# Dziennik Urzędowy C 79/2020

| | ISSN 1977-1002 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | C 79 |
| | |
| Wydanie polskie | Informacje i zawiadomienia | Rocznik 6310 marca 2020 |

ISSN 1977-1002

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

C 79

Wydanie polskie

Informacje i zawiadomienia

Rocznik 6310 marca 2020

---

| Spis treści | Strona |
| --- | --- |
| | I   Rezolucje, zalecenia i opinie |
| | REZOLUCJE |
| | Komitet Regionów |
| 2020/C 79/01 | Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Zielony Ład w partnerstwie z władzami lokalnymi i regionalnymi | 1 |
| | OPINIE |
| 2020/C 79/02 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Regiony metropolitalne: wyzwania i pozycja w przyszłej polityce spójności po 2020 r. | 8 |
| 2020/C 79/03 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia makroregionalna dla regionu Karpat | 13 |
| 2020/C 79/04 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Możliwości sektora kolejowego w zakresie realizacji priorytetów polityki UE | 18 |
| 2020/C 79/05 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Poprawienie zdolności administracyjnych władz lokalnych i regionalnych w celu wzmocnienia inwestycji i reform strukturalnych w latach 2021–2027 | 25 |
| 2020/C 79/06 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Porozumienie Burmistrzów na okres po 2020 r. | 30 |
| 2020/C 79/07 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Praca za pośrednictwem platform internetowych – lokalne i regionalne wyzwania regulacyjne | 36 |
| 2020/C 79/08 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejskie ramy rozwiązań regulacyjnych w odniesieniu do gospodarki współpracy | 40 |
| 2020/C 79/09 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Władze lokalne i regionalne kształtujące przyszłe Partnerstwo Wschodnie | 45 |
| 2020/C 79/10 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania na rzecz zwalczania dezinformacji | 50 |
| 2020/C 79/11 | Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Sprawozdanie Komisji Europejskiej dotyczące polityki konkurencji za rok 2018 | 54 |

Spis treści

Strona

I   Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

2020/C 79/01

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Zielony Ład w partnerstwie z władzami lokalnymi i regionalnymi

1

OPINIE

2020/C 79/02

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Regiony metropolitalne: wyzwania i pozycja w przyszłej polityce spójności po 2020 r.

8

2020/C 79/03

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia makroregionalna dla regionu Karpat

13

2020/C 79/04

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Możliwości sektora kolejowego w zakresie realizacji priorytetów polityki UE

18

2020/C 79/05

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Poprawienie zdolności administracyjnych władz lokalnych i regionalnych w celu wzmocnienia inwestycji i reform strukturalnych w latach 2021–2027

25

2020/C 79/06

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Porozumienie Burmistrzów na okres po 2020 r.

30

2020/C 79/07

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Praca za pośrednictwem platform internetowych – lokalne i regionalne wyzwania regulacyjne

36

2020/C 79/08

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejskie ramy rozwiązań regulacyjnych w odniesieniu do gospodarki współpracy

40

2020/C 79/09

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Władze lokalne i regionalne kształtujące przyszłe Partnerstwo Wschodnie

45

2020/C 79/10

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Plan działania na rzecz zwalczania dezinformacji

50

2020/C 79/11

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Sprawozdanie Komisji Europejskiej dotyczące polityki konkurencji za rok 2018

54

---

| PL | |
| --- | --- |

PL

---

I Rezolucje, zalecenia i opinie

REZOLUCJE

Komitet Regionów

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/1 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/1

---

Rezolucja Europejskiego Komitetu Regionów – Zielony Ład w partnerstwie z władzami lokalnymi i regionalnymi

(2020/C 79/01)

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwzględniając:

| — | ogłoszenie przez nowo wybraną przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen Europejskiego Zielonego Ładu w dokumencie Unia, która mierzy wyżej. Mój program dla Europy; |
| --- | --- |

—

ogłoszenie przez nowo wybraną przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulę von der Leyen Europejskiego Zielonego Ładu w dokumencie Unia, która mierzy wyżej. Mój program dla Europy;

| — | fakt, że władze lokalne i regionalne wdrażają 70 % całego prawodawstwa unijnego, 70 % środków na rzecz łagodzenia zmiany klimatu, 90 % strategii na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu i 65 % celów zrównoważonego rozwoju oraz realizują jedną trzecią wydatków publicznych i dwie trzecie inwestycji publicznych, i że w związku z tym to one będą wdrażać Europejski Zielony Ład w terenie; |
| --- | --- |

—

fakt, że władze lokalne i regionalne wdrażają 70 % całego prawodawstwa unijnego, 70 % środków na rzecz łagodzenia zmiany klimatu, 90 % strategii na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu i 65 % celów zrównoważonego rozwoju oraz realizują jedną trzecią wydatków publicznych i dwie trzecie inwestycji publicznych, i że w związku z tym to one będą wdrażać Europejski Zielony Ład w terenie;

W kierunku ambitnego Zielonego Ładu, który przynosi korzyści na szczeblu lokalnym, a jednocześnie wpisuje się w działania na szczeblu globalnym

| 1. | Podkreśla, że ambitny Zielony Ład jest niezbędny, aby Europa stała się do 2050 r. pierwszym kontynentem neutralnym pod względem klimatu i z zadowoleniem stwierdza, że plan ten stawia zrównoważony rozwój w centrum procesu kształtowania przez UE polityki. Zielony Ład powinien być narzędziem kształtującym program działania i prowadzącym do włączenia kryteriów zrównoważonego rozwoju do wszystkich obszarów polityki UE, priorytetów makroekonomicznych i instrumentów finansowych, europejskiego semestru oraz wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Podkreśla, że Zielony Ład powinien być instrumentem służącym osiągnięciu celów strategii ochrony różnorodności biologicznej i porozumienia paryskiego oraz pełnemu wdrożeniu Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i celów zrównoważonego rozwoju, a także wniesieniu przez UE ambitnego wkładu w kontekście ram politycznych międzynarodowej ochrony różnorodności biologicznej na okres po 2020 r., o której zadecyduje COP 15 Konwencji o różnorodności biologicznej (CBD). |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wzywa Komisję, by tam, gdzie to niezbędne, dokonała przeglądu celów UE zawartych w pakiecie dotyczącym czystej energii, tak aby najpóźniej do 2050 r. zapewnić neutralność Europy w zakresie klimatu, która będzie wzmacniała konkurencyjność Europy i sprawiedliwość społeczną, i by uwzględniła te cele w europejskim prawie klimatycznym. W związku z tym wzywa do podniesienia celu redukcji emisji gazów cieplarnianych do co najmniej 55 %, celu efektywności energetycznej do 40 % oraz energii ze źródeł odnawialnych do 40 % do 2030 r. |
| --- | --- |

3.

Zielony Ład, który uwzględnia podejście ukierunkowane na konkretny obszar i zapewnia spójność polityki

| 4. | Wzywa, by w ramach Zielonego Ładu przyjęto całościowe podejście ukierunkowane na konkretny obszar, które pozwala zaproponować konkretne rozwiązania uwzględniające gospodarcze, społeczne, geograficzne i środowiskowe wyzwania i możliwości regionów i miast, jak też przewiduje uczestnictwo lokalnej ludności w opracowywaniu i wdrażaniu przyszłych wniosków oraz jej zaangażowanie w te działania. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Oczekuje, że Zielony Ład pozwoli włączyć zrównoważony rozwój do głównego nurtu polityki i sprawi, że integracja działań stanie się nadrzędnym podejściem, a nie tylko priorytetem, a także zapewni spójność polityki, również w ramach oceny lub kontroli sprawności, w celu dostosowania priorytetów, ambicji i ram czasowych różnych strategii politycznych UE oraz uniknięcia powielania lub sprzeczności procedur i wyników. Wzywa Komisję do wykorzystania wytycznych i zestawu narzędzi z zakresu lepszego stanowienia prawa, aby pomóc w opracowaniu przepisów, które wytrzymają próbę czasu, i przestrzega w tym względzie przed formalistycznym podejściem do lepszego stanowienia prawa, takim jak zasada „jedno więcej – jedno mniej”odnośnie do prawodawstwa UE, nieuwzględniającym należycie całej złożoności wyzwań politycznych i regulacyjnych, którym trzeba sprostać. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Domaga się, by Komisja zaproponowała na szczeblu UE środki mające na celu internalizację kosztów zewnętrznych i spójne wdrażanie zasady „zanieczyszczający płaci”. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Ponownie wzywa do lepszego odzwierciedlenia kwestii środowiskowych i klimatycznych w stosunkach zewnętrznych UE. Podkreśla ponadto znaczenie wymiany doświadczeń partnerskich w ramach platform współpracy terytorialnej, takich jak ARLEM i CORLEAP, a także w ramach partnerstw między miastami. Zmiana klimatu powinna pozostać strategicznym priorytetem dyplomatycznym UE, tak aby państwa trzecie przyjęły i wdrożyły ambitne działania mające na celu osiągnięcie neutralności klimatycznej. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla w związku z tym kluczowe znaczenie ambitnej zintegrowanej polityki morskiej, która umożliwi kompleksowe i spójne podejście do oceanów w celu utrzymania ich wkładu w walkę z globalnym ociepleniem, ochrony ich różnorodności biologicznej, od której zależy również nasze odżywianie, oraz zwiększenia ich roli w rozwoju odnawialnych źródeł energii. |
| --- | --- |

8.

Wymierne rezultaty w terenie dzięki stosowaniu wielopoziomowego sprawowania rządów i aktywnej pomocniczości

| 9. | Wzywa Komisję do zapewnienia, by Zielony Ład opierał się na zasadzie wielopoziomowego sprawowania rządów. Z zadowoleniem przyjmuje rezolucje Parlamentu Europejskiego w sprawie konferencji ONZ dotyczącej zmiany klimatu 2019 w Madrycie oraz w sprawie alarmującej sytuacji klimatycznej (wraz z apelem o niezwłoczne i ambitne działania w celu ograniczenia globalnego ocieplenia do 1,5 °C), w których uznano, że trwała transformacja w kierunku zrównoważonego i niskoemisyjnego społeczeństwa nie może zostać osiągnięta bez zarówno oddolnego, jak i odgórnego zaangażowania. Podkreśla, że władze lokalne i regionalne są gotowe kształtować europejski pakt na rzecz klimatu wraz z obywatelami, przedsiębiorstwami, uniwersytetami i ośrodkami badawczymi. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Opowiada się za tym, by finansowanie i wsparcie ze środków unijnych zawsze podlegało ocenie w odniesieniu do wpływu na klimat i pod względem zrównoważonego rozwoju. Bezpośrednie i pośrednie dotacje, pomoc i programy wsparcia szkodliwe dla środowiska należy poddać przeglądowi pod kątem ich spójności z celami w zakresie klimatu i zrównoważonego rozwoju oraz znieść. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zwraca się do Komisji o przedstawienie programów działań w zakresie Zielonego Ładu – obejmujących wymierne cele, ukierunkowane działania i odpowiednie finansowanie – przygotowanych we współpracy z władzami lokalnymi i regionalnymi, zgodnie z ich kompetencjami prawnymi w państwach członkowskich. Zielony Ład nie przyniesie rezultatów, jeśli nie zostanie przełożony na strategie i plany, które zostaną opracowane i wdrożone na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Wzywa Komisję, by śledziła postępy rządów krajowych oraz władz lokalnych i regionalnych w rozwiązywaniu problemów i pokonywaniu przeszkód w ramach procesu monitorowania stanu unii energetycznej, przy ścisłym i bezpośrednim zaangażowaniu władz lokalnych i regionalnych. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Zwraca się do państw członkowskich o wprowadzenie wielopoziomowego dialogu na temat klimatu i energii oraz aktywne zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych w opracowywanie i przegląd krajowych planów w zakresie energii i klimatu, by dostosować ambicje do ścieżek osiągnięcia neutralności klimatycznej. Apeluje też o włączenie władz lokalnych i regionalnych w opracowanie wkładu lokalnego i regionalnego w celu uzupełnienia wkładu krajowego (1). |
| --- | --- |

13.

| 14. | Zobowiązuje się w tym względzie do utworzenia forum władz lokalnych i regionalnych oraz zainteresowanych stron na rzecz współpracy z Komisją Europejską i państwami członkowskimi, tak by umożliwić wszystkim odpowiednim podmiotom regularne spotkania służące przekazywaniu informacji zwrotnych na temat realizacji działań i inicjatyw związanych z Zielonym Ładem, zgłaszaniu sugestii w sprawie wniosków ustawodawczych oraz wymienianiu się sprawdzonymi rozwiązaniami na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Wzywa Komisję do uwzględnienia Zielonego Ładu wśród tematów zbliżającej się konferencji w sprawie przyszłości Europy, ponieważ zmiana klimatu i zrównoważony rozwój w ramach celów zrównoważonego rozwoju ONZ mają bezpośredni wpływ na dobrostan obywateli UE. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Oczekuje, że Komisja będzie nadal wspierać i rozszerzać inicjatywy takie jak Porozumienie Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii zarówno w UE, jak i poza jej granicami. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zwraca się do Komisji o pełne uwzględnienie wniosków zawartych w sprawozdaniach z wdrażania polityki w zakresie czystego powietrza oraz w sprawie zamówień publicznych – opracowanych w ramach projektu pilotażowego KR-u dotyczącego centrów regionalnych (RegHubs) (2). Projekt RegHubs powinien być również wykorzystywany do inicjatyw w ramach Zielonego Ładu. |
| --- | --- |

17.

Transformacja prowadząca do bardziej zrównoważonych regionów i miast

| 18. | Wzywa do uwzględnienia w ramach Zielonego Ładu różnych wyzwań wynikających z transformacji, w tym związanych z energią, oceanami, gospodarką o obiegu zamkniętym, produkcją i konsumpcją żywności, mobilnością, cyfryzacją i środowiskiem. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Wnosi, by Parlament Europejski zlecił przeprowadzenie oficjalnej analizy, w której zbadano by, jakie skutki dla środowiska ma przemieszczanie się Parlamentu Europejskiego dwanaście razy w roku między Brukselą a Strasburgiem. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Wzywa Komisję Europejską do zadbania o to, by transformacja była sprawiedliwa i partycypacyjna, i by pozwoliła zaangażować wszystkie podmioty w partnerstwo, bez pozostawiania nikogo w tyle; |
| --- | --- |

20.

| 21. | Wnosi, by Komisja Europejska zapewniła spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną w procesie przemian, zwracając szczególną uwagę na regiony najmniej uprzywilejowane, obszary dotknięte negatywnymi skutkami transformacji w przemyśle, obszary słabo zaludnione i obszary wrażliwe pod względem środowiskowym, takie jak wyspy i regiony górskie. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Podkreśla, że zamówienia publiczne stanowią potencjalnie silną dźwignię dla zapewnienia bardziej zrównoważonych dostaw żywności (produktów lokalnych i ekologicznych) w ramach zamówień publicznych na usługi gastronomiczne w stołówkach szkolnych i szpitalnych, jak też dla rozwoju zrównoważonej mobilności. Przykłady te mogą wzmocnić powiązania wiejsko-miejskie przedstawione w nowej agendzie miejskiej z Konferencji Habitat III. Komitet ponownie wzywa Komisję do wyjaśnienia – na przykład poprzez publikowanie podręczników – ograniczeń nakładanych przez przepisy dotyczące zamówień publicznych w celu stosowania kryteriów zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Podkreśla potrzebę rozwoju kompleksowej edukacji i umiejętności, co będzie bardzo potrzebne w zielonej transformacji. Ponadto ponawia apel o utworzenie obserwatorium tej transformacji, które gromadziłoby dane na szczeblu regionalnym i wspierało kształtowanie polityki na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. |
| --- | --- |

23.

Transformacja w dziedzinie energii i klimatu

| 24. | Wzywa Komisję do zadbania o to, by europejskie prawo o klimacie opierało się na dogłębnej analizie skutków i korzyści w połączeniu z konkretnymi planami finansowania i by obejmowało zarówno łagodzenie zmiany klimatu, jak i przystosowanie się do niej, a także by stanowiło podstawę kompleksowego i ambitnego pakietu w zakresie neutralności klimatycznej. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Podkreśla znaczenie badań i gromadzenia danych w zakresie przewidywanych zmian warunków klimatycznych oraz potrzebę pobudzenia współpracy międzyregionalnej w celu podjęcia działań w miejscach i dziedzinach najbardziej narażonych na skutki zmiany klimatu. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Ponawia apel do instytucji UE o zadbanie o to, by przystosowanie się do zmiany klimatu i odporność na klęski żywiołowe były uwzględniane w przyszłych funduszach i projektach UE jako kluczowe aspekty zrównoważonego rozwoju w powiązaniu z polityką spójności, rozwoju obszarów wiejskich, zdrowia, badań naukowych i ochrony środowiska (3). |
| --- | --- |

26.

| 27. | Wzywa UE do wspierania władz lokalnych i regionalnych w utrzymaniu i przywróceniu naturalnych pochłaniaczy CO2, które są ważne dla osiągnięcia neutralności klimatycznej, w szczególności poprzez dostosowanie gospodarowania glebami organicznymi oraz rekultywację torfowisk i terenów podmokłych. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wzywa Komisję do zaproponowania jasnych definicji i przepisów dotyczących lokalnych społeczności energetycznych i innych rodzajów prosumentów w celu zapewnienia im pewności prawnej oraz dostępu do rynku, instrumentów finansowych i fachowej wiedzy, a także w celu wspierania spółdzielczej konsumpcji własnej w budynkach prywatnych. |
| --- | --- |

28.

| 29. | W odniesieniu do budynków publicznych wzywa do kontynuowania prac nad efektywnością energetyczną i do poczynienia postępów na drodze do konsumpcji własnej. Apeluje o wspieranie gromadzenia danych dotyczących zużycia energii elektrycznej i ciepła oraz o uruchomienie strategii w zakresie sztucznej inteligencji, które przyczyniają się do oszczędności energii. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Wzywa Komisję Europejską do dalszego propagowania rozwoju i stosowania zrównoważonej energii ze źródeł odnawialnych poprzez zapewnienie jasnych ram politycznych i regulacyjnych oraz odpowiedniego wsparcia dla badań i rozwoju w zakresie innowacyjnych technologii energii odnawialnej, włączając w to plan działań na rzecz czystego wodoru. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Oczekuje, że Zielony Ład uwzględni plan działania UE na rzecz przystępnych cenowo mieszkań, co powinno być również spójne ze zwiększonymi wysiłkami w celu wyeliminowania ubóstwa energetycznego. Aby transformacja była sprawiedliwa, należy przewidzieć środki gwarantujące, że osoby znajdujące się w trudnym położeniu będą mogły korzystać z lepiej ogrzanych, efektywniejszych energetycznie mieszkań wykorzystujących technologie odnawialnych źródeł energii, w tym energię słoneczną. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Podkreśla, że zużycie energii w budynkach stanowi ponad 40 % całkowitego zużycia energii w UE, i uważa w związku z tym, że modernizacja budownictwa mieszkaniowego mogłaby w znacznym stopniu przyczynić się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w Europie oraz do wyeliminowania ubóstwa energetycznego. Wzywa zatem Komisję do zaproponowania ambitnego planu finansowania renowacji budynków mieszkalnych w ramach pakietu dotyczącego Zielonego Ładu. |
| --- | --- |

32.

Przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym

| 33. | Uważa, że kompleksowa, długoterminowa strategia dla europejskiego przemysłu jest zasadniczym elementem realizacji celów Zielonego Ładu, które będą pobudzać innowacje, zapewniać przewagę konkurencyjną i stwarzać możliwości w zakresie tworzenia miejsc pracy, zwłaszcza dla ludzi młodych. W tym kontekście zasadnicze znaczenie ma zapewnienie branżom energochłonnym wsparcia w przechodzeniu na niskoemisyjne metody produkcji, tak aby ograniczyć zakłócenia konkurencji i zapobiec ucieczce emisji, w szczególności poprzez finansowanie przez UE odpowiednich badań i opracowanie praktycznych rozwiązań |
| --- | --- |

33.

| 34. | Apeluje o nowy, ambitny, wpisany w ramy czasowe i oparty na badaniach naukowych plan działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym na okres po 2020 r. Oczekuje na bliską współpracę z Komisją Europejską nad odnośnymi wnioskami. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zwraca uwagę, że zgodnie z unijną hierarchią postępowania z odpadami priorytetem powinno być zapobieganie ich powstawaniu. Wzywa do podjęcia ambitnych środków obejmujących ekoprojektowanie towarów i usług, zapobieganie powstawaniu odpadów, recykling, odzyskiwanie i ponowne wykorzystanie materiałów i komponentów, ograniczenie stosowania szkodliwych substancji, a także ponowne przetwarzanie substancji niebezpiecznych w celu promowania możliwości naprawy, recyklingu, możliwości ulepszenia i trwałości. W związku z tym zachęca władze lokalne i regionalne do stosowania wielu instrumentów, w tym do lokalizacji wiążących celów UE, stosowania środków polityki budżetowej na wszystkich poziomach, rozszerzonej odpowiedzialności producenta i zielonych zamówień publicznych, z uwzględnieniem obowiązkowych celów w ramach wszystkich unijnych możliwości finansowania. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Wzywa Komisję Europejską do zaproponowania ambitnego celu dotyczącego ograniczenia odpadów komunalnych do 2030 r., ustalenia celu zakładającego ponowne użycie i recykling 70 % wagi odpadów komunalnych do 2030 r., zmniejszenia o 50 % ilości odpadów żywnościowych do 2030 r. oraz wyznaczenia wiążącego celu składowania najwyżej 5 % odpadów resztkowych do 2030 r. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Popiera również w tym kontekście nowe wysiłki w dziedzinie mikrodrobin plastiku oraz wdrażanie prawodawstwa dotyczącego tworzyw sztucznych (4) i podkreśla, że problem zanieczyszczenia tworzywami sztucznymi należy rozwiązać u źródła. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Zwraca się do Komisji o zachęcanie wszystkich europejskich miast i regionów do przyjęcia planów działania w zakresie biogospodarki lub do włączenia rozdziału poświęconego biogospodarce do ich globalnej strategii rozwoju. |
| --- | --- |

38.

Transformacja sektora żywnościowego

| 39. | W związku z faktem, że UE stała się największym na świecie importerem i eksporterem żywności, nalega, aby umowy handlowe były oceniane pod kątem celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, w tym w sektorze rolno-spożywczym, oraz by umowy handlowe opierały się na zrównoważonym rozwoju. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Mając na uwadze, że rolnictwo odpowiada za 10 % emisji gazów cieplarnianych i jest bezpośrednio dotknięte zmianą klimatu, zwraca się do Komisji o promowanie zrównoważonego rolnictwa poprzez wzmocnienie pomocy finansowej na praktyki przyjazne dla środowiska i klimatu w obu filarach wspólnej polityki rolnej (WPR). |
| --- | --- |

40.

| 41. | Proponuje dodać rozdział lokalny i regionalny do strategii „Od pola do stołu”, o szczególnym znaczeniu w modelach małych gospodarek, w celu oceny skutków międzynarodowych i globalnych wzorców produkcji żywności dla lokalnych i regionalnych systemów produkcji. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Podkreśla kluczową rolę lasów i torfowisk w UE w osiąganiu neutralności klimatycznej. Wzywa do opracowania solidnej unijnej strategii na rzecz lasów i torfowisk i popiera ambitne plany etykietowania żywności produkowanej bez wylesiania (5). W związku z tym przypomina o zobowiązaniach państw członkowskich w ramach rozporządzenia LULUCF i uznaje wysiłki na rzecz skuteczniejszego pochłaniania CO2. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Przypomina, że oceany wnoszą zasadniczy wkład w nasze odżywianie. Zachęca do opracowania nowej strategii wspierającej hodowle morskie i niebieską biotechnologię z uwzględnieniem poszanowania środowiska i ochrony siedlisk przyrodniczych. Podkreśla znaczenie zrównoważonego rybołówstwa dla równowagi obszarów przybrzeżnych. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Podkreśla, że władze lokalne i regionalne potrzebują ujednoliconej metodologii gromadzenia i przekazywania danych na temat wpływu produktów spożywczych, w tym odpadów spożywczych, na środowisko – z myślą o zapewnianiu porównywalności danych z państw członkowskich oraz o zachęcaniu do mierzenia w kategoriach ekonomicznych środowiskowych i społecznych kosztów związanych z produktami spożywczymi i sposobami odżywania się. |
| --- | --- |

44.

Transformacja w dziedzinie mobilności

| 45. | Zauważa, że władze lokalne i regionalne są kluczowymi podmiotami przyczyniającymi się do czystej mobilności i ekologizacji transportu. W związku z tym wzywa do podjęcia pilnych działań na szczeblu UE na rzecz internalizacji kosztów zewnętrznych poszczególnych środków transportu w celu zapewnienia równiejszych warunków działania, w tym w szczególności do przeglądu zasad opodatkowania niektórych paliw transportowych. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Zwraca uwagę, że trzeba będzie zmodernizować sieci elektroenergetyczne, magazynowanie energii elektrycznej oraz handel nią, a także zarządzanie infrastrukturą publiczną oraz przepisy dotyczące transportu i opodatkowania, aby odpowiednio przygotować je na nowe i innowacyjne rodzaje transportu, w tym wykorzystujące baterie i wodorowe ogniwa paliwowe. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Podkreśla, że dzięki wykorzystaniu potencjału technologii cyfrowych możliwa będzie optymalizacja transportu i stworzenie multimodalnej transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T). Niezbędne są w tym celu inteligentne systemy transportowe (ITS) oraz infrastruktura. |
| --- | --- |

47.

Transformacja ekologiczna

| 48. | Ponawia swój apel o 8. program działań w zakresie środowiska (6) i podkreśla, że program ten powinien być dostosowany do celów Zielonego Ładu i w decydujący sposób przyczyniać się do jego skutecznego wdrażania w terenie. Apeluje o większy udział władz szczebla niższego niż krajowy w cyklu przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Wzywa do opracowania globalnych ram różnorodności biologicznej na okres po 2020 r. poprzez dostosowanie i zintegrowanie wszystkich odpowiednich umów ONZ w dziedzinie ochrony środowiska z celami w zakresie różnorodności biologicznej na rok 2030. Mając na uwadze COP 15 w 2020 r., strony Konwencji o różnorodności biologicznej powinny formalnie uznać niezbędną rolę władz lokalnych i regionalnych w pomyślnej realizacji i spójnym monitorowaniu, sprawozdawczości i weryfikacji globalnych i unijnych strategii dotyczących różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Przypomina, że realizacja unijnego celu dotyczącego osiągnięcia zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń wymaga kompleksowego podejścia do kwestii jakości powietrza i wody, niebezpiecznych chemikaliów, emisji, pestycydów i substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego. Wzywa Komisję, by nie opóźniała opracowania i przyjęcia nowej strategii dotyczącej substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego i surowszych przepisów dotyczących niebezpiecznych chemikaliów. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Zwraca się do Komisji, aby w większym stopniu promowała potencjał rozwiązań opartych na przyrodzie (NBS) oraz zielonej i niebieskiej infrastruktury jako użytecznych środków uzupełniających, lecz nie zastępujących zdecydowane działania w zakresie różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych na obszarach podmiejskich i wiejskich. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Podkreśla korzyści płynące z programów ramowych w zakresie ochrony środowiska na szczeblu regionalnym, które są dostosowane do różnych krajowych, europejskich i międzynarodowych strategii; te programy mogą pomóc w wyznaczeniu celów i głównych działań, zapewnieniu jasności regionalnych decyzji dotyczących środowiska i opracowaniu długoterminowego planu działania, w którym udział społeczeństwa ma kluczowe znaczenie, a także w ułatwianiu zawierania sojuszy z innymi europejskimi regionami. |
| --- | --- |

52.

Transformacja cyfrowa

| 53. | Przypomina o ważnej roli, jaką inteligentne regiony, miasta i społeczności odgrywają w zagwarantowaniu sprawiedliwego i uczciwego przejścia do neutralności klimatycznej. Wzywa Komisję do kontynuacji koncepcji spójności cyfrowej w celu dopilnowania, by ani żadna osoba, ani żaden region nie pozostały w tyle w transformacji cyfrowej, i do promowania ukierunkowanych środków mających na celu wspieranie władz lokalnych i regionalnych w celu wdrażania inteligentnych rozwiązań oraz zwiększenia efektu dźwigni programów inteligentnej specjalizacji, by poprawić umiejętności cyfrowe. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Wzywa do opracowania kompleksowych ram, które uwzględniałyby dane i wykorzystywały je do celów inteligentnego zarządzania, a jednocześnie gwarantowały ich wymaganą ochronę. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Zwraca w związku z tym uwagę na znaczny ślad węglowy internetu i cyfrowego przetwarzania danych, w związku z czym apeluje do UE o większe zajęcie się kwestią wpływu cyfryzacji na zużycie energii i emisje CO2 oraz o promowanie zrównoważonego rozwoju w tej dziedzinie. Władze publiczne powinny podnieść świadomość na ten temat. |
| --- | --- |

55.

Aby zaspokoić potrzeby obywateli, należy zapewnić odpowiednie środki finansowe na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym i lokalnym.

| 56. | Z zadowoleniem przyjmuje propozycję dotyczącą planu inwestycyjnego na rzecz zrównoważonej Europy zakładającego inwestycje o wartości 1 bln EUR w latach 2021–2030, co odpowiada potrzebom określonym przez Europejski Trybunał Obrachunkowy (7). Popiera również decyzję Europejskiego Banku Inwestycyjnego o zaprzestaniu finansowania większości projektów dotyczących energii z paliw kopalnych od końca 2021 r. i o stopniowym zwiększeniu środków przeznaczanych na działania w dziedzinie klimatu i zrównoważenie środowiskowe. Ponownie wzywa do ograniczenia biurokracji, uproszczenia mechanizmów związanych z przygotowaniem projektów oraz wzmocnienia dostosowanej do potrzeb pomocy technicznej, by uzyskać dostęp do programów JASPERS i ELENA Europejskiego Banku Inwestycyjnego w celu opracowania projektów mogących otrzymać finansowanie z banków, w tym projektów na mniejszą skalę. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Podkreśla również, że konieczne są dodatkowe środki, takie jak proponowane rozszerzenie systemu handlu uprawnieniami do emisji i wprowadzenie zgodnego z zasadami WTO systemu opodatkowania emisji gazów cieplarnianych na granicy, a także odpowiednie opodatkowanie paliwa lotniczego. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Zwraca się do Komisji o ustanowienie nowego funduszu sprawiedliwej transformacji, ukierunkowanego na regiony górnicze i wysokoemisyjne. Powinien on obejmować dodatkowe środki w uzupełnieniu środków przeznaczonych na politykę spójności, a jednocześnie działać jako uzupełnienie programów operacyjnych realizowanych w ramach polityki spójności na lata 2021–2027 na poziomie NUTS 2. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Wzywa do przeznaczenia co najmniej 30 % całego budżetu UE na lata 2021–2027 na działania w dziedzinie klimatu i różnorodności biologicznej, a jednocześnie do stopniowego wycofywania dotacji na paliwa kopalne. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Podkreśla kluczową rolę polityki spójności jako głównego instrumentu finansowego w realizacji celów transformacji. Apeluje, aby polityka spójności dysponowała odpowiednimi środkami finansowymi, w związku z czym część budżetu przeznaczona na politykę spójności w następnych WRF powinna pozostać niezmieniona. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Obawia się, że Zielony Ład jest niemożliwy do osiągnięcia bez odpowiednich ram finansowych. Wzywa do pełnego wdrożenia planu działania Komisji w zakresie finansowania zrównoważonego wzrostu oraz szybkiego przyjęcia ram regulacyjnych dotyczących taksonomii w celu ułatwienia zrównoważonych inwestycji, dotyczących ujawniania informacji dotyczących zrównoważonych inwestycji i ryzyka dla zrównoważonego rozwoju oraz dotyczących wskaźników referencyjnych niskoemisyjności i wskaźników referencyjnych pozytywnego wpływu na emisyjność (8). Ramy te powinny również obejmować inwestycje w przemysł jądrowy, lotnictwo i sektor kolejowy. Należy również szybko rozszerzyć plan działania na kryteria społeczne. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Zachęca do przyjęcia ambitnego podejścia do inwestycji UE w dziedzinie przyrody i różnorodności biologicznej i zauważa, że większe od kosztów będą korzyści płynące z usług ekosystemowych, na przykład usług w zakresie opieki zdrowotnej, składowania CO2, zapobiegania powodzi, oczyszczania zasobów wodnych, oczyszczania powietrza lub zapobiegania erozji gleby. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Ponownie stwierdza, że nie można osiągnąć porozumienia w sprawie wydatków z budżetu UE bez poczynienia również odpowiednich postępów dotyczących dochodów, ponieważ wysokość unijnego budżetu powinna być współmierna do obecnych i przyszłych priorytetów UE (9). Wzywa Komisję do przedstawienia środków awaryjnych w celu wsparcia Zielonego Ładu, gdyby następny budżet UE nie był gotowy przed końcem 2020 r. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Podkreśla znaczenie stawek współfinansowania dla funduszy UE w celu ułatwienia dostępu do nich małym społecznościom, obszarom wiejskim i wyspom. Wzywa do wzmocnienia ich zdolności do funkcjonowania jako laboratoria transformacji energetycznej poprzez opracowywanie innowacyjnych rozwiązań i skoordynowanych działań politycznych. |
| --- | --- |

64.

| 65. | W kontekście warunków ramowych pomocy państwa na okres po 2020 r. wzywa do zwiększenia dopuszczalnej pomocy państwa, a następnie do dostosowania dyrektywy w sprawie opodatkowania energii w celu promowania paliw o niskiej emisji. W odniesieniu do regulacji i projektów związanych z transformacją energetyczną, w kontekście zrównoważonego rozwoju i mniejszych emisji, należy zastosować wystarczającą elastyczność i podejście neutralne pod względem technologicznym,. |
| --- | --- |

65.

Bezpośrednia komunikacja z obywatelami na temat korzyści wynikających z Zielonego Ładu

| 66. | Proponuje zintensyfikowanie kampanii informacyjnych i bezpośrednich dialogów z obywatelami w celu zwiększenia świadomości na temat znaczenia transformacji na rzecz bardziej zrównoważonego społeczeństwa, zdrowszych społeczności lokalnych i bardziej konkurencyjnych gospodarek lokalnych. Zwraca się do Komisji o zorganizowanie wspólnie z KR-em serii dialogów obywatelskich, aby przedstawić wartość dodaną Zielonego Ładu i wskazać konkretne rezultaty w codziennym życiu obywateli. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji Europejskiej, Parlamentowi Europejskiemu, fińskiej, chorwackiej i niemieckiej prezydencji w Radzie UE oraz przewodniczącemu Rady Europejskiej. |
| --- | --- |

67.

Bruksela, dnia 5 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  COR 2018/923.

1

(2)  https://cor.europa.eu/en/our-work/Pages/network-of-regional-hubs.aspx

2

(3)  CoR (2018) 6135.

3

(4)  CoR (2018) 925 oraz CoR (2018) 3652.

4

(5)  CoR (2019) 973

5

(6)  CoR (2019) 1672

6

(7)  Europejski Trybunał Obrachunkowy: „Przegląd horyzontalny – Działania UE w dziedzinie energii i zmiany klimatu”, 20 września 2017 r. https://op.europa.eu/webpub/eca/lr-energy-and-climate/pl/

7

(8)  Zob. opinia KR-u z 6 grudnia 2018 r.; sprawozdawca: Tilo Gundlack (PES/DE).

8

(9)  CoR (2019) 3887

9

---

OPINIE

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/8 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/8

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Regiony metropolitalne: wyzwania i pozycja w przyszłej polityce spójności po 2020 r.

(2020/C 79/02)

| Sprawozdawca | : | Juraj DROBA (SK/EKR), przewodniczący kraju bratysławskiego |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Juraj DROBA (SK/EKR), przewodniczący kraju bratysławskiego

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Zauważa, że dwie trzecie ludności UE mieszka w regionach metropolitalnych i dlatego istotne jest zajęcie się tą kwestią również w ramach przygotowywania polityki spójności na okres po 2020 r. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zwraca uwagę, że rosnąca urbanizacja jest trendem nie tylko europejskim, ale także globalnym. Z jednej strony wiąże się ona z szansami, ale z drugiej strony oznacza konieczność stawiania czoła nowym wyzwaniom. Kluczowe znaczenie ma zatem współpraca między instytucjami i podmiotami w regionach metropolitalnych. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zauważa, że obecnie nie ma konsensusu w sprawie kryteriów definiujących regiony metropolitalne i wyznaczających ich granice, odzwierciedlających różnorodność tych regionów i rzeczywistą sytuację w nich we wszystkich państwach członkowskich. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zauważa, że Eurostat definiuje region metropolitalny jako region NUTS 3 lub obszar obejmujący regiony NUTS 3, w którym przynajmniej połowa ludności zamieszkuje miejski obszar funkcjonalny, który liczy co najmniej 250 tys. mieszkańców. Ta klasyfikacja terytorialna opiera się na wytypowaniu ośrodków miejskich o wysokiej gęstości zaludnienia i liczbie ludności wynoszącej minimum 50 tys. mieszkańców. Komitet podkreśla, że zgodnie z tą interpretacją statystyczną w 2016 r. w regionach metropolitalnych mieszkało 293,3 mln obywateli UE. Należy przy tym uwzględnić obszary, które są funkcjonalnie powiązane z terytoriami znajdującymi się poza UE. OECD definiuje regiony metropolitalne pod kątem ich funkcji jako ośrodki miejskie o wysokiej gęstości zaludnienia oferujące duże możliwości zatrudnienia, połączone z pozostałą częścią obszaru przez liczne codzienne dojazdy do znajdujących się w nich miejsc pracy. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Zwraca uwagę, że regiony metropolitalne obejmują różne rodzaje obszarów, w większości miejskich pod względem ludności, lecz często wiejskich pod względem przestrzeni, którą zajmują. Mają one silne powiązania z obszarami podmiejskimi i wiejskimi i często muszą radzić sobie ze zjawiskiem suburbanizacji. Kwestia użytkowania gruntów na obszarach podmiejskich ma kluczowe znaczenie dla jakości życia, przystosowania się do zmiany klimatu i łagodzenia jej skutków. Konkretne strategie dotyczące ograniczenia niekontrolowanego rozrastania się miast powinny być przedmiotem dyskusji między regionami. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zauważa potrzebę rozróżnienia między silnie zurbanizowanymi i mniej zurbanizowanymi regionami metropolitalnymi, które wymagają różnych sposobów podejścia i różnych środków politycznych. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Odnotowuje, że regiony metropolitalne Paryża i Londynu, w których liczba ludności przekracza 12 milionów, można rozważać oddzielnie, natomiast większość regionów metropolitalnych w Unii Europejskiej różni się pod względem wielkości, funkcji i atutów gospodarczych, a także pod względem stopnia policentryczności. Istnieją również istotne różnice w podejściu regionów metropolitalnych do koordynowania wspólnych polityk i działań. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zwraca uwagę, że migracja do miast jest jedną z głównych aktualnych tendencji demograficznych, a ludność UE koncentruje się głównie w regionach metropolitalnych miast stołecznych. Państwa członkowskie muszą radzić sobie z niekontrolowanym rozrastaniem się miast, rosnącą gęstością zaludnienia w ośrodkach miejskich i wyludnianiem się obszarów wiejskich. Tendencja ta oznacza zwiększone zapotrzebowanie na świadczenie podstawowych usług dla ludności i nową infrastrukturę, na przykład w sektorze społecznym, w sektorze transportu, szkolnictwa i ochrony zdrowia oraz w dziedzinach związanych z cyfryzacją i z przeprowadzaniem zrównoważonej transformacji energetycznej, a zatem wywiera ogromną presję na budżety regionów metropolitalnych. W regionach metropolitalnych miast stołecznych funkcja miasta stołecznego państwa członkowskiego nakłada jeszcze dodatkowe wymogi, np. w dziedzinie bezpieczeństwa, usług świadczonych w interesie ogólnym, usług cyfrowych i transportu. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Podkreśla, że w niektórych przypadkach faktyczna liczba ludności regionów metropolitalnych jest wyższa niż sugerują oficjalne statystyki. Nie każdy, kto mieszka w regionie metropolitalnym, jest tam również zameldowany na pobyt stały. Wiele osób podróżuje też do regionów metropolitalnych, by tam pracować, ale przy tym korzysta tam z usług i udogodnień socjalnych. Ponadto regiony metropolitalne często mają znaczący wymiar transgraniczny. |
| --- | --- |

9.

Potencjał regionów metropolitalnych

| 10. | Zauważa, że regiony metropolitalne są postrzegane jako siła napędowa gospodarek państw członkowskich i ośrodki wzrostu gospodarczego. Według danych Eurostatu około 72 % PKB państw członkowskich UE-28 jest generowane w regionach metropolitalnych. Regiony metropolitalne są nie tylko ośrodkami wzrostu gospodarczego państw; koncentrują się w nich badania naukowe, innowacje i potencjał twórczy, co w naturalny sposób przyciąga kapitał, inwestycje i ludzi. Regiony te są pionierami inteligentnych rozwiązań w zakresie dostarczania informacji i usług, gospodarki o obiegu zamkniętym, zrównoważenia środowiskowego, efektywności energetycznej i zrównoważonej mobilności. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że dla harmonijnego rozwoju regionów jest ważne, by UE i państwa członkowskie dostrzegały wartość dodaną współpracy metropolitalnej w osiąganiu wspólnych celów w kontekście zmniejszania różnic między regionami. Regiony metropolitalne, które skupiają zasoby i wiedzę fachową, mogą pomóc we wzmocnieniu połączeń wewnętrznych, a także w dystrybucji bogactwa i korzyści na danym obszarze poprzez promowanie współpracy regionalnej, wzrostu gospodarczego i tworzenie bardziej wydajnych powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi. Zapewniając usługi poza swym terytorium, regiony metropolitalne odgrywają ważną rolę w rozprzestrzenianiu rozwoju na otaczające je – często wiejskie – obszary. Pomagają zbliżyć do siebie społeczności i jednostki, ponieważ żywe stosunki funkcjonalne stanowią łącznik między obszarami miejskimi, mniejszymi miastami i obszarami wiejskimi. Interakcja między obszarami wiejskimi i miejskimi jest ważnym czynnikiem sprzyjającym harmonijnemu rozwojowi terytorialnemu. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Wzywa do zwrócenia uwagi na konieczność rzeczywistego udziału krajowych strategii politycznych w wykorzystywaniu narzędzi terytorialnych oraz na zapewnienie sprawiedliwego podziału źródeł odnośnie do wszystkich terytoriów, regionów, gmin, niezależnie od tego, czy są to obszary metropolitalne, miejskie, czy wiejskie, a także wzywa do zadbania o to, by państwa członkowskie konsultowały się z władzami lokalnymi i regionalnymi na wczesnym etapie podejmowania decyzji o tym, gdzie i w jaki sposób będą wykorzystywane narzędzia terytorialne. Takie podejście jest niezbędne, by zharmonizować wsparcie na wszystkich szczeblach, zapewniając zrównoważony rozwój zarówno obszarów miejskich, jak i wiejskich, z uwzględnieniem zasady pomocniczości i spójności terytorialnej. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Zauważa, że w obecnie proponowanej polityce spójności europejską wartość dodaną uznaje się za warunek uzyskania finansowania. Wspieranie regionów metropolitalnych nie tylko przynosi europejską wartość dodaną, ale również sprzyja zarówno konkurencyjności UE na świecie, jak i – poprzez efekt rozlewania się wynikający z takiego wsparcia – większej konwergencji regionalnej państw członkowskich. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Zwraca uwagę, że ponad 70 % działań na rzecz łagodzenia zmiany klimatu i nawet 90 % działań dostosowawczych przeprowadza się na szczeblu niższym niż krajowy, co oznacza, że regiony metropolitalne odgrywają kluczową rolę w wypełnianiu zobowiązań podjętych na COP21. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Zauważa, że znaczna część środków polityki spójności na okres po 2020 r. zostanie przeznaczona na wspieranie innowacji i inteligentnych rozwiązań, które są w dużej mierze wdrażane w regionach metropolitalnych. |
| --- | --- |

15.

Wyzwania

| 16. | Zwraca uwagę, że niektóre regiony metropolitalne, w tym te statystycznie uznawane za najzamożniejsze, nadal borykają się z dużym deficytem infrastrukturalnym z przeszłości i muszą nadal nakierowywać inwestycje na podstawową infrastrukturę. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zauważa, że regiony metropolitalne muszą stawiać czoła wyzwaniom gospodarczym, fiskalnym i terytorialnym, a jednocześnie radzić sobie z rosnącym zapotrzebowaniem na wysokiej jakości usługi publiczne i ograniczonymi zasobami finansowymi na ich świadczenie, co ma istotny wpływ na ogólną jakość życia ludności. Dochody budżetowe w niektórych regionach metropolitalnych są jedynie w minimalnym stopniu uzależnione od sukcesu gospodarczego i wysokiego PKB tych regionów. Budżet niektórych z nich opiera się na udziale w podatku dochodowym od osób fizycznych zarejestrowanych w regionie, ale nie od osób prawnych, które generują PKB regionu. Dlatego właśnie obecność przedsiębiorstw wielonarodowych niekoniecznie przekłada się na dochody wpływające do budżetów publicznych. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zwraca uwagę, że charakterystyczną cechą regionów metropolitalnych jest duża liczba pracowników dojeżdżających do pracy w centrach miast, a jednym z ich największych wyzwań jest oferowanie dostępnego i przyjaznego dla środowiska transportu publicznego. Regiony metropolitalne muszą wprowadzać aktywne formy transportu i rozwiązania w zakresie mobilności w przestrzeni publicznej, a także poprawiać mobilność transgraniczną. Borykają się z zagęszczeniem ruchu, które pogarsza jakość powietrza i negatywnie wpływa na zdrowie ludności. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zauważa, że ze względu na koncentrację przemysłu regiony metropolitalne muszą stawiać czoła większym wyzwaniom związanym z jakością środowiska, wprowadzaniem zrównoważonych źródeł energii, gospodarką o obiegu zamkniętym, zanieczyszczeniem powietrza, jakością wód gruntowych, gospodarowaniem odpadami, zmniejszaniem różnorodności biologicznej i usuwaniem obciążeń dla środowiska. Regiony metropolitalne odgrywają również kluczową rolę w dostosowywaniu się do skutków zmiany klimatu. Należy przyjąć całościowe podejście, aby zająć się wszystkimi tymi kwestiami. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Podkreśla, że regiony metropolitalne mają do czynienia z wysokim poziomem nierówności. Niektóre obejmują również najuboższe obszary państw członkowskich i muszą radzić sobie z problemami ubóstwa miejskiego, włączenia społecznego, rosnącej liczby osób bezdomnych, dzieci żyjących w ubóstwie, słabszych grup społecznych, bezrobocia młodzieży, niedoboru wykwalifikowanej siły roboczej, integracji migrantów i uchodźców, większej przestępczości, starzenia się społeczeństwa i ubóstwa pracujących. Istnienie tych obszarów jest często ukrywane przez oficjalne statystyki, które są dostępne tylko w większej skali, co wpływa na rozwój odpowiednich polityk i działań. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla, że kryzys mieszkaniowy wywiera szczególny wpływ na regiony metropolitalne. Jedne obszary się wyludniają, podczas gdy w innych istnieje ogromne zapotrzebowanie na mieszkania. W miastach, w których popyt na mieszkania jest wysoki, ceny rosną szybciej niż dochody, co prowadzi do wzrostu segregacji i nierówności społecznej. Ponawia w związku z tym swój apel o wdrożenie europejskiego programu mieszkalnictwa (1). |
| --- | --- |

21.

| 22. | Wzywa Eurostat do gromadzenia i analizowania danych dotyczących dostępności i kosztów mieszkań z perspektywy lokalnej i regionalnej. Należy również przeanalizować inicjatywy, w tym podejmowane przez społeczeństwo obywatelskie, mające na celu budowę przystępnych cenowo mieszkań. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zwraca uwagę, że należy zwrócić szczególną uwagę na regiony metropolitalne znajdujące się w fazie transformacji gospodarczej, borykające się z negatywnymi skutkami zamykania zakładów przemysłowych. Muszą one radzić sobie z – często długoterminowym – bezrobociem, a jednocześnie dokonywać przekształcenia nieużywanych obiektów przemysłowych i rewitalizacji zaniedbanych obszarów miejskich i dzielnic. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Zauważa, że jednym z głównych wyzwań stojących przed regionami metropolitalnymi jest wspieranie rozprzestrzeniania infrastruktury cyfrowej, która umożliwi ludziom znalezienie pracy w nowych gałęziach przemysłu, a także wprowadzanie nowych modeli pracy, takich jak telepraca. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Zwraca uwagę, że regiony metropolitalne często obejmują także obszary wiejskie i bardzo ważne w tym kontekście jest dbanie o sprawnie funkcjonujące powiązania miejsko-wiejskie w ramach regionów metropolitalnych i unikanie nieskoordynowanego tworzenia polityki. Podkreśla, że w regionach metropolitalnych skupiają się zasoby i wiedza specjalistyczna i że dzięki zdolnościom profesjonalnym i w zakresie planowania strategicznego są one w stanie pomóc szerszemu terytorium w uzyskaniu finansowania z polityki spójności. W związku z tym regiony metropolitalne mogą być odpowiednim szczeblem, jeśli chodzi o wdrażanie zintegrowanego podejścia do zrównoważonego rozwoju, ze szczególnym uwzględnieniem solidarności lokalnej i regionalnej. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Ważne jest, by zbadać możliwość współpracy w kwestiach międzysektorowych z wykorzystaniem powiązań między obszarami miejskimi i wiejskimi, które przyczyniają się do rozwoju obszarów zarówno wiejskich, jak i metropolitalnych – kwestiach takich jak wspieranie tworzenia regionalnych i lokalnych łańcuchów wartości oraz bezpośredniego wprowadzania do obrotu produktów rolnych w regionach metropolitalnych w celu tworzenia wartości dodanej dla sąsiednich regionów wiejskich. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Odnotowuje potrzebę lepszego zrozumienia modeli regionów metropolitalnych położonych na wyspach oraz interakcji zachodzących między obszarami wyspiarskimi. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Podkreśla potrzebę rozszerzenia rozważań na regiony metropolitalne leżące poza kontynentem. |
| --- | --- |

28.

Lepsze włączenie regionów metropolitalnych w opracowywanie i wdrażanie polityki spójności

| 29. | Zwraca uwagę, że obecny proces opracowywania polityki spójności na okres po 2020 r. stanowi wyjątkową okazję do uwzględnienia potrzeby przyjęcia specjalnego podejścia do regionów metropolitalnych przy opracowywaniu przyszłych umów partnerstwa, a następnie programów operacyjnych dla funduszy polityki spójności. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Popiera fakt, że współpraca między regionami NUTS 2, które wspólnie tworzą region stołeczny (miasto stołeczne i region stołeczny) i pragną skoordynować ze sobą swe strategie i działania w ramach programów operacyjnych, nie napotyka żadnych przeszkód administracyjnych i że istnieje wystarczająca elastyczność wyboru działań na rzecz ścisłej współpracy. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Podkreśla rolę regionów metropolitalnych w polityce spójności i zaleca pilne utworzenie i wzmocnienie tego wymiaru w polityce spójności na okres po 2020 r., a także w odpowiednich europejskich strategiach politycznych, w tym w nowej agendzie terytorialnej, i w dokumentach strategicznych, takich jak nowa karta lipska i nowa europejska strategia rozwoju, która ma zastąpić strategię „Europa 2020”. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Wzywa do bezpośredniego włączenia regionów metropolitalnych w kształtowanie polityki spójności oraz we wdrażanie i ocenę programów operacyjnych i projektów UE, pod warunkiem że sporządzą umowy o współpracy terytorialnej. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Apeluje do KE, by przy zatwierdzaniu umów partnerstwa, a następnie programów operacyjnych, miała na uwadze to, kto jest uprawniony do realizacji poszczególnych działań, ponieważ uprawnienia regionów metropolitalnych i władz lokalnych różnią się w poszczególnych państwach członkowskich. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Zwraca uwagę, że ze względu na swoje relatywne bogactwo regiony metropolitalne mają ograniczone możliwości korzystania z funduszy polityki spójności, w związku z czym presja na ich skuteczne wykorzystanie wzrasta. Fakt, że metoda alokacji zasobów polityki spójności w ramach poszczególnych przydziałów krajowych opiera się głównie na jednym wskaźniku – PKB na mieszkańca według parytetu siły nabywczej – i tylko częściowo uwzględnia aspekty społeczne, demograficzne i środowiskowe, sprawia, że nie daje ona pełnego obrazu poziomu rozwoju. W związku z tym właściwe jest, by regiony pokrzywdzone z powodu ekonomicznej alokacji środków finansowych były odpowiednio rekompensowane. Proponowane przenoszenie środków (2) jest w tym względzie odpowiednim narzędziem. Zachęca się państwa członkowskie do omówienia tych przesunięć ze wszystkimi zainteresowanymi regionami w trosce o to, by każdą decyzję podejmować na podstawie konsensusu i zgodnie z zasadą wielopoziomowego sprawowania rządów. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Popiera propozycję Komisji Europejskiej, by zwiększyć możliwość transferów finansowych między kategoriami regionów z 3 % do 15 % całego przydziału danego państwa członkowskiego, i wzywa państwa członkowskie do korzystania z tej możliwości. Zauważa jednak, że stosowanie takiej elastyczności wymaga dokładnej analizy. |
| --- | --- |

35.

Pozyskiwanie i analiza danych na poziomie regionalnym

| 36. | Wzywa KE, aby za pośrednictwem unijnego Wspólnego Centrum Badawczego zaczęła analizować potencjalną wartość dodaną wsparcia dla regionów metropolitalnych w odniesieniu do głównego celu polityki spójności, jakim jest zmniejszenie różnic między regionami. Badania te mogłyby dotyczyć na przykład efektu rozlewania się związanego z wspieraniem regionów metropolitalnych i ich wkładem w spójność krajów i regionów (3). |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zaleca stosowanie metodologii wskaźnika postępu społecznego w celu określenia najpilniejszych wyzwań w regionach metropolitalnych; na stawianie czoła tym wyzwaniom należy przeznaczać środki z funduszy polityki spójności. Może to pomóc lokalnym i regionalnym zainteresowanym stronom we właściwej ocenie i określeniu potrzeb inwestycyjnych na ich terytorium. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Zaleca, aby oceniając dojrzałość gospodarczą regionów, Eurostat opracowywał regionalne statystyki i nie bazował na średnich krajowych jako podstawie pomiaru regionalnego PKB na mieszkańca według parytetu siły nabywczej. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Zaleca dalszy rozwój gromadzenia danych statystycznych na poziomie regionalnym, w szczególności danych pokazujących funkcjonalne powiązania w ramach regionów metropolitalnych. Umożliwiłoby to uzyskiwanie bardziej wszechstronnych informacji na temat ludności i jej mobilności w ramach regionów metropolitalnych, opracowywanie rozwiązań bardziej dostosowanych do potrzeb oraz lepsze ukierunkowywanie inwestycji z funduszy polityki spójności. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Zaleca, aby w celu ograniczenia biurokracji i kosztów związanych z gromadzeniem danych wspierać innowacyjne metody gromadzenia danych, które można wykorzystywać do śledzenia wzorców dojazdów do pracy w regionach metropolitalnych. |
| --- | --- |

40.

Polityka spójności dostosowana do potrzeb regionów metropolitalnych i ich mieszkańców

| 41. | Zaleca, by w większym stopniu wspierać instrumenty wspomagające współpracę metropolitalną, takie jak zintegrowane inwestycje terytorialne i rozwój lokalny kierowany przez społeczność, oddzielne osie priorytetowe dla regionów metropolitalnych w poszczególnych programach operacyjnych, regionalne zintegrowane strategie terytorialne, strategie zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich i plany zrównoważonej mobilności miejskiej, które powinny być dalej rozwijane w ramach polityki spójności po 2020 r. i służyć jako dokumentacja na potrzeby inwestycji. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Z ubolewaniem zauważa, że po raz pierwszy projekt budżetu polityki spójności obejmuje mniej niż jedną trzecią budżetu UE. Przy tym koncentracja tematyczna jest ściśle powiązana z dwoma pierwszymi celami nowej polityki spójności dotyczącymi inteligentniejszej i bardziej ekologicznej Europy. Właśnie tego typu środki są wdrażane w znacznym stopniu w regionach metropolitalnych. Zaleca w związku z tym, by państwa członkowskie, opracowując umowy partnerstwa, ściśle współpracowały z regionami metropolitalnymi przy określaniu, jak wcielą w życie koncentrację tematyczną. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Wzywa Komisję Europejską do ustanowienia warunków i mechanizmów wsparcia transferu wiedzy oraz wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w zakresie kluczowych wyzwań, rozwiązań lub projektów opracowanych przez regiony makroregionalne, takich jak zarządzanie między regionami makroregionalnymi, wskaźniki służące monitorowaniu wdrażania strategii planowania metropolitalnego lub opracowywanie inteligentnej polityki. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Zwraca uwagę, że regiony metropolitalne charakteryzują się rozdrobnionymi strukturami sprawowania rządów składającymi się z dużej liczby podmiotów regionalnych i lokalnych, co utrudnia skuteczne stawianie czoła wyzwaniom gospodarczym, społecznym i środowiskowym. Dlatego zachęca do wymiany najlepszych praktyk między regionami metropolitalnymi z myślą o opracowywaniu długoterminowych strategii i innowacyjnych rozwiązań, które umożliwiłyby tym regionom przezwyciężenie wspomnianego rozdrobnienia uprawnień. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Popiera pomysł utworzenia Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji w celu wspierania zrównoważonej transformacji energetycznej oraz radzenia sobie z wyzwaniami społecznymi wynikającymi z mobilności pracowników i z dużych przemian demograficznych, który to fundusz byłby finansowany z nowych środków, niewchodzących w skład funduszy polityki spójności. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Zwraca uwagę, że z jednej strony regiony metropolitalne posiadają ogromne zasoby kapitału ludzkiego i talentów, ale z drugiej strony muszą stawiać czoła całej gamie wyzwań, od wykluczenia społecznego po dostosowywanie się do przyszłych potrzeb w zakresie umiejętności na rynku pracy. W celu sprostania tym wyzwaniom regionów metropolitalnych powinno się korzystać z EFS+ przy zapewnieniu ścisłej współpracy i zgodności względem rozwiązań z zakresu infrastruktury finansowanych przez EFRR. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Apeluje o to, by w ramach wszystkich partnerstw związanych z nową agendą miejską UE zajęto się obecną metropolizacją obszarów lub, by opracować nowe partnerstwo na rzecz metropolitalnego wymiaru agendy miejskiej, które miałoby charakter horyzontalny i strategiczny. |
| --- | --- |

47.

Bruksela, dnia 4 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Punkt 20 rezolucji KR-u w sprawie propozycji KR-u dotyczących nowej kadencji ustawodawczej Unii Europejskiej, 27 czerwca 2019 r. https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2019-02550-00-01-res-tra-pl.docx/content.

1

(2)  COM (2018) 375, art. 105.

2

(3)  Zob. sprawozdanie pt. „The Impacts of metropolitan regions on their surrounding areas” [Wpływ regionów metropolitalnych na otaczające je obszary], https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Metropolitan-regions.pdf.

3

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/13 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/13

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Strategia makroregionalna dla regionu Karpat

(2020/C 79/03)

| Sprawozdawca | : | Władysław ORTYL (PL/EKR), marszałek województwa podkarpackiego |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Władysław ORTYL (PL/EKR), marszałek województwa podkarpackiego

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Rola strategii makroregionalnych w osiąganiu spójności Unii Europejskiej

| 1. | Przypomina, że zapisy traktatów europejskich (1) wymagają od Unii Europejskiej rozwijania i prowadzenia działań służących wzmocnieniu jej spójności w wymiarach gospodarczym, społecznym i terytorialnym. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Uważa, że strategie makroregionalne pomagają sprostać wspólnym wyzwaniom dla konkretnych obszarów, ujmowanych w szerokim, transgranicznym kontekście geograficznym. Przez wspólne wykorzystanie potencjału obszarów transgranicznych strategie w znaczący sposób przyczyniają się do osiągnięcia spójności terytorialnej między państwami i regionami (2). Zauważa, że proces tworzenia strategii makroregionalnych ilustruje naturalną ewolucję UE, stanowiąc kolejny etap pogłębionej współpracy państw, regionów i społeczności lokalnych ponad granicami. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Podkreśla, że strategie makroregionalne stanowią instrument wielopoziomowego zarządzania, integrując działania podmiotów reprezentujących poziom unijny, krajowy, regionalny i lokalny wokół wybranych celów. Poprawiają także komplementarność różnych strategii politycznych i programów, wyznaczanych i realizowanych na różnych szczeblach zarządzania. Takie łączenie wspólnie zdefiniowanych potencjałów oraz koordynacja działań zmierzających do eliminowania barier rozwojowych stanowi istotną wartość dodaną na poziomie europejskim. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Uznaje, że strategie makroregionalne odgrywają istotną rolę w procesie pogłębiania integracji obszaru UE poprzez dynamizowanie procesów rozwojowych na poziomie regionalnym i lokalnym. Sprzyja temu możliwość wymiany doświadczeń i przenoszenia skutecznych rozwiązań sprawdzonych w krajach i regionach objętych strategią. W naturalny sposób stwarza to przesłanki do kształtowania się solidarności europejskiej i odpowiedzialności za rozwój całego makroregionu. Pozwala to na przezwyciężenie partykularnej optyki na rzecz szerszego kontekstu całego makroregionu. Są one także katalizatorem wyzwalającym inicjatywę lokalnych i regionalnych społeczności pozwalającą na przybliżenie idei europejskich do obywateli. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Uznając, że władze regionalne i lokalne odgrywają kluczową rolę w promowaniu demokracji, decentralizacji i samorządności lokalnej i regionalnej, dostrzega ich aktywność w ramach istniejących strategii makroregionalnych oraz w procesie tworzenia nowych. Strategie stają się oddolnym narzędziem współpracy terytorialnej i opierają się na zaangażowaniu podmiotów regionalnych i lokalnych oraz społeczeństwa obywatelskiego. Dzięki podejmowaniu wspólnych działań ukierunkowanych na realizację celów strategii makroregionalnych tworzona jest platforma współpracy propagująca europejski system wartości, wzmocnienie zasad demokracji oraz podnoszenie standardów zarządzania rozwojem regionalnym, w tym rozwijanie modelu zarządzania wielopoziomowego. |
| --- | --- |

5.

Karpaty jako specyficzny makroregion Europy

| 6. | Podkreśla, że Karpaty zajmują powierzchnię 190 tys. km2, co czyni je po Alpach drugim co do wielkości obszarem górskim na kontynencie europejskim, i są zamieszkiwane przez około 68 mln ludzi. Karpaty reprezentują jednorodne pasmo górskie o specyficznych wyzwaniach i możliwościach rozwojowych z uwagi na uwarunkowania geograficzne. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Wskazuje na unikatowe zasoby Karpat, takie jak bogactwo przyrodnicze, unikalne wielokulturowe dziedzictwo, zasoby ludzkie oraz wspólna tożsamość społeczności górskich. Wszystko to stwarza wielką szansę na wspólne działania na rzecz bardziej dynamicznego, trwałego i zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego tego obszaru. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla, iż Karpaty stanowią obszar o wyjątkowym znaczeniu z uwagi na wysoki walor bioróżnorodności i stanu zachowania środowiska przyrodniczego, który jest unikatowy w skali Europy. Jest to zasób dziedzictwa europejskiego, który należy ochronić dla przyszłych pokoleń, a to oznacza obowiązek poszukiwania odpowiedzialnych dróg rozwoju gospodarczego pozwalających na zachowanie i ochronę tego dziedzictwa. Niezbędna jest zatem koordynacja działań podmiotów na wszystkich poziomach zarządzania w tym zakresie, z uwzględnieniem transgraniczności problematyki środowiskowej. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Dostrzega potencjał wielowiekowego sąsiedztwa społeczeństw regionów karpackich oraz bogatej kultury regionów górskich, który jest wynikiem krzyżowania się wpływów Wschodu i Zachodu, wspólnych doświadczeń historii, a także tradycji pasterskich. Obecnie podejmowane inicjatywy w zakresie zachowania i popularyzacji wspólnego dziedzictwa kulturowego (3) pokazują znaczny potencjał integrujący społeczności lokalne. Poszanowanie praw mniejszości etnicznych i zachowanie ich dziedzictwa kulturowego ma ogromne znaczenie w regionie Karpat. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zauważa, że znaczną część makroregionu karpackiego stanowią najbiedniejsze regiony państw członkowskich, a wskaźnik PKB na mieszkańca w większości z nich plasuje się poniżej 50 % średniej dla UE. Ich zdolności rozwojowe są ograniczone peryferyjnym położeniem w stosunku do europejskich centrów rozwojowych, słabym rozwojem powiązań komunikacyjnych wynikającym z uwarunkowań górskiego terenu i historycznie odziedziczonymi barierami granicznymi. Kolejnym czynnikiem jest też niedostatek infrastruktury spowodowany wieloletnim niedoinwestowaniem i procesami transformacji gospodarek, jak i zaniedbaniem potencjału rozwojowego. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Uznaje, że trzeba nagłośnić szczególne potrzeby karpackich regionów górskich i wykorzystać specyficzny endogeniczny potencjał makroregionu. Podjęcie przez państwa i regiony karpackie partnerskiej współpracy pozwoli lepiej dopasować działania do szczególnych warunków i potrzeb rozwojowych, wynikających z uwarunkowań społecznych, historycznych, infrastrukturalnych i geopolitycznych. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Uważa, że umieszczenie przez Komisję Europejską kwestii Karpat w centrum dokumentu strategicznego zwróciłoby uwagę na problemy tego obszaru i umożliwiłoby wykorzystanie obecnie uśpionego unikalnego potencjału całego makroregionu poprzez skupienie działań na jego najważniejszych, horyzontalnych problemach i wyzwaniach. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla, że Karpaty to niezwykle ważny geopolitycznie obszar, w którym krzyżują się strategiczne interesy polityczne i gospodarcze Europy Zachodniej i Wschodniej. Po rozszerzeniu UE w 2004 r. obszar ten nabrał dodatkowego znaczenia, stając się wschodnią granicą całej UE. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Zwraca uwagę, że makroregion karpacki obejmuje nie tylko państwa członkowskie UE, lecz również Mołdawię, Serbię i Ukrainę, co pozwala nie tylko zwiększyć integrację pomiędzy państwami UE, ale także oddziaływać na państwa sąsiadujące, włączając je w relacje pogłębionej współpracy. |
| --- | --- |

14.

Założenia strategii makroregionalnej dla regionu Karpat

| 15. | Dostrzega szereg inicjatyw podejmowanych na różnych poziomach i przez wiele środowisk na rzecz utworzenia strategii makroregionalnej dla regionu Karpat (strategii karpackiej) (4), których efektem są przyjmowane deklaracje popierające idee jej utworzenia (5). Warto podkreślić, iż inicjatywy te podejmowane są na szczeblu rządów, parlamentów narodowych, jak i na szczeblu władz regionów i miast oraz społeczności lokalnych. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Z satysfakcją zauważa, że wszystkie dokumenty przyjmowane były w oparciu o dialog pomiędzy poszczególnymi interesariuszami przyszłej strategii, jak również z uwzględnieniem jej charakteru transnarodowego oraz międzyregionalnego i lokalnego. Wskazuje to na komplementarność podejmowanych działań, która w przyszłości stanowić może warunek sukcesu strategii makroregionalnej dla regionu Karpat. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Z uznaniem odnosi się do działań podejmowanych w realizacji Ramowej konwencji o ochronie i zrównoważonym rozwoju Karpat z 2003 r. (konwencja karpacka), która jest wielostronną umową międzynarodową na rzecz regionu Karpat, ustanowioną na zasadach traktatowych prawa międzynarodowego. Strony konwencji zobowiązane są do współpracy oraz prowadzenia wszechstronnej polityki na rzecz ochrony i zrównoważonego rozwoju regionu karpackiego, również przez uwzględnienie celów i postanowień konwencji w swych politykach sektorowych (dotyczących np. planowania przestrzennego, rolnictwa, leśnictwa, transportu i turystyki), lepszą koordynację tych polityk oraz zastosowanie zasady zintegrowanego podejścia do gospodarowania zasobami gruntów. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zauważa, że konwencja karpacka jest wielosektorowym mechanizmem zarządzania obejmującym obszar Karpat, umożliwiającym integrację międzysektorową i szeroki udział zainteresowanych stron pochodzących z różnych poziomów (krajowego, regionalnego, pozarządowego itp.). Wypracowane standardy wielopoziomowej współpracy, których efektem jest pięć protokołów tematycznych do konwencji karpackiej (6), mogą zostać wykorzystane jako istotny element dalszej współpracy (7). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Z uznaniem odnosi się do doświadczeń i dorobku euroregionu karpackiego, który powstał w 1993 r. jako inicjatywa społeczno-polityczna, wsparta przez rządy państw karpackich, a który jest najstarszą organizacją wspierającą rozwój społeczno-gospodarczy tego obszaru. Ponad 26 lat doświadczeń wykształciło międzysektorową, międzynarodową, wyspecjalizowaną strukturę współpracy obejmującą ponad 1 000 podmiotów. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Przypomina, że w lutym 2016 r., została utworzona w Europejskim Komitecie Regionów Międzyregionalna Grupa „Karpaty”, w której prace włączyli się przedstawiciele samorządów regionalnych i lokalnych pochodzący z państw zainteresowanych utworzeniem strategii makroregionalnej dla regionu Karpat. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Przypomina swą opinię „Strategie makroregionalne, takie jak Dunaj: ramy promocji klastrów transnarodowych” (8), w której KR wypowiedział się za utworzeniem strategii karpackiej oraz wyraził przekonanie, że utworzenie strategii makroregionalnej dla regionu Karpat znakomicie uzupełni dotychczasowe inicjatywy, takie jak konwencja karpacka czy euroregion karpacki, jak również pozwoli wykorzystać istniejący potencjał współpracy władz na wszystkich poziomach. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Wskazuje, że głównym celem strategii karpackiej byłoby zachowanie wyjątkowej wartości zasobów naturalnych tego obszaru, wzmocnienie konkurencyjności i atrakcyjności makroregionu karpackiego w oparciu o unikalne dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe, wewnętrzny potencjał zrównoważonego rozwoju i stworzenie przewagi konkurencyjnej. Chodzi tu zatem o podniesienie poziomu i jakości życia mieszkańców regionu karpackiego przy jednoczesnym zachowaniu unikalnych walorów ekologicznych Karpat. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Jest zdania, że w trybie pilnym należy zająć się kwestią wyludnienia i starzenia się społeczeństwa w regionie Karpat. W związku z tym jednym z kluczowych punktów współpracy w ramach karpackiej strategii makroregionalnej powinno być rozwijanie podstawowych usług społecznych na tym obszarze, w szczególności usług związanych z dostępem do edukacji, opieki zdrowotnej i włączeniem społecznym. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Uważa, że działania proponowane w strategii powinny ukierunkować się na wzmocnienie zrównoważonej współpracy gospodarczej w strategicznych sektorach makroregionalnych: czystym przemyśle, zrównoważonej turystyce i sektorze rolno-spożywczym poprzez rozwój klastrów karpackich i makroregionalnego ekosystemu innowacji. Proponowane działania powinny koncentrować się na efektywnym wykorzystaniu lokalnych zasobów, w tym poprzez certyfikację oraz wprowadzenie wspólnego karpackiego oznakowania produktów i na wykorzystaniu wspólnego potencjału państw i regionów karpackich, a także wzmocnić włączenie w rozwój obszarów o mniej korzystnych warunkach społeczno-gospodarczych, tak aby poprawić konkurencyjność całego makroregionu. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Podkreśla, że wartości środowiskowe Karpat stanowią integralny element rozwoju makroregionu. Poprawa współpracy makroregionalnej, której celem będzie ochrona i zachowanie środowiska naturalnego, zarządzanie ryzykiem naturalnym, łagodzenie zmian klimatu i przystosowywanie się do nich oraz jego związek z zarządzaniem materiałem reprodukcyjnym poprzez zrównoważoną gospodarkę leśną, a także realizowanie działań edukacyjnych zwiększających świadomość ekologiczną, przyczynią się do poprawy jakości środowiska w regionie. Koordynacja działań w całym obszarze Karpat pozwoli na osiągnięcie efektu skali. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Uważa, że cały obszar Karpat musi odgrywać aktywną rolę i wnosić istotny wkład w politykę UE w dziedzinie zmiany klimatu, wspierając wspólny cel, jakim jest zapewnienie realizacji zobowiązań podjętych w ramach porozumienia paryskiego. W tym kontekście Komitet podkreśla potrzebę zachowania lasów karpackich, ponieważ odgrywają one bardzo ważną rolę w redukcji dwutlenku węgla, jak również ze względu na ich znaczenie w procesie retencji wody, ochronę gleby i zachowanie różnorodności biologicznej. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Uważa, że podejmowanie inicjatyw zwiększających konkurencyjność i innowacyjność regionu musi być związane z poprawą jego dostępności. Działania w innych dziedzinach nie mogą być realizowane bez zrównoważonego transportu, infrastruktury cyfrowej oraz społecznej. Wspólne działania w tym obszarze pomogą otworzyć obszar Karpat, a także doprowadzą do wzmocnienia jego wewnętrznej spójności, w tym wzmocnią połączenia transgraniczne. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wskazuje, iż ważnym elementem kompleksowego rozwoju obszaru karpackiego jest zagospodarowanie przestrzenne i współpraca w regionie. Jakość działania instytucji, w tym samorządów lokalnych, jest czynnikiem decydującym o jakości współpracy, a zatem o perspektywach rozwoju makroregionu. Strategia powinna zawierać specjalne odniesienie do specyfiki karpackich sieci osadniczych (tj. dużej liczby małych miejscowości położonych w dolinach), a także tradycyjnych społeczności pasterskich żyjących na większych wysokościach, na które negatywnie wpłynął okres przemian społeczno-gospodarczych ostatnich dziesięcioleci. Ważne jest rozwijanie powiązań funkcjonalnych obszarów górskich Karpat z otaczającymi je obszarami oraz wzmacnianie ośrodków miejskich. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Nawiązując do swej wcześniejszej opinii (9), zauważa, że strategia makroregionalna dla regionu Karpat pozwoli uzupełnić działania podejmowane w ramach istniejącej strategii dunajskiej, gdyż uwzględni specyfikę górskiego obszaru Karpat. Zwraca uwagę, że strategia dla regionu Dunaju (EUSDR z 2010 r.) jest obecnie największą obszarowo strategią makroregionalną UE, przy czym część jej obszaru jest objęta strategią dla regionu alpejskiego (EUSALP z 2016 r.), jak też strategią dla regionu adriatyckiego i jońskiego (EUSAIR z 2014 r.), co nie powoduje negatywnych zjawisk. Wyraża przekonanie, że podobnie będzie w przypadku strategii karpackiej. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Przypomina i potwierdza wielokrotnie wyrażaną we własnych opiniach (10) akceptację dla inicjatywy opracowania makroregionalnej strategii dla obszaru Karpat i postrzega ją jako dojrzałą inicjatywę podejmowaną na wszystkich poziomach władz – europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Przypomina wezwanie Rady, aby ponownie nadać polityczny impet strategiom makroregionalnym, i jej gotowość do analizowania inicjatyw zmierzających do ustanowienia nowych strategii (11). |
| --- | --- |

31.

| 32. | Wzywa Komisję Europejską do poparcia inicjatywy utworzenia strategii makroregionalnej dla regionu Karpat jako kolejnej strategii makroregionalnej i drugiej skierowanej do europejskiego obszaru o specyfice górskiej. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Uważa, że instrument strategii makroregionalnej pozwoli na efektywniejsze wykorzystanie dostępnych środków finansowych w ramach celu europejskiej współpracy terytorialnej (EWT) poprzez zbudowanie realnego systemu współfinansowania i wdrażania działań wspierających regiony państw karpackich. W ten sposób poprawi się również ich dostęp do europejskich źródeł finansowania (12). |
| --- | --- |

33.

| 34. | Uznając pozytywny wkład konwencji karpackiej, istotność jej celów i ich zbieżność z priorytetami Unii, wzywa Komisję Europejską do podjęcia działań na rzecz przystąpienia UE do tej konwencji w charakterze strony. Przypomina, że Unia jest już stroną konwencji alpejskiej. |
| --- | --- |

34.

Bruksela, dnia 4 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  W tym rozdział XVIII Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

1

(2)  Podobnie jak inne instrumenty, takie jak europejskie ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT), programy Interreg, czy programy Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa.

2

(3)  Przykładami mogą być projekty realizowane w ramach obecnych programów EWT, w tym projekty realizowane przez samorządy lokalne i NGO.

3

(4)  Tematyka strategii karpackiej jest omawiana na międzynarodowych konferencjach „Europa Karpat”, organizowanych od 2011 r. W ramach Forum Ekonomicznego w Krynicy odbywają się dyskusje panelu poświęconego strategii karpackiej z udziałem międzynarodowych partnerów, reprezentujących parlamenty, rządy i regiony. Przykładami inicjatyw samorządu są: organizacja Międzynarodowego Karpackiego Forum Współpracy, Karpackich Dni Dobrosąsiedztwa, liczne konferencje i spotkania.

4

(5)  We wrześniu 2018 r. przedstawiciele rządów Węgier, Słowacji, Ukrainy i Polski podpisali deklarację karpacką (Declaration of Intent to Create the EU Macro-Regional Strategy for the Carpathian Region).

5

(6)  Protokół o ochronie i zrównoważonym użytkowaniu różnorodności biologicznej i krajobrazowej – 2008, Bukareszt; Protokół o zrównoważonej turystyce – 2011, Bratysława; Protokół o zrównoważonej gospodarce leśnej – 2011, Bratysława; Protokół o zrównoważonym transporcie – 2015, Mikulov oraz Protokół o zrównoważonym rolnictwie i rozwoju obszarów wiejskich – 2017 Lillafüred.

6

(7)  Współpraca w ramach konwencji karpackiej, której stronami jest siedem państw karpackich: Czechy, Węgry, Polska, Rumunia, Serbia, Słowacja i Ukraina jest ważnym elementem procesu integracji europejskiej, gdyż obok państw członkowskich UE obejmuje również dwa państwa bezpośrednio z Unią sąsiadujące: Republikę Serbii oraz Ukrainę.

7

(8)  Opinia KR-u 6422/2018 „Strategie makroregionalne, takie jak Dunaj: ramy promocji klastrów transnarodowych”, sprawozdawca: Dainis Turlais (LV/ALDE).

8

(9)  Opinia KR 6422/2018.

9

(10)  W tym m.in.: opinia „Strategie makroregionalne, takie jak Dunaj: ramy promocji klastrów transnarodowych”, KR 6422/2018; opinia w sprawie wdrażania strategii makroregionalnych, KR 2554/2017; opinia w sprawie przyszłości polityki spójności (2017/C 306/03).

10

(11)  COM(2019) 21 final – doc. 5927/19 + ADD 1.

11

(12)  Mając na uwadze konkluzje Rady Europejskiej oraz opinie własne Europejskiego Komitetu Regionów, w tym opinię KR/2017/C/306/03, w której domaga się, aby podstawą dla europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych było podejście ukierunkowane na konkretne obszary, i wskazuje, iż polityka i interwencje UE powinny skupiać się na problemach dotyczących konkretnych terenów, w przypadku których strukturalna sytuacja społeczno-gospodarcza uzasadnia, na mocy TFUE, przyjęcie specyficznych środków.

12

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/18 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/18

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Możliwości sektora kolejowego w zakresie realizacji priorytetów polityki UE

(2020/C 79/04)

| Sprawozdawca | : | Pascal MANGIN (FR/EPL), członek rady regionu Grand Est |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Pascal MANGIN (FR/EPL), członek rady regionu Grand Est

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

| 1. | Podkreśla wkład sektora kolejowego, a w szczególności potencjał regionalnych i lokalnych linii kolejowych pod tym względem, w realizację szeregu nadrzędnych priorytetów unijnej polityki, tj. dekarbonizacji i łagodzenia zmiany klimatu, spójności terytorialnej, gospodarczej i społecznej, rynku wewnętrznego oraz swobodnego przepływu osób i towarów, a także zrównoważonej mobilności. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Podkreśla rolę sieci transportowej jako podstawy funkcjonowania gospodarki UE oraz potencjał sieci kolejowej pod względem łączenia głównych szlaków transportowych z peryferyjnymi regionami i terytoriami Unii, a także pod względem wkładu w ekologizację dystrybucji logistycznej w UE w oparciu o promowanie przejścia z dalekobieżnego transportu drogowego towarów na kolejowy. Podkreśla, że w tym kontekście, oprócz zdecydowanego wspierania sieci o znaczeniu priorytetowym, nie należy pomijać roli pomocniczych linii regionalnych. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wskazuje na możliwości, jakie oferuje sektor kolejowy pod względem stabilnego zatrudnienia wykwalifikowanych pracowników przy równomiernym rozmieszczeniu miejsc pracy na terytorium UE, oraz na pozytywne skutki uboczne dla innych sektorów gospodarki. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Apeluje o podjęcie działań mających na celu dalszą optymalizację tego wkładu w kontekście Europejskiego Zielonego Ładu, w reakcji na obawy obywateli w tych dziedzinach. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla znaczenie multimodalności dla zrównoważonego unijnego systemu mobilności – wykorzystującego zalety każdego z rodzajów transportu – oraz potrzebę podejmowania ciągłych wysiłków na rzecz zapewnienia równych warunków działania, zwłaszcza poprzez internalizację kosztów zewnętrznych. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zauważa, że koleje mogą stać się najistotniejszym składnikiem mobilności. Będą one musiały całkowicie otworzyć się na cyfryzację i automatyzację w celu zapewnienia obsługi transportu do ostatniego etapu włącznie w sektorze pasażerskim i towarowym i tym samym przyczynienia się do przejścia na bardziej zrównoważony system transportu. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Apeluje do Komisji Europejskiej, by zapewniła należyte wdrożenie istniejących ram regulacyjnych dla sektora kolei. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Wskazuje na rolę dworców kolejowych jako nośników kultury i ośrodków usługowych oraz na sukces programów na rzecz podróży koleją, takich jak #DiscoverEU, w promowaniu kultury i dziedzictwa UE. |
| --- | --- |

8.

Spójność terytorialna

| 9. | Zauważa, że władze lokalne i regionalne nie tylko odpowiadają za usługi transportu publicznego na swoich terytoriach, lecz ich zadaniem jest także wspieranie większej spójności terytorialnej między obszarami wiejskimi a miejskimi. W kontekście zobowiązań Unii wynikających z porozumienia paryskiego władze lokalne i regionalne wdrażają rozwiązania na rzecz bardziej zrównoważonego sektora transportu, które będę miały zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celu, jakim jest zrównoważona Europa do 2030 r. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Uważa, że koleje mają do odegrania ważną rolę w realizacji szeregu nadrzędnych priorytetów unijnej polityki oraz w kontekście rozpoczęcia realizacji celów zrównoważonego rozwoju poprzez nowy Europejski Zielony Ład określony w wytycznych politycznych przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen. W szczególności koleje wnoszą wkład w zmniejszenie dysproporcji między miastami a obszarami podmiejskimi, a także między obszarami wiejskimi i miejskimi. |
| --- | --- |

10.

| 11. | W swojej opinii CDR 18/2017 zwrócił uwagę na konieczność stworzenia niezbędnej infrastruktury w regionach, w których sektor kolejowy jest słabiej rozwinięty, tak aby obywatele i przedsiębiorstwa mogli korzystać z tego rodzaju transportu na identycznych warunkach jak w pozostałej części UE, z myślą o stworzeniu jednolitego europejskiego obszaru kolejowego, o ile nie ma rozwiązań transportowych bardziej zrównoważonych i ogólnie mniej kosztownych dla użytkowników i szerszej społeczności. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Zauważa, że podczas gdy zgodnie z obecnymi celami polityki korytarze sieci bazowej i kolejowe korytarze towarowe powinny stanowić główne osie rozwoju intermodalności w całej UE, w sprawozdaniu z badań dotyczących przesunięcia międzygałęziowego sporządzonym przez Komisję TRAN Parlamentu Europejskiego podkreślono, że sieć połączeń nie jest równomiernie rozłożona w regionach UE. W sprawozdaniu podkreślono zwłaszcza konieczność zapewnienia na całym terytorium UE tych samych możliwości przyłączenia do sieci kolejowej „zgodnie z zasadą spójności i dostępności [...] oraz w oparciu o jasne wskaźniki odnoszące się do poziomów zapotrzebowania i uwarunkowań społeczno-gospodarczych obsługiwanego obszaru” (1). Aby osiągnąć cel, jakim jest zapewnienie odpowiedniej łączności w Europie, na szczeblu europejskim należy finansować nie tylko korytarze sieci bazowej, ale również korytarze sieci pomocniczej. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Podkreśla znaczenie transgranicznych połączeń kolejowych, w tym połączeń o znaczeniu regionalnym. Z uwagi na ich szczególny wkład w spójność terytorialną UE powinna mieć je na uwadze, w tym poprzez wspieranie ich za pośrednictwem programów UE. |
| --- | --- |

13.

Spójność gospodarcza i społeczna

| 14. | Odnotowuje, w odniesieniu do spójności, że zatrudnienie w sektorze kolejowym jest silnie rozproszone w regionach UE począwszy od stanowisk operatorów i zarządców infrastruktury oraz dostawców i producentów, a skończywszy na świadczących usługi z dziedziny konserwacji oraz bezpieczeństwa i ochrony. Zatrudnienie w sektorze szacowane jest w badaniach na 2,3 mln osób lub 4 mln przy uwzględnieniu szerszego oddziaływania gospodarczego (2). Ze względu na zobowiązania zarówno sektorowe, jak i operacyjne, sektor kolejowy jest społecznie odpowiedzialnym pracodawcą, który promuje rozwój pracowników z odpowiednimi umiejętnościami i stanowi katalizator zrównoważonego wzrostu gospodarczego na szczeblu lokalnym, krajowym i unijnym. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Apeluje o ścisłe partnerstwo między Komisją a sektorem kolejowym w celu rozwiązania problemów związanych ze szkoleniem, rekrutacją i atrakcyjnością zawodów w sektorze kolejowym, zwłaszcza z myślą o ludziach młodych, a także o uznanie na szczeblu europejskim kontrolerów za funkcjonariuszy publicznych i wprowadzenie sankcji w krajowych kodeksach karnych w celu ograniczenia agresji, na jaką są narażone te osoby. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Zauważa, że w związku z postępującą cyfryzacją i automatyzacją sektora kolejowego będzie w nim rosło zapotrzebowanie na specjalistów z dziedziny technologii informacyjno-komunikacyjnych i cyberbezpieczeństwa. Takie zmiany będą mieć pozytywne efekty uboczne w innych sektorach gospodarki, gdyż jedno miejsce pracy utworzone w sektorze kolejowym będzie skutkować powstaniem 0,52 miejsca pracy w innych sektorach, głównie w MŚP (3). |
| --- | --- |

16.

| 17. | Odnotowuje, że sektor kolejowy jest również dotknięty niedoborem umiejętności, a w niektóre jego segmenty borykają się ze zmieniającym się zapotrzebowaniem na umiejętności w kontekście cyfryzacji i automatyzacji (4). |
| --- | --- |

17.

| 18. | Wskazuje na korzyści płynące ze zorganizowanych programów dla stażystów w sektorze kolejowym – w odniesieniu do zarówno do istniejących, jak i nowo powstających zawodów w tym sektorze – które można ustanawiać we współpracy z organizatorami kształcenia zawodowego i szkołami średnimi i które mogą być wspierane przez unijne fundusze na rzecz podnoszenia umiejętności/przekwalifikowania w kontekście przejścia do większej cyfryzacji i automatyzacji niektórych zawodów (5). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Podkreśla, że istotnym aspektem jest niski udział kobiet w zatrudnieniu w sektorze kolejowym. Według badania RMMS z 2019 r. (6) odsetek kobiet zatrudnionych w tym sektorze waha się od 8 do 49 % w całej UE, przy czym tylko w czterech państwach członkowskich przekracza 30 %. Zwiększenie atrakcyjności zawodów sektora kolejowego w UE dla kobiet mogłoby pomóc w złagodzeniu problemów z naborem. Komitet Regionów wskazuje na efekty działalności unijnej platformy na rzecz zmian i sporządzony przez jej uczestników wykaz dobrych praktyk (7) w zakresie radzenia sobie z takimi zaburzeniami równowagi. Niezbędne jest połączenie środków podejmowanych przez przedsiębiorstwa ze środkami na szczeblu sektorowym i działaniami politycznymi. |
| --- | --- |

19.

Szczególna rola dworców pasażerskich jako platform kultury

| 20. | Powtarza główne przesłanie swojej opinii CDR 185/2018 (8) i wskazuje na rolę dworców w tym kontekście, zauważając, że „różnorodne formy dziedzictwa kulturowego to cenne dobro Europy – narzędzie o potencjalnie dużym efekcie mnożnikowym zwiększające spójność i zrównoważenie regionów w UE oraz wzmacniające tożsamość w danym regionie i w całej Europie. Jest ono zwłaszcza ucieleśnieniem hasła przewodniego UE: »Zjednoczeni w różnorodności«”. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zauważa, że dworce nie tylko służą przewozowi pasażerów, lecz są również ważnymi nośnikami kultury i tworzą rozległą sieć kontaktów zewnętrznych. W związku z tym doskonale nadają się do upowszechniania kultury i umożliwiania dostępu do niej szerszym grupom społecznym, przyczyniając się do poprawy jakości życia i spójności społecznej. Dotyczy to w szczególności średniej wielkości miast, w których dworce stanowią źródło niewykorzystanego potencjału jako ośrodki kultury będące alternatywą dla muzeów czy festiwali. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Zachęca w związku z tym zarządców dworców oraz władze lokalne i regionalne do wspierania inicjatyw kulturalnych na dworcach oraz do optymalnego wykorzystania istniejących programów, takich jak nagroda UE w dziedzinie architektury współczesnej (9), ewentualna współpraca z Europejskim Szlakiem Dziedzictwa Przemysłowego (ERIH) w propagowaniu wiedzy na temat dziedzictwa kulturowego i różnorodności UE (10), Europejska Sieć Kreatywnych Hubów, obejmująca pewną liczbę przekształconych dworców, nominacje do nagród UE w dziedzinie architektury współczesnej oraz unijny program „Kreatywna Europa”, który jest dostępny dla projektów angażujących więcej niż trzy państwa członkowskie pragnące promować określone aspekty swojej kultury. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Uważa, że obecny sukces programu #DiscoverEU (11) nie powinien być traktowany jako pewnik. Program ten umożliwił 30 tys. młodych Europejczyków bezpłatną podróż koleją przez okres od jednego dnia do jednego miesiąca. KR proponuje zatem wystąpienie ze wspólną inicjatywą łączącą program #DiscoverEU Komisji Europejskiej, sektor kolejowy i KR, która mogłaby mieć na celu powiązanie podróży odbywanych przez młodych ludzi w ramach programu Interrail z programem wydarzeń w miastach i regionach koncentrującym się na lokalnych dworcach kolejowych i ich otoczeniu z punktu widzenia kultury lub na technicznych wizytach w terenie, dzięki którym młodzież dowiedziałaby się więcej o kolei. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Przypomina o rosnącej popularności nocnych połączeń kolejowych, zwłaszcza wśród ludzi młodych, a także o potrzebie ponownego uruchomienia tych usług na niektórych głównych trasach europejskich w kontekście transformacji ekologicznej. Zauważa, że edycja międzynarodowego festiwalu sztuki Europalia z 2021 r. będzie poświęcona wpływowi kolei na sztukę, i sugeruje, by przy tej okazji podkreślić znaczenie nocnych połączeń kolejowych i potrzebę ich ponownego uruchomienia. Zachęca również koleje do zwiększenia wkładu w zrównoważoną turystykę poprzez zacieśnienie współpracy z biurami podróży i innymi rodzajami transportu. |
| --- | --- |

24.

Europejski Zielony Ład

| 25. | Zauważa, że UE niejednokrotnie potwierdzała dążenie do tego, by jej sektory przemysłu stały się światowymi liderami w dziedzinie innowacji, cyfryzacji i dekarbonizacji. Dekarbonizacja i łagodzenie zmiany klimatu zostały uznane za pierwsze spośród priorytetów programu politycznego nowej Komisji w ramach jej Europejskiego Zielonego Ładu. Dlatego też pilnie potrzebne są nowatorskie i wyważone wnioski Komisji, które powinny zostać przedstawione w ciągu stu dni po rozpoczęciu przez nią nowej kadencji. Komisja powinna wskazać w nich, jakie środki finansowe są potrzebne do osiągnięcia celów w zakresie dekarbonizacji. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Odnotowuje nasilające się ruchy społeczne, takie jak „flight shaming” (potępianie podróży samolotem) czy strajki dla klimatu oraz wyraża przekonanie, że mogą one przyczynić się do zmiany środka transportu tylko w przypadku gdy koleje zaoferują prawdziwą alternatywę dla bardziej zanieczyszczających rodzajów transportu po przystępnej cenie. Zależy to od wkładu władz lokalnych i regionalnych oraz organów publicznych, lecz także od zdolności sektora do działania w sposób jeszcze bardziej przyjazny dla środowiska. |
| --- | --- |

26.

Efektywność środowiskowa i wdrożenie zasady „zanieczyszczający płaci”

| 27. | Stwierdza, że sektor transportu odpowiada za 27 % emisji gazów cieplarnianych w UE. Obecne ambicje polityczne Unii są określone w strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej, którą Komisja przyjęła w 2016 r., po czym nastąpiło przyjęcie trzech ustawodawczych „pakietów dotyczących mobilności”. Poziomy emisji w sektorze kolejowym są zdecydowanie najniższe ze wszystkich rodzajów transportu. Ponadto kolej to jedyny rodzaj transportu, z którego emisje maleją (12), mimo wzrostu wielkości przewozów. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wskazuje na badanie przeprowadzone w 2019 r. przez CE Delft (13) dotyczące internalizacji kosztów zewnętrznych. Wynika z niego, że kolej osiąga doskonałe wyniki pod względem pokrywania swoich zmiennych kosztów infrastruktury i efektów zewnętrznych, takich jak zanieczyszczenie powietrza, emisja CO2 i hałas za pomocą opłat, a notowany przez nią niedobór pokrycia kosztów w euro w przeliczeniu na pasażerokilometr lub tonokilometr jest mniejszy niż w przypadku innych rodzajów transportu. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Uważa, że efektywność środowiskowa kolei mogłaby być nawet większa, gdyby koleje wyeliminowały swoje główne niedociągnięcia poprzez bardziej systematyczne wprowadzanie dłuższych i cięższych pociągów towarowych, użycie cichszych pociągów, stwarzanie zachęt do modernizacji wagonów przez wyposażanie ich w kompozytowe wstawki hamulcowe oraz przez wykorzystanie czystej i efektywnej energii. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Uważa, że koleje powinny również intensywnie pracować nad alternatywami dla produktów szkodliwych, takich jak glifosat czy kreozot, używanych na wielu kilometrach torów. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że główni operatorzy kolejowi zobowiązali się do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r., lecz uważa, że ten cel można osiągnąć wcześniej. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Uważa, że ustawodawcy mogą przyczynić się do osiągnięcia tego celu przez wdrożenie zasady „zanieczyszczający płaci”. Komitet Regionów przypomina swoją opinię CDR 18/2017 (14), w której stwierdza, że „wszystkie rodzaje transportu powinny przyczyniać się do pokrywania generowanych przez nie kosztów zewnętrznych, w zależności od produkowanych zanieczyszczeń, zgodnie z zasadą »zanieczyszczający płaci«” oraz że „priorytetowo należy traktować rozwiązania w zakresie zmiany transportu w kierunku mobilności niskoemisyjnej, np. poprzez ponowne przemyślenie istniejących ukrytych lub jawnych dotacji dla transportu drogowego”. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Apeluje o dokonanie przeglądu obecnych zwolnień z VAT przewidzianych w dyrektywie Rady 2006/112/WE (15), na mocy której wszystkie państwa członkowskie stosują zwolnienia z VAT w odniesieniu do transgranicznego ruchu lotniczego, lecz nie do transgranicznego ruchu kolejowego. Zmiany w dyrektywie umożliwiłyby państwom członkowskim stosowanie stawek VAT w odniesieniu do transgranicznych usług przewozu osób w bardziej zrównoważony sposób. W tym kontekście zwraca uwagę na europejską inicjatywę obywatelską „Koniec zwolnienia od podatku za paliwo lotnicze w Europie” (16). Przyjmuje również do wiadomości zobowiązania podjęte przez Fransa Timmermansa, wiceprzewodniczącego wykonawczego do spraw Europejskiego Zielonego Ładu, dotyczące konieczności dokonania przeglądu tego, jak pod względem podatkowym traktowane są niektóre paliwa transportowe, aby zapewnić lepsze dostosowanie do unijnych celów w dziedzinie klimatu. |
| --- | --- |

33.

| 34. | W odniesieniu do przeglądu dyrektywy w sprawie opodatkowania energii (2003/96/WE) (17) zapowiedzianego przez przewodniczącą Ursulę von der Leyen, apeluje o wycofanie obowiązkowych zwolnień od podatku w odniesieniu do lotnictwa i żeglugi morskiej (przy czym takie zwolnienia są fakultatywne w przypadku produktów energetycznych i energii elektrycznej wykorzystywanych do przewozu towarów i osób koleją, metrem, tramwajem itp.), co ma dodatkowo zachęcać do przesunięcia międzygałęziowego w kierunku bardziej zrównoważonych rodzajów transportu. |
| --- | --- |

34.

Atrakcyjność kolei i przesunięcie międzygałęziowe

| 35. | Uważa, że przesunięciu międzygałęziowemu sprzyjałoby zwiększenie niezawodności kolei i wygody korzystania z niej. Dworce stanowią ważny element wygody podróży. Również osoby o ograniczonej możliwości poruszania się powinny skorzystać z poprawionej jakości obsługi w pociągu i na dworcu. Ponieważ pasażerowie coraz częściej poszukują rozwiązań w zakresie transportu zgodnych z zasadą zrównoważonego rozwoju, dalekobieżne pociągi nocne stanowią coraz bardziej wiarygodne rozwiązanie. Sektor kolejowy (przedsiębiorstwa kolejowe i zarządcy infrastruktury) może wspierać ten trend i oferować atrakcyjne ceny, wygodne wagony i odpowiednie trasy pociągów. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Zauważa, że kolej oferuje korzystne połączenie szybkości, bezpieczeństwa, wygody i efektywności, w tym środowiskowej. Niemniej na transport drogowy przypada 50 % przewozu towarów, a na kolej 12 %. W przypadku przewozu osób, mimo pewnego postępu w ostatnich latach, udział rynkowy kolei średnio wynosi nadal poniżej 10 %. Władze lokalne i regionalne mają do odegrania ważną rolę w dyskusjach na temat finansowania i rozwiązań angażujących zarówno podmioty publiczne, jak i prywatne, aby zapewnić atrakcyjne świadczenie usług transportowych. Dlatego KR wzywa Komisję Europejską, by promowała autostrady kolejowe i zachęcała do finansowania ze środków publicznych ich terminali i taboru kolejowego jako zoptymalizowanego wariantu przesunięcia międzygałęziowego, który może znacząco przyspieszyć dekarbonizację transportu towarowego. |
| --- | --- |

36.

Cyfryzacja, innowacje i polityka branżowa

| 37. | Jest zdania, że doświadczenia dwóch wielkich operatorów kolejowych – francuskiego i niemieckiego – dowodzą, że koleje powinny ponownie skoncentrować się na swojej działalności podstawowej – kolei ciężkiej. Odpowiednia strategia branżowa połączona z cyfryzacją pomoże umieścić na torach więcej pociągów. |
| --- | --- |

37.

| 38. | W związku z cyfryzacją zaleca, co następuje:






  — | Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS) należy wdrożyć w szybkim tempie, aby połączyć większą przepustowość z większym bezpieczeństwem transportu, |
| --- | --- | --- |

38.

—

Europejski System Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS) należy wdrożyć w szybkim tempie, aby połączyć większą przepustowość z większym bezpieczeństwem transportu,

| — | cyfryzację należy rozwijać na poziomie intermodalnym, aby zoptymalizować efektywność sektora transportowego jako całości. Szczególną uwagę należy zwrócić na usługi dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się i osób z jakimkolwiek rodzajem niepełnosprawności (fizycznej, sensorycznej lub intelektualnej), |
| --- | --- |

—

cyfryzację należy rozwijać na poziomie intermodalnym, aby zoptymalizować efektywność sektora transportowego jako całości. Szczególną uwagę należy zwrócić na usługi dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się i osób z jakimkolwiek rodzajem niepełnosprawności (fizycznej, sensorycznej lub intelektualnej),

| — | by zwiększyć dbałość o klienta i zaoferować pasażerom wydajne połączenia danych i dostęp do internetu o dużej szybkości, należy w pełni wykorzystać potencjał technologii 5G, |
| --- | --- |

—

by zwiększyć dbałość o klienta i zaoferować pasażerom wydajne połączenia danych i dostęp do internetu o dużej szybkości, należy w pełni wykorzystać potencjał technologii 5G,

| — | „cyfrowe pociągi towarowe” powinny szybko trafić na tory. Pociągi takie będą gromadzić informacje o stanie towaru i samego pociągu (temperatura, wstrząsy, alerty bezpieczeństwa itp.) oraz udostępniać je pokładowym i przytorowym urządzeniom kontrolnym, |
| --- | --- |

—

„cyfrowe pociągi towarowe” powinny szybko trafić na tory. Pociągi takie będą gromadzić informacje o stanie towaru i samego pociągu (temperatura, wstrząsy, alerty bezpieczeństwa itp.) oraz udostępniać je pokładowym i przytorowym urządzeniom kontrolnym,

| — | szybki rozwój prowadzonych z wyprzedzeniem działań konserwacyjnych w odniesieniu do zarówno taboru, jak i infrastruktury dzięki wdrożeniu na dużą skalę zdalnych bezprzewodowych czujników (internet rzeczy) w celu wykrywania zmian temperatur, ciśnienia, drgań, alertów bezpieczeństwa w punktach krytycznych i w czasie rzeczywistym, automatyczne gromadzenie i organizowanie danych z wszystkich czujników, natychmiastową analizę przez zautomatyzowane oparte na sztucznej inteligencji. |
| --- | --- |

—

szybki rozwój prowadzonych z wyprzedzeniem działań konserwacyjnych w odniesieniu do zarówno taboru, jak i infrastruktury dzięki wdrożeniu na dużą skalę zdalnych bezprzewodowych czujników (internet rzeczy) w celu wykrywania zmian temperatur, ciśnienia, drgań, alertów bezpieczeństwa w punktach krytycznych i w czasie rzeczywistym, automatyczne gromadzenie i organizowanie danych z wszystkich czujników, natychmiastową analizę przez zautomatyzowane oparte na sztucznej inteligencji.

| 39. | Podkreśla, że potencjał zintegrowanych systemów biletowych i mobilności jako usługi zależy od tego, czy operatorzy transportowi zapewnią łatwy dostęp do swoich danych reszcie ekosystemu. Należy ustanowić wytyczne na szczeblu unijnym, zachęcające koleje do dalszego otwierania swoich danych. Mogą one przyczynić się do rozwoju inteligentnych miast. Równolegle władze lokalne i regionalne powinny rozwijać nowe kompetencje w zakresie generowania danych publicznych, ich wymiany i zarządzania nimi. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Podkreśla, że zintegrowane systemy biletowe muszą być zgodne ze sobą nawzajem, co ograniczy ryzyko rozdrobnienia rynku wewnętrznego. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Jest zdania, że – mając na uwadze znaczny wpływ cyfryzacji i automatyzacji na procesy i usługi odbywające się i świadczone z udziałem władz lokalnych i regionalnych w nadchodzących latach – zasadnicze znaczenie ma zapewnienie następcy Wspólnego Przedsięwzięcia Shift2Rail w kolejnych WRF. Każdy z partnerów, tak UE jak i sektor kolejowy, będzie musiał kontynuować wysiłek finansowy, a kolej powinna potraktować to jako okazję do rozwinięcia większej liczby projektów angażujących wielu partnerów na skalę europejską z udziałem MŚP. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Zauważa, że w zamian Wspólne Przedsięwzięcie Shift2Rail będzie musiało spełnić pokładane w nim nadzieje dotyczące: ograniczenia o 50 % kosztu całego cyklu życia systemu kolejowego (budowa, eksploatacja i odnowa infrastruktury oraz taboru), podwojenia przepustowości systemu kolejowego, poprawy punktualności i niezawodności przewozów kolejowych o 50 %, usunięcia pozostałych przeszkód pod względem interoperacyjności i efektywności oraz ograniczenia negatywnych skutków zewnętrznych, takich jak hałas, drgania i emisje. Będzie też musiało dążyć do zapewnienia powszechnej dostępności, wykraczając poza obowiązujące obecnie w tym względzie przepisy krajowe. |
| --- | --- |

42.

Konkurencja w obrębie rodzaju transportu

| 43. | Odnotowuje, że korzyści netto z dalszego otwarcia rynku, zwiększenia otwartości zamówień prowadzących do zawarcia umów o świadczenie usług publicznych oraz dalszego rozdziału działalności szacuje się na od 18 do 32 mld EUR w latach 2019–2034. W związku z tym KR apeluje do Komisji i Agencji Kolejowej Unii Europejskiej o zapewnienie należytego wdrożenia 4. pakietu kolejowego, tak by uzyskać korzyści płynące z otwarcia rynku i uproszczenia zasad. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Zauważa, że uprawniony organ lub uprawnione organy, które zawarły umowę o świadczenie usług publicznych, mogą ubiegać się o przeprowadzenie badania równowagi gospodarczej przez organ regulacyjny w celu zapewnienia, aby nowa usługa kolejowa nie zagrażała już istniejącej usłudze publicznej. Wzmocnienie organów regulacyjnych ma także zasadnicze znaczenie dla lepszego funkcjonowania ekosystemu kolejowego, co oznacza również zagwarantowanie ich niezależności i uprawnień. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Zauważa, że władze lokalne i regionalne są również ważnym podmiotem na rynku taboru i mogą pomóc nowym operatorom w uzyskaniu dostępu do taboru. Powinien temu towarzyszyć bardziej dynamiczny rynek używanego taboru zarówno pasażerskiego, jak i towarowego, na szczeblu UE. Odpowiedzialność pod tym względem spoczywa na przedsiębiorstwach kolejowych o ugruntowanej pozycji na rynku, gdyż są głównymi właścicielami taboru. |
| --- | --- |

45.

Intermodalność/Multimodalność

| 46. | Podkreśla, że coraz większe znaczenie dla całego systemu kolejowego będzie miało myślenie w kategoriach mobilności, a nie tylko transportu kolejowego. Pasażerowie na terytorium UE oczekują obecnie multimodalnych usług „od drzwi do drzwi” i chętnie eksperymentują z nowymi rodzajami transportu (wspólne korzystanie z samochodu, hulajnogi elektryczne, transport publiczny itd.). Dzięki pełnemu uwzględnieniu koncepcji mobilności jako usługi oraz możliwości integracji z innymi rodzajami transportu do ostatniego etapu włącznie, kolej mogłaby zwiększyć swój udział w rynku. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Zauważa, że za czasów Komisji pod przewodnictwem Jeana-Claude’a Junckera rozważano budowę europejskiej tożsamości w dziedzinie mobilności. KR pragnie, aby nowa Komisja nadal analizowała techniczne i prawne możliwości wprowadzenia tej koncepcji w życie. Stanowi ona bardzo ambitny i skomplikowany projekt, w ramach którego niepowtarzalne urządzenie/karta łączy w sobie:






  — | informacje profilowe, w tym dane dotyczące osób o ograniczonej możliwości poruszania się i praw jazdy, |
| --- | --- | --- |

47.

—

informacje profilowe, w tym dane dotyczące osób o ograniczonej możliwości poruszania się i praw jazdy,

| — | sposób płatności i bilet niepapierowy dla wszystkich rodzajów transportu, |
| --- | --- |

—

sposób płatności i bilet niepapierowy dla wszystkich rodzajów transportu,

| — | rachunek, na który wpływałyby odszkodowania za naruszenia praw pasażera, |
| --- | --- |

—

rachunek, na który wpływałyby odszkodowania za naruszenia praw pasażera,

| — | narzędzie obliczania śladu węglowego mobilności użytkownika. |
| --- | --- |

—

narzędzie obliczania śladu węglowego mobilności użytkownika.

| 48. | Apeluje do Komisji o podjęcie działań w związku z barierami, które wymagają ograniczenia, zwłaszcza jeśli chodzi o gwarancje dla pasażerów na wypadek utraty połączeń czy udzielanie informacji. W szczególności pasażerowie podróżujący koleją z przesiadkami pomiędzy różnymi państwami członkowskimi często nie są tak świadomi swoich praw jak np. osoby korzystające z samolotu. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Uważa, że inwestycje w kolejowe przewozy towarowe powinny skupiać się na wąskich gardłach na ostatnich etapach transportu. Dotyczy to nie tylko węzłów miejskich, lecz także połączeń kolejowych w portach. W planowaniu przepustowości przewozy towarowe należy traktować priorytetowo. Ponadto KR wzywa do zwiększenia europejskich źródeł finansowania przeznaczonego na rozwój intermodalnych węzłów transportowych i tworzenie węzłów, które wymagają inwestycji na dużą skalę. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Wyraża ubolewanie, że nie udało się ukończyć negocjacji międzyinstytucjonalnych dotyczących dyrektywy w sprawie transportu kombinowanego (92/106/EWG) (18) przed wznowieniem pracy instytucji w 2019 r., i ma nadzieję, że wspomniane negocjacje zostaną wznowione od jesieni 2019 r. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Uważa, że należy rozważyć możliwość ogólnego wyłączenia grupowego dla inwestycji w intermodalne platformy logistyczne. Byłby to ważny środek upraszczający dla władz lokalnych i regionalnych. Warunkiem wstępnym takiego zwolnienia jest jednak wstrzymanie się przez kolej od subsydiowania skrośnego. Pomoże to przekonać decydentów, że zasady pomocy państwa powinny nadal promować kolej w przeciwieństwie do bardziej zanieczyszczających rodzajów transportu, zgodnie ze wspólnotowymi wytycznymi dotyczącymi pomocy państwa na rzecz przedsiębiorstw kolejowych z 2008 r. (19). |
| --- | --- |

51.

Bezpieczeństwo i ochrona kolei

| 52. | Podkreśla, że bezpieczeństwo stanowi część DNA kolei i można je dalej poprawiać równolegle z niezbędnymi udoskonaleniami w zakresie interoperacyjności. ATO, ERTMS, konserwacja zapobiegawcza i cyberbezpieczeństwo będą stanowić cyfrową formę tego doskonalenia, tak samo jak eliminacja przejazdów kolejowych; |
| --- | --- |

52.

Handel

| 53. | Podkreśla znaczenie zrównoważonego podejścia do dziesięciu konkretnych działań w stosunkach z Chinami, przedstawionych Radzie Europejskiej w marcu 2019 r. (UE-Chiny – perspektywa strategiczna) (20). |
| --- | --- |

53.

| 54. | Popiera wyrażoną w komunikacie opinię, że potrzebny jest odpowiedni nadzór zapewniający, by istniejące zdolności produkcyjne UE i przyszły potencjał pod względem produkcji wymagającej wysokich kwalifikacji (oraz związane z nimi możliwości zatrudnienia na terytorium UE) nie zostały nadmiernie osłabione przez zakłócenia konkurencji na poziomie międzynarodowym (dostęp do rynków budowlanych, obsługa przewozów kolejowych itd.). |
| --- | --- |

54.

| 55. | Zauważa, (i) że w związku z działaniem 6 określonym w komunikacie w sprawie perspektywy strategicznej wzywa się Parlament Europejski i Radę do przyjęcia przed końcem 2019 r. instrumentu dotyczącego udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym, (ii) że Komisja Europejska sygnalizowała, iż do połowy 2019 r. zostaną opublikowane wytyczne dotyczące udziału zagranicznych oferentów w unijnym rynku zamówień publicznych oraz wprowadzania na ten rynek towarów zagranicznych oraz (iii) że przed końcem 2019 r. Komisja ma określić sposoby likwidacji istniejących luk w prawie UE. |
| --- | --- |

55.

| 56. | W odniesieniu do zamówień publicznych w sektorze kolejowym podkreśla znaczenie stosowania zasady wyboru oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, określonej w unijnym pakiecie dotyczącym zamówień publicznych z 2014 r., oraz wzywa Komisję do przedstawienia wytycznych dotyczących stosowania tej zasady. Jednocześnie należy zagwarantować, by zamówienia publiczne uwzględniały w specyfikacji istotnych warunków zamówienia wymogi dotyczące poprawy warunków gospodarczych, społecznych i środowiskowych. |
| --- | --- |

56.

Bruksela, dnia 4 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2018/629182/IPOL_STU(2018)629182_EN.pdf

1

(2)  ERRAC (Europejski Komitet Doradczy ds. Badań w dziedzinie Kolejnictwa): https://errac.org/wp-content/uploads/2019/03/122017_ERRAC-RAIL-2050.pdf.

2

(3)  http://www.esce.at/ecodev/wp-content/uploads/2016/04/2013-Der-%C3%B6konomische-Fu%C3%9Fabdruck-des-Systems-Bahn-Folder.pdf

3

(4)  https://ec.europa.eu/transport/modes/rail/market/market_monitoring_en

4

(5)  http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-15431-2017-INIT/pl/pdf.

5

(6)  https://ec.europa.eu/transport/modes/rail/market/market_monitoring_en

6

(7)  https://ec.europa.eu/transport/themes/social/women-transport-eu-platform-change_en

7

(8)  Komisja Polityki Społecznej, Edukacji, Zatrudnienia, Badań Naukowych i Kultury.

8

(9)  https://ec.europa.eu/programmes/creative-europe/actions/architecture-prize_en

9

(10)  https://www.erih.net/

10

(11)  https://europa.eu/youth/discovereu_pl.

11

(12)  https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/daviz/share-of-transport-ghg-emissions-1#tab-chart_1

12

https://www.eea.europa.eu/data-and-maps/daviz/specific-co2-emissions-per-tonne-2#tab-chart_1

(13)  https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/studies/internalisation-state-of-play-isbn-978-92-76-01413-3.pdf

13

(14)  Dz.U. C 342 z 12.10.2017, s. 57.

14

(15)  Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1).

15

(16)  https://www.fairosene.eu/

16

(17)  Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51).

17

(18)  Dyrektywa Rady 92/106/EWG z dnia 7 grudnia 1992 r. w sprawie ustanowienia wspólnych zasad dla niektórych typów transportu kombinowanego towarów między państwami członkowskimi (Dz.U. L 368 z 17.12.1992, s. 38).

18

(19)  https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2008:184:0013:0031:PL:PDF

19

(20)  https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/communication-eu-china-a-strategic-outlook.pdf

20

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/25 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/25

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Poprawienie zdolności administracyjnych władz lokalnych i regionalnych w celu wzmocnienia inwestycji i reform strukturalnych w latach 2021–2027

(2020/C 79/05)

| Sprawozdawczyni | : | Manuela BORA (IT/PES), radna regionalna i minister regionalna regionu Marche |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawczyni

:

Manuela BORA (IT/PES), radna regionalna i minister regionalna regionu Marche

OPINIA

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Zagwarantowanie odpowiednich zdolności administracyjnych miastom i regionom UE: wyzwanie

| 1. | Podkreśla, że zdolności administracyjne są kluczowym elementem udanej realizacji inwestycji i reform niezbędnych do osiągnięcia długoterminowych celów politycznych UE. Po wygaśnięciu strategii „Europa 2020” te cele długoterminowe powinny być wytyczane w drodze realizacji celów zrównoważonego rozwoju, które powinny również mieć pierwszeństwo przed programami zarządzania gospodarczego istotnymi dla zdolności administracyjnych takimi jak proces europejskiego semestru. Podkreśla również duże znaczenie wzmocnienia zdolności administracyjnych władz lokalnych i regionalnych w odniesieniu do wyzwań związanych ze środowiskiem i klimatem, którymi należy się zająć podczas wdrażania nowego Zielonego Ładu. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zauważa, że władze lokalne i regionalne są istotnymi podmiotami w zakresie podziału uprawnień w państwach członkowskich i że odpowiadają za ponad połowę inwestycji publicznych w UE, pobudzając jednocześnie w znacznym stopniu inwestycje prywatne. Podkreśla, że lepsze zdolności administracyjne władz lokalnych i regionalnych sprzyjałyby skuteczniejszemu wdrażaniu polityki publicznej ukierunkowanej terytorialnie, która jest warunkiem wstępnym zaufania obywateli do instytucji lokalnych, regionalnych, krajowych i unijnych. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Podkreśla, że od stycznia 2017 r. w co najmniej 38 opiniach i rezolucjach KR-u zajęto się potrzebą wzmocnienia zdolności administracyjnych władz lokalnych i regionalnych w wielu obszarach, w tym w ramach polityki spójności, EFIS/InvestEU i programu jednolitego rynku (1). Zwraca również uwagę na swoją rezolucję z 9 października 2019 r. w sprawie europejskiego semestru oraz w świetle rocznej analizy wzrostu gospodarczego na 2020 r. (2) |
| --- | --- |

3.

| 4. | Podkreśla, że 12 % wszystkich podzaleceń zawartych w zaleceniach dla poszczególnych krajów na 2019 r. dotyczy zdolności administracyjnych władz lokalnych i regionalnych (3) w 17 państwach członkowskich. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Uważa, że poprawa zdolności administracyjnych jest wyzwaniem systemowym. Niewystarczające zdolności władz lokalnych i regionalnych mogą dotyczyć: a) zasobów ludzkich (w tym niedoborów kadrowych, trudności w obsadzaniu stanowisk o wysokich kwalifikacjach, niewystarczających wewnętrznych kompetencji technicznych, niedostatecznego wynagradzania zasług, niższych pensji niż w sektorze prywatnym, potrzeb szkoleniowych urzędników w zakresie umiejętności cyfrowych, zdolności wykonywania wysoko wyspecjalizowanych i technicznych zadań, a także wiedzy na temat funkcjonowania UE i unijnych możliwości finansowania); b) systemów i procedur; oraz c) tworzenia sieci kontaktów z podmiotami zewnętrznymi. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zauważa, że zgodnie z zasadą pomocniczości odpowiedzialność za jakość administracji publicznej spoczywa na państwach członkowskich, w których obejmuje różne poziomy sprawowania rządów. UE może jednak odgrywać rolę uzupełniającą, zbliżając normy poprzez prawodawstwo lub procesy koordynacyjne, takie jak europejski semestr, oraz umożliwiając wymianę najlepszych praktyk i wspierając efektywność i innowacje w administracji publicznej i budowanie zdolności administracyjnych na wszystkich szczeblach administracji. Art. 14 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej mógłby być właściwą podstawą prawną odnośnie do jakości administracji publicznej w kontekście usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym. |
| --- | --- |

6.

Ocena obecnych WRF

| 7. | Zwraca uwagę, że w obecnych WRF UE wspierała budowanie zdolności władz lokalnych i regionalnych za pomocą polityki spójności, programu wspierania reform strukturalnych oraz szeregu innych instrumentów i programów (4), w tym zarządzanych przez EBI instrumentów wspierających inwestycje władz lokalnych i regionalnych (5). |
| --- | --- |

7.

| 8. | Ubolewa nad brakiem przejrzystych informacji na temat całkowitej kwoty i faktycznego wykorzystania (6) zasobów UE przeznaczonych na budowanie zdolności władz lokalnych i regionalnych, a także na temat ich ogólnych skutków i wzywa Komisję do jak najszybszego przekazania tych informacji. Proponuje również włączenie do rocznego sprawozdania monitorującego na temat programu wspierania reform strukturalnych stałej części dotyczącej zaangażowania władz lokalnych i regionalnych jako beneficjentów tego programu. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Odnotowuje, że dostępne informacje wskazują, iż zasoby UE przewidziane na budowanie zdolności władz lokalnych i regionalnych w obecnych WRF zostały wykorzystane w niewystarczającym zakresie, biorąc pod uwagę rolę władz lokalnych i regionalnych w obecnym podziale uprawnień i liczbę zaleceń dla poszczególnych krajów skierowanych do władz lokalnych i regionalnych (7). W odniesieniu do dwóch programów, których bezpośrednimi beneficjentami mogłyby być również władze lokalne i regionalne, dostępne informacje wskazują, że: a) władze lokalne i regionalne uzyskały 15 % środków na budowanie potencjału dostępnych w ramach celu tematycznego nr 11 (TO11) europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz b) pomoc techniczna z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z inicjatywy państw członkowskich, która mogła również wspierać budowanie zdolności związanych z wykorzystaniem funduszy, nie była wykorzystywana w znaczący sposób przez władze lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Korzystne byłoby, aby do przepisów dotyczących funduszy europejskich włączyć większą liczbę elementów, które ułatwiłyby – wykraczające poza projekty zintegrowane – łączenie różnych funduszy europejskich w ramach tego samego projektu. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Podkreśla, że dostępne informacje na temat zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w program wspierania reform strukturalnych są niewystarczające. Zgodnie z nieoficjalnymi szacunkami jedynie ok. 6 % projektów otrzymanych w ramach programu wspierania reform strukturalnych dotyczyło władz lokalnych i regionalnych, co stanowi bardzo niski odsetek, biorąc pod uwagę, że 55 % wszystkich zaleceń dla poszczególnych krajów jest kierowanych bezpośrednio lub pośrednio do władz lokalnych i regionalnych. W związku z tym wyraża ubolewanie, że władze lokalne i regionalne mają dostęp do programu wspierania reform strukturalnych jedynie za pośrednictwem rządów krajowych. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Uważa, że przeszkody utrudniające władzom lokalnym i regionalnym korzystanie ze wsparcia UE na rzecz budowania zdolności mogą obejmować: brak świadomości istniejących możliwości, brak umiejętności niezbędnych do ubiegania się o wsparcie, trudności w zakresie współfinansowania, nadmierne obciążenia administracyjne oraz brak wsparcia ze strony rządów krajowych. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Zauważa, że różnice między państwami członkowskimi w zakresie jakości administracji publicznej wydają „powoli się zacierać” (8). Odnotowuje, że polityka spójności UE odegrała rolę w tym procesie, zwłaszcza w państwach członkowskich, w których fundusze stanowią połowę lub więcej całkowitych inwestycji publicznych. Podkreśla, że pomoc techniczna z inicjatywy Komisji stanowiła prawie połowę jej zasobów wykorzystywanych do poprawy budowania zdolności na wszystkich szczeblach zarządzania europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi (9). |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podkreśla, że jakość instytucji publicznych może być różna w obrębie danego kraju, jak pokazuje podejście przyjęte w sprawozdaniu „Doing Business” Banku Światowego. Podziela zdanie Parlamentu Europejskiego, że „zwłaszcza w przypadku regionów słabiej rozwiniętych napotyka się na trudności związane z dostępem do finansowania [reformy sektora publicznego] lub korzystania z niego, a to z powodu biurokracji, problemów związanych z możliwościami administracyjnymi lub nieprawidłowości”, oraz podziela nadzieję Parlamentu Europejskiego, że „w państwach członkowskich promowane będą reformy, które pozwolą wdrożyć w sposób bardziej konkretny zasady dobrej administracji i przyspieszyć postępowania sądowe” (10). |
| --- | --- |

14.

| 15. | Podkreśla, że wyzwania związane z niewystarczającymi zdolnościami administracyjnymi są czasami spotęgowane przez procedury nakładające nadmierne obciążenia administracyjne. W tym kontekście wyraża zaniepokojenie wnioskami UE w sprawie europejskiej karty usług elektronicznych, procedury powiadamiania i testu proporcjonalności zawartymi w pakiecie usługowym, a także dodatkowymi obciążeniami administracyjnymi wynikającymi z krajowych i unijnych przepisów dotyczących zamówień publicznych. |
| --- | --- |

15.

Propozycje działań w ramach następnych WRF

| 16. | Podkreśla, że odpowiednie środki finansowe na budowanie zdolności (tj. nie mniejsze niż w latach 2014–2020) powinny pozostać bezpośrednio dostępne dla władz lokalnych i regionalnych poprzez instrumenty polityczne w ramach zarządzania dzielonego. Sugeruje zatem, aby art. 32 proponowanego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na lata 2021–2027 lub art. 2 proponowanego rozporządzenia w sprawie EFRR/Funduszu Spójności przewidywał we wszystkich programach operacyjnych działania mające na celu budowanie zdolności organów publicznych i zainteresowanych stron na wszystkich szczeblach, a nie wyłącznie w odniesieniu do zarządzania europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zwraca uwagę na swoje opinie: w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na lata 2021–2027 (11), w której zasugerowano, że zryczałtowaną stawkę pomocy technicznej w ramach EFRR i Funduszu Spójności (art. 31) należy zwiększyć do 5 %, w sprawie kolejnego EFRR/Funduszu Spójności (12), w której zaproponowano dodatkowe finansowanie na rzecz budowania zdolności, w tym ze względu na potrzebę nadania wymiaru lokalnego celom zrównoważonego rozwoju, oraz w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (13), w której zaproponowano przywrócenie celu tematycznego nr 11 na okres po 2020 r. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Podkreśla znaczenie upowszechniania wiedzy i sprawdzonych rozwiązań, takich jak włoskie plany wzmocnienia administracji (14) oraz Porozumienie Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii i projekty współpracy międzyregionalnej Interreg Europe. Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy Komisji TAEX REGIO PEER 2 PEER, pakty na rzecz uczciwości i inicjatywę pilotażową we współpracy z OECD, w których wzywa się do opracowania planów działania na okres po 2020 r. w celu koncentracji wydatków na wstępie odnośnie do budowania zdolności administracyjnych. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Jego propozycja ustanowienia programu Erasmus dla przedstawicieli samorządów lokalnych i regionalnych (15) mogłaby mieć znaczenie dla ulepszenia zdolności administracyjnych. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Należy promować tymczasowe pobyty urzędników władz lokalnych i regionalnych państw członkowskich w administracji różnych instytucji, organów i agencji europejskich, w ramach programów w zakresie oddelegowanych ekspertów krajowych, ekspertów krajowych ds. rozwoju zawodowego i w ramach programu Erasmus dla administracji publicznej. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla, że krajowe i regionalne współfinansowanie programów budowania zdolności powinno zostać wyłączone z pułapów deficytu określonych w pakcie stabilności i wzrostu. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Lokalne i regionalne organy administracji publicznej są zobowiązane do realizacji celów zrównoważonego rozwoju na swoim terytorium, w związku z czym ważne jest, by KR wspierał cel 17 dotyczący globalnego partnerstwa. W świecie, który jest coraz bardziej wzajemnie połączony, niezbędne jest ulepszenie dostępu do technologii i wiedzy władz lokalnych i regionalnych z myślą o wymianie pomysłów i wspieraniu innowacji publicznych. |
| --- | --- |

22.

Lepsze zarządzanie i uproszczenie

| 23. | Uważa, że długoterminowym celem UE powinna być trwała poprawa zdolności instytucjonalnych i administracyjnych władz lokalnych i regionalnych. Podkreśla, że wymaga to długoterminowego planowania, a jednocześnie istnieje ryzyko kompromisów z krótkoterminowymi wnioskami państw członkowskich o pomoc techniczną. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Ponownie stwierdza, że Porozumienie Burmistrzów jest kluczowym narzędziem wspierania władz lokalnych i regionalnych w procesie przechodzenia na neutralność klimatyczną. Zwraca jednak uwagę, że brak zdolności administracyjnych został uznany za jedną z głównych przeszkód na drodze do skuteczniejszego wdrażania Porozumienia, a w szczególności w korzystaniu przez władze lokalne i regionalne z korzystnych warunków finansowania projektów remontowych w zakresie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Podkreśla potrzebę koordynacji i synergii między istniejącymi finansowanymi przez UE instrumentami budowania zdolności, a także potrzebę przejrzystego i terminowego monitorowania i oceny takich instrumentów; w tym kontekście przypomina swoje zalecenie (16), by Komisja wydała jeden zbiór wytycznych dotyczących budowania potencjału, mający zastosowanie do wszystkich istotnych programów UE. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Ubolewa, że wysiłki na rzecz większego uproszczenia procedur administracyjnych w zarządzaniu funduszami nie przyniosły oczekiwanych rezultatów. Jest to bardzo poważna przeszkoda, która ogranicza zdolności organów pośredniczących, a w szczególności beneficjentów pomocy. W niedawnych badaniach oszacowano, że koszty administracyjne wynoszą 3 % średnich kosztów programu w przypadku EFRR i 2,2 % w przypadku Funduszu Spójności. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Podkreśla, że rozdziały dotyczące budowania zdolności na wszystkich szczeblach administracji powinny zostać ujęte w rocznej analizie wzrostu gospodarczego, sprawozdaniach krajowych i krajowych programach reform. Ocena potrzeb i związanych z nimi polityk budowania zdolności na wszystkich szczeblach sektora instytucji rządowych i samorządowych doprowadziłaby do przekształcenia krajowych programów reform w strategiczne narzędzie koordynacji. Podziela propozycję Parlamentu Europejskiego dotyczącą ponownego wprowadzenia do rocznej analizy wzrostu gospodarczego rozdziału poświęconego administracji publicznej i zarządzaniu publicznemu (17). |
| --- | --- |

27.

| 28. | Uważa, że bezpośrednie, ustrukturyzowane zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych lub ich organizacji krajowych w europejski semestr, oparte na partnerstwie i wielopoziomowym sprawowaniu rządów, pozwoliłoby im pomóc w ocenie potrzeb w zakresie budowania zdolności oraz określania długoterminowych celów i strategii politycznych, wzmacniając ich poczucie odpowiedzialności i zachęcając do działania. Władze lokalne i regionalne lub ich organizacje krajowe powinny być angażowane w europejski semestr jako pełnoprawni partnerzy poprzez prawnie wiążący europejski kodeks postępowania (18), zwłaszcza biorąc pod uwagę, że w załączniku D do opublikowanych sprawozdań krajowych w kontekście europejskiego semestru proponuje się wytyczne dotyczące programowania polityki spójności (19). Pozwoliłoby to władzom lokalnym i regionalnym przyczynić się, w ramach cyklu semestru, do pomyślnego dostosowania polityk UE do faktycznych dysproporcji terytorialnych i do konkretnych wyzwań. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Biorąc pod uwagę propozycje Komisji Europejskiej dotyczące uproszczenia na następny okres 2021–2027 oraz w odniesieniu do wdrażania polityki spójności poprzez połączenie różnych unijnych źródeł finansowania, istnieje duże zapotrzebowanie na zintegrowane podejście poprzez wspólne planowanie, a tym samym pomoc w stosowaniu różnych instrumentów, takich jak wykorzystanie zintegrowanych inwestycji terytorialnych (ZIT) i rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, z uwzględnieniem roli władz lokalnych i regionalnych w procesie podejmowania decyzji i procesie wdrażania. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Podziela obawy Parlamentu Europejskiego, że „Komisja nie ma ani standardowych i wspólnych ram oceny administracji publicznej ani metod systematycznego gromadzenia danych” i zwraca się do Komisji Europejskiej o opracowanie tych narzędzi. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Zaleca, aby nowy program wspierania reform był bezpośrednio dostępny dla władz lokalnych i regionalnych oraz bardziej skoncentrowany na poprawie jakości administracji publicznej i wspieraniu budowania zdolności na wszystkich szczeblach rządzenia (20). Zwraca uwagę na swoje zalecenia, by zarządzanie programem wspierania reform opierało się na partnerstwie i wielopoziomowym sprawowaniu rządów. Wnosi, by część środków na program wspierania reform przeznaczyć na projekty, o które wnoszą władze lokalne i regionalne; zaleca, by dopóki państwa członkowskie mają dostęp do Służby Komisji ds. Wspierania Reform Strukturalnych wyłącznie za pośrednictwem punktów kontaktowych na szczeblu krajowym, stale zachęcać władze lokalne i regionalne do składania wniosków i monitorować je. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Podkreśla znaczenie cyfryzacji i e-rządzenia, w tym cyfrowych centrów regionalnych i platform otwartych danych, a także podziela pogląd PE, zgodnie z którym „w organach administracji publicznej należy promować procesy innowacji, które poprawią łączność, usprawnią cyfryzację oraz zapewnią wyższą jakość usług cyfrowych” (21). |
| --- | --- |

32.

Bruksela, 4 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Oraz wielu innych, w tym celów zrównoważonego rozwoju, programu działań w zakresie środowiska, inteligentnych wsi, strategii makroregionalnych, Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, Erasmus+, programu „Cyfrowa Europa” (wraz z jego centrami cyfrowymi), strategii inteligentnej specjalizacji, wspólnego wysiłku redukcyjnego i rozporządzenia LULUCF, Funduszu Azylu i Migracji, sztucznej inteligencji dla Europy, niebieskiej gospodarki oraz pełnego wdrożenia porozumienia paryskiego w sprawie zmiany klimatu na szczeblu krajowym.

1

(2)  https://memportal.cor.europa.eu/Handlers/ViewDoc.ashx?doc=COR-2019-03856-00-00-RES-TRA-PL.docx

2

(3)  Analiza KR-u Territorial Analysis of the Country-specific Recommendations [Analiza terytorialna zaleceń dla poszczególnych krajów] (https://portal.cor.europa.eu/europe2020/Pages/welcome.aspx#).

3

Territorial Analysis of the Country-specific Recommendations

(4)  Zob. zlecone przez KR badanie Administrative capacity of local and regional authorities: Opportunities and challenges for structural reforms and a more effective European economic governance [Zdolności administracyjne władz lokalnych i regionalnych: Możliwości i wyzwania związane z reformami strukturalnymi i skuteczniejszym europejskim zarządzaniem gospodarczym] (https://portal.cor.europa.eu/europe2020/Documents/publi-file/AdminCapacity/AdminCapacity.pdf) oraz badanie PE Public Sector Reform: How the EU budget is used to encourage it [Reforma sektora publicznego: W jaki sposób budżet UE jest wykorzystywany do jej wspierania]

4

Administrative capacity of local and regional authorities: Opportunities and challenges for structural reforms and a more effective European economic governance

Public Sector Reform: How the EU budget is used to encourage it

(http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/572696/IPOL_STU(2016)572696_EN.pdf).

(5)  https://eiah.eib.org/index

5

(6)  Zlecone przez KR badanie „Administrative capacity of local and regional authorities: Opportunities and challenges for structural reforms and a more effective European economic governance” [Zdolności administracyjne władz lokalnych i regionalnych: Możliwości i wyzwania związane z reformami strukturalnymi i skuteczniejszym europejskim zarządzaniem gospodarczym], październik 2018 r. (https://cor.europa.eu/en/engage/studies/Documents/Administrative-capacity/AdminCapacity.pdf).

6

(7)  Zob. dokumenty wymienione w przypisie 11.

7

(8)  Zgodnie z niedawnym przeglądem Biura Analiz Parlamentu Europejskiego opartym na wynikach europejskiego wskaźnika jakości rządzenia (EQI) z 2017 r. – regiony wschodnie odnotowały znaczną poprawę w porównaniu z poprzednimi latami, podczas gdy niektóre regiony południowe wykazały oznaki spadku (http://www.europarl.europa.eu/thinktank/pl/document.html?reference=EPRS_BRI(2018)628244).

8

(9)  Inicjatywy te zostały przedstawione w specjalnej sekcji stron internetowych Komisji poświęconych polityce spójności: https://ec.europa.eu/regional_policy/pl/policy/how/improving-investment/.

9

(10)  http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_PL.html.

10

(11)  Przyjęta w dniu 5 grudnia 2018 r. (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03593-00-00-ac-tra-pl.docx/content).

11

(12)  Przyjęta w dniu 5 grudnia 2018 r. (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03594-00-00-ac-tra-pl.docx/content).

12

(13)  Przyjęta w dniu 5 grudnia 2018 r. (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03597-00-00-ac-tra-pl.docx/content).

13

(14)  http://www.pra.gov.it/cosa-sono/

14

(15)  Przyjęta w dniu 31 stycznia 2018 r. (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2017-01298-00-00-ac-tra-pl.docx/content).

15

(16)  Opinia w sprawie programu wspierania reform strukturalnych na lata 2017–2020, przyjęta w dniu 7 kwietnia 2016 r. (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-01214-00-00-ac-tra-pl.docx/content).

16

(17)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 stycznia 2019 r. w sprawie oceny sposobu wykorzystania budżetu UE na potrzeby reformy sektora publicznego, http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_PL.html.

17

(18)  Zob. opinia KR-u „Ulepszenie zarządzania europejskim semestrem – kodeks postępowania dotyczący udziału władz lokalnych i regionalnych”, przyjęta w dniu 11 maja 2017 r. (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-05386-00-00-ac-tra-pl.docx/content).

18

(19)  Opinia „Europejski semestr i polityka spójności: skoordynowanie reform strukturalnych i inwestycji długoterminowych”, przyjęta w dniu 10 kwietnia 2019 r. (https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-05504-00-00-ac-tra-pl.docx/content).

19

(20)  Opinia w sprawie programu wspierania reform i Europejskiego Instrumentu Stabilizacji Inwestycji, przyjęta w dniu 5 grudnia 2018 r.

20

https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2018-03764-00-00-ac-tra-pl.docx/content.

(21)  Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 stycznia 2019 r. w sprawie oceny wykorzystania budżetu UE na potrzeby reformy sektora publicznego, http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0012_PL.html.

21

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/30 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/30

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Porozumienie Burmistrzów na okres po 2020 r.

(2020/C 79/06)

| Sprawozdawczyni | : | Benedetta BRIGHENTI (IT/PES), radna gminy Castelnuovo Rangone (prowincja Modena) |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawczyni

:

Benedetta BRIGHENTI (IT/PES), radna gminy Castelnuovo Rangone (prowincja Modena)

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Znaczenie Porozumienia Burmistrzów w europejskiej polityce klimatycznej

| 1. | Podkreśla, że w znaczących międzynarodowych badaniach nad zmianą klimatu (1) zwraca się uwagę na pilną potrzebę wdrożenia ambitnej polityki w dziedzinie klimatu i że europejska opinia publiczna wykazuje coraz większe zaniepokojenie tym zagadnieniem. Komitet z niecierpliwością oczekuje zatem wniosków nowej Komisji Europejskiej dotyczących ustanowienia Europejskiego Zielonego Ładu i europejskiego prawa o klimacie i wnosi, by Komisja i wszystkie państwa członkowskie uznały Porozumienie Burmistrzów za ważne narzędzie reagowania na nadzwyczajną sytuację związaną ze zmianą klimatu oraz ukierunkowywania władz lokalnych i regionalnych w przechodzeniu na neutralność klimatyczną i przystosowywaniu się do zmiany klimatu, zgodnie z zobowiązaniami podjętymi w ramach porozumienia paryskiego i długoterminowej strategii na 2050 r. (2) Może to być istotnym uzupełnieniem zaangażowania władz lokalnych i regionalnych w opracowywanie zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Przypomina, że porozumienie to skupia miasta o większych ambicjach i bogatym doświadczeniu w lokalnej polityce przeciwdziałania zmianie klimatu, często wykraczającymi poza standardy poszczególnych państw członkowskich. Sygnatariusze i koordynatorzy Porozumienia powinni zatem zostać uznani za uprzywilejowanych rozmówców ze strony państw członkowskich podczas prac nad zaangażowaniem władz lokalnych i regionalnych w opracowywanie zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Wzywa Komisję Europejską, by bardziej zdecydowanie promowała w ramach Porozumienia Burmistrzów cel na 2050 r. Ponadto apeluje do niej, by rozważyła rozszerzenie zakresu tej inicjatywy, aby lepiej reagować na przekrojowe wyzwania i możliwości, jakie neutralność klimatyczna stawia przed władzami lokalnymi i regionalnymi. Warto ująć w tym też nowe opcjonalne obszary, takie jak przemysł, rolnictwo, gospodarka leśna, oraz nowe kwestie środowiskowe, takie jak jakość powietrza, gospodarka o obiegu zamkniętym czy różnorodność biologiczna, różnorodność biokulturowa oraz naturalne pochłaniacze dwutlenku węgla, w celu wspierania ambicji gmin najbardziej zaawansowanych w działaniach dla klimatu. Uwzględnienie tych obszarów ma zapewnić lepsze skupienie się na planie działania, przy czym należy też uniknąć obarczania sygnatariuszy dodatkowymi obowiązkami w zakresie sprawozdawczości i monitorowania. Jednocześnie ważne jest wspieranie innych form współpracy dotyczącej zmiany klimatu i środowiska, w których uczestniczą władze lokalne i regionalne w wielu państwach członkowskich, oraz promowanie integracji z Porozumieniem Burmistrzów. Jeśli te władze lokalne i regionalne mają odpowiedni potencjał, aby wnosić wkład w wysiłki lokalne, to należy je odpowiednio uznać i wesprzeć. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zwraca się ponownie do Komisji Europejskiej o większe uznanie strategicznej roli KR-u w zarządzaniu Porozumieniem Burmistrzów, w tym jego aspektami globalnymi, przy jednoczesnym zadbaniu o to, by pozostało ono całkowicie wierne swoim europejskim korzeniom i nadal zaspakajało potrzeby miast UE, a zarazem propagowało na całym świecie działania na rzecz klimatu. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę „Porozumienie w sprawie zielonego miasta” i wzywa Komisję Europejską, by przy tej okazji zbadała możliwość uwzględnienia w protokole Porozumienia Burmistrzów nowych kwestii środowiskowych takich jak jakość powietrza, różnorodność biologiczna, zanieczyszczenie hałasem czy też gospodarka o obiegu zamkniętym. Ich uwzględnienie nie powinno nakładać na sygnatariuszy bardziej złożonych wymogów minimalnych. Chodzi raczej o to, by umożliwić im stopniowe podejmowanie nowych aspektów i sprostanie wyzwaniom związanym z łagodzeniem zmiany klimatu i przystosowaniem się do niej oraz transformację energetyczną z zastosowaniem bardziej przekrojowego i całościowego podejścia i z wykorzystaniem synergii. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Jest zdania, że odpowiednimi ramami odniesienia w zakresie rozwoju zrównoważonego dla władz lokalnych i regionalnych powinny być cele zrównoważonego rozwoju (3). Uważa w związku z tym, że Porozumienie powinno być mocno osadzone w celach zrównoważonego rozwoju i być postrzegane jako jedno z kluczowych narzędzi monitorowania ich realizacji na szczeblu lokalnym. Wzywa zatem Komisję Europejską i Biuro Porozumienia Burmistrzów, by powiązały ramy metodyczne Porozumienia z celami zrównoważonego rozwoju, dokonując prostego przyporządkowania działań podejmowanych w ramach Porozumienia do poszczególnych celów zrównoważonego rozwoju. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Z zadowoleniem przyjmuje rozszerzenie Porozumienia Burmistrzów o wymiar globalny oraz pozytywnie ocenia wysiłki, by stworzyć spójne ramy odniesienia. Uważa globalne porozumienie za ważne narzędzie dyplomacji i dialogu z państwami trzecimi. Dostrzega ponadto, że walnie przyczynia się ono do zagwarantowania, że starań Unii Europejskiej nie narazi na szwank brak ambicji ze strony państw nienależących do UE. Ostrzega jednak, że należy dopilnować, by dążenie do harmonizacji ram odniesienia Porozumienia w skali globalnej nie spowodowało oddalenia się od potrzeb i praktyk władz lokalnych i regionalnych UE, co osłabiłoby szanse jego sukcesu w przyszłości. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Z zadowoleniem przyjmuje różne inicjatywy oddolne podejmowane przez Komisję Europejską z myślą o miastach i regionach, takie jak platforma dla regionów górniczych w okresie transformacji, platforma inteligentnej specjalizacji w dziedzinie energii (S3P-Energia), „Czysta energia dla wysp UE”, „Inteligentne miasta i społeczności”, „Zielona Stolica” i inne. W związku z tym wnosi, by Komisja Europejska skorzystała z informacji zebranych dla miast przez punkty kompleksowej obsługi (4) i by w pełni zbadała cele i rolę tych inicjatyw oraz w szczególności ich potencjalne synergie z Porozumieniem Burmistrzów, tak by osiągnąć strukturę możliwie najbardziej przyjazną dla użytkownika. Podejście takie pomogłoby stworzyć jasne i spójne ramy dla różnych inicjatyw powiązanych z celami zrównoważonego rozwoju, z zachowaniem ich specyfiki i odrębności. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Przypomina państwom członkowskim, że przy opracowywaniu krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu należy konsultować się z poziomem niższym od krajowego i wnosi o to, by państwa członkowskie brały pod uwagę doświadczenia społeczności Porozumienia Burmistrzów oraz uzyskiwane od niej informacje zwrotne podczas opracowywania i wdrażania swoich planów i długoterminowych strategii w perspektywie do 2050 r. oraz dokonywania ich przeglądu, jak też doświadczenia ponad 400 agencji energetycznych w UE i uzyskiwane od nich informacje. Wiele z tych agencji koordynuje lub promuje Porozumienie Burmistrzów i odpowiada za regionalne plany energetyczne. |
| --- | --- |

9.

Zarządzanie Porozumieniem Burmistrzów

| 10. | Ponawia swoje poparcie dla systemu wkładów ustalanych na poziomie regionalnym i lokalnym w celu formalnego uznania i monitorowania ograniczania emisji dwutlenku węgla przez miasta, władze lokalne i regiony na całym świeci, a także w celu zachęcania ich do tego. Zwraca się do Komisji Europejskiej, by wspólnie z KR-em rozważyła możliwość traktowania planów działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu lub planów ekwiwalentnych jako ustalanych na poziomie regionalnym i lokalnym wkładów, które przyczyniają się w skali lokalnej do wdrażania porozumienia paryskiego w sprawie zmiany klimatu. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Przypomina, że Porozumienie Burmistrzów rozwinęło się i ewoluowało na przestrzeni lat m.in. z myślą o radzeniu sobie w środowisku podlegającym silnym przekształceniom oraz że konieczna jest reorganizacja tej struktury, by mogła spełniać teraźniejsze i przyszłe oczekiwania. W tym kontekście przypomina o strategicznej roli, jaką może odgrywać KR, zapewniając Komisji Europejskiej dwukierunkowy kanał stałej komunikacji ze społecznościami lokalnymi i regionalnymi. Z tą myślą zwraca się do Komisji Europejskiej, by doprecyzowała formalny charakter roli KR-u w ramach Porozumienia Burmistrzów, m.in. włączając KR do organów odpowiedzialnych za kontrolę i ukierunkowywanie tej inicjatywy. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Wzywa Komisję Europejską do współpracy z Biurem Porozumienia Burmistrzów i KR-em, tak by włączyć Porozumienie Burmistrzów lub podobne inicjatywy krajowe i regionalne obejmujące udział szczebla lokalnego i regionalnego, ilekroć da się to zrobić w sposób harmonijny, do krajowych ram odniesienia, zwłaszcza do planów krajowych w dziedzinie energii i klimatu oraz do krajowych strategii długoterminowych na okres do 2050 r. W związku z tym apeluje, by Komisja Europejska powołała grupę ekspertów ds. Porozumienia Burmistrzów, obejmującą m.in. przedstawicieli krajowych organów koordynacyjnych, ambasadorów KR-u, przedstawicieli Biura Porozumienia Burmistrzów, Komisji Europejskiej i Wspólne Centrum Badawcze (JRC), a także innych ekspertów, w tym przedstawicieli innych inicjatyw dotyczących współpracy na rzecz klimatu i środowiska, w celu regularnego omawiania wyzwań i szans związanych z wdrażaniem Porozumienia Burmistrzów w różnych kontekstach krajowych, również w powiązaniu z innymi podobnymi inicjatywami już istniejącymi w danym kraju. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Wzywa Komisję Europejską i Biuro Porozumienia Burmistrzów do wzmocnienia strategii krajowej, w szczególności roli koordynatorów i propagatorów krajowych i regionalnych. Koordynatorzy regionalni powinni dysponować silniejszym mandatem i być wspierani w swoich działaniach przez Komisję Europejską pod względem techniczno-finansowym, m.in. poprzez odpowiednie finansowanie w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (funduszy ESI). Powinno to umożliwić koordynatorom zapewnienie w szczególności małym samorządom lokalnym dostępu do pomocy technicznej. W związku z tym wzywa instytucje zarządzające do rozważenia kluczowej roli działań związanych z Porozumieniem na podlegających im obszarom w odniesieniu do stawiania czoła wyzwaniom związanym z klimatem, energią i środowiskiem oraz zachęca je do uwzględnienia tych działań przy planowaniu na następny okres programowania. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Zaznacza, że wzmocnienie sieci koordynatorów krajowych, a zwłaszcza regionalnych, ma strategiczne znaczenie dla utrzymania znaczenia i pierwszoplanowej roli Porozumienia we wspieraniu wdrażania i monitorowania polityki krajowej i regionalnej oraz wymiany najlepszych praktyk. Wnosi zatem, by Komisja Europejska wyposażyła Biuro Porozumienia w wystarczające zasoby do koordynacji działalności partnerów krajowych i udzielania im wsparcia technicznego oraz by przewidziała równoległe mechanizmy finansowego wspierania krajowych działań koordynacyjnych. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Przypomina o kluczowym znaczeniu regionalnych koordynatorów Porozumienia dla wspierania małych i średnich gmin sygnatariuszy we wstępnej fazie planowania oraz na etapie gromadzenia i wdrażania oraz monitorowania działań. Przypomina również ważną rolę organizacji wspierających, które ułatwiają członkostwo w Porozumieniu, działając jako pośrednik i odgrywając wiodącą rolę w promowaniu tej inicjatywy. Z tego względu apeluje do Komisji Europejskiej o wspieranie koordynatorów i zwiększenie roli organizacji wspierających, by zapewnić im trwałą rolę w perspektywie długoterminowej. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Wzywa Komisję Europejską do zadbania o to, by KR był reprezentowany w zarządzie politycznym Porozumienia, co pozwoli stworzyć silniejsze powiązanie między zarządzaniem Porozumieniem na poziomie UE a ambasadorami Porozumienia, tak by zapewnić inicjatywie polityczne wsparcie, promować ją i ułatwiać dialog z organami krajowymi. W związku z tym zobowiązuje się do udostępnienia niezbędnych zasobów, by sieć ambasadorów Porozumienia mogła działać coraz prężniej i skuteczniej, w ścisłej współpracy z Komisją Europejską i Biurem Porozumienia Burmistrzów. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Wnosi, by Komisja Europejska zapewniła publiczną dostępność danych dotyczących Porozumienia i nadała im georeferencyjny charakter. Dane te mogłyby zostać wykorzystane do utworzenia europejskiego Centrum Monitorowania Neutralności Klimatycznej, w platformie danych dotyczących miast (5) i w ramach Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego, które powinno gromadzić dane zdezagregowane przynajmniej na poziomie NUTS 2. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zachęca równocześnie władze lokalne i regionalne do wykorzystania Porozumienia Burmistrzów jako okazji do zwiększenia zdolności swej administracji i do przeszkolenia swych własnych urzędników służby cywilnej, co pozwoliłoby uniknąć nadmiernego outsourcingu działalności mogącego ograniczyć zdolność administracji do realizacji i aktualizacji planów działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Wzywa Wspólne Centrum Badawcze UE do tego, by nawiązało bliższe kontakty z regionalnymi koordynatorami Porozumienia i zapewniło im wsparcie techniczne i naukowe podczas gromadzenia i analizy danych, a także udzieliło gminom dostatecznej pomocy technicznej przy wdrażaniu planów działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu, poszukiwaniu finansowania oraz tworzeniu procesów partycypacyjnych. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Wzywa Komisję Europejską, JRC i Biuro Porozumienia Burmistrzów do dalszego działania na rzecz opracowania prostszych i stabilniejszych ram monitorowania, dzięki którym będzie można uniknąć potrzeby ciągłych szkoleń i aktualizacji i które jednocześnie zapewnią elastyczność niezbędną do reagowania na zmieniające się otoczenie polityczne. Podkreśla, że choć wymogi w zakresie monitorowania są istotne dla funkcjonowania i wiarygodności systemu Porozumienia, nie powinny utrudniać władzom lokalnych, zwłaszcza mniejszym, przyłączanie się do Porozumienia i wykorzystanie jego potencjału do stymulowania ambitnych działań. W związku z tym wnosi również o przeanalizowanie, w jaki sposób same badania monitorujące mogłyby być lepiej wykorzystywane zarówno pod względem komunikacji, jak i procedury w celu ułatwienia jak najszerszego udziału w sieci. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Ponadto proponuje, by rozważyć możliwość stworzenia sieci tematycznych między sygnatariuszami mającymi podobną specyfikę lub borykającymi się z podobnymi wyzwaniami wynikającymi na przykład z ich wielkości, położenia geograficznego czy też sytuacji społecznej lub gospodarczej. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Wnosi, by Komisja Europejska i Biuro Porozumienia Burmistrzów promowały w ramach planów działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu te działania – zwłaszcza w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu – które przekraczają swoim zasięgiem lokalne, regionalne i krajowe granice administracyjne i mają na celu łączenie zasobów wokół wrażliwych problemów środowiska naturalnego. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Apeluje do Komisji Europejskiej i JRC, by ze wsparciem koordynatorów i propagatorów regionalnych ponownie rozważyły procedurę oceny planów działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu z myślą o jej przyspieszeniu oraz stworzeniu wytycznych, które będą bardziej przyjazne dla adresata i ukierunkowane na decyzje polityczne. Należy podjąć wysiłki mające na celu ograniczenie procedur administracyjnych, uproszczenie obowiązków sprawozdawczych i poprawę wykorzystania danych. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Zwraca się do Komisji Europejskiej i Biura Porozumienia Burmistrzów o stosowanie w miarę możliwości jak najprostszego, aktualnego i wyrazistego języka i sposobu przekazywania informacji, by – tam, gdzie przyniosło to konkretne wyniki – zapewnić rozpoznawalność Porozumienia Burmistrzów i innych form współpracy władz lokalnych i regionalnych dotyczącej klimatu i środowiska jako swoistej marki zrównoważonego rozwoju i dowodu doskonałości dla działań w dziedzinie klimatu. |
| --- | --- |

24.

Przejście na neutralność klimatyczną oparte na uczestnictwie

| 25. | Wzywa Komisję Europejską i Biuro Porozumienia Burmistrzów, by wspierały działania mające na celu pomoc sygnatariuszom, którzy z nieprzewidzianych przyczyn niepodlegających ich kontroli napotykają trudności w realizacji celów, do których osiągnięcia się zobowiązały, podpisując Porozumienie Burmistrzów. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Wnosi, by Komisja Europejska i Biuro Porozumienia Burmistrzów dalej wzmacniały podejmowane przez sygnatariuszy działania z zakresu szkolenia i aktualizacji, tak aby w jak największym stopniu przezwyciężać bariery językowe. Przypomina, że należy zwrócić specjalną uwagę na przystosowanie się do zmiany klimatu i ubóstwo energetyczne, które są jeszcze zagadnieniami stosunkowo nowymi, a zatem wymagają znacznych wysiłków ze strony większości sygnatariuszy. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Wzywa Komisję Europejską i Biuro Porozumienia Burmistrzów do dalszego wzmacniania grupy praktyków pochodzących ze szczebla lokalnego (6) i zwiększania jej przejrzystości poprzez podawanie do wiadomości publicznej jej składu: grupa ta stanowi istotną gwarancję, że proces decyzyjny Porozumienia Burmistrzów będzie oparty na podejściu oddolnym i że potrzeby władz lokalnych i regionalnych zostaną odpowiednio uwzględnione. Komisja Europejska mogłaby rozważyć organizację szkoleń na wysokim szczeblu adresowanych do praktyków przy okazji już istniejących posiedzeń lub w uzupełnieniu do nich. Te działania szkoleniowe, ze szczególnym naciskiem na udzielanie pomocy specjalistom z małych społeczności, można by organizować przy wsparciu członków „przestrzeni akademickiej” (ang. academic corner) społeczności Porozumienia Burmistrzów. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Zwraca się do Komisji Europejskiej i Biura Porozumienia Burmistrzów o dalsze rozwijanie roli „przestrzeni akademickiej” mającej na celu tworzenie powiązań między ośrodkami akademickimi i instytutami badawczymi z jednej strony a władzami lokalnymi i regionalnymi z drugiej. Przypomina, że takie powiązania mają zasadnicze znaczenie dla rozwijania wiedzy i kompetencji, które są potrzebne do przeprowadzenia transformacji. Zaznacza, że należy również bardziej wspierać zarówno badania naukowe i analizy, jak i upowszechnianie wyników tychże działań wśród szerszej społeczności Porozumienia. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Wzywa Komisję Europejską i Biuro Porozumienia Burmistrzów do dalszego promowania i rozpowszechniania dobrych praktyk w zakresie działań o niskich kosztach wdrażania, np. poprzez włączenie kryteriów zrównoważonego rozwoju do istniejących lub planowanych działań danej gminy, które bardzo często nie wymagają nowych źródeł finansowania, a jedynie lepszego przydziału dostępnych zasobów. Przypomina w związku z tym o szczególnej wadze systematycznego korzystania z zielonych i zrównoważonych zamówień publicznych. Wytyczne służące oszacowaniu czasu pracy personelu i związanych z tym kosztów również byłyby pomocne w zwiększaniu uczestnictwa i zacieśnianiu nadzoru politycznego. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Wzywa Komisję Europejską, by położyła większy nacisk na aspekt społeczny, począwszy od ubóstwa energetycznego, ale uwzględniając także aspekt zdrowia, podatności na zagrożenia wynikające ze zmiany klimatu, zarządzanie ryzykiem i jakość życia. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Wnosi, by Komisja Europejska i Biuro Porozumienia Burmistrzów zwiększyły zaangażowanie szkół i ośrodków kształcenia wszystkich szczebli w opracowywanie, wdrażanie i przegląd planów działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu. Przyczyni się to również znacząco do długofalowych zmian zachowań, niezbędnych do zapewnienia skuteczności procesu transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, co zostało także podkreślone w strategii długoterminowej na 2050 r. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Potwierdza, że kluczowe znaczenie ma, by przyjęto podejście oparte na modelu pięciokrotnej helisy, tak aby opracować skuteczne, dostosowane do przyszłych wyzwań plany działania umożliwiające zarządzanie niezbędnym złożonym procesem transformacji, który wymaga zaangażowania administracji publicznej, przemysłu, szkół wyższych, organizacji pozarządowych i obywateli. Apeluje zatem do Komisji Europejskiej i Biura Porozumienia Burmistrzów, by wzmocniły rolę sektora prywatnego, innych niegminnych podmiotów publicznych (placówek medycznych, ośrodków badawczych itp.), organizacji nienastawionych na zysk i społeczeństwa obywatelskiego w opracowywaniu i wdrażaniu planów działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu. |
| --- | --- |

32.

Planowanie systemowe wspierane odpowiednimi instrumentami finansowymi

| 33. | Wzywa Komisję Europejską i Biuro Porozumienia Burmistrzów do zaproponowania środków mających na celu promowanie bliższych powiązań z planowaniem działań na szczeblu lokalnym i regionalnym, począwszy od planów zrównoważonej mobilności i planowania urbanistycznego. Przypomina w związku z tym, że w niedawnym raporcie Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) w sprawie zmiany klimatu i gleby (7) ponownie podkreślono kluczową rolę polityki użytkowania gruntów w walce ze zmianą klimatu. Przypomina również, że plany działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu (SECAP) powinny stać się operacyjnym, elastycznym i dynamicznym narzędziem dla administracji lokalnych, ściśle powiązanym z innymi planami i programami. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Zwraca się do Komisji Europejską o wzięcie pod uwagę tego, że odpowiedzialność za łagodzenie zmiany klimatu i przystosowywanie się do niej spoczywa w dużej mierze na szczeblu lokalnym. Należy uwzględnić ten fakt, by uznać znaczenie, jakie mają plany działania na rzecz zrównoważonej energii i klimatu w systemach finansowania poszczególnych państw. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zwraca się do Komisji Europejskiej i Biura Porozumienia Burmistrzów o wzmocnienie wizji SECAP jako globalnego dokumentu strategicznego, który zostanie w sposób horyzontalny włączony przez samorząd lokalny do planowania ogólnego, z uwzględnieniem różnych potrzeb lokalnych. Każde działanie powinno odnosić się do konkretnych planów lub instrumentów, które już istnieją w danej gminie. W ramach SECAP można by również określać kryteria jakościowe lub ilościowe wspierające procesy planowania i podejmowania decyzji w gminie w celu osiągnięcia celów Porozumienia Burmistrzów. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Wzywa Komisję Europejską do uznania i nagradzania wysiłków sygnatariuszy, koordynatorów i propagatorów w ramach najistotniejszych instrumentów finansowych UE. Należy również zachęcać państwa członkowskie do podejmowania takich samych działań w celu właściwego wdrażania ich krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Zwraca się do Komisji Europejskiej o zwiększenie roli regionów jako ważnych elementów systemu wielopoziomowego sprawowania rządów. W tym kontekście apeluje do niej, aby przewidziała zachęty, takie jak podział obciążenia, mające motywować regiony do osiągnięcia celów dotyczących redukcji emisji CO2. Uważa ponadto, że fundusze ESI powinny obejmować mechanizmy wspierające pracę koordynatorów regionalnych. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Uważa, że posiadanie istniejącego planu SECAP lub równoważnego planu w dziedzinie energii i klimatu powinno stać się warunkiem dostępu do wszystkich odpowiednich programów finansowania (w ramach instrumentu na rzecz miast City Facility, programu „Horyzont Europa”, programu LIFE itp.). |
| --- | --- |

38.

| 39. | Przypomina, że przekrojowy charakter planów działań związanych z klimatem może sprawić, że wiele działań będzie się kwalifikowało do wsparcia z funduszy UE na rzecz rozwoju obszarów wiejskich i działań morskich. W związku z tym zachęca koordynatorów Porozumienia do dalszego zbadania tej możliwości, a biuro Porozumienia Burmistrzów do przedstawienia wytycznych w tym zakresie. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Wzywa Parlament Europejski do zbadania możliwości współpracy z KR-em i jego członkami w kontekście projektu ambasadorów Porozumienia Burmistrzów w celu zwiększenia zasięgu i widoczności politycznego poparcia dla Porozumienia. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Wnosi do Komisji Europejskiej o zapewnienie regionom jasnych wytycznych i opracowanie – przy zaangażowaniu wszystkich właściwych dyrekcji generalnych – wskazówek dotyczących wspierania działań wdrażających SECAP za pośrednictwem regionalnych programów operacyjnych EFRR i EFS. Apeluje także o dzielenie się dobrymi praktykami i tworzenie specjalistów do spraw wsparcia gmin. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Zwraca się do EBI o dalsze rozwijanie komunikacji ze Wspólnotą Porozumienia Burmistrzów w celu wzmocnienia zdolności władz lokalnych i regionalnych do optymalnego wykorzystania instrumentów EBI, przy położeniu nacisku na rozwój instrumentów wspierających małe i średnie władze lokalne. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Z zadowoleniem przyjmuje utworzenie Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego (8), które wychodzi naprzeciw silnej potrzebie wspierania władz lokalnych i regionalnych i doradzania im w zakresie możliwości finansowania. Zauważa jednak, że jak dotąd instrument ten miał ograniczony wpływ na władze lokalne i regionalne. Wzywa zatem Komisję Europejską do zbadania przyczyn tego stanu rzeczy i stworzenia większej synergii między tym instrumentem a inicjatywami oddolnymi, w szczególności z Porozumieniem Burmistrzów. Deklaruje gotowość wspierania Komisji Europejskiej w dalszym promowaniu tego narzędzia i poszukiwaniu sposobów zwiększenia jego funkcjonalności. |
| --- | --- |

43.

Bruksela, dnia 5 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  https://www.ipcc.ch/2018/10/08/summary-for-policymakers-of-ipcc-special-report-on-global-warming-of-1-5c-approved-by-governments/

1

(2)  https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52018DC0773

2

(3)  https://www.un.org/sustainabledevelopment/

3

(4)  https://ec.europa.eu/info/eu-regional-and-urban-development/topics/cities-and-urban-development_pl

4

(5)  https://urban.jrc.ec.europa.eu/#/en

5

(6)  https://www.eumayors.eu/about/support-the-community/group-of-practitioners.html

6

(7)  Sprawozdanie specjalne IPCC w sprawie zmiany klimatu i gleby.

7

Sprawozdanie specjalne IPCC w sprawie zmiany klimatu i gleby.

(8)  https://eiah.eib.org/about/initiative-urbis.htm

8

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/36 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/36

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Praca za pośrednictwem platform internetowych – lokalne i regionalne wyzwania regulacyjne

(2020/C 79/07)

| Sprawozdawcy | : | Dimitrios BIRMPAS (EL/PES), członek rady miejskiej Egaleo |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawcy

:

Dimitrios BIRMPAS (EL/PES), członek rady miejskiej Egaleo

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Wprowadzenie

| 1. | Podkreśla, że gospodarka oparta na platformach cyfrowych stanowi integralną część gospodarki europejskiej, a jej znaczenie gospodarcze i społeczne będzie nadal wyraźnie wzrastać w przyszłości. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Zwraca uwagę, że Komisja Europejska opisuje gospodarkę opartą na platformach jako „modele prowadzenia działalności, w których działalność odbywa się dzięki pośrednictwu platform współpracy” (1). Według tego samego źródła platformy współpracy tworzą ogólnie dostępny rynek czasowego korzystania z towarów lub usług, często dostarczanych przez osoby prywatne. Gospodarka dzielenia się obejmuje trzy kategorie uczestników: (i) usługodawców dzielących się swoimi dobrami, zasobami, czasem lub umiejętnościami – mogą to być osoby fizyczne oferujące usługi okazjonalnie lub usługodawcy zawodowo zajmujący się świadczeniem usług; (ii) użytkowników powyższych usług; oraz (iii) pośredników łączących – za pośrednictwem platformy internetowej – dostawców z użytkownikami i ułatwiających transakcje między nimi („platformy współpracy”). |
| --- | --- |

2.

| 3. | Zwraca również uwagę, że OECD definiuje platformę jako „usługę cyfrową, która ułatwia interakcje między co najmniej dwoma odrębnymi, lecz współzależnymi grupami użytkowników (niezależnie od tego, czy są to firmy czy osoby fizyczne), którzy komunikują się za pośrednictwem internetu” (2). |
| --- | --- |

3.

| 4. | Zwraca uwagę, że wraz z gwałtownym rozwojem internetu coraz częściej wykorzystuje się platformy cyfrowe do koordynowania wszystkich rodzajów działalności gospodarczej. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Stwierdza, że rozwój platform cyfrowych można wyjaśnić tym, iż w obliczu potrzeby istnienia elastycznego rynku pracy oferują one szereg korzyści zarówno pracodawcom, jak i pracownikom. Według Eurofoundu (3) praca za pośrednictwem platform internetowych stwarza również szereg możliwości dla rynku pracy, takich jak łatwy dostęp do rynku pracy, źródło dodatkowych dochodów, czynnik pobudzający do samozatrudnienia, elastyczność czasu pracy, zapobieganie dyskryminacji pracowników ze względu na pochodzenie etniczne, niepełnosprawność, a także położenie geograficzne. Ponadto, jak podkreśla Wspólne Centrum Badawcze (4), ponieważ wielu pracowników platform rekrutuje się spośród poszukujących pracy osób znajdujących się w trudnej sytuacji (ludzie młodzi, kobiety, osoby z odległych regionów), praca za pośrednictwem platform internetowych może mieć pozytywny wpływ na integrację takich grup na rynku pracy i „ułatwić przechodzenie do bardziej stabilnych form zatrudnienia” – oczywiście pod warunkiem że wprowadzone zostaną odpowiednie środki w celu zapewnienia godnych warunków pracy. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zauważa, że w związku z szybkim upowszechnianiem się cyfrowych platform pracy w ostatnich latach pojawiło się wiele pytań dotyczących ich funkcjonowania i korzyści wynikających z indukowanej przez nie reorganizacji pracy, a także związanego z tym ryzyka. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zauważa, że według Eurofoundu (5), ze względu na szczególne warunki pracy pracowników platform, wynikające z zadań wykonywanych na zasadzie ad hoc, istnieje większa niepewność co do ich praw i poziomu ochrony socjalnej, warunków pracy lub stabilności zatrudnienia. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Podkreśla, że konieczne jest ustanowienie kompleksowych ram zapewniających ochronę socjalną i prawa socjalne dla wszystkich pracowników (począwszy od zdrowia i bezpieczeństwa po dostęp do uczenia się przez całe życie), aby stworzyć równe warunki działania dla gospodarki platform i tradycyjnej gospodarki poza internetem, na podstawie takich samych praw i obowiązków dla wszystkich zainteresowanych stron. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Podkreśla, że fikcyjne samozatrudnienie odnosi się do przypadków, w których osoby fizyczne są klasyfikowane jako osoby samozatrudnione, ale de facto pracują jako pracownicy najemni. Należy tępić praktyki świadomie błędnego klasyfikowania pracowników przez pracodawców, którzy dążą w ten sposób do ominięcia przepisów dotyczących zatrudnienia, zobowiązań podatkowych i reprezentacji pracowników, a także do przeniesienia ryzyka na pracowników lub do uzyskania przewagi konkurencyjnej. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Potwierdza, że prawo wszystkich pracowników do sprawiedliwego i równego traktowania, jeśli chodzi o warunki pracy, dostęp do ochrony socjalnej i szkoleń – niezależnie od rodzaju i czasu trwania stosunku pracy – wraz z prawem do sprawiedliwego wynagrodzenia, które zapewnia godny standard życia, jest zapisane w Europejskim filarze praw socjalnych (6), popieranym jednogłośnie przez wszystkie państwa członkowskie UE. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Zwraca uwagę na trudności, z jakimi borykają się tzw. „pracownicy na własny rachunek”, aby mieć zbiorową reprezentację, i na fakt, że największym wyzwaniem stojącym przed partnerami społecznymi jest dotarcie do pracowników sektora nieformalnego i korzystających z nowo powstających form zatrudnienia, takich jak pracownicy platform (7). W związku z tym wzywa do podjęcia działań na rzecz wspierania i ułatwiania dialogu społecznego w odniesieniu do tego segmentu rynku pracy. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Uważa, że wspólna inicjatywa europejska na rzecz regulacji warunków pracy zlecanej i wykonywanej za pośrednictwem platform cyfrowych powinna doprowadzić do skoordynowanej reakcji państw członkowskich na wyzwania prawne wynikające z zachodzących obecnie zmian technologicznych na rynku pracy. Zdaje sobie sprawę z możliwości w zakresie profesjonalnego wsparcia, zdobywania wiedzy i uczenia się, do jakich nowe technologie, takie jak sztuczna inteligencja, zapewniają dostęp. Podkreśla ponadto potrzebę właściwego zarządzania negatywnymi skutkami nowych technologii dla pracowników platform, biorąc pod uwagę fakt, że coraz częstsze występowanie takich technologii, w tym sztucznej inteligencji, sprawia, iż pracownicy podlegają decyzjom podejmowanym w znacznej mierze poprzez algorytmy sztucznej inteligencji. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Przyłącza się do apelu MOP o ustanowienie międzynarodowego systemu zarządzania zobowiązującego posiadaczy platform do przestrzegania pewnych minimalnych praw i ochrony oraz do uregulowania wykorzystania danych i odpowiedzialności algorytmicznej w świecie pracy. Inicjatywa ta to rozwiązałaby kwestię zbiorowej reprezentacji pracowników platform, a także kwestię związanych ze sztuczną inteligencją, poprzez wprowadzenie wymogu stosowania podejścia opartego na ludzkiej kontroli, zapewniającego podejmowanie ostatecznych decyzji dotyczących pracy przez ludzi (8). Jednocześnie z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy krajowe, regionalne i lokalne (9), a także oparte na platformach inicjatywy wprowadzające kodeks postępowania w zakresie crowdsourcingu i crowdworkingu |
| --- | --- |

13.

| 14. | Podziela pogląd wyrażony w konkluzjach Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów z dnia 24 października 2019 r. dotyczący konieczności „wzmocnienia instytucji pracy, zwłaszcza administracji i inspekcji pracy, i propagowania skutecznego wdrażania międzynarodowych norm pracy w celu ochrony wszystkich pracowników, w tym tych wykonujących nowe formy pracy, oraz propagowania przechodzenia z gospodarki nieformalnej do formalnej” (10). Ponadto zgadza się co do potrzeby „zapewnienia właściwej ochrony prywatności i danych osobowych oraz reagowania, w stosownych przypadkach, na wyzwania i możliwości, szczególnie w kontekście cyfrowej transformacji pracy, w tym pracy za pośrednictwem platform internetowych” (11). |
| --- | --- |

14.

| 15. | Z zadowoleniem przyjmuje dążenie nowej przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen, wyrażone na sesji inauguracyjnej Parlamentu Europejskiego 16 lipca 2019 r., by poprawić warunki pracy osób pracujących za pośrednictwem platform internetowych, zwłaszcza poprzez podkreślenie znaczenia umiejętności i edukacji (12).Liczy jednak, że poprawa tych warunków będzie wykraczać poza wspomniane obszary polityki i obejmie także wniosek nowej Komisji w sprawie „warunków pracy pracowników platform i aktywnego zajęcia się nowymi formami niepewności zatrudnienia” (13). |
| --- | --- |

15.

| 16. | Wskazuje na ogólną potrzebę dostosowania obecnych ram prawnych na szczeblu UE (tj. dyrektywy o handlu elektronicznym, dyrektywy usługowej) do szybkiego rozwoju gospodarki dzielenia się i wyzwań związanych z globalnymi platformami operacyjnymi. Zasadnicze znaczenie ma zbadanie skuteczności obowiązującego prawodawstwa UE, które może stosować się także do pracy za pośrednictwem platform. Chodzi tu m.in. o dyrektywę o przejrzystych i przewidywalnych warunkach pracy oraz o dokładne określenie istniejących form pracy za pośrednictwem platform internetowych. Te elementy stanowią niezbędny warunek wstępny dla wszelkiej aktualizacji ram prawnych. |
| --- | --- |

16.

Klasyfikacja pracowników i umów

| 17. | Odsyła do swej wcześniejszej opinii, w której stwierdził, że „niektóre z modeli biznesowych gospodarki dzielenia się wytwarzają silne negatywne skutki zewnętrzne, zarówno społeczne, jak i związane z zatrudnieniem, w szczególności przez nadużywanie koncepcji »samozatrudnienia«, i opierają się na różnicach socjalnych między pracownikami” (14). |
| --- | --- |

17.

| 18. | Wskazuje również na wyrażone już stanowisko KR-u, że „wiele form zatrudnienia w ramach gospodarki współpracy należy uznać za zjawiska mieszczące się pomiędzy kategoriami pracy najemnej i samozatrudnienia”, co „pociąga za sobą ważne pytania odnośnie do warunków pracy, zdrowia i bezpieczeństwa, ubezpieczeń zdrowotnych, dalszego wypłacania wynagrodzenia w przypadku choroby, jak też odnośnie do zasiłków dla bezrobotnych i świadczenia usług emerytalnych” (15); |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zauważa, że w dokumencie dotyczącym społecznego wymiaru Europy (16) Komisja Europejska podkreśla, iż pogłębienie tego wymiaru wymaga od UE uzgodnienia „wspólnych zasad określania statusu zatrudnienia pracowników platformy cyfrowej. Umożliwi to przedsiębiorstwom pełne wykorzystywanie potencjału jednolitego europejskiego rynku cyfrowego”. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Podkreśla również, że młodzi ludzie – bardziej zaznajomieni z transformacją cyfrową i rozwojem technologicznym – uważają, że praca za pośrednictwem platform internetowych oraz elastyczność, jaką praca ta często oferuje, stanowi atrakcyjną możliwość zatrudnienia, pomimo braku jasno określonych praw pracowniczych. Należy zauważyć, że pracownicy zatrudnieni za pośrednictwem platform są dziś średnio o 10 lat młodsi niż ci, którzy pracują poza internetem (17), a brak wiedzy na temat zatrudnienia i związanych z nim praw zwiększa niepewność zatrudnienia wśród młodych ludzi. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zdaje sobie sprawę ze złożoności stosunków umownych na platformach cyfrowych, ale zwraca uwagę, że w tradycyjnej gospodarce bardzo zróżnicowane modele zatrudnienia są regulowane wspólnymi podstawowymi zasadami, które tak samo obowiązują wszystkie podmioty gospodarcze. W związku z tym Komitet Regionów wzywa do rozszerzenia podstawowych przepisów dotyczących pracy i spraw socjalnych na gospodarkę platform i pracujące w niej osoby, podkreślając konieczność zajęcia się na szczeblu europejskim skutkami społecznymi jednolitego rynku cyfrowego. Proporcjonalne krajowe i – tam, gdzie to konieczne ze względu na ponadnarodowy charakter gospodarki cyfrowej – europejskie ramy dotyczące przepisów regulujących pracę za pośrednictwem platform cyfrowych stworzą równe warunki działania dla gospodarki tradycyjnej i gospodarki platform cyfrowych oraz doprowadzą do rozwiązania problemu dumpingu socjalnego. Takie ramy regulacyjne powinny również zawierać zakaz klauzul wyłączności uniemożliwiających pracownikom współpracę z innymi platformami. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Podkreśla, że takie przepisy powinny odnosić się do ważnych kwestii regulacyjnych, takich jak ciężar udokumentowania istnienia stosunku pracy (i w związku z tym każdej błędnej klasyfikacji), ocena możliwego do odrzucenia założenia, że istnieje stosunek pracy, oraz organizacja pracy oparta na stosunkach umownych zawierających nieuczciwe klauzule, a także kwestia własności i możliwości przenoszenia danych dotyczących profilu i wydajności pracownika platformy. Ponadto można by zająć się kwestią składek na ubezpieczenie społeczne w odniesieniu do wszystkich pracowników, niezależnie od statusu zatrudnienia, ale z uwzględnieniem jakości przepisów dotyczących pracy. Aby uwzględnić możliwość transgranicznej działalności cyfrowej i stosowanie dyrektywy o delegowaniu pracowników (18), jako minimalna gwarancja praw pracowniczych powinno być możliwe rozróżnienie między „miejscem zatrudnienia” a „miejscem świadczenia usług”. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Stwierdza, że istnienie stosunku pracy należy ustalać na podstawie definicji obowiązującego prawa, układów zbiorowych lub praktyk stosowanych w danym państwie członkowskim, przy jednoczesnym uwzględnieniu orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości (19). Zgodnie z tym orzecznictwem status ten może mieć również zastosowanie do pracowników platform cyfrowych, o ile zostaną spełnione określone kryteria. Podziela zdanie Parlamentu Europejskiego, że „przy stwierdzaniu istnienia stosunku pracy powinno się brać pod uwagę fakty świadczące o rzeczywistym wykonywaniu pracy, a nie sposób, w jaki strony opisują łączący je stosunek” (20). Zgadza się również, że „nadużywanie – czy to na szczeblu krajowym, czy w sytuacjach transgranicznych – statusu osoby samozatrudnionej zdefiniowanego w prawie krajowym jest jedną z form pracy fałszywie rejestrowanej, często powiązaną z pracą nierejestrowaną [...] w celu uniknięcia określonych obowiązków prawnych lub podatkowych” (21). W związku z tym zgadza się z potrzebą opracowania wytycznych na szczeblu europejskim w celu zwalczania tego zjawiska. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Z zadowoleniem przyjmuje to, że większość państw członkowskich UE posiada systemy płacy minimalnej określone ustawowo lub będące przedmiotem układów zbiorowych. Uprawnienia w zakresie kwestii związanych z kształtowaniem płac i odpowiedzialność za te kwestie należą do państw członkowskich lub do krajowych partnerów społecznych. Zatem należy w pełni szanować autonomię partnerów społecznych oraz ich prawo do zawierania układów zbiorowych (22). |
| --- | --- |

24.

| 25. | Popiera utworzenie specjalnej grupy roboczej w celu zbadania i monitorowania stosunków pracy i klasyfikacji osób pracujących za pośrednictwem platform cyfrowych w ramach prac Unijnego Obserwatorium Gospodarki Platform Internetowych, utworzonego na mocy decyzji Komisji (23). Obserwatorium, które składa się z grupy niezależnych ekspertów ds. gospodarki platform internetowych i specjalnego zespołu urzędników Komisji, rozpoczęło już prace i zapewnia Komisji doradztwo i wiedzę fachową na temat rozwoju sytuacji w gospodarce platform internetowych. Komitet Regionów może wnieść wkład w prace grupy w postaci praktyk sprawdzonych na szczeblu lokalnym, regionalnym i transgranicznym, które m.in. pozwolą rozwinąć umiejętności pracowników organów lokalnych i regionalnych. W związku z tym apeluje o przyznanie statusu obserwatora w ramach Obserwatorium. |
| --- | --- |

25.

Wymiar lokalny i regionalny

| 26. | Stwierdza, że stały rozwój i ekspansja działalności gospodarczej, do której wkraczają platformy cyfrowe, wywierają wpływ na szczeblu lokalnym i regionalnym, a zatem muszą być również regulowane na szczeblu władz lokalnych i regionalnych, w szczególności w obrębie ich kompetencji w zakresie opodatkowania i planowania przestrzennego. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Wzywa władze lokalne i regionalne, by przedstawiły rozwiązania problemów społecznych i problemów związanych z zatrudnieniem wynikających z pracy za pośrednictwem platform internetowych w postaci środków wsparcia społecznego dla niestandardowych form zatrudnienia, a także środków uniemożliwiających nieuregulowane i czasami nielegalne formy zatrudnienia (fikcyjne samozatrudnienie) na tych platformach w celu zagwarantowania im praw w sposób indywidualny i zbiorowy. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Wzywa władze lokalne i regionalne jako dostawców i odbiorców szerokiego zakresu usług internetowych, często za pośrednictwem platform cyfrowych, do włączenia dyskryminacji pozytywnej społecznie odpowiedzialnych platform oraz kryteriów społecznych dotyczących warunków pracy za pośrednictwem platform do kryteriów udzielania zamówień publicznych. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Apeluje do władz lokalnych i regionalnych, jako usługodawców, do formułowania umów o pracę w taki sposób, by mogły one posłużyć za wzór dla innych lokalnych pracodawców. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Zwraca się do władz lokalnych i regionalnych o kształtowanie takiej polityki w zakresie zatrudnienia, uczenia się przez całe życie i polityki społecznej, która będzie nadążać za cyfryzacją rynku pracy i odzwierciedlać jego realia. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Zachęca władze lokalne i regionalne do zwalczania błędnego klasyfikowania pracowników w ramach swych kompetencji za pośrednictwem inspekcji pracy bądź równorzędnych organów lub instytucji. |
| --- | --- |

31.

Bruksela, dnia 5 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Komunikat Komisji „Europejski program na rzecz gospodarki dzielenia się”, COM(2016) 356 final.

1

(2)  OECD Perspektywy zatrudnienia 2019.

2

OECD Perspektywy zatrudnienia 2019.

(3)  Eurofound (2019), Platform work: „Maximising the potential while safeguarding standards?” [„Praca za pośrednictwem platform internetowych: Maksymalizacja potencjału przy jednoczesnym zapewnieniu przestrzegania norm?”]. https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef19045en.pdf.

3

(4)  Wspólne Centrum Badawcze (2019), „Platform Workers in Europe” [„Praca za pośrednictwem platform internetowych”] https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC112157/jrc112157_pubsy_platform_workers_in_europe_science_for_policy.pdf.

4

(5)  Eurofound, 2018, Zatrudnienie i warunki pracy w przypadku wybranych rodzajów platform, https://www.eurofound.europa.eu/sr/publications/report/2018/employment-and-working-conditions-of-selected-types-of-platformwork.

5

(6)  Rozdział II: uczciwe warunki pracy, punkty 5 i 6 (https://ec.europa.eu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_pl).

6

(7)  Badanie Parlamentu Europejskiego pt. „UE i MOP: Kształtowanie przyszłości pracy”, 2019 (http://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2014_2019/plmrep/COMMITTEES/EMPL/DV/2019/09-03/IPOL_STU2019638407_EN.pdf).

7

(8)  Praca na rzecz lepszej przyszłości”, Globalna Komisja ds. Przyszłości Pracy MOP, 2019 http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/—dgreports/—cabinet/documents/publication/wcms_662410.pdf.

8

(9)  Interesującym przykładem jest inicjatywa miasta Mediolan, w ramach której w 2018 r. uruchomiono miejski punkt informacyjny dostawców, pierwszy we Włoszech organ dla pracowników platform dostaw żywności, zajmujący się ich problemami, informowaniem i doradztwem. http://www.ansa.it/lombardia/notizie/2018/07/18/a-milano-primo-sportello-per-i-rider_111a55ca-fc7b-4c16-91f7-60b1b22a3c96.html.

9

(10)  Przyszłość pracy: Unia Europejska promuje deklarację wydaną z okazji stulecia Międzynarodowej Organizacji Pracy Konkluzje Rady (24 października 2019 r.)

10

(11)  Tamże.

11

(12)  Wytyczne polityczne na następną kadencję Komisji Europejskiej (2019–2024) (https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/political-guidelines-next-commission_pl.pdf).

12

(13)  Przemówienie Nicolasa Schmita, kandydata na komisarza do spraw pracy, podczas wysłuchania przed Parlamentem Europejskim (https://multimedia.europarl.europa.eu/en/-hearing-of-nicolas-schmit-commissioner-designate-jobs-opening-statement-by-nicolas-schmit_I178011-V_v)

13

(14)  Opinia KR-u „Gospodarka dzielenia się i platformy internetowe: wspólne stanowisko miast i regionów” (COR-2016-04163).

14

(15)  Opinia KR-u „Przejrzyste i przewidywalne warunki pracy w Unii Europejskiej” (CdR 1129/2018).

15

(16)  COM(2017) 206 final z 26 kwietnia 2017 r.

16

(17)  http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC112157/jrc112157_pubsy_platform_workers_in_europe_science_for_ policy.pdf, s. 23.

17

(18)  http://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-18-2018-INIT/pl/pdf

18

(19)  https://data.consilium.europa.eu/doc/document/PE-43-2019-INIT/pl/pdf

19

(20)  Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego z 16 kwietnia 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przejrzystych i przewidywalnych warunków pracy w Unii Europejskiej http://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-8-2019-0081_PL.html.

20

(21)  Tamże.

21

(22)  Opinia KR-u „Standardy wynagrodzenia osób zatrudnionych w UE” (COR-2015-01689).

22

(23)  Decyzja Komisji z 26 kwietnia 2018 r. ustanawiająca grupę ekspertów w ramach Obserwatorium Gospodarki Platform Internetowych, (C(2018) 2393 final).

23

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/40 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/40

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Europejskie ramy rozwiązań regulacyjnych w odniesieniu do gospodarki współpracy

(2020/C 79/08)

| Sprawozdawca | : | Peter FLORIANSCHÜTZ (AT/PES), poseł do parlamentu kraju związkowego Wiedeń i radny miasta Wiednia |
| --- | --- | --- |

Sprawozdawca

:

Peter FLORIANSCHÜTZ (AT/PES), poseł do parlamentu kraju związkowego Wiedeń i radny miasta Wiednia

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Wzywa Parlament Europejski, Radę i Komisję do uczynienia z gospodarki współpracy głównego priorytetu kadencji na lata 2019–2024. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Odnotowuje, że gospodarka współpracy opiera się na trójstronnej relacji między trzema kategoriami uczestników – klientem, dostawcą i platformą/pośrednikiem – które znacznie różnią od tradycyjnego modelu łańcucha i dwustronnych stosunków klient–dostawca, na których opierają się istniejące ramy regulacyjne UE. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Uważa zatem, że konkretne zastosowanie prawa UE do tych nowych modeli biznesowych jest zbyt mało kompleksowe i często trudne do ustalenia, o czym świadczą związane z nimi poważne kontrowersje i dochodzenie sprawiedliwości. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Przypomina, że w swojej opinii z 2016 r. (1) stwierdził, iż komunikat Komisji pt. „Europejski program na rzecz gospodarki dzielenia się” (2) nie zawiera wyczerpujących odpowiedzi na niektóre z kluczowych kwestii związanych z gospodarką współpracy; uważa, że ten brak działania pozostawia wysoce polityczne decyzje w gestii sądów, a nie prawodawców europejskich i regionalnych. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Podkreśla korzyści, jakie przynosi gospodarka współpracy, jeśli działa w obrębie regulowanych i równych warunków działania. Są to m.in. silniejsza konkurencja w wielu sektorach z groźnymi konsekwencjami dla podmiotów zasiedziałych, co zapewnia konsumentom szerszy wybór i niższe koszty, lepsze możliwości zatrudnienia oraz pozytywny wpływ na środowisko dzięki efektywniejszemu wykorzystaniu aktywów i zasobów. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zwraca jednak uwagę, że oprócz jej pozytywnych aspektów, gospodarka współpracy ma również negatywny wpływ na tradycyjne przedsiębiorstwa i społeczności lokalne; podkreśla, że podważanie praw pracowniczych i konsumenckich oraz norm ochrony środowiska jest niedopuszczalne na jednolitym rynku, i zaznacza, że przygotowuje właśnie oddzielną opinię w sprawie zatrudnienia i społecznych aspektów pracy za pośrednictwem platform internetowych (3). |
| --- | --- |

6.

| 7. | Uważa, że działalność gospodarcza prowadzona w internecie i poza nim powinna być traktowana na jednolitym rynku na równych warunkach. Gospodarka współpracy oferuje konsumentom szerszy wybór, a przedsiębiorcom – nowe możliwości, lecz obywatele i przedsiębiorstwa muszą mieć świadomość obowiązujących przepisów i zobowiązań lokalnych bez względu na to, jaki rodzaj działalności platformy wybrali (np. dzielenie się mieszkaniem, podróżą samochodem, różnymi usługami domowymi, nastawienie bądź nienastawienie na zysk itd.). |
| --- | --- |

7.

| 8. | Wyraża głębokie ubolewanie w związku z wypieraniem lokalnych mieszkańców w kilku dużych miastach ze względu na rosnące ceny nieruchomości związane z dużą liczbą lokali mieszkalnych przeznaczonych na wynajem krótkoterminowy dla turystów za pośrednictwem platform internetowych. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Niemniej podziela wyrażone przez Komisję w 2016 r. w Europejskim programie na rzecz gospodarki dzielenia się pragnienie, by zrównoważyć dwa cele polityczne: rozwiązanie bieżących problemów i zapewnienie pewności prawa za pomocą, z jednej strony, regulacji, a z drugiej – zachęcania do innowacji, zakładania nowych przedsiębiorstw i dalszego rozwoju gospodarki współpracy. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Jest zdania, że praworządność wymaga tworzenia i również skutecznego egzekwowania prawa, w związku z czym władze lokalne i regionalne nie powinny napotykać przeszkód w stosowaniu i egzekwowaniu przepisów europejskich, krajowych lub regionalnych. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Z zadowoleniem przyjmuje przypadki dobrowolnego podejmowania działań przez platformy w całej Europie, ale podkreśla, że nie zastąpią one przepisów ramowych na rzecz prawdziwie wspólnego rynku. |
| --- | --- |

11.

Europejskie ramy o wymiarze terytorialnym

| 12. | W świetle tych obaw jest zdania, że istniejące ramy regulacyjne UE wprowadzone przed erą platform gospodarki współpracy są de facto nieaktualne i bez gruntownej aktualizacji – nieadekwatne do wyzwań związanych z gospodarką współpracy. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Apeluje do Komisji Europejskiej, by w związku z tym przedstawiła w 2020 r. propozycje osadzone w szerszym kontekście aktu prawnego o usługach cyfrowych przewidzianego w programie nowo wybranej przewodniczącej Komisji (4), zwłaszcza w świetle tego, że główne udogodnienia techniczne (np. smartfony) i platformy powstały długo po dyrektywie o handlu elektronicznym z 2000 r. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Odnotowuje silny wymiar lokalny i regionalny gospodarki współpracy, która wpływa na życie codzienne, gdyż wiele sektorów działalności platform – od zakwaterowania, transportu miejskiego i usług doręczania po korzystanie z przestrzeni publicznej – jest regulowanych lub opodatkowanych na szczeblu lokalnym i regionalnym. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Wzywa Komisję i państwa członkowskie do stworzenia zachęty dla otoczenia regulacyjnego, które umożliwi małym europejskim platformom lepsze zyski z jednolitego rynku i pozwoli skutecznie stawić czoła dominującym na świecie podmiotom. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Apeluje o uznanie tego wymiaru terytorialnego w przyszłych ramach europejskich i o wzmocnienie zdolności władz publicznych do podejmowania działań na rzecz uregulowania gospodarki współpracy stosownie do sytuacji krajowej, regionalnej lub lokalnej, z pełnym poszanowaniem zasady pomocniczości. Egzekwowanie ważnych orzeczeń sądu przeciwko platformom wynajmu krótkoterminowego w kraju siedziby platformy jest dla władz lokalnych olbrzymim wysiłkiem ze względu na brak zasobów i zdolności wnoszenia spraw w innym państwie członkowskim UE. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Podkreśla, że zasada kraju pochodzenia zapisana w dyrektywie o handlu elektronicznym nastręcza problemów miastom i regionom. Im mocniejsza jest zasada kraju pochodzenia, tym jaśniejsze i bardziej skuteczne muszą być zasady egzekwowania prawa; jest zdania, że przy wchodzeniu na jednolity rynek istnieje ryzyko wybiórczego traktowania, co ostatecznie prowadzi do niepewności prawa i do utraty kontroli administracyjnej przez organy publiczne w kraju docelowym. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Niemniej uważa, że w ramach działań podejmowanych jedynie na szczeblu lokalnym lub krajowym nie można rozwiązać niektórych kluczowych problemów związanych z gospodarką współpracy, w związku z czym oprócz przepisów krajowych i regionalnych niezbędne są jasne ramy europejskie. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zaleca, by przeprowadzono oceny oddziaływania terytorialnego zasadniczych elementów aktu prawnego o usługach cyfrowych oraz europejskich ram gospodarki współpracy. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Proponuje ponadto, by ze względu na dynamiczny charakter gospodarki współpracy wprowadzono mechanizm monitorujący wdrażanie aktu prawnego o usługach cyfrowych i europejskich ram gospodarki współpracy. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Zwraca się do Komisji Europejskiej o regularne monitorowanie rozwoju platform współpracy pod kątem zgodności z zasadami konkurencji, gdyż na szczeblu lokalnym i regionalnym można zaobserwować wysoką pozycję dominującą zaledwie kilku platform. |
| --- | --- |

21.

Fragmentacja rynku wewnętrznego

| 22. | Podkreśla, że następuje już fragmentacja rynku wewnętrznego – w wielu państwach członkowskich, miastach i regionach mnoży się zasady gospodarki współpracy pomimo stosunkowej nowości tego zjawiska, a w około dwóch trzecich państw członkowskich już od 2017 r. istnieją lub planowane są inicjatywy prawne i polityczne, na przykład w dziedzinie opodatkowania, mieszkalnictwa i budowy, transportu i usług doręczania lub przestrzeni publicznej (5). |
| --- | --- |

22.

| 23. | Akcentuje, że liczne inicjatywy wskazują na potrzebę wprowadzenia przez UE jasnych uregulowań w obrębie jednolitego rynku; fragmentacja wynikająca z braku tego rodzaju regulacji może zniechęcić zarówno użytkowników, jak i dostawców do korzystania z możliwości oferowanych przez gospodarkę współpracy. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Podkreśla, że zahamowanie fragmentacji rynku za pomocą zharmonizowanych przepisów w całej UE ma również kluczowe znaczenie dla promowania rozwoju mniejszych przedsiębiorstw gospodarki współpracy, gdyż istniejące duże, wielonarodowe platformy łatwiej dostosowują się do złożoności regulacyjnej i zmian dzięki swej dużej skali. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Jest przekonany, że wprowadzenie jasnych ram na szczeblu UE dałoby europejskim przedsiębiorstwom typu start-up szansę na wzrost i zwiększenie konkurencyjności na arenie międzynarodowej. Platformy współpracy spoza Europy wymagają szczególnej uwagi, gdyż egzekwowanie przepisów w państwach trzecich jest w większości przypadków nieomal niemożliwe. |
| --- | --- |

25.

Status platform gospodarki współpracy

| 26. | Ubolewa, że zasadniczą kwestię statusu platform gospodarki współpracy – a tym samym kwestię tego, które przepisy regulują ich działalność – jak dotąd pozostawia się w dużej mierze sądom, choć jest to sprawa wysoce polityczna o dalekosiężnych konsekwencjach, którym wcześniej istniejące uregulowania nie mogą samodzielnie w pełni zaradzić. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Podkreśla, że dyrektywa o handlu elektronicznym (6) i przewidziana w niej swoboda świadczenia transgranicznych usług społeczeństwa informacyjnego wymagają przeglądu i aktualizacji w świetle związanych z nimi obecnych kontrowersji i spraw sądowych (7). |
| --- | --- |

27.

| 28. | Zwraca uwagę, że sama definicja usługi społeczeństwa informacyjnego (8) może wymagać dalszych wyjaśnień w celu odróżnienia różnych rodzajów działalności, szczególnie z związku z pojawieniem się tzw. usług mieszanych określonych przez rzecznika generalnego Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) M. Szpunara, w tym usługi społeczeństwa informacyjnego i nierozerwalnie z nią związanej usługi podstawowej, której nie świadczy się drogą elektroniczną (9). |
| --- | --- |

28.

| 29. | Uważa, że w europejskich ramach należy zdefiniować status platform gospodarki współpracy zgodnie z dokładnym stopniem sprawowanej przez nie kontroli i że w prawie UE trzeba jasno przedstawić kryteria określające koncepcję „decydującego wpływu”, do której odnosi się TSUE. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Jest natomiast zdania, że kryteria „animatora rynku”, do których również odniósł się rzecznik generalny, mogą w pewnym stopniu odnosić się do większości platform gospodarki współpracy i tym samym są znacznie mniej istotne przy określaniu ich statusu i zasad stosujących się do ich działalności. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Uważa, że platformy współpracy muszą ponosić odpowiedzialność za nielegalne działania bądź rozpowszechnianie nielegalnych treści (np. za oferty mieszkań socjalnych na platformach wynajmu krótkoterminowego) i że dyskryminacyjne decyzje platform mogą być podejmowane wyłącznie w zgodzie z lokalnymi przepisami lub orzeczeniami sądu. |
| --- | --- |

31.

Status użytkowników platform gospodarki współpracy a ochrona konsumentów

| 32. | Podkreśla, że cechą charakterystyczną gospodarki współpracy jest zacieranie się granic między podmiotami prywatnymi i zawodowymi, to znaczy między handlowcami a osobami prywatnymi oferującymi dobra lub usługi bezpośrednio i okazjonalnie innym osobom prywatnym („partnerzy” lub ang. peers). |
| --- | --- |

32.

| 33. | Uważa w związku z tym, że należy dokonać przeglądu definicji „usługodawcy” zawartej w dyrektywie usługowej (10), ponieważ jej obecne brzmienie może być interpretowane jako obejmujące jakąkolwiek działalność gospodarczą; sądzi, że sytuacja ta może być silnym czynnikiem zniechęcającym, gdyż może nałożyć nieproporcjonalne obciążenia na osoby pragnące okazjonalnie wykonywać działalność jako niezawodowi dostawcy usług („partnerzy”) za pośrednictwem platformy gospodarki współpracy. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Zaleca zatem, by sytuację tę wyjaśniono poprzez wprowadzenie ogólnounijnych progów określających poziom działalności gospodarczej, powyżej którego użytkownik byłby uznany za osobę prowadzącą działalność zawodową i podlegałby regulacji rynku; uważa, że podstawą określenia tych progów powinien być raczej czas wykonywania danej działalności, a nie uzyskana kwota pieniężna, tak aby zapewnić równe warunki działania w całej UE. |
| --- | --- |

34.

Dostęp do danych

| 35. | Zwraca uwagę, że dostęp do danych jest kluczową kwestią dla władz publicznych, w szczególności na szczeblu lokalnym i regionalnym; zapewnienie właściwego egzekwowania obowiązujących przepisów lokalnych i zabezpieczenie mechanizmów nadzoru jest niemożliwe bez dostępu do odpowiednich danych pochodzących z platform działających na danym obszarze. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Uważa zatem, że europejskie ramy muszą obligować platformy do dostarczania władzom publicznym danych niezbędnych do egzekwowania przepisów mających zastosowanie do platformy i/lub jej sektora działalności w oparciu o podstawę prawną (11). Jednak władze publiczne muszą należycie uwzględnić przy okazji kwestii dostępu do takich informacji dane i wiedzę fachową zgromadzoną przez platformy, takie jak algorytmy wyszukiwania i algorytmy rankingowe. Władze publiczne nie powinny być zmuszone do polegania na gotowości platform do udostępniania im swoich danych, gdyż doświadczenia kilku europejskich miast pokazują, że tam, gdzie platformy wyraziły chęć współpracy, „w praktyce nie podejmują współpracy lub podejmują ją na zasadzie dobrowolności” (12). |
| --- | --- |

36.

| 37. | Przyznaje, że niektóre platformy podjęły kroki w celu samodzielnego egzekwowania określonych przepisów, lecz choć wysiłki te są godne uznania, użytkownicy platform mogą z łatwością obchodzić dobrowolną samoregulację (każde ogłoszenie dotyczące lokalu mieszkalnego może być zamieszczone na kilku platformach lub nawet kilka razy na tej samej platformie). Jest zatem przekonany, że najlepszym rozwiązaniem jest zapewnienie władzom publicznym dostępu do danych. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Stwierdza, że duże platformy cyfrowe odgrywają rolę „stróżów dostępu” (ang. gatekeepers) w gospodarce cyfrowej, mogą uzyskać dominującą pozycję na rynku i odnieść duże korzyści z pozytywnych efektów sieciowych. Dla dominujących na rynku platform nieuniknione będzie zaostrzenie już istniejącego w prawie o ochronie danych wymogu zapewnienia możliwości przenoszenia danych (np. za pomocą otwartych interfejsów). |
| --- | --- |

38.

Kwestie podatkowe

| 39. | Przyjmuje niemniej z zadowoleniem praktyki współpracy wprowadzone przez niektóre platformy w celu egzekwowania przepisów, takie jak pobór podatków turystycznych w imieniu gmin. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Uważa jednak, że wymóg, by wszystkie platformy pobierały tego rodzaju podatki w imieniu wszystkich władz lokalnych i regionalnych mógłby stanowić duże obciążenie administracyjne, podczas gdy udostępnianie danych jest znacznie mniej uciążliwe. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Podkreśla, że niektóre miasta i regiony nie zawarły umów z platformami w kwestiach podatkowych, gdyż niektóre platformy współpracy nie wykazały zamiaru przyjęcia krajowych lub regionalnych przepisów podatkowych, uprawnień nadzorczych lokalnych organów nadzoru (np. trybunałów obrachunkowych) czy też jakichkolwiek lokalnych mechanizmów kontroli w celach odpowiedniego opodatkowania. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Podkreśla, że dochody dostawców gospodarki współpracy, być może pracujących za pośrednictwem kilku platform mających siedziby w różnych krajach, mogą wpadać do szarej strefy i być trudne do wykrycia przez organy podatkowe: niektórzy beneficjenci mogą być z uzasadnionych przyczyn niepewni, jakie podatki są należne, a inni mogą świadomie unikać płacenia podatków, korzystając z braku jasności. Zwraca uwagę, że udostępnianie danych między platformami a wszystkimi właściwymi organami publicznymi położyłaby kres tej sytuacji i zapewniłaby uiszczenie odpowiednich podatków. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Podkreśla, że opodatkowanie samych platform jest kolejną kluczową kwestią. Platformy internetowe muszą płacić sprawiedliwą część podatków. Nawiązuje do swej opinii w sprawie opodatkowania gospodarki cyfrowej (13), w której stwierdza, że istniejące systemy podatkowe nie są już dostosowane do obecnego kontekstu gospodarczego globalizacji, mobilności, technologii cyfrowych, nowych modeli biznesowych i złożonych struktur biznesowych, i z zadowoleniem przyjmuje wnioski Komisji w tym zakresie (14). |
| --- | --- |

43.

Wpływ na środowisko

| 44. | Uważa, że oprócz różnych środków przedsięwziętych przez UE gospodarka współpracy jest dodatkowym sposobem, w jaki można przyczynić się do osiągnięcia celów klimatycznych porozumienia paryskiego z 2015 r. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Wnosi, by do drugiej połowy 2020 r. Komisja Europejska sporządziła analizy na temat możliwego wpływu gospodarki współpracy na środowisko, gdyż brakuje tego rodzaju dogłębnych badań. |
| --- | --- |

45.

Mieszkalnictwo

| 46. | Uważa, że należy zapewnić odpowiedni margines działania sektora publicznego, by zadbać o swobodny przepływ towarów i usług drogą elektroniczną, a zarazem nie ograniczać konkurencji oraz funkcjonowania rynków lokalnych. Konieczne jest zatem uściślenie i poszerzenie kryteriów interesu ogólnego w dyrektywie o handlu elektronicznym. Przystępne cenowo budownictwo mieszkaniowe ma ogromne znaczenie dla obywateli europejskich we wszystkich państwach członkowskich; wynajem krótkoterminowy za pośrednictwem platform może nasilić negatywne tendencje na rynku mieszkaniowym. |
| --- | --- |

46.

Uwagi końcowe

| 47. | Podkreśla, że wiele regionów i miast musi stawić czoła pojawieniu się działalności platform na swym obszarze bez uprzedniego powiadomienia; w 2018 r. kilka miast europejskich podpisało „Oświadczenie miast nastawionych na dzielenie się” (15). |
| --- | --- |

47.

| 48. | Zwraca się zatem do Komisji o zaproponowanie ram europejskich wprowadzających wymóg uprzedniego powiadomienia właściwych władz i o zachęcanie do współpracy między władzami i platformami w celu zadbania o to, by platformy działały zgodnie z obowiązującymi przepisami w sposób stosowny do sytuacji lokalnej. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Oczekuje współpracy z Komisją Europejską, Parlamentem Europejskim i Radą w kształtowaniu europejskich ram prawnych w celu zapewnienia rozwiązań regulacyjnych w odniesieniu do gospodarki współpracy. |
| --- | --- |

49.

Bruksela, dnia 5 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  COR-2016-04163. Dokument dostępny na stronie internetowej: https://webapi2016.cor.europa.eu/v1/documents/cor-2016-04163-00-01-ac-tra-pl.docx/content.

1

(2)  COM(2016)356 final. Dokument dostępny na stronie internetowej:http://webapi.cor.europa.eu/documentsanonymous/com356-2016_part1_ext_pl.docx.

2

(3)  Przygotowywana obecnie opinia KR-u: „Praca za pośrednictwem platform internetowych – lokalne i regionalne wyzwania regulacyjne”, sprawozdawca: Dimitrios BIRMPAS. Dossier SEDEC-VI/051.

3

(4)  „Unia, która mierzy wyżej. Mój program dla Europy”. Dokument dostępny online: https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/political-guidelines-next-commission_pl.pdf.

4

(5)  Sprawozdanie z analizy prawnej KE, DG JUST z 2017 r., s. 92–101; dostępne na stronie internetowej: https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/annex5_task5_reportmay2017.pdf.

5

(6)  Dyrektywa 2000/31/WE (dyrektywa o handlu elektronicznym). Dostępna online: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=COM%3A2018%3A312%3AFIN.

6

(7)  Zobacz zwłaszcza sprawy TSUE C-434/15, C-320-16 związane z Uberem i bieżącą sprawę C390-18 związaną z Airbnb.

7

(8)  Definicję zawarto w dyrektywie (UE) 2015/1535 dostępnej online: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32015L1535.

8

(9)  TSUE, opinia rzecznika generalnego w sprawie C-434/15, dostępna online: https://curia.europa.eu/jcms/upload/docs/application/pdf/2017-05/cp170050pl.pdf.

9

(10)  Dyrektywa 2006/123/WE dostępna online: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A32006L0123.

10

(11)  Ogólne rozporządzenie o ochronie danych, art. 6 ust. 1 lit. e).

11

(12)  „The Guardian”, czerwiec 2019 r.; dostępny online: https://www.theguardian.com/cities/2019/jun/20/ten-cities-ask-eu-for-help-to-fight-airbnb-expansion.

12

(13)  Zob.: COR-2018-02748. Dokument dostępny na stronie internetowej: https://webapi2016.COR.europa.eu/v1/documents/cor-2018-02748-00-00-ac-tra-pl.docx/content.

13

(14)  Zob.: COM(2018) 147 final i COM(2018) 148 final.

14

(15)  Dostępne na stronie internetowej: http://www.sharingcitiesaction.net/declaration/.

15

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/45 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/45

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Władze lokalne i regionalne kształtujące przyszłe Partnerstwo Wschodnie

(2020/C 79/09)

| Sprawozdawca generalny | : | Tadeuš ANDŽEJEVSKI (LT/EKR), radny rejonu miejskiego Wilna |
| --- | --- | --- |
| Dokument źródłowy | : | Ustrukturyzowane konsultacje UE w sprawie przyszłego Partnerstwa Wschodniego rozpoczęte w dniu 26 lipca 2019 r. |

Sprawozdawca generalny

:

Tadeuš ANDŽEJEVSKI (LT/EKR), radny rejonu miejskiego Wilna

Dokument źródłowy

:

Ustrukturyzowane konsultacje UE w sprawie przyszłego Partnerstwa Wschodniego rozpoczęte w dniu 26 lipca 2019 r.

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Docenia powstanie przed dziesięciu laty Partnerstwa Wschodniego (PW) jako wspólnej inicjatywy Unii Europejskiej, jej państw członkowskich oraz sześciu krajów partnerskich z Europy Wschodniej i Zakaukazia: Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Gruzji, Mołdawii i Ukrainy. Przypomina, że głównym inicjatorem utworzenia PW jako ustrukturyzowanej polityki, która wspierałaby współpracę regionalną i służyła zacieśnieniu relacji UE z partnerami z Europy Wschodniej, były Polska i Szwecja. Ocenia, że PW przez lata stało się ważnym narzędziem oddziaływania UE na kraje położone na wschód od jej granic. Zauważa, że w ciągu dekady działania PW wdrożono szereg projektów i inicjatyw, które przysłużyły się przeprowadzeniu niezbędnych reform w krajach PW oraz budowaniu tam społeczeństwa obywatelskiego. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Popiera dalszy rozwój PW w kolejnej dekadzie współpracy z UE. Zachęca do zwiększania udziału państw PW w instytucjach i agencjach unijnych, a także w programach sektorowych UE, w tym także zwiększania udziału w podejmowaniu decyzji dotyczących tych programów i ich wykorzystania w państwach PW. Zaleca stopniowe zwiększanie roli władz lokalnych i regionalnych z krajów PW w zarządzaniu programami unijnymi wdrażanymi w tych państwach. |
| --- | --- |

2.

| 3. | W szczególności zachęca do poszerzenia ram prawnych kształtujących PW, na przykład rozbudowania umów stowarzyszeniowych podpisanych z Ukrainą, Gruzją i Mołdawią o aneksy umożliwiające udział w kolejnych programach UE. Dlatego z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Parlamentu Europejskiego ukierunkowaną na rozbudowanie współpracy z tymi trzema państwami. Proces zacieśnienia współpracy z tymi krajami powinien mieć na celu perspektywę członkostwa w UE. Jednocześnie zauważa, że istnieje potrzeba poszerzenia współpracy także z pozostałymi państwami PW, w tym określenia wspólnych dla UE i poszczególnych państw priorytetów partnerstwa, które będą podstawą do zawierania umów ramowych dotyczących dalszej współpracy. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Aktywnie włączył się w prace PW, rozwijając i wzmacniając tę inicjatywę na szczeblu regionalnym i samorządowym. Poprzez podjęcie szeregu inicjatyw, takich jak np. powołanie Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Partnerstwa Wschodniego (CORLEAP) czy grup zadaniowych do wsparcia reform decentralizacyjnych w poszczególnych krajach (Ukraina), przyczynił się do wzmacniania samorządności w krajach PW oraz współpracy regionalnej zarówno pomiędzy poszczególnymi krajami PW, jak też z krajami UE. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Zaleca wzmocnienie instytucjonalne CORLEAP-u, aby Konferencja lepiej służyła wzmacnianiu decentralizacji w krajach PW. W tym celu zaleca zacieśnienie współpracy w ramach CORLEAP-u z przedstawicielami największych stowarzyszeń samorządów lokalnych i regionalnych z UE, jak również z państw PW. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Zwraca uwagę, że równość kobiet i mężczyzn zapisana jest w konstytucjach i przepisach prawnych wszystkich krajów PW oraz że wszystkie kraje PW ratyfikowały bez zastrzeżeń wszystkie najważniejsze konwencje międzynarodowe w tej dziedzinie. Przypomina, że zasada równości płci jest również mocno zakorzeniona w traktatach unijnych. Zgodnie z art. 8 TFUE, Unia we wszystkich swych działaniach, a więc także w odniesieniu do PW, ma dążyć do promowania równości mężczyzn i kobiet. Tym samym zachęca instytucje UE do udzielania pomocy przy wymianie najlepszych praktyk w zakresie promowania udziału kobiet w życiu politycznym w samorządach lokalnych i regionalnych krajów UE i PW. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Liczy na to, że również w kolejnej perspektywie funkcjonowania PW władze lokalne i regionalne będą odgrywać znaczącą rolę w pomyślnej realizacji celów Partnerstwa. Dlatego KR oczekuje, że na przewidzianym szczycie PW podczas chorwackiej prezydencji w Radzie UE jego zalecenia i opinie, wypracowane we współpracy z najbliższymi obywatelom szczeblami władzy, będą brane pod uwagę przez Komisję Europejską oraz przywódców państw Unii. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Zwraca uwagę, że społeczeństwo obywatelskie oraz władze lokalne i regionalne są istotnym czynnikiem wzmacniania praworządności: władze lokalne i regionalne w UE i w krajach PW stanowią podstawowy poziom legitymacji demokratycznej i mają do odegrania kluczową rolę w promowaniu kultury praworządności i w monitorowaniu przestrzegania zasad z nią związanych. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Wspiera dalsze reformy decentralizacyjne w państwach PW, przy jednoczesnym poszanowaniu autonomii państw PW w zakresie własnej organizacji terytorialnej i ustrojowej. Dlatego też w pełni akceptuje konkluzje corocznego 9. spotkania CORLEAP-u, które odbyło się w Turku (Finlandia) 12 września 2019 roku, dotyczące strategicznego podejścia do wzmacniania regionalnych i lokalnych inicjatyw mających na celu demokratyzację i decentralizację, łącznie z decentralizacją finansów publicznych. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Popiera postulat niektórych europejskich stowarzyszeń władz lokalnych i regionalnych, aby umożliwić szerszy udział władz lokalnych i regionalnych w programach UE realizowanych w państwach PW stowarzyszonych z UE, m.in. związanych z rozwojem zrównoważonego planowania oraz rozwojem gospodarczym i społecznym, pobudzaniem inwestycji, a także infrastrukturą lokalną i regionalną. Cele zrównoważonego rozwoju powinny stanowić wiodącą zasadę dla UE i krajów PW; należy je propagować jako podstawę współpracy we wszystkich obszarach objętych celami zrównoważonego rozwoju. Przykładem takich działań może być udział tych krajów w programie URBACT oraz programie „Europa dla Obywateli”, a także w programach dotyczących ochrony klimatu, takich jak LIFE. Uznaje również za wskazane poszerzenie programu TAIEX i programów twinningowych o możliwość udziału władz lokalnych i regionalnych z państw PW. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Popiera również udział władz lokalnych i regionalnych państw PW w określaniu celów PW oraz ich późniejszej realizacji. Uznaje przy tym koncepcję różnego zaangażowania poszczególnych krajów w PW, jak również szanuje zasadę nieantagonizowania tych państw. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Zaleca przeformułowanie w Agendzie 2030 dwudziestu celów ustalonych na rok 2020 r. pod kątem 17 globalnych celów zrównoważonego rozwoju, aby przyczynić się do ich realizacji w ramach Partnerstwa Wschodniego. |
| --- | --- |

12.

| 13. | UE nadal jest gotowa wspierać integralność terytorialną, niepodległość i suwerenność wszystkich swoich partnerów. Pełne zaangażowanie i przestrzeganie celów i zasad zapisanych w Karcie Narodów Zjednoczonych, akcie końcowym z Helsinek z 1975 r. i w przyjętej przez OBWE w 1990 r. Karcie paryskiej ma podstawowe znaczenie dla realizowania naszej wspólnej wizji pokojowej i niepodzielonej Europy. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Wspiera dalsze wysiłki w celu propagowania pokojowego rozstrzygania konfliktów w regionie na podstawie zasad i norm prawa międzynarodowego. Rozwiązywanie konfliktów, budowa zaufania i stosunki dobrosąsiedzkie są niezbędne dla rozwoju społeczno-gospodarczego i współpracy społeczno-gospodarczej. KR z zadowoleniem przyjmuje stosowne wysiłki i wzmocnioną rolę UE w rozwiązywaniu konfliktów i budowie zaufania w ramach uzgodnionych formatów i procesów negocjacyjnych lub przez wsparcie dla nich, również, w stosownych przypadkach, przez obecność w terenie. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Z zadowoleniem przyjmuje perspektywę ściślejszej współpracy ze wszystkimi partnerami w dziedzinie modernizacji systemów edukacji, badań naukowych i innowacji oraz poprawy ich wyników pod względem jakości i konkurencyjności, przy jednoczesnym zapewnieniu poszanowania praw, z których korzystają już osoby należące do mniejszości narodowych – zgodnie z postanowieniami konwencji ONZ i Rady Europy i powiązanych protokołów, niedyskryminacji osób należących do mniejszości i poszanowaniu różnorodności, w pełni uwzględniając wiedzę fachową organów Rady Europy podczas reformowania tych systemów. |
| --- | --- |

15.

| 16. | W szczególności opowiada się za pokojowym rozwiązaniem konfliktu we wschodnich regionach Ukrainy i problemu nielegalnej aneksji Krymu przez Federację Rosyjską. |
| --- | --- |

16.

Wspieranie dobrych rządów w państwach PW

| 17. | Opowiada się za wzmocnieniem potencjału i jakości administracji publicznej państw PW na wszystkich szczeblach, w tym przede wszystkim na poziomie władz lokalnych i regionalnych. Wspiera podwyższanie kwalifikacji urzędników publicznych, zwiększanie przejrzystości naboru funkcjonariuszy publicznych i podejmowania decyzji publicznych, w tym wprowadzanie standardów antykorupcyjnych i podejmowanie decyzji na podstawie mechanizmów demokratycznych. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Dlatego z uznaniem przyjmuje unijny program „Antykorupcyjna inicjatywa UE na Ukrainie” (EUACI) wdrażany przez Duńską Agencję Rozwoju. Jest on finansowany ze środków UE i współfinansowany przez Danię. Celem programu jest wsparcie lokalnej administracji w ograniczaniu ryzyka korupcji, w tym poprzez ustanowienie stabilnych i przejrzystych procedur administracyjnych, tak by obywatelom, obywatelkom, miejscowym organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i mediom zapewnić większą przejrzystość pracy administracji publicznej. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Docenia pod tym względem rolę Krajowej Szkoły Administracji Publicznej w Warszawie, która po Szczycie Partnerstwa Wschodniego w roku 2011 w ramach programu Akademia Administracji Publicznej dla PW przeprowadziła 9 edycji szkoleń dla pracowników administracji różnych szczebli w krajach Partnerstwa. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Zauważa przy tym, że z łącznej liczby ponad 500 przeszkolonych urzędników tylko niewielką część stanowili pracownicy administracji samorządowej bądź regionalnej. KR zachęca, by szkolenia, jakie kraje bądź instytucje UE organizują w celu wzmocnienia potencjału administracyjnego w krajach PW, w większym stopniu dotyczyły urzędników rangi lokalnej i samorządowej. Przypomina, że częstym argumentem rządów poszczególnych krajów PW w sprawie trudności bezpośredniego realizowania i administrowania projektów unijnych przez jednostki samorządowe w ich krajach jest brak zdolności administracyjnych tych samorządów. |
| --- | --- |

20.

| 21. | W związku z powyższym popiera inicjatywę CORLEAP-u dotyczącą ustanowienia platformy edukacyjnej poświęconej szkoleniom internetowym oraz powołania Wschodnioeuropejskiej Szkoły Administracji Publicznej w jednym z krajów PW, której zadaniem byłoby szkolenie w sposób całościowy i skoordynowany, z wykorzystaniem najlepszych praktyk europejskich, urzędników różnych szczebli krajów Partnerstwa. Ujednoliciłoby to proces szkoleniowy dla kadr urzędniczych tych krajów (m. in. wzmocniłoby naukę języka angielskiego) i nadało im wysokie standardy zawodowe i etyczne. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Z uznaniem przyjmuje program pilotażowy UE realizowany z instrumentu TAIEX peer-to-peer dla urzędników publicznych w Gruzji, Mołdawii i na Ukrainie, który opiera się na zasadach stażu towarzyszącego (ang. job-shadowing), a więc umożliwia zdobycie doświadczenia w państwach członkowskich UE, a następnie przekazywanie tej wiedzy i doświadczeń własnym administracjom w państwach PW. KR proponuje zwiększenie udziału urzędników pochodzących z władz lokalnych i regionalnych w tym programie oraz zachęca do objęcia nim wszystkich państw Partnerstwa. Z uznaniem przyjmuje uruchomienie programu Komisji Europejskiej dotyczącego oddelegowania ekspertów krajowych do odbycia kształcenia zawodowego (ENFP) (ang. National Experts in Professional Training), skierowanego do państw PW, a także zapowiedź nowej fazy programu dla młodych fachowców (EU4Youth) dla tych krajów. Jednocześnie uznaje, że formą wzmacniania zdolności administracyjnych w państwach PW może być udział w inicjatywie JASPERS, która udziela pomocy w przygotowywaniu projektów europejskich. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Wspiera partnerstwa między władzami lokalnymi i regionalnymi państw członkowskich UE a odpowiednimi władzami państw PW, jak również podobne partnerstwa pomiędzy władzami lokalnymi i regionalnymi krajów PW. Przykładem tego typu partnerstw jest współpraca regionów, miast i gmin. Omawiane partnerstwa mogą być okazją do dzielenia się informacjami i doświadczeniami, wymiany kulturalnej i młodzieżowej, organizowania szkoleń, wizyt eksperckich, staży dla urzędników administracji, a także innych przedsięwzięć |
| --- | --- |

23.

| 24. | Dlatego z uznaniem przyjmuje sukces pilotażowego programu partnerstwa między miastami i regionami z państw członkowskich UE a podobnymi jednostkami z Ukrainy (w ramach programu „U-LEAD with Europe”). Ten roczny program współpracy funkcjonujący pod auspicjami KR-u wspierał decentralizację Ukrainy i uwzględniał zwłaszcza poprawę zarządzania polityką gospodarczą, m.in. w takich obszarach jak energetyka, turystyka i rozwój obszarów wiejskich. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Proponuje, by w ramach wspierania dobrych rządów na poziomie lokalnym i regionalnym w państwach PW promować prace analityczne i eksperckie dotyczące rozwoju lokalnego i regionalnego, a także by rozwiązywać najbardziej krytyczne problemy i bariery rozwojowe zidentyfikowane na tym poziomie. Wspomniane prace eksperckie mogą być przygotowywane przez miejscowe instytucje społeczeństwa obywatelskiego (kuźnie idei) oraz inne ośrodki analityczne lub naukowe we współpracy z podobnymi instytucjami z państw członkowskich UE. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Ważnym elementem dobrych rządów na poziomie lokalnym i regionalnym w państwach PW jest wsparcie techniczne i organizacyjne dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, miejscowych mediów, a także stowarzyszeń samorządowych. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Innym ważnym elementem wspierania dobrych rządów jest poszanowanie praw mniejszości narodowych i włączanie ich do podejmowania decyzji oraz późniejszego ich wdrażania przez władze lokalne i regionalne. |
| --- | --- |

27.

Wspieranie rozwoju gospodarczego i społecznego

| 28. | Wspiera wszystkie inicjatywy zmierzające do rozwoju gospodarczego i społecznego w państwach PW, zwłaszcza na poziomie lokalnym i regionalnym. Dlatego z uznaniem przyjmuje pojawienie się w 2017 roku inicjatywy Unii Europejskiej: „Burmistrzowie na rzecz wzrostu gospodarczego”, (ang. Mayors for Economic Growth (M4EG)), która funkcjonuje w ramach PW. Ma ona m.in. umożliwić władzom lokalnym pobudzanie wzrostu gospodarczego, np. w wyniku wprowadzania zmian regulacyjnych, poprawę dostępu do finansowania, rozwoju infrastruktury, kapitału ludzkiego oraz umiejętności przyciągania inwestorów zewnętrznych. |
| --- | --- |

28.

| 29. | W nawiązaniu do poprzedniej opinii KR-u (CIVEX–VI/030) ponownie domaga się zapewnienia oficjalnych danych statystycznych wysokiej jakości w państwach PW na poziomie lokalnym i regionalnym w celu bardziej skutecznego i strategicznego zarządzania rozwojem społecznym i gospodarczym. Dostarczane statystyki powinny w jak największym stopniu uwzględniać aspekt i kryterium płci. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Zauważa, że brak takich danych statystycznych wysokiej jakości nie pozwala wiarygodnie oszacować potencjału gospodarczego poszczególnych regionów bądź jednostek samorządowych, ocenić skuteczność wdrażanych w nich projektów społeczno-gospodarczych, utrudnia ponadto walkę z korupcją i nie pozwala na wprowadzanie przejrzystości do życia społecznego. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Wspiera także wymianę doświadczeń oraz pomoc ekspercką ze strony państw członkowskich UE w zakresie strategicznego zarządzania lokalnym budżetem, bardziej efektywnego zarządzania usługami lokalnymi, wprowadzania budżetu partycypacyjnego kształtowanego przy udziale obywateli itp. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zaleca, by zapewnić silniejsze wsparcie inicjatywom mającym pobudzić w państwach PW przedsiębiorczość lokalną i regionalną, zwłaszcza wśród MŚP, jak również upowszechniać zasady przedsiębiorczości społecznej. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Zaleca ponadto wprowadzanie programów mających wspierać efektywność energetyczną oraz rozwój energetyki odnawialnej w państwach PW, przy uwzględnieniu potrzeby decentralizacji tych programów na poziomie lokalnym lub regionalnym. Dlatego z uznaniem przyjmuje inicjatywę pt. „Porozumienie Burmistrzów Wschodu” (ang. Covenant of Mayors East (CoM East)), która ma promować i wdrażać cele unijnej polityki energetycznej i klimatycznej w państwach PW. Ma ona zwłaszcza wspierać władze lokalne tych państw we wprowadzaniu zrównoważonej energetyki, zapewnianiu bezpieczeństwa dostaw energetycznych, jak również dostosowywaniu się do zmian klimatycznych. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Wspiera większe uczestnictwo państw PW w programach „Erasmus+”, „Kreatywna Europa”, COSME i „Horyzont 2020”, a także w kolejnych inicjatywach tego typu w ramach następnej wieloletniej perspektywy finansowej UE. Jednocześnie zachęca do stworzenia organizacyjnych preferencji dla udziału tych państw w tych programach, np. w ramach wspólnych konsorcjów tworzonych między podmiotami z krajów PW i państw członkowskich UE. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Zaleca upowszechnianie zasad dotyczących przejrzystości i przeciwdziałania korupcji w państwach PW w przypadku realizowania wspólnych programów między władzami lokalnymi i regionalnymi a miejscowymi podmiotami rynkowymi, w tym m.in. MŚP, jak również z inwestorami zagranicznymi. |
| --- | --- |

35.

Rozwój współpracy transgranicznej

| 36. | Inicjatywy współpracy transgranicznej są ważnym instrumentem mogącym przyczynić się do realizowania celów PW, w tym zwłaszcza współpracy między państwami PW a państwami członkowskimi UE oraz rozwoju lokalnego i regionalnego. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Dlatego z uznaniem przyjmuje rozwój programów terytorialnych PW (programy współpracy terytorialnej Partnerstwa Wschodniego, EaPTC), realizowanych z udziałem wybranych władz regionalnych i lokalnych w czterech parach krajów, tj. pomiędzy Armenią i Gruzją, Azerbejdżanem i Gruzją, Białorusią i Ukrainą oraz Mołdawią i Ukrainą. KR uznaje, że programy współpracy terytorialnej powinny być realizowane tak jak dotąd między państwami PW, jak również dodatkowo między obszarami przygranicznymi państw PW i państw członkowskich UE. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Celem współpracy transgranicznej powinny być: rozwój kontaktów międzyludzkich, wymiana kulturalna i młodzieżowa, wymiana doświadczeń w ramach społeczeństwa obywatelskiego i funkcjonowania mediów lokalnych, wymiana naukowa i ekspercka mająca wspierać decentralizację i rozwój lokalny oraz regionalny oraz lepsze funkcjonowanie administracji publicznej, wreszcie partnerstwa między władzami lokalnymi i regionalnymi. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Organizacja współpracy transgranicznej może być wzorowana na podobnych programach funkcjonujących w UE. W tym celu należy wykorzystać np. dobre praktyki programu Interreg, który od ponad dwóch dekad jest z sukcesem wdrażany na pograniczach krajów unijnych. |
| --- | --- |

39.

| 40. | W programach transgranicznych należy w szczególności zwrócić uwagę na aspekt ludzki tak, aby pogranicza w krajach PW, ale też granice z krajami unijnymi, stały się miejscem współpracy, a nierzadko też i pojednania. Małe projekty P2P (ang. people to people), które administracyjnie można byłoby wyodrębniać z większych programów, są w stanie przyciągnąć szerokie rzesze ludzi. Projekty P2P mają być maksymalnie odbiurokratyzowane i dostępne dla potencjalnych beneficjentów (szkół, szpitali, organizacji młodzieżowych, religijnych itp.) wskutek zmniejszenia wkładu własnego zainteresowanych stron. W odniesieniu do przyszłego rozwoju stałych struktur posiadających osobowość prawną można by również przeanalizować, czy możliwe byłoby powołanie swego rodzaju ugrupowania współpracy terytorialnej w ramach PW (podobnego do EUWT). |
| --- | --- |

40.

| 41. | Programy transgraniczne powinny koncentrować środki finansowe na wybranych władzach lokalnych i regionalnych PW i na tej podstawie gromadzić doświadczenia, funkcjonując na początku na zasadach pilotażowych. |
| --- | --- |

41.

Komunikacja

| 42. | Ważnym elementem pogłębiania współpracy między państwami PW, a także między nimi a państwami członkowskimi UE, powinien być rozwój sieci komunikacyjno-drogowych, kolejowych, telekomunikacyjnych itp. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Dlatego z uznaniem przyjmuje rozwój platformy inwestycyjnej dla krajów objętych polityką sąsiedztwa (ang. Neighbourhood Investment Platform, NIP), której działania są w części finansowane z Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR), a w części pozyskiwane z innych źródeł na zasadzie łączenia grantów i pożyczek (ang. blending). EFSD udziela również tym inwestycjom gwarancji finansowych. Do roku 2019 uruchomiono lub zaaprobowano w ramach NIP piętnaście projektów dla państw PW, finansowanych w wysokości 151 mln EUR, podczas gdy poziom mobilizacji wszystkich środków może wynieść nawet 1 800 mln EUR. Wiele z tych inwestycji przeznaczono na rozwój infrastruktury sieciowej, w tym transportowej. Niektóre spośród nich przeznaczone są na infrastrukturę lokalną w ramach komunalnego programu inwestycji infrastrukturalnych (ang. Municipal Infrastructure Investment Programme). |
| --- | --- |

43.

| 44. | Inicjatywy transportowe powinny być realizowane nie tylko w ramach funduszy UE bezpośrednio przeznaczonych na PW lub w ramach programów wykorzystujących łączenie instrumentów finansowania (ang. blending). Dlatego KR z zadowoleniem przyjmuje realizację w państwach PW inwestycji w ramach orientacyjnego planu działania w zakresie inwestycji w TEN-T oraz możliwość prowadzenia działań ze środków instrumentu „Łącząc Europę”. Zauważa, że niektóre z tych inwestycji mają także charakter lokalny i przyczyniają się do rozwoju linii komunikacyjnych w miastach i regionach PW. Należy zwiększyć możliwości korzystania z innych programów i środków inwestycyjnych UE, jak również uprościć możliwości dostępu państw PW do tych funduszy. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Aby skuteczniej osiągnąć cele PW, należy zwiększyć pułap finansowania europejskiego w kolejnej wieloletniej perspektywie finansowej po roku 2020. KR z uznaniem przyjmuje propozycję Komisji Europejskiej, aby zwiększyć o około 25 % środki finansowe na nowy instrument przeznaczony na działania zewnętrzne (Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej). Niemniej podkreśla konieczność porównywalnego zwiększenia środków na PW. Ponadto należy rozważyć możliwość wyodrębnienia specjalnych środków w ramach tego instrumentu, przeznaczonych na realizacje celów przez władze lokalne i regionalne PW oraz wykorzystywanych w ramach współpracy transgranicznej. |
| --- | --- |

45.

Bruksela, dnia 5 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/50 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/50

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – „Plan działania na rzecz zwalczania dezinformacji”

(2020/C 79/10)

| Sprawozdawca | : | Randel LÄNTS (EE/PES), członek rady miasta Viljandi |
| --- | --- | --- |
| Dokument źródłowy | : | Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan działania na rzecz zwalczania dezinformacji”
  JOIN(2018) 36 final |

Sprawozdawca

:

Randel LÄNTS (EE/PES), członek rady miasta Viljandi

Dokument źródłowy

:

Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan działania na rzecz zwalczania dezinformacji”

JOIN(2018) 36 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi

| 1. | Z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji Europejskiej mającą na celu przeciwdziałanie dezinformacji (1). Zwiększa ona świadomość tego problemu i ostrzega przed szkodliwym wpływem dezinformacji na procesy wyborcze i integralność instytucji demokratycznych. Odnotowuje z zadowoleniem, że przyjęte podejście do zwalczania dezinformacji uwzględnia udział wielu zainteresowanych stron, i zachęca rządy, społeczeństwo obywatelskie i sektor prywatny do angażowania się na bazie współpracy, edukacji i regulacji. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Potwierdza stanowisko wyrażone w opinii „Zwalczanie dezinformacji w internecie: podejście europejskie” (2). W szczególności pragnie podkreślić, że obywatele muszą lepiej orientować się w tym temacie i że świadomość tego problemu można rozbudzać m.in. na zajęciach lekcyjnych. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Odnotowuje z zadowoleniem, że kwestia dezinformacji, zarówno w odniesieniu do procesów w Unii Europejskiej, jak i rozwoju wydarzeń poza jej granicami, z udziałem podmiotów z Unii i spoza niej, jest jednym z priorytetów przyszłej Komisji Europejskiej. Oczekuje ścisłej współpracy z nowo utworzonym zespołem komisarzy europejskich, by uwzględnić w rozwiązywaniu tych kwestii doświadczenia i obawy władz szczebla niższego niż krajowy. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Wyraża zadowolenie w związku z rezolucją Parlamentu Europejskiego w sprawie ingerencji zewnętrznej w wybory i dezinformacji w krajowych i unijnych procesach demokratycznych i ponownie podkreśla potrzebę przyjęcia skoordynowanego, wielopoziomowego podejścia z udziałem wielu zainteresowanych stron w celu zwalczania tego zjawiska, przy uwzględnieniu perspektywy władz lokalnych i regionalnych. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Zauważa, że dezinformacja wymaga kompleksowego rozwiązania, jako problem osadzony w złożonych i szybkich zmianach społeczno-gospodarczych. Jest zdania, że władze lokalne i regionalne są predysponowane do wzięcia udziału w dyskusjach na temat zagrożeń związanych z dezinformacją oraz do inicjowania i koordynowania działań podejmowanych w odpowiedzi na te zagrożenia. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Podkreśla, że istnieją w pełni zorganizowane działania mające na celu rozpowszechnianie fałszywych informacji i że przeciwdziałanie im wymaga wspólnego i stałego zaangażowania ze strony instytucji, platform mediów społecznościowych i społeczeństwa obywatelskiego. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zauważa, że nowe sposoby zdobywania i rozpowszechniania informacji będą wymagały wzmocnienia pozycji obywateli, by mogli przeciwdziałać dezinformacji w internecie dzięki wiedzy, umiejętnościom cyfrowym i podejmowanym działaniom. Rozwój umiejętności korzystania z mediów wspiera kształtowanie krytycznego myślenia wśród obywateli i umożliwia im dogłębną analizę informacji i ich źródeł. Proces ten pozwala obywatelom dokonywać świadomych wyborów odnośnie do wykorzystywanych treści, zwłaszcza dzięki wzmocnieniu ich kompetencji społecznych. Na pilny charakter tej kwestii wskazuje fakt, że ponad połowa ludności państw członkowskich UE czerpie codzienne wiadomości z mediów społecznościowych. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Widzi jednak, że przyzwyczajenia i umiejętności użytkowników mediów w dalszym ciągu odpowiadają wiarygodności tradycyjnych mediów, która wynikała z odpowiedzialności redaktorów za publikacje prasowe. Świadomość, że przedsiębiorstwo, które zapewnia treści dziennikarskie, za prawdziwość publikowanych informacji odpowiada pod względem prawnym, ekonomicznym, a także jest związane zasadami etyki zawodowej oraz własną reputacją, gwarantowała nam do tej pory funkcjonowanie w wiarygodnej i konstruktywnej publicznej przestrzeni informacyjnej. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Tymczasem stwierdza, że redaktorzy i wiarygodność informacji rozpowszechnianych w nowych mediach podlegają jedynie słabej kontroli lub wręcz w ogóle nie są weryfikowani. Jednocześnie w ostatnich latach pojawiły się nowe sposoby uwiarygodniania nieprawdziwych informacji i przedstawiania ich w sposób jak najbardziej realistyczny. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Zwraca uwagę, że dotychczasowe doświadczenia z różnymi kwestiami i kampaniami dotyczącymi wychowania obywatelskiego pokazują, że podnoszenie świadomości obywateli i zmiana ich zachowań to długotrwały i złożony proces, polegający m.in. na rozwijaniu umiejętności w zakresie korzystania z mediów i zdobywania informacji. Wprawdzie przedstawiciele mediów, politycy i decydenci mogą wiele dyskutować o zalewie fałszywych informacji, jednak w ten sposób w bardzo ograniczonym stopniu wpływają na zmianę zachowań. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Przyznaje, że nie udało się dotychczas zawrzeć wszystkich tych elementów w programach wychowania obywatelskiego i pozwolić im przeniknąć do świadomości obywateli i ukształtować metody funkcjonowania nowych mediów. Aby długofalowo i trwale zmienić modele zachowania, należy postawić na edukację obywatelską i działania informacyjne. Poza systemem edukacji i rozwijaniem myślenia i działań obywatelskich niezwykle istotne jest również, aby prace w zakresie komunikacji były szeroko zakrojone i odpowiednio zaadresowane do grupy docelowej w preferowanych przez nią kanałach medialnych. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Podkreśla, że platformy mediów społecznościowych generują znaczne zyski w Unii Europejskiej, jednak same, jeśli chodzi o treść, nie oferują użytkownikom żadnej usługi w zakresie szybkiej pomocy. Komunikacja z platformami mediów społecznościowych prowadzona jest od przypadku do przypadku, na charakter indywidualny i okazjonalny. Brakuje ustandaryzowanych, szybkich i skutecznych działań przeciwko dezinformacji lub nawoływaniu do nienawiści. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Uważa, że dla zapewnienia wyważonej i opartej na dowodach publicznej przestrzeni informacyjnej istotne jest, aby platformy mediów społecznościowych, na których publikowane są płatne treści polityczne, stosowały jednolite wymogi dotyczące prawdziwości informacji. Jeżeli płatna wiadomość o treści politycznej nie spełnia tych wymogów, platforma mediów społecznościowych powinna być zobowiązana do jej usunięcia. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Jest zaniepokojony tym, że platformy mediów społecznościowych wciąż z powodzeniem mogą unikać przepisów, które by je zobowiązywały do wspierania użytkowników w zakresie publikowanych treści i do rozwiązywania ich problemów w czasie rzeczywistym oraz w języku danego państwa członkowskiego. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Jest zaniepokojony tym, że pojedynczy użytkownicy często nie mają niezbędnych umiejętności ani wiedzy, jak należy reagować na fałszywe informacje lub w jaki sposób zachowywać się, gdy oni sami lub ich bliscy stają się ofiarami fałszywych informacji lub mowy nienawiści. Zwłaszcza w mniejszych gminach nadal brakuje niezbędnego doświadczenia i wiedzy o tym, jak w sytuacji kryzysowej zachowywać się wobec globalnych mediów społecznościowych. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Niestety problem zaostrza dodatkowo fakt, że przedstawiciele mediów społecznościowych mogą nie rozumieć kontekstu kulturowego i lokalnej specyfiki oraz że komunikacja odbywa się głównie w języku angielskim i pochlania mnóstwo czasu. W przypadku rozprzestrzeniania się dezinformacji trzeba działać szybko, tymczasem dotąd media społecznościowe grają na zwłokę i nie postępują w sposób przejrzysty. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Ubolewa, że władze lokalne, choć są najlepiej poinformowane o lokalnym wydarzeniach, przy zwalczaniu dezinformacji odgrywają drugorzędną rolę i niejednokrotnie brakuje im wiedzy, umiejętności i zasobów. Ponadto walka z dezinformacją, w przeciwieństwie do usług socjalnych, edukacji i opieki społecznej, nie należy do typowych kompetencji władz regionalnych i lokalnych. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Niemniej uważa, że w walce z dezinformacją władze lokalne i regionalne mają wiele do zaoferowania. Poprzez bardziej otwartą i przejrzystą organizację swojej pracy oraz dialogi obywatelskie i debaty publiczne na żywo i w internecie mogą one pomóc obywatelom rozróżniać między prawdziwymi informacjami a dezinformacją. Powinny one przy tym współpracować z lokalnymi i regionalnymi dziennikarzami, środowiskiem akademickim i ośrodkami analitycznymi, społeczeństwem obywatelskim, władzami krajowymi, organami i instytucjami UE, aktywistami i komentatorami politycznymi. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Zwraca uwagę, że zwalczanie dezinformacji i ściganie jej rozprzestrzeniania wymaga jednak specjalnych umiejętności i narzędzi, którymi przeciętny urzędnik czy specjalista w samorządzie regionalnym lub lokalnym obecnie jeszcze nie dysponuje. Niedostatki w zakresie umiejętności i wiedzy oraz brak doświadczenia to istotne strategiczne przeszkody utrudniające skuteczne wykrywanie dezinformacji i zapobieganie jej rozpowszechnianiu. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Przypomina, że znaczenie publicznej przestrzeni informacyjnej i szybkość rozpowszechniania informacji mają znaczny wpływ na procesy polityczne i nastroje społeczne. Dlatego też trzeba pilnie zwiększyć zdolności zwalczania dezinformacji na poziomie władz regionalnych i innych lokalnych podmiotów. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Podkreśla, że walka z rozprzestrzenianiem się dezinformacji nie może być kontrolowaniem poglądów lub cenzurą. Nie może nawet stwarzać wrażenia cenzury. Ewentualne rozpowszechnianie dezinformacji musi być systematycznie i stale monitorowanie w okresie poprzedzającym wybory, w trakcie kryzysów i szybko zachodzących przemian społecznych – ale nie cały czas. Zapobieganie dezinformacji nie może być równoznaczne z ograniczeniem wolności wypowiedzi czy kontrolowaniem poglądów politycznych. Nie może też prowadzić do stworzenia społeczeństwa nadzoru, lecz jest raczej warunkiem istnienia wolności poglądów i swobody kształtowania opinii. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Podkreśla, że zwalczanie dezinformacji musi odbywać się na całkowicie przejrzystych warunkach, a obywatele muszą mieć możliwość otrzymywania obszernych informacji i np. być na bieżąco, jeśli chodzi o ochronę danych, przetwarzanie danych osobowych i aspekty finansowe. Przy braku wystarczającej przejrzystości istnieje duże ryzyko, że środki na rzecz zwalczania dezinformacji same staną się celem wrogich ataków informacyjnych. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Uważa, że media regionalne i lokalne i społeczeństwo obywatelskie muszą być w jak największym stopniu zaangażowane w zwalczanie dezinformacji. Dziennikarze, dzięki swej pracy i doświadczeniu, wypracowali nawyk rozpoznawania nieprawdziwych informacji, mają większą świadomość problemu dezinformacji i są pod tym względem bardziej uważni niż inni użytkownicy, którzy nie poruszają się codziennie w przestrzeni informacji. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Zwraca uwagę, że poprzez udostępnienie zasobów finansowych, rozwój współpracy i zwiększenie know-how należy wspierać różnorodne inicjatywy dotyczące weryfikowania informacji przez dziennikarzy i społeczeństwo obywatelskie, rozwiewania mitów i rozpowszechniania rzetelnych informacji. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Trzeba zaangażować podmioty społeczeństwa obywatelskiego, w tym na szczeblu lokalnym i regionalnym, w tworzenie sieci weryfikatorów informacji, gdyż zwiększy to przejrzystość i zapewni rzetelną wiedzę o warunkach lokalnych. Z gospodarki dzielenia można by przejąć tzw. zasadę wiarygodności, co oznacza, że weryfikatorzy byliby wynagradzani zgodnie z intensywnością i dokładnością ich działalności, w celu zwiększenia liczby zaangażowanych osób. W takim systemie społeczność weryfikatorów regulowałaby swoje własne prace i zapewniałaby własne standardy poprzez wzajemną ocenę. Jednocześnie należy dalej rozwijać sieci i narzędzia instytucjonalne na szczeblu krajowym i europejskim. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Stwierdza, że szkolenie i uświadamianie przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego wzmocni sieć przeciwdziałania rozprzestrzenianiu fałszywych informacji i zmniejszy ryzyko wprowadzenia instytucjonalnej cenzury czy prób ograniczenia wolności wypowiedzi. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Podkreśla, że zwalczanie dezinformacji ułatwiłyby ponadto publicznie dostępne narzędzia technologiczne umożliwiające odpowiednio wczesne i prostsze wykrywanie masowych kampanii dezinformacyjnych. Odpowiednie algorytmy monitorowania działalności w mediach społecznościowych mogłyby być dalej rozwijane w celu identyfikacji zakrojonych na szeroką skalę kampanii dezinformacyjnych oraz, w razie wykrycia poważnych przypadków, podjęcia odpowiednich działań. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Podkreśla, że niezbędna jest sprawna i skuteczna wymiana informacji i doświadczeń w zakresie przeciwdziałania dezinformacji. Poprzez analizę doświadczeń w społecznościach regionalnych i lokalnych oraz analizę konkretnych przypadków rozpowszechniania fałszywych informacji można zidentyfikować podobieństwa, wzorce, błędy i czynniki powodzenia. UE powinna zatem wspierać wymianę doświadczeń i wzajemne uczenie się władz lokalnych i regionalnych – zarówno finansowo, jak i poprzez udostępnienie im swoich sieci kontaktów. |
| --- | --- |

28.

Propozycje

| 29. | Sugeruje, by poprzez zalecenia polityczne lub środki regulacyjne konsekwentnie skłaniać platformy mediów społecznościowych do lepszego informowania użytkowników o problemie dezinformacji i do wyjaśniania, na czym polega krytyczna weryfikacja źródła informacji. W okresie poprzedzającym wybory lub referenda, a także w czasie kryzysu, w mediach społecznościowych można by publikować treści wyjaśniające konkretny kontekst i ostrzegające użytkowników o źródłach dezinformacji Zauważa w tym kontekście, że wczesna analiza ostatniej kampanii wyborczej do Parlamentu Europejskiego wskazuje na to, że wiele platform dostarczało informacji ostrzegających użytkowników o konkretnej sytuacji, co pomogło ograniczyć wpływ wszelkich działań dezinformacyjnych. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Uważa, że poprzez zalecenia polityczne lub środki regulacyjne trzeba konsekwentnie skłaniać, w razie potrzeby, platformy mediów społecznościowych do wnoszenia większego niż dotychczas wkładu w rozwój kompleksowych sieci weryfikatorów informacji, co prawdopodobnie będzie wymagało pewnego systemu wynagrodzeń opartego na dochodach generowanych przez nowe środki przekazu. Uważa, że kluczowe znaczenie ma również promowanie na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym wiarygodnych operatorów mediów, wśród których podmioty świadczące usługi publiczne odgrywają szczególnie istotną rolę i nadal będą to czynić w przyszłości. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Zaleca przyjęcie środków regulacyjnych mających na celu zidentyfikowanie kampanii rozpowszechniających fałszywe informacje i ich wyeliminowanie, również we współpracy z platformami mediów społecznościowych i poprzez publikowanie sprawozdań na ten temat. Wprowadzenie jednolitych standardów dotyczących sprawozdawczości na temat zwalczania fałszywych informacji umożliwiłoby długofalowe monitorowanie działalności platform mediów społecznościowych oraz, w stosownych przypadkach, monitorowanie ich przez niezależne podmioty trzecie i uzyskanie w ten sposób bardziej kompleksowego obrazu skali problemów związanych z szerzeniem fałszywych informacji. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Zaleca opracowanie ogólnoeuropejskich ram prawnych, które zobowiążą globalne platformy mediów społecznościowych do utworzenia w każdym państwie członkowskim punktu informacyjnego i punktu kontaktowego, które zapewniałyby obsługę w języku danego państwa. Każdy obywatel, przedstawiciel samorządu i każdy przedstawiciel organizacji pozarządowej – jako użytkownik – powinien mieć możliwość łatwego zwrócenia się do takich punktów informacyjnych, które w całej UE powinny funkcjonować na podobnych zasadach. Zapewnienie takiego wsparcia w języku ojczystym użytkownika oraz fizycznej obecności punktu informacyjnego w znacznym stopniu ułatwiłoby walkę z fałszywymi informacjami oraz wzmocniło prawa obywateli. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Zaleca platformom mediów społecznościowych, by poprzez kompleksowe rozwiązania umożliwiły obywatelom zgłaszanie w razie potrzeby i bez większych trudności fałszywych informacji oraz by sygnalizowały próby rozprzestrzeniania takich informacji. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Wzywa, by rozważyć wsparcie finansowe dla władz regionalnych i lokalnych i stowarzyszeń obywateli w całej Europie, które miałoby na celu zwiększenia zdolności do wykrywania dezinformacji, walki z rozprzestrzenianiem fałszywych informacji i do współpracy transgranicznej między organami publicznymi a stowarzyszeniami obywateli. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Aby zaoferować nauczanie za pośrednictwem instytucji edukacyjnych i władz lokalnych zachęcające do krytycznego myślenia w walce z dezinformacją, zaleca udostępnienie za pośrednictwem sieci weryfikatorów wytycznych dotyczących postępowania z dezinformacją. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Stwierdza, że konieczne jest rozwinięcie w najmłodszych zdolności analizy faktów, krytycznego myślenia i zdrowego rozsądku, by mogli rozszyfrowywać i weryfikować otrzymane informacje, i uważa, że dlatego też należy promować działania uświadamiające (debaty, dialogi itd.) w placówkach edukacyjnych i szkoleniowych w celu zwalczania dezinformacji. |
| --- | --- |

36.

Bruksela, dnia 5 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów „Plan działania na rzecz zwalczania dezinformacji”.

1

(2)  Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – „Zwalczanie dezinformacji w internecie: podejście europejskie”.

2

---

| 10.3.2020 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | C 79/54 |
| --- | --- | --- | --- |

10.3.2020

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

C 79/54

---

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Sprawozdanie Komisji Europejskiej dotyczące polityki konkurencji za rok 2018

(2020/C 79/11)

| Sprawozdawca | : | Dominique LÉVÊQUE (FR/PES), mer Aÿ-en-Champagne |
| --- | --- | --- |
| Dokument źródłowy | : | Sprawozdanie Komisji Europejskiej dotyczące polityki konkurencji za rok 2018
  COM(2019) 339 final |

Sprawozdawca

:

Dominique LÉVÊQUE (FR/PES), mer Aÿ-en-Champagne

Dokument źródłowy

:

Sprawozdanie Komisji Europejskiej dotyczące polityki konkurencji za rok 2018

COM(2019) 339 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

| 1. | Uważa, że niezakłócona i skuteczna polityka konkurencji jest zasadniczym fundamentem projektu europejskiego. Nie jest jednak celem samym w sobie, lecz instrumentem wdrażania rynku wewnętrznego niezbędnym do osiągnięcia celów UE określonych w art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), który opiera się w szczególności na strategicznych ramach celów zrównoważonego rozwoju, społecznej gospodarce rynkowej i postępie społecznym. Wdrażanie polityki konkurencji musi być również spójne z innymi politykami Unii (art. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)) oraz zgodne z przekrojowymi wymogami w zakresie zatrudnienia, środowiska i ochrony konsumentów określonymi w art. 9, 11 i 12 TFUE. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Przypomina, że art. 3 TFUE przyznaje Unii Europejskiej (UE) wyłączną kompetencję w zakresie ustanawiania reguł konkurencji, a Komisja ma bezpośrednie uprawnienia wykonawcze. W związku z tym mechanizmy prawne mające zapewnić zgodność z zasadą pomocniczości nie mają zastosowania do polityki konkurencji (art. 5 TUE). Ta wyłączna kompetencja nie zwalnia jednak Komisji z obowiązku prowadzenia stałego dialogu i odpowiedniego uwzględniania stron w ramach przygotowywania i oceny przepisów w zakresie konkurencji z organami publicznymi państw członkowskich na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, a także z krajowymi organami ochrony konkurencji, Parlamentem Europejskim, Europejskim Komitetem Regionów (KR), Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym i społeczeństwem obywatelskim, a zwłaszcza ze stowarzyszeniami konsumentów. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Przyjmuje z zadowoleniem sprawozdanie roczne dotyczące polityki konkurencji za rok 2018, ale stwierdza, że zawiera ono przede wszystkim główne decyzje Komisji podjęte w 2018 r. oraz zmiany legislacyjne w dziedzinie konkurencji i nie określa przyszłych ścieżek reformy. Tymczasem wytyczne polityczne na następną kadencję Komisji Europejskiej w latach 2019–2024, przedstawione przez jej nowo wybraną przewodniczącą w dniu 16 lipca, obejmują reformy europejskiej polityki konkurencji, związane zwłaszcza z Europejskim Zielonym Ładem, jak również nowe regulacje dotyczące usług cyfrowych oraz utworzenie funduszu publiczno-prywatnego specjalizującego się w pierwszych ofertach publicznych MŚP. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Wyraża głębokie ubolewanie, że umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej z dnia 17 października 2019 r. nie zawiera już wiążących środków gwarantujących przyszłe dostosowanie się Zjednoczonego Królestwa do unijnych standardów w dziedzinie pomocy państwa, konkurencji i istotnych kwestii podatkowych. Niewiążące i niekonkretne zobowiązanie Zjednoczonego Królestwa do utrzymania równych warunków dla wszystkich dzięki „wspólnym wysokim standardom” w tych obszarach, wymienionych w deklaracji politycznej towarzyszącej umowie, nie zapewnia obywatelom, pracownikom i przedsiębiorstwom w Zjednoczonym Królestwie wystarczającej ochrony. |
| --- | --- |

4.

Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej

| 5. | Podkreśla, że Zjednoczone Królestwo będzie nadal podlegać regułom konkurencji UE co najmniej do dnia wystąpienia z Unii Europejskiej. Może się zdarzyć, że dochodzenia rozpoczęte przed tą datą zostaną zakończone dopiero po upływie tego terminu, niemniej ich wyniki nadal trzeba będzie wdrożyć. W tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje wyjaśnienia złożone przez Komisję w jej zawiadomieniu z dnia 25 marca 2019 r. w sprawie konsekwencji wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE dla unijnego prawa konkurencji (1). Ubolewa jednak, że zawiadomienie dotyczy wyłącznie zachowań antykonkurencyjnych i kontroli łączenia przedsiębiorstw. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Uważa, że w razie wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE konieczna będzie czujność także w przypadku niedotrzymania przez rząd Zjednoczonego Królestwa zobowiązania do dalszego monitorowania pomocy państwa poprzez utrzymanie wspólnych ram regulacyjnych z UE. Ponownie wzywa do rozważenia możliwości wprowadzenia środków tymczasowych w celu dostosowania przepisów (tj. złagodzenia lub zawieszenia) dotyczących pomocy państwa na niektórych obszarach geograficznych i w obrębie określonych sektorów gospodarki, które szczególnie dotkliwie odczułyby skutki wystąpienia Zjednoczonego Królestwa, zwłaszcza jeśli nastąpi to poza negocjowanymi ramami (scenariusz braku porozumienia). Powinno to doprowadzić do rozszerzenia ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych. |
| --- | --- |

6.

Polityka konkurencji i strategia przemysłowa UE

| 7. | Przypomina, że Rada wezwała Komisję do „przedstawienia do końca 2019 r. długoterminowej wizji przyszłości przemysłu UE, wraz z konkretnymi środkami wykonawczymi”. KR stwierdził już w tym kontekście, „że strategia przemysłowa UE powinna również obejmować szczegółowy i oparty na dowodach przegląd unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa i kontroli połączeń w celu zapewnienia równych warunków działania na szczeblu międzynarodowym, zgodnie ze światową polityką handlową i umową wielostronną. Jednocześnie strategia ta powinna obejmować także potencjał inwestycyjny i innowacyjny w zakresie pomocy państwa lub operacji połączeń” (2). KR uważa, że parametry tego potencjału obejmują możliwość tworzenia lub utrzymania miejsc pracy w unijnym przemyśle, w szczególności poprzez udział w przekształcaniu sektorów przemysłowych znajdujących się w trudnej sytuacji oraz w produkcji strategicznych komponentów dla przemysłu europejskiego. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Sugeruje zmianę metody monitorowania pomocy na badania i rozwój oraz innowacje (RDI) poprzez ograniczenie do minimum kontroli ex ante wykonywanej przez Komisję, skrócenie terminów na zbadanie takiej pomocy oraz uproszczenie mechanizmu wdrażania ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projektów IPCEI) (3). Tego rodzaju zmiana powinna ułatwić realizację projektów IPCEI, z których tylko jeden został zrealizowany (w obszarze mikroelektroniki) na kwotę 1,75 mld EUR. Natomiast w maju br. przedłożono Komisji projekt IPCEI dotyczący zaprojektowania i produkcji ogniw i modułów baterii nowej generacji, w który zainwestowano 6 mld EUR, z czego 1,2 mld EUR pochodziło z pomocy publicznej. |
| --- | --- |

8.

Pomoc państwa – uwagi ogólne

| 9. | Wyraża zadowolenie, że proces modernizacji kontroli pomocy państwa rozpoczęty w 2014 r. umożliwił zwiększenie liczby wyłączeń, przy czym podstawą wdrożenia ponad 96 % nowych środków pomocy od 2015 r. jest ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych. Ponadto dzięki wspomnianemu procesowi modernizacji kontrola pomocy państwa skupiła się na kwestiach najważniejszych. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Podkreśla, że rozwój platformy informatycznej „Moduł dotyczący przejrzystości przyznawania pomocy państwa” (4), która umożliwia przekazywanie i publikowanie danych dotyczących pomocy państwa przekraczającej 500 000 EUR, ma duże znaczenie dla zapewnienia przejrzystości. Odnotowuje, że do końca 2018 r. 25 państw członkowskich opublikowało informacje dotyczące ponad 43 000 przypadków przyznania pomocy. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Ponownie wyraża przekonanie, że przyjęty przez Komisję w 2016 r. komunikat w sprawie pomocy państwa jest dla władz publicznych podstawą do lepszego zrozumienia tej złożonej kwestii. Niemniej wzywa Komisję do jego aktualizacji w świetle rozwoju jej praktyki decyzyjnej i orzecznictwa europejskiego, zwłaszcza w zakresie selektywności. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Wzywa Komisję do podniesienia pułapu pomocy de minimis z 200 tys. EUR do 500 tys. EUR w okresie trzech lat budżetowych, zważywszy że pułap ten został wyznaczony w 2006 r. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Zaznacza, że w 2018 r. Komisja zainicjowała ocenę adekwatności przepisów w dziedzinie pomocy państwa, po której powinna przedstawić na początku 2020 r. serię wniosków dotyczących przeglądu tych przepisów. Nalega zatem, aby KR był w pełni i o czasie zaangażowany w analizę wniosków dotyczących tych aktów prawnych, które są najściślej związane z kompetencjami władz lokalnych i regionalnych oraz z zakresem ich działań na płaszczyźnie politycznej, gospodarczej i społecznej. Mowa tu o: ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń grupowych; rozporządzeniu w sprawie pomocy de minimis; wytycznych dotyczących pomocy państwa dla regionów; zasadach ramowych dotyczących pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną (BRI); komunikacie dotyczącym pomocy państwa na wspieranie realizacji ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projektów IPCEI); wytycznych dotyczących finansowania ryzyka; wytycznych dotyczących pomocy państwa dla portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych; wytycznych dotyczących pomocy w zakresie ochrony środowiska i energii; wytycznych dotyczących pomocy udzielanej w celu ratowania i restrukturyzacji przedsiębiorstw oraz wytycznych dotyczących sektora kolejowego. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Przyjmuje do wiadomości konsultacje publiczne, które odbyły się w dniach 6 czerwca – 27 września 2019 r. w sprawie wniosku dotyczącego zmiany ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych, przedłożonego w kontekście następnych wieloletnich ram finansowych (WRF) i zmierzającego do wskazania jak najprostszego i najskuteczniejszego sposobu połączenia finansowania krajowego i finansowania z budżetu UE. Przyjmuje ze szczególnym zadowoleniem propozycję rozszerzenia obecnego wyłączenia grupowego – ograniczonego do pomocy udzielanej MŚP – na duże przedsiębiorstwa bez wymogu zgłoszenia (art. 20). Odnosi się również pozytywnie do tego, że ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych może przewidywać uproszczone wyłączenie grupowe w przypadku bardzo małych kwot pomocy udzielanej na projekty europejskiej współpracy terytorialnej (do 20 000 EUR na przedsiębiorstwo i projekt) (art. 20a). Popiera wreszcie zwiększenie dla MŚP limitu intensywności pomocy do 80 %. Niemniej zwraca uwagę na dwie dodatkowe kwestie:






  (i) | należy konieczne wyjaśnić, że wykorzystanie zasobów własnych przez instytucje publiczne uczestniczące w projektach nie jest uznawane za wkład publiczny przy obliczaniu maksymalnego poziomu intensywności pomocy; i |
| --- | --- | --- |

14.

(i)

należy konieczne wyjaśnić, że wykorzystanie zasobów własnych przez instytucje publiczne uczestniczące w projektach nie jest uznawane za wkład publiczny przy obliczaniu maksymalnego poziomu intensywności pomocy; i

| (ii) | należy potwierdzić, że pomoc przyznawana na mocy art. 20a nie wchodzi w zakres obowiązków sprawozdawczych (art. 11) i kontrolnych (art. 12) określonych w ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń grupowych i nie nakłada żadnego wymogu informacyjnego na strony trzecie. |
| --- | --- |

(ii)

należy potwierdzić, że pomoc przyznawana na mocy art. 20a nie wchodzi w zakres obowiązków sprawozdawczych (art. 11) i kontrolnych (art. 12) określonych w ogólnym rozporządzeniu w sprawie wyłączeń grupowych i nie nakłada żadnego wymogu informacyjnego na strony trzecie.

| 15. | Przyjmuje do wiadomości komunikat Komisji w sprawie odzyskiwania pomocy państwa niezgodnej z prawem i z rynkiem wewnętrznym, opublikowany w dniu 22 lipca 2019 r. (5), który stanowi część wykonania rozporządzenia Rady (UE) 2015/1589 z dnia 13 lipca 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (6). Omawiany komunikat nie przewiduje w tych ramach prawnych ulg dla beneficjentów pomocy państwa, zwłaszcza pomocy państwa de minimis. W istocie okres przedawnienia dotyczący pomocy de minimis wynoszący dziesięć lat nie ulega zmniejszeniu, mimo że w rzeczywistości termin ten jest znacznie dłuższy ze względu na czynności proceduralne skutkujące zawieszeniem postępowania. Komisja nie zgodziła się również, by odstąpić od odzyskania pomocy, jeśli doprowadziła do powstania uzasadnionych oczekiwań, jeśli informacje niezbędne do odzyskania pomocy nie są dostępne lub jeśli decyzja sądu krajowego dotycząca istnienia pomocy stała się ostateczna. Ponadto Komisja uważa, że jeżeli nie można odzyskać od beneficjenta kwoty pomocy, to nie tylko należy nakazać jego upadłość, ale nie można także zezwolić na żadną restrukturyzację ani tymczasową kontynuację jego działalności bez uprzedniego odzyskania całkowitej kwoty pomocy. Takie podejście jest trudne do pogodzenia z celem krajowych i europejskich postępowań upadłościowych. Chociaż procedury odzyskiwania pomocy państwa mają na celu usunięcie z mocą wsteczną zakłócającego wpływu pomocy niezgodnej z prawem, to restrukturyzacja spółek na mocy prawa upadłościowego uwzględnia również inne cele, takie jak np. utrzymanie zatrudnienia. KR apeluje zatem do Komisji, by rozważyła przedstawienie wniosku zmieniającego rozporządzenie (UE) 2015/289. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Podkreśla, że ramy pomocy państwa w sektorze bankowym nie zmieniły się od sierpnia 2013 r. (7), chociaż kontekst gospodarczy uległ gruntownej przemianie. W związku z tym nasuwa się pytanie, czy wstępny warunek, by ewentualna pomoc przyczyniała się do „zaradzenia poważnym zaburzeniom w gospodarce państwa członkowskiego” (art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE) jest wciąż aktualny. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Przyjmuje z zadowoleniem wyrok Sądu Unii Europejskiej z dnia 24 września 2019 r. w sprawach połączonych T-755/15 i T-759/15 na temat ważności decyzji Komisji Europejskiej z 2015 r. w sprawie pomocy przyznanej przez Luksemburg przedsiębiorstwu Fiat Chrysler Finance Europe. Wyrok potwierdza, że selektywna korzyść wynikająca z interpretacji indywidualnej prawa podatkowego może stanowić pomoc państwa niezgodną z prawem i rynkiem wewnętrznym oraz że badanie przez Komisję interpretacji indywidualnej prawa podatkowego pod kątem zasad pomocy państwa nie stanowi harmonizacji podatkowej. Jednocześnie podkreśla, że zgodnie z orzeczeniem Sądu z dnia 15 listopada 2011 r. w sprawach połączonych C-106/09 i C-107/09 P „do kompetencji państw członkowskich [...] należy określanie podstaw opodatkowania oraz rozkładanie obciążenia podatkowego między różne czynniki produkcji i różne sektory gospodarki”. |
| --- | --- |

17.

Pomoc państwa na usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym

| 18. | Przypomina, że jeśli chodzi o stosowanie unijnych zasad pomocy państwa do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, to Traktaty przyznają państwom członkowskim szerokie uprawnienia dyskrecjonalne w określaniu tych usług. Należy także przestrzegać zasad samorządności lokalnej i regionalnej, spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz neutralności w odniesieniu do systemu prawa własności w państwach członkowskich, zagwarantowanych w art. 3 TUE oraz w art. 14, 106 i 345 TFUE i w załączonym do niego protokole nr 26. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Podkreśla znaczenie, jakie dla usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w dziedzinie mieszkań socjalnych ma wyrok Sądu z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie odwołania złożonego przez niderlandzkie przedsiębiorstwa zajmujące się mieszkalnictwem socjalnym (8). Z jednej strony wyrok precyzuje, że aby wyłączyć usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym w zakresie mieszkań socjalnych z zakresu stosowania reguł konkurencji, państwa członkowskie mają obowiązek wykazać, że zakres tych usług jest konieczny i współmierny do rzeczywistego zapotrzebowania na usługę publiczną w zakresie dostępu do lokali mieszkalnych. Z drugiej strony wyrok ogranicza rolę Komisji, gdyż stypuluje, że może ona jedynie skontrolować oczywisty błąd. Definicja usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym w zakresie mieszkalnictwa zawiera oczywisty błąd, jeżeli jest nieprecyzyjna, gdyż przewiduje, że mieszkania będą w pierwszej kolejności wynajmowane osobom mającym trudności ze znalezieniem odpowiedniego mieszkania, bez zdefiniowania grupy docelowej. |
| --- | --- |

19.

| 20. | W związku z tym ponownie apeluje (9) o wyjaśnienie zakresu stosowania decyzji Komisji z dnia 20 grudnia 2011 r. w odniesieniu do mieszkalnictwa socjalnego. Aby uwzględnić alarmujące realia mieszkaniowe sporej części ludności o niskich czy nawet średnich dochodach i różne sytuacje na lokalnych rynkach nieruchomości, a także aby przestrzegać przyznanego państwom członkowskim zakresu uznaniowości przy określaniu usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, zgodnie z zasadą pomocniczości decyzja powinna się stosować do oferty mieszkań socjalnych dla specyficznych grup, których potrzeby mieszkaniowe nie mogą zostać zaspokojone w warunkach rynkowych, szczególnie ze względu na ograniczenia związane z ich wypłacalnością lub inne problemy. Właściwe organy państw członkowskich powinny określić dokładny charakter tych potrzeb na podstawie odpowiednich i przejrzystych kryteriów. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Odnotowuje, że w dniu 7 grudnia 2018 r. Komisja zatwierdziła przedłużenie do dnia 31 grudnia 2020 r. okresu stosowania rozporządzenia dotyczącego pomocy de minimis w odniesieniu do przedsiębiorstw świadczących usługi w ogólnym interesie gospodarczym. Komitet przypomina w tym względzie, że już wcześniej apelował o:






  — | podniesienie progów de minimis stosujących się do pomocy państwa w odniesieniu do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (poza środkami wyrównawczymi w wysokości do 500 000 EUR w dowolnym okresie trzech lat podatkowych), |
| --- | --- | --- |

21.

—

podniesienie progów de minimis stosujących się do pomocy państwa w odniesieniu do usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (poza środkami wyrównawczymi w wysokości do 500 000 EUR w dowolnym okresie trzech lat podatkowych),

| — | dokonanie przeglądu definicji rozsądnego zysku w ramach usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, zwłaszcza by uwzględnić, że zyski te są często reinwestowane w usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, między innymi poprzez zachęty lub podniesienie uznawanego poziomu rozsądnego zysku. |
| --- | --- |

—

dokonanie przeglądu definicji rozsądnego zysku w ramach usługi świadczonej w ogólnym interesie gospodarczym, zwłaszcza by uwzględnić, że zyski te są często reinwestowane w usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym, między innymi poprzez zachęty lub podniesienie uznawanego poziomu rozsądnego zysku.

Pomoc państwa w dziedzinie transformacji ekologicznej i energetycznej

| 22. | Podkreśla, ze ważne jest, by polityka Komisji w zakresie pomocy na ochronę środowiska i energię była w pełni zgodna z wdrażaniem porozumienia paryskiego w ramach UNFCCC, by propagowała zrównoważoną energię w formie energii odnawialnej i wspierała wysiłki na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej, przeciwdziałała ubóstwu energetycznemu, zapewniała dostawy energii i wzmacniała spójność terytorialną. Wzywa zatem do zniesienia pomocy państwa na wydobycie paliw kopalnych. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Zwraca uwagę członków Europejskiego Komitetu Regionów i ogólnie przedstawicieli władz lokalnych i regionalnych na toczące się obecnie konsultacje (do 6 listopada 2019 r.) w sprawie oceny przepisów dotyczących dotacji publicznych na usługi opieki zdrowotnej i usług socjalnych świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (10) i ma nadzieję, że na podstawie istniejących doświadczeń uzyskane zostaną znaczące informacje zwrotne. Przywołuje trudności samorządów terytorialnych, by określić w kontekście mieszkalnictwa socjalnego kryterium osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, a także by określić metodę obliczania nadmiernej rekompensaty. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Odnotowuje rozpoczęty w dniu 20 grudnia 2018 r. przegląd wytycznych w sprawie niektórych środków pomocy państwa w kontekście systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. |
| --- | --- |

24.

| 25. | W kontekście zbliżającego się przeglądu wytycznych w sprawie pomocy państwa w zakresie ochrony środowiska i energii:






  — | domaga się, by pomoc państwa na rzecz biomasy i biometanu podlegała gwarancjom pochodzenia, |
| --- | --- | --- |

25.

—

domaga się, by pomoc państwa na rzecz biomasy i biometanu podlegała gwarancjom pochodzenia,

| — | zaleca wprowadzenie przepisów dotyczących magazynowania energii odnawialnej i jej prosumpcji oraz zapewnienia spójności ze zmienioną dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii (w szczególności z jej art. 21 i 22), |
| --- | --- |

—

zaleca wprowadzenie przepisów dotyczących magazynowania energii odnawialnej i jej prosumpcji oraz zapewnienia spójności ze zmienioną dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii (w szczególności z jej art. 21 i 22),

| — | wzywa do powiązania przyznania pomocy z obowiązkiem przejrzystości, czyli jasnym określeniem w fakturach kosztów przenoszonych na konsumentów (zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (11) w sprawie rynku energii), |
| --- | --- |

—

wzywa do powiązania przyznania pomocy z obowiązkiem przejrzystości, czyli jasnym określeniem w fakturach kosztów przenoszonych na konsumentów (zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 (11) w sprawie rynku energii),

| — | proponuje zmienić pkt 220 wytycznych, by zobowiązać państwa członkowskie do wykazania, że nadają priorytet alternatywnym sposobom osiągnięcia celu dotyczącego stopniowego wycofywania dotacji szkodliwych dla środowiska lub gospodarki. Te alternatywne sposoby obejmują nadanie pierwszeństwa zarządzaniu popytem, działania w zakresie efektywności energetycznej, zwiększanie przepustowości połączeń wzajemnych i otwarcie systemu na energię ze źródeł odnawialnych (12). |
| --- | --- |

—

proponuje zmienić pkt 220 wytycznych, by zobowiązać państwa członkowskie do wykazania, że nadają priorytet alternatywnym sposobom osiągnięcia celu dotyczącego stopniowego wycofywania dotacji szkodliwych dla środowiska lub gospodarki. Te alternatywne sposoby obejmują nadanie pierwszeństwa zarządzaniu popytem, działania w zakresie efektywności energetycznej, zwiększanie przepustowości połączeń wzajemnych i otwarcie systemu na energię ze źródeł odnawialnych (12).

| 26. | Wnosi do Komisji o sprawdzenie, czy zwolnienie z podatku od paliwa lotniczego nie stanowi zakłócenia konkurencji z korzyścią dla sektora lotnictwa w oparciu o błędną interpretację konwencji z Chicago w sprawie międzynarodowego lotnictwa cywilnego (z 1944 r.), w której stwierdza się, że w przypadku lotu międzynarodowego paliwo znajdujące się w zbiornikach statku powietrznego nie może zostać opodatkowane po wylądowaniu w danym kraju, ale nie wspomina się nic o opodatkowaniu w momencie zaopatrywania statków powietrznych w paliwo. W związku z tym dane państwo mogłoby, przynajmniej w przypadku lotu krajowego, nałożyć podatek na bilet, jeżeli samolot konkuruje bezpośrednio z usługą kolejową, lub też opodatkować paliwo lotnicze w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, tak jak robią to już niektóre państwa członkowskie. Byłoby jednak lepiej, aby podatki te były koordynowane na szczeblu europejskim z uwagi na wpływ tego rodzaju opodatkowania na rynek wewnętrzny UE. Uważa zatem, że należy wnikliwe rozważyć europejską inicjatywę obywatelską „Fairosene” mającą na celu zniesienie zwolnienia z opodatkowania paliwa lotniczego w Europie (13) |
| --- | --- |

26.

| 27. | Ponownie wzywa (14) „do wyznaczenia specjalnych obszarów wsparcia dla regionów górniczych na mocy art. 107 ust. 3 lit. a) i c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), a także do dostosowania zasad pomocy UE w tych specjalnych regionach, tak aby umożliwić podejmowanie działań w obliczu zmian strukturalnych [...]. Ponadto należy rozważyć, czy takie środki wsparcia mogłyby opierać się na art. 107 ust. 3 lit. b) TFUE ze względu na istotne i przykładne znaczenie przyjaznej dla klimatu restrukturyzacji regionów węglowych dla polityki energetycznej i klimatycznej Unii Europejskiej. |
| --- | --- |

27.

Polityka konkurencji a spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna

| 28. | Wyraża zadowolenie, że w 2018 r. Komisja po raz pierwszy zastosowała wytyczne w sprawie sieci szerokopasmowych i umożliwiła władzom publicznym wspieranie budowy sieci szerokopasmowych w ramach projektu bawarskiego (15) dotyczącego budowy sieci o bardzo dużej przepustowości w sześciu gminach na obszarach wiejskich. Należy uwzględnić w ramach polityki konkurencji specyfikę instalacji sieci szerokopasmowych na obszarach wiejskich, aby służyć interesowi publicznemu i odwrócić coraz bardziej asymetryczną tendencję między obszarami wiejskimi i miejskimi w zakresie możliwości dostępu do technologii. Jest to ważne, gdyż osiągnięcie celów dotyczących zapewnienia łączności na jednolitym rynku cyfrowym będzie wymagało łącznego zainwestowania około 500 mld EUR w ciągu najbliższych dziesięciu lat. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Podkreśla, że w swojej opinii dotyczącej rozporządzenia ramowego w sprawie funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zaproponował, by w kontekście systemów pomocy państwa organ przyznający pomoc mógł zostać uznany za beneficjenta pomocy (art. 2) „z wyjątkiem przypadku gdy kwota pomocy dla poszczególnych przedsiębiorstw jest niższa niż 200 000 EUR lub gdy jest równa tej kwocie” i odnotowuje, że Parlament Europejski i Rada przyjęły tę propozycję. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Przypomina, że w przypadku funduszy europejskich ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych (motyw 26) stanowi, że „Finansowanie unijne zarządzane centralnie przez instytucje, agencje, wspólne przedsiębiorstwa lub inne organy Unii, które nie jest bezpośrednio ani pośrednio kontrolowane przez państwa członkowskie, nie stanowi pomocy państwa. Jeśli takie finansowanie unijne połączone jest z pomocą państwa, to przy ustalaniu, czy przestrzegane są progi powodujące obowiązek zgłoszenia i maksymalne poziomy intensywności pomocy, należy uwzględniać jedynie pomoc państwa – pod warunkiem że całkowita kwota środków publicznych przyznanych w odniesieniu do tych samych kosztów kwalifikowalnych nie przekracza najbardziej korzystnej stopy finansowania określonej w stosownych przepisach prawa Unii”. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Ponawia swój apel do Komisji o podniesienie progu stosowania ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych do pomocy świadczonej regionalnym portom lotniczym tak, by był on znacznie wyższy niż obecny próg wynoszący 200 tys. pasażerów rocznie z uwagi na to, że porty te nie mają znaczącego wpływu na wymianę handlową między państwami członkowskimi i nie są strukturalnie zdolne do pokrycia kosztów kapitału i prowadzenia działalności (16), a pomoc świadczona przez państwo ma na celu rozwój bezpiecznej i zrównoważonej infrastruktury transportu lotniczego w regionach o słabych połączeniach (17). |
| --- | --- |

31.

| 32. | Ubolewa, że wnioski Komisji z czerwca 2018 r. dotyczące reformy WPR po 2020 r. nie zawierały – wbrew postulatom KR-u – wniosków dotyczących zmiany zasad konkurencji mających zastosowanie do sektora rolnego. Wzywa zatem Komisję, by przemyślała – niezależnie od międzyinstytucjonalnych działań następczych podejmowanych w odniesieniu do wniosków ustawodawczych dotyczących WPR po 2020 r. – swoją dotychczas bardzo restrykcyjną interpretację art. 101 TFUE, przedstawioną w wytycznych horyzontalnych, a także, by nie utrudniała układów zbiorowych zawieranych przez organizacje producentów. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Wyraża zadowolenie, że zgodnie z postulatami KR-u, Komisja podniosła w marcu 2019 r. indywidualny pułap pomocy de minimis w sektorze rolnictwa z 15 000 do 20 000 EUR, a pod pewnymi warunkami do 25 000 EUR, przy jednoczesnym podwyższeniu pułapu krajowego dla całości pomocy de minimis z 1 % do 1,25 % rocznej produkcji rolnej danego kraju w okresie trzech lat. Te dwa przypadki podniesienia pułapu umożliwiają przynajmniej częściowe uwzględnienie zwiększonej liczby sytuacji kryzysowych związanych z klimatem, zdrowiem i gospodarką. |
| --- | --- |

33.

Polityka konkurencji w erze cyfrowej

| 34. | Wyraża zadowolenie, że w sprawozdaniu Komisji uznano dostosowanie unijnej polityki konkurencji do ery cyfrowej za priorytet i że nowy program konkurencji na lata 2021–2027 skupi się na kwestiach związanych z wykorzystywaniem metadanych i algorytmów. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Ubolewa w związku z tym, że przedstawione w kwietniu br. propozycje zawarte w sprawozdaniu w sprawie polityki konkurencji w erze cyfrowej (18) nie zostały następnie omówione w sprawozdaniu rocznym. Przywiązuje szczególną wagę do następujących propozycji:






  — | — zakazać stosowania przez platformy dominujące strategii mających na celu zmniejszenie wywieranej na nie presji konkurencyjnej, jeśli nie przynoszą jasno udokumentowanych korzyści dla ochrony konsumentów, |
| --- | --- | --- |

35.

—

— zakazać stosowania przez platformy dominujące strategii mających na celu zmniejszenie wywieranej na nie presji konkurencyjnej, jeśli nie przynoszą jasno udokumentowanych korzyści dla ochrony konsumentów,

| — | — w swoich dochodzeniach Komisja musi położyć mniejszy nacisk na analizę definicji rynku, a większy na teorie szkody i określenie strategii antykonkurencyjnych, |
| --- | --- |

—

— w swoich dochodzeniach Komisja musi położyć mniejszy nacisk na analizę definicji rynku, a większy na teorie szkody i określenie strategii antykonkurencyjnych,

| — | — dostęp do danych przez przedsiębiorstwo uznane za dominujące i brak takiego dostępu ze strony jego konkurentów, jak również trwały charakter takiego zróżnicowanego dostępu, trzeba analizować w odniesieniu do każdego indywidualnego przypadku, |
| --- | --- |

—

— dostęp do danych przez przedsiębiorstwo uznane za dominujące i brak takiego dostępu ze strony jego konkurentów, jak również trwały charakter takiego zróżnicowanego dostępu, trzeba analizować w odniesieniu do każdego indywidualnego przypadku,

| — | — należy zapewnić (i) możliwość przenoszenia danych, to jest zdolność użytkowników do przeniesienia gdzie indziej danych zebranych na ich temat przez platformę; oraz (ii) interoperacyjność danych, |
| --- | --- |

—

— należy zapewnić (i) możliwość przenoszenia danych, to jest zdolność użytkowników do przeniesienia gdzie indziej danych zebranych na ich temat przez platformę; oraz (ii) interoperacyjność danych,

| — | — platformy stanowiące infrastrukturę pośrednictwa systemowego powinny ponosić ciężar udowodnienia, że preferencje, które sobie przyznają, nie prowadzą w długim okresie do wykluczeń na rynku produktów, jak stwierdzono w skardze przeciwko programowi „Google for Jobs”, złożonej przez 23 elektroniczne giełdy zatrudnienia w Europie. |
| --- | --- |

—

— platformy stanowiące infrastrukturę pośrednictwa systemowego powinny ponosić ciężar udowodnienia, że preferencje, które sobie przyznają, nie prowadzą w długim okresie do wykluczeń na rynku produktów, jak stwierdzono w skardze przeciwko programowi „Google for Jobs”, złożonej przez 23 elektroniczne giełdy zatrudnienia w Europie.

| 36. | Wzywa do przyjęcia europejskiego aktu prawnego, na mocy którego właściwy poziom sprawowania rządów (lokalny, regionalny, krajowy lub europejski), który upoważnił platformy do wykonywania zadań w zakresie usług świadczonych w interesie ogólnym, zyskałby dostęp do wykorzystywanych przez te platformy algorytmów i mógłby je kontrolować. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Popiera zwiększenie kontroli przejęć przedsiębiorstw typu start-up przez platformy lub ekosystemy dominujące lub mające charakter systemowy. Zaleca również zmianę prawnie określonych progów ustalonych w rozporządzeniu UE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw, tak aby przejęcia oceniane były nie tylko na podstawie obrotu, ale również na podstawie wartości transakcji, by umożliwić lepszą ocenę potencjału konkurencyjnego przedsiębiorstw typu start-up, które zasadniczo nie stosują modelu zysków krótkoterminowych. |
| --- | --- |

37.

Kontrola łączenia przedsiębiorstw

| 38. | Podkreśla, że przeprowadzona przez Komisję analiza konkurencyjności powinna w większym stopniu uwzględniać kontrolę państwa i dotacje przyznawane przedsiębiorstwom, które mogą zakłócać konkurencję, zwłaszcza w przypadku konkurentów z państw trzecich. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Wzywa również Komisję, by rozważyła dostosowanie rozporządzenia Rady (WE) nr 139/2004 z dnia 20 stycznia 2004 r. w sprawie kontroli koncentracji przedsiębiorstw (rozporządzenie WE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw) (19) i aktualizację obecnych wytycznych dotyczących łączenia przedsiębiorstw. Konkretnie, Komisja powinna zadbać o to, by zobowiązania strukturalne wymagane przez nią w celu zezwolenia na połączenia nie doprowadziły do sprzedaży strategicznych aktywów konkurentom spoza Europy (co stwierdzono w 50 % przypadków odnotowanych od 2010 r.) Ponadto horyzont czasowy analizy Komisji zasadniczo ustala się na dwa-trzy lata, co nie pozwala na przewidzenie istotnych zmian związanych z wejściem innowacyjnych podmiotów na rynek, zwłaszcza w sektorze cyfrowym. W związku z tym można by zmienić wytyczne w sprawie horyzontalnego połączenia przedsiębiorstw poprzez skreślenie odniesienia do terminu dwóch lat (ust. 74) i ustalenie, że horyzont czasowy analizy „zależy od cech charakterystycznych i dynamiki rynku, jak również od szczególnych zdolności potencjalnych nowych uczestników rynku”. |
| --- | --- |

39.

Wymiar globalny polityki konkurencji

| 40. | Uważa, że przy zawieraniu nowych umów o wolnym handlu Komisja powinna zadbać nie tylko o włączenie do nich rozdziałów dotyczących konkurencji, ale powinna również monitorować wdrażanie już podpisanych umów i przewidzieć środki odwetowe w przypadku ograniczenia dostępu przedsiębiorstw europejskich do rynków zagranicznych. W tym celu należy rozważyć możliwość utworzenia w ramach Komisji stanowiska „głównego wykonawcy” (ang. chief enforcer). |
| --- | --- |

40.

| 41. | Apeluje, by w ramach otwierania rynków zamówień publicznych na międzynarodową konkurencję wznowiono procedurę ustawodawczą w zakresie przyjęcia instrumentu dotyczącego udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym z państwami trzecimi, zaproponowaną przez Komisję w 2016 r. Tego rodzaju instrument wydaje się faktycznie niezbędny z uwagi na to, że w kontekście prowadzonych przez WTO negocjacji w sprawie przeglądu Porozumienia w sprawie zamówień rządowych, a także w kontekście negocjacji dwustronnych z państwami trzecimi, Unia potwierdziła otwarcie swoich rynków zamówień publicznych na kwotę około 352 mld EUR, podczas gdy niektórzy sygnatariusze tego porozumienia jedynie w ograniczonym stopniu uwzględniają zamówienia publiczne w swoich wykazach (Stany Zjednoczone na kwotę 178 mld EUR i Japonia na kwotę 27 mld EUR). |
| --- | --- |

41.

| 42. | Wzywa wszystkie państwa członkowskie do uzupełnienia rozporządzenia w sprawie monitorowania inwestycji zagranicznych w Unii (20) o mechanizmy monitorowania na szczeblu krajowym, zwłaszcza by umożliwić państwom członkowskim świadczenie pomocy wzajemnej w przypadku, gdy bezpośrednie inwestycje zagraniczne w jednym państwie członkowskim mogą wpływać na bezpieczeństwo lub porządek publiczny w innych państwach członkowskich. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Wyraża zadowolenie w związku z nałożeniem przez Komisję Europejską w lutym 2019 r. ostatecznych środków ochronnych w odpowiedzi na decyzję Stanów Zjednoczonych o nałożeniu ceł na wyroby ze stali. Import wyrobów ze stali do UE znacznie wzrósł, co stanowi poważne zagrożenie dla producentów stali w UE znajdujących się nieustannie w niekorzystnym położeniu ze względu na stałą nadwyżkę mocy produkcyjnych na światowym rynku stali i niespotykaną do tej pory liczbę nieuczciwych praktyk handlowych ze strony niektórych partnerów handlowych. Zgodnie ze zobowiązaniami podjętymi przez UE w ramach WTO środki te utrzymują ciągły przepływ towarów importowanych gwarantujący rzeczywistą konkurencję na europejskim rynku stali i wystarczające możliwości wyboru dla licznych europejskich użytkowników stali. Niemniej zważywszy na wciąż pogarszające się perspektywy gospodarcze przemysłu stali należy ponownie szybko przeanalizować środki ochronne i w razie potrzeby je wzmocnić. |
| --- | --- |

43.

Bruksela, dnia 5 grudnia 2019 r.

Karl-Heinz LAMBERTZ

Przewodniczący

Europejskiego Komitetu Regionów

---

(1)  https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/file_import/eu-competition-law_pl.pdf

1

(2)  Opinia KR-u – „Podejście do polityki przemysłowej UE ukierunkowane na konkretny obszar”, 26 czerwca 2019 r., pkt 16.

2

(3)  Zob. manifest francusko-niemiecki na rzecz polityki przemysłowej przystosowanej do 21. wieku https://ue.delegfrance.org/manifeste-franco-allemand-pour-une [dostępny jedynie w języku francuskim].

3

(4)  Zob. https://webgate.ec.europa.eu/competition/transparency/public.

4

(5)  https://ec.europa.eu/competition/state_aid/legislation/recovery_notice_pl.pdf

5

(6)  Dz.U. L 248 z 24.9.2015, s. 9.

6

(7)  Komunikat Komisji w sprawie stosowania od dnia 1 sierpnia 2013 r. reguł pomocy państwa w odniesieniu do środków wsparcia na rzecz banków w kontekście kryzysu finansowego

7

https://eur-lex.europa.pl/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:52013XC0730(01)&from=PL.

(8)  Sprawa T-202/10 RENV II: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=207808&pageIndex=0&doclang=pl&mode=lst&dir=&occ=first&part=1&cid=14523814.

8

(9)  Zob. punkt 41 przyjętej 11 października 2016 r. opinii KR-u „Pomoc państwa i usługi świadczone w ogólnym interesie gospodarczym” (ECON-VI/013).

9

(10)  https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/initiatives/ares-2019-3777435_pl

10

(11)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125).

11

(12)  Wytyczne w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014–2020, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52014XC0628(01).

12

(13)  https://eci.ec.europa.eu/008/public/#/initiative

13

(14)  Pkt 29–31 projektu opinii KR-u pt. „Transformacja społeczno-gospodarcza regionów górniczych w Europie”, sprawozdawca: Mark Speich (EPL/DE), przyjęcie opinii przewidziane na sesję plenarną w dniach 8–9 października 2019 r.

14

(15)  Sprawa SA.48418 Bayerisches Gigabit Pilotprojekt – Germany[Bawarski projekt pilotażowy w sprawie sieci gigabitowych – Niemcy], dokument dostępny pod adresem: http://ec.europa.eu/competition/elojade/isef/case_details.cfm?proc_code=3_SA_48418.

15

Bayerisches Gigabit Pilotprojekt – Germany

(16)  Opinia Komitetu Regionów z 28 listopada 2013 r.„Wytyczne UE w sprawie pomocy państwa dla portów i linii lotniczych” (COTER-V-043).

16

(17)  Zob. decyzja Komisji Europejskiej w sprawie portu lotniczego w Angoulême z dnia 23 lipca 2014 r.: http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-14-498_pl.htm.

17

(18)  http://ec.europa.eu/competition/publications/reports/kd0419345enn.pdf

18

(19)  Dz.U. L 24 z 29.1.2004, s. 1

19

(20)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/452.

20

---