni; |
| --- | --- |

17.

| 18. | jemmen madankollu li l-azzjoni fuq livell lokali jew nazzjonali waħedha ma tkunx tista’ tindirizza xi wħud mill-punti ta’ tħassib ewlenin li jdawru l-ekonomija kollaborattiva, u li fid-dawl ta’ dan il-fatt huwa meħtieġ qafas Ewropew ċar minbarra l-liġijiet nazzjonali u reġjonali; |
| --- | --- |

18.

| 19. | jirrakkomanda li jitwettqu Valutazzjonijiet tal-Impatt Territorjali tal-elementi kritiċi tal-Att dwar is-Servizzi Diġitali u tal-qafas Ewropew għall-ekonomija kollaborattiva; |
| --- | --- |

19.

| 20. | jissuġġerixxi wkoll, minħabba n-natura dinamika tal-ekonomija kollaborattiva, li jiddaħħal mekkaniżmu biex jimmonitorja l-implimentazzjoni tal-Att dwar is-Servizzi Diġitali u tal-qafas Ewropew għall-ekonomija kollaborattiva; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tissorvelja regolarment l-iżvilupp tal-pjattaformi kollaborattivi fir-rigward tal-konformità mar-regoli tal-kompetizzjoni, peress li fuq livell reġjonali u lokali jidher li hemm livell għoli ta’ dominanza tas-suq minn biss ftit pjattaformi; |
| --- | --- |

21.

Il-frammentazzjoni tas-suq intern

| 22. | jenfasizza li l-frammentazzjoni tas-suq intern diġà bdiet hekk kif, minkejja n-novità relattiva tal-fenomenu, kien hemm proliferazzjoni ta’ regoli għall-ekonomija kollaborattiva f’ħafna Stati Membri, bliet u reġjuni, b’inizjattivi legali u ta’ politika eżistenti jew ippjanati f’madwar żewġ terzi tal-Istati Membri diġà mill-2017, pereżempju fil-qasam tat-tassazzjoni, ir-regoli dwar l-akkomodazzjoni u l-bini, is-servizzi tat-trasport u ta’ kunsinna jew rigward l-ispazji pubbliċi (5); |
| --- | --- |

22.

| 23. | jissottolinja l-fatt li dawn id-diversi inizjattivi juru l-ħtieġa għal regolamentazzjoni ċara tal-UE fis-suq uniku; il-frammentazzjoni li tirriżulta mingħajr dan tista’ tiskoraġġixxi kemm lill-utenti kif ukoll lill-fornituri milli jieħdu vantaġġ mill-opportunitajiet offruti mill-ekonomija kollaborattiva; |
| --- | --- |

23.

| 24. | jenfasizza li t-twaqqif tal-frammentazzjoni tas-suq permezz ta’ regoli armonizzati madwar l-UE huwa kruċjali wkoll biex jiġi promoss it-tkabbir ta’ negozji iżgħar tal-ekonomija kollaborattiva, peress li l-pjattaformi kbar u multinazzjonali eżistenti huma kapaċi jadattaw aħjar għall-kumplessità regolatorja u l-bidliet grazzi għall-iskala kbira tagħhom; |
| --- | --- |

24.

| 25. | huwa konvint li l-introduzzjoni ta’ qafas ċar fuq il-livell tal-UE jagħti l-opportunità lin-negozji ġodda Ewropej biex jikbru u jkunu aktar kompetittivi fix-xena dinjija. Il-pjattaformi kollaborattivi mhux Ewropej jistħoqqilhom attenzjoni partikolari, billi l-infurzar tar-regoli f’pajjiżi terzi fil-biċċa l-kbira tal-każijiet huwa kważi impossibbli; |
| --- | --- |

25.

L-istatus tal-pjattaformi tal-ekonomija kollaborattiva

| 26. | jiddispjaċih li l-kwistjoni kruċjali tal-istatus tal-pjattaformi tal-ekonomija kollaborattiva — u għalhekk il-kwistjoni ta’ liema regoli jirregolaw l-operazzjonijiet tagħhom — s’issa tħalliet fil-biċċa l-kbira f’idejn il-qrati, għalkemm hija kwistjoni ta’ importanza politika b’implikazzjonijiet estensivi li għalihom ir-regolamentazzjoni li kienet teżisti qabel waħedha ma tistax tipprovdi tweġiba sħiħa; |
| --- | --- |

26.

| 27. | jenfasizza li d-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku (6) u l-libertà li tipprevedi biex wieħed jipprovdi servizzi transkonfinali tas-soċjetà tal-informazzjoni jidhru partikolarment fil-bżonn ta’ reviżjoni u aġġornament fid-dawl tal-kontroversji u l-kawżi fil-qorti li hemm bħalissa dwarhom (7); |
| --- | --- |

27.

| 28. | jenfasizza l-fatt li d-definizzjoni nnifisha ta’ servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni (8) jista’ jkun hemm bżonn li tiġi ċċarata aktar biex issir distinzjoni bejn tipi differenti ta’ attivitajiet, u b’mod partikolari f’dak li għandu x’jaqsam mal-ħolqien ta’ dawk hekk imsejħa “servizzi komposti”, kif iddefinit mill-Avukat Ġenerali Szpunar tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QĠUE), inkluż kemm is-servizz tas-soċjetà tal-informazzjoni kif ukoll, b’mod inseparabbli, is-servizz sottostanti mhux ipprovdut b’mezzi elettroniċi (9); |
| --- | --- |

28.

| 29. | iqis li l-qafas Ewropew għandu jiddefinixxi l-istatus tal-pjattaformi tal-ekonomija kollaborattiva skont il-grad preċiż ta’ kontroll eżerċitat mill-pjattaforma, u li l-kriterji biex jiddefinixxu “influwenza deċiżiva” — il-kunċett imsemmi mill-QĠUE — għandhom għalhekk ikunu deskritti b’mod espliċitu fid-dritt tal-Unjoni; |
| --- | --- |

29.

| 30. | min-naħa l-oħra jemmen li l-kriterji ta’ “ġeneratur tas-suq”, imsemmija wkoll mill-Avukat Ġenerali, jistgħu japplikaw sa ċertu punt għall-biċċa l-kbira tal-pjattaformi tal-ekonomija kollaborattiva u għalhekk huma ħafna inqas rilevanti biex jiddefinixxu l-istatus tagħhom u r-regoli applikabbli għall-operazzjonijiet tagħhom; |
| --- | --- |

30.

| 31. | huwa tal-fehma li l-pjattaformi kollaborattivi għandhom jinżammu responsabbli għal azzjonijiet illegali jew tixrid ta’ kontenut illegali (eż. offerti ta’ akkomodazzjoni soċjali fuq pjattaformi ta’ kiri għal żmien qasir) u jemmen li d-deċiżjonijiet diskriminatorji tal-pjattaformi jistgħu jsiru biss skont il-liġijiet lokali jew id-deċiżjonijiet tal-qorti; |
| --- | --- |

31.

L-istatus tal-utenti tal-pjattaformi tal-ekonomija kollaborattiva u tal-protezzjoni tal-konsumatur

| 32. | jenfasizza l-fatt li fattur distintiv tal-ekonomija kollaborattiva huwa li ċċajpar il-linja bejn l-atturi personali u professjonali, jiġifieri bejn in-negozjanti u l-pari; |
| --- | --- |

32.

| 33. | iqis f’dan ir-rigward li d-definizzjoni tad-Direttiva dwar is-Servizzi (10) ta’ “fornitur ta’ servizz” għandha tiġi riveduta, peress li dan il-kliem tagħha jista’ jiġi interpretat biex ikopri kwalunkwe attività ekonomika; jemmen li din is-sitwazzjoni tista’ potenzjalment taġixxi bħala deterrent qawwi billi tqiegħed piżijiet sproporzjonati fuq nies li okkażjonalment jixtiequ jaġixxu bħala fornituri mhux professjonali (“pari”) ta’ servizzi permezz ta’ pjattaforma tal-ekonomija kollaborattiva; |
| --- | --- |

33.

| 34. | jirrakkomanda għalhekk li s-sitwazzjoni tiġi ċċarata permezz ta’ limiti fl-UE kollha żviluppati għal-livell ta’ attività ekonomika li lil hinn minnu utent għandu jkun ikkunsidrat bħala professjonali u soġġett għar-regolamentazzjoni tas-suq; iqis li dawn il-limiti għandhom ikunu bbażati fuq iż-żmien aktar milli monetarji biex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi fl-UE kollha; |
| --- | --- |

34.

L-aċċess għad-data

| 35. | jinnota li l-aċċess għad-data huwa kwistjoni kruċjali għall-awtoritajiet pubbliċi, b’mod partikolari fil-livell lokali u reġjonali; l-iżgurar ta’ infurzar xieraq tar-regoli lokali applikabbli u s-salvagwardja ta’ mekkaniżmi superviżorji huwa impossibbli mingħajr l-aċċess għad-data rilevanti minn pjattaformi li joperaw f’territorju partikolari; |
| --- | --- |

35.

| 36. | jemmen għalhekk li l-qafas Ewropew għandu jeħtieġ li l-pjattaformi jipprovdu lill-awtoritajiet pubbliċi bid-data meħtieġa biex jinfurzaw ir-regoli applikabbli għall-pjattaforma u/jew is-settur tal-attività tagħha fuq bażi legali (11). Madankollu, l-awtoritajiet pubbliċi jeħtiġilhom iqisu b’mod xieraq id-data u l-għarfien tal-pjattaformi, bħall-algoritmi ta’ tiftix u klassifikazzjoni, meta jaċċessaw tali informazzjoni. L-awtoritajiet pubbliċi m’għandhomx għalfejn jiddependu fuq ir-rieda tal-pjattaformi biex jaqsmu d-data magħhom, billi l-esperjenza miġbura f’bosta bliet Ewropej turi li fejn il-pjattaformi stqarrew li huma lesti li jikkooperaw, fil-prattika ma jagħmlux dan, jew jagħmlu hekk biss fuq bażi volontarja (12); |
| --- | --- |

36.

| 37. | jirrikonoxxi li xi pjattaformi ħadu passi biex jinfurzaw ċerti regoli nfushom, iżda filwaqt li dawn l-isforzi huma ta’ min ifaħħarhom, l-awtoregolazzjoni volontarja tista’ faċilment tiġi evitata mill-utenti tal-pjattaforma (unità tal-akkomodazzjoni waħda tista’ tkun ippostjata fuq bosta pjattaformi jew saħansitra bosta drabi fuq l-istess pjattaforma); għalhekk huwa konvint li l-aċċess għad-data għall-awtoritajiet pubbliċi huwa l-aħjar soluzzjoni; |
| --- | --- |

37.

| 38. | jiddikjara li pjattaformi diġitali kbar huma gwardjani fl-ekonomija diġitali, jistgħu jiksbu pożizzjoni dominanti fis-suq, u jibbenefikaw bil-kbir mill-effetti pożittivi tan-netwerk. Għal pjattaformi li jiddominaw is-suq, l-issikkar tal-obbligu diġà eżistenti fil-liġi tal-protezzjoni tad-data biex tkun żgurata l-portabbiltà tad-data (pereżempju permezz ta’ interfaċċji miftuħa) se jkun inevitabbli; |
| --- | --- |

38.

It-tħassib dwar it-tassazzjoni

| 39. | jilqa’ madankollu l-prattiki kooperattivi li xi pjattaformi implimentaw sabiex jiġu infurzati regoli bħall-ġbir ta’ taxxi turistiċi f’isem il-muniċipalitajiet; |
| --- | --- |

39.

| 40. | iqis madankollu li l-ħtieġa li l-pjattaformi kollha jagħmlu dan fl-awtoritajiet lokali u reġjonali kollha jista’ jirrappreżenta piż amministrattiv kbir, filwaqt li l-kondiviżjoni tad-data huwa ferm inqas ta’ piż; |
| --- | --- |

40.

| 41. | jenfasizza li xi bliet u reġjuni naqsu milli jikkonkludu ftehimiet ma’ pjattaformi diġitali dwar kwistjonijiet ta’ taxxa, peress li xi pjattaformi kollaborattivi ma wrew l-ebda intenzjoni li jaċċettaw liġijiet tat-taxxa nazzjonali jew reġjonali jew il-poteri ta’ sorveljanza ta’ korpi superviżorji lokali (eż. Qrati tal-Verifika) jew kwalunkwe mekkaniżmu ta’ kontroll lokali għal tassazzjoni xierqa; |
| --- | --- |

41.

| 42. | jenfasizza l-fatt li d-dħul riċevut minn fornituri tal-ekonomija kollaborattiva, li potenzjalment jaħdmu permezz ta’ bosta pjattaformi bbażati f’pajjiżi differenti, jista’ jaqa’ f’żoni mhux ċari u huwa diffiċli għall-awtoritajiet tat-taxxa biex jintraċċaw: xi riċevituri huma leġittimament inċerti liema taxxi għandhom japplikaw, filwaqt li oħrajn jistgħu konxjament jippruvaw jevitaw li jħallsu t-taxxi billi jieħdu vantaġġ min-nuqqas ta’ ċarezza; jenfasizza li l-kondiviżjoni tad-data bejn il-pjattaformi u l-awtoritajiet pubbliċi kompetenti kollha jtemm dan u jiżgura li jitħallsu t-taxxi xierqa; |
| --- | --- |

42.

| 43. | jenfasizza l-fatt li t-tassazzjoni tal-pjattaformi nfushom huwa punt kruċjali ieħor; il-pjattaformi onlajn għandhom iħallsu s-sehem ġust tagħhom tat-taxxi; jirreferi għall-Opinjoni tiegħu dwar “It-Tassazzjoni tal-Ekonomija Diġitali” (13) li fiha l-Kumitat iqis li s-sistemi tat-taxxa eżistenti m’għadhomx adattati għall-kuntest ekonomiku attwali tal-globalizzazzjoni, il-mobilità, it-teknoloġiji diġitali, il-mudelli ta’ negozju ġodda u strutturi kumplessi tan-negozju, u jilqa’ l-proposti tal-Kummissjoni f’dan ir-rigward (14); |
| --- | --- |

43.

Impatt Ambjentali

| 44. | iqis li l-ekonomija kollaborattiva hija mod addizzjonali biex tikkontribwixxi għal diversi miżuri meħuda mill-UE biex jintlaħqu l-għanijiet dwar il-klima tal-Ftehim ta’ Pariġi tal-2015; |
| --- | --- |

44.

| 45. | jitlob lill-Kummissjoni Ewropea tipproduċi studji dwar l-impatt ambjentali possibbli tal-ekonomija kollaborattiva sat-tieni nofs tal-2020, minħabba li studji profondi bħal dawn huma nieqsa; |
| --- | --- |

45.

Akkomodazzjoni

| 46. | jemmen li l-ambitu tal-azzjoni tas-settur pubbliku għandu jiġi salvagwardjat sabiex jiġi żgurat li l-moviment liberu ta’ oġġetti u servizzi b’mezzi elettroniċi jkun żgurat iżda ma jillimitax il-kompetizzjoni u l-funzjonament tas-swieq lokali. Il-kriterji ta’ interess ġenerali għandhom għalhekk ikunu speċifikati u estiżi fid-Direttiva dwar il-Kummerċ Elettroniku. L-akkomodazzjoni affordabbli hija ta’ importanza kbira għaċ-ċittadini Ewropej fil-pajjiżi membri kollha; il-kiri għal żmien qasir permezz ta’ pjattaformi diġitali jista’ jsaħħaħ it-tendenzi negattivi fis-suq tal-akkomodazzjoni; |
| --- | --- |

46.

Kummenti finali

| 47. | jenfasizza l-fatt li ħafna reġjuni u bliet isibu ruħhom affaċċjati bil-ħolqien ta’ attivitajiet ta’ pjattaformi diġitali fit-territorji tagħhom mingħajr avviż minn qabel; bosta bliet Ewropej iffirmaw id-“Dikjarazzjoni dwar Bliet ta’ Kondiviżjoni” (15) fl-2018; |
| --- | --- |

47.

| 48. | għalhekk jistieden lill-Kummissjoni tipproponi qafas Ewropew biex tagħmel obbligatorju l-avviż minn qabel lill-awtoritajiet kompetenti u biex tinkoraġġixxi l-kollaborazzjoni bejn l-awtoritajiet u l-pjattaformi sabiex tiżgura li dawn tal-aħħar joperaw skont ir-regoli applikabbli u b’mod xieraq għas-sitwazzjoni lokali; |
| --- | --- |

48.

| 49. | jistenna bil-ħerqa li jaħdem mal-Kummissjoni Ewropea, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill fit-tfassil tal-qafas Ewropew għal tweġibiet regolatorji għall-ekonomija kollaborattiva. |
| --- | --- |

49.

Brussell, il-5 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  COR-2016-04163. Disponibbli onlajn: https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-04163-00-01-ac-tra-mt.docx/content

1

(2)  COM(2016)356 final. Disponibbli onlajn: http://webapi.cor.europa.eu/documentsanonymous/com356-2016_part1_ext_mt.docx

2

(3)  Opinjoni tal-KtR “Xogħol fuq pjattaforma diġitali – l-isfidi regolatorji lokali u reġjonali”, relatur: Dimitrios BIRMPAS. Dossier SEDEC-VI/051.

3

(4)  “Unjoni li tirsisti għal aktar: L-aġenda tiegħi għall-Ewropa”. Disponibbli onlajn: https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/political-guidelines-next-commission_mt.pdf

4

(5)  Rapport tal-Analiżi Legali tal-KE, DĠ JUST, 2017. p. 92-101 Disponibbli onlajn: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/annex5_task5_reportmay2017.pdf

5

(6)  Direttiva 2000/31/KE (Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku). Disponibbli onlajn: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/ALL/?uri=CELEX%3A32000L0031

6

(7)  Ara b’mod partikolari l-kawżi C-434/15, C-320-16 tal-QĠUE relatati ma’ Uber u l-kawża C390-18 relatata ma’ Airbnb li għadha għaddejja.

7

(8)  Id-definizzjoni tinsab fid-Direttiva (UE) 2015/1535 Disponibbli onlajn: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=CELEX%3A32015L1535.

8

(9)  QĠUE, Opinjoni tal-Avukat Ġenerali fil-Kawża C-434/15 Disponibbli onlajn: https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2017-05/cp170050mt.pdf.

9

(10)  Direttiva 2006/123/KE Disponibbli onlajn: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/?uri=CELEX%3A32006L0123.

10

(11)  Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data, Art. 6(1)(e).

11

Data

(12)  The Guardian, Ġunju 2019; Disponibbli onlajn: https://www.theguardian.com/cities/2019/jun/20/ten-cities-ask-eu-for-help-to-fight-airbnb-expansion

12

(13)  Ref: COR-2018-02748. Disponibbli onlajn: https://webapi2016.COR.europa.eu/v1/documents/cor-2018-02748-00-00-ac-tra-mt.docx/content

13

(14)  Ref: COM(2018) 147 final; u Ref: COM(2018) 148 final.

14

(15)  Disponibbli onlajn: http://www.sharingcitiesaction.net/declaration/

15

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/45 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/45

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-awtoritajiet lokali u reġjonali qed isawru s-Sħubija tal-Lvant tal-futur

(2020/C 79/09)

| Relatur ġenerali | : | Tadeuš ANDŽEJEVSKI (LT/KRE), Membru tal-Kunsill Muniċipali tad-Distrett ta' Vilnius |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta' referenza | : | Konsultazzjoni strutturata tal-UE dwar il-futur tas-Sħubija tal-Lvant imnedija fis-26 ta’ Lulju 2019 |

Relatur ġenerali

:

Tadeuš ANDŽEJEVSKI (LT/KRE), Membru tal-Kunsill Muniċipali tad-Distrett ta' Vilnius

Dokument ta' referenza

:

Konsultazzjoni strutturata tal-UE dwar il-futur tas-Sħubija tal-Lvant imnedija fis-26 ta’ Lulju 2019

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kummenti ġenerali

| 1. | jilqa’ l-inizjattiva tas-Sħubija tal-Lvant (SL), programm stabbilit għaxar snin ilu bħala inizjattiva konġunta bejn l-Unjoni Ewropea, l-Istati Membri tagħha u sitt pajjiżi msieħba fl-Ewropa tal-Lvant u fil-Kawkasu tan-Nofsinhar: l-Armenja, l-Ażerbajġan, il-Belarussja, il-Georgia, il-Moldova u l-Ukranja. Il-KtR jirrimarka li l-Polonja u l-Iżvezja kienu l-forza mexxejja wara l-ħolqien tas-SL bħala politika strutturata li tappoġġja l-kooperazzjoni reġjonali u ssaħħaħ ir-relazzjoni tal-UE mal-imsieħba tagħha mill-Ewropa tal-Lvant. Il-KtR jemmen li, matul is-snin, is-SL saret għodda importanti għall-impatt tal-Unjoni Ewropea fuq il-pajjiżi tal-fruntieri tal-Lvant tagħha. Matul dan id-deċennju tal-attivitajiet tas-SL, ġew stabbiliti għadd ta’ proġetti u inizjattivi funzjonali biex jiġu indirizzati r-riformi meħtieġa fil-pajjiżi tas-SL u l-iżvilupp tas-soċjetà ċivili f’dawk il-pajjiżi; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jappoġġja l-iżvilupp ulterjuri tas-SL fl-għaxar snin li ġejjin ta’ kooperazzjoni mal-UE u jħeġġeġ li tiżdied il-parteċipazzjoni tal-pajjiżi tas-SL fl-istituzzjonijiet u l-aġenziji tal-UE, kif ukoll fil-programmi settorjali tal-UE, u fuq kollox billi titwessa’ l-parteċipazzjoni tagħhom fil-proċessi ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet relatati ma’ dawk il-programmi u l-użu tagħhom. Jirrakkomanda li r-rwol tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu jiżdied gradwalment fil-pajjiżi tas-SL fir-rigward tal-ġestjoni tal-programmi tal UE implimentati f’dawk il-pajjiżi; |
| --- | --- |

2.

| 3. | b’mod partikolari, iħeġġeġ l-estensjoni tal-qafas legali li jiddetermina s-SL, pereżempju billi jissaħħu l-ftehimiet ta’ assoċjazzjoni ffirmati mal-Ukrajna, il-Georgia u l-Moldova li jippermettu l-parteċipazzjoni tagħhom fil-programmi li jmiss tal-UE. Għalhekk jilqa’ l-inizjattiva tal-Parlament Ewropew għall-iżvilupp ta’ kooperazzjoni ma’ dawn it-tliet pajjiżi; u jinnota li l-proċess tat-tisħiħ tal-kooperazzjoni ma’ dawn il-pajjiżi għandu jkollu fil-mira tiegħu l-prospett tal-adeżjoni tagħhom mal-Unjoni Ewropea. Fl-istess ħin, jinnota wkoll il-ħtieġa li l-kooperazzjoni tiġi estiża wkoll mal-pajjiżi l-oħrajn tas-SL, inkluż billi jiġu stabbiliti prijoritajiet komuni tas-sħubija bejn l-UE u pajjiżi individwali, biex jiffurmaw il-bażi għall-konklużjoni ta’ ftehimiet qafas għal kooperazzjoni ulterjuri; |
| --- | --- |

3.

| 4. | sar involut b’mod attiv fil-ħidma tas-SL, permezz tal-iżvilupp u l-konsolidazzjoni tal-inizjattiva fil-livell tal-awtoritajiet reġjonali u lokali. Permezz ta’ għadd ta’ inizjattivi, bħall-istabbiliment tal-Konferenza tal-Awtoritajiet Reġjonali u Lokali għas-Sħubija tal-Lvant (CORLEAP) jew task forces li jappoġġjaw ir-riformi ta’ deċentralizzazzjoni fil-pajjiżi individwali (b’mod partikolari l-Ukrajna), ikkontribwixxa għat-tisħiħ tal-awtonomija lokali fil-pajjiżi tas-SL, kif ukoll il-kooperazzjoni reġjonali kemm bejn il-pajjiżi stess tas-SL kif ukoll bejnhom u l-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jirrakkomanda t-tisħiħ istituzzjonali tal-CORLEAP, sabiex din issir aktar effikaċi fit-tisħiħ tad-deċentralizzazzjoni fil-pajjiżi tas-SL. Għal dan il-għan, jirrakkomanda li l-kooperazzjoni mar-rappreżentanti tal-assoċjazzjonijiet ewlenin tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-UE u l-pajjiżi tas-SL tissaħħaħ fil-qafas tal-CORLEAP; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jirrimarka li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hi minquxa fil-kostituzzjonijiet u s-sistemi ġuridiċi tal-pajjiżi kollha tas-Sħubija tal-Lvant, u li l-pajjiżi kollha tas-SL rratifikaw il-konvenzjonijiet internazzjonali importanti kollha f’dan il-qasam mingħajr riżervi. Il-prinċipju tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri huwa wkoll ankrat sew fit-Trattati tal-UE. L-Artikolu 8 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea jirrikjedi li l-UE jkollha l-għan li tippromovi l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-azzjonijiet kollha tagħha, u għalhekk anki fis-Sħubija tal-Lvant. Jinkoraġġixxi wkoll lill-istituzzjonijiet tal-UE jipprovdu assistenza permezz tal-iskambju tal-aħjar prattiki fil-promozzjoni tal-parteċipazzjoni politika tan-nisa fl-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-UE u fil-pajjiżi tas-SL; |
| --- | --- |

6.

| 7. | jemmen li f’termini ta’ ħidma futura tas-SL, l-awtoritajiet lokali u reġjonali se jkollhom ukoll rwol sinifikanti biex jiżguraw li l-objettivi tas-Sħubija jinkisbu b’suċċess. Għalhekk, il-Kumitat jistenna li fis-Summit tas-SL ippjanat li jsir taħt il-Presidenza Kroata tal-Kunsill tal-UE, ir-rakkomandazzjonijiet u l-Opinjonijiet tiegħu, imfassla f’kooperazzjoni mal-awtoritajiet li huma l-eqreb taċ-ċittadini, jitqiesu mill-Kummissjoni Ewropea kif ukoll mill-mexxejja tal-pajjiżi tal-UE; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jirrimarka li s-soċjetà ċivili u l-awtoritajiet lokali u reġjonali għandhom rwol importanti fit-tisħiħ tal-istat tad-dritt: l-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi tal-UE u tas-Sħubija tal-Lvant jikkostitwixxu livell fundamentali ta’ leġittimità demokratika u għandhom rwol ċentrali x’jaqdu fil-promozzjoni ta’ kultura tal-istat tad-dritt u fil-monitoraġġ tal-konformità mal-prinċipji assoċjati magħha; |
| --- | --- |

8.

| 9. | jappoġġja aktar riformi ta’ deċentralizzazzjoni fil-pajjiżi tas-SL, filwaqt li tiġi rispettata l-awtonomija ta’ dawn il-pajjiżi fir-rigward tal-organizzazzjoni territorjali u istituzzjonali tagħhom. Għalhekk japprova bla riżervi l-konklużjonijiet tad-9 Konferenza Annwali tal-CORLEAP tat-12 ta’ Settembru 2019 li saret f’Turku, il-Finlandja, li tappella għal approċċ strateġiku biex jissaħħu l-inizjattivi reġjonali u lokali mmirati lejn id-demokratizzazzjoni u d-deċentralizzazzjoni — inkluż fil-qasam tal-finanzi pubbliċi; |
| --- | --- |

9.

| 10. | jappoġġja l-appell min-naħa ta’ għadd ta’ assoċjazzjonijiet Ewropej tal-awtoritajiet lokali u reġjonali biex jiġi permess involviment akbar tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-programmi tal-UE implimentati fil-pajjiżi tas-SL li huma assoċjati mal-UE, inklużi dawk il-programmi relatati mal-iżvilupp ta’ ppjanar sostenibbli, l-iżvilupp ekonomiku u soċjali u t-tisħiħ tal-investiment, kif ukoll l-infrastruttura lokali u reġjonali. L-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs) għandhom ikunu prinċipju gwida għall-pajjiżi tal-UE u tas-SL u jiġu promossi bħala bażi għall-kooperazzjoni fl-oqsma kollha koperti mill-SDGs. Eżempji ta’ dan jistgħu jinkludu l-parteċipazzjoni ta’ dawn il-pajjiżi fil-programm URBACT u l-programm L-Ewropa għaċ-Ċittadini, kif ukoll programmi għall-ħarsien tal-klima bħal LIFE. Barra minn hekk, iqis li huwa xieraq li l-programmi tat-TAIEX u ta’ ġemellaġġ jiġu estiżi biex jippermettu l-parteċipazzjoni tal-awtoritajiet lokali u reġjonali mill-pajjiżi tas-SL; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jappoġġja, barra minn hekk, l-involviment tal-awtoritajiet lokali u reġjonali fil-pajjiżi tas-SL fid-definizzjoni tal-objettivi tas-SL u l-implimentazzjoni sussegwenti tagħhom; f’dan ir-rigward jirrikonoxxi l-kunċett tal-involviment differenti ta’ pajjiżi individwali fis-SL u jirrispetta l-prinċipju li ma jinħoloqx antagoniżmu bejn dawn il-pajjiżi; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jirrakkomanda li l-20 riżultat tanġibbli għall-2020 jiġġeddu abbażi tas-17-il Għan ta’ Żvilupp Sostenibbli globali tal-Aġenda 2030 biex jikkontribwixxu għall-implimentazzjoni tagħhom fi ħdan is-Sħubija tal-Lvant; |
| --- | --- |

12.

| 13. | L-Unjoni Ewropea tibqa’ impenjata fl-appoġġ tagħha għall-integrità territorjali, l-indipendenza u s-sovranità tal-imsieħba kollha tagħha. L-impenn, ir-rispett u l-aderenza b’mod sħiħ mal-prinċipji mnaqqxin fil-Karta tan-NU, fl-Att Finali ta’ Helsinki tal-1975 u fil-Karta ta’ Pariġi tal-OSKE tal-1990 huma fundamentali għall-viżjoni komuni tagħna ta’ Ewropa fil-paċi u magħquda. |
| --- | --- |

13.

| 14. | jappoġġja sforzi mġedda għall-promozzjoni tar-riżoluzzjoni paċifika tal-konflitti mhux riżolti fir-reġjun fuq il-bażi tal-prinċipji u n-normi tad-dritt internazzjonali. Ir-riżoluzzjoni tal-konflitti, il-bini tal-fiduċja u relazzjonijiet tajbin bejn il-pajjiżi ġirien huma essenzjali għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali u l-kooperazzjoni. Il-KtR jilqa’ bi pjaċir l-isforzi u r-rwol imsaħħaħ tal-UE fir-riżoluzzjoni tal-konflitti u fit-tisħiħ tal-fiduċja fil-qafas jew b’appoġġ għall-formati u l-proċessi ta’ negozjar maqbula eżistenti, inkluż permezz ta’ preżenza fuq il-post, meta jkun adatt; |
| --- | --- |

14.

| 15. | jilqa’ b’sodisfazzjoni l-involviment akbar mal-imsieħba kollha fl-immodernizzar tas-sistemi tal-edukazzjoni, tar-riċerka u tal-innovazzjoni, u t-titjib tal-prestazzjoni tal-kwalità u l-kompetittività tagħhom, filwaqt li jiġi żgurat rispett għad-drittijiet diġà eżerċitati ta’ persuni minn minoranzi nazzjonali kif imnaqqxa fil-Konvenzjonijiet tan-NU u tal-Kunsill tal-Ewropa u l-protokolli relatati, in-nondiskriminazzjoni ta’ persuni minn minoranzi u r-rispett għad-diversità u l-kunsiderazzjoni sħiħa tal-għarfien espert tal-korpi tal-Kunsill tal-Ewropa meta ssir riforma ta’ dawn is-sistemi. |
| --- | --- |

15.

| 16. | jappoġġja b’mod partikolari, soluzzjoni paċifika għall-kunflitt attwali fir-reġjuni tal-Lvant tal-Ukrajna u għall-kwistjoni tal-annessjoni illegali tal-Krimea mill-Federazzjoni Russa; |
| --- | --- |

16.

Appoġġ għal governanza tajba fil-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant

| 17. | jappoġġja t-tisħiħ tal-kapaċità u l-kwalità tal-amministrazzjoni pubblika fil-pajjiżi tas-SL fil-livelli kollha, u b’mod partikolari fil-livell lokali u reġjonali. Jappoġġja wkoll t-titjib tal-kwalifiki tal-uffiċjali pubbliċi u ż-żieda fit-trasparenza fir-rigward tar-reklutaġġ tal-ħaddiema taċ-ċivil u tat-teħid ta’ deċiżjonijiet pubbliċi, inkluż permezz tal-adozzjoni ta’ standards kontra l-korruzzjoni u l-introduzzjoni ta’ mekkaniżmi demokratiċi għat-teħid ta’ deċiżjonijiet; |
| --- | --- |

17.

| 18. | jilqa’, għalhekk, l-“Inizjattiva tal-UE kontra l-korruzzjoni fl-Ukrajna” (EUACI), li qed tiġi implimentata mill-Aġenzija Daniża għall-Iżvilupp u kofinanzjata mill-fondi tal-UE u mid-Danimarka. L-objettiv tal-programm huwa li jgħin lill-amministrazzjoni lokali tnaqqas ir-riskju ta’ korruzzjoni, inkluż permezz tal-ħolqien ta’ proċeduri amministrattivi stabbli u trasparenti, biex b’hekk iċ-ċittadini, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili lokali u l-midja jiġu pprovduti b’aktar trasparenza fir-rigward tal-ħidma tal-amministrazzjoni pubblika; |
| --- | --- |

18.

| 19. | jirrikonoxxi, f’dan il-kuntest, ir-rwol tal-Iskola Nazzjonali għall-Amministrazzjoni Pubblika f’Varsavja (Krajowa Szkoła Administracji Publicznej), li b’segwitu għas-Summit tas-Sħubija tal-Lvant fl-2011, taħt programm tal-Akkademja tas-Sħubija tal-Lvant għall-Amministrazzjoni Pubblika, organizzat disa’ sessjonijiet ta’ taħriġ għall-amministraturi pubbliċi f’livelli differenti ta’ gvern fil-pajjiżi tas-SL; |
| --- | --- |

19.

| 20. | jinnota, f’dan ir-rigward, li fost aktar minn 500 uffiċjal imħarreġ, proporzjon żgħir biss kienu impjegati lokali jew reġjonali; jitlob, għalhekk, li l-pajjiżi jew l-istituzzjonijiet tal-UE jorganizzaw korsijiet ta’ taħriġ sabiex tissaħħaħ il-kapaċità amministrattiva fil-pajjiżi tas-SL b’tali mod li jinvolvu aktar mill-qrib lill-uffiċjali pubbliċi; ifakkar li l-awtoritajiet fil-pajjiżi tas SL ta’ spiss jargumentaw li l-implimentazzjoni u t-tmexxija diretta ta’ proġetti tal-Unjoni minn awtoritajiet individwali f’pajjiżhom huma mxekkla min-nuqqas ta’ kapaċità amministrattiva ta’ dawk l-awtoritajiet; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jappoġġja, f’dan il-kuntest, l-inizjattiva tal-CORLEAP li tiġi stabbilita pjattaforma li torganizza korsijiet ta’ taħriġ onlajn u l ħolqien ta’ Skola tal-Amministrazzjoni Pubblika għall-Ewropa tal-Lvant f’wieħed mill-pajjiżi tas-SL, li l-kompitu tagħha jkun li tipprovdi taħriġ b’mod komprensiv u kkoordinat, bl-użu tal-aħjar prattiki Ewropej f’dan il-qasam, għall-amministraturi f’diversi livelli fil-pajjiżi tas-SL; huwa tal-fehma li dan jippermetti li l-proċess ta’ taħriġ għall-uffiċjali f’dawk il-pajjiżi jiġi standardizzat, li jissaħħaħ it-tagħlim tal-lingwa Ingliża fost l-oħrajn, u li jiġu provduti standards professjonali u etiċi għoljin; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jilqa’ l-proġett pilota tal-UE implimentat permezz tas-sistema TAIEX-REGIO PEER 2 PEER għal amministraturi pubbliċi fil-Georgia, il-Moldova u l-Ukrajna, li hija bbażata fuq il-prinċipji ta’ mentoring u monitoraġġ tal-impjiegi, biex b’hekk tinkiseb l-esperjenza fl-Istati Membri tal-UE u mbagħad l-għarfien u l-esperjenzi miksuba jiġu mgħoddija lill-amministrazzjonijiet tagħhom fil-pajjiżi tas-SL; jipproponi li tiżdied il-parteċipazzjoni tal-uffiċjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali f’dan il-programm u jinkoraġġixxi l-estensjoni tal-programm għall-pajjiżi kollha tas-SL; jilqa’ t-tnedija tal-programm tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-issekondar ta’ esperti nazzjonali għat-taħriġ vokazzjonali (ENFP — National Experts in Professional Training) għall-pajjiżi tas-SL, kif ukoll it-tħabbir ta’ fażi ġdida tal-programm għall-professjonisti żgħażagħ (EU4Youth) għal dawn il-pajjiżi. Mod ieħor kif jistgħu jittejbu l-ħiliet amministrattivi fil-pajjiżi tas-SL jista’ jkun li huma jieħdu sehem fl-inizjattiva JASPERS, li tipprovdi għajnuna fit-tħejjija ta’ proġetti tal-UE; |
| --- | --- |

22.

| 23. | jappoġġja sħubijiet bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-Istati Membri tal-UE u dawk tal-pajjiżi tas-SL, kif ukoll sħubijiet simili bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-pajjiżi individwali tas-SL. Il-kooperazzjoni bejn ir-reġjuni, il-bliet u l-muniċipalitajiet hija eżempju ta’ dan it-tip ta’ sħubija. Huwa tal-fehma li l-laqgħat ta’ sħubija jistgħu jkunu opportunità għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni u tal-esperjenzi, għal skambji kulturali u taż-żgħażagħ, għall-organizzazzjoni ta’ taħriġ, għal żjarat minn esperti, esperjenza ta’ xogħol għall-amministraturi, kif ukoll attivitajiet oħrajn; |
| --- | --- |

23.

| 24. | għalhekk japprezza s-suċċess tal-proġett pilota dwar is-sħubijiet bejn il-bliet u r-reġjuni tal-Istati Membri tal-UE u ta’ entitajiet simili fl-Ukrajna (fil-qafas tal-programm “U-LEAD with Europe”). Dan il-programm ta’ kooperazzjoni ta’ sena, immexxi taħt il-patroċinju tal-KtR, kellu l-għan li jippromovi d-deċentralizzazzjoni fl-Ukrajna u b’mod partikolari li jtejjeb il-governanza ekonomika f’oqsma bħall-enerġija, it-turiżmu u l-iżvilupp taż-żoni rurali; |
| --- | --- |

24.

| 25. | jipproponi, fil-kuntest tal-promozzjoni ta’ governanza tajba fil-livell lokali u reġjonali fil-pajjiżi tas-SL, jiġu promossi l-ħidma analitika u esperta dwar l-iżvilupp lokali u reġjonali, u li jiġu indirizzati dawk il-problemi u l-ostakli l-aktar kritiċi għall-iżvilupp, li ġew identifikati f’dan il-livell. Din il-ħidma esperta tista’ titħejja mill-organizzazzjonijiet lokali tas-soċjetà ċivili (gruppi ta’ riflessjoni) u minn istituzzjonijiet analitiċi jew xjentifiċi oħrajn, f’kooperazzjoni ma’ istituzzjonijiet simili mill-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

25.

| 26. | huwa tal-fehma li l-appoġġ tekniku u organizzattiv għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili, il-midja lokali u l-assoċjazzjonijiet tal-awtoritajiet lokali u reġjonali għandu rwol importanti fil-promozzjoni ta’ governanza tajba fil-livell lokali u reġjonali fil-pajjiżi tas-SL; |
| --- | --- |

26.

| 27. | iqis li r-rispett għad-drittijiet tal-minoranzi nazzjonali u l-involviment tagħhom fit-teħid tad-deċiżjonijiet u l-implimentazzjoni sussegwenti ta’ dawn id-deċiżjonijiet mill-awtoritajiet lokali u reġjonali bħala element importanti għal governanza tajba; |
| --- | --- |

27.

Appoġġ għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali

| 28. | jappoġġja l-inizjattivi kollha għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali fil-pajjiżi tas-SL, b’mod partikolari fil-livell lokali u reġjonali; jilqa’, għalhekk, l inizjattiva tal-Unjoni Ewropea “Sindki għat-Tkabbir Ekonomiku” (M4EG — Mayors for Economic Growth), imnedija fl-2017, li topera fil-qafas tas-SL u li għandha l-għan, fost affarijiet oħra, li tgħin lill-awtoritajiet lokali jistimulaw it-tkabbir ekonomiku, pereżempju permezz ta’ bidliet regolatorji, it-titjib tal-aċċess għall-finanzi, l-iżvilupp tal-infrastruttura, il-kapital uman u l-kapaċità li jiġu attirati investituri esterni; |
| --- | --- |

28.

| 29. | itenni, f’konformità mal-Opinjoni preċedenti tiegħu CIVEX-VI/030, is-sejħa biex tiġi żgurata d-disponibbiltà ta’ data statistika uffiċjali ta’ kwalità għolja fil-livell lokali u reġjonali tal-pajjiżi tas-SL għall-ġestjoni b’mod aktar effettiv u strateġiku tal-iżvilupp soċjali u ekonomiku. Fejn possibbli, l-istatistika għanha tiġi diżaggregata skont il-ġeneru; |
| --- | --- |

29.

| 30. | jirrimarka li, fin-nuqqas ta’ din id-data statistika, huwa impossibbli li jiġi vvalutat il-potenzjal ekonomiku tar-reġjuni jew iż-żoni individwali fil-livell lokali u li tiġi vvalutata l-effikaċja tal-proġetti soċjoekonomiċi implimentati minnhom, li jagħmilha wkoll diffiċli li tiġi miġġielda l-korruzzjoni u jipprevjeni l-ħolqien ta’ trasparenza fl-isfera soċjali; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jappoġġja wkoll l-iskambju ta’ esperjenza u ta’ assistenza esperta min-naħa tal-Istati Membri tal-UE fil-ġestjoni strateġika tal-baġits lokali, ġestjoni aktar effiċjenti tas-servizzi lokali, l-introduzzjoni ta’ baġit parteċipatorju li jinvolvi liċ-ċittadini, eċċ.; |
| --- | --- |

31.

| 32. | jirrakkomanda li jiġi żgurat appoġġ aktar b’saħħtu għal inizjattivi li jagħtu spinta lill-intraprenditorija lokali u reġjonali fil-pajjiżi tas-SL, b’mod partikolari l-SMEs, kif ukoll li jiġu promossi l-prinċipji tal-intraprenditorija soċjali; |
| --- | --- |

32.

| 33. | jirrakkomanda, barra minn hekk, li jiġu introdotti programmi li jappoġġjaw l-effiċjenza enerġetika u l-iżvilupp ta’ sorsi ta’ enerġija rinnovabbli fil-pajjiżi tas-SL, filwaqt li titqies il-ħtieġa li dawn il-programmi jiġu deċentralizzati fil-livell lokali jew reġjonali; għalhekk jilqa’ bi pjaċir l-inizjattiva ta’ “Il-Patt tas-Sindki tal-Lvant” (CoM East — Covenant of Mayors East) li għandha l-għan li tippromovi u timplimenta l-objettivi tal-politika tal-UE dwar l-enerġija u l-klima fil-pajjiżi tas-SL. B’mod partikolari, din l-inizjattiva għandha l-għan li tgħin lill-awtoritajiet lokali f’dawn il-pajjiżi biex jintroduċu l-enerġija rinnovabbli u jiggarantixxu s-sigurtà tal-provvista tal-enerġija, kif ukoll biex jadattaw għat-tibdil fil-klima; |
| --- | --- |

33.

| 34. | jappoġġja l-parteċipazzjoni akbar tal-pajjiżi tas-SL fil-programmi Erasmus+, Ewropa Kreattiva, COSME u Orizzont 2020, kif ukoll l-inizjattivi sussegwenti ta’ dan it-tip fil-perspettiva finanzjarja pluriennali tal-UE li jmiss. Fl-istess ħin, iħeġġeġ il-ħolqien ta’ preferenzi organizzattivi fir-rigward tal-parteċipazzjoni ta’ dawn il-pajjiżi fil-programmi msemmija, pereżempju li jkunu parti minn konsorzji stabbiliti bejn entitajiet mill-pajjiżi tas-SL u mill-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

34.

| 35. | jirrakkomanda li l-prinċipji tat-trasparenza u tal-ġlieda kontra l-korruzzjoni fil-pajjiżi tas-SL għandhom jiġu integrati fl-implimentazzjoni ta’ programmi konġunti bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali u l-atturi tas-suq lokali, inklużi l-SMEs, kif ukoll ma’ investituri barranin; |
| --- | --- |

35.

L-iżvilupp ta’ kooperazzjoni transfruntiera

| 36. | huwa tal-fehma li l-inizjattivi ta’ kooperazzjoni transfruntiera huma għodda importanti li tista’ tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-objettivi tas-SL, b’mod partikolari għall-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tas-SL u l-Istati Membri tal-UE, u għall-iżvilupp lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

36.

| 37. | jilqa’, għalhekk, l-iżvilupp tal-programmi territorjali tas-SL (Programmi għall-Kooperazzjoni Territorjali tas-Sħubija tal-Lvant — EaPTC), implimentati bil-parteċipazzjoni ta’ awtoritajiet reġjonali u lokali magħżula f’erba’ pari ta’ pajjiżi, jiġifieri l-Armenja u l-Georgia, l-Ażerbajġan u l-Georgia, il-Belarussja u l-Ukrajna, il-Moldova u l-Ukrajna; Iqis, madankollu, li l-programmi ta’ kooperazzjoni territorjali għandhom jiġu implimentati mhux biss, kif kien il-każ sa issa, bejn il-pajjiżi tas-SL, iżda wkoll bejn ir-reġjuni tal-fruntiera tal-pajjiżi tas-SL u l-Istati Membri tal-UE. |
| --- | --- |

37.

| 38. | huwa tal-fehma li l-għan tal-kooperazzjoni transkonfinali għandu jkun: l-iżvilupp ta’ kuntatti bejn il-persuni, l-iskambji kulturali u taż-żgħażagħ, l-iskambju ta’ esperjenzi fost is-soċjetà ċivili u l-operazzjonijiet tal-midja lokali, l-iskambji xjentifiċi u ta’ esperti maħsuba biex jappoġġjaw id-deċentralizzazzjoni u l-iżvilupp lokali u reġjonali, u biex jgħinu fit-titjib tal-funzjonament tal-amministrazzjoni pubblika, kif ukoll is-sħubijiet bejn l-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

38.

| 39. | iqis li t-tfassil tal-kooperazzjoni transkonfinali jista’ jkun ibbażat fuq programmi komparabbli li qed jiġu implimentati fl-UE. Għal dan il-għan, għandhom jiġu applikati proċeduri li taw prova tal-valur tagħhom taħt il-programm Interreg, li ġie implimentat b’suċċess fir-reġjuni tal-fruntiera tal-UE għal aktar minn 20 sena; |
| --- | --- |

39.

| 40. | fil-programmi transfruntiera jiġbed l-attenzjoni, b’mod partikolari, għall-element uman li jiżgura li ż-żoni tal-fruntiera tal-pajjiżi tas-SL, kif ukoll tal-UE, ikunu żoni ta’ kooperazzjoni u ta’ spiss anke ta’ rikonċiljazzjoni. Huwa tal-fehma li proġetti P2P fuq skala żgħira li jistgħu jiġu sseparati b’mod amministrattiv minn programmi akbar, għandhom il-potenzjal li jattiraw interess wiesa’. Il-proġetti P2P huma mfassla biex inaqqsu kemm jista’ jkun il-burokrazija żejda u jkunu kemm jista’ jkun aċċessibbli għal benefiċjarji potenzjali (skejjel, sptarijiet, organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ, gruppi reliġjużi, eċċ.) billi jnaqqsu l-input tal-partijiet interessati tagħhom stess; għall-iżvilupp futur ta’ strutturi permanenti b’personalità ġuridika, jista’ jiġi analizzat ukoll jekk jistax jiġi previst tip ta’ “Raggruppament ta’ Kooperazzjoni Territorjali tas-Sħubija tal-Lvant” (simili għar-REKT); |
| --- | --- |

40.

| 41. | iqis li l-finanzjament għal programmi ta’ kooperazzjoni transfruntiera għandu jkun ikkonċentrat fuq l-awtoritajiet lokali u reġjonali magħżula fil-pajjiżi tas-SL u li l-ewwel għandha tinkiseb l-esperjenza mill-proġetti pilota; |
| --- | --- |

41.

Komunikazzjoni

| 42. | iqis li l-iżvilupp tal-konnessjonijiet bit-triq, bil-ferrovija u bit-telekomunikazzjonijiet huwa element importanti biex japprofondixxi l-kooperazzjoni bejn il-pajjiżi tas-SL innifishom u bejnhom u l-Istati Membri tal-UE; |
| --- | --- |

42.

| 43. | jilqa’, għalhekk, l-iżvilupp tal-Pjattaforma ta’ Investiment tal-Viċinat (NIP — Neighbourhood Investment Platform), li l-attivitajiet tagħha huma parzjalment iffinanzjati mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Sostenibbli (EFSD) u parzjalment minn sorsi oħrajn ibbażati fuq taħlita ta’ għotjiet u self (“blending”). L-EFSD jipprovdi wkoll garanziji finanzjarji għal dawn l-investimenti. Sal-2019, kienu nbdew jew ġew approvati madwar 15-il proġett għas-Sħubija tal-Lvant taħt l-NIP, b’finanzjament ta’ EUR 151 miljun, filwaqt li jista’ jiġi mobilizzat total ta’ EUR 1,8 biljun mis-sorsi kollha. Ħafna minn dan l-investiment ġie allokat għall-iżvilupp tal-infrastruttura tan-netwerk, inkluża l-infrastruttura tat-trasport. Investiment ieħor ġie allokat għall-infrastruttura lokali taħt il-Programm ta’ Investiment fl-Infrastruttura Muniċipali (Municipal Infrastructure Investment Programme); |
| --- | --- |

43.

| 44. | jemmen li l-inizjattivi fil-qasam tat-trasport m’għandhomx jitwettqu biss b’fondi tal-UE li huma ddedikati direttament għas-SL, iżda wkoll fil-kuntest ta’ programmi ta’ finanzjament imħallat; għalhekk jilqa’ b’sodisfazzjon l-investiment fil-pajjiżi tas-SL taħt il-Pjan ta’ Azzjoni indikattiv għall-Investiment tat-TEN-T u l-possibbiltà li jiġu implimentati attivitajiet taħt il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa; jinnota li wħud minn dawn l-investimenti huma wkoll ta’ natura lokali u jikkontribwixxu għall-iżvilupp ta’ konnessjonijiet tat-trasport fil-bliet u r-reġjuni tal-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant; huwa tal-fehma li għandhom jiżdiedu l-opportunitajiet biex jintużaw programmi u finanzjamenti ulterjuri mill-UE u li għandu jiġi ffaċilitat l-aċċess għal dawn il-fondi għall-pajjiżi tas-SL; |
| --- | --- |

44.

| 45. | iqis li, sabiex jintlaħqu l-objettivi tas-SL, hemm il-ħtieġa li jiżdied il-limitu massimu għall-fondi tal-UE fil-perspettiva finanzjarja li jmiss għall-perjodu ta’ wara l-2020; jilqa’ l-proposta tal-Kummissjoni Ewropea li l-finanzjament għall-istrument il-ġdid allokat għall-azzjoni esterna jiżdied b’madwar 25 % (Strument ta’ Viċinat, ta’ Kooperazzjoni għall Iżvilupp u ta’ Kooperazzjoni Internazzjonali). Jirrimarka, madankollu, li l-baġit għas-Sħubija tal-Lvant għandu jiżdied għal livell simili. Barra minn hekk, jenħtieġ li tiġi kkunsidrata l-possibbiltà li jiġu ddedikati riżorsi speċifiċi fi ħdan dan l-istrument għall-implimentazzjoni tal-objettivi mill-awtoritajiet lokali u reġjonali tal-pajjiżi tas-SL, kif ukoll għall-kooperazzjoni transfruntiera. |
| --- | --- |

45.

Brussell, il-5 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/50 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/50

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni kontra d-Diżinformazzjoni

(2020/C 79/10)

| Relatur | : | Randel LÄNTS (EE/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Viljandi |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Komunikazzjoni Konġunta lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni kontra d-Diżinformazzjoni
  JOIN(2018) 36 final |

Relatur

:

Randel LÄNTS (EE/PSE), Membru tal-Kunsill Muniċipali ta’ Viljandi

Dokument ta’ referenza

:

Komunikazzjoni Konġunta lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni — Pjan ta’ Azzjoni kontra d-Diżinformazzjoni

JOIN(2018) 36 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kummenti

| 1. | jilqa’ b’sodisfazzjon l-inizjattiva tal-Kummissjoni Ewropea biex tindirizza d-diżinformazzjoni (1) li tqajjem kuxjenza dwar il-problema u twissi kontra l-effetti ta’ deterjorament li d-diżinformazzjoni jista’ jkollha fuq il-proċessi elettorali u l-integrità tal-istituzzjonijiet demokratiċi. Il-KtR jilqa’ l-approċċ ta’ diversi partijiet interessati dwar id-diżinformazzjoni li jħeġġeġ il-parteċipazzjoni tal-gvernijiet, is-soċjetà ċivili u s-settur privat, u jibni fuq il-kooperazzjoni, l-edukazzjoni u r-regolazzjoni; |
| --- | --- |

1.

| 2. | jafferma mill-ġdid il-punti li saru fl-Opinjoni tiegħu dwar “L-indirizzar tad-diżinformazzjoni online: Approċċ Ewropew” (2). B’mod partikolari, il-KtR jixtieq jirrimarka li ċ-ċittadini għandhom ikunu aktar konxji minn din il-problema u li mod wieħed kif tiżdied is-sensibilizzazzjoni huwa permezz tal-edukazzjoni fl-iskejjel; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jinnota b’mod favorevoli li l-kwistjoni tad-diżinformazzjoni, kemm fir-rigward tal-proċessi fi ħdan l-Unjoni Ewropea kif ukoll l-iżviluppi lil hinn mill-fruntieri tagħha, u li tinvolvi atturi minn ġewwa u barra l-Unjoni, hija ta’ prijorità għolja fuq l-aġenda tal-Kummissjoni Ewropea li jmiss; jistenna bil-ħerqa li jaħdem mill-qrib mat-tim li għadu kemm ġie kostitwit ta’ Kummissarji Ewropej sabiex jitqiesu l-esperjenza u t-tħassib tal-livelli sottonazzjonali ta’ governanza fir-rigward ta’ dawn il-kwistjonijiet; |
| --- | --- |

3.

| 4. | jilqa’ r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew dwar l-interferenza elettorali barranija u d-diżinformazzjoni fil-proċessi demokratiċi nazzjonali u Ewropej, u jtenni l-ħtieġa għal approċċ ikkoordinat f’diversi livelli u magħmul minn diversi partijiet interessati biex jiġi indirizzat il-fenomenu, inkluża l-perspettiva tal-awtoritajiet lokali u reġjonali; |
| --- | --- |

4.

| 5. | jinnota li d-diżinformazzjoni, bħala problema integrata f’bidliet soċjoekonomiċi kumplessi u rapidi, għandha tiġi indirizzata b’mod olistiku. Il-KtR jemmen li l-awtoritajiet lokali u reġjonali huma adattati biex jieħdu sehem fid-diskussjonijiet dwar it-theddida tad-diżinformazzjoni, u biex jibdew u jikkoordinaw kontromiżuri; |
| --- | --- |

5.

| 6. | jenfasizza l-eżistenza ta’ netwerks veri u proprji ta’ tixrid ta’ informazzjoni falza u li, sabiex jiġu nnewtralizzati, huma meħtieġa sforzi komuni u sostnuti mill-istituzzjonijiet, il-pjattaformi tal-midja soċjali u s-soċjetà ċivili; |
| --- | --- |

6.

| 7. | jinnota li l-possibbiltajiet ġodda ta’ ġbir u tixrid ta’ informazzjoni se jkunu jirrikjedu l-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini biex jiġġieldu d-diżinformazzjoni onlajn permezz tal-għarfien, il-ħiliet diġitali u azzjonijiet. L-iżvilupp tal-litteriżmu medjatiku jrawwem il-ħsieb kritiku taċ-ċittadini u jippermettilhom li jeżaminaw bir-reqqa l-informazzjoni u s-sorsi tal-informazzjoni. Dan il-proċess jippermetti liċ-ċittadini jagħmlu għażliet infurmati dwar il-kontenut ikkunsmat, b’mod partikolari billi jsaħħaħ ir-reżiljenza soċjetali tagħhom. L-urġenza tal-kwistjoni tispikka meta wieħed iqis il-fatt li aktar minn nofs il-popolazzjoni tal-UE qed tirċievi l-aħbarijiet ta’ kuljum permezz tal-midja soċjali; |
| --- | --- |

7.

| 8. | huwa tal-fehma, madankollu, li d-drawwiet u l-ħiliet tan-nies fl-użu tal-midja għadhom jirriflettu l-affidabbiltà tal-midja “tradizzjonali”, li min-naħa tagħha hija bbażata fuq ir-responsabbiltà editorjali assoċjata mal-istampa. S’issa konna ninsabu fi spazju ta’ informazzjoni pubbliku affidabbli u kostruttiv għax konna konxji li kumpanija li tipprovdi kontenut ġurnalistiku, hija responsabbli għal raġunijiet legali, ekonomiċi, etiċi u ta’ reputazzjoni biex tiżgura li l-informazzjoni ppubblikata hija veritiera; |
| --- | --- |

8.

| 9. | jinnota, li l-edituri u l-affidabbiltà tal-informazzjoni mxerrda fil-midja l-ġdida mhumiex ikkontrollati biżżejjed jew xejn affattu. Fl-istess ħin, f’dawn l-aħħar snin feġġew modi u mezzi ġodda li jippermettu li informazzjoni falza tiġi ppreżentata b’mod kredibbli u realistiku kemm jista’ jkun; |
| --- | --- |

9.

| 10. | jiġbed l-attenzjoni dwar l-esperjenza sal-lum minn diversi kwistjonijiet u kampanji fil-qasam tal-edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza li juru li s-sensibilizzazzjoni u l-imġiba tan-nies jistgħu jinbidlu biss permezz ta’ proċess twil u kumpless, billi fost l-oħrajn jiġu mgħallma l-ħiliet tal-“litteriżmu medjatiku”. Il-midja, il-politiċi u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet jistgħu jitkellmu fit-tul dwar l-informazzjoni falza, iżda dawn għandhom biss impatt limitat biex ibiddlu l-imġiba tan-nies; |
| --- | --- |

10.

| 11. | jirrikonoxxi li għadu ma kienx possibbli li dawn l-aspetti kollha jiġu koperti fil-programmi tal-edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza jew li jsiru parti mill-għarfien ġenerali tan-nies jew mix-xogħol ta’ kuljum tal-midja l-ġdida. Sabiex jinkisbu bidliet fit-tul fl-imġiba, hemm bżonn edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza u sensibilizzazzjoni. Minbarra s-sistema edukattiva u t-trawwim ta’ attitudnijiet u mġiba ċiviċi, huwa essenzjali wkoll li l-attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni jkunu komprensivi u li l-gruppi destinatarji jiġu indirizzati b’mod xieraq permezz tal-mezzi tal-midja li jippreferu; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jenfasizza li l-pjattaformi tal-midja soċjali jiġġeneraw profitti sostanzjali fl-Unjoni Ewropea, iżda ma jipprovdu l-ebda servizz ta’ għajnuna rapida lill-utenti fir-rigward tal-kontenut. Il-komunikazzjoni ma’ pjattaformi tal-midja soċjali ssir fuq bażi ta’ każ b’każ, individwalment u okkażjonalment biss; ma hemm l-ebda proċedura standard, rapida u effettiva kontra d-diżinformazzjoni jew id-diskors ta’ mibegħda; |
| --- | --- |

12.

| 13. | iqis li huwa essenzjali li sabiex jiġi żgurat spazju ta’ informazzjoni pubbliku bbilanċjat u bbażat fuq l-evidenza, għall-pjattaformi tal-midja soċjali li fuqhom jiġu ppubblikati posts politiċi bi ħlas ikunu japplikaw rekwiżiti uniformi fir-rigward tal-veraċità tal-informazzjoni li tinsab f’dawn il-posts. Jekk ikun hemm evidenza li post politiku li jkun sar bi ħlas ma jkunx konformi ma’ dawn ir-rekwiżiti, il-pjattaforma tal-midja soċjali għandha tkun obbligata li tneħħi l-kontenut ikkonċernat; |
| --- | --- |

13.

| 14. | jinnota bi tħassib li l-pjattaformi tal-midja soċjali s’issa rnexxielhom jevitaw id-dispożizzjonijiet legali li kieku jobbligawhom jipprovdu appoġġ lill-utent fir-rigward tal-kontenut u jsolvulhom il-problemi fil-ħin reali u fil-lingwa tal-Istat Membru korrispondenti; |
| --- | --- |

14.

| 15. | jinnota bi tħassib li l-individwi ħafna drabi ma jkollhomx il-ħiliet u l-għarfien meħtieġa u ma jkunux jafu kif għandhom jirreaġixxu għal informazzjoni falza jew għall-fatt li huma jew dawk qrib tagħhom jisfaw vittmi ta’ informazzjoni falza jew diskors ta’ mibegħda. B’mod partikolari, il-muniċipalitajiet iżgħar għad ma għandhomx l-esperjenzi u l-għarfien espert meħtieġ u ma jafux kif għandhom jaġixxu f’sitwazzjoni ta’ kriżi fil-pjattaformi globali tal-midja soċjali; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jinnota b’dispjaċir li l-problemi huma ħafna drabi aggravati mill-fatt li r-rappreżentanti tal-pjattaformi tal-midja soċjali ma jifhmux il-kuntest kulturali u l-ispeċifiċitajiet lokali, u li l-komunikazzjoni ssir l-aktar bl-Ingliż u tieħu ħafna ħin. Meta d-diżinformazzjoni tinxtered, jeħtieġ tinstab soluzzjoni malajr, iżda sa issa l-pjattaformi tal-midja soċjali qed ikunu passivi u mingħajr trasparenza; |
| --- | --- |

16.

| 17. | juri d-dispjaċir li l-awtoritajiet lokali, li huma dawk l-aħjar infurmati dwar dak li qed jiġri fuq l-post, għandhom biss rwol minuri fil-ġlieda kontra t-tixrid ta’ informazzjoni falza, u ħafna drabi jkunu nieqsa mill-għarfien, il-ħiliet u r-riżorsi. Barra minn hekk, il-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni, għall-kuntrarju tas-servizzi soċjali, l-edukazzjoni u l-benesseri, mhijiex waħda mill-kompetenzi tradizzjonali tal-awtoritajiet reġjonali u lokali; |
| --- | --- |

17.

| 18. | jirrimarka li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jistgħu jagħmlu ħafna kontra d-diżinformazzjoni. Dawn jistgħu jgħinu liċ-ċittadini jagħmlu distinzjoni bejn l-informazzjoni reali u d-diżinformazzjoni billi ħidmiethom jagħmluha aktar miftuħa u trasparenti u d-djalogi u d-dibattiti pubbliċi taċ-ċittadini jitrażmettuhom b’mod dirett u online. F’dawn l-isforzi huma għandhom jikkollaboraw mal-ġurnalisti lokali u reġjonali; mal-akkademiċi u gruppi ta’ riflessjoni; mas-soċjetà ċivili; mal-awtoritajiet nazzjonali, u mal-korpi tal-UE, istituzzjonijiet, attivisti u kummentaturi politiċi; |
| --- | --- |

18.

| 19. | josserva li madankollu l-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni u l-proċessi fil-konfront tagħha jirrikjedu ħiliet u għodod speċifiċi li l-uffiċjali jew l-ispeċjalisti ordinarji f’awtorità reġjonali jew lokali għad ma għandhomx. Id-diskrepanzi fil-ħiliet u fl-għarfien flimkien man-nuqqas ta’ esperjenza huma żvantaġġi strateġiċi sinifikanti li jxekklu l-identifikazzjoni effettiva u l-prevenzjoni tat-tixrid tad-diżinformazzjoni. |
| --- | --- |

19.

| 20. | ifakkar li l-importanza tal-informazzjoni pubblika u l-veloċità tat-tixrid tal-informazzjoni għandhom impatt konsiderevoli fuq il-funzjonament politiku u fuq ix-xejriet tas-soċjetà. Għalhekk, huwa essenzjali li l-abbiltà tal-awtoritajiet reġjonali u lokali, u dik tal-partijiet interessati lokali l-oħrajn tiġi estiża b’mod urġenti biex tiġi indirizzata d-diżinformazzjoni; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jenfasizza li l-ġlieda kontra t-tixrid tad-diżinformazzjoni m’għandha bl-ebda mod tissarraf f’monitoraġġ ta’ twemmin jew ċensura jew tagħti din l-impressjoni. It-tixrid possibbli tad-diżinformazzjoni jrid jiġi mmonitorjat b’mod sistematiku u kontinwu fil-perjodu ta’ qabel l-elezzjonijiet, waqt kriżijiet u waqt tibdil mgħaġġel fis-soċjetà – iżda mhux il-ħin kollu. Il-prevenzjoni tad-diżinformazzjoni ma tista’ bl-ebda mod tkun ugwali għar-restrizzjoni tal-libertà tal-espressjoni, għall-monitoraġġ tal-fehmiet politiċi jew pass lejn soċjetà ta’ sorveljanza; għall-kuntrarju, din hija prerekwiżit għal-libertà ta’ espressjoni u ta’ opinjoni; |
| --- | --- |

21.

| 22. | jenfasizza li l-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni għandha titwettaq f’kundizzjonijiet kompletament trasparenti, bil-possibilità li ċ-ċittadini jirċievu informazzjoni komprensiva u jibqgħu aġġornati dwar aspetti bħall-protezzjoni tad-data, l-ipproċessar ta’ data personali u aspetti ta’ finanzjament. Mingħajr trasparenza suffiċjenti, hemm riskju kbir li l-miżuri biex tkun miġġielda d-diżinformazzjoni jisfaw huma stess vittmi ta’ attakki ta’ informazzjoni ostili. |
| --- | --- |

22.

| 23. | huwa tal-fehma li l-midja u s-soċjetà ċivili reġjonali u lokali jridu jkunu involuti bis-sħiħ fil-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni. Minħabba x-xogħol ta’ kuljum u l-esperjenza professjonali tagħhom, il-ġurnalisti huma aktar imħarrġa, aktar konxji u attenti fir-rigward tad-diżinformazzjoni minn atturi oħrajn li mhux kuljum ikunu midħla tal-ambjent tal-informazzjoni. |
| --- | --- |

23.

| 24. | jirrimarka li għandhom jintużaw riżorsi finanzjarji, aktar kooperazzjoni u tisħiħ tal-għarfien espert għall-promozzjoni ta’ diversi inizjattivi għall-verifika tal-fatti mill-ġurnalisti u s-soċjetà ċivili, it-tneħħija ta’ miti u t-tixrid ta’ informazzjoni affidabbli; |
| --- | --- |

24.

| 25. | iqis importanti li jiġu involuti l-atturi tas-soċjetà ċivili, inkluż fil-livell lokali u reġjonali, fil-bini ta’ netwerks ta’ verifikaturi tal-fatti, u b’hekk tiżdied it-trasparenza u jiġi pprovdut għarfien dwar iċ-ċirkostanzi lokali. L-hekk imsejjaħ prinċipju tal-kredibilità jista’ wkoll jinsilet mill-ekonomija kollaborattiva, jiġifieri, il-verifikaturi tal-fatti jkunu jistgħu jiġu kkumpensati skont l-intensità u l-preċiżjoni tal-attività tagħhom, biex b’hekk jiżdied l-għadd ta’ persuni involuti. F’sistema bħal din, il-komunità tal-verifika tal-fatti tkun qed tirregola xogħolha stess u tkun qed tiżgura wkoll l-istandards tagħha stess permezz ta’ rieżami bejn il-pari. Barra minn hekk, huwa kruċjali li n-netwerks u l-għodod istituzzjonali jiġu żviluppati aktar fil-livell nazzjonali u Ewropew; |
| --- | --- |

25.

| 26. | jirrimarka li t-taħriġ u s-sensibilizzazzjoni tar-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili jgħinu biex jissaħħaħ in-netwerk kontra t-tixrid ta’ aħbarijiet foloz u l-informazzjoni żbaljata, u biex jitnaqqas ir-riskju ta’ ċensura jew it-telf tal-libertà tal-espressjoni mill-awtoritajiet pubbliċi; |
| --- | --- |

26.

| 27. | jenfasizza li barra minn hekk, ċerti għodod teknoloġiċi pubblikament disponibbli li jippermettu l-identifikazzjoni f’waqtha u b’aktar faċilità ta’ kampanji ta’ diżinformazzjoni massivi jistgħu jiffaċilitaw il-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni. L-algoritmi rilevanti għall-monitoraġġ tal-attività fuq il-midja soċjali jistgħu jiġu żviluppati aktar biex jiġu identifikati kampanji ta’ diżinformazzjoni fuq skala kbira u, fejn jiġu individwati każijiet serji, jiskattaw risponsi adatti; |
| --- | --- |

27.

| 28. | jenfasizza li l-iskambju rapidu u effettiv tal-informazzjoni u tal-esperjenzi huwa essenzjali fil-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni. L-analiżi tal-esperjenzi fil-komunitajiet reġjonali u lokali, kif ukoll il-każijiet ta’ tixrid ta’ informazzjoni falza, toħroġ fid-dieher is-similaritajiet, ix-xejriet, l-iżbalji u s-suċċessi ta’ dawn il-kampanji. L-Unjoni Ewropea għandha għalhekk talloka l-fondi u n-netwerk tagħha biex tgħin lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u lill-Istati Membri jikkondividu l-esperjenzi u jitgħallmu minn xulxin; |
| --- | --- |

28.

Proposti

| 29. | jissuġġerixxi li r-rakkomandazzjonijiet ta’ politika jew il-miżuri regolatorji jintużaw biex iħeġġu l-pjattaformi tal-midja soċjali biex iwettqu ħidma ta’ sensibilizzazzjoni ferm akbar ħalli jedukaw lill-utenti dwar id-diżinformazzjoni u l-verifika tas-sorsi. Fit-tħejjija għall-elezzjonijiet jew ir-referenda, kif ukoll fi żminijiet ta’ kriżi, il-midja soċjali tista’ turi kontenut li jispjega l-kontenut speċifiku u jwissi lill-utenti dwar sorsi ta’ diżinformazzjoni; jinnota, f’dan il-kuntest, li analiżi bikrija tal-kampanja elettorali Ewropea reċenti tissuġġerixxi li ħafna pjattaformi fil-fatt ipprovdew informazzjoni biex iwissu lill-utenti għas-sitwazzjoni speċifika, li għenet biex jitrażżan l-impatt ta’ kwalunkwe attività ta’ diżinformazzjoni; |
| --- | --- |

29.

| 30. | jemmen li l-pjattaformi tal-midja soċjali għandhom jitħeġġu, permezz ta’ rakkomandazzjonijiet ta’ politika jew miżuri regolatorji jekk ikun hemm bżonn, biex jikkontribwixxu aktar minn qatt qabel għall-iżvilupp ta’ netwerks komprensivi ta’ verifikaturi tal-fatti li x’aktarx se jkunu jirrikjedu xi forma ta’ sistema ta’ kumpens ibbażata fuq id-dħul iġġenerat minn midja ġdida; iqis li huwa daqstant ieħor ta’ importanza kruċjali li jiġu promossi operaturi affidabbli tal-midja fil-livell nazzjonali, reġjonali u lokali, fejn l-operaturi ta’ servizz pubbliku b’mod partikolari jaqdu rwol sinifikanti, u se jkomplu jaqdu rwol fil-futur; |
| --- | --- |

30.

| 31. | jirrakkomanda l-adozzjoni ta’ miżuri regolatorji biex jiġu identifikati kampanji ta’ diżinformazzjoni u biex dawn jiġu miġġielda, inkluż permezz ta’ kooperazzjoni ma’ pjattaformi tal-midja soċjali u ta’ rappurtar. Bl-introduzzjoni ta’ standards komuni ta’ rappurtar dwar il-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni, ikun possibbli li l-attivitajiet tal-pjattaformi tal-midja soċjali jkunu segwiti fuq perjodu ta’ żmien itwal u fejn xieraq ikunu mmonitorjati minn partijiet terzi indipendenti u b’hekk tinkiseb ħarsa ġenerali komprensiva dwar l-estent tal-problema; |
| --- | --- |

31.

| 32. | jirrakkomanda qafas legali Ewropew li jobbliga l-pjattaformi globali tal-midja soċjali biex jipprovdu servizz ta’ helpdesk u punt ta’ kuntatt f’kull Stat Membru, li joperaw fil-lingwa tal-pajjiż ikkonċernat. Kull ċittadin, rappreżentant tal-komunità jew rappreżentant ta’ organizzazzjoni mhux governattiva għandu jkun jista’ jirrikorri mingħajr xkiel għand helpdesks tal-klijenti, li għandhom ikunu bbażati fuq prinċipji simili fl-Unjoni Ewropea kollha. L-assistenza lill-klijenti fil-lingwa tagħhom stess u l-preżenza fiżika ta’ helpdesk tista’ tiffaċilita ħafna l-ġlieda kontra l-informazzjoni falza u ssaħħaħ id-drittijiet taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

32.

| 33. | jirrakkomanda li l-pjattaformi tal-midja soċjali jipprovdu biżżejjed mezzi biex iċ-ċittadini jirrappurtaw it-tixrid, jew it-tentattivi ta’ tixrid, ta’ informazzjoni falza mingħajr inkonvenjenzi jew sforzi kbar; |
| --- | --- |

33.

| 34. | jappella li għandu jitqies l-għoti ta’ appoġġ finanzjarju lill-awtoritajiet reġjonali u lokali u lill-assoċjazzjonijiet taċ-ċittadini madwar l-Ewropa sabiex tiżdied il-kapaċità li tiġi identifikata d-diżinformazzjoni, jiġi miġġieled it-tixrid tagħha u tittejjeb il-kollaborazzjoni, inkluż bejn il-fruntieri, bejn l-awtoritajiet pubbliċi u l-assoċjazzjonijiet taċ-ċittadini; |
| --- | --- |

34.

| 35. | jirrakkomanda li tiġi pprovduta “Gwida għall-indirizzar tad-diżinformazzjoni”permezz ta’ netwerk ta’ verifikaturi tal-fatti, biex jiġi ġġenerat it-tagħlim permezz tal-istabbilimenti edukattivi u l-awtoritajiet lokali ħalli jitħeġġeġ il-ħsieb kritiku fil-ġlieda kontra d-diżinformazzjoni; |
| --- | --- |

35.

| 36. | jinnota l-ħtieġa li l-ġenerazzjonijiet żgħażagħ jiżviluppaw il-kapaċità li janalizzaw il-fatti, il-ħsieb kritiku u s-sens komun bil-għan li jkunu kapaċi jiddeċifraw u jqabblu l-informazzjoni li jirċievu. Għal dan il-għan iqis li hemm bżonn li jiġu promossi miżuri li jissensibilizzaw (dibattiti, djalogi, eċċ.) fl-istabbilimenti edukattivi u ta’ taħriġ sabiex tiġi miġġielda d-diżinformazzjoni. |
| --- | --- |

36.

Brussell, il-5 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  Komunikazzjoni Konġunta lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Pjan ta’ Azzjoni kontra d-Diżinformazzjoni.

1

(2)  Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — L-indirizzar tad-diżinformazzjoni online: Approċċ Ewropew.

2

L-indirizzar tad-diżinformazzjoni online: Approċċ Ewropew.

---

| 10.3.2020 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 79/54 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 79/54

---

Opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni — Ir-Rapport tal-2018 tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni

(2020/C 79/11)

| Relatur | : | Dominique LÉVÊQUE (FR/PSE), Sindku ta’ Aÿ-en-Champagne |
| --- | --- | --- |
| Dokument ta’ referenza | : | Rapport tal-2018 tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni
  COM(2019) 339 final |

Relatur

:

Dominique LÉVÊQUE (FR/PSE), Sindku ta’ Aÿ-en-Champagne

Dokument ta’ referenza

:

Rapport tal-2018 tal-Kummissjoni Ewropea dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni

COM(2019) 339 final

RAKKOMANDAZZJONIJIET TA’ POLITIKA

IL-KUMITAT EWROPEW TAR-REĠJUNI

Kunsiderazzjonijiet ġenerali

| 1. | iqis li politika tal-kompetizzjoni mingħajr distorsjoni u effettiva hija pedament essenzjali tal-proġett Ewropew. Madankollu, din mhijiex għan fiha nnifisha iżda strument għall-implimentazzjoni tas-suq intern meħtieġ biex jintlaħqu l-għanijiet tal-Unjoni Ewropea (UE) kif iddefiniti fl-Artikolu 3 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), li huwa bbażat b’mod partikolari fuq il-qafas strateġiku għall-Għanijiet ta’ Żvilupp Sostenibbli (SDGs), l-ekonomija soċjali tas-suq u l-progress soċjali. L-implimentazzjoni tal-politika tal-kompetizzjoni għandha tkun konsistenti wkoll mal-politiki l-oħra tal-Unjoni (Artikolu 7 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE)), u tissodisfa r-rekwiżiti trasversali tal-impjiegi, tal-ambjent u tal-protezzjoni tal-konsumatur iddefiniti fl-Artikoli 9, 11 u 12 tat-TFUE; |
| --- | --- |

1.

| 2. | ifakkar li l-Artikolu 3 tat-TFUE jagħti lill-UE kompetenza esklużiva biex tistabbilixxi regoli tal-kompetizzjoni u li l-Kummissjoni teżerċita setgħat ta’ eżekuzzjoni diretta. Għalhekk, il-mekkaniżmi ġuridiċi previsti biex jiġi żgurat ir-rispett tal-prinċipju tas-sussidjarjetà ma japplikawx għall-politika tal-kompetizzjoni (Artikolu 5 tat-TUE). Madankollu, din il-kompetenza esklussiva ma teżonerax lill-Kummissjoni mill-obbligu li żżomm djalogu kontinwu u konsiderazzjoni xierqa fil-qafas tat-tħejjija u l-evalwazzjoni tal-mekkaniżmi ta’ kompetizzjoni mal-awtoritajiet pubbliċi tal-Istati Membri fil-livelli kollha tal-gvern, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, il-Parlament Ewropew, il-Kumitat tar-Reġjuni (KtR), il-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u s-soċjetà ċivili, u b’mod partikolari l-organizzazzjonijiet tal-konsumatur; |
| --- | --- |

2.

| 3. | jilqa’ r-Rapport tal-2018 dwar il-Politika tal-Kompetizzjoni, iżda jinnota li dan jippreżenta essenzjalment id-deċiżjonijiet ewlenin tal-Kummissjoni meħuda fl-2018 u l-iżviluppi leġislattivi rigward il-kompetizzjoni u ma jinkludix għażliet għal riforma. Madankollu, il-linji gwida politiċi għall-Kummissjoni Ewropea li jmiss 2019-2024, ippreżentati mill-President eletta fis-16 ta’ Lulju li għadda, jinvolvu riformi tal-politika tal-kompetizzjoni Ewropea, b’mod partikolari b’rabta mal-“Patt ekoloġiku għall-Ewropa”, leġislazzjoni ġdida dwar is-servizzi diġitali jew l-istabbiliment ta’ fond pubbliku-privat speċjalizzat fl-offerti inizjali lill-pubbliku tal-SMEs; |
| --- | --- |

3.

| 4. | jiddispjaċih ħafna li l-ftehim bejn ir-Renju Unit u l-UE dwar il-ħruġ tar-Renju Unit tas-17 ta’ Ottubru 2019 ma għadux jinkludi miżuri vinkolanti biex jiġi żgurat li, fil-futur, ir-Renju Unit jikkonforma mar-regoli u r-regolamenti tal-UE fl-oqsma tal-għajnuna mill-istat, il-kompetizzjoni u kwistjonijiet rilevanti ta’ taxxa. L-impenn, mhux vinkolanti u mhux speċifiku, tar-Renju Unit li jinżammu “kundizzjonijiet ekwivalenti ta’ kompetizzjoni” permezz ta’ “standards komuni għoljin” f’dawn l-oqsma, kif stabbilit fid-dikjarazzjoni politika li takkumpanja l-ftehim, ma jipprovdix biżżejjed protezzjoni għaċ-ċittadini, il-ħaddiema u n-negozji fir-Renju Unit; |
| --- | --- |

4.

Il-ħruġ tar-Renju Unit mill-Unjoni Ewropea

| 5. | jinnota li r-Renju Unit se jibqa’ soġġett għar-regoli tal-kompetizzjoni tal-UE tal-anqas sad-data li fiha joħroġ mill-UE. L-investigazzjonijiet li nfetħu qabel din id-data jistgħu jingħalqu biss wara din id-data, iżda xorta waħda għandhom jiġu implimentati; jilqa’ f’dan il-kuntest il-kjarifiki pprovduti mill-Kummissjoni fin-nota tagħha tal-25 ta’ Marzu 2019 dwar il-konsegwenzi tal-ħruġ tar-Renju Unit fir-rigward tal-liġi tal-kompetizzjoni tal-UE (1) iżda jiddispjaċih li din in-nota tirrigwarda biss l-imġiba antikompetittiva u l-kontroll tal-fużjonijiet; |
| --- | --- |

5.

| 6. | iqis li fil-każ ta’ ħruġ Brittaniku, se jkollha tiġi eżerċitata wkoll viġilanza jekk il-Gvern Brittaniku ma jimpenjax ruħu li jkompli jissorvelja l-għajnuna mill-Istat billi jżomm qafas regolatorju komuni mal-UE; itenni wkoll it-talba tiegħu li tiġi eżaminata l-possibbiltà li jiġu stabbiliti miżuri ta’ adattament temporanji tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat (jiġifieri li jirrilassaw jew jiġu sospiżi) għal ċerti żoni ġeografiċi u ċerti setturi ekonomiċi li se jkunu partikolarment affettwati mill-konsegwenzi tal-ħruġ tar-RU, a fortiori jekk dan isir barra qafas innegozjat (“no deal” – ebda ftehim); dan għandu jirriżulta fl-espansjoni tar-Regolamenti għal dwar Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa; |
| --- | --- |

6.

Il-politika tal-kompetizzjoni u l-istrateġija industrijali tal-UE

| 7. | ifakkar li l-Kunsill stieden lill-Kummissjoni “tippreżenta, sal-aħħar tal-2019, viżjoni fit-tul għall-futur industrijali tal-UE, b’miżuri konkreti għall-implimentazzjoni tagħha”. F’dan il-kuntest, il-KtR diġà stqarr li “jemmen li strateġija industrijali tal-UE għandha tinkludi wkoll reviżjoni dettaljata u bbażata fuq l-evidenza tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna u l-kontroll tal-amalgamazzjonijiet sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi fil-livell internazzjonali, skont il-politiki kummerċjali globali u l-ftehimiet multilaterali. Fl-istess ħin, din l-istrateġija għandha tinkludi wkoll il-potenzjal tal-investiment u l-innovazzjoni tal-għajnuna mill-Istat u l-operazzjonijiet ta’ fużjoni (2); Il-KtR iqis li fost il-parametri ta’ dan il-potenzjal hemm il-kapaċità li jinħolqu jew jinżammu impjiegi industrijali fi ħdan l-UE, b’mod partikolari permezz tar-rikonverżjoni tas-setturi industrijali li jinsabu f’diffikultà u tal-produzzjoni ta’ komponenti strateġiċi għall-industrija Ewropea; |
| --- | --- |

7.

| 8. | jissuġġerixxi li jinbidel il-metodu tal-kontroll tal-għajnuna għar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni billi jiġi limitat kemm jista’ jkun il-kontroll ex ante eżerċitat mill-Kummissjoni, jitqassru l-iskadenzi biex din l-għajnuna tiġi analizzata u tiġi ssemplifikata l-iskema tal-proġetti importanti ta’ interess Ewropew komuni (IPCEI) (3). Bidla bħal din għandha tiffaċilita l-implimentazzjoni tal-IPCEIs, li minnhom seta’ jitnieda wieħed biss, relatat mal-mikroelettronika u li jammonta għal EUR 1,75 biljun, filwaqt li l-proġett tal-IPCEI dwar id-disinn u l-produzzjoni ta’ ċelloli u moduli tal-batteriji tal-ġenerazzjoni li jmiss, li jammonta għal investiment ta’ EUR 6 biljun għal EUR 1,2 biljun f’għajnuna pubblika, ġie ppreżentat lill-Kummissjoni f’Mejju li għadda; |
| --- | --- |

8.

Għajnuna mill-Istat – kunsiderazzjonijiet ġenerali

| 9. | jilqa’ l-fatt li l-proċess tal-modernizzazzjoni tal-għajnuna mill-Istat li beda fl-2014 żied l-għadd ta’ eżenzjonijiet, b’aktar minn 96 % ta’ miżuri ġodda ta’ għajnuna li ilhom jiġu implimentati mill-2015 jaqgħu taħt ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER), u fokus tal-kontroll tal-għajnuna mill-Istat fuq l-isfidi l-kbar; |
| --- | --- |

9.

| 10. | jenfasizza t-trasparenza tal-iżvilupp tal-pjattaforma tal-IT “Transparency Award Module” (4) li tittrażmetti u tippubblika d-data dwar l-għajnuna mill-Istat ta’ aktar minn EUR 500 000 u jinnota li fi tmiem l-2018, 25 Stat Membru ppubblikaw informazzjoni dwar aktar minn 43 000 għajnuna mogħtija; |
| --- | --- |

10.

| 11. | itenni l-konvinzjoni tiegħu li l-Komunikazzjoni tal-2016 tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna mill-Istat tipprovdi bażi utli għall-awtoritajiet pubbliċi biex jifhmu aħjar din il-kwistjoni kumplessa. Jistieden lill-Kummissjoni, madankollu, taġġornaha fid-dawl tal-iżviluppi fil-prassi deċiżjonali tagħha u fil-ġurisprudenza Ewropea, b’mod partikolari fir-rigward tas-selettività; |
| --- | --- |

11.

| 12. | jistieden lill-Kummissjoni żżid il-limitu tal-għajnuna de minimis minn EUR 200 000 għal EUR 500 000 fuq perjodu ta’ tliet snin fiskali, meta jitqies li dan il-limitu massimu ġie stabbilit fl-2006; |
| --- | --- |

12.

| 13. | josserva li fl-2018 il-Kummissjoni nediet kontroll tal-idoneità tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat li fil-bidu tal-2020 għandhom jiġu segwiti minn sensiela ta’ proposti biex dawn ir-regoli jiġu riveduti; jinsisti, f’dan il-kuntest, li l-KtR ikun involut bis-sħiħ u fi żmien xieraq fl-analiżi tal-proposti dwar l-istrumenti l-aktar marbuta mill-qrib mal-kompetenzi u mal-qasam ta’ azzjoni politiku, ekonomiku u soċjali tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, jiġifieri: il-GBER; ir-Regolament de minimis; il-linji gwida dwar l-għajnuna reġjonali nazzjonali; il-qafas tal-għajnuna mill-Istat għar-riċerka, l-iżvilupp u l-innovazzjoni (RŻI); il-komunikazzjoni dwar l-għajnuna mill-Istat fir-rigward tal-proġetti importanti ta’ interess Ewropew komuni (IPCEI); il-linji gwida dwar il-finanzjament ta’ riskji, dawk dwar l-għajnuna mill-Istat għall-ajruporti u għal-linji tal-ajru; dawk dwar l-għajnuna għall-ħarsien tal-ambjent u għall-enerġija; dawk dwar l-għajnuna għas-salvataġġ u għar-ristrutturar; u fl-aħħar nett dawk dwar is-settur ferrovjarju; |
| --- | --- |

13.

| 14. | jieħu nota tal-konsultazzjoni pubblika li saret bejn is-26 ta’ Ġunju u s-27 ta’ Settembru 2019 dwar ir-reviżjoni proposta tar-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa (GBER) li jakkumpanja l-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) li jmiss u li għandha l-għan li tidentifika l-aktar mod sempliċi u effiċjenti possibbli biex tiġi ffaċilitata taħlita ta’ finanzjament nazzjonali u ta’ finanzjament mill-baġit tal-UE; jilqa’ b’mod partikolari l-fatt li l-proposta testendi l-eżenzjoni attwali ta’ kategorija, li hija limitata għall-għajnuna mogħtija lill-SMEs, lill-kumpaniji kbar mingħajr notifika minn qabel (Artikolu 20); jilqa’ wkoll il-fatt li l-GBER jista’ jipprovdi eżenzjoni ta’ kategorija semplifikata għall-ammonti żgħar ħafna ta’ għajnuna mogħtija lill-proġetti tal-kooperazzjoni territorjali Ewropea (sa EUR 20 000 għal kull kumpanija u għal kull proġett) (Artikolu 20a); fl-aħħar nett, jappoġġja ż-żieda tal-limitu massimu tal-intensità tal-għajnuna għall-SMEs għal 80 %; madankollu, jiġbed l-attenzjoni għal żewġ punti ta’ tħassib addizzjonali:






  (i) | il-ħtieġa li jiġi ċċarat li l-użu tar-riżorsi proprji mill-istituzzjonijiet pubbliċi li jipparteċipaw fil-proġetti ma jgħoddx bħala kontribuzzjoni pubblika fil-kalkolu tar-rati massimi ta’ intensità tal-għajnuna; u |
| --- | --- | --- |

14.

(i)

il-ħtieġa li jiġi ċċarat li l-użu tar-riżorsi proprji mill-istituzzjonijiet pubbliċi li jipparteċipaw fil-proġetti ma jgħoddx bħala kontribuzzjoni pubblika fil-kalkolu tar-rati massimi ta’ intensità tal-għajnuna; u

| (ii) | il-konferma li l-għajnuna mogħtija skont l-Artikolu 20a ma taqax fl-ambitu tal-obbligi ta’ rapportar (Artikolu 11) u ta’ kontroll (Artikolu 12) tal-GBER u ma fiha l-ebda obbligu ta’ rapportar minn partijiet terzi. |
| --- | --- |

(ii)

il-konferma li l-għajnuna mogħtija skont l-Artikolu 20a ma taqax fl-ambitu tal-obbligi ta’ rapportar (Artikolu 11) u ta’ kontroll (Artikolu 12) tal-GBER u ma fiha l-ebda obbligu ta’ rapportar minn partijiet terzi.

| 15. | jieħu nota tal-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-irkupru ta’ għajnuna illegali u inkompatibbli mill-Istat, ippubblikata fit-22 ta’ Lulju 2019 (5),bħala parti mill-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1589 tat-13 ta’ Lulju 2015 li jistabbilixxi regoli dettaljati għall-applikazzjoni tal-Artikolu 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (6). Fi ħdan dan il-qafas legali, il-Komunikazzjoni ma tipprovdi l-ebda eżenzjoni għall-benefiċjari tal-għajnuna mill-Istat u b’mod partikolari l-għajnuna mill-Istat de minimis Fil-fatt, il-perjodu ta’ preskrizzjoni ta’ 10 snin għall-għajnuna de minimis ma naqasx, filwaqt li, minħabba l-azzjonijiet proċedurali sospensivi, dan il-perjodu huwa saħansitra ħafna itwal. Il-Kummissjoni lanqas ma aċċettat li tirrinunzja l-irkupru fil-każijiet fejn hija ħolqot aspettattiva leġittima, meta l-informazzjoni meħtieġa għall-irkupru ma tkunx disponibbli, jew meta deċiżjoni ta’ qorti nazzjonali li tittratta speċifikament l-eżistenza ta’ għajnuna ssir finali. Barra minn hekk, il-Kummissjoni tqis li, jekk l-ammont tal-għajnuna ma jkunx jista’ jiġi rkuprat mingħand il-benefiċjarju, dan ma għandux ikun soġġett biss għal insolvenza: l-ebda ristrutturar jew kontinwazzjoni temporanja tal-attivitajiet tiegħu ma għandhom ikunu awtorizzati mingħajr ma jiġi rkuprat l-ammont totali tal-għajnuna. Huwa diffiċli li dan l-approċċ jiġi rrikonċiljat mal-għan tal-proċeduri ta’ insolvenza nazzjonali u Ewropej. Minkejja li l-proċeduri ta’ rkupru tal-għajnuna mill-Istat għandhom l-għan li jeliminaw b’mod retroattiv l-effetti distorsivi tal-għajnuna illegali, ir-ristrutturar ta’ intrapriżi skont il-leġislazzjoni dwar l-insolvenza jqis ukoll għanijiet oħra, pereżempju ż-żamma tal-impjiegi. Għalhekk, il-KtR jappella lill-Kummissjoni biex tikkunsidra li tippreżenta proposta biex jiġi emendat ir-Regolament (UE) 2015/1589; |
| --- | --- |

15.

| 16. | jinnota li l-qafas għall-għajnuna mill-Istat fis-settur bankarju ma nbidilx minn Awwissu 2013 (7), filwaqt li l-kuntest ekonomiku nbidel b’mod fundamentali u tqum il-kwistjoni dwar jekk il-prekundizzjoni li kwalunkwe għajnuna tista’ tikkontribwixxi “sabiex tirrimedja taħwid serju fl-ekonomija ta’ Stat Membru” (Artikolu 107(3)(b) tat-TFUE) għadhiex rilevanti; |
| --- | --- |

16.

| 17. | jilqa’ s-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-Unjoni Ewropea tal-24 ta’ Settembru 2019 fil-Każijiet Konġunti T-755/15 u T-759/15 dwar il-validità tad-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea tal-2015 dwar l-għajnuna mogħtija mil-Lussemburgu lill-Fiat Chrysler Finance Europe. Fil-fatt, is-sentenza tikkonferma li vantaġġ selettiv permezz ta’ deċiżjoni tat-taxxa jista’ jikkostitwixxi għajnuna mill-Istat illegali u inkompatibbli mas-suq intern u li l-eżami mill-Kummissjoni ta’ deċiżjoni tat-taxxa skont ir-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ma jikkostitwixxix “armonizzazzjoni tat-taxxa”. Fl-istess ħin, din tenfasizza li, f’konformità mas-sentenza tal-Qorti tal-15 ta’ Novembru 2011 fil-Kawżi Konġunti C-106/09 u C-107/09P, huma fil-kompetenza tal-Istati Membri li jindikaw bażijiet tal-valutazzjoni u li jqassmu l-piż tat-taxxa fost id-diversi fatturi ta’ produzzjoni u d-diversi setturi ekonomiċi; |
| --- | --- |

17.

Għajnuna mill-Istat fir-rigward tas-servizzi ta’ interess ekonomiku ġenerali (SGEIs)

| 18. | Ifakkar li fl-applikazzjoni tar-regoli tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat fir-rigward tal-SGEIs, it-trattati jagħtu lill-Istati Membri setgħa diskrezzjonali wiesgħa f’dak li għandu x’jaqsam mad-definizzjoni ta’ SGEI. Il-prinċipji tal-awtonomija lokali u reġjonali, tal-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali u tan-newtralità tas-sjieda tal-proprjetà fl-Istati Membri tal-Unjoni ggarantiti fl-Artikolu 3 tat-TUE kif ukoll fl-Artikoli 14, 106 u 345 u fil-Protokoll Nru 26 tat-TFUE għandhom jiġu rrispettati wkoll; |
| --- | --- |

18.

| 19. | jenfasizza l-importanza tas-sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta’ Novembru 2018 dwar appell mill-organizzazzjonijiet Netherlandiżi tal-akkomodazzjoni soċjali fir-rigward tal-SGEIs fis-settur tal-akkomodazzjoni soċjali (8). Fil-fatt, din is-sentenza, minn naħa, tispeċifika l-obbligu tal-Istat Membru li juri li, biex jiġu evitati r-regoli tal-kompetizzjoni, l-iskop tal-SGEIs fis-settur tal-akkomodazzjoni soċjali għandu jkun meħtieġ u proporzjonat meta mqabbel mal-ħtieġa reali tas-servizz pubbliku fir-rigward tal-aċċess għall-akkomodazzjoni u, min-naħa l-oħra, tillimita r-rwol tal-Kummissjoni għall-istħarriġ tal-iżball manifest. Id-definizzjoni tal-SGEIs fis-settur tal-akkomodazzjoni jkun fiha żball manifest meta ma tkunx preċiża minħabba li tillimita l-kiri ta’ prijorità lill-persuni li għandhom diffikultajiet biex isibu akkomodazzjoni deċenti mingħajr ma jiġi ddefinit dan il-grupp fil-mira; |
| --- | --- |

19.

| 20. | itenni f’dan il-kuntest (9) l-appell tiegħu biex tingħata kjarifika tal-kamp ta’ applikazzjoni tad-Deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta’ Diċembru 2011 b’rabta mal-akkomodazzjoni soċjali. Sabiex tingħata risposta għar-realtà allarmanti tal-akkomodazzjoni li taffettwa parti kbira tal-popolazzjoni bi dħul modest jew medju, u tas-sitwazzjonijiet varji tas-swieq tal-propjetà immobbli lokali, u wkoll sabiex tiġi rrispettata s-setgħa diskrezzjonali mogħtija lill-Istati Membri fir-rigward tad-definizzjoni ta’ SGEI, u bl-applikazzjoni tal-prinċipju tas-sussidjarjetà, id-deċiżjoni għandha tapplika għall-provvediment ta’ akkomodazzjoni soċjali għal gruppi speċifiċi li l-ħtiġijiet ta’ akkomodazzjoni tagħhom ma jistgħux jiġu ssodisfati bil-kundizzjonijiet tas-suq, b’mod partikolari minħabba restrizzjonijiet relatati mas-solvenza tagħhom jew vulnerabilitajiet oħra. In-natura eżatta tal-ħtiġijiet għandha tiġi definita b’mod ċar mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri bl-użu ta’ kriterji xierqa u trasparenti; |
| --- | --- |

20.

| 21. | jieħu nota tal-fatt li, fis-7 ta’ Diċembru 2018, il-Kummissjoni estendiet il-perjodu ta’ applikazzjoni tar-Regolament tagħha dwar l-għajnuna de minimis lill-intrapriżi li jipprovdu SGEIs sal-31 ta’ Diċembru 2020. F’dan il-kuntest, il-Kumitat ifakkar f’dan ir-rigward li huwa talab:






  — | biex jiżdiedu l-livelli limitu de minimis applikabbli għall-għajnuna mill-Istat għall-SGEIs (lil hinn mill-miżuri ta’ kumpens sa EUR 500 000 fuq kull perjodu ta’ tliet snin fiskali); |
| --- | --- | --- |

21.

—

biex jiżdiedu l-livelli limitu de minimis applikabbli għall-għajnuna mill-Istat għall-SGEIs (lil hinn mill-miżuri ta’ kumpens sa EUR 500 000 fuq kull perjodu ta’ tliet snin fiskali);

| — | biex tiġi riveduta d-definizzjoni ta’ “profitt raġonevoli” ta’ SGEI, b’mod partikolari sabiex tirrifletti l-fatt li, permezz ta’ inċentivi jew b’żieda fil-perċentwal ta’ qligħ raġonevoli rikonoxxut, dan il-profitt spiss jiġi investit mill-ġdid fl-SGEIs; |
| --- | --- |

—

biex tiġi riveduta d-definizzjoni ta’ “profitt raġonevoli” ta’ SGEI, b’mod partikolari sabiex tirrifletti l-fatt li, permezz ta’ inċentivi jew b’żieda fil-perċentwal ta’ qligħ raġonevoli rikonoxxut, dan il-profitt spiss jiġi investit mill-ġdid fl-SGEIs;

Għajnuna mill-Istat fir-rigward tat-tranżizzjoni ekoloġika u enerġetika

| 22. | jenfasizza li huwa importanti li l-politika tal-Kummissjoni dwar l-għajnuna għall-ħarsien tal-ambjent u għall-enerġija tkun f’konformità sħiħa mal-implimentazzjoni tal-ftehim konkluż f’Pariġi taħt l-UNFCCC, tippromovi l-enerġija sostenibbli fil-forma ta’ enerġija rinnovabbli u ta’ sforzi għal aktar effiċjenza fl-enerġija u tiġġieled kontra l-faqar enerġetiku, tiżgura l-provvista tal-enerġija u ssaħħaħ il-koeżjoni territorjali; jitlob f’dan il-kuntest li l-għajnuna mill-Istat ma tibqax tingħata għall-estrazzjoni ta’ karburanti fossili; |
| --- | --- |

22.

| 23. | jiġbed l-attenzjoni tal-membri tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, u b’mod ġenerali tar-rappreżentanti tal-awtoritajiet lokali u reġjonali, għall-konsultazzjoni li għaddejja bħalissa (sas-6 ta’ Novembru 2019) dwar l-evalwazzjoni tar-regoli dwar is-sussidji tal-Istat għas-servizzi soċjali u tas-saħħa ta’ interess ekonomiku ġenerali (10) u jistenna bil-ħerqa l-feedback sinifikanti abbażi tal-esperjenza prattika. Min-naħa tiegħu jagħti leħen lid-diffikultajiet li ltaqgħu magħhom l-awtoritajiet lokali u reġjonali fid-definizzjoni ċara ta’ “persuni żvantaġġati” b’rabta mal-akkomodazzjoni soċjali u mal-metodu tal-kalkolu tal-kumpens żejjed. |
| --- | --- |

23.

| 24. | jieħu nota tal-proċess ta’ reviżjoni tal-linji gwida dwar ċerta għajnuna mill-Istat fil-kuntest tal-iskema għall-iskambju ta’ kwoti ta’ emissjonijiet ta’ gassijiet serra li tnediet fl-20 ta’ Diċembru 2018; |
| --- | --- |

24.

| 25. | jixtieq jipprovdi l-kontribut li ġej għar-reviżjoni li jmiss tal-linji gwida dwar l-għajnuna għall-ħarsien tal-ambjent u għall-enerġija:






  — | jitlob li l-għajnuna mill-Istat għall-bijomassa u l-bijometan tkun soġġetta għal garanziji tal-oriġini; |
| --- | --- | --- |

25.

—

jitlob li l-għajnuna mill-Istat għall-bijomassa u l-bijometan tkun soġġetta għal garanziji tal-oriġini;

| — | jirrakkomanda l-introduzzjoni ta’ dispożizzjonijiet dwar il-ħżin u l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli filwaqt li tiġi żgurata l-konsistenza mad-Direttiva riveduta dwar l-enerġija rinnovabbli (b’mod partikolari l-Artikoli 21 u 22); |
| --- | --- |

—

jirrakkomanda l-introduzzjoni ta’ dispożizzjonijiet dwar il-ħżin u l-awtokonsumaturi tal-enerġija rinnovabbli filwaqt li tiġi żgurata l-konsistenza mad-Direttiva riveduta dwar l-enerġija rinnovabbli (b’mod partikolari l-Artikoli 21 u 22);

| — | jitlob li l-għoti ta’ għajnuna jkun marbut ma’ obbligu ta’ trasparenza fejn l-ispejjeż mgħoddija lill-konsumaturi jkunu ddefiniti b’mod ċar fil-fatturi (b’konsistenza mad-Direttiva (UE) 2019/944 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11)); |
| --- | --- |

—

jitlob li l-għoti ta’ għajnuna jkun marbut ma’ obbligu ta’ trasparenza fejn l-ispejjeż mgħoddija lill-konsumaturi jkunu ddefiniti b’mod ċar fil-fatturi (b’konsistenza mad-Direttiva (UE) 2019/944 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (11));

| — | jissuġġerixxi li jiġi emendat il-paragrafu 220 tal-linji gwida fis-sens li l-Istati Membri għandu jkollhom l-obbligu li juru li huma “kkunsidraw bi prijorità modi alternattivi biex jintlaħaq l-objettiv tat-tneħħija gradwali tas-sussidji dannużi ekonomikament jew għall-ambjent, bħall-għoti ta’ prijorità lill-ġestjoni mil-lat tad-domanda u lill-miżuri tal-effiċjenza fl-enerġija, iż-żieda fil-kapaċità tal-interkonnessjoni u l-ftuħ tas-sistema għall-enerġija rinnovabbli” (12); |
| --- | --- |

—

jissuġġerixxi li jiġi emendat il-paragrafu 220 tal-linji gwida fis-sens li l-Istati Membri għandu jkollhom l-obbligu li juru li huma “kkunsidraw bi prijorità modi alternattivi biex jintlaħaq l-objettiv tat-tneħħija gradwali tas-sussidji dannużi ekonomikament jew għall-ambjent, bħall-għoti ta’ prijorità lill-ġestjoni mil-lat tad-domanda u lill-miżuri tal-effiċjenza fl-enerġija, iż-żieda fil-kapaċità tal-interkonnessjoni u l-ftuħ tas-sistema għall-enerġija rinnovabbli” (12);

| 26. | jistieden lill-Kummissjoni tivverifika jekk l-eżenzjoni mit-taxxa fuq il-kerosin tikkostitwixxix distorsjoni tal-kompetizzjoni li minnha jibbenefika s-settur tal-ajru abbażi ta’ interpretazzjoni żbaljata tal-Konvenzjoni ta’ Chicago dwar l-Avjazzjoni Ċivili Internazzjonali (1944). Fil-fatt, din tipprovdi li, waqt titjira internazzjonali, il-fjuwil li jkun jinsab fit-tankijiet ta’ ajruplan ma jistax jiġi ntaxxat malli jasal f’pajjiż, iżda din ma tgħid xejn dwar it-tassazzjoni fil-mument li fih l-ajruplani jimtlew mill-ġdid bil-fjuwil. Għalhekk, kif jiġri f’ċerti Stati Membri, Stat jista’, fi kwalunkwe każ għal titjira domestika, jimponi taxxa fuq il-biljett tal-ajru jekk l-ajruplan ikun f’kompetizzjoni diretta ma’ servizz ferrovjarju, jew taxxa fuq il-kerosin biex jiġu limitati l-emissjonijiet ta’ gass b’effett ta’ serra. Minħabba l-impatt ta’ dawn it-taxxi fuq is-suq intern tal-UE, madankollu, ikun aħjar li din it-taxxa tiġi kkoordinata fil-livell Ewropew; iqis, għalhekk, li hemm bżonn li titqies l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej “Fairosene” li għandha l-għan li ttemm l-eżenzjoni mit-taxxa għall-fjuwil tal-avjazzjoni fl-Ewropa (13); |
| --- | --- |

26.

| 27. | ifakkar it-talba tiegħu (14) biex “ir-reġjuni tal-faħam jidentifikaw żoni li jirrikjedu appoġġ speċjali skont l-Artikolu 107(3)(a) u (c) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) u li l-liġi tal-UE dwar l-għajnuna mill-Istat tiġi adattata għal dawn ir-reġjuni speċjali sabiex ikunu jistgħu jittieħdu miżuri li jindirizzaw it-trasformazzjoni strutturali (...). Barra minn hekk, għandu jiġi eżaminat jekk tali miżuri ta’ appoġġ jistgħux ikunu bbażati fuq l-Artikolu 107(3)(b) tat-TFUE minħabba l-importanza prominenti u eżemplari tar-rikostruzzjoni adattata għall-klima tar-reġjuni tal-faħam għall-politika tal-Unjoni Ewropea dwar l-enerġija u l-klima”. |
| --- | --- |

27.

Politika tal-kompetizzjoni u l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali

| 28. | jilqa’ l-fatt li fl-2018, il-Kummissjoni applikat għall-ewwel darba l-linji gwida dwar il-broadband billi awtorizzat lill-awtoritajiet pubbliċi biex jappoġġjaw l-użu tal-broadband, jiġifieri proġett tal-Bavarja (15) dwar l-użu ta’ netwerks b’kapaċità għolja ħafna f’sitt muniċipalitajiet f’żoni rurali. Fid-dawl tal-fatt li l-ilħuq tal-għanijiet dwar il-konnettività tas-suq uniku diġitali għandu jeżiġi investiment globali ta’ madwar EUR 500 biljun matul l-għaxar snin li ġejjin, huwa essenzjali li l-politika tal-kompetizzjoni tqis l-ispeċifiċitajiet tal-installazzjoni ta’ broadband fiż-żoni rurali, sabiex taqdi l-interess pubbliku u treġġa’ lura x-xejra li qed issir dejjem aktar asimmetrika bejn iż-żoni rurali u ż-żoni urbani f’dak li għandu x’jaqsam mal-possibbiltà ta’ aċċess għat-teknoloġiji; |
| --- | --- |

28.

| 29. | jenfasizza li fl-Opinjoni tiegħu dwar ir-Regolament qafas dwar il-fondi strutturali u ta’ investiment, il-KtR ippropona li, fil-kuntest tal-iskemi ta’ għajnuna mill-Istat, l-awtorità li tkun qed tagħti l-għajnuna tista’ titqies bħala l-benefiċjarju tal-għajnuna (Artikolu 2) “għajr meta l-għajnuna għal kull impriża tkun ta’ inqas minn EUR 200 000” u josserva li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill aċċettaw din il-proposta; |
| --- | --- |

29.

| 30. | ifakkar li fir-rigward tal-fondi Ewropej, ir-Regolament għall-Eżenzjoni Ġenerali Sħiħa jgħid (Premessa 26) li “Il-finanzjament tal-Unjoni amministrat ċentralment mill-istituzzjonijiet, l-aġenziji, l-intrapriżi konġunti jew korpi oħra tal-Unjoni, li l-Istati Membri ma jikkontrollawx direttament jew indirettament, ma jikkostitwixxix għajnuna mill-Istat. Meta finanzjament tal-Unjoni bħal dan huwa kkombinat ma’ għajnuna mill-Istat, din tal-aħħar biss għandha titqies biex jiġi stabbilit jekk il-livelli limitu ta’ notifika u l-intensitajiet massimi ta’ għajnuna humiex rispettati, sakemm l-ammont totali ta’ finanzjament pubbliku mogħti għal dawn l-spejjeż eliġibbli ma jaqbiżx ir-rata ta’ finanzjament l-aktar favorevoli stabbilita fir-regoli applikabbli tal-liġi tal-Unjoni.”; |
| --- | --- |

30.

| 31. | Itenni t-talba tiegħu lill-Kummissjoni biex tgħolli l-livell limitu għall-applikazzjoni tal-GBER għall-għajnuna għal ajruporti reġjonali li jaqbżu b’mod sinifikanti l-limitu attwali ta’ 200 000 passiġġier fis-sena, sakemm ma jkollhom l-ebda effett sinifikanti fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri, li huma strutturalment ma jkunux jistgħu jkopru l-ispejjeż operattivi u ta’ investiment tagħhom (16) u li l-għajnuna mill-Istat rilevanti hija mmirata lejn l-iżvilupp ta’ infrastrutturi tat-trasport bl-ajru sikuri u sostenibbli f’reġjuni li mhumiex moqdijin tajjeb (17); |
| --- | --- |

31.

| 32. | jiddispjaċih li l-proposti li għamlet il-Kummissjoni f’Ġunju 2018 għal riforma tal-PAK wara l-2020, għall-kuntrarju ta’ dak li talab il-KtR, ma kinux jinkludu proposti għar-reviżjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni applikabbli għas-settur agrikolu; jappella għalhekk lill-Kummissjoni biex, irrispettivament mis-segwitu interistituzzjonali tal-proposti leġislattivi għall-PAK wara l-2020, tqis mill-ġdid l-interpretazzjoni tagħha tal-Artikolu 101 tat-TFUE, li s’issa għadha ristrettiva ħafna, fil-linji gwida trażversali u biex ma tfixkilx il-ftehimiet kollettivi konklużi mill-organizzazzjonijiet tal-produtturi; |
| --- | --- |

32.

| 33. | jilqa’ l-fatt li l-Kummissjoni, f’konformità mat-talbiet tal-KtR, f’Marzu 2019 żiedet il-limitu massimu individwali għall-għajnuna de minimis fis-settur agrikolu minn EUR 15 000 għal EUR 20 000 u, taħt ċerti kundizzjonijiet, għal EUR 25 000, filwaqt li żiedet il-limitu massimu nazzjonali għal kull għajnuna de minimis minn 1 għal 1,25 % tal-produzzjoni agrikola annwali tal-pajjiż fuq perjodu ta’ tliet snin. Dawn iż-żewġ żidiet fil-fatt jippermettu li għallinqas parzjalment jitqies id-deterjorament fil-kriżi klimatika, tas-saħħa u ekonomika; |
| --- | --- |

33.

Il-politika tal-kompetizzjoni fl-era diġitali

| 34. | jilqa’ l-fatt li l-adattament tal-politika tal-kompetizzjoni tal-UE għall-era diġitali huwa identifikat bħala prijorità fir-rapport tal-Kummissjoni u li l-programm il-ġdid dwar il-kompetizzjoni għall-perjodu 2021-2027 se jiffoka fuq l-isfidi marbuta mal-użu tal-metadata u mal-algoritmi; |
| --- | --- |

34.

| 35. | jiddispjaċih għalhekk li l-proposti li jinsabu fir-rapport “Competition Policy for the Digital Era”(Il-politika tal-kompetizzjoni għall-era diġitali) (18), ippreżentat f’April li għadda, ma ġewx diskussi aktar fir-rapport annwali; iqis bħala partikolarment rilevanti l-proposti li ġejjin:






  — | l-istrateġiji użati mill-pjattaformi dominanti biex inaqqsu l-pressjoni kompetittiva li jiffaċċjaw għandhom ikunu pprojbiti fin-nuqqas ta’ kisbiet ta’ protezzjoni tal-konsumatur iddokumentati b’mod ċar; |
| --- | --- | --- |

35.

—

l-istrateġiji użati mill-pjattaformi dominanti biex inaqqsu l-pressjoni kompetittiva li jiffaċċjaw għandhom ikunu pprojbiti fin-nuqqas ta’ kisbiet ta’ protezzjoni tal-konsumatur iddokumentati b’mod ċar;

| — | l-investigazzjonijiet tal-Kummissjoni għandhom jiffokaw inqas fuq l-analiżi tad-definizzjoni tas-suq u aktar fuq it-teoriji dwar id-dannu u fuq l-identifikazzjoni tal-istrateġiji antikompetittivi; |
| --- | --- |

—

l-investigazzjonijiet tal-Kummissjoni għandhom jiffokaw inqas fuq l-analiżi tad-definizzjoni tas-suq u aktar fuq it-teoriji dwar id-dannu u fuq l-identifikazzjoni tal-istrateġiji antikompetittivi;

| — | l-aċċess għad-data disponibbli għall-intrapriża allegatament dominanti, iżda mhux għall-kompetituri, u ż-żamma ta’ tali aċċess differenti għad-data għandhom jiġu analizzati fuq bażi ta’ każ b’każ; |
| --- | --- |

—

l-aċċess għad-data disponibbli għall-intrapriża allegatament dominanti, iżda mhux għall-kompetituri, u ż-żamma ta’ tali aċċess differenti għad-data għandhom jiġu analizzati fuq bażi ta’ każ b’każ;

| — | (i) il-portabbiltà tad-data, jiġifieri l-kapaċità tal-utenti li jittrasferixxu d-data li pjattaforma tkun ġabret dwarhom imkien ieħor; u (ii) l-interoperabbiltà tad-data għandhom jiġu żgurati; |
| --- | --- |

—

(i) il-portabbiltà tad-data, jiġifieri l-kapaċità tal-utenti li jittrasferixxu d-data li pjattaforma tkun ġabret dwarhom imkien ieħor; u (ii) l-interoperabbiltà tad-data għandhom jiġu żgurati;

| — | il-pjattaformi li jikkostitwixxu infrastrutturi ta’ intermedjazzjoni sistemika għandu jkollhom l-oneru tal-provi li l-“awtopreferenza” ma għandhiex effett ta’ esklużjoni fit-tul fuq is-swieq tal-prodotti, kif jafferma l-ilment li ressqu 23 offerta ta’ impjiegi elettroniċi Ewropej kontra l-programm “Google for Jobs”; |
| --- | --- |

—

il-pjattaformi li jikkostitwixxu infrastrutturi ta’ intermedjazzjoni sistemika għandu jkollhom l-oneru tal-provi li l-“awtopreferenza” ma għandhiex effett ta’ esklużjoni fit-tul fuq is-swieq tal-prodotti, kif jafferma l-ilment li ressqu 23 offerta ta’ impjiegi elettroniċi Ewropej kontra l-programm “Google for Jobs”;

| 36. | jitlob li jiġi stabbilit qafas leġislattiv Ewropew li permezz tiegħu l-livell ta’ governanza responsabbli (lokali, reġjonali, nazzjonali jew Ewropew) li jkun awtorizza pjattaformi biex jitwettqu missjonijiet ta’ servizz ta’ interess ġenerali jkun jista’ jaċċessa l-algoritmi użati minn dawn tal-aħħar u jikkontrollahom; |
| --- | --- |

36.

| 37. | jappoġġa livell ogħla ta’ kontroll tal-akkwisti ta’ negozji ġodda minn pjattaformi u/jew ekosistemi dominanti jew b’dimensjoni sistemika; jirrakkomanda wkoll li l-livelli limitu ġudizzjarji stabbiliti fir-Regolament tal-UE dwar il-fużjonijiet jiġu emendati b’tali mod li l-akkwisti jiġu evalwati mhux biss fuq il-bażi tal-fatturat, iżda wkoll fuq il-valur tat-tranżazzjoni sabiex jiġi evalwat aħjar il-potenzjal kompetittiv tan-negozji ġodda, li ġeneralment ma jsegwux mudell ta’ profitt fuq terminu qasir; |
| --- | --- |

37.

Kontroll tal-amalgamazzjonijiet

| 38. | jinsisti fuq il-ħtieġa li l-analiżi kompetittiva mwettqa mill-Kummissjoni tqis aħjar il-kwistjoni tal-kontroll tal-Istat u tas-sussidji li jingħataw lill-intrapriżi li jistgħu jfixklu l-kompetizzjoni, b’mod partikolari fil-każ tal-kompetituri minn Stati terzi; |
| --- | --- |

38.

| 39. | jistieden ukoll lill-Kummissjoni biex tqis li tadatta r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 139/2004 ta’ l-20 ta’ Jannar 2004 dwar il-kontroll ta’ konċentrazzjonijiet bejn impriżi (ir-Regolament tal-KE dwar l-Għaqdiet) (19) u taġġorna l-linji gwida attwali dwar il-fużjonijiet. B’mod aktar preċiż, il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-impenji strutturali li teħtieġ biex tawtorizza l-fużjonijiet ma jwasslux għall-bejgħ ta’ assi strateġiċi lil kompetituri extra-Ewropej (ikkonstatat f’wieħed minn kull żewġ każijiet mill-2010 ’l hawn). Barra minn hekk, il-perjodu ta’ żmien tal-analiżi tal-Kummissjoni huwa fil-prinċipju stabbilit għal sentejn sa tliet snin, li ma jippermettix l-antiċipazzjoni ta’ bidliet kbar relatati mad-dħul fis-suq ta’ atturi innovattivi, b’mod partikolari fis-settur diġitali. Għalhekk, il-linji gwida dwar il-fużjonijiet orizzontali jistgħu jiġi emendati billi titħassar ir-referenza għall-perjodu ta’ sentejn (punt 74) u billi jiġi stipulat li l-perjodu ta’ żmien tal-analiżi “jiddependi fuq il-karatteristiċi u d-dinamiċi tas-suq, kif ukoll fuq il-kapaċitajiet speċifiċi ta’ dawk li għandhom il-potenzjal li jidħlu[sic]”; |
| --- | --- |

39.

Dimensjoni globali tal-politika tal-kompetizzjoni

| 40. | iqis li l-Kummissjoni ma għandhiex tiffoka biss fuq l-inklużjoni ta’ kapitoli dwar il-kompetizzjoni meta jiġu konklużi ftehimiet ġodda ta’ kummerċ ħieles iżda għandha timmonitorja wkoll l-applikazzjoni tal-ftehimiet diġà ffirmati u tantiċipa miżuri ta’ ritaljazzjoni meta l-aċċess tal-intrapriżi Ewropej għal swieq barranin ikun ristrett. Għal dan il-għan, għandha tiġi eżaminata l-possibbiltà li fi ħdan il-Kummissjoni tinħoloq funzjoni ta’ “chief enforcer”; |
| --- | --- |

40.

| 41. | jappella, biex fil-qafas tal-ftuħ tal-akkwisti pubbliċi għall-kompetizzjoni internazzjonali, titnieda mill-ġdid il-proċedura leġislattiva għall-adozzjoni tal-istrument ta’ reċiproċità għall-akkwisti pubbliċi mal-pajjiżi terzi propost- mill-Kummissjoni fl-2016. Fil-fatt, tali strument jidher indispensabbli meta, fil-kuntest tan-negozjati dwar ir-reviżjoni tal-Ftehim dwar l-akkwisti pubbliċi mwettqa fi ħdan id-WTO u ta’ negozjati bilaterali ma’ pajjiżi terzi, l-Unjoni kkonfermat il-ftuħ tal-akkwisti pubbliċi tagħha għal ammont ta’ madwar EUR 352 biljun, filwaqt li ċerti firmatarji ta’ dan il-ftehim ikopru l-akkwisti pubbliċi fil-listi tagħhom sa ċertu punt limitat biss (EUR 178 biljun għall-Istati Uniti u EUR 27 biljun għall-Ġappun); |
| --- | --- |

41.

| 42. | jistieden lill-Istati Membri kollha jikkomplementaw ir-Regolament dwar l-iskrinjar tal-investimenti barranin (20) b’mekkaniżmi ta’ kontroll fil-livell nazzjonali, b’mod partikolari sabiex l-Istati Membri jkunu jistgħu jassistu lil xulxin meta investiment dirett barrani fi Stat Membru x’aktarx jaffettwa ħażin is-sigurtà jew l-ordni pubbliku ta’ Stati Membri oħra. |
| --- | --- |

42.

| 43. | jilqa’ l-fatt li, fi Frar 2019, il-Kummissjoni Ewropea imponiet miżuri ta’ salvagwardja definittivi b’reazzjoni għad-deċiżjoni tal-Istati Uniti li timponi tariffi doganali fuq il-prodotti tal-ħadid u tal-azzar. Tabilħaqq, l-importazzjonijiet ta’ tali prodotti fl-UE kienu żdiedu b’mod sinifikanti, u b’hekk kienu qed jheddu serjament il-kumpaniji tal-ħadid u tal-azzar tal-UE, li għadhom f’pożizzjoni fraġli minħabba kapaċità żejda kontinwa fis-suq globali tal-azzar u għadd bla preċedent ta’ prattiki kummerċjali inġusti minn xi msieħba kummerċjali. F’konformità mal-impenji meħudin mill-UE fil-kuntest tad-WTO, dawn il-miżuri jżommu fluss kontinwu ta’ importazzjonijiet li jiżguraw kompetizzjoni effettiva fis-suq Ewropew tal-azzar u għażla suffiċjenti għall-ħafna utenti Ewropej tal-azzar. Madankollu, fid-dawl tad-deterjorazzjoni sostanzjali tal-prospetti ekonomiċi tal-industrija tal-ħadid u tal-azzar, jeħtieġ li dawn il-miżuri ta’ salvagwardja jiġu riveduti u msaħħa malajr fejn meħtieġ. |
| --- | --- |

43.

Brussell, il-5 ta’ Diċembru 2019.

Il-President

tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni

Karl-Heinz LAMBERTZ

---

(1)  https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/file_import/eu-competition-law_mt.pdf

1

(2)  Opinjoni tal-KtR – Approċċ ibbażat fuq il-post għall-politika industrijali tal-UE, 26 ta’ Ġunju 2019, punt 16.

2

Approċċ ibbażat fuq il-post għall-politika industrijali tal-UE

(3)  Ara l-manifest Franko-Ġermaniż għal politika industrijali adattata għas-seklu 21 https://ue.delegfrance.org/manifeste-franco-allemand-pour-une [disponibbli biss bil-Franċiż].

3

(4)  Ara https://webgate.ec.europa.eu/competition/transparency/public

4

(5)  https://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/recovery_notice_mt.pdf.

5

(6)  ĠU L 248, 24.9.2015, p. 9.

6

(7)  Komunikazzjoni tal-Kummissjoni dwar l-applikazzjoni, mill-1 ta’ Awwissu 2013, tar-regoli dwar l-għajnuna mill-istat għal miżuri ta’ appoġġ favur il-banek fil-kuntest tal-kriżi finanzjarja.

7

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/HTML/?uri=CELEX:52013XC0730(01)&from=EN

(8)  Kawża T-202/10 RENV II: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=207808&pageIndex=0&doclang=MT&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=14523814

8

(9)  Ara punt 41 tal-Opinjoni tal-KtR dwar “Għajnuna mill-Istat u Servizzi ta’ Interess Ekonomiku Ġenerali” (ECON-VI/013), adottata fil-11 ta’ Ottubru 2016.

9

(10)  https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/initiatives/ares-2019-3777435_mt

10

(11)  Id-Direttiva (UE) 2019/944 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Ġunju 2019 dwar regoli komuni għas-suq intern għall-elettriku u li temenda d-Direttiva 2012/27/UE (ĠU L 158, 14.6.2019, p. 125).

11

(12)  Linji Gwida dwar l-għajnuna mill-Istat għall-protezzjoni ambjentali u l-enerġija 2014-2020, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52014XC0628(01)&from=FR

12

(13)  https://eci.ec.europa.eu/008/public/#/initiative

13

(14)  Il-punti 29 sa 31 tal-Abbozz ta’ opinjoni tal-KtR dwar “Trasformazzjoni strutturali soċjoekonomika tar-reġjuni tal-faħam fl-Ewropa”, relatur Mark Speich (PPE/DE), adozzjoni tal-Opinjoni prevista fis-sessjoni plenarja tat-8 u d-9 ta’ Ottubru 2019.

14

(15)  Kawża SA.48418 Bayerisches Gigabit Pilotprojekt – Il-Ġermanja, disponibbli fll-indirizz li ġej: http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/case_details.cfm?proc_code=3_SA_48418

15

(16)  Opinjoni tal-KtR dwar “Linji gwida tal-UE dwar l-Għajnuna mill-Istat lill-Ajruporti u lill-Kumpaniji tal-Ajru”, 28 ta’ Novembru 2013, (COTER-V-043).

16

(17)  Ara d-deċiżjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-ajruport ta’ Angoulême (Franza), 23 ta’ Lulju 2014: https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/mt/MEMO_14_498 (mhux disponibbli bil-Malti).

17

(18)  http://ec.europa.eu/competition/publications/reports/kd0419345enn.pdf

18

(19)  ĠU L 24, 29.1.2004, p. 1.

19

(20)  Ir-Regolament (UE) 2019/452 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill.

20

---