# Iris Oifigiúil C 334/2022

| | ISSN 1977-107X |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C 334 |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 651 Meán Fómhair 2022 |

ISSN 1977-107X

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C 334

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

651 Meán Fómhair 2022

---

| Clár | Leathanach |
| --- | --- |
| | I   Rúin, Moltaí agus Tuairimí |
| | MOLTAÍ |
| | An Chomhairle |
| 2022/C 334/01 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Beilge | 1 |
| | MOLTAÍ |
| 2022/C 334/02 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Bulgáire in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Bulgáire um Chóineasú | 11 |
| 2022/C 334/03 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Seicia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2022 de chuid na Seicia | 19 |
| 2022/C 334/04 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Danmhairge in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Danmhairge in 2022 | 27 |
| 2022/C 334/05 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Gearmáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Gearmáine | 35 |
| 2022/C 334/06 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hEastóine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na hEastóine | 44 |
| 2022/C 334/07 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Athchóirithe Náisiúnta na hÉireann 2022 agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hÉireann 2022 | 52 |
| 2022/C 334/08 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Gréige agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Gréige | 60 |
| 2022/C 334/09 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Spáinne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Spáinne | 70 |
| 2022/C 334/10 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 ar Chlár Náisiúnta Athchóirithe na Fraince in 2022 | 79 |
| 2022/C 334/11 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Cróite agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Cróite | 88 |
| 2022/C 334/12 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hIodáile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2022 de chuid na hIodáile | 96 |
| 2022/C 334/13 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Cipire agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Cipire | 104 |
| 2022/C 334/14 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Laitvia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Laitvia | 112 |
| 2022/C 334/15 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Liotuáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Liotuáine | 120 |
| 2022/C 334/16 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid Lucsamburg agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid Lucsamburg | 128 |
| 2022/C 334/17 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hUngáire agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hUngáire 2022 | 136 |
| 2022/C 334/18 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid Mhálta agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid Mhálta | 146 |
| 2022/C 334/19 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le beartais eacnamaíocha na hÍsiltíre agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 na hÍsiltíre | 154 |
| 2022/C 334/20 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hOstaire in agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na hOstaire | 162 |
| 2022/C 334/21 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Polainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Polainne um Chóineasú | 171 |
| 2022/C 334/22 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Portaingéile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Portaingéile | 181 |
| 2022/C 334/23 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Rómáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Rómáine | 190 |
| 2022/C 334/24 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóivéine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóivéine | 197 |
| 2022/C 334/25 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóvaice agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóvaice | 205 |
| 2022/C 334/26 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Fionlainne in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Fionlainne in 2022 | 213 |
| 2022/C 334/27 | Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Sualainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Sualainne | 221 |

Clár

Leathanach

I   Rúin, Moltaí agus Tuairimí

MOLTAÍ

An Chomhairle

2022/C 334/01

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Beilge

1

MOLTAÍ

2022/C 334/02

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Bulgáire in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Bulgáire um Chóineasú

11

2022/C 334/03

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Seicia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2022 de chuid na Seicia

19

2022/C 334/04

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Danmhairge in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Danmhairge in 2022

27

2022/C 334/05

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Gearmáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Gearmáine

35

2022/C 334/06

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hEastóine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na hEastóine

44

2022/C 334/07

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Athchóirithe Náisiúnta na hÉireann 2022 agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hÉireann 2022

52

2022/C 334/08

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Gréige agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Gréige

60

2022/C 334/09

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Spáinne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Spáinne

70

2022/C 334/10

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 ar Chlár Náisiúnta Athchóirithe na Fraince in 2022

79

2022/C 334/11

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Cróite agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Cróite

88

2022/C 334/12

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hIodáile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2022 de chuid na hIodáile

96

2022/C 334/13

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Cipire agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Cipire

104

2022/C 334/14

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Laitvia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Laitvia

112

2022/C 334/15

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Liotuáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Liotuáine

120

2022/C 334/16

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid Lucsamburg agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid Lucsamburg

128

2022/C 334/17

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hUngáire agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hUngáire 2022

136

2022/C 334/18

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid Mhálta agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid Mhálta

146

2022/C 334/19

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le beartais eacnamaíocha na hÍsiltíre agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 na hÍsiltíre

154

2022/C 334/20

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hOstaire in agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na hOstaire

162

2022/C 334/21

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Polainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Polainne um Chóineasú

171

2022/C 334/22

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Portaingéile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Portaingéile

181

2022/C 334/23

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Rómáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Rómáine

190

2022/C 334/24

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóivéine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóivéine

197

2022/C 334/25

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóvaice agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóvaice

205

2022/C 334/26

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Fionlainne in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Fionlainne in 2022

213

2022/C 334/27

Moladh ón gComhairle an 12 Iúil 2022 maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Sualainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Sualainne

221

---

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

I Rúin, Moltaí agus Tuairimí

MOLTAÍ

An Chomhairle

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/1 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/1

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Beilge

(2022/C 334/01)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Bheilg inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Bheilg inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dteachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dteachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Beilge, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Beilge, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | Ar an 30 Aibreán 2021, chuir an Bheilg a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Beilge (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an mBeilg. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

Ar an 30 Aibreán 2021, chuir an Bheilg a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Beilge (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an mBeilg. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 30 Aibreán 2022, thíolaic an Bheilg a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Beilge ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 30 Aibreán 2022, thíolaic an Bheilg a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Beilge ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an mBeilg an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an mBeilg maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an mBeilg, ag tógáil ar an scórchlár don téarnamh agus don athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Beilge maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an mBeilg an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an mBeilg maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an mBeilg, ag tógáil ar an scórchlár don téarnamh agus don athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Beilge maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Beilge, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Beilge, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Bheilg na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Bheilg, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Beilge ó 9,0 % de OTI in 2020 go 5,5 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón mBeilg leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,4 % de OTI in 2020 go 2,9 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Bheilg in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is éard a bhí iontu den chuid is mó méaduithe buana ar phinsin íosta agus ar phá san earnáil sláinte. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 112,8 % de OTI in 2020 go 108,2 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Bheilg na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Bheilg, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Beilge ó 9,0 % de OTI in 2020 go 5,5 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón mBeilg leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,4 % de OTI in 2020 go 2,9 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Bheilg in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is éard a bhí iontu den chuid is mó méaduithe buana ar phinsin íosta agus ar phá san earnáil sláinte. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 112,8 % de OTI in 2020 go 108,2 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,0 % in 2022 agus 1,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle 2,0 % in 2022 agus 1,6 % in 2023, mar gheall ar an scoithdháta a bhí ann roimhe sin do na réamh-mheastacháin mhaicreacnamaíocha a bhí mar bhonn do Chlár Cobhsaíochta 2022, a bhí ann sular cuireadh tús le cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá coinne ag an rialtas go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5,2 % de OTI in 2022 agus go 3,6 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó fás láidir ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú (beag) ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 108,0 % in 2022, agus go n-ardóidh sé go 108,8 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 5,0 % de OTI agus 4,4 % faoi seach. In 2022, tá an méid sin ag teacht leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, in ainneoin an cháis mhaicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, mar go gcuirtear san áireamh sna réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 ceartúchán teicniúil a léiríonn tionchar buiséadach chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine in 2022 amháin. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh easnamh buiséadach ginearálta níos airde ag an rialtas in 2023, go príomha mar gheall ar chás mhaicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin agus mar gheall ar bhearta nach bhfuil sonraithe go fóill sna blianta fada ar aghaidh de Chlár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI de 107,5 %, atá mar an gcéanna tríd is tríd in 2022, ach go mbeidh cóimheas níos ísle de 107,6 % in 2023, rud a léiríonn an méadú níos ísle ar dhíbhoilsceoir OTI i gClár Cobhsaíochta 2022. De réir réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,4 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Beilge. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,0 % in 2022 agus 1,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle 2,0 % in 2022 agus 1,6 % in 2023, mar gheall ar an scoithdháta a bhí ann roimhe sin do na réamh-mheastacháin mhaicreacnamaíocha a bhí mar bhonn do Chlár Cobhsaíochta 2022, a bhí ann sular cuireadh tús le cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá coinne ag an rialtas go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5,2 % de OTI in 2022 agus go 3,6 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó fás láidir ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú (beag) ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 108,0 % in 2022, agus go n-ardóidh sé go 108,8 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 5,0 % de OTI agus 4,4 % faoi seach. In 2022, tá an méid sin ag teacht leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, in ainneoin an cháis mhaicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, mar go gcuirtear san áireamh sna réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 ceartúchán teicniúil a léiríonn tionchar buiséadach chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine in 2022 amháin. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh easnamh buiséadach ginearálta níos airde ag an rialtas in 2023, go príomha mar gheall ar chás mhaicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin agus mar gheall ar bhearta nach bhfuil sonraithe go fóill sna blianta fada ar aghaidh de Chlár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI de 107,5 %, atá mar an gcéanna tríd is tríd in 2022, ach go mbeidh cóimheas níos ísle de 107,6 % in 2023, rud a léiríonn an méadú níos ísle ar dhíbhoilsceoir OTI i gClár Cobhsaíochta 2022. De réir réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,4 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Beilge.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,9 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh ar easnamh rialtais na bliana 2022, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,5 % de OTI in 2022 agus 0 % de OTI in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe cnapshuime chuig teaghlaigh agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin ar bhonn sealadach agus baineann siad le 2022. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin dírithe, go háirithe ar fud na n-aistrithe boird chuig teaghlaigh chun tacú le tomhaltas fuinnimh agus le laghduithe ar rátaí CBL ar ghás agus ar leictreachas agus ar dhleachtanna máil ar pheitreal. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag an gcostas a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus in 2023 (13), agus ag costas méadaithe chaiteachas na cosanta (0,1 % de OTI in 2022). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,9 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh ar easnamh rialtais na bliana 2022, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,5 % de OTI in 2022 agus 0 % de OTI in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe cnapshuime chuig teaghlaigh agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin ar bhonn sealadach agus baineann siad le 2022. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin dírithe, go háirithe ar fud na n-aistrithe boird chuig teaghlaigh chun tacú le tomhaltas fuinnimh agus le laghduithe ar rátaí CBL ar ghás agus ar leictreachas agus ar dhleachtanna máil ar pheitreal. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag an gcostas a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus in 2023 (13), agus ag costas méadaithe chaiteachas na cosanta (0,1 % de OTI in 2022).

| (16) | Sa Mholadh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Bheilg an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Bheilg, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Sa Mholadh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Bheilg an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Bheilg, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Beilge, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an mBeilg tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,2 % pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an mBeilg infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 2,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Ina theannta sin, an méadú ar chaiteachas rialtais i ngeall ar innéacsú uathoibríoch pá agus sochar sóisialta na hearnála poiblí, agus go pointe níos ísle le tomhaltas níos airde earraí agus seirbhísí rialtais, meastar freisin go rannchuideoidh sé le ranníocaíocht leathnaithe an phríomhchaiteachais reatha arna maoiniú go náisiúnta. De réir an réamhaisnéis ón gCoimisiún, ní dhéantar na bearta sin ná na nithe a spreagann caiteachas níos airde a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Beilge, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an mBeilg tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,2 % pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an mBeilg infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 2,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Ina theannta sin, an méadú ar chaiteachas rialtais i ngeall ar innéacsú uathoibríoch pá agus sochar sóisialta na hearnála poiblí, agus go pointe níos ísle le tomhaltas níos airde earraí agus seirbhísí rialtais, meastar freisin go rannchuideoidh sé le ranníocaíocht leathnaithe an phríomhchaiteachais reatha arna maoiniú go náisiúnta. De réir an réamhaisnéis ón gCoimisiún, ní dhéantar na bearta sin ná na nithe a spreagann caiteachas níos airde a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,0 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Bheilg d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de 0,1 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,5 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,0 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Bheilg d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de 0,1 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,5 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 3,4 % de OTI in 2024 agus go 2,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Tá na réamh-mheastacháin sin bunaithe ar chás maicreacnamaíoch a forbraíodh roimh ionradh na Rúise ar an Úcráin, agus glactar leis bearta nach bhfuil sonraithe go fóill sna blianta fada ar aghaidh de Chlár Cobhsaíochta 2022, go háirithe “iarracht bhuiséadach sholúbtha” arb ionann é agus 0,8 % de OTI idir 2023 agus 2025. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 109,7 % in 2024, agus ardú go 110,1 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 3,4 % de OTI in 2024 agus go 2,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Tá na réamh-mheastacháin sin bunaithe ar chás maicreacnamaíoch a forbraíodh roimh ionradh na Rúise ar an Úcráin, agus glactar leis bearta nach bhfuil sonraithe go fóill sna blianta fada ar aghaidh de Chlár Cobhsaíochta 2022, go háirithe “iarracht bhuiséadach sholúbtha” arb ionann é agus 0,8 % de OTI idir 2023 agus 2025. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 109,7 % in 2024, agus ardú go 110,1 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Má bhíonn beartais gan athrú ann, táthar ag súil go rachaidh an daonra atá ag dul in aois go tapa in olcas mar gheall ar an gcaiteachas ar an airgeadas poiblí a bhaineann le haosú. Tuartar i dTuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir le hAosú (18) méadú 3,6 pointe céatadáin faoi 2040 agus méadú 5,4 pointe céatadáin de OTI faoi 2070 sa chaiteachas a bhaineann le haosú, de bharr caiteachas ar phinsean agus ar chúram fadtéarmach den chuid is mó. Ina plean téarnaimh agus athléimneachta, tá gealltanas tugtha ag an mBeilg athchóiriú pinsean a chur chun feidhme, inter alia, chun inbhuanaitheacht airgeadais agus shóisialta an chórais a fheabhsú agus cóineasú i measc scéimeanna pinsin éagsúla a chur chun cinn. Maidir le cúram fadtéarmach, bhí an Bheilg ar cheann de na tíortha is mó a chaith airgead san Aontas in 2019 cheana, agus táthar ag súil le méadú breise de 14 % ar a caiteachas faoi 2030 agus méadú 2,2 pointe céatadáin de OTI faoi 2070. Cuireadh tús le hathchóirithe chun feabhas a chur ar úsáid chostéifeachtúil na socruithe éagsúla cúraim, go háirithe chun institiúidiú neamhriachtanach nó róluath a sheachaint agus a mhoilliú, ar athchóirithe iad a bhaineann le duine as gach ceathrar i gcúram cónaithe (19), cé go dtugtar faoi deara difríochtaí móra réigiúnacha. Chuir géarchéim COVID-19 bac ar chur chun feidhme na mbeart atá beartaithe chun costais a shábháil. Tugtar le tuiscint leis sin go bhféadfadh scóip a bheith ann chun ró-institiúidiú a laghdú a thuilleadh agus, ag an am céanna, an úsáid a bhaintear as seirbhísí cúraim baile ar ardchaighdeán a neartú agus aghaidh á tabhairt ar bhacainní airgeadais lena gcuirtear srian ar an rochtain ar na seirbhísí sin do na grúpaí is leochailí. Dá gcuirfí athchóirithe chun feidhme go pras agus go huaillmhianach, chuideofaí le haghaidh a thabhairt ar ábhair imní maidir le hinbhuanaitheacht. |
| --- | --- |

(20)

Má bhíonn beartais gan athrú ann, táthar ag súil go rachaidh an daonra atá ag dul in aois go tapa in olcas mar gheall ar an gcaiteachas ar an airgeadas poiblí a bhaineann le haosú. Tuartar i dTuarascáil 2021 ón gCoimisiún maidir le hAosú (18) méadú 3,6 pointe céatadáin faoi 2040 agus méadú 5,4 pointe céatadáin de OTI faoi 2070 sa chaiteachas a bhaineann le haosú, de bharr caiteachas ar phinsean agus ar chúram fadtéarmach den chuid is mó. Ina plean téarnaimh agus athléimneachta, tá gealltanas tugtha ag an mBeilg athchóiriú pinsean a chur chun feidhme, inter alia, chun inbhuanaitheacht airgeadais agus shóisialta an chórais a fheabhsú agus cóineasú i measc scéimeanna pinsin éagsúla a chur chun cinn. Maidir le cúram fadtéarmach, bhí an Bheilg ar cheann de na tíortha is mó a chaith airgead san Aontas in 2019 cheana, agus táthar ag súil le méadú breise de 14 % ar a caiteachas faoi 2030 agus méadú 2,2 pointe céatadáin de OTI faoi 2070. Cuireadh tús le hathchóirithe chun feabhas a chur ar úsáid chostéifeachtúil na socruithe éagsúla cúraim, go háirithe chun institiúidiú neamhriachtanach nó róluath a sheachaint agus a mhoilliú, ar athchóirithe iad a bhaineann le duine as gach ceathrar i gcúram cónaithe (19), cé go dtugtar faoi deara difríochtaí móra réigiúnacha. Chuir géarchéim COVID-19 bac ar chur chun feidhme na mbeart atá beartaithe chun costais a shábháil. Tugtar le tuiscint leis sin go bhféadfadh scóip a bheith ann chun ró-institiúidiú a laghdú a thuilleadh agus, ag an am céanna, an úsáid a bhaintear as seirbhísí cúraim baile ar ardchaighdeán a neartú agus aghaidh á tabhairt ar bhacainní airgeadais lena gcuirtear srian ar an rochtain ar na seirbhísí sin do na grúpaí is leochailí. Dá gcuirfí athchóirithe chun feidhme go pras agus go huaillmhianach, chuideofaí le haghaidh a thabhairt ar ábhair imní maidir le hinbhuanaitheacht.

| (21) | Príomhthréith de chóras cánach na Beilge is ea ualach ard ar cháin saothair, agus rátaí cánach sách ard, agus lúibíní cánach cúnga. Cuireann sé sin teorainn le dul chun cinn iarbhír an chórais chánach agus laghdaítear rannpháirtíocht an lucht saothair mar gheall air sin. Cé gur laghdaíodh an t-ualach cánach ar shaothar do na saothraithe ioncaim is ísle le hathchóiriú cánach 2016, is í an ding chánach is airde san Aontas i gcónaí é dóibh siúd atá ag tuilleamh an mheántuarastail. D’fhéadfadh cánachas ard saothair rannpháirtíocht i bhfoghlaim ar feadh an tsaoil a dhíspreagadh freisin. Ina theannta sin, tá an baol ann go mbainfí an bonn de dhreasachtaí chun obair a dhéanamh do chuardaitheoirí poist de bharr gnéithe áirithe den chóras sochar dífhostaíochta agus d’fhéadfaidís éifeachtacht na mbeartas gníomhachtúcháin a laghdú dá mbarr. Mar gheall ar chastacht na tacaíochta sóisialta agus na ndeiseanna teoranta atá ann ioncam ón obair agus sochair shóisialta a chomhcheangal, d’fhéadfaí dídhreasachtaí a chruthú chun dul i mbun oibre, go háirithe dóibh siúd a bhfuil cumas íseal tuillimh acu. Ina theannta sin, go páirteach chun na rátaí arda cánach a mheas, déantar boinn chánach a chreimeadh trí go leor díolúintí, asbhaintí agus rátaí laghdaithe, rud a chruthaíonn caillteanais éifeachtúlachta agus a thugann isteach saobhadh. Cuidíonn roinnt gnéithe den chóras cánach le roghanna infheistíochta a shaobhadh agus bíonn ró-infheistíocht i sócmhainní áirithe mar thoradh orthu. Mar shampla, níl mórán cánach déanta ar chíosanna ó mhaoin dhochorraithe agus tá an t-ús ar iasachtaí tithíochta le haghaidh áiteanna cónaithe tánaisteacha inasbhainte ó thaobh cánach de. Thairis sin, cruthaíonn dreasachtaí cánach le haghaidh coigiltis agus dearadh docht na rialacha cánach is infheidhme maidir le coigilteas fadtéarmach agus scéimeanna pinsin, bacainní ar leithdháileadh níos fearr caipitil. Gníomhaíonn an cháin ar chuntais urrús, a tugadh isteach faoin dlí an 17 Feabhra 2021, mar dhídhreasacht freisin chun infheistíocht a dhéanamh in ionstraimí airgeadais. Thairis sin, tá deis ann cánachas comhshaoil a fhorbairt, trí fhóirdheontais do bhreoslaí iontaise a laghdú agus trí infheistíocht a spreagadh sa gheilleagar ísealcharbóin. Mar shampla, dá ndéanfaí athbhreithniú ar dhleachtanna máil ar bhreoslaí iontaise a úsáidtear le haghaidh téimh (e.g. gás-ola agus gás nádúrtha), atá íseal i gcomparáid le leictreachas, spreagfaí infheistíocht i réitigh teasa ísealcharbóin. D’fhéadfaí leas a bhaint as roghanna beartais amhail muirearú ar bhóithre a thabhairt isteach ar fheithiclí príobháideacha (i gcás leoraithe), agus leibhéal soláthair leordhóthanach iompair phoiblí á áirithiú, chun aghaidh a thabhairt ar phlódú (agus an meánlíon uaireanta in aghaidh na bliana a chaitear i dtranglaim tráchta ar na cinn is airde san Aontas). D’fhéadfadh sé a bheith ina chabhair freisin chun astaíochtaí gás ceaptha teasa nach bhfuil cumhdaithe ag scéimeanna trádála astaíochtaí a laghdú. Ach aistriú ón saothar a chur i dteannta a chéile agus an bonn cánach a leathnú, d’fhéadfaí cothroime an chórais chánach a fheabhsú, borradh a chur faoin bhfostaíocht agus cuspóirí sóisialta agus comhshaoil a chur chun cinn. |
| --- | --- |

(21)

Príomhthréith de chóras cánach na Beilge is ea ualach ard ar cháin saothair, agus rátaí cánach sách ard, agus lúibíní cánach cúnga. Cuireann sé sin teorainn le dul chun cinn iarbhír an chórais chánach agus laghdaítear rannpháirtíocht an lucht saothair mar gheall air sin. Cé gur laghdaíodh an t-ualach cánach ar shaothar do na saothraithe ioncaim is ísle le hathchóiriú cánach 2016, is í an ding chánach is airde san Aontas i gcónaí é dóibh siúd atá ag tuilleamh an mheántuarastail. D’fhéadfadh cánachas ard saothair rannpháirtíocht i bhfoghlaim ar feadh an tsaoil a dhíspreagadh freisin. Ina theannta sin, tá an baol ann go mbainfí an bonn de dhreasachtaí chun obair a dhéanamh do chuardaitheoirí poist de bharr gnéithe áirithe den chóras sochar dífhostaíochta agus d’fhéadfaidís éifeachtacht na mbeartas gníomhachtúcháin a laghdú dá mbarr. Mar gheall ar chastacht na tacaíochta sóisialta agus na ndeiseanna teoranta atá ann ioncam ón obair agus sochair shóisialta a chomhcheangal, d’fhéadfaí dídhreasachtaí a chruthú chun dul i mbun oibre, go háirithe dóibh siúd a bhfuil cumas íseal tuillimh acu. Ina theannta sin, go páirteach chun na rátaí arda cánach a mheas, déantar boinn chánach a chreimeadh trí go leor díolúintí, asbhaintí agus rátaí laghdaithe, rud a chruthaíonn caillteanais éifeachtúlachta agus a thugann isteach saobhadh. Cuidíonn roinnt gnéithe den chóras cánach le roghanna infheistíochta a shaobhadh agus bíonn ró-infheistíocht i sócmhainní áirithe mar thoradh orthu. Mar shampla, níl mórán cánach déanta ar chíosanna ó mhaoin dhochorraithe agus tá an t-ús ar iasachtaí tithíochta le haghaidh áiteanna cónaithe tánaisteacha inasbhainte ó thaobh cánach de. Thairis sin, cruthaíonn dreasachtaí cánach le haghaidh coigiltis agus dearadh docht na rialacha cánach is infheidhme maidir le coigilteas fadtéarmach agus scéimeanna pinsin, bacainní ar leithdháileadh níos fearr caipitil. Gníomhaíonn an cháin ar chuntais urrús, a tugadh isteach faoin dlí an 17 Feabhra 2021, mar dhídhreasacht freisin chun infheistíocht a dhéanamh in ionstraimí airgeadais. Thairis sin, tá deis ann cánachas comhshaoil a fhorbairt, trí fhóirdheontais do bhreoslaí iontaise a laghdú agus trí infheistíocht a spreagadh sa gheilleagar ísealcharbóin. Mar shampla, dá ndéanfaí athbhreithniú ar dhleachtanna máil ar bhreoslaí iontaise a úsáidtear le haghaidh téimh (e.g. gás-ola agus gás nádúrtha), atá íseal i gcomparáid le leictreachas, spreagfaí infheistíocht i réitigh teasa ísealcharbóin. D’fhéadfaí leas a bhaint as roghanna beartais amhail muirearú ar bhóithre a thabhairt isteach ar fheithiclí príobháideacha (i gcás leoraithe), agus leibhéal soláthair leordhóthanach iompair phoiblí á áirithiú, chun aghaidh a thabhairt ar phlódú (agus an meánlíon uaireanta in aghaidh na bliana a chaitear i dtranglaim tráchta ar na cinn is airde san Aontas). D’fhéadfadh sé a bheith ina chabhair freisin chun astaíochtaí gás ceaptha teasa nach bhfuil cumhdaithe ag scéimeanna trádála astaíochtaí a laghdú. Ach aistriú ón saothar a chur i dteannta a chéile agus an bonn cánach a leathnú, d’fhéadfaí cothroime an chórais chánach a fheabhsú, borradh a chur faoin bhfostaíocht agus cuspóirí sóisialta agus comhshaoil a chur chun cinn.

| (22) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Beilge sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, táthar ag súil go gcuideoidh plean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge aghaidh a thabhairt ar fhothacar suntasach de na dúshláin a sainaithníodh sna moltaí tírshonracha ábhartha. Chun cáilíocht agus éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí a fheabhsú, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge comhtháthú córasach na n-athbhreithnithe caiteachais sna timthriallta pleanála buiséadaí ar gach leibhéal rialtais. I bhfianaise an mhéadaithe ar an gcaiteachas poiblí ar phinsin, áirítear sa phlean athchóiriú ar phinsin, arb é is aidhm dó, inter alia, inbhuanaitheacht airgeadais agus shóisialta an chórais phinsin a fheabhsú. Áirítear freisin i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge roinnt beart chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin mhargadh an tsaothair agus chun lánpháirtiú sóisialta agus comhtháthú na ngrúpaí leochaileacha i margadh an tsaothair a neartú, amhail daoine a mbaineann cúlra imirceach leo, mná, daoine óga, daoine faoi mhíchumas agus daoine atá i mbaol eisiaimh dhigitigh. Faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta, cinnteoidh an Bheilg go gcuirfear 5G in úsáid. Áirítear freisin i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge athchóiriú ar an scéim um cháin ar ghluaisteáin cuideachta, arb é is aidhm dó flíteanna gluaisteán cuideachta a leictriú go hiomlán. |
| --- | --- |

(22)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Beilge sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, táthar ag súil go gcuideoidh plean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge aghaidh a thabhairt ar fhothacar suntasach de na dúshláin a sainaithníodh sna moltaí tírshonracha ábhartha. Chun cáilíocht agus éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí a fheabhsú, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge comhtháthú córasach na n-athbhreithnithe caiteachais sna timthriallta pleanála buiséadaí ar gach leibhéal rialtais. I bhfianaise an mhéadaithe ar an gcaiteachas poiblí ar phinsin, áirítear sa phlean athchóiriú ar phinsin, arb é is aidhm dó, inter alia, inbhuanaitheacht airgeadais agus shóisialta an chórais phinsin a fheabhsú. Áirítear freisin i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge roinnt beart chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin mhargadh an tsaothair agus chun lánpháirtiú sóisialta agus comhtháthú na ngrúpaí leochaileacha i margadh an tsaothair a neartú, amhail daoine a mbaineann cúlra imirceach leo, mná, daoine óga, daoine faoi mhíchumas agus daoine atá i mbaol eisiaimh dhigitigh. Faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta, cinnteoidh an Bheilg go gcuirfear 5G in úsáid. Áirítear freisin i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge athchóiriú ar an scéim um cháin ar ghluaisteáin cuideachta, arb é is aidhm dó flíteanna gluaisteán cuideachta a leictriú go hiomlán.

| (23) | Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Bheilg agus 49,6 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 26,6 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an mBeilg téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(23)

Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Beilge le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Bheilg agus 49,6 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 26,6 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an mBeilg téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (24) | Níor thíolaic an Bheilg fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Bheilg leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(24)

Níor thíolaic an Bheilg fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Bheilg leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (25) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Beilge a bhaineann le margadh an tsaothair agus lena córas oideachais. Léiríonn an ráta folúntas ard sa Bheilg go bhfuil sé ag éirí níos deacra fostaithe a fhostú leis na scileanna cearta. Baineann ganntanais lucht saothair le gach leibhéal scileanna agus bíonn siad dianseasmhach in earnálacha éagsúla, lena n-áirítear teicneolaíochtaí na faisnéise agus na cumarsáide, an t-oideachas, an earnáil cúraim agus an tógáil. Go háirithe, tá an iomarca céimithe san eolaíocht, sa teicneolaíocht, san innealtóireacht agus sa mhatamaitic (STEM), i measc céimithe meánscoile uachtaraí ó chláir ghairmoideachais agus i measc céimithe treasacha araon. Mínítear neamhréir scileanna freisin mar gheall ar rannpháirtíocht íseal san fhoghlaim aosach, go háirithe don oideachas íseal, a bhféadfadh uas-sciliú deiseanna fostaíochta níos fearr a chur ar fáil dóibh. Faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta, forbrófar cuntais foghlama aonair agus cearta foghlama aonair d’fhostaithe. Mar sin féin, tá an sciar den chaiteachas ar bheartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair atá dírithe ar oiliúint teoranta agus ní leanann ach sciar beag de chuardaitheoirí poist oiliúint a bhaineann le post i nganntanas. Is príomhluamhán é aghaidh a thabhairt ar ghanntanais lucht saothair agus ar mhí-oiriúint scileanna chun dul i ngleic leis an aistriú digiteach agus chun an t-aistriú glas a chumasú, agus chun príomhspriocanna 2030 an Aontais maidir le fostaíocht agus scileanna a bhaint amach. |
| --- | --- |

(25)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Beilge a bhaineann le margadh an tsaothair agus lena córas oideachais. Léiríonn an ráta folúntas ard sa Bheilg go bhfuil sé ag éirí níos deacra fostaithe a fhostú leis na scileanna cearta. Baineann ganntanais lucht saothair le gach leibhéal scileanna agus bíonn siad dianseasmhach in earnálacha éagsúla, lena n-áirítear teicneolaíochtaí na faisnéise agus na cumarsáide, an t-oideachas, an earnáil cúraim agus an tógáil. Go háirithe, tá an iomarca céimithe san eolaíocht, sa teicneolaíocht, san innealtóireacht agus sa mhatamaitic (STEM), i measc céimithe meánscoile uachtaraí ó chláir ghairmoideachais agus i measc céimithe treasacha araon. Mínítear neamhréir scileanna freisin mar gheall ar rannpháirtíocht íseal san fhoghlaim aosach, go háirithe don oideachas íseal, a bhféadfadh uas-sciliú deiseanna fostaíochta níos fearr a chur ar fáil dóibh. Faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta, forbrófar cuntais foghlama aonair agus cearta foghlama aonair d’fhostaithe. Mar sin féin, tá an sciar den chaiteachas ar bheartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair atá dírithe ar oiliúint teoranta agus ní leanann ach sciar beag de chuardaitheoirí poist oiliúint a bhaineann le post i nganntanas. Is príomhluamhán é aghaidh a thabhairt ar ghanntanais lucht saothair agus ar mhí-oiriúint scileanna chun dul i ngleic leis an aistriú digiteach agus chun an t-aistriú glas a chumasú, agus chun príomhspriocanna 2030 an Aontais maidir le fostaíocht agus scileanna a bhaint amach.

| (26) | Maidir le ganntanas saothair agus mí-oiriúint scileanna, tá imní ann go háirithe faoi fheidhmíocht agus faoi chuimsitheacht an chórais oideachais, agus i bhfianaise an chaiteachais phoiblí ar an oideachas freisin (21). Tá dlúthnasc idir an bhearna sna torthaí oideachais agus cúlra socheacnamaíoch agus imirceach na mac léinn agus tá sí ar an gceann is mó san Aontas, rud a fhágann go bhfuil éagothroime san oideachas. Ní chríochnaíonn níos mó ná duine as gach triúr daoine fásta óga faoi mhíchumas an meánoideachas. Ina theannta sin, ní raibh ach 6,2 % de mhic léinn rannpháirteach i bhfoghlaim obairbhunaithe sa Bheilg in 2019, cuid mhaith faoi bhun mheán an Aontais (29 %). Tá údar ar leith le méadú a dhéanamh ar ábharthacht na gcóras gairmoideachais agus gairmoiliúna (VET) i gComhphobal na Fraince toisc nach n-ullmhaíonn ach 3 rogha as na 10 rogha VET meánscoile uachtaraí is mó a bhfuil tóir orthu do ghairmeacha ina bhfuil ganntanas lucht saothair. Ar an iomlán, tá ábhair imní sa Bheilg fós maidir le tarraingteacht an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna mar rian barr feabhais, mar a léirítear sa sciar mór den daonra a bhfuil dearcadh diúltach acu maidir le gairmoideachas agus gairmoiliúint. Chuideodh neartú ghairm na múinteoireachta le múinteoirí a choinneáil agus le ganntanas múinteoirí cáilithe atá ag dul i méid a laghdú. Is dúshlán ar leith é seo do scoileanna atá faoi mhíbhuntáiste, rud a chuireann i mbaol éagothromaíochtaí atá ann cheana féin sa chóras oideachais a mhéadú tuilleadh. D’ainneoin na mbeart a rinneadh cheana, dhéanfaí tarraingteacht ghairm na múinteoireachta a neartú trí oideachas tosaigh níos fearr agus forbairt ghairmiúil leanúnach a chur ar fáil, agus trí chonairí gairme níos solúbtha agus níos tarraingtí a fhorbairt. |
| --- | --- |

(26)

Maidir le ganntanas saothair agus mí-oiriúint scileanna, tá imní ann go háirithe faoi fheidhmíocht agus faoi chuimsitheacht an chórais oideachais, agus i bhfianaise an chaiteachais phoiblí ar an oideachas freisin (21). Tá dlúthnasc idir an bhearna sna torthaí oideachais agus cúlra socheacnamaíoch agus imirceach na mac léinn agus tá sí ar an gceann is mó san Aontas, rud a fhágann go bhfuil éagothroime san oideachas. Ní chríochnaíonn níos mó ná duine as gach triúr daoine fásta óga faoi mhíchumas an meánoideachas. Ina theannta sin, ní raibh ach 6,2 % de mhic léinn rannpháirteach i bhfoghlaim obairbhunaithe sa Bheilg in 2019, cuid mhaith faoi bhun mheán an Aontais (29 %). Tá údar ar leith le méadú a dhéanamh ar ábharthacht na gcóras gairmoideachais agus gairmoiliúna (VET) i gComhphobal na Fraince toisc nach n-ullmhaíonn ach 3 rogha as na 10 rogha VET meánscoile uachtaraí is mó a bhfuil tóir orthu do ghairmeacha ina bhfuil ganntanas lucht saothair. Ar an iomlán, tá ábhair imní sa Bheilg fós maidir le tarraingteacht an ghairmoideachais agus na gairmoiliúna mar rian barr feabhais, mar a léirítear sa sciar mór den daonra a bhfuil dearcadh diúltach acu maidir le gairmoideachas agus gairmoiliúint. Chuideodh neartú ghairm na múinteoireachta le múinteoirí a choinneáil agus le ganntanas múinteoirí cáilithe atá ag dul i méid a laghdú. Is dúshlán ar leith é seo do scoileanna atá faoi mhíbhuntáiste, rud a chuireann i mbaol éagothromaíochtaí atá ann cheana féin sa chóras oideachais a mhéadú tuilleadh. D’ainneoin na mbeart a rinneadh cheana, dhéanfaí tarraingteacht ghairm na múinteoireachta a neartú trí oideachas tosaigh níos fearr agus forbairt ghairmiúil leanúnach a chur ar fáil, agus trí chonairí gairme níos solúbtha agus níos tarraingtí a fhorbairt.

| (27) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(27)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (28) | Clúdaítear thart ar 70 % d’olltomhaltas fuinnimh intíre na Beilge le hallmhairí breosla iontaise. De réir sonraí ó 2020, tá an spleáchas ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis cothrom le 30 % i gcás amhola (an sciar d’iomlán na n-allmhairí), níos airde ná meán an AE-27 (26 %) agus níos ísle i gcás gáis nádúrtha (7 % i gcoinne 44 % don Aontas) agus i gcás guail (39 % i gcoinne 54 %) (22). Tá an sciar sa mheascán fuinnimh i ndáil le hola (39 % den olltomhaltas intíre i gcoinne 33 %) agus gáis nádúrtha (30 % i gcoinne 24 %) os cionn mheán an Aontais, cé go bhfuil an sciar guail níos ísle (5 % i gcoinne 11 %). Is ionann sciar an fhuinnimh núicléach sa mheascán fuinnimh agus 16 % den olltomhaltas intíre. Níor bhain ach 13 % den tomhaltas fuinnimh deiridh in 2020 leis an bhfuinneamh fuinneamh inathnuaite. Beidh ar an mBeilg céimeanna suntasacha breise a ghlacadh chun dlús a chur le forbairt foinsí in-athnuaite fuinnimh d’fhonn dul chun cinn a dhéanamh i dtreo neodracht aeráide in 2050 agus a spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe a laghdú. Tá bac mór, áfach, ar fhorbairt tionscadal gaoithe ar tír agus ar an leathnú a bhaineann leis an eangach chumhachta mar gheall ar mhoill fhada ar cheadanna tógála, go háirithe mar gheall ar nósanna imeachta achomhairc iomadúla, atriallacha agus fada. Le hailíniú idir gach leibhéal rialtais (cónaidhme, réigiúnach, áitiúil) maidir leis na cuspóirí agus leis an straitéis is gá chun spriocanna in-athnuaite na Beilge a bhaint amach, bheadh creat níos soiléire ann d’infheisteoirí, agus laghdófaí líon na n-achomharc agus chuirfí dlús le cur in úsáid foinsí in-athnuaite agus le hathneartú na n-eangach a bhaineann leis sin. Ina theannta sin, d’fhéadfaí an ceadú a dhéanamh níos éasca trí chumas na gcomhlachtaí achomhairc a neartú agus trí bhearta breise a ghlacadh chun fad na nósanna imeachta achomhairc agus an dóchúlacht go ndéanfar achomhairc i ndiaidh a chéile a laghdú, trí shrianta i gcomharsanacht aerfort, radair agus criosanna míleata a mhaolú, agus trí íoscheanglais achair (do thuirbíní gaoithe) a nuashonrú. Trí phleanáil spásúil a thabhairt isteach ina gcuirtear san áireamh acmhainneacht acmhainne críoch agus rannpháirtíocht níos mó bardas i dtionscadail giniúna fuinnimh in-athnuaite, d’fhéadfaí inghlacthacht a mhéadú i measc cónaitheoirí áitiúla.
  D’fhéadfaí leas níos fearr a bhaint as acmhainneacht gréine dín (do shuiteálacha ar mhionscála agus do shuiteálacha ar mhórscála araon) trí choinníollacha creata a ghlacadh atá intuartha agus leordhóthanach chun féintomhaltas, comhroinnt fuinnimh agus freagairt ar éileamh a spreagadh. D’fhonn freastal ar an leibhéal méadaithe d’fhoinsí fuinnimh athraitheacha san eangach leictreachais, bheadh gá leis an eangach a neartú agus a dhéanamh níos cliste. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. |
| --- | --- |

(28)

Clúdaítear thart ar 70 % d’olltomhaltas fuinnimh intíre na Beilge le hallmhairí breosla iontaise. De réir sonraí ó 2020, tá an spleáchas ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis cothrom le 30 % i gcás amhola (an sciar d’iomlán na n-allmhairí), níos airde ná meán an AE-27 (26 %) agus níos ísle i gcás gáis nádúrtha (7 % i gcoinne 44 % don Aontas) agus i gcás guail (39 % i gcoinne 54 %) (22). Tá an sciar sa mheascán fuinnimh i ndáil le hola (39 % den olltomhaltas intíre i gcoinne 33 %) agus gáis nádúrtha (30 % i gcoinne 24 %) os cionn mheán an Aontais, cé go bhfuil an sciar guail níos ísle (5 % i gcoinne 11 %). Is ionann sciar an fhuinnimh núicléach sa mheascán fuinnimh agus 16 % den olltomhaltas intíre. Níor bhain ach 13 % den tomhaltas fuinnimh deiridh in 2020 leis an bhfuinneamh fuinneamh inathnuaite. Beidh ar an mBeilg céimeanna suntasacha breise a ghlacadh chun dlús a chur le forbairt foinsí in-athnuaite fuinnimh d’fhonn dul chun cinn a dhéanamh i dtreo neodracht aeráide in 2050 agus a spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe a laghdú. Tá bac mór, áfach, ar fhorbairt tionscadal gaoithe ar tír agus ar an leathnú a bhaineann leis an eangach chumhachta mar gheall ar mhoill fhada ar cheadanna tógála, go háirithe mar gheall ar nósanna imeachta achomhairc iomadúla, atriallacha agus fada. Le hailíniú idir gach leibhéal rialtais (cónaidhme, réigiúnach, áitiúil) maidir leis na cuspóirí agus leis an straitéis is gá chun spriocanna in-athnuaite na Beilge a bhaint amach, bheadh creat níos soiléire ann d’infheisteoirí, agus laghdófaí líon na n-achomharc agus chuirfí dlús le cur in úsáid foinsí in-athnuaite agus le hathneartú na n-eangach a bhaineann leis sin. Ina theannta sin, d’fhéadfaí an ceadú a dhéanamh níos éasca trí chumas na gcomhlachtaí achomhairc a neartú agus trí bhearta breise a ghlacadh chun fad na nósanna imeachta achomhairc agus an dóchúlacht go ndéanfar achomhairc i ndiaidh a chéile a laghdú, trí shrianta i gcomharsanacht aerfort, radair agus criosanna míleata a mhaolú, agus trí íoscheanglais achair (do thuirbíní gaoithe) a nuashonrú. Trí phleanáil spásúil a thabhairt isteach ina gcuirtear san áireamh acmhainneacht acmhainne críoch agus rannpháirtíocht níos mó bardas i dtionscadail giniúna fuinnimh in-athnuaite, d’fhéadfaí inghlacthacht a mhéadú i measc cónaitheoirí áitiúla.

D’fhéadfaí leas níos fearr a bhaint as acmhainneacht gréine dín (do shuiteálacha ar mhionscála agus do shuiteálacha ar mhórscála araon) trí choinníollacha creata a ghlacadh atá intuartha agus leordhóthanach chun féintomhaltas, comhroinnt fuinnimh agus freagairt ar éileamh a spreagadh. D’fhonn freastal ar an leibhéal méadaithe d’fhoinsí fuinnimh athraitheacha san eangach leictreachais, bheadh gá leis an eangach a neartú agus a dhéanamh níos cliste. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo.

| (29) | Áirítear infheistíochtaí i slabhra luacha hidrigine, athchóiriú fuinnimh agus dícharbónú foirgneamh, ar bhealaí breise chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus chun ídiú fuinnimh, astaíochtaí agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Tugann sé sin le tuiscint go ndéantar fóirdheontais a atreorú chuig foinsí téimh ísealcharbóin agus go dtugtar isteach nó go luathaítear toirmisc réigiúnacha ar shuiteálacha coire ola-adhainte nó coire gáis i bhfoirgnimh nua. Beidh sé níos éasca an t-athrú breosla a dhéanamh má laghdaítear an tomhaltas fuinnimh agus má chuirtear dlús le feabhsuithe éifeachtúlachta fuinnimh (trína spreagadh athchóiriú níos doimhne a dhéanamh) agus déanfar é i gcomhthráth leis an athrú breosla. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Bheilg ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. San iompar, is cuid mhór den tomhaltas ola sa Bheilg an sciar ard den úsáid a bhaintear as carranna príobháideacha. Dá gcuirfí chun cinn “soghluaisteacht bhog” (mar shampla, rothaíocht, soghluaisteacht chomhroinnte) agus úsáid iompair phoiblí, lena n-áirítear trí sheirbhísí iompair phoiblí feabhsaithe, chabhrófaí le húsáid gluaisteán príobháideach agus an tomhaltas ola a bhaineann leo a laghdú. |
| --- | --- |

(29)

Áirítear infheistíochtaí i slabhra luacha hidrigine, athchóiriú fuinnimh agus dícharbónú foirgneamh, ar bhealaí breise chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus chun ídiú fuinnimh, astaíochtaí agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Tugann sé sin le tuiscint go ndéantar fóirdheontais a atreorú chuig foinsí téimh ísealcharbóin agus go dtugtar isteach nó go luathaítear toirmisc réigiúnacha ar shuiteálacha coire ola-adhainte nó coire gáis i bhfoirgnimh nua. Beidh sé níos éasca an t-athrú breosla a dhéanamh má laghdaítear an tomhaltas fuinnimh agus má chuirtear dlús le feabhsuithe éifeachtúlachta fuinnimh (trína spreagadh athchóiriú níos doimhne a dhéanamh) agus déanfar é i gcomhthráth leis an athrú breosla. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Bheilg ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. San iompar, is cuid mhór den tomhaltas ola sa Bheilg an sciar ard den úsáid a bhaintear as carranna príobháideacha. Dá gcuirfí chun cinn “soghluaisteacht bhog” (mar shampla, rothaíocht, soghluaisteacht chomhroinnte) agus úsáid iompair phoiblí, lena n-áirítear trí sheirbhísí iompair phoiblí feabhsaithe, chabhrófaí le húsáid gluaisteán príobháideach agus an tomhaltas ola a bhaineann leo a laghdú.

| (30) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an mBeilg úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an mBeilg leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(30)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an mBeilg úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an mBeilg leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (31) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1). |
| --- | --- |

(31)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1).

| (32) | I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i Moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Beilge, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3). |
| --- | --- |

(32)

I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i Moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Beilge, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3).

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Bheilg gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar phríomhchaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d’fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach a áirithiú ar fhiachas agus ar inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile. Tosaíocht a thabhairt d’athchóirithe chun feabhas a chur ar inbhuanaitheacht fhioscach an chúraim fhadtéarmaigh, lena n-áirítear trí úsáid chostéifeachtúil na suíomhanna éagsúla cúraim a chur chun cinn. Athchóiriú a dhéanamh ar na córais chánachais agus sochair chun dídhreasachtaí chun oibre a laghdú tríd an ualach cánach a aistriú ón saothar agus tríd an gcóras cánach agus sochar a shimpliú. Caiteachas cánach a laghdú agus an córas cánach a dhéanamh níos neodraí ó thaobh na hinfheistíochta de.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021-2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Aghaidh a thabhairt ar ghanntanais lucht saothair agus ar neamhréir scileanna, go háirithe trí fheabhas a chur ar fheidhmíocht agus ar chuimsitheacht an chórais oideachais agus oiliúna, trí fheabhas a chur ar a ábhartha atá an ghairmoideachas agus an ghairmoiliúint ar cháilíocht agus ar mhargadh an tsaothair agus trí chonairí gairme agus oiliúint níos solúbtha agus níos tarraingtí a fhorbairt do mhúinteoirí.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí fheabhas a chur ar an éifeachtúlacht fuinnimh agus trí úsáid breoslaí iontaise i bhfoirgnimh a laghdú, trí úsáid agus soláthar iompair phoiblí a chur chun cinn chomh maith leis an tsoghluaisteacht bhog agus trí dhlús a chur le húsáid fuinnimh inathnuaite agus bonneagair eangaí lena mbaineann trí na nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú a thuilleadh, lena n-áirítear trí fhad na nósanna imeachta achomhairc a laghdú agus trí choinníollacha creata a ghlacadh chun borradh a chur faoi infheistíochtaí i suiteálacha fuinnimh ghréine.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Beilge (IO C 304, 29.7.2021, lch. 1).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10161/21 INIT; 10161/21 ADD 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Beilge agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Beilge (IO C 282, 26.8.2020, lch. 1).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,1 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Réamh-mheastar go gcuirfidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach ar fáil.

17

(18)  An Coimisiún Eorpach, 2021, Tuarascáil 2021 maidir le hAosú: Réamh-mheastacháin eacnamaíocha agus bhuiséadacha do Bhallstáit an Aontais (2019-2070), Páipéar Institiúideach 148.

18

(19)  Devos C, Cordon A, Lefèvre M, Obyn C, Renard F, Bouckaert N, Gerkens S, Maertens de Noordhout C, Devleesschauwer B, Haelterman M, Léonard C, Meeus P (2019), Performance du système de santé belge – Rapport 2019 – Synthèse [Feidhmíocht chóras sláinte na Beilge — Tuarascáil 2019 — Achoimre]. Health Services Research (HSR). Bruxelles: Centre Fédéral d’Expertise des Soins de Santé (KCE). KCE Reports 313B. D/2019/10.273/33.

19

Performance du système de santé belge – Rapport 2019 – Synthèse

(20)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

20

(21)  ECFE — Torthaí PISA 2018, Imleabhar 1.

21

(22)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na Beilge, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

22

(23)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

23

(24)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

24

---

MOLTAÍ

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/11 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/11

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Bulgáire in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Bulgáire um Chóineasú

(2022/C 334/02)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Bhulgáir inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Bhulgáir inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Bhulgáir faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht um Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Aisghabhála don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtíochta dóibh siúd atá ar a dteitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Bhulgáir faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht um Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Aisghabhála don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtíochta dóibh siúd atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach an comhordú leathan a dhéantar ar a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach iad sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach an comhordú leathan a dhéantar ar a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach iad sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Bulgáire in 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Bulgáire in 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 15 Deireadh Fómhair 2021, chuir an Bhulgáir a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 4 Bealtaine 2022, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Bulgáire (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an mBulgáir. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

An 15 Deireadh Fómhair 2021, chuir an Bhulgáir a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 4 Bealtaine 2022, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Bulgáire (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an mBulgáir. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Bhulgáir a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár um Chóineasú 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Bhulgáir a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár um Chóineasú 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Bhulgáir an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an mBulgáir maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus rinne sí measúnú ar a plean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár don téarnamh agus don athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Bulgáire maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Bhulgáir an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an mBulgáir maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus rinne sí measúnú ar a plean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár don téarnamh agus don athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Bulgáire maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Bulgáire sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Bulgáire sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Bhulgáir na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Bhulgáir, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Bulgáire ó 4,0 % de OTI in 2020 go 4,1 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón mBulgáir leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,9 % de OTI in 2020 go 4,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Bhulgáir in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 24,7 % de OTI in 2020 go 25,1 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Bhulgáir na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Bhulgáir, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Bulgáire ó 4,0 % de OTI in 2020 go 4,1 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón mBulgáir leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,9 % de OTI in 2020 go 4,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Bhulgáir in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 24,7 % de OTI in 2020 go 25,1 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár 2022 um Chóineasú fabhrach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,6 % in 2022 agus 2,8 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 2,1 % in 2022 agus fás 3,1 % de OTI níos airde in 2023, de bharr réamh-mheastacháin éagsúla fáis fostaíochta agus infheistíochta den chuid is mó. Ina Chlár 2022 um Chóineasú, tá coinne ag an rialtas go n-ardóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,3 % de OTI in 2022 agus go dtitfidh sé go 2,9 % in 2023. Leis an méadú ar an easnamh in 2022, arna mhaolú trí dheireadh a chur de réir a chéile le cuid de bhearta éigeandála COVID, léirítear, den chuid is mó, ardú géar ar thomhaltas idirmheánach, ar thacaíocht ghnó agus ar bhearta fuinnimh, chomh maith le leasuithe ar chórais pinsean. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 25,5 % in 2022, agus go 27,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 3,7 % de OTI agus 2,4 % faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i bhfad níos ísle ná easnamh 2022 atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar réamh-mheastacháin mhaicreacnamaíocha éagsúla, fás idirmheánach níos ísle ar thomhaltas, agus ioncam níos airde ó chánacha ar tháirgeadh agus ar allmhairí in 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtas le OTI níos ísle, 25,3 % in 2022 agus 25,6 % in 2023. Is iad na heasnaimh níos ísle sa dá bhliain agus fás eacnamaíoch réamh-mheasta níos airde in 2023 is cúis leis an difríocht sin. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,8 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Bulgáire. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár 2022 um Chóineasú fabhrach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,6 % in 2022 agus 2,8 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 2,1 % in 2022 agus fás 3,1 % de OTI níos airde in 2023, de bharr réamh-mheastacháin éagsúla fáis fostaíochta agus infheistíochta den chuid is mó. Ina Chlár 2022 um Chóineasú, tá coinne ag an rialtas go n-ardóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,3 % de OTI in 2022 agus go dtitfidh sé go 2,9 % in 2023. Leis an méadú ar an easnamh in 2022, arna mhaolú trí dheireadh a chur de réir a chéile le cuid de bhearta éigeandála COVID, léirítear, den chuid is mó, ardú géar ar thomhaltas idirmheánach, ar thacaíocht ghnó agus ar bhearta fuinnimh, chomh maith le leasuithe ar chórais pinsean. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 25,5 % in 2022, agus go 27,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 3,7 % de OTI agus 2,4 % faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i bhfad níos ísle ná easnamh 2022 atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar réamh-mheastacháin mhaicreacnamaíocha éagsúla, fás idirmheánach níos ísle ar thomhaltas, agus ioncam níos airde ó chánacha ar tháirgeadh agus ar allmhairí in 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtas le OTI níos ísle, 25,3 % in 2022 agus 25,6 % in 2023. Is iad na heasnaimh níos ísle sa dá bhliain agus fás eacnamaíoch réamh-mheasta níos airde in 2023 is cúis leis an difríocht sin. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,8 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Bulgáire.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,3 % de OTI in 2021 go 1,8 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,9 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó cláir thacaíochta d’fhóntais phoiblí, d’úsáideoirí deiridh tionsclaíocha leictreachais agus do thomhaltóirí gáis tí. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an moratóir ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,3 % de OTI in 2021 go 1,8 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,9 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó cláir thacaíochta d’fhóntais phoiblí, d’úsáideoirí deiridh tionsclaíocha leictreachais agus do thomhaltóirí gáis tí. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an moratóir ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (12).

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Bhulgáir seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Bhulgáir an fás ar chaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta a choinneáil faoi smacht. Mhol sí freisin go saothródh an Bhulgáir, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Bhulgáir seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Bhulgáir an fás ar chaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta a choinneáil faoi smacht. Mhol sí freisin go saothródh an Bhulgáir, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Bulgáire um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 3,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an mBulgáir tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 1,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 1,1 pointe céatadáin de OTI in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an mBulgáir infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1.4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 pointe céatadáin de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 pointe céatadáin de OTI), fad a mheastar go rannchuideoidh leasuithe ar chórais pinsean (0,6 % de OTI) agus méaduithe pá (0,3 % de OTI) leis an bhfás sa ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, ar bhonn meastacháin reatha an Choimisiúin, ní leor an smacht a bhí ag an mBulgáir ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Bulgáire um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 3,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an mBulgáir tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 1,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 1,1 pointe céatadáin de OTI in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an mBulgáir infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1.4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 pointe céatadáin de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 pointe céatadáin de OTI), fad a mheastar go rannchuideoidh leasuithe ar chórais pinsean (0,6 % de OTI) agus méaduithe pá (0,3 % de OTI) leis an bhfás sa ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, ar bhonn meastacháin reatha an Choimisiúin, ní leor an smacht a bhí ag an mBulgáir ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 1,3 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Bhulgáir d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go soláthróidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0,2 pointe céatadáin in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 0.5 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,9 % de OTI), agus meastar go gcuirfidh aistrithe sóisialta méadaithe agus méaduithe pá leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 1,3 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Bhulgáir d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go soláthróidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0,2 pointe céatadáin in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 0.5 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,9 % de OTI), agus meastar go gcuirfidh aistrithe sóisialta méadaithe agus méaduithe pá leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha.

| (19) | I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,8 % de OTI in 2024 agus go 2,4 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. Leis na réamh-mheastacháin sin, glactar le méaduithe ar ioncam ó chánacha díreacha agus ó ranníocaíochtaí sóisialta a bhuí le hioncam teaghlaigh níos airde agus aistrithe caipitil níos airde a bhuí leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 29,1 % in 2024, agus ardú go 30,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,8 % de OTI in 2024 agus go 2,4 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. Leis na réamh-mheastacháin sin, glactar le méaduithe ar ioncam ó chánacha díreacha agus ó ranníocaíochtaí sóisialta a bhuí le hioncam teaghlaigh níos airde agus aistrithe caipitil níos airde a bhuí leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 29,1 % in 2024, agus ardú go 30,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Bulgáire sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar aghaidh ar na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha ar leith sa réimse sóisialta agus tá bearta ann chun cuimsiú sóisialta a fheabhsú, lena meastar go gcuirfear feabhas ar leordhóthanacht agus ar chumhdach na scéime ioncaim íosta, agus le bearta chun comhtháthú na seirbhísí fostaíochta agus sóisialta a chur ar aghaidh. Díríonn bearta eile lena dtugtar aghaidh ar na moltaí a bhaineann go sonrach le tír faoi leith ar shealbhú scileanna, go háirithe scileanna digiteacha, ar fheabhas a chur ar ábharthacht na gcóras oideachais agus na gcóras foghlama ar feadh an tsaoil i margadh an tsaothair agus ar thairiscint seirbhísí cúraim sláinte a leathnú ar fud na Bulgáire. Is féidir leis na bearta sin cabhrú chun na cuspóirí a bhaint amach agus dul chun cinn breise a dhéanamh maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta agus a phlean gníomhaíochta faoi 2030. Ina theannta sin, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar aghaidh ar mholtaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith trí dhícharbónú na hearnála fuinnimh a chur chun cinn, trí éifeachtúlacht fuinnimh fhoriomlán a mhéadú agus trí bhearta cur chun feidhme maidir le hiompar inbhuanaithe mar aon le bonneagar digiteach agus seirbhísí digiteacha a mhéadú. Ina theannta sin, tá bearta forleathana sa phlean chun éifeachtúlacht an chórais riaracháin phoiblí agus an chórais cheartais phoiblí a fheabhsú, éilliú a chosc, a bhrath agus a cheartú, an timpeallacht ghnó a fheabhsú, infheistíocht a chothú agus an córas taighde agus nuálaíochta a fheabhsú. Rannchuideoidh sé sin freisin le tacú leis an mBulgáir aghaidh á tabhairt aici ar na hábhair imní agus ar na barúlacha faoi Shásra an Smachta Reachta. |
| --- | --- |

(20)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Bulgáire sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar aghaidh ar na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha ar leith sa réimse sóisialta agus tá bearta ann chun cuimsiú sóisialta a fheabhsú, lena meastar go gcuirfear feabhas ar leordhóthanacht agus ar chumhdach na scéime ioncaim íosta, agus le bearta chun comhtháthú na seirbhísí fostaíochta agus sóisialta a chur ar aghaidh. Díríonn bearta eile lena dtugtar aghaidh ar na moltaí a bhaineann go sonrach le tír faoi leith ar shealbhú scileanna, go háirithe scileanna digiteacha, ar fheabhas a chur ar ábharthacht na gcóras oideachais agus na gcóras foghlama ar feadh an tsaoil i margadh an tsaothair agus ar thairiscint seirbhísí cúraim sláinte a leathnú ar fud na Bulgáire. Is féidir leis na bearta sin cabhrú chun na cuspóirí a bhaint amach agus dul chun cinn breise a dhéanamh maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta agus a phlean gníomhaíochta faoi 2030. Ina theannta sin, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar aghaidh ar mholtaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith trí dhícharbónú na hearnála fuinnimh a chur chun cinn, trí éifeachtúlacht fuinnimh fhoriomlán a mhéadú agus trí bhearta cur chun feidhme maidir le hiompar inbhuanaithe mar aon le bonneagar digiteach agus seirbhísí digiteacha a mhéadú. Ina theannta sin, tá bearta forleathana sa phlean chun éifeachtúlacht an chórais riaracháin phoiblí agus an chórais cheartais phoiblí a fheabhsú, éilliú a chosc, a bhrath agus a cheartú, an timpeallacht ghnó a fheabhsú, infheistíocht a chothú agus an córas taighde agus nuálaíochta a fheabhsú. Rannchuideoidh sé sin freisin le tacú leis an mBulgáir aghaidh á tabhairt aici ar na hábhair imní agus ar na barúlacha faoi Shásra an Smachta Reachta.

| (21) | Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Bulgáire le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Bhulgáir agus 58,9 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25,8 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an mBulgáir téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Ag an am céanna, cuideofar le tionchar an athraithe dhéimeagrafaigh réamh-mheasta a mhaolú le tuilleadh iarrachtaí chun leas iomlán a bhaint as seirbhísí poiblí fostaíochta agus chun tacaíocht chomhtháite fostaíochta agus shóisialta a chur ar fáil agus tacófar le haistrithe cothroma glasa agus digiteacha. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(21)

Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Bulgáire le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Bhulgáir agus 58,9 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25,8 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an mBulgáir téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Ag an am céanna, cuideofar le tionchar an athraithe dhéimeagrafaigh réamh-mheasta a mhaolú le tuilleadh iarrachtaí chun leas iomlán a bhaint as seirbhísí poiblí fostaíochta agus chun tacaíocht chomhtháite fostaíochta agus shóisialta a chur ar fáil agus tacófar le haistrithe cothroma glasa agus digiteacha. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (22) | An 11 Bealtaine 2022, thíolaic an Bhulgáir an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17), ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Bhulgáir leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(22)

An 11 Bealtaine 2022, thíolaic an Bhulgáir an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17), ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Bhulgáir leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (23) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. I gcomhthéacs na géarchéime fuinnimh agus i gcomhréir leis an sainordú a thug an Chomhairle Eorpach i mí an Mhárta 2022, bhunaigh an Coimisiún agus na Ballstáit Ardán an Aontais um Fhuinneamh chun gás, GNL agus hidrigin a cheannach go deonach i gcomhar le chéile. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(23)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. I gcomhthéacs na géarchéime fuinnimh agus i gcomhréir leis an sainordú a thug an Chomhairle Eorpach i mí an Mhárta 2022, bhunaigh an Coimisiún agus na Ballstáit Ardán an Aontais um Fhuinneamh chun gás, GNL agus hidrigin a cheannach go deonach i gcomhar le chéile. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (24) | Is sa Bhulgáir atá an geilleagar is déine ó thaobh carbóin de san Aontas, agus déine na ngás ceaptha teasa níos mó ná ceithre huaire níos airde ná meán an Aontais. Is é 61,5 % an sciar reatha de bhreoslaí iontaise i meascán fuinnimh na Bulgáire, agus sciar 24 % den fhuinneamh núicléach agus fuinneamh inathnuaite 14,5 % (níos ísle ná meán fuinnimh inathnuaite an Aontais de 19 %). Bhí an tír ag brath go mór ar an Rúis le haghaidh gáis nádúrtha go dtí mí Aibreáin 2022 (18). In 2020, allmhairíodh 75 % den ghás nádúrtha ón Rúis, méid a bhí os cionn mheán an Aontais de 43,2 %. Mar sin féin, ní raibh a sciar sa mheascán fuinnimh ach 13,9 %, níos ísle ná meán an Aontais de 24,4 %. Is í an tionsclaíocht an tomhaltóir gáis is mó i gcónaí, agus sciar 40 %, lena n-áirítear úsáidí neamhfhuinnimh san áireamh, agus tháinig laghdú ar sciar na hearnála cumhachta ó 2010 i leith, ó 30 % go 25 % in 2019. Braitheann téamh ceantair ar ghás nádúrtha le corrlach beag le haghaidh feabhsúcháin mar ní féidir foinsí eile a chur in ionad na gcóras téimh ceantair. Cé go ndéantar iniúchadh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar acmhainneacht an fhuinnimh gheoiteirmigh le haghaidh téimh, d’fhéadfaí infheistíocht bhreise a bheartú chun tacú le teaschaidéil ar mhórscála a shuiteáil. Clúdaítear giniúint cumhachta gualbhreoslaithe go hiomlán le táirgeadh intíre ligníte, agus allmhairíonn an Bhulgáir cainníochtaí teoranta guail ón Rúis lena n-úsáid go tionsclaíoch (0.56 milliún tonna, arb ionann é agus 85 % d’iomlán na n-allmhairí guail). Os a choinne sin, tá an Bhulgáir ag brath ar an Rúis as amhola (63 % dá hamhola a thagann ón Rúis (19), i bhfad níos airde ná meán an Aontais de 26 %) agus iompórtálann sí 22 % dá táirgí scagtha ola ón Rúis, méid atá faoi bhun 35 %, meán an Aontais. Ar an iomlán, b’ionann an sciar ola sa mheascán fuinnimh agus 23,9 % in 2020, sciar a bhí faoi bhun mheán an Aontais de 32,7 %. Áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Bulgáire Treochlár don neodracht aeráide a ghlacadh. Áirítear leis sin céimeanna chun deireadh a chur de réir a chéile le gual agus lignít faoi 2038 ar a dhéanaí mar aon le hinfheistíochtaí agus athchóirithe suntasacha chun dlús a chur le húsáid foinsí inathnuaite, agus beidh gá le hiarrachtaí breise chun na cuspóirí maidir leis an aeráid agus leis an aistriú fuinnimh a bhaint amach.
  Maidir le foinsí inathnuaite fuinnimh, tá gealltanas tugtha ag an mBulgáir 3 500 MW ar a laghad d’acmhainn nua ó fhoinsí inathnuaite fuinnimh (ón ngaoth agus ón ngrian) a chur leis agus na dálaí teicniúla a chruthú chun 4 500 MW breise a chomhtháthú sa chóras leictreachais faoi 2026. Ina theannta sin, áirítear sa phlean athchóiriú chun deireadh a chur le príomhbhaic ar fhorbairt teicneolaíochtaí inathnuaite hidrigine agus slabhraí luacha, chomh maith le hinfheistíochtaí chun tacú le treoirthionscadail a fhorbairt chun hidrigin inathnuaite agus bithghás inbhuanaithe a tháirgeadh. Tá bearta beartaithe freisin chun cabhrú le teaghlaigh córais le haghaidh téimh gréine an uisce agus córais fhótavoltacha gréine a shuiteáil. Saineofar an bhochtaineacht fuinnimh sa phlean freisin. Ba cheart a thabhairt faoi deara go mbeidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Bhulgáir ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(24)

Is sa Bhulgáir atá an geilleagar is déine ó thaobh carbóin de san Aontas, agus déine na ngás ceaptha teasa níos mó ná ceithre huaire níos airde ná meán an Aontais. Is é 61,5 % an sciar reatha de bhreoslaí iontaise i meascán fuinnimh na Bulgáire, agus sciar 24 % den fhuinneamh núicléach agus fuinneamh inathnuaite 14,5 % (níos ísle ná meán fuinnimh inathnuaite an Aontais de 19 %). Bhí an tír ag brath go mór ar an Rúis le haghaidh gáis nádúrtha go dtí mí Aibreáin 2022 (18). In 2020, allmhairíodh 75 % den ghás nádúrtha ón Rúis, méid a bhí os cionn mheán an Aontais de 43,2 %. Mar sin féin, ní raibh a sciar sa mheascán fuinnimh ach 13,9 %, níos ísle ná meán an Aontais de 24,4 %. Is í an tionsclaíocht an tomhaltóir gáis is mó i gcónaí, agus sciar 40 %, lena n-áirítear úsáidí neamhfhuinnimh san áireamh, agus tháinig laghdú ar sciar na hearnála cumhachta ó 2010 i leith, ó 30 % go 25 % in 2019. Braitheann téamh ceantair ar ghás nádúrtha le corrlach beag le haghaidh feabhsúcháin mar ní féidir foinsí eile a chur in ionad na gcóras téimh ceantair. Cé go ndéantar iniúchadh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar acmhainneacht an fhuinnimh gheoiteirmigh le haghaidh téimh, d’fhéadfaí infheistíocht bhreise a bheartú chun tacú le teaschaidéil ar mhórscála a shuiteáil. Clúdaítear giniúint cumhachta gualbhreoslaithe go hiomlán le táirgeadh intíre ligníte, agus allmhairíonn an Bhulgáir cainníochtaí teoranta guail ón Rúis lena n-úsáid go tionsclaíoch (0.56 milliún tonna, arb ionann é agus 85 % d’iomlán na n-allmhairí guail). Os a choinne sin, tá an Bhulgáir ag brath ar an Rúis as amhola (63 % dá hamhola a thagann ón Rúis (19), i bhfad níos airde ná meán an Aontais de 26 %) agus iompórtálann sí 22 % dá táirgí scagtha ola ón Rúis, méid atá faoi bhun 35 %, meán an Aontais. Ar an iomlán, b’ionann an sciar ola sa mheascán fuinnimh agus 23,9 % in 2020, sciar a bhí faoi bhun mheán an Aontais de 32,7 %. Áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Bulgáire Treochlár don neodracht aeráide a ghlacadh. Áirítear leis sin céimeanna chun deireadh a chur de réir a chéile le gual agus lignít faoi 2038 ar a dhéanaí mar aon le hinfheistíochtaí agus athchóirithe suntasacha chun dlús a chur le húsáid foinsí inathnuaite, agus beidh gá le hiarrachtaí breise chun na cuspóirí maidir leis an aeráid agus leis an aistriú fuinnimh a bhaint amach.

Maidir le foinsí inathnuaite fuinnimh, tá gealltanas tugtha ag an mBulgáir 3 500 MW ar a laghad d’acmhainn nua ó fhoinsí inathnuaite fuinnimh (ón ngaoth agus ón ngrian) a chur leis agus na dálaí teicniúla a chruthú chun 4 500 MW breise a chomhtháthú sa chóras leictreachais faoi 2026. Ina theannta sin, áirítear sa phlean athchóiriú chun deireadh a chur le príomhbhaic ar fhorbairt teicneolaíochtaí inathnuaite hidrigine agus slabhraí luacha, chomh maith le hinfheistíochtaí chun tacú le treoirthionscadail a fhorbairt chun hidrigin inathnuaite agus bithghás inbhuanaithe a tháirgeadh. Tá bearta beartaithe freisin chun cabhrú le teaghlaigh córais le haghaidh téimh gréine an uisce agus córais fhótavoltacha gréine a shuiteáil. Saineofar an bhochtaineacht fuinnimh sa phlean freisin. Ba cheart a thabhairt faoi deara go mbeidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Bhulgáir ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (25) | Ag an am céanna, tá sé beartaithe ag plean téarnaimh agus athléimneachta na Bulgáire breis agus EUR 1 billiún d’infheistíochtaí i mbearta éifeachtúlachta fuinnimh atá beartaithe do stoc foirgneamh poiblí agus príobháideach. Treisítear an méid sin le hathchóirithe chun dul i ngleic le bacainní ar infheistíochtaí éifeachtúlachta fuinnimh agus chun an t-ualach riaracháin a bhaineann leis an athchóiriú a laghdú. Mar sin féin, ba cheart go mbeadh sé mar aidhm ag an mBulgáir tomhaltas fuinnimh agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú tuilleadh chun a spriocanna a bhaint amach i gcomhréir lena straitéis fhadtéarmach chun an stoc foirgneamh a athchóiriú. D’fhéadfadh an ciste náisiúnta dícharbónaithe a bhunófar in 2023 tacú leis an mbeart sin. Ag an am céanna, ní mór don Bhulgáir idirnaisc fuinnimh ag a bhfuil acmhainneacht leordhóthanach a áirithiú, lena n-áirítear le tíortha comharsanachta. Trí infheistíochtaí leanúnacha a thabhairt chun críche, is féidir leis an mBulgáir leas a bhaint as buntáistí an mhargaidh aonair, slándáil an tsoláthair a áirithiú agus dlús a chur le héagsúlú na mbealaí gáis. Moltar bonneagar nua a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. |
| --- | --- |

(25)

Ag an am céanna, tá sé beartaithe ag plean téarnaimh agus athléimneachta na Bulgáire breis agus EUR 1 billiún d’infheistíochtaí i mbearta éifeachtúlachta fuinnimh atá beartaithe do stoc foirgneamh poiblí agus príobháideach. Treisítear an méid sin le hathchóirithe chun dul i ngleic le bacainní ar infheistíochtaí éifeachtúlachta fuinnimh agus chun an t-ualach riaracháin a bhaineann leis an athchóiriú a laghdú. Mar sin féin, ba cheart go mbeadh sé mar aidhm ag an mBulgáir tomhaltas fuinnimh agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú tuilleadh chun a spriocanna a bhaint amach i gcomhréir lena straitéis fhadtéarmach chun an stoc foirgneamh a athchóiriú. D’fhéadfadh an ciste náisiúnta dícharbónaithe a bhunófar in 2023 tacú leis an mbeart sin. Ag an am céanna, ní mór don Bhulgáir idirnaisc fuinnimh ag a bhfuil acmhainneacht leordhóthanach a áirithiú, lena n-áirítear le tíortha comharsanachta. Trí infheistíochtaí leanúnacha a thabhairt chun críche, is féidir leis an mBulgáir leas a bhaint as buntáistí an mhargaidh aonair, slándáil an tsoláthair a áirithiú agus dlús a chur le héagsúlú na mbealaí gáis. Moltar bonneagar nua a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo.

| (26) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an mBulgáir úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an mBulgáir leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(26)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an mBulgáir úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an mBulgáir leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (27) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1). |
| --- | --- |

(27)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1).

| (28) | Ar an 10 Iúil 2020, áiríodh lev na Bulgáire i Meicníocht Eorpach an ráta malairte II (ERM II) mar chéim ullmhúcháin i dtreo an euro a ghlacadh. Chun cobhsaíocht eacnamaíoch agus airgeadais a chaomhnú agus chun ardleibhéal cóineasaithe eacnamaíoch inbhuanaithe a bhaint amach, tá gealltanas tugtha ag údaráis na Bulgáire bearta beartais sonracha a chur chun feidhme maidir le hinbhuanaitheacht na hearnála airgeadais neamhbhaincéireachta a áirithiú agus maidir le rialachas na bhfiontar atá faoi úinéireacht an Stáit a neartú, chomh maith leis na creataí dócmhainneachta agus frithsciúrtha airgid. Déanfar measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an mBulgáir maidir leis na ceanglais riachtanacha chun an euro a ghlacadh a chomhlíonadh i dtuarascálacha 2022 um Chóineasú ón gCoimisiún Eorpach agus ón mBanc Ceannais Eorpach, |
| --- | --- |

(28)

Ar an 10 Iúil 2020, áiríodh lev na Bulgáire i Meicníocht Eorpach an ráta malairte II (ERM II) mar chéim ullmhúcháin i dtreo an euro a ghlacadh. Chun cobhsaíocht eacnamaíoch agus airgeadais a chaomhnú agus chun ardleibhéal cóineasaithe eacnamaíoch inbhuanaithe a bhaint amach, tá gealltanas tugtha ag údaráis na Bulgáire bearta beartais sonracha a chur chun feidhme maidir le hinbhuanaitheacht na hearnála airgeadais neamhbhaincéireachta a áirithiú agus maidir le rialachas na bhfiontar atá faoi úinéireacht an Stáit a neartú, chomh maith leis na creataí dócmhainneachta agus frithsciúrtha airgid. Déanfar measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an mBulgáir maidir leis na ceanglais riachtanacha chun an euro a ghlacadh a chomhlíonadh i dtuarascálacha 2022 um Chóineasú ón gCoimisiún Eorpach agus ón mBanc Ceannais Eorpach,

Ag MOLADH LEIS SEO go nglacfaidh an Bhulgáir gníomhaíocht in 2022 agus in 2023 chun:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna a áirítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 4 Bealtaine 2022. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise agus ar allmhairí breosla iontaise a laghdú trí dhlús a chur le forbairt na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh, agus trí fhoinsí agus bealaí soláthair gáis a éagsúlú trí idirnaisc a mhéadú le tíortha comharsanachta. Dlús a chur leis na hiarrachtaí chun an t-éileamh ar fhuinneamh a laghdú trí éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú sa tionsclaíocht agus i stoc na bhfoirgneamh príobháideach agus poiblí. Réitigh inbhuanaithe nua a chur chun cinn i dtéamh ceantair láraithe.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Bulgáire (IO C 304, 29.7.2021, lch. 6).

6

(7)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

7

(8)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

8

(9)  8091/2022; 8091/2022 ADD 1.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 na Bulgáire um Athchóiriú agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2020 na Bulgáire um Chóineasú (IO C 282, 26.8.2020, lch. 8).

10

(11)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

13

(14)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,1 pointe céatadáin de OTI.

14

(15)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

15

(16)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0.0 pointe céatadáin de OTI.

16

(17)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

17

(18)  Ó mhí Aibreáin 2022 i leith, tar éis an tsoláthair gáis ó Gazprom a bheith curtha ar fionraí go haontaobhach, níl soláthairtí gáis á bhfáil ag an mBulgáir ón Rúis a thuilleadh.

18

(19)  Déantar tagairt do shonraí ó Eurostat 2019 maidir le sonraí iompórtála na Bulgáire. Níl sonraí iompórtála 2020 faisnéiseach, toisc go ndearnadh cáilíochtaí móra d’allmhairí amha a chatagóiriú ó chomhpháirtithe trádála “neamhshonraithe”. Tagraíonn meán an Aontais do chion na n-allmhairí ón Rúis san iomlán allmhaire lasmuigh den AE27, i gcás amhola agus táirgí ola scagtha faoi seach.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

20

(21)  Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/19 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/19

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Seicia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2022 de chuid na Seicia

(2022/C 334/03)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Is rud é an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a chuireann tacaíocht airgeadais ar fáil le haghaidh chur chun feidhme athchóirithe agus infheistíochta, arb é atá i gceist leis spreagadh airgeadais a mhaoiníonn an tAontas. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an tSeicia inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an tSeicia inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don tSeicia faoi thionscnamh na Gníomhaíochta Comhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár Cúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais fáilte agus lánpháirtíochta le haghaidh na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don tSeicia faoi thionscnamh na Gníomhaíochta Comhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár Cúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais fáilte agus lánpháirtíochta le haghaidh na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Seicia in 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Seicia in 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 1 Meitheamh 2021 chuir an tSeicia a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Seicia (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an tSeicia. Tuigtear gurb é atá i gceist le comhlíonadh sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 1 Meitheamh 2021 chuir an tSeicia a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Seicia (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an tSeicia. Tuigtear gurb é atá i gceist le comhlíonadh sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 28 Aibreán 2022, thíolaic an tSeicia a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 11 Bealtaine 2022, a Clár 2022 um Chóineasú, tar éis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Chun na naisc eatarthu a chur san áireamh, rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Seicia ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 28 Aibreán 2022, thíolaic an tSeicia a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 11 Bealtaine 2022, a Clár 2022 um Chóineasú, tar éis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Chun na naisc eatarthu a chur san áireamh, rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Seicia ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSeicia an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSeicia maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus bhreathnaigh sí ar an gcaoi ar chuir an tSeicia an plean téarnaimh agus athléimneachta chun feidhme, ar bhunús an scórchláir don téarnamh agus don athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Seicia maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSeicia an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSeicia maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus bhreathnaigh sí ar an gcaoi ar chuir an tSeicia an plean téarnaimh agus athléimneachta chun feidhme, ar bhunús an scórchláir don téarnamh agus don athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Seicia maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Seicia sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Seicia sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don tSeicia na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don tSeicia beartais fhioscacha a shaothrú, nuair is féidir ag féachaint do na dálaí eacnamaíocha, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Seicia ó 5,8 % de OTI in 2020 go 5,9 %. Thacaigh an fhreagairt bheartais fhioscaigh ón tSeicia leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,1 % de OTI in 2020 go 2,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSeicia in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é a bhí iontu den chuid is mó laghduithe ar an gcáin ioncaim phearsanta ag a bhfuil tionchar de thuairim is 1,9 % de OTI. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 37,7 % de OTI in 2020 go 41,9 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don tSeicia na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don tSeicia beartais fhioscacha a shaothrú, nuair is féidir ag féachaint do na dálaí eacnamaíocha, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Seicia ó 5,8 % de OTI in 2020 go 5,9 %. Thacaigh an fhreagairt bheartais fhioscaigh ón tSeicia leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,1 % de OTI in 2020 go 2,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSeicia in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é a bhí iontu den chuid is mó laghduithe ar an gcáin ioncaim phearsanta ag a bhfuil tionchar de thuairim is 1,9 % de OTI. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 37,7 % de OTI in 2020 go 41,9 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár um Chóineasú 2022 faichilleach in 2022 agus tá sé fabhrach in 2023. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 1,2 % in 2022 agus 3,6 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír níos airde ann in 2022, mar atá, 1,9 %, agus fás OTI níos ísle in 2023, mar atá, 2,7 %, den chuid is mó mar gheall ar ionchas éagsúil don tomhaltas príobháideach mar thoradh ar thoimhdí éagsúla maidir le húsáid coigiltis agus innéacsú tuarastal. Ina Chlár 2022 um Chóineasú, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 4,5 % de OTI in 2022 agus go 3,2 % in 2023. Is léiriú é an laghdú, den chuid is mó, ar an gcuid is mó de na bearta éigeandála agus fás ard ainmniúil OTI. De réir an Chláir, meastar go n-ardóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 42,7 % in 2022, agus go méadóidh sé go 43,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,3 % de OTI agus 3,9 % faoi seach. Tá an méid sin i gcomhréir le 2022 agus níos airde ná easnamh 2023 atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar chás mhaicreacnamaíoch beagán nach bhfuil chomh dearfach céanna i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin agus mar gheall ar thoimhdí éagsúla maidir leis an ráta boilscithe agus an ráta boilscithe a chuirtear ar aghaidh chuig costais rialtais. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 42,8 % in 2022 agus 44,0 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,0 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Seicia. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár um Chóineasú 2022 faichilleach in 2022 agus tá sé fabhrach in 2023. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 1,2 % in 2022 agus 3,6 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír níos airde ann in 2022, mar atá, 1,9 %, agus fás OTI níos ísle in 2023, mar atá, 2,7 %, den chuid is mó mar gheall ar ionchas éagsúil don tomhaltas príobháideach mar thoradh ar thoimhdí éagsúla maidir le húsáid coigiltis agus innéacsú tuarastal. Ina Chlár 2022 um Chóineasú, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 4,5 % de OTI in 2022 agus go 3,2 % in 2023. Is léiriú é an laghdú, den chuid is mó, ar an gcuid is mó de na bearta éigeandála agus fás ard ainmniúil OTI. De réir an Chláir, meastar go n-ardóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 42,7 % in 2022, agus go méadóidh sé go 43,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,3 % de OTI agus 3,9 % faoi seach. Tá an méid sin i gcomhréir le 2022 agus níos airde ná easnamh 2023 atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar chás mhaicreacnamaíoch beagán nach bhfuil chomh dearfach céanna i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin agus mar gheall ar thoimhdí éagsúla maidir leis an ráta boilscithe agus an ráta boilscithe a chuirtear ar aghaidh chuig costais rialtais. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 42,8 % in 2022 agus 44,0 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,0 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Seicia.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2021 go 0,1 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar sa réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023 (11). Is é atá i gceist leis na bearta sin den chuid is mó ná ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe ar fad ar dhleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,4 % de OTI in 2022 agus 0,6 % in 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2021 go 0,1 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar sa réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023 (11). Is é atá i gceist leis na bearta sin den chuid is mó ná ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe ar fad ar dhleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,4 % de OTI in 2022 agus 0,6 % in 2023 (12).

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSeicia staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSeicia, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSeicia staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSeicia, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Seicia um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach neodrach go ginearálta ag + 0,1 % de OTI, agus mhol an Chomhairle seasamh tacúil (13). Tá sé beartaithe ag an tSeicia tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 1,0 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,6 pointe céatadáin in 2022 (14). Dá bhrí sin, níl sé i gceist ag an tSeicia infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht chraptha de 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,03 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,4 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Seicia um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach neodrach go ginearálta ag + 0,1 % de OTI, agus mhol an Chomhairle seasamh tacúil (13). Tá sé beartaithe ag an tSeicia tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 1,0 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,6 pointe céatadáin in 2022 (14). Dá bhrí sin, níl sé i gceist ag an tSeicia infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht chraptha de 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,03 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,4 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an tSeicia d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha de 0,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,2 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an tSeicia d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha de 0,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,2 % de OTI).

| (19) | I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh an rialtais de réir a chéile go 3,2 % de OTI in 2023, 2,9 % in 2024 agus 2,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go gcuirfear teorainn le fás an chaiteachais phoiblí – lena n-áirítear cúiteamh d’fhostaithe, tomhaltas idirmheánach agus aistrithe sóisialta comhchineáil – ar luas níos ísle ná fás ioncaim agus níos ísle ná fás OTI ainmniúil. Tá sé beartaithe freisin go dtiocfaidh laghdú ar infheistíochtaí poiblí mar chéatadán de OTI tar éis na buaice in 2023. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 44,4 % in 2024, agus ardú go 45,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh an rialtais de réir a chéile go 3,2 % de OTI in 2023, 2,9 % in 2024 agus 2,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go gcuirfear teorainn le fás an chaiteachais phoiblí – lena n-áirítear cúiteamh d’fhostaithe, tomhaltas idirmheánach agus aistrithe sóisialta comhchineáil – ar luas níos ísle ná fás ioncaim agus níos ísle ná fás OTI ainmniúil. Tá sé beartaithe freisin go dtiocfaidh laghdú ar infheistíochtaí poiblí mar chéatadán de OTI tar éis na buaice in 2023. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 44,4 % in 2024, agus ardú go 45,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Tá rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach le sárú ag an tSeicia sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tá sé seo mar thoradh ar chothromaíocht tosaigh neamhfhabhrach agus na costais a bhaineann le haosú. Tá tionchar diúltach ag na laghduithe cánach buana a cuireadh i bhfeidhm le dhá bhliain anuas ar an gcomhardú tosaigh (an ceann is mó de ná laghduithe sin de thoradh an laghdaithe ar an mbonn cánach ioncaim phearsanta). Níor fritháiríodh iad sin trí chiorruithe comhfhreagracha ar chaiteachas agus tháinig méadú ar an easnamh struchtúrach mar thoradh orthu. Sa mheántéarma agus san fhadtéarma, eascraíonn brúnna breise as costais aosaithe. Tá dúbailt réamh-mheasta an chóimheasa spleáchais seanaoise (de réir Thuarascáil 2021 maidir le hAosú arna heisiúint ag an gCoimisiún) agus uasteorannú na haoise scoir, mar bhonn don mhéadú a bhfuiltear ag súil leis ar chaiteachas pinsin ó 8,8 % de OTI in 2030 go 11,4 % faoi 2050. Ina theannta sin, meastar go dtiocfaidh méadú 0,9 pointe céatadáin agus 1,7 pointe céatadáin de OTI ar chaiteachas poiblí ar chúram sláinte agus ar chúram fadtéarmach faoi seach faoi 2070 mar gheall ar an daonra a bheith ag dul in aois. Cé go gcumhdaítear ilroinnt an rialachais agus an mhaoinithe cúraim fhadtéarmaigh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta cheana féin, beidh sé ríthábhachtach go dtabharfar aghaidh tuilleadh ar na dúshláin a bhaineann le haosú chun inbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí a athbhunú. Áirítear ar na roghanna beartais an aois scoir a ardú i gcomhréir leis an méadú in ionchas saoil, coigeartú a dhéanamh ar na rátaí innéacsaithe pinsean chun inbhuanaitheacht fhioscach an chórais phinsin a léiriú, an méadú ar rannpháirtíocht daoine os cionn 60 bliana d’aois a dhreasú, nó bearta eile a ghlacadh chun an soláthar saothair a neartú. |
| --- | --- |

(20)

Tá rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach le sárú ag an tSeicia sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tá sé seo mar thoradh ar chothromaíocht tosaigh neamhfhabhrach agus na costais a bhaineann le haosú. Tá tionchar diúltach ag na laghduithe cánach buana a cuireadh i bhfeidhm le dhá bhliain anuas ar an gcomhardú tosaigh (an ceann is mó de ná laghduithe sin de thoradh an laghdaithe ar an mbonn cánach ioncaim phearsanta). Níor fritháiríodh iad sin trí chiorruithe comhfhreagracha ar chaiteachas agus tháinig méadú ar an easnamh struchtúrach mar thoradh orthu. Sa mheántéarma agus san fhadtéarma, eascraíonn brúnna breise as costais aosaithe. Tá dúbailt réamh-mheasta an chóimheasa spleáchais seanaoise (de réir Thuarascáil 2021 maidir le hAosú arna heisiúint ag an gCoimisiún) agus uasteorannú na haoise scoir, mar bhonn don mhéadú a bhfuiltear ag súil leis ar chaiteachas pinsin ó 8,8 % de OTI in 2030 go 11,4 % faoi 2050. Ina theannta sin, meastar go dtiocfaidh méadú 0,9 pointe céatadáin agus 1,7 pointe céatadáin de OTI ar chaiteachas poiblí ar chúram sláinte agus ar chúram fadtéarmach faoi seach faoi 2070 mar gheall ar an daonra a bheith ag dul in aois. Cé go gcumhdaítear ilroinnt an rialachais agus an mhaoinithe cúraim fhadtéarmaigh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta cheana féin, beidh sé ríthábhachtach go dtabharfar aghaidh tuilleadh ar na dúshláin a bhaineann le haosú chun inbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí a athbhunú. Áirítear ar na roghanna beartais an aois scoir a ardú i gcomhréir leis an méadú in ionchas saoil, coigeartú a dhéanamh ar na rátaí innéacsaithe pinsean chun inbhuanaitheacht fhioscach an chórais phinsin a léiriú, an méadú ar rannpháirtíocht daoine os cionn 60 bliana d’aois a dhreasú, nó bearta eile a ghlacadh chun an soláthar saothair a neartú.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Seicia sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, maidir le fuinneamh, tá sé beartaithe ag an tSeicia an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht a úsáid chun úsáid foinsí inathnuaite fuinnimh a mhéadú, go háirithe fótavoltach, éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe agus phoiblí a fheabhsú agus tacú le coirí gualbhreoslaithe i dteaghlaigh a athsholáthar. Cuirtear iompar inbhuanaithe chun cinn trí infheistíocht a dhéanamh i mbonneagar iarnróid, iompar uirbeach glan agus trí úsáid feithiclí astaíochtaí ísle a spreagadh. Tugtar aghaidh ar mholtaí i réimse na taighde agus na forbartha (T&D) trí infheistíocht atá dírithe ar chomhar poiblí-príobháideach a neartú chomh maith le tacaíocht creata nuálaíochta agus tacaíocht airgeadais/neamh-airgeadais do ghnólachtaí nuálacha. Tá feabhas á chur ar thimpeallacht an ghnó mar gheall ar roinnt beart ríomhrialtais, athchóirithe frith-éillithe agus athchóiriú cuimsitheach ar an nós imeachta maidir le ceadanna tógála a dheonú, ar bacainní móra ar infheistíocht sa tSeicia iad faoi láthair. Áirítear ar na príomhbhearta chun aghaidh a thabhairt ar na moltaí i leith mhargadh an tsaothair cláir uas-scilithe agus athscilithe chun an lucht saothair a ullmhú don aistriú glas agus digiteach, agus saoráidí nua cúraim leanaí do leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois chun líon na mban atá ag obair nó ag lorg poist a mhéadú. Maidir le hoideachas, tá sé mar aidhm ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta litearthacht dhigiteach na ndaltaí agus na múinteoirí a threisiú, trealamh digiteach a chur ar fáil do scoileanna, agus oideachas cuimsitheach a áirithiú ag an am céanna trí thacaíocht a thabhairt do scoileanna faoi mhíbhuntáiste agus don teagasc. Tugtar aghaidh ar mholtaí cúraim sláinte trí fheabhas a chur ar chosc na hailse agus ar chúram athshlánaithe, trí thairseach ríomhshláinte a fhorbairt chun cleachtais chúraim chomhtháite a chur chun cinn, agus trí thacaíocht a thabhairt d’oideachas sa chúram sláinte. Ar na gníomhaíochtaí comhlántacha breise tá bearta chun cúram fadtéarmach a fheabhsú. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Seicia sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, maidir le fuinneamh, tá sé beartaithe ag an tSeicia an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht a úsáid chun úsáid foinsí inathnuaite fuinnimh a mhéadú, go háirithe fótavoltach, éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe agus phoiblí a fheabhsú agus tacú le coirí gualbhreoslaithe i dteaghlaigh a athsholáthar. Cuirtear iompar inbhuanaithe chun cinn trí infheistíocht a dhéanamh i mbonneagar iarnróid, iompar uirbeach glan agus trí úsáid feithiclí astaíochtaí ísle a spreagadh. Tugtar aghaidh ar mholtaí i réimse na taighde agus na forbartha (T&D) trí infheistíocht atá dírithe ar chomhar poiblí-príobháideach a neartú chomh maith le tacaíocht creata nuálaíochta agus tacaíocht airgeadais/neamh-airgeadais do ghnólachtaí nuálacha. Tá feabhas á chur ar thimpeallacht an ghnó mar gheall ar roinnt beart ríomhrialtais, athchóirithe frith-éillithe agus athchóiriú cuimsitheach ar an nós imeachta maidir le ceadanna tógála a dheonú, ar bacainní móra ar infheistíocht sa tSeicia iad faoi láthair. Áirítear ar na príomhbhearta chun aghaidh a thabhairt ar na moltaí i leith mhargadh an tsaothair cláir uas-scilithe agus athscilithe chun an lucht saothair a ullmhú don aistriú glas agus digiteach, agus saoráidí nua cúraim leanaí do leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois chun líon na mban atá ag obair nó ag lorg poist a mhéadú. Maidir le hoideachas, tá sé mar aidhm ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta litearthacht dhigiteach na ndaltaí agus na múinteoirí a threisiú, trealamh digiteach a chur ar fáil do scoileanna, agus oideachas cuimsitheach a áirithiú ag an am céanna trí thacaíocht a thabhairt do scoileanna faoi mhíbhuntáiste agus don teagasc. Tugtar aghaidh ar mholtaí cúraim sláinte trí fheabhas a chur ar chosc na hailse agus ar chúram athshlánaithe, trí thairseach ríomhshláinte a fhorbairt chun cleachtais chúraim chomhtháite a chur chun cinn, agus trí thacaíocht a thabhairt d’oideachas sa chúram sláinte. Ar na gníomhaíochtaí comhlántacha breise tá bearta chun cúram fadtéarmach a fheabhsú.

| (22) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Seicia le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSeicia agus 42 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 22 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSeicia téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Seicia le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSeicia agus 42 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 22 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSeicia téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | An 13 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Seicia dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17). Thíolaic an tSeicia seacht gclár dá bhforáiltear sa Rialachán sin i mí na Nollag 2021 agus mí Eanáir 2022. Tíolacadh an Clár Idirthréimhse Cóir an 16 Márta 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSeicia leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíochtaí chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

An 13 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Seicia dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17). Thíolaic an tSeicia seacht gclár dá bhforáiltear sa Rialachán sin i mí na Nollag 2021 agus mí Eanáir 2022. Tíolacadh an Clár Idirthréimhse Cóir an 16 Márta 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSeicia leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíochtaí chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise le sárú ag an tSeicia i ndáil leis an tithíocht. Tá inacmhainneacht tithíochta sa tSeicia ar cheann de na hinacmhainneachtaí is ísle san Aontas le 5 bliana anuas. Ina theannta sin, ní féidir leis an ísealstoc tithíochta sóisialta freastal ar an éileamh atá ar gach teaghlach íseal-ioncaim agus leochaileach (b’ionann é agus 0,4 % de stoc iomlán tithíochta in 2019 i gcomparáid le 7-8 % ar an meán san Aontas), agus níl an oiread sin liúntas tithíochta á n-úsáid faoi láthair. Le blianta beaga anuas, tá maoiniú an bheartais chomhtháthaithe tar éis tacú le hinfheistíochtaí in aonaid nua tithíochta sóisialta, agus leanfaidh an tréimhse chláraithe nua de chuimsiú sóisialta a chur chun cinn, lena n-áirítear trí thithíocht shóisialta. Níl reachtaíocht maidir le tithíocht shóisialta ná creat cuimsitheach ag an tSeicia. Cuireann sé sin bac ar chomhordú na mbeartas tithíochta ilroinnte, agus ar shainmhíniú ar fhreagrachtaí i measc comhlachtaí náisiúnta agus réigiúnacha. Tá phaindéim COVID-19 agus insreabhadh na ndaoine atá ar a dteitheadh ón Úcráin tar éis cur leis na dúshláin sin a bhí ann cheana. |
| --- | --- |

(24)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise le sárú ag an tSeicia i ndáil leis an tithíocht. Tá inacmhainneacht tithíochta sa tSeicia ar cheann de na hinacmhainneachtaí is ísle san Aontas le 5 bliana anuas. Ina theannta sin, ní féidir leis an ísealstoc tithíochta sóisialta freastal ar an éileamh atá ar gach teaghlach íseal-ioncaim agus leochaileach (b’ionann é agus 0,4 % de stoc iomlán tithíochta in 2019 i gcomparáid le 7-8 % ar an meán san Aontas), agus níl an oiread sin liúntas tithíochta á n-úsáid faoi láthair. Le blianta beaga anuas, tá maoiniú an bheartais chomhtháthaithe tar éis tacú le hinfheistíochtaí in aonaid nua tithíochta sóisialta, agus leanfaidh an tréimhse chláraithe nua de chuimsiú sóisialta a chur chun cinn, lena n-áirítear trí thithíocht shóisialta. Níl reachtaíocht maidir le tithíocht shóisialta ná creat cuimsitheach ag an tSeicia. Cuireann sé sin bac ar chomhordú na mbeartas tithíochta ilroinnte, agus ar shainmhíniú ar fhreagrachtaí i measc comhlachtaí náisiúnta agus réigiúnacha. Tá phaindéim COVID-19 agus insreabhadh na ndaoine atá ar a dteitheadh ón Úcráin tar éis cur leis na dúshláin sin a bhí ann cheana.

| (25) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(25)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (26) | Ní leor scála agus luas an aistrithe chuig fuinneamh glas sa tSeicia. Chun spleáchas ar bhreoslaí iontaise, lena n-áirítear gás nádúrtha, a laghdú, tá sé ríthábhachtach go gcuirfear dlús le feidhmiú céimneach na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh agus béim ar leith á leagan ar ghrianfhuinneamh, fuinneamh gaoithe agus ar theaschaidéil. Is féidir le deonú ceadanna do shuiteálacha nua a bheith níos simplí agus níos tapúla, agus is féidir an creat rialála a ghabhann leis a fheabhsú. Is ionann déine fuinnimh na Seicia agus dhá oiread mheán an Aontais, rud a chiallaíonn go mbainfeadh sé tairbhe as coigilteas fuinnimh tús-ualaithe trí dhíriú ar athchóiriú domhain. Príomhghné eile is ea dlús a chur leis na hinfheistíochtaí i ndíchaothú na n-earnálacha téimh agus tionsclaíocha. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna maidir le foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a ardú chun go mbeidh an tSeicia ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(26)

Ní leor scála agus luas an aistrithe chuig fuinneamh glas sa tSeicia. Chun spleáchas ar bhreoslaí iontaise, lena n-áirítear gás nádúrtha, a laghdú, tá sé ríthábhachtach go gcuirfear dlús le feidhmiú céimneach na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh agus béim ar leith á leagan ar ghrianfhuinneamh, fuinneamh gaoithe agus ar theaschaidéil. Is féidir le deonú ceadanna do shuiteálacha nua a bheith níos simplí agus níos tapúla, agus is féidir an creat rialála a ghabhann leis a fheabhsú. Is ionann déine fuinnimh na Seicia agus dhá oiread mheán an Aontais, rud a chiallaíonn go mbainfeadh sé tairbhe as coigilteas fuinnimh tús-ualaithe trí dhíriú ar athchóiriú domhain. Príomhghné eile is ea dlús a chur leis na hinfheistíochtaí i ndíchaothú na n-earnálacha téimh agus tionsclaíocha. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna maidir le foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a ardú chun go mbeidh an tSeicia ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (27) | De réir sonraí 2020, tagann an gás nádúrtha allmhairithe ar fad ón Rúis (100 % i gcomparáid le 44 % i gcás mheán an Aontais), agus tá an spleáchas ar an Rúis d’amhola (49 % i gcomparáid le 26 %) agus do ghual (70 % i gcomparáid le 54 %) go mór os cionn mheán an Aontais (18). Tá sciar an gháis nádúrtha (17,7 % i gcomparáid le 24,4 %) agus ola (20,9 % i gcomparáid le 32,7 %) sa mheascán fuinnimh níos ísle ná meán an Aontais, cé go bhfuil sciar an ghuail níos airde (29,6 % i gcomparáid le 10,8 %). Is ionann fuinneamh núicléach agus 18,2 % den mheascán fuinnimh i gcomparáid le 13,1 % don Aontas, agus foinsí inathnuaite agus bithbhreoslaí 13,4 %. Is é 22 % an sprioc atá ag an tSeicia faoi láthair do 2030 maidir le foinsí inathnuaite fuinnimh, agus cé go n-áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta infheistíochtaí chun ar a laghad 270 MW de chumhacht fhótavoltach a thógáil, níl sa phlean sin ach codán beag den acmhainn iomlán cumhachta inathnuaite atá suiteáilte. Beidh ar an tSeicia dlús a chur le feidhmiú céimneach na bhfoinsí inathnuaite go háirithe trí fheabhas a chur ar na creataí rialála agus ceadanna. Nósanna imeachta údaraithe simplithe d’fhoinsí inathnuaite in ionad ilfhreastail, tairseacha méadaithe maidir le díolúintí ar cheadanna tógála agus clárú éigeantach úinéirí suiteála inathnuaite mar fhiontraithe, agus rochtain níos éasca ar an acmhainn eangaí atá ar fáil, is samplaí iad de bhearta a fhónfadh don chuspóir sin. D‘fhéadfaí a áireamh ar bhearta breise tacaíochta athbhreithniú ar na dlíthe maidir le fuinneamh agus fuinneamh inathnuaite, agus ar na scéimeanna tacaíochta comhfhreagracha (e.g. pobail fuinnimh a dhreasú, tacaíocht taraife d’fhoinsí inathnuaite ar mhionscála; ceantanna le haghaidh suiteálacha nua; scéimeanna tacaíochta nua le haghaidh spriocanna earnálacha; foinsí inathnuaite fuinnimh le haghaidh téimh agus fuaraithe; tacaíocht spriocdhírithe do theaschaidéil, d’fhuinneamh geoiteirmeach, hidrigin inathnuaite agus bithmheatán inbhuanaithe).
  Bhainfeadh an tSeicia tairbhe freisin as digitiú agus nuachóiriú a dhéanamh ar an líonra leictreachais d’fhonn freastail ar leibhéal méadaithe foinsí inathnuaite eadrannacha san eangach, mar aon le hinfheistíochtaí i saoráidí stórála fuinnimh. Bhainfeadh an tSeicia tairbhe freisin as digitiú a dhéanamh ar an ngréasán leictreachais agus as é a nuachóiriú d‘fhonn freastal ar leibhéal méadaithe d’fhoinsí inathnuaite eadrannacha san eangach, mar aon le hinfheistíochtaí i saoráidí stórála fuinnimh. Tá sé ríthábhachtach an líonra gáis idirnasctha atá ann cheana agus an acmhainn stórála atá ar fáil a ghiaráil chun allmhairí gáis nádúrtha a aistriú ón Rúis. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú, trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. |
| --- | --- |

(27)

De réir sonraí 2020, tagann an gás nádúrtha allmhairithe ar fad ón Rúis (100 % i gcomparáid le 44 % i gcás mheán an Aontais), agus tá an spleáchas ar an Rúis d’amhola (49 % i gcomparáid le 26 %) agus do ghual (70 % i gcomparáid le 54 %) go mór os cionn mheán an Aontais (18). Tá sciar an gháis nádúrtha (17,7 % i gcomparáid le 24,4 %) agus ola (20,9 % i gcomparáid le 32,7 %) sa mheascán fuinnimh níos ísle ná meán an Aontais, cé go bhfuil sciar an ghuail níos airde (29,6 % i gcomparáid le 10,8 %). Is ionann fuinneamh núicléach agus 18,2 % den mheascán fuinnimh i gcomparáid le 13,1 % don Aontas, agus foinsí inathnuaite agus bithbhreoslaí 13,4 %. Is é 22 % an sprioc atá ag an tSeicia faoi láthair do 2030 maidir le foinsí inathnuaite fuinnimh, agus cé go n-áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta infheistíochtaí chun ar a laghad 270 MW de chumhacht fhótavoltach a thógáil, níl sa phlean sin ach codán beag den acmhainn iomlán cumhachta inathnuaite atá suiteáilte. Beidh ar an tSeicia dlús a chur le feidhmiú céimneach na bhfoinsí inathnuaite go háirithe trí fheabhas a chur ar na creataí rialála agus ceadanna. Nósanna imeachta údaraithe simplithe d’fhoinsí inathnuaite in ionad ilfhreastail, tairseacha méadaithe maidir le díolúintí ar cheadanna tógála agus clárú éigeantach úinéirí suiteála inathnuaite mar fhiontraithe, agus rochtain níos éasca ar an acmhainn eangaí atá ar fáil, is samplaí iad de bhearta a fhónfadh don chuspóir sin. D‘fhéadfaí a áireamh ar bhearta breise tacaíochta athbhreithniú ar na dlíthe maidir le fuinneamh agus fuinneamh inathnuaite, agus ar na scéimeanna tacaíochta comhfhreagracha (e.g. pobail fuinnimh a dhreasú, tacaíocht taraife d’fhoinsí inathnuaite ar mhionscála; ceantanna le haghaidh suiteálacha nua; scéimeanna tacaíochta nua le haghaidh spriocanna earnálacha; foinsí inathnuaite fuinnimh le haghaidh téimh agus fuaraithe; tacaíocht spriocdhírithe do theaschaidéil, d’fhuinneamh geoiteirmeach, hidrigin inathnuaite agus bithmheatán inbhuanaithe).

Bhainfeadh an tSeicia tairbhe freisin as digitiú agus nuachóiriú a dhéanamh ar an líonra leictreachais d’fhonn freastail ar leibhéal méadaithe foinsí inathnuaite eadrannacha san eangach, mar aon le hinfheistíochtaí i saoráidí stórála fuinnimh. Bhainfeadh an tSeicia tairbhe freisin as digitiú a dhéanamh ar an ngréasán leictreachais agus as é a nuachóiriú d‘fhonn freastal ar leibhéal méadaithe d’fhoinsí inathnuaite eadrannacha san eangach, mar aon le hinfheistíochtaí i saoráidí stórála fuinnimh. Tá sé ríthábhachtach an líonra gáis idirnasctha atá ann cheana agus an acmhainn stórála atá ar fáil a ghiaráil chun allmhairí gáis nádúrtha a aistriú ón Rúis. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú, trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo.

| (28) | Cé go bhfuil infheistíochtaí suntasacha in athchóiriú foirgneamh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta agus i gcláir chiste comhtháthaithe 2021–2027, beidh gá le hiarrachtaí breise chun aghaidh a thabhairt ar thomhaltas an teasa aonadaigh sa tSeicia os cionn an mheáin in earnáil na tógála. Tá deis ann an t-athchóiriú fuinnimh i bhfoirgnimh a luathú agus a dhoimhniú, bunphrionsabal “na héifeachtúlachta fuinnimh” a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach, infheistíocht a dhéanamh i bhfoinsí teasa inathnuaite, straitéis náisiúnta a ullmhú chun téamh stoic foirgneamh a dhícharbónú, gníomhaireacht fuinnimh inbhuanaithe a bhunú ar an leibhéal náisiúnta, agus scéim tacaíochta ceant a ghlacadh do bhearta éifeachtúlachta fuinnimh in earnáil na tionsclaíochta agus i ngnólachtaí beaga. Ní mór foirgnimh agus líonraí téimh atá nasctha le téamh ceantair gualbhunaithe a athchóiriú go dtí na caighdeáin éifeachtúlachta fuinnimh is airde a luaithe is féidir chun céimniú amach guail atá éifeachtach ó thaobh costais de a áirithiú. |
| --- | --- |

(28)

Cé go bhfuil infheistíochtaí suntasacha in athchóiriú foirgneamh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta agus i gcláir chiste comhtháthaithe 2021–2027, beidh gá le hiarrachtaí breise chun aghaidh a thabhairt ar thomhaltas an teasa aonadaigh sa tSeicia os cionn an mheáin in earnáil na tógála. Tá deis ann an t-athchóiriú fuinnimh i bhfoirgnimh a luathú agus a dhoimhniú, bunphrionsabal “na héifeachtúlachta fuinnimh” a chur i bhfeidhm go comhsheasmhach, infheistíocht a dhéanamh i bhfoinsí teasa inathnuaite, straitéis náisiúnta a ullmhú chun téamh stoic foirgneamh a dhícharbónú, gníomhaireacht fuinnimh inbhuanaithe a bhunú ar an leibhéal náisiúnta, agus scéim tacaíochta ceant a ghlacadh do bhearta éifeachtúlachta fuinnimh in earnáil na tionsclaíochta agus i ngnólachtaí beaga. Ní mór foirgnimh agus líonraí téimh atá nasctha le téamh ceantair gualbhunaithe a athchóiriú go dtí na caighdeáin éifeachtúlachta fuinnimh is airde a luaithe is féidir chun céimniú amach guail atá éifeachtach ó thaobh costais de a áirithiú.

| (29) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an tSeicia leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSeicia leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(29)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an tSeicia leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSeicia leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (30) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1). |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1).

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an tSeicia gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Bearta a dhéanamh chun inbhuanaitheacht fhadtéarmach fhioscach an airgeadais phoiblí a áirithiú, lena n-áirítear inbhuanaitheacht chóras na bpinsean.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 8 Meán Fómhair 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

An soláthar tithíochta sóisialta agus inacmhainne a neartú, lena n-áirítear trí chreat reachtach sonrach a ghlacadh do thithíocht shóisialta agus trí chomhordú feabhsaithe idir comhlachtaí poiblí éagsúla.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus éagsúlú a dhéanamh ar allmhairí breosla iontaise. Dlús a chur le húsáid foinsí inathnuaite fuinnimh, nósanna imeachta ceadanna a chuíchóiriú agus rochtain ar an eangach a éascú. Éifeachtúlacht fuinnimh na gcóras téimh ceantair agus an stoic foirgneamh a mhéadú trí dhreasú a dhéanamh ar athchóiriú domhain agus ar fhoinsí inathnuaite teasa.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Seicia (IO C 304, 29.7.2021, lch. 10).

6

(7)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

7

(8)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

8

(9)  11047/2021; 11047/2021 ADD 1; 11047/2021 COR 1.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 na Seicia um Athchóiriú agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2020 na Seicia um Chóineasú (IO C 282, 26.8.2020, lch. 15).

10

(11)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

13

(14)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,3 pointe céatadáin de OTI.

14

(15)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

15

(16)  Réamh-mheastar go gcuirfidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach ar fáil.

16

(17)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na Seicia, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha. Tá spleáchas indíreach ag an tSeicia ar allmhairí Rúiseacha trí thrádáil laistigh den Aontas. Mar thoradh ar an spleáchas tánaisteach ar ghual na Rúise trí allmhairí laistigh den Aontas, mheasfaí go bhfuil 70 % de spleáchas na Rúise ar iompórtáil guail chrua ag an tSeicia.

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

19

(20)  Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/27 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/27

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Danmhairge in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Danmhairge in 2022

(2022/C 334/04)

DÉANANN COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH AN MÉID SEO A LEANAS,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do chonclúidí na Comhairle Eorpaí,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Danmhairg inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Danmhairg inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dteachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dteachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Danmhairge in 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na Danmhairge in 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | Ar an 30 Aibreán 2021, chuir an Danmhairg a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Danmhairg a fhormheas (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Danmhairg tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

Ar an 30 Aibreán 2021, chuir an Danmhairg a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Danmhairg a fhormheas (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Danmhairg tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Danmhairg a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 12 Bealtaine 2022, a Clár um Chóineasú 2022, tar éis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Danmhairge ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Danmhairg a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 12 Bealtaine 2022, a Clár um Chóineasú 2022, tar éis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Danmhairge ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Danmhairg an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an Danmhairg maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Danmhairg, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Danmhairge maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Danmhairg an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an Danmhairg maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Danmhairg, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Danmhairge maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Danmhairg na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Danmhairg, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig feabhas ar chomhardú ginearálta rialtais na Danmhairge, ó easnamh 0,2 % de OTI in 2020 go barrachas 2,3 % in 2021, rud a chabhraigh le hioncam cánach neamh-athfhillteach. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Danmhairg leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,6 % de OTI in 2020 go 4,0 %. Bhí na bearta a ghlac an Danmhairg in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 42,1 % de OTI in 2020 go 36,7 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(12)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Danmhairg na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Danmhairg, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig feabhas ar chomhardú ginearálta rialtais na Danmhairge, ó easnamh 0,2 % de OTI in 2020 go barrachas 2,3 % in 2021, rud a chabhraigh le hioncam cánach neamh-athfhillteach. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Danmhairg leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,6 % de OTI in 2020 go 4,0 %. Bhí na bearta a ghlac an Danmhairg in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 42,1 % de OTI in 2020 go 36,7 % de OTI in 2021.

| (13) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár um Chóineasú 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil in 2023. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,4 % in 2022 agus 1,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 2,6 % in 2022 agus 1,8 % in 2023, de bharr fás níos ísle ar thomhaltas príobháideach den chuid is mó. Ina Chlár um Chóineasú 2022, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an mbarrachas go 0,6 % de OTI in 2022 agus go 0,2 % de OTI in 2023. Den chuid is mó, léiríonn an laghdú in 2022 moilliú ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus neamh-tarlú ioncam cánach áirithe. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 33,3 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 32,5 % de OTI in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais ar a dtugtar scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún barrachas rialtais do 2022 agus 2023 de 0,9 % de OTI agus 0,6 % faoi seach. Tá sé sin beagán níos airde ná an barrachas atá tuartha i gClár Cóineasaithe 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 34,9 % in 2022 agus 33,9 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná ítimí coigeartaithe sreafa stoic is airde a thoimhdítear, go háirithe tacaíocht do thithíocht shóisialta. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,9 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Danmhairge. |
| --- | --- |

(13)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár um Chóineasú 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil in 2023. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,4 % in 2022 agus 1,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 2,6 % in 2022 agus 1,8 % in 2023, de bharr fás níos ísle ar thomhaltas príobháideach den chuid is mó. Ina Chlár um Chóineasú 2022, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an mbarrachas go 0,6 % de OTI in 2022 agus go 0,2 % de OTI in 2023. Den chuid is mó, léiríonn an laghdú in 2022 moilliú ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus neamh-tarlú ioncam cánach áirithe. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 33,3 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 32,5 % de OTI in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais ar a dtugtar scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún barrachas rialtais do 2022 agus 2023 de 0,9 % de OTI agus 0,6 % faoi seach. Tá sé sin beagán níos airde ná an barrachas atá tuartha i gClár Cóineasaithe 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 34,9 % in 2022 agus 33,9 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná ítimí coigeartaithe sreafa stoic is airde a thoimhdítear, go háirithe tacaíocht do thithíocht shóisialta. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,9 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Danmhairge.

| (14) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,0 % de OTI in 2021 go 0,0 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh ar ioncam níos ísle. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % de OTI in 2022 agus 2023 (12). |
| --- | --- |

(14)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,0 % de OTI in 2021 go 0,0 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh ar ioncam níos ísle. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % de OTI in 2022 agus 2023 (12).

| (15) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Danmhairg staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Danmhairg, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(15)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Danmhairg staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Danmhairg, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (16) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Danmhairge um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 1,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an Danmhairg tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Tuartar go rannchuideoidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach in 2022 arb ionann é agus 0,0 pointe céatadáin de OTI (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Danmhairg infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,6 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,2 % de OTI). Áirítear ar chaiteachas méadaithe eile, go háirithe, tomhaltas rialtais a bhaineann leis an gcosaint agus leis an mbeartas slándála chomh maith le caiteachas breise lena ndírítear ar dhlús a chur leis an aistriú glas agus deireadh a chur leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe. |
| --- | --- |

(16)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Danmhairge um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 1,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an Danmhairg tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Tuartar go rannchuideoidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach in 2022 arb ionann é agus 0,0 pointe céatadáin de OTI (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Danmhairg infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,6 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,2 % de OTI). Áirítear ar chaiteachas méadaithe eile, go háirithe, tomhaltas rialtais a bhaineann leis an gcosaint agus leis an mbeartas slándála chomh maith le caiteachas breise lena ndírítear ar dhlús a chur leis an aistriú glas agus deireadh a chur leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise allmhairithe.

| (17) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,6 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Danmhairg d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh laghdú 0,1 pointe céatadáin de OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022, rud a léiríonn an tacaíocht airgeadais tús-ualaithe ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2021 agus in 2022. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don seasamh fioscach de 0,4 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 1,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Áirítear ar thiománaithe eile caiteachas laghdaithe rialtais ar thomhaltas fuinnimh. |
| --- | --- |

(17)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,6 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Danmhairg d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh laghdú 0,1 pointe céatadáin de OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022, rud a léiríonn an tacaíocht airgeadais tús-ualaithe ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2021 agus in 2022. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don seasamh fioscach de 0,4 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 1,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Áirítear ar thiománaithe eile caiteachas laghdaithe rialtais ar thomhaltas fuinnimh.

| (18) | I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go gcobhsóidh barrachas ginearálta an rialtais de réir a chéile ag 0,6 % de OTI in 2024 agus go dtitfidh sé go 0,4 % de OTI faoi 2025. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 34,0 % de OTI in 2024, agus go 33,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(18)

I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go gcobhsóidh barrachas ginearálta an rialtais de réir a chéile ag 0,6 % de OTI in 2024 agus go dtitfidh sé go 0,4 % de OTI faoi 2025. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 34,0 % de OTI in 2024, agus go 33,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (19) | Sa Danmhairg, cuirtear caidhpeáil arís agus arís eile ar chánacha réadmhaoine faoi láthair, dá bhrí sin, ní mhéadaíonn siad de réir phraghsanna an mhargaidh. Níl siad in ann, dá bhrí sin, deireadh a chur le timthriallta praghsanna tithe agus tá éifeachtaí díobhálacha dáileacháin i gceist leo. D’fhormheas an Pharlaimint córas nua cánach maoine cheana féin in 2017 ach níl sé i bhfeidhm fós. Mar thoradh ar an mborradh atá tagtha ar phraghsanna tithe agus ar amanna feithimh fada le haghaidh tithíocht shóisialta, tá ganntanas tithíochta ar phraghas réasúnta sna príomhcheantair uirbeacha. Ina theannta sin, tá méadú suntasach tagtha ar sciar na n-iasachtaí morgáiste le cóimheas fiachais/ioncaim os cionn 4 agus le cóimheas iasachta/luacha os cionn 60 % i limistéar Chóbanhávan, rud a d’fhéadfadh iasachtaithe den sórt sin a chur i mbaol i leith méaduithe ar rátaí úis nó aon laghdú suntasach ar phraghsanna tithe. D’eisigh Comhairle na Danmhairge um Riosca Sistéamach moltaí chun na rioscaí a bhaineann le hiasachtaí morgáiste den sórt sin a laghdú, ach níor cuireadh na moltaí chun feidhme. |
| --- | --- |

(19)

Sa Danmhairg, cuirtear caidhpeáil arís agus arís eile ar chánacha réadmhaoine faoi láthair, dá bhrí sin, ní mhéadaíonn siad de réir phraghsanna an mhargaidh. Níl siad in ann, dá bhrí sin, deireadh a chur le timthriallta praghsanna tithe agus tá éifeachtaí díobhálacha dáileacháin i gceist leo. D’fhormheas an Pharlaimint córas nua cánach maoine cheana féin in 2017 ach níl sé i bhfeidhm fós. Mar thoradh ar an mborradh atá tagtha ar phraghsanna tithe agus ar amanna feithimh fada le haghaidh tithíocht shóisialta, tá ganntanas tithíochta ar phraghas réasúnta sna príomhcheantair uirbeacha. Ina theannta sin, tá méadú suntasach tagtha ar sciar na n-iasachtaí morgáiste le cóimheas fiachais/ioncaim os cionn 4 agus le cóimheas iasachta/luacha os cionn 60 % i limistéar Chóbanhávan, rud a d’fhéadfadh iasachtaithe den sórt sin a chur i mbaol i leith méaduithe ar rátaí úis nó aon laghdú suntasach ar phraghsanna tithe. D’eisigh Comhairle na Danmhairge um Riosca Sistéamach moltaí chun na rioscaí a bhaineann le hiasachtaí morgáiste den sórt sin a laghdú, ach níor cuireadh na moltaí chun feidhme.

| (20) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Leis sin, tugtar aghaidh ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Danmhairge sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, dírítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar infheistíochtaí sna haistrithe glasa agus digiteacha, go háirithe táirgeadh glan éifeachtúil agus úsáid fuinnimh, iompar inbhuanaithe, agus taighde agus nuálaíocht. D’fhéadfadh bearta taighde an bonn nuálaíochta a leathnú agus níos mó cuideachtaí a bheith páirteach i ngníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta. Tugadh aghaidh lasmuigh den phlean téarnaimh agus athléimneachta ar roinnt moltaí a bhaineann go sonrach le tír faoi leith, amhail “beartas eacnamaíoch a bhaineann le hinfheistíocht a dhíriú ar an oideachas agus ar scileanna”, agus bearta chun aghaidh a thabhairt ar an nganntanas oibrithe sláinte agus chun a áirithiú go ndéanfar maoirseacht agus forfheidhmiú éifeachtach ar an gcreat frithsciúrtha airgid. Níor ionchorpraíodh bearta a bhaineann leis na réimsí sin sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. |
| --- | --- |

(20)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Leis sin, tugtar aghaidh ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Danmhairge sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, dírítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar infheistíochtaí sna haistrithe glasa agus digiteacha, go háirithe táirgeadh glan éifeachtúil agus úsáid fuinnimh, iompar inbhuanaithe, agus taighde agus nuálaíocht. D’fhéadfadh bearta taighde an bonn nuálaíochta a leathnú agus níos mó cuideachtaí a bheith páirteach i ngníomhaíochtaí taighde agus nuálaíochta. Tugadh aghaidh lasmuigh den phlean téarnaimh agus athléimneachta ar roinnt moltaí a bhaineann go sonrach le tír faoi leith, amhail “beartas eacnamaíoch a bhaineann le hinfheistíocht a dhíriú ar an oideachas agus ar scileanna”, agus bearta chun aghaidh a thabhairt ar an nganntanas oibrithe sláinte agus chun a áirithiú go ndéanfar maoirseacht agus forfheidhmiú éifeachtach ar an gcreat frithsciúrtha airgid. Níor ionchorpraíodh bearta a bhaineann leis na réimsí sin sa phlean téarnaimh agus athléimneachta.

| (21) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Danmhairge le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Danmhairg agus 59 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an Danmhairg teacht chuici féin go pras ó thitim na géarchéime COVID-19, agus leanfaidh sé dá teacht aniar a neartú. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(21)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Danmhairge le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Danmhairg agus 59 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an Danmhairg teacht chuici féin go pras ó thitim na géarchéime COVID-19, agus leanfaidh sé dá teacht aniar a neartú. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (22) | An 25 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Danmhairge dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17). Thíolaic an Danmhairg na chéad chláir beartais chomhtháthaithe an 11 Aibreán 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Danmhairg leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar an infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(22)

An 25 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Danmhairge dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17). Thíolaic an Danmhairg na chéad chláir beartais chomhtháthaithe an 11 Aibreán 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Danmhairg leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar an infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (23) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Danmhairge maidir leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú, an geilleagar ciorclach a neartú chun tacú leis an aistriú glas agus an margadh tithíochta agus teaghlaigh a bhfuil fiachais acu a dhéanamh níos athléimní. |
| --- | --- |

(23)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Danmhairge maidir leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú, an geilleagar ciorclach a neartú chun tacú leis an aistriú glas agus an margadh tithíochta agus teaghlaigh a bhfuil fiachais acu a dhéanamh níos athléimní.

| (24) | Cé go gcuirtear 59 % de na cistí do thionscnaimh ghlasa i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Danmhairge, tá an Danmhairg ag feidhmiú i roinnt réimsí den gheilleagar ciorclach. Tá rátaí úsáide ábhair chiorclaigh na Danmhairge go mór faoi bhun mheán an Aontais. Faoi láthair, táirgeann an tír an méid dramhaíola cathrach is airde in aghaidh an duine san Aontas le 845 kg/capita/bliain. Cé go bhfuil an Danmhairg díreach os cionn mheán an Aontais i gcás dramhaíl chathrach a bhailítear le haghaidh athchúrsála (53,9 % in 2020 i gcomparáid le meán an Aontais Eorpaigh 47,8 %), déanann sí 45,2 % dá dramhaíl chathrach a loscadh, gar do mhéadú faoi dhó mheán an Aontais. Tá cuid mhór den dramhaíl sa Danmhairg á loscadh ar mhaithe le fuinneamh a ghiniúint, rud a fhágann nach bhfuil deiseanna ann chun éifeachtúlacht acmhainní a fheabhsú. Ní mór straitéis nua maidir le bainistiú dramhaíola agus an geilleagar ciorclach agus cláir agus pleananna náisiúnta a bhaineann le dramhaíl agus leis an ngeilleagar ciorclach a chur chun feidhme go tráthúil. D’fhéadfaí caillteanais i dtéarmaí giniúint fuinnimh níos ísle mar thoradh ar loscadh dramhaíola laghdaithe a chúiteamh le modhanna atá níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol, lena n-áirítear feabhsuithe ar éifeachtúlacht fuinnimh agus úsáid teaschaidéal leictreach. |
| --- | --- |

(24)

Cé go gcuirtear 59 % de na cistí do thionscnaimh ghlasa i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Danmhairge, tá an Danmhairg ag feidhmiú i roinnt réimsí den gheilleagar ciorclach. Tá rátaí úsáide ábhair chiorclaigh na Danmhairge go mór faoi bhun mheán an Aontais. Faoi láthair, táirgeann an tír an méid dramhaíola cathrach is airde in aghaidh an duine san Aontas le 845 kg/capita/bliain. Cé go bhfuil an Danmhairg díreach os cionn mheán an Aontais i gcás dramhaíl chathrach a bhailítear le haghaidh athchúrsála (53,9 % in 2020 i gcomparáid le meán an Aontais Eorpaigh 47,8 %), déanann sí 45,2 % dá dramhaíl chathrach a loscadh, gar do mhéadú faoi dhó mheán an Aontais. Tá cuid mhór den dramhaíl sa Danmhairg á loscadh ar mhaithe le fuinneamh a ghiniúint, rud a fhágann nach bhfuil deiseanna ann chun éifeachtúlacht acmhainní a fheabhsú. Ní mór straitéis nua maidir le bainistiú dramhaíola agus an geilleagar ciorclach agus cláir agus pleananna náisiúnta a bhaineann le dramhaíl agus leis an ngeilleagar ciorclach a chur chun feidhme go tráthúil. D’fhéadfaí caillteanais i dtéarmaí giniúint fuinnimh níos ísle mar thoradh ar loscadh dramhaíola laghdaithe a chúiteamh le modhanna atá níos neamhdhíobhálaí don chomhshaol, lena n-áirítear feabhsuithe ar éifeachtúlacht fuinnimh agus úsáid teaschaidéal leictreach.

| (25) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé d’aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(25)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé d’aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (26) | Tá an Danmhairg tiomanta do sprioc 70 % a bhaint amach maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú i gcomparáid le leibhéil 1990 faoi 2030 agus deireadh a chur leis an ngual faoi 2028. D’fhonn na spriocanna uaillmhianacha sin a bhaint amach, beartaítear i bPlean Náisiúnta na Danmhairge don Fhuinneamh agus don Aeráid go ndéanfar infheistíocht shuntasach in acmhainneacht bhreise an fhuinnimh inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh. D’fhéadfaí dlús a chur le cur in úsáid na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh agus na hidrigine inathnuaite trí na nósanna imeachta ceada a chuíchóiriú agus a luathú. Cé go bhfuil an Danmhairg tiomanta d’acmhainneacht fuinnimh inathnuaite a mhéadú ó ghaoth amach ón gcósta, tá gá le tuilleadh infheistíochta i ngréasáin tarchurtha fuinnimh chun a áirithiú gur féidir sciar méadaitheach an fhuinnimh inathnuaite a úsáid go héifeachtúil. Dá ndéanfaí infheistíocht in idirnascadh fuinnimh agus leictreachais, lena n-áirítear sócmhainní hibrideacha eischósta, le tíortha comharsanachta, mhéadófaí go mór cinnteacht an tsoláthair fuinnimh agus an inoiriúnaitheacht do dhifríochtaí réigiúnacha, i gcomhthéacs ionradh na Rúise ar an Úcráin freisin. Tá spleáchas foriomlán na Danmhairge ar fhuinneamh allmhairí breosla iontaise na Rúise cothrom le 21,1 % (24,4 % do mheán an Aontais), agus aird á tabhairt ar spleáchas tánaisteach lena ndéantar rianú siar ar na hath-allmhairí uile trí úsáid a bhaint as toimhdí faoi seach. In 2020, bhí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise ón Rúis i meascán iomlán fuinnimh na Danmhairge níos ísle ná meán an Aontais d’ola (12 % i gcomparáid le 36,5 % do mheán an Aontais).
  Cé go raibh sé níos airde do ghual (97 % i gcomparáid le 19,3 % do mheán an Aontais), tá sciar an ghuail i meascán fuinnimh na Danmhairge íseal (4,3 %). Is ionann gás nádúrtha agus 12,8 % dá meascán fuinnimh, agus cé nach n-allmhairíonn an Danmhairg gás Rúiseach go díreach lena úsáid sa bhaile, is é a chiallaíonn a spleáchas trí allmhairí gáis na Gearmáine spleáchas tánaisteach suntasach, atá níos airde ná meán an Aontais: Iompórtáiltear 65 % den tomhaltas gáis intíre ón Rúis, i gcomparáid le 41,1 % do mheán an Aontais. Cé go bhfuil an Danmhairg fós ag brath go mór, de réir sonraí 2020 (18), ar allmhairí ola agus gáis na Rúise, ach meastar go gcuirfear deireadh leis an spleáchas sin ó 2023 ar aghaidh nuair a chuirfear bailchríoch ar athchóiriú réimse reatha na Mara Thuaidh, agus táthar ag súil go mbeidh an Danmhairg ina heaspórtálaí glan gáis arís. Is féidir éagsúlú an tsoláthair fuinnimh a chothú trí dhlús a chur le tionscadail idirnaisc atá ar siúl faoi láthair. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. D’fhéadfaí borradh breise a chur faoi uaillmhianta na Danmhairge maidir le héifeachtúlacht fuinnimh trí infheistíocht bhreise chomhfhreagrach a dhéanamh i ndícharbónú tionscail, seirbhísí, teaghaisí príobháideacha agus iompair. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Danmhairg ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(26)

Tá an Danmhairg tiomanta do sprioc 70 % a bhaint amach maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú i gcomparáid le leibhéil 1990 faoi 2030 agus deireadh a chur leis an ngual faoi 2028. D’fhonn na spriocanna uaillmhianacha sin a bhaint amach, beartaítear i bPlean Náisiúnta na Danmhairge don Fhuinneamh agus don Aeráid go ndéanfar infheistíocht shuntasach in acmhainneacht bhreise an fhuinnimh inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh. D’fhéadfaí dlús a chur le cur in úsáid na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh agus na hidrigine inathnuaite trí na nósanna imeachta ceada a chuíchóiriú agus a luathú. Cé go bhfuil an Danmhairg tiomanta d’acmhainneacht fuinnimh inathnuaite a mhéadú ó ghaoth amach ón gcósta, tá gá le tuilleadh infheistíochta i ngréasáin tarchurtha fuinnimh chun a áirithiú gur féidir sciar méadaitheach an fhuinnimh inathnuaite a úsáid go héifeachtúil. Dá ndéanfaí infheistíocht in idirnascadh fuinnimh agus leictreachais, lena n-áirítear sócmhainní hibrideacha eischósta, le tíortha comharsanachta, mhéadófaí go mór cinnteacht an tsoláthair fuinnimh agus an inoiriúnaitheacht do dhifríochtaí réigiúnacha, i gcomhthéacs ionradh na Rúise ar an Úcráin freisin. Tá spleáchas foriomlán na Danmhairge ar fhuinneamh allmhairí breosla iontaise na Rúise cothrom le 21,1 % (24,4 % do mheán an Aontais), agus aird á tabhairt ar spleáchas tánaisteach lena ndéantar rianú siar ar na hath-allmhairí uile trí úsáid a bhaint as toimhdí faoi seach. In 2020, bhí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise ón Rúis i meascán iomlán fuinnimh na Danmhairge níos ísle ná meán an Aontais d’ola (12 % i gcomparáid le 36,5 % do mheán an Aontais).

Cé go raibh sé níos airde do ghual (97 % i gcomparáid le 19,3 % do mheán an Aontais), tá sciar an ghuail i meascán fuinnimh na Danmhairge íseal (4,3 %). Is ionann gás nádúrtha agus 12,8 % dá meascán fuinnimh, agus cé nach n-allmhairíonn an Danmhairg gás Rúiseach go díreach lena úsáid sa bhaile, is é a chiallaíonn a spleáchas trí allmhairí gáis na Gearmáine spleáchas tánaisteach suntasach, atá níos airde ná meán an Aontais: Iompórtáiltear 65 % den tomhaltas gáis intíre ón Rúis, i gcomparáid le 41,1 % do mheán an Aontais. Cé go bhfuil an Danmhairg fós ag brath go mór, de réir sonraí 2020 (18), ar allmhairí ola agus gáis na Rúise, ach meastar go gcuirfear deireadh leis an spleáchas sin ó 2023 ar aghaidh nuair a chuirfear bailchríoch ar athchóiriú réimse reatha na Mara Thuaidh, agus táthar ag súil go mbeidh an Danmhairg ina heaspórtálaí glan gáis arís. Is féidir éagsúlú an tsoláthair fuinnimh a chothú trí dhlús a chur le tionscadail idirnaisc atá ar siúl faoi láthair. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. D’fhéadfaí borradh breise a chur faoi uaillmhianta na Danmhairge maidir le héifeachtúlacht fuinnimh trí infheistíocht bhreise chomhfhreagrach a dhéanamh i ndícharbónú tionscail, seirbhísí, teaghaisí príobháideacha agus iompair. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Danmhairg ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (27) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Danmhairg úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Danmhairg leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(27)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Danmhairg úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Danmhairg leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (28) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1), |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1),

Ag MOLADH LEIS SEO go nglacfaidh an Danmhairg gníomhaíocht in 2022 agus in 2023 chun:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. An córas nua cánach maoine a chur chun feidhme d’fhonn an nasc idir praghsanna agus cánacha an mhargaidh a athshlánú agus cánachas níos cothroime a áirithiú. Infheistíocht a spreagadh i dtógáil tithíochta inacmhainne chun na riachtanais is práinní a mhaolú. Athléimneacht airgeadais iasachtaithe a bhfuil fiacha móra acu a mhéadú.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna a áirítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Bailchríoch a chur go pras ar an gcaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le cláir an bheartais chomhtháthaithe 2021-2027 agus leanúint ar aghaidh lena gcur chun feidhme.

3.

Beartais maidir le geilleagar ciorclach agus bainistiú dramhaíola a neartú, lena n-áirítear trí chosc agus athúsáid dramhaíola a chur chun cinn, trí athchúrsáil a mhéadú, agus trí aistriú de réir a chéile ó dhramhaíl chathrach a loscadh go foinsí giniúna teasa níos glaise.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. An soláthar fuinnimh a éagsúlú tuilleadh agus cabhrú le dícharbónú an gheilleagair trí dhlús a chur le húsáid fuinnimh inathnuaite, lena n-áirítear trí athchóirithe a thabhairt isteach chun nósanna imeachta riaracháin agus ceadaithe a shimpliú agus a bhrostú, gréasáin tarchurtha fuinnimh a uasghrádú, idirnaisc a mhéadú le tíortha comharsanachta agus éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Danmhairge (IO C 304, 29.7.2021, lch. 14).

6

(7)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

7

(8)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

8

(9)  10154/21.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 na Danmhairge um Athchóiriú agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2020 na Danmhairge um Chóineasú (IO C 282, 26.8.2020, lch. 22).

10

(11)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

13

(14)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

14

(15)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

15

(16)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,4 pointe céatadáin de OTI.

16

(17)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na Danmhairge, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha. Tá an Danmhairg ag brath go hindíreach ar allmhairí Rúiseacha trí thrádáil laistigh den AE. Dá gcuirfí san áireamh an spleáchas tánaisteach ar ghás na Rúise trí allmhairí laistigh den Aontas, mheasfaí gur ag an Danmhairg atá 65 % de spleáchas allmhairithe na Rúise ar ghás.

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

19

(20)  Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/35 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/35

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Gearmáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Gearmáine

(2022/C 334/05)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Ghearmáin mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Ghearmáin mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Gearmáine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Gearmáine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 28 Aibreán 2021, chuir an Ghearmáin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ghearmáin a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Ghearmáin tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 28 Aibreán 2021, chuir an Ghearmáin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ghearmáin a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Ghearmáin tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 2 Bealtaine 2022, thíolaic an Ghearmáin a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 27 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Gearmáine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 2 Bealtaine 2022, thíolaic an Ghearmáin a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 27 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Gearmáine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an nGearmáin an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an nGearmáin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an nGearmáin, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Gearmáine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an nGearmáin an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an nGearmáin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an nGearmáin, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Gearmáine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Gearmáine agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha ag an nGearmáin. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le barrachas leanúnach mór sa chuntas reatha, rud a léiríonn infheistíocht lag i gcomparáid le coigilteas, agus tá ábharthacht trasteorann ag baint leo. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Gearmáine agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha ag an nGearmáin. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le barrachas leanúnach mór sa chuntas reatha, rud a léiríonn infheistíocht lag i gcomparáid le coigilteas, agus tá ábharthacht trasteorann ag baint leo.

| (13) | An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Ghearmáin Dréachtphlean Buiséadach nua don bhliain 2022. Thug an Coimisiún tuairim maidir leis an bplean sin i gcomhréir le hAirteagal 7 de Rialachán (AE) Uimh. 473/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11). |
| --- | --- |

(13)

An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Ghearmáin Dréachtphlean Buiséadach nua don bhliain 2022. Thug an Coimisiún tuairim maidir leis an bplean sin i gcomhréir le hAirteagal 7 de Rialachán (AE) Uimh. 473/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11).

| (14) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Gearmáine sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(14)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Gearmáine sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (15) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (12), mhol an Chomhairle don Ghearmáin na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Ghearmáin, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Gearmáine ó 4,3 % de OTI in 2020 go 3,7 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón nGearmáin leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2020 go 4,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ghearmáin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. An tráth céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is éard atá i gceist go príomha ná méadú ar liúntais teaghlaigh amhail an liúntas linbh agus liúntas saor ó cháin leanaí chomh maith le méadú ar dheiseanna dímheasa. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 68,7 % de OTI in 2020 go 69,3 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(15)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (12), mhol an Chomhairle don Ghearmáin na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Ghearmáin, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Gearmáine ó 4,3 % de OTI in 2020 go 3,7 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón nGearmáin leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2020 go 4,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ghearmáin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. An tráth céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is éard atá i gceist go príomha ná méadú ar liúntais teaghlaigh amhail an liúntas linbh agus liúntas saor ó cháin leanaí chomh maith le méadú ar dheiseanna dímheasa. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 68,7 % de OTI in 2020 go 69,3 % de OTI in 2021.

| (16) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,6 % in 2022 agus 2,3 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeadh fíorfhás OTI níos ísle de 1,6 % in 2022 agus 2,4 % mar a bhí in 2023. Is é is cúis leis an difríocht sin, den chuid is mó, scoithdhátaí éagsúla na réamh-mheastachán, rud a bhí, i gcás an Chláir Chobhsaíochta, roimh thús chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine nuair a bhí ionchas fáis na bliana 2022 níos dóchasaí fós. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go bhfanfaidh an t-easnamh ceannlíne ag 33⁄4 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2 % in 2023. Léiríonn an leibhéal comhchosúil in 2022 den chuid is mó bearta éigeandála leanúnacha i ngeall ar phaindéim, caiteachas méadaithe ar chosaint agus bearta i gcoinne praghsanna fuinnimh méadaithe mar fhreagairt ar an gcogadh san Úcráin mar aon le caiteachas breise agus infheistíocht bhreise san aistriú glas. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 663⁄4 % in 2022, agus go 653⁄4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 2,5 % de OTI agus 1,0 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 don bhliain 2022 agus 2023, go príomha mar gheall ar réamh-mheastacháin ioncaim chánach atá beagán níos ísle bunaithe ar ríomhanna cúramach i mí na Samhna 2021 agus ionchais níos dearfaí maidir le fóirdheontais agus infheistíocht phoiblí a chur chun feidhme sa Chlár. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 66,4 % in 2022 agus go mbeidh sé níos ísle de 64,5 % in 2023. Is é an difríocht mar gheall ar difríocht den chineál céanna sa réamhaisnéis easnamh. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,1 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Gearmáine. |
| --- | --- |

(16)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,6 % in 2022 agus 2,3 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeadh fíorfhás OTI níos ísle de 1,6 % in 2022 agus 2,4 % mar a bhí in 2023. Is é is cúis leis an difríocht sin, den chuid is mó, scoithdhátaí éagsúla na réamh-mheastachán, rud a bhí, i gcás an Chláir Chobhsaíochta, roimh thús chogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine nuair a bhí ionchas fáis na bliana 2022 níos dóchasaí fós. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go bhfanfaidh an t-easnamh ceannlíne ag 33⁄4 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2 % in 2023. Léiríonn an leibhéal comhchosúil in 2022 den chuid is mó bearta éigeandála leanúnacha i ngeall ar phaindéim, caiteachas méadaithe ar chosaint agus bearta i gcoinne praghsanna fuinnimh méadaithe mar fhreagairt ar an gcogadh san Úcráin mar aon le caiteachas breise agus infheistíocht bhreise san aistriú glas. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 663⁄4 % in 2022, agus go 653⁄4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 2,5 % de OTI agus 1,0 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 don bhliain 2022 agus 2023, go príomha mar gheall ar réamh-mheastacháin ioncaim chánach atá beagán níos ísle bunaithe ar ríomhanna cúramach i mí na Samhna 2021 agus ionchais níos dearfaí maidir le fóirdheontais agus infheistíocht phoiblí a chur chun feidhme sa Chlár. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 66,4 % in 2022 agus go mbeidh sé níos ísle de 64,5 % in 2023. Is é an difríocht mar gheall ar difríocht den chineál céanna sa réamhaisnéis easnamh. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,1 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Gearmáine.

| (17) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,2 % de OTI in 2021 go 1,2 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,7 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023. (13) Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó fóirdheontas spriocdhírithe do chostais téimh; dul chun cinn ar dhíothú an tobhaigh le haghaidh fuinnimh inathnuaite (EEG-Umlage); dul chun cinn maidir le méadú ar an liúntas comaitéara (Pendlerpauschale); laghdú ar an gcáin fuinnimh ar bhreoslaí go ceann 3 mhí; íocaíocht aonuaire cnapshuime fuinnimh (Energiepreispauschale) agus forlíonadh i leith gach linbh; íocaíocht cnapshuime aonuaire le glacadóirí cúnaimh shóisialaigh; agus ticéad míosúil don iompar poiblí áitiúil ar phraghas laghdaithe ar feadh 3 mhí. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an méadú ar an liúntas do chomaitéirí agus laghdú ar an gcáin fuinnimh ar bhreoslaí. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % de OTI in 2023 (14), chomh maith leis an gcostas méadaithe 0,4 % de OTI in 2022 agus 0,5 % in 2023 ar chaiteachas cosanta. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,2 % de OTI in 2021 go 1,2 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,7 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023. (13) Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó fóirdheontas spriocdhírithe do chostais téimh; dul chun cinn ar dhíothú an tobhaigh le haghaidh fuinnimh inathnuaite (EEG-Umlage); dul chun cinn maidir le méadú ar an liúntas comaitéara (Pendlerpauschale); laghdú ar an gcáin fuinnimh ar bhreoslaí go ceann 3 mhí; íocaíocht aonuaire cnapshuime fuinnimh (Energiepreispauschale) agus forlíonadh i leith gach linbh; íocaíocht cnapshuime aonuaire le glacadóirí cúnaimh shóisialaigh; agus ticéad míosúil don iompar poiblí áitiúil ar phraghas laghdaithe ar feadh 3 mhí. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an méadú ar an liúntas do chomaitéirí agus laghdú ar an gcáin fuinnimh ar bhreoslaí. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % de OTI in 2023 (14), chomh maith leis an gcostas méadaithe 0,4 % de OTI in 2022 agus 0,5 % in 2023 ar chaiteachas cosanta.

| (18) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ghearmáin staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear an spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ghearmáin, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(18)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ghearmáin staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear an spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ghearmáin, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (19) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Gearmáine, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (15). Tá sé beartaithe ag an nGearmáin tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid don Téarnamh agus don Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2022 (16). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an nGearmáin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,5 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,7 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar freisin go gcuirfear leis an gcaiteachas breise don aistriú glas (0,2 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. |
| --- | --- |

(19)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Gearmáine, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (15). Tá sé beartaithe ag an nGearmáin tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid don Téarnamh agus don Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2022 (16). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an nGearmáin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,5 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,7 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar freisin go gcuirfear leis an gcaiteachas breise don aistriú glas (0,2 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha.

| (20) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,6 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (17). Meastar go leanfaidh an Ghearmáin d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go laghdófar de 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (18). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,05 % de OTI) i gcomparáid le 2022. |
| --- | --- |

(20)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,6 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (17). Meastar go leanfaidh an Ghearmáin d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go laghdófar de 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (18). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,05 % de OTI) i gcomparáid le 2022.

| (21) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú de réir a chéile ar easnamh ginearálta an rialtais go dtí 13⁄4 % de OTI in 2024 agus go 1 % faoi 2025. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go bhfuil ioncam an rialtais ag méadú mar chéatadán de OTI, agus meastar go bhfanfaidh caiteachas an rialtais mar chéatadán de OTI réasúnta cobhsaí. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 653⁄4 % in 2024, agus laghdú go 65 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(21)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú de réir a chéile ar easnamh ginearálta an rialtais go dtí 13⁄4 % de OTI in 2024 agus go 1 % faoi 2025. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go bhfuil ioncam an rialtais ag méadú mar chéatadán de OTI, agus meastar go bhfanfaidh caiteachas an rialtais mar chéatadán de OTI réasúnta cobhsaí. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 653⁄4 % in 2024, agus laghdú go 65 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (22) | Beidh tionchar mór ag aosú, agus ag géarú an mhargaidh saothair, ar an nGearmáin sna blianta amach romhainn. Sroichfidh an aois scoir reachtúil 67 mbliana in 2031, ach tá gá le tuilleadh coigeartuithe ar chóras na bpinsean chun inbhuanaitheacht chóras na bpinsean a áirithiú san fhadtéarma, agus leordhóthanacht á caomhnú. Bheadh dreasachtaí oibre níos láidre ag teastáil freisin d’fhonn margadh an tsaothair a dhéanamh níos doichte. Mar thoradh ar thiomantas an rialtais uasteorainn a choimeád ar an ráta ranníocaíochta pinsin sa tréimhse reachtach seo agus ar an íosráta athsholáthair ioncaim a dhaingniú, meastar go mbeidh aistrithe fioscacha suntasacha ann, rud a mhéadaíonn an t-ualach ar na glúine níos óige. Tá teipthe ar phinsin phríobháideacha Stát-fhóirdheontais (Riester Rente) ról substaintiúil a imirt i meascán na bpinsean. Tá na tuairisceáin íseal agus tá na costais riaracháin ard. Go háirithe, ní féidir le saothraithe ioncaim ísil coigiltis leordhóthanacha scoir a bhaint amach. |
| --- | --- |

(22)

Beidh tionchar mór ag aosú, agus ag géarú an mhargaidh saothair, ar an nGearmáin sna blianta amach romhainn. Sroichfidh an aois scoir reachtúil 67 mbliana in 2031, ach tá gá le tuilleadh coigeartuithe ar chóras na bpinsean chun inbhuanaitheacht chóras na bpinsean a áirithiú san fhadtéarma, agus leordhóthanacht á caomhnú. Bheadh dreasachtaí oibre níos láidre ag teastáil freisin d’fhonn margadh an tsaothair a dhéanamh níos doichte. Mar thoradh ar thiomantas an rialtais uasteorainn a choimeád ar an ráta ranníocaíochta pinsin sa tréimhse reachtach seo agus ar an íosráta athsholáthair ioncaim a dhaingniú, meastar go mbeidh aistrithe fioscacha suntasacha ann, rud a mhéadaíonn an t-ualach ar na glúine níos óige. Tá teipthe ar phinsin phríobháideacha Stát-fhóirdheontais (Riester Rente) ról substaintiúil a imirt i meascán na bpinsean. Tá na tuairisceáin íseal agus tá na costais riaracháin ard. Go háirithe, ní féidir le saothraithe ioncaim ísil coigiltis leordhóthanacha scoir a bhaint amach.

| (23) | Tá an córas cánach ag brath go mór ar ioncam ó cháin saothair agus níl na boinn chánach chomh díobhálach céanna don fhás cuimsitheach go fóill. Tá an ding chánach saothair sa Ghearmáin ar cheann de na cinn is airde san Aontas. Laghdaíonn sé sin pá sa bhaile agus cruthaíonn sé dídhreasachtaí chun uaireanta an chloig oibrithe a mhéadú do ghrúpaí áirithe amhail saothraithe ísealioncaim agus meánioncaim agus an dara saothraí; gníomhaíonn sé sin i gcoinne úsáid níos fearr a bhaint as an acmhainneacht saothair fiú agus ganntanas lucht saothair ag laghdú. Tá an t-ioncam ó chánacha comhshaoil réasúnta íseal, agus baineann fóirdheontais atá díobhálach don chomhshaol (lena n-áirítear laghduithe cánach agus díolúintí cánach) an bonn ó spriocanna inbhuanaitheachta comhshaoil agus gníomhú in aghaidh dícharbónú, éifeachtúlacht fuinnimh agus úsáid an fhuinnimh inathnuaite. |
| --- | --- |

(23)

Tá an córas cánach ag brath go mór ar ioncam ó cháin saothair agus níl na boinn chánach chomh díobhálach céanna don fhás cuimsitheach go fóill. Tá an ding chánach saothair sa Ghearmáin ar cheann de na cinn is airde san Aontas. Laghdaíonn sé sin pá sa bhaile agus cruthaíonn sé dídhreasachtaí chun uaireanta an chloig oibrithe a mhéadú do ghrúpaí áirithe amhail saothraithe ísealioncaim agus meánioncaim agus an dara saothraí; gníomhaíonn sé sin i gcoinne úsáid níos fearr a bhaint as an acmhainneacht saothair fiú agus ganntanas lucht saothair ag laghdú. Tá an t-ioncam ó chánacha comhshaoil réasúnta íseal, agus baineann fóirdheontais atá díobhálach don chomhshaol (lena n-áirítear laghduithe cánach agus díolúintí cánach) an bonn ó spriocanna inbhuanaitheachta comhshaoil agus gníomhú in aghaidh dícharbónú, éifeachtúlacht fuinnimh agus úsáid an fhuinnimh inathnuaite.

| (24) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Gearmáine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, cuidíonn sé le haghaidh a thabhairt ar an ngá atá le borradh a chur faoin infheistíocht phoiblí agus phríobháideach, go háirithe do na haistrithe glasa agus digiteacha, in iompar inbhuanaithe, i gcórais fuinnimh atá glan, éifeachtúil agus comhtháite, i ndigitiú an riaracháin phoiblí agus na seirbhísí sláinte, san oideachas, agus sa taighde agus sa nuálaíocht. |
| --- | --- |

(24)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Gearmáine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, cuidíonn sé le haghaidh a thabhairt ar an ngá atá le borradh a chur faoin infheistíocht phoiblí agus phríobháideach, go háirithe do na haistrithe glasa agus digiteacha, in iompar inbhuanaithe, i gcórais fuinnimh atá glan, éifeachtúil agus comhtháite, i ndigitiú an riaracháin phoiblí agus na seirbhísí sláinte, san oideachas, agus sa taighde agus sa nuálaíocht.

| (25) | Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Gearmáine le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Ghearmáin agus 42 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 52 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an nGearmáin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile ríthábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(25)

Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Gearmáine le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Ghearmáin agus 42 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 52 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an nGearmáin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile ríthábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (26) | Faoin 4 Aibreán 2022, thíolaic an Ghearmáin doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19) do na cláir uile de chuid Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (15 chlár), do na cláir uile de chuid Chiste Sóisialta na hEorpa Plus (16 chlár) agus do chlár measctha de chuid Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa/Chiste Sóisialta na hEorpa Plus. D’fhormheas an Coimisiún an Comhaontú Comhpháirtíochta leis an nGearmáin maidir le cistí beartais chomhtháthaithe a úsáid an 19 Aibreán 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá na moltaí tírshonracha ábhartha curtha san áireamh ag an nGearmáin i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(26)

Faoin 4 Aibreán 2022, thíolaic an Ghearmáin doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19) do na cláir uile de chuid Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (15 chlár), do na cláir uile de chuid Chiste Sóisialta na hEorpa Plus (16 chlár) agus do chlár measctha de chuid Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa/Chiste Sóisialta na hEorpa Plus. D’fhormheas an Coimisiún an Comhaontú Comhpháirtíochta leis an nGearmáin maidir le cistí beartais chomhtháthaithe a úsáid an 19 Aibreán 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá na moltaí tírshonracha ábhartha curtha san áireamh ag an nGearmáin i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (27) | Taobh amuigh de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá an Ghearmáin fós tite ar leathanbhanda an-ardtoillte a imscaradh i gceantair thuaithe, áit a bhféadfadh infheistíocht níos láidre feabhas a chur ar fhás táirgiúlachta agus ar an éagothroime idir coigiltis agus infheistíochtaí. Ar an iomlán, chuir an Ghearmáin feabhas mór ar chlúdach leathanbhanda an-ardtoillte le bliain anuas agus tá sí os cionn mheán an Aontais faoi láthair. Mar sin féin, i gceantair thuaithe, bhí an cumhdach 22,5 %, faoi bhun mheán an Aontais de 37,1 %. Ag an am céanna, níl rochtain ach ag 15,4 % de theaghlaigh ar nasc snáithíneach (i gcomparáid le meán an Aontais de 50 %), a chuireann an Ghearmáin i measc na mBallstát ag a bhfuil an clúdach is ísle sna snáithíní, agus ag an am céanna tá clúdach snáithín de 85 % ar a laghad ag na cúig thaibheoirí is fearr san Aontas. Cuirtear leis an easpa nasc snáithíneach i gceantair thuaithe (11,3 % i gcomparáid le meán an Aontais de 33,8 %). Tacaíonn sé sin leis an bhfás ar tháirgiúlacht, go háirithe i gcás gnólachtaí beaga agus meánmhéide, agus tá a lán acu lonnaithe i gceantair thuaithe agus leaththuaithe. Ní chumhdaítear leathnú leathanbhanda agus 5G i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Gearmáine. Tá scéimeanna ar an leibhéal cónaidhme agus réigiúnach arb é is aidhm leo nascacht i gceantair liath agus nascacht mhóibíleach i spotaí bána a fheabhsú. Tá spriocanna uaillmhianacha sa chomhaontú comhghuaillíochta maidir le snáithín agus 5G a bheith ar fáil ar fud na tíre do gach teaghlach Gearmánach, ach ní mór an spriocdháta cur chun feidhme a shonrú fós. Beidh an méadú ar phleanáil agus cumas bainistíochta na hinnealtóireachta sibhialta san earnáil phríobháideach agus ar bhainistiú pleanála agus cur chun feidhme san earnáil phoiblí ríthábhachtach le haghaidh seachadadh tráthúil. Chun na spriocanna a bhaint amach, beidh gá freisin le feabhas a chur ar na nósanna imeachta iarratais agus ar na nósanna imeachta deonaithe ceadanna chomh maith le caighdeánú ar theicnící suiteála malartacha nach bhfuil chomh híditheach céanna. |
| --- | --- |

(27)

Taobh amuigh de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá an Ghearmáin fós tite ar leathanbhanda an-ardtoillte a imscaradh i gceantair thuaithe, áit a bhféadfadh infheistíocht níos láidre feabhas a chur ar fhás táirgiúlachta agus ar an éagothroime idir coigiltis agus infheistíochtaí. Ar an iomlán, chuir an Ghearmáin feabhas mór ar chlúdach leathanbhanda an-ardtoillte le bliain anuas agus tá sí os cionn mheán an Aontais faoi láthair. Mar sin féin, i gceantair thuaithe, bhí an cumhdach 22,5 %, faoi bhun mheán an Aontais de 37,1 %. Ag an am céanna, níl rochtain ach ag 15,4 % de theaghlaigh ar nasc snáithíneach (i gcomparáid le meán an Aontais de 50 %), a chuireann an Ghearmáin i measc na mBallstát ag a bhfuil an clúdach is ísle sna snáithíní, agus ag an am céanna tá clúdach snáithín de 85 % ar a laghad ag na cúig thaibheoirí is fearr san Aontas. Cuirtear leis an easpa nasc snáithíneach i gceantair thuaithe (11,3 % i gcomparáid le meán an Aontais de 33,8 %). Tacaíonn sé sin leis an bhfás ar tháirgiúlacht, go háirithe i gcás gnólachtaí beaga agus meánmhéide, agus tá a lán acu lonnaithe i gceantair thuaithe agus leaththuaithe. Ní chumhdaítear leathnú leathanbhanda agus 5G i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Gearmáine. Tá scéimeanna ar an leibhéal cónaidhme agus réigiúnach arb é is aidhm leo nascacht i gceantair liath agus nascacht mhóibíleach i spotaí bána a fheabhsú. Tá spriocanna uaillmhianacha sa chomhaontú comhghuaillíochta maidir le snáithín agus 5G a bheith ar fáil ar fud na tíre do gach teaghlach Gearmánach, ach ní mór an spriocdháta cur chun feidhme a shonrú fós. Beidh an méadú ar phleanáil agus cumas bainistíochta na hinnealtóireachta sibhialta san earnáil phríobháideach agus ar bhainistiú pleanála agus cur chun feidhme san earnáil phoiblí ríthábhachtach le haghaidh seachadadh tráthúil. Chun na spriocanna a bhaint amach, beidh gá freisin le feabhas a chur ar na nósanna imeachta iarratais agus ar na nósanna imeachta deonaithe ceadanna chomh maith le caighdeánú ar theicnící suiteála malartacha nach bhfuil chomh híditheach céanna.

| (28) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(28)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (29) | Tá dúshláin roimh an nGearmáin a bhaineann lena spleáchas ar bhreoslaí iontaise agus ar allmhairí fuinnimh ón Rúis chomh maith leis na creatchoinníollacha le haghaidh infheistíochta i gcóras fuinnimh inbhuanaithe a bheidh go hiomlán comhtháite. De réir sonraí 2020, tá an spleáchas ar allmhairí gáis ón Rúis thar a bheith ard (65 % (20)) agus tá sé níos airde ná meán an Aontais (44 %). Tá an spleáchas ar allmhairí ola ón Rúis níos airde freisin ná meán an Aontais (34 % sa Ghearmáin i gcomparáid le meán an Aontais de 26 %) (21). Tagann níos mó ná leath de mheascán fuinnimh na Gearmáine ó ghás (26 %) agus ó ola (35 %). Tá impleachtaí díreacha ag an spleáchas sin do thionscal na Gearmáine, arb ionann é agus 35 % de thomhaltas deiridh fuinnimh gáis nádúrtha. Tá sé ríthábhachtach go ndéanfar dul chun cinn níos tapa maidir le méadú ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin agus le húsáid fuinnimh inathnuaite chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin, chun spriocanna aeráide agus fuinnimh a bhaint amach agus chun borradh a chur faoin infheistíocht i gcomparáid le coigilteas. Tá gá le hiarrachtaí níos láidre chun soláthairtí fuinnimh agus bealaí fuinnimh a éagsúlú, agus úsáid á baint as na foinsí uile fuinnimh saor ó charbón, go háirithe trí leictreachas agus gáis inathnuaite, lena n-áirítear hidrigin inathnuaite, agus gás nádúrtha leachtaithe a úsáid. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ghearmáin ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Tá gá le hiarrachtaí chun dlús a chur le dícharbónú an tionscail, feabhas a chur ar na roghanna solúbthachta agus ar an bhfreagairt ó thomhaltóirí fuinnimh ar phraghsanna éagsúla, agus comhtháthú na gcóras fuinnimh a neartú (22).
  Ba cheart beart a dhéanamh freisin chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus tomhaltas fuinnimh a laghdú, agus chun dlús a chur le dícharbónú an stoic foirgneamh agus na hearnála iompair, earnáil nár éirigh léi in 2021 na spriocanna náisiúnta bliantúla maidir le hastaíochtaí a bhaint amach do na hearnálacha sin. Is féidir ídiú breosla iontaise a laghdú trí úsáid níos mó a bhaint as soghluaisteacht chomhroinnte agus iompar poiblí inbhuanaithe. Tá moill shuntasach tagtha ar líonraí leictreachais na Gearmáine a leathnú. Is iad na príomhchonstaicí, i measc nithe eile, castacht agus fad na nósanna imeachta pleanála, ceadanna agus achomhairc. Mar gheall ar an moill ar fhairsingiú na ngréasán leictreachais, tá sé riachtanach foinsí inathnuaite fuinnimh a laghdú i réimsí áirithe. Ina theannta sin, déanann na moilleanna maidir le heangacha leictreachais a leathnú difear suntasach do ghréasáin na mBallstát comharsanachta ós rud é nach leor acmhainn an líonra laistigh den Ghearmáin chun na toirteanna leictreachais a thrádáiltear laistigh den chrios praghsanna faoi seach a iompar. Tá gealltanas tugtha ag an rialtas sciar na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh a mhéadú go 80 % faoi 2030 agus tá togra reachtach le haghaidh dlí maidir le fuinneamh inathnuaite á phlé ag Parlaimint na Gearmáine faoi láthair arb é is aidhm dó gar-neodracht i ndáil le gás ceaptha teasa a bhaint amach faoi 2035 in earnáil an leictreachais. Mar sin féin, tá an t-imscaradh inathnuaite, go háirithe an ghaoth ar tír, thíos leis an moilliú suntasach le blianta beaga anuas mar gheall ar na bacainní cur chun feidhme atá fós ann. Áirítear ar dheireadh a chur le bacainní ar chur chun feidhme céimeanna a ghlacadh chun coinbhleachtaí maidir le húsáid na talún a réiteach go luath, rialacha achair íosta a éascú, feabhas a chur ar úsáid na pleanála spásúlachta chun criosanna a shainaithint d’úsáid fuinnimh gaoithe, agus é a dhéanamh níos éasca ceadanna a fháil. Is féidir feabhas a chur ar an nglacadh áitiúil, lena n-áirítear trí phróiseas comhairliúcháin níos cuíchóirithe, rannpháirtíocht na saoránach agus comhroinnt ioncaim i dtionscadail a mhéadú. Leis an méadú ar fhoinsí inathnuaite fuinnimh agus leis an méadú ar éifeachtúlacht fuinnimh, ní hamháin go laghdófar spleáchas ar allmhairí fuinnimh ach laghdófar praghsanna fuinnimh i bhfad níos lú freisin. Ar deireadh, is féidir an rannpháirtíocht sa chomhar trasteorann a bhaineann le fuinneamh a neartú tuilleadh, agus is féidir solúbthacht agus acmhainn sreafa cúltreo a mhéadú maidir leis an idirnascacht atá ann cheana. |
| --- | --- |

(29)

Tá dúshláin roimh an nGearmáin a bhaineann lena spleáchas ar bhreoslaí iontaise agus ar allmhairí fuinnimh ón Rúis chomh maith leis na creatchoinníollacha le haghaidh infheistíochta i gcóras fuinnimh inbhuanaithe a bheidh go hiomlán comhtháite. De réir sonraí 2020, tá an spleáchas ar allmhairí gáis ón Rúis thar a bheith ard (65 % (20)) agus tá sé níos airde ná meán an Aontais (44 %). Tá an spleáchas ar allmhairí ola ón Rúis níos airde freisin ná meán an Aontais (34 % sa Ghearmáin i gcomparáid le meán an Aontais de 26 %) (21). Tagann níos mó ná leath de mheascán fuinnimh na Gearmáine ó ghás (26 %) agus ó ola (35 %). Tá impleachtaí díreacha ag an spleáchas sin do thionscal na Gearmáine, arb ionann é agus 35 % de thomhaltas deiridh fuinnimh gáis nádúrtha. Tá sé ríthábhachtach go ndéanfar dul chun cinn níos tapa maidir le méadú ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin agus le húsáid fuinnimh inathnuaite chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin, chun spriocanna aeráide agus fuinnimh a bhaint amach agus chun borradh a chur faoin infheistíocht i gcomparáid le coigilteas. Tá gá le hiarrachtaí níos láidre chun soláthairtí fuinnimh agus bealaí fuinnimh a éagsúlú, agus úsáid á baint as na foinsí uile fuinnimh saor ó charbón, go háirithe trí leictreachas agus gáis inathnuaite, lena n-áirítear hidrigin inathnuaite, agus gás nádúrtha leachtaithe a úsáid. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ghearmáin ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Tá gá le hiarrachtaí chun dlús a chur le dícharbónú an tionscail, feabhas a chur ar na roghanna solúbthachta agus ar an bhfreagairt ó thomhaltóirí fuinnimh ar phraghsanna éagsúla, agus comhtháthú na gcóras fuinnimh a neartú (22).

Ba cheart beart a dhéanamh freisin chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus tomhaltas fuinnimh a laghdú, agus chun dlús a chur le dícharbónú an stoic foirgneamh agus na hearnála iompair, earnáil nár éirigh léi in 2021 na spriocanna náisiúnta bliantúla maidir le hastaíochtaí a bhaint amach do na hearnálacha sin. Is féidir ídiú breosla iontaise a laghdú trí úsáid níos mó a bhaint as soghluaisteacht chomhroinnte agus iompar poiblí inbhuanaithe. Tá moill shuntasach tagtha ar líonraí leictreachais na Gearmáine a leathnú. Is iad na príomhchonstaicí, i measc nithe eile, castacht agus fad na nósanna imeachta pleanála, ceadanna agus achomhairc. Mar gheall ar an moill ar fhairsingiú na ngréasán leictreachais, tá sé riachtanach foinsí inathnuaite fuinnimh a laghdú i réimsí áirithe. Ina theannta sin, déanann na moilleanna maidir le heangacha leictreachais a leathnú difear suntasach do ghréasáin na mBallstát comharsanachta ós rud é nach leor acmhainn an líonra laistigh den Ghearmáin chun na toirteanna leictreachais a thrádáiltear laistigh den chrios praghsanna faoi seach a iompar. Tá gealltanas tugtha ag an rialtas sciar na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh a mhéadú go 80 % faoi 2030 agus tá togra reachtach le haghaidh dlí maidir le fuinneamh inathnuaite á phlé ag Parlaimint na Gearmáine faoi láthair arb é is aidhm dó gar-neodracht i ndáil le gás ceaptha teasa a bhaint amach faoi 2035 in earnáil an leictreachais. Mar sin féin, tá an t-imscaradh inathnuaite, go háirithe an ghaoth ar tír, thíos leis an moilliú suntasach le blianta beaga anuas mar gheall ar na bacainní cur chun feidhme atá fós ann. Áirítear ar dheireadh a chur le bacainní ar chur chun feidhme céimeanna a ghlacadh chun coinbhleachtaí maidir le húsáid na talún a réiteach go luath, rialacha achair íosta a éascú, feabhas a chur ar úsáid na pleanála spásúlachta chun criosanna a shainaithint d’úsáid fuinnimh gaoithe, agus é a dhéanamh níos éasca ceadanna a fháil. Is féidir feabhas a chur ar an nglacadh áitiúil, lena n-áirítear trí phróiseas comhairliúcháin níos cuíchóirithe, rannpháirtíocht na saoránach agus comhroinnt ioncaim i dtionscadail a mhéadú. Leis an méadú ar fhoinsí inathnuaite fuinnimh agus leis an méadú ar éifeachtúlacht fuinnimh, ní hamháin go laghdófar spleáchas ar allmhairí fuinnimh ach laghdófar praghsanna fuinnimh i bhfad níos lú freisin. Ar deireadh, is féidir an rannpháirtíocht sa chomhar trasteorann a bhaineann le fuinneamh a neartú tuilleadh, agus is féidir solúbthacht agus acmhainn sreafa cúltreo a mhéadú maidir leis an idirnascacht atá ann cheana.

| (30) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an nGearmáin úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais comhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an nGearmáin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(30)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an nGearmáin úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais comhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an nGearmáin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (31) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1). |
| --- | --- |

(31)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1).

| (32) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Gearmáine, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3). |
| --- | --- |

(32)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Gearmáine, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3).

| (33) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2), (3) agus (4). Cuidíonn moltaí (1), (2) agus (3) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1) agus beartais dá dtagraítear i moltaí (2), (3) agus (4) aghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le barrachas an chuntais reatha sa mhéid is a bhaineann le hinfheistíocht níos airde, |
| --- | --- |

(33)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2), (3) agus (4). Cuidíonn moltaí (1), (2) agus (3) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1) agus beartais dá dtagraítear i moltaí (2), (3) agus (4) aghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le barrachas an chuntais reatha sa mhéid is a bhaineann le hinfheistíocht níos airde,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Ghearmáin gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Feabhas a chur ar an meascán cánach ar mhaithe le fás níos cuimsithí agus níos inbhuanaithe, go háirithe trí fheabhas a chur ar dhreasachtaí cánach chun líon na n-uaireanta a oibríodh a mhéadú. Inbhuanaitheacht fhadtéarmach chóras na bpinsean a chosaint.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Deireadh a chur le bacainní infheistíochta agus borradh a chur faoin infheistíocht i líonraí cumarsáide digití fíor-ardacmhainne.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus a n-allmhairí a éagsúlú trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, coigilteas fuinnimh a dhreasú, soláthairtí agus bealaí fuinnimh a éagsúlú, scrogaill infheistíochta a bhaint, tuilleadh cuíchóirithe a dhéanamh ar nósanna imeachta, borradh a chur faoin infheistíocht i ngréasáin leictreachais agus fuinneamh inathnuaite, agus dlús a chur leis an rannpháirtíocht sa chomhar trasteorann a bhaineann le fuinneamh.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Gearmáine (IO C 304, 29.7.2021, lch. 18).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10158/2021; 10158/2021 ADD.

10

(11)  Rialachán (AE) Uimh. 473/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Bealtaine 2013 maidir le forálacha coiteanna le haghaidh faireachán agus measúnú ar dhréachtphleananna buiséadacha agus lena n-áirithítear easnamh iomarcach na mBallstát sa limistéar euro a cheartú (IO L 140, 27.5.2013, lch. 11).

11

(12)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Gearmáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Gearmáine (IO C 282, 26.8.2020, lch. 27).

12

(13)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

13

(14)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

14

(15)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

15

(16)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,1 pointe céatadáin de OTI.

16

(17)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh fáis ar chaiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

17

(18)  Réamh-mheastar go gcuirfidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach ar fáil.

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

19

(20)  De réir na sonraí a fuarthas le déanaí ó Aireacht Chónaidhme Gnóthaí Eacnamaíocha agus Gníomhaithe ar son na hAeráide na Gearmáine, tá an sciar d’allmhairí iomlána gáis laghdaithe go 35 %.

20

(21)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha agus amhola. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Gearmáine, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

21

(22)  Nascann comhtháthú an chórais fuinnimh na hiompróirí fuinnimh éagsúla lena chéile agus leis na hearnálacha úsáide deiridh.

22

(23)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

23

(24)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

24

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/44 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/44

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hEastóine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na hEastóine

(2022/C 334/06)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Eastóin inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Eastóin inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don hEastóin faoi thionscnamh na Gníomhaíochta Comhtháthaithe le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár Cúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais fáilte agus lánpháirtíochta le haghaidh na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don hEastóin faoi thionscnamh na Gníomhaíochta Comhtháthaithe le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár Cúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais fáilte agus lánpháirtíochta le haghaidh na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hEastóine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hEastóine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíocht a léiriú ina gClár um Chobhsaíocht agus um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíocht a léiriú ina gClár um Chobhsaíocht agus um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 18 Meitheamh 2021, chuir an Eastóin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 29 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Eastóin a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Eastóin tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 18 Meitheamh 2021, chuir an Eastóin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 29 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Eastóin a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Eastóin tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Eastóin a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na hEastóine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Eastóin a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na hEastóine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Eastóin an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an Eastóin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Eastóin, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na hEastóine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Eastóin an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an Eastóin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Eastóin, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na hEastóine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na hEastóine sa tuarascáil sin, ós rud é go bhfuil sé beartaithe go sáróidh a heasnamh ginearálta rialtais in 2022 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na hEastóine sa tuarascáil sin, ós rud é go bhfuil sé beartaithe go sáróidh a heasnamh ginearálta rialtais in 2022 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Eastóin gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Eastóin, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha lena ndíreofaí ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht san am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hEastóine ó 5,6 % de OTI in 2020 go 2,4 %. Thacaigh freagairt beartais fhioscaigh na hEastóine leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2020 go 2,7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Eastóin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. San am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is iad sin go príomha méaduithe ar phinsin, méaduithe tuarastail spriocdhírithe (múinteoirí, baill foirne leighis, cultúrtha agus póilíní) agus cláir chaiteachais do chúram sláinte, taighde agus forbairt (T&D), an t-arm agus teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC). De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 19,0 % de OTI in 2020 go 18,1 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Eastóin gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Eastóin, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha lena ndíreofaí ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht san am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hEastóine ó 5,6 % de OTI in 2020 go 2,4 %. Thacaigh freagairt beartais fhioscaigh na hEastóine leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2020 go 2,7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Eastóin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. San am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is iad sin go príomha méaduithe ar phinsin, méaduithe tuarastail spriocdhírithe (múinteoirí, baill foirne leighis, cultúrtha agus póilíní) agus cláir chaiteachais do chúram sláinte, taighde agus forbairt (T&D), an t-arm agus teicneolaíocht faisnéise agus cumarsáide (TFC). De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 19,0 % de OTI in 2020 go 18,1 % de OTI in 2021.

| (14) | Is cás faichilleach é an cás maicreacnamaíoch is bunús leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022. Tá sé beartaithe ag an rialtas go dtiocfaidh laghdú 1,0 % ar fhíor-OTI in 2022 agus go dtiocfaidh méadú 1,2 % air in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI 1,0 % ann in 2022 agus 2,4 % in 2023. Tá sé tuartha ag an gCoimisiún go mbeidh fás níos láidre ar thomhaltas príobháideach, fás a mbeidh leibhéal ard coigiltis charntha mar bhonn leis agus le dinimic láidir a bhfuiltear ag súil leis ó thaobh pá de. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go n-ardóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,3 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 4,8 % in 2023. Léiríonn an méadú in 2022 go príomha na bearta caiteachais nua chun praghsanna fuinnimh a mhaolú, agus caiteachas breise sóisialta agus slándála chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 20,7 % in 2022, agus go méadóidh sé ina dhiaidh sin go 24,1 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,4 % de OTI agus 3,7 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar an réamhaisnéis OTI níos láidre atá mar bhonn le réamh-mheastacháin an Choimisiúin agus le fás níos measartha ar chaiteachas infheistíochta arna réamh-mheas ag an gCoimisiún. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI de 20,9 % in 2022 agus 23,5 % in 2023, cosúil le réamh-mheastacháin Chlár Cobhsaíochta 2022. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,1 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hEastóine. |
| --- | --- |

(14)

Is cás faichilleach é an cás maicreacnamaíoch is bunús leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022. Tá sé beartaithe ag an rialtas go dtiocfaidh laghdú 1,0 % ar fhíor-OTI in 2022 agus go dtiocfaidh méadú 1,2 % air in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI 1,0 % ann in 2022 agus 2,4 % in 2023. Tá sé tuartha ag an gCoimisiún go mbeidh fás níos láidre ar thomhaltas príobháideach, fás a mbeidh leibhéal ard coigiltis charntha mar bhonn leis agus le dinimic láidir a bhfuiltear ag súil leis ó thaobh pá de. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go n-ardóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,3 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 4,8 % in 2023. Léiríonn an méadú in 2022 go príomha na bearta caiteachais nua chun praghsanna fuinnimh a mhaolú, agus caiteachas breise sóisialta agus slándála chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 20,7 % in 2022, agus go méadóidh sé ina dhiaidh sin go 24,1 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,4 % de OTI agus 3,7 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar an réamhaisnéis OTI níos láidre atá mar bhonn le réamh-mheastacháin an Choimisiúin agus le fás níos measartha ar chaiteachas infheistíochta arna réamh-mheas ag an gCoimisiún. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI de 20,9 % in 2022 agus 23,5 % in 2023, cosúil le réamh-mheastacháin Chlár Cobhsaíochta 2022. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,1 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hEastóine.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2021 go 0,8 % in 2022. Na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac, tá tionchar acu ar an easnamh rialtais, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,7 % de OTI in 2022 agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte, teorainneacha praghais ar phraghsanna leictreachais agus téimh agus ísliú ar mhuirir ghréasáin leictreachais agus gáis do thomhaltóirí. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí cuid de na bearta sin a choinneáil. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ghinearálta ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh, táillí gréasáin a ísliú agus laghduithe ar dhleachtanna máil ar bhonn uilechoiteann (le héifeacht ó 2020). Tá tionchar freisin ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,4 % de OTI in 2022 agus ag 0,6 % in 2023 (13), chomh maith le costas méadaithe 0,6 % de OTI ar an gcosaint in 2023. |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2021 go 0,8 % in 2022. Na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac, tá tionchar acu ar an easnamh rialtais, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,7 % de OTI in 2022 agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte, teorainneacha praghais ar phraghsanna leictreachais agus téimh agus ísliú ar mhuirir ghréasáin leictreachais agus gáis do thomhaltóirí. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí cuid de na bearta sin a choinneáil. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ghinearálta ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh, táillí gréasáin a ísliú agus laghduithe ar dhleachtanna máil ar bhonn uilechoiteann (le héifeacht ó 2020). Tá tionchar freisin ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,4 % de OTI in 2022 agus ag 0,6 % in 2023 (13), chomh maith le costas méadaithe 0,6 % de OTI ar an gcosaint in 2023.

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Eastóin staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Eastóin, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Eastóin staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Eastóin, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na hEastóine, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 2,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Eastóin tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.6 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Eastóin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. San am céanna, tuartar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe 1,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin, i measc nithe eile, méaduithe ar phá agus ar aistrithe sóisialta mar aon le tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) agus ar na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,4 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na hEastóine, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 2,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Eastóin tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.6 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Eastóin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. San am céanna, tuartar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe 1,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin, i measc nithe eile, méaduithe ar phá agus ar aistrithe sóisialta mar aon le tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) agus ar na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,4 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 0,2 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Eastóin d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar de 0,4 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.3 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 0.4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 0,2 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Eastóin d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar de 0,4 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.3 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 0.4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,1 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh an t-easnamh rialtais ginearálta de réir a chéile go 3,8 % de OTI in 2024 agus go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin roinnt beart breise maidir le comhdhlúthú fioscach nach bhfuil sonraithe go fóill. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 27,7 % in 2024, agus ardú go 29,2 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh an t-easnamh rialtais ginearálta de réir a chéile go 3,8 % de OTI in 2024 agus go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin roinnt beart breise maidir le comhdhlúthú fioscach nach bhfuil sonraithe go fóill. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 27,7 % in 2024, agus ardú go 29,2 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na hEastóine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, dírítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar na haistrithe glasa agus digiteacha, le bearta chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú agus fuinneamh inathnuaite a fhorbairt; inbhuanaitheacht an iompair agus na soghluaisteachta a mhéadú; tacú le cuideachtaí sna dá aistriú, go háirithe gnólachtaí nuathionscanta agus fiontair bheaga agus mheánmhéide; breis digitiú a dhéanamh ar sheirbhísí poiblí; agus ábharthacht an chórais oideachais agus oiliúna maidir le margadh an tsaothair a mhéadú, go háirithe maidir le scileanna glasa agus digiteacha. Tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin chun feabhas a chur ar inrochtaineacht agus ar athléimneacht an chórais sláinte agus beartaítear ann roinnt feabhsuithe ar an líontán sábhála sóisialta agus ar rochtain ar sheirbhísí sóisialta. |
| --- | --- |

(20)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na hEastóine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, dírítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar na haistrithe glasa agus digiteacha, le bearta chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú agus fuinneamh inathnuaite a fhorbairt; inbhuanaitheacht an iompair agus na soghluaisteachta a mhéadú; tacú le cuideachtaí sna dá aistriú, go háirithe gnólachtaí nuathionscanta agus fiontair bheaga agus mheánmhéide; breis digitiú a dhéanamh ar sheirbhísí poiblí; agus ábharthacht an chórais oideachais agus oiliúna maidir le margadh an tsaothair a mhéadú, go háirithe maidir le scileanna glasa agus digiteacha. Tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin chun feabhas a chur ar inrochtaineacht agus ar athléimneacht an chórais sláinte agus beartaítear ann roinnt feabhsuithe ar an líontán sábhála sóisialta agus ar rochtain ar sheirbhísí sóisialta.

| (21) | Tá coinne leis go rannchuideoidh plean téarnaimh agus athléimneachta na hEastóine le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide san Eastóin agus 41,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an Eastóin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(21)

Tá coinne leis go rannchuideoidh plean téarnaimh agus athléimneachta na hEastóine le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide san Eastóin agus 41,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an Eastóin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (22) | An 18 Aibreán 2022, thíolaic an Eastóin an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Eastóin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(22)

An 18 Aibreán 2022, thíolaic an Eastóin an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Eastóin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (23) | Sa bhreis ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na hEastóine maidir le cúram fadtéarmach agus leordhóthanacht an líontáin sábháilteachta sóisialta, go háirithe do dhaoine dífhostaithe. |
| --- | --- |

(23)

Sa bhreis ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na hEastóine maidir le cúram fadtéarmach agus leordhóthanacht an líontáin sábháilteachta sóisialta, go háirithe do dhaoine dífhostaithe.

| (24) | Tá feabhas tagtha ar leordhóthanacht an líontáin sábhála sóisialta san Eastóin ach tá an ráta riosca bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta fós ard do dhaoine scothaosta, do dhaoine faoi mhíchumas agus do dhaoine dífhostaithe. Is lú an chosaint a thugtar do dhaoine dífhostaithe ar thitim i mbochtaineacht i ngeall ar na critéir shriantacha chun sochair dhífhostaíochta a fháil, go háirithe na tairseacha fostaíochta agus ioncaim roimh an dífhostaíocht. Mar thoradh air sin, in 2021, ní bhfuair ach thart ar 50 % de na daoine dífhostaithe uile sochair dhífhostaíochta, fuair 37 % de dhaoine dífhostaithe nuachláraithe sochair árachais dífhostaíochta agus ní bhfuair ach 26 % díobh an liúntas dífhostaíochta seasta. Má leathnaítear cumhdach na sochar dífhostaíochta agus má dhéantar na híoschritéir chun rochtain a fháil ar shochair dhífhostaíochta a scaoileadh, is féidir leis sin bheith éifeachtach chun an chosaint shóisialta a mhéadú, go háirithe i gcás na ndaoine sin a bhfuil tréimhsí gearra oibre acu agus i gcineálacha neamhchaighdeánacha oibre. |
| --- | --- |

(24)

Tá feabhas tagtha ar leordhóthanacht an líontáin sábhála sóisialta san Eastóin ach tá an ráta riosca bochtaineachta agus eisiaimh shóisialta fós ard do dhaoine scothaosta, do dhaoine faoi mhíchumas agus do dhaoine dífhostaithe. Is lú an chosaint a thugtar do dhaoine dífhostaithe ar thitim i mbochtaineacht i ngeall ar na critéir shriantacha chun sochair dhífhostaíochta a fháil, go háirithe na tairseacha fostaíochta agus ioncaim roimh an dífhostaíocht. Mar thoradh air sin, in 2021, ní bhfuair ach thart ar 50 % de na daoine dífhostaithe uile sochair dhífhostaíochta, fuair 37 % de dhaoine dífhostaithe nuachláraithe sochair árachais dífhostaíochta agus ní bhfuair ach 26 % díobh an liúntas dífhostaíochta seasta. Má leathnaítear cumhdach na sochar dífhostaíochta agus má dhéantar na híoschritéir chun rochtain a fháil ar shochair dhífhostaíochta a scaoileadh, is féidir leis sin bheith éifeachtach chun an chosaint shóisialta a mhéadú, go háirithe i gcás na ndaoine sin a bhfuil tréimhsí gearra oibre acu agus i gcineálacha neamhchaighdeánacha oibre.

| (25) | Tá daonra na hEastóine ag dul in aois ach ní leor an soláthar cúraim fhadtéarmaigh chun freastal ar an éileamh i ngeall ar easnaimh in eagrú agus maoiniú an chúraim fhadtéarmaigh. An ilroinnt in eagrú agus i maoiniú an chúraim fhadtéarmaigh idir an earnáil shóisialta agus cúraim sláinte, agus na rialtais Stáit agus áitiúla, fágann sin go bhfuil soláthar míchothrom ann ó thaobh seirbhísí baile agus pobail. Ina theannta sin, ba é an sciar den chaiteachas a d’íoc siad siúd a raibh cúram de dhíth orthu (“íocaíochtaí as-póca”), an dara caiteachas ba mhó san Aontas in 2019. Ní raibh an caiteachas poiblí ar chúram fadtéarmach ach 0,4 % de OTI in 2019 (i gcomparáid le meán an Aontais de 1,7 %). Baineann easpa caighdeán coiteann le haghaidh cúram fadtéarmach agus ganntanas oibrithe cúraim an bonn de cháilíocht an tsoláthair seirbhíse. Dá ndéanfaí an cúram fadtéarmach a athchóiriú trí dhíriú ar chistiú éifeachtúil agus inbhuanaithe, ar rochtain ar sheirbhísí comhtháite sláinte agus sóisialta, ar chaighdeáin cháilíochta a leagan síos, agus ar líon leordhóthanach de lucht saothair cúraim atá oilte go leordhóthanach a áirithiú, chuirfí le caighdeán saoil na ndaoine a bhfuil cúram de dhíth orthu agus laghdófaí an t-ualach ard cúraim ar bhaill teaghlaigh. |
| --- | --- |

(25)

Tá daonra na hEastóine ag dul in aois ach ní leor an soláthar cúraim fhadtéarmaigh chun freastal ar an éileamh i ngeall ar easnaimh in eagrú agus maoiniú an chúraim fhadtéarmaigh. An ilroinnt in eagrú agus i maoiniú an chúraim fhadtéarmaigh idir an earnáil shóisialta agus cúraim sláinte, agus na rialtais Stáit agus áitiúla, fágann sin go bhfuil soláthar míchothrom ann ó thaobh seirbhísí baile agus pobail. Ina theannta sin, ba é an sciar den chaiteachas a d’íoc siad siúd a raibh cúram de dhíth orthu (“íocaíochtaí as-póca”), an dara caiteachas ba mhó san Aontas in 2019. Ní raibh an caiteachas poiblí ar chúram fadtéarmach ach 0,4 % de OTI in 2019 (i gcomparáid le meán an Aontais de 1,7 %). Baineann easpa caighdeán coiteann le haghaidh cúram fadtéarmach agus ganntanas oibrithe cúraim an bonn de cháilíocht an tsoláthair seirbhíse. Dá ndéanfaí an cúram fadtéarmach a athchóiriú trí dhíriú ar chistiú éifeachtúil agus inbhuanaithe, ar rochtain ar sheirbhísí comhtháite sláinte agus sóisialta, ar chaighdeáin cháilíochta a leagan síos, agus ar líon leordhóthanach de lucht saothair cúraim atá oilte go leordhóthanach a áirithiú, chuirfí le caighdeán saoil na ndaoine a bhfuil cúram de dhíth orthu agus laghdófaí an t-ualach ard cúraim ar bhaill teaghlaigh.

| (26) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(26)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (27) | I láthair na huaire, allmhairíonn an Eastóin sciar teoranta dá soláthar fuinnimh chun leictreachas agus teas a tháirgeadh, ach tá sí fós ag brath den chuid is mó ar allmhairí ón Rúis don sciar beag gáis (8 %) agus do tháirgí ola scagtha ina meascán fuinnimh (19). Chomh maith le deireadh leanúnach a chur le scealla ola a úsáid mar fhoinse fuinnimh, bhainfeadh an Eastóin tairbhe as an éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, as a bonneagar fuinnimh a uasghrádú (lena n-áirítear an eangach leictreachais), agus as idirnaisc fuinnimh a áirithiú a bhfuil toilleadh leordhóthanach acu, lena n-áirítear idirnaisc thrasteorann le Ballstáit chomharsanacha. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i bhfad na haimsire, más féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú, trí iad a chur in oiriúint do bhreoslaí inbhuanaithe amach anseo. Shínigh an Fhionlainn comhaontú léasa 10 mbliana do chríochfort snámhach gáis nádúrtha leachtaithe (GNL) snámhach an 20 Bealtaine 2022 agus tá comhaontú comhair idir an Eastóin agus Gasgrid Finland go mbeidh rochtain ag an Eastóin air. Ba cheart tús áite a thabhairt do bheartais i gcónaí chun an sioncrónú leanúnach a thabhairt chun críche le heangach cumhachta ilchríochach an Aontais, chun acmhainneacht leordhóthanach a áirithiú le haghaidh idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanachta chomh maith le comhthionscadail maidir le foinsí inathnuaite fuinnimh.
  D’fhéadfaí éagsúlú breise a dhéanamh ar fhoinsí fuinnimh – lena n-áirítear in iompar – agus dlús a chur le táirgeadh fuinnimh inathnuaite trí dheireadh a chur le bacainní neamhairgeadais ar phleanáil agus ar cheadú suiteálacha fuinnimh inathnuaite, cumas táirgthe bithmheatáin inbhuanaithe a mhéadú agus dlús a chur le cur i bhfeidhm réiteach atá bunaithe ar hidrigin inathnuaite agus luachshocrú inbhuanaithe bithmhaise a áirithiú san am céanna. Tá leictriú na bpríomhlínte iarnróid, a fhaigheann tacaíocht ó chistí an Aontais, ar siúl cheana féin nó tá sé beartaithe, ach chuirfeadh leictriú an ghréasáin ina iomláine le dícharbónú iompair níos tapúla. Tá méadú leanúnach tagtha le blianta beaga anuas ar na hastaíochtaí gás ceaptha teasa ó iompar de bhóthar, astaíochtaí a bhí ard cheana féin, mar gheall ar dhianúsáid feithiclí atá neamhéifeachtúil ó thaobh breosla de den chuid is mó. Tá an Eastóin ar cheann den bheagán Ballstát nach ndéanann cánacha bliantúla a ghearradh ar fheithiclí bóthair amhail gluaisteáin paisinéirí agus trucailí éadroma. Dá méadófaí dreasachtaí chun athnuachan stoc na bhfeithiclí a spreagadh i dtreo cinn nach mbeadh an oiread truaillithe ag baint leo, chuideofaí leis an aistriú chuig modhanna iompair níos glaise. Más gá, d’fhéadfadh cosaintí iomchuí an tionchar ar úinéirí gluaisteán ar ioncam íseal a mhaolú. D’fhéadfaí tomhaltas fuinnimh a laghdú le hathchóiriú éifeachtúil foirgneamh le cur chuige comhtháite, lena n-áirítear suiteálacha fuinnimh inathnuaite agus córais chomhcheangailte téimh agus cumhachta. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite fuinnimh agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun cuspóirí “Oiriúnach do 55” a bhaint amach. |
| --- | --- |

(27)

I láthair na huaire, allmhairíonn an Eastóin sciar teoranta dá soláthar fuinnimh chun leictreachas agus teas a tháirgeadh, ach tá sí fós ag brath den chuid is mó ar allmhairí ón Rúis don sciar beag gáis (8 %) agus do tháirgí ola scagtha ina meascán fuinnimh (19). Chomh maith le deireadh leanúnach a chur le scealla ola a úsáid mar fhoinse fuinnimh, bhainfeadh an Eastóin tairbhe as an éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, as a bonneagar fuinnimh a uasghrádú (lena n-áirítear an eangach leictreachais), agus as idirnaisc fuinnimh a áirithiú a bhfuil toilleadh leordhóthanach acu, lena n-áirítear idirnaisc thrasteorann le Ballstáit chomharsanacha. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i bhfad na haimsire, más féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú, trí iad a chur in oiriúint do bhreoslaí inbhuanaithe amach anseo. Shínigh an Fhionlainn comhaontú léasa 10 mbliana do chríochfort snámhach gáis nádúrtha leachtaithe (GNL) snámhach an 20 Bealtaine 2022 agus tá comhaontú comhair idir an Eastóin agus Gasgrid Finland go mbeidh rochtain ag an Eastóin air. Ba cheart tús áite a thabhairt do bheartais i gcónaí chun an sioncrónú leanúnach a thabhairt chun críche le heangach cumhachta ilchríochach an Aontais, chun acmhainneacht leordhóthanach a áirithiú le haghaidh idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanachta chomh maith le comhthionscadail maidir le foinsí inathnuaite fuinnimh.

D’fhéadfaí éagsúlú breise a dhéanamh ar fhoinsí fuinnimh – lena n-áirítear in iompar – agus dlús a chur le táirgeadh fuinnimh inathnuaite trí dheireadh a chur le bacainní neamhairgeadais ar phleanáil agus ar cheadú suiteálacha fuinnimh inathnuaite, cumas táirgthe bithmheatáin inbhuanaithe a mhéadú agus dlús a chur le cur i bhfeidhm réiteach atá bunaithe ar hidrigin inathnuaite agus luachshocrú inbhuanaithe bithmhaise a áirithiú san am céanna. Tá leictriú na bpríomhlínte iarnróid, a fhaigheann tacaíocht ó chistí an Aontais, ar siúl cheana féin nó tá sé beartaithe, ach chuirfeadh leictriú an ghréasáin ina iomláine le dícharbónú iompair níos tapúla. Tá méadú leanúnach tagtha le blianta beaga anuas ar na hastaíochtaí gás ceaptha teasa ó iompar de bhóthar, astaíochtaí a bhí ard cheana féin, mar gheall ar dhianúsáid feithiclí atá neamhéifeachtúil ó thaobh breosla de den chuid is mó. Tá an Eastóin ar cheann den bheagán Ballstát nach ndéanann cánacha bliantúla a ghearradh ar fheithiclí bóthair amhail gluaisteáin paisinéirí agus trucailí éadroma. Dá méadófaí dreasachtaí chun athnuachan stoc na bhfeithiclí a spreagadh i dtreo cinn nach mbeadh an oiread truaillithe ag baint leo, chuideofaí leis an aistriú chuig modhanna iompair níos glaise. Más gá, d’fhéadfadh cosaintí iomchuí an tionchar ar úinéirí gluaisteán ar ioncam íseal a mhaolú. D’fhéadfaí tomhaltas fuinnimh a laghdú le hathchóiriú éifeachtúil foirgneamh le cur chuige comhtháite, lena n-áirítear suiteálacha fuinnimh inathnuaite agus córais chomhcheangailte téimh agus cumhachta. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite fuinnimh agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun cuspóirí “Oiriúnach do 55” a bhaint amach.

| (28) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Eastóin leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Eastóin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(28)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Eastóin leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Eastóin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (29) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1).

| (30) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na hEastóine, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3). |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na hEastóine, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3).

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Eastóin gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a athrú chun é chur in oiriúint don staid de réir mar a fhorbraíonn sé. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Maidir leis an tréimhse tar éis 2023, beartas fioscach a shaothrú atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama mheántéarmacha a bhaint amach.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 29 Deireadh Fómhair 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

An chosaint shóisialta a neartú, lena n-áirítear trí chumhdach na sochar dífhostaíochta a leathnú, go háirithe chun daoine a bhíonn i mbun gearrthréimhsí oibre agus cineálacha neamhchaighdeánacha oibre a chumhdach. Inacmhainneacht agus cáilíocht an chúraim sláinte fhadtéarmaigh a fheabhsú, go háirithe trína áirithiú go bhfuil maoiniú inbhuanaithe ann dó, agus trí sheirbhísí sláinte agus sóisialta a chomhtháthú.

4.

An spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú, agus allmhairí na mbreoslaí iontaise a éagsúlú trí dhlús a chur le húsáid na bhfoinsí inathnuaite, lena n-áirítear trí nósanna imeachta um cheadúnú a chuíchóiriú a thuilleadh, acmhainneacht leordhóthanach na n-idirnasc a áirithiú, agus an eangach leictreachais náisiúnta a neartú. Éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, lena n-áirítear éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh, chun ídiú fuinnimh a laghdú. Iarrachtaí a threisiú chun feabhas a chur ar inbhuanaitheacht an chórais iompair, lena n-áirítear tríd an ngréasán iarnróid a leictriú, agus trí dhreasachtaí a mhéadú chun iompar atá inbhuanaithe agus a dhéanann níos lú truailliú a spreagadh, lena n-áirítear athnuachan an stoic feithiclí bóthair.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hEastóine (IO C 304, 29.7.2021, lch. 23).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  12532/2021; 12532/2021 ADD 1; 12532/21 ADD 1 COR 1 REV 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na hEastóine agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hEastóine 2020 (IO C 282, 26.8.2020, lch. 33).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod de chuid Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh a d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe dóibh, mar aon le sochair chomhchineáil amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,4 pointe céatadáin de OTI. Léiríonn sé sin an méadú atá beartaithe ag an rialtas ar chúlchistí gáis agus breoslaí leachtacha.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,5 pointe céatadáin de OTI. Léiríonn sé sin an éifeacht bhunúsach a bhí ag ceannacháin an rialtais ar chúlchistí gáis agus breosla leachtaigh in 2022.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), sciar allmhairí Rúiseacha i leith allmhairí iomlána gáis nádúrtha agus táirgí ola scagtha. Tá spleáchas indíreach ag an Eastóin ar allmhairí gáis nádúrtha na Rúise trí thrádáil laistigh den Aontas; dá gcuirfí san áireamh an méid sin, mheasfaí go bhfuil an Eastóin ag brath, nach mór, go heisiach ar an Rúis maidir lena hallmhairí gáis nádúrtha.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

20

(21)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/52 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/52

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Athchóirithe Náisiúnta na hÉireann 2022 agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hÉireann 2022

(2022/C 334/07)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste Eacnamaíoch agus Airgeadais na Eorpa,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh freisin, inar aithin sé Éire mar cheann de na Ballstáit a mbeadh gá le mion-athbhreithniú ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh freisin, inar aithin sé Éire mar cheann de na Ballstáit a mbeadh gá le mion-athbhreithniú ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hÉireann 2021, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hÉireann 2021, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 28 Bealtaine 2021, chuir Éire a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 8 Meán Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta d’Éirinn a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh á rá go bhfuil Éire tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

An 28 Bealtaine 2021, chuir Éire a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 8 Meán Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta d’Éirinn a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh á rá go bhfuil Éire tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 4 Bealtaine 2022, thíolaic Éire a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 29 Aibreán 2022, a Chlár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na hÉireann ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 4 Bealtaine 2022, thíolaic Éire a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 29 Aibreán 2022, a Chlár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na hÉireann ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 d’Éirinn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar dhul chun cinn na hÉireann maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír-shonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag Éirinn, ag tógáil ar an Scórchlár don Téarnamh agus don Athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na hÉireann maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 d’Éirinn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar dhul chun cinn na hÉireann maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tír-shonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag Éirinn, ag tógáil ar an Scórchlár don Téarnamh agus don Athléimneacht. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na hÉireann maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 maidir le hÉirinn agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Chinn an Coimisiún nach bhfuil Éire faoi réir míchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas ard príobháideach, rialtais agus seachtrach. Rinneadh dul chun cinn tábhachtach maidir le fiachas rialtais agus príobháideach chomh maith le glandliteanais sheachtracha a laghdú, roimh an bpaindéim agus ó shin i leith. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 maidir le hÉirinn agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Chinn an Coimisiún nach bhfuil Éire faoi réir míchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas ard príobháideach, rialtais agus seachtrach. Rinneadh dul chun cinn tábhachtach maidir le fiachas rialtais agus príobháideach chomh maith le glandliteanais sheachtracha a laghdú, roimh an bpaindéim agus ó shin i leith.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle d’Éirinn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin d’Éirinn leanúint de bheartais fhioscacha, nuair a cheadaíonn dálaí geilleagracha é, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a chinntiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hÉireann ó 5,1 % de OTI in 2020 go 1,9 %. Thacaigh freagairt na hÉireann faoin mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac Éire in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 58,4 % den OTI in 2020 go 56,0 % den OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle d’Éirinn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin d’Éirinn leanúint de bheartais fhioscacha, nuair a cheadaíonn dálaí geilleagracha é, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a chinntiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hÉireann ó 5,1 % de OTI in 2020 go 1,9 %. Thacaigh freagairt na hÉireann faoin mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac Éire in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 58,4 % den OTI in 2020 go 56,0 % den OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha I gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 6,4 % in 2022 agus 4,4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 5,4 % in 2022 agus fás OTI 4,4 % den chineál céanna in 2023, mar gheall ar thomhaltas pearsanta níos ísle agus réamh-mheastacháin onnmhairithe níos ísle in 2022 den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 0,4 % de OTI in 2022 agus go n-iompróidh sé go barrachas 0,2 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 50,1 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 46,3 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin easnamh rialtais 0,5 % de OTI do 2022 agus barrachas 0,4 % de OTI in 2023. Tá sé sin ag teacht leis an gcomhardú rialtais atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta idir an rialtas ginearálta agus OTI ar aon dul le 50,3 % in 2022 agus 45,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 6,6 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus is féidir leis borradh a chur faoi fhás ionchasach na hÉireann. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha I gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 6,4 % in 2022 agus 4,4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 5,4 % in 2022 agus fás OTI 4,4 % den chineál céanna in 2023, mar gheall ar thomhaltas pearsanta níos ísle agus réamh-mheastacháin onnmhairithe níos ísle in 2022 den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 0,4 % de OTI in 2022 agus go n-iompróidh sé go barrachas 0,2 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 50,1 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 46,3 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin easnamh rialtais 0,5 % de OTI do 2022 agus barrachas 0,4 % de OTI in 2023. Tá sé sin ag teacht leis an gcomhardú rialtais atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta idir an rialtas ginearálta agus OTI ar aon dul le 50,3 % in 2022 agus 45,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 6,6 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus is féidir leis borradh a chur faoi fhás ionchasach na hÉireann.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2021 go 0,6 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,2 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an íocaíocht leis na cuntais intíre uile leictreachais agus ciorruithe foriomlána i ndleachtanna máil. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2021 go 0,6 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,2 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an íocaíocht leis na cuntais intíre uile leictreachais agus ciorruithe foriomlána i ndleachtanna máil. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (13).

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh Éire seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin d’Éirinn beartas fioscach a shaothrú, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh Éire seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin d’Éirinn beartas fioscach a shaothrú, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis atá mar chuid de Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil, cothrom le – 0.3 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag Éirinn tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag Éirinn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de 0,0 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis atá mar chuid de Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil, cothrom le – 0.3 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag Éirinn tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag Éirinn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de 0,0 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,8 % de OTI ar an mbun nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh Éire de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta 0,0 pointe céatadáin leis an staid fhioscach in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 1,8 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,2 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,8 % de OTI ar an mbun nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh Éire de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta 0,0 pointe céatadáin leis an staid fhioscach in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 1,8 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,2 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go mbeidh barrachas 1,2 % de OTI in 2024 agus 1,4 % faoi 2025 a bheidh i gcomhardú an rialtais ghinearálta. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. Leis na réamh-mheastacháin sin, meastar go mbeidh uasteorainn 5 % in aghaidh na bliana ar an bpríomhfhás caiteachais. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais-OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 43,8 % in 2024, agus laghdú go 40,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais íseal sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go mbeidh barrachas 1,2 % de OTI in 2024 agus 1,4 % faoi 2025 a bheidh i gcomhardú an rialtais ghinearálta. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. Leis na réamh-mheastacháin sin, meastar go mbeidh uasteorainn 5 % in aghaidh na bliana ar an bpríomhfhás caiteachais. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais-OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 43,8 % in 2024, agus laghdú go 40,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais íseal sa mheántéarma.

| (20) | Meastar go dtiocfaidh méadú ar easnamh foriomlán an chórais phinsin san fhadtéarma mar thoradh ar chaiteachas ar phinsin a bheith ag méadú ó 4,6 % de OTI in 2019 go 7,6 % in 2070. Rinne coimisiún neamhspleách pinsin roinnt moltaí maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach chóras na bpinsean stáit a neartú. |
| --- | --- |

(20)

Meastar go dtiocfaidh méadú ar easnamh foriomlán an chórais phinsin san fhadtéarma mar thoradh ar chaiteachas ar phinsin a bheith ag méadú ó 4,6 % de OTI in 2019 go 7,6 % in 2070. Rinne coimisiún neamhspleách pinsin roinnt moltaí maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach chóras na bpinsean stáit a neartú.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta atá leagtha amach sna moltaí tír-shonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na hÉireann sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tíshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, dírítear sa phlean ar athchóirithe agus ar infheistíochtaí lena n-éascaítear na haistrithe glasa agus digiteacha, chomh maith le tacaíocht ghníomhach do chomhtháthú i margadh an tsaothair agus uas-sciliú. Ina theannta sin, cuidíonn na hinfheistíochtaí le tionscadail infheistíochta poiblí aibí a thúsualú, le hinfheistíocht phríobháideach a chur chun cinn agus le hionstraimí maoinithe níos dírí a úsáid chun taighde agus nuálaíocht a spreagadh. Ina theannta sin, tá an plean téarnaimh agus athléimneachta tiomanta d’athchóirithe maidir le tithíocht shóisialta inacmhainne, pinsin, cúram sláinte agus bacainní rialála ar an bhfiontraíocht, agus ag an am céanna tá bearta á dtabhairt isteach a mheastar a rachaidh i ngleic, i bpáirt, leis na dúshláin a bhaineann le frithsciúradh airgid agus pleanáil ionsaitheach chánach. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta atá leagtha amach sna moltaí tír-shonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na hÉireann sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tíshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, dírítear sa phlean ar athchóirithe agus ar infheistíochtaí lena n-éascaítear na haistrithe glasa agus digiteacha, chomh maith le tacaíocht ghníomhach do chomhtháthú i margadh an tsaothair agus uas-sciliú. Ina theannta sin, cuidíonn na hinfheistíochtaí le tionscadail infheistíochta poiblí aibí a thúsualú, le hinfheistíocht phríobháideach a chur chun cinn agus le hionstraimí maoinithe níos dírí a úsáid chun taighde agus nuálaíocht a spreagadh. Ina theannta sin, tá an plean téarnaimh agus athléimneachta tiomanta d’athchóirithe maidir le tithíocht shóisialta inacmhainne, pinsin, cúram sláinte agus bacainní rialála ar an bhfiontraíocht, agus ag an am céanna tá bearta á dtabhairt isteach a mheastar a rachaidh i ngleic, i bpáirt, leis na dúshláin a bhaineann le frithsciúradh airgid agus pleanáil ionsaitheach chánach.

| (22) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hÉireann le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an aistriú glas agus digiteach. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide in Éirinn agus 42 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 32 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cabhróidh cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, le hÉirinn teacht slán go tapa ó thitim na géarchéime COVID-19, agus a teacht aniar a neartú ag an am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hÉireann le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an aistriú glas agus digiteach. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide in Éirinn agus 42 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 32 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cabhróidh cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, le hÉirinn teacht slán go tapa ó thitim na géarchéime COVID-19, agus a teacht aniar a neartú ag an am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | Níor thíolaic Éire go foirmiúil fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá Éire leis na moltaí tír-shonracha ábhartha i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021-2027 a chur san áireamh. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

Níor thíolaic Éire go foirmiúil fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá Éire leis na moltaí tír-shonracha ábhartha i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021-2027 a chur san áireamh. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh Éirinn a bhaineann leis an ngeilleagar ciorclach agus le fuíolluisce. Tá giniúint dramhaíola in Éirinn beagnach 25 % níos airde ná meán an Aontais, rud a fhágann gurb é an cúigiú gineadóir dramhaíola cathrach in aghaidh an duine san Aontas é. Tá moill tagtha le blianta beaga anuas ar an dul chun cinn atá déanta maidir le rátaí athchúrsála a mhéadú, agus tá méadú suntasach tagtha ar loscadh. B’ionann úsáid chiorclach ábhar in Éirinn agus 1,8 % in 2020, méid a bhí go mór faoi bhun mheán an Aontais Eorpaigh de 12,8 %. Tá tuilleadh dreasachtaí agus infheistíochta ag teastáil d’Éirinn chun straitéis níos uaillmhianaí maidir le dramhaíl agus geilleagar ciorclach a chur chun feidhme, agus ag an am céanna cruthú cumais loiscthe iomarcaigh a sheachaint. Tá gá le hiarrachtaí níos mó chun tacú le samhlacha gnó ciorclacha a chumhdaíonn saolré iomlán na n-ábhar, chun dramhaíl a laghdú agus tomhaltas acmhainní a laghdú. Cé go bhfuil roinnt dul chun cinn déanta maidir le hinfheistíocht i mbainistiú fuíolluisce a éascú, déantar níos lú ná 50 % de fhuíolluisce in Éirinn a chóireáil i gcomhréir le dlí an Aontais. Eascraíonn an bac is suntasaí ar cháilíocht an uisce dromchla in Éirinn ó chothaithigh iomarcacha ó fhuíolluiscí neamhchóireáilte agus ó thalmhaíocht. Tá gá le huasghráduithe suntasacha a dhéanamh ar an mbonneagar, mar is cur chuige níos láidre chun éilliú uisce ó ghníomhaíochtaí talmhaíochta a rialú. Tá bonneagar fuíolluisce iomchuí ríthábhachtach freisin chun feabhas a chur ar cháilíocht na beatha agus ar na coinníollacha sláinte do shaoránaigh. Thairis sin, cuireann bonneagar leordhóthanach fuíolluisce leis an bhforbairt réigiúnach, gineann sé fás inbhuanaithe agus poist, agus téann sé chun tairbhe na turasóireachta. |
| --- | --- |

(24)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh Éirinn a bhaineann leis an ngeilleagar ciorclach agus le fuíolluisce. Tá giniúint dramhaíola in Éirinn beagnach 25 % níos airde ná meán an Aontais, rud a fhágann gurb é an cúigiú gineadóir dramhaíola cathrach in aghaidh an duine san Aontas é. Tá moill tagtha le blianta beaga anuas ar an dul chun cinn atá déanta maidir le rátaí athchúrsála a mhéadú, agus tá méadú suntasach tagtha ar loscadh. B’ionann úsáid chiorclach ábhar in Éirinn agus 1,8 % in 2020, méid a bhí go mór faoi bhun mheán an Aontais Eorpaigh de 12,8 %. Tá tuilleadh dreasachtaí agus infheistíochta ag teastáil d’Éirinn chun straitéis níos uaillmhianaí maidir le dramhaíl agus geilleagar ciorclach a chur chun feidhme, agus ag an am céanna cruthú cumais loiscthe iomarcaigh a sheachaint. Tá gá le hiarrachtaí níos mó chun tacú le samhlacha gnó ciorclacha a chumhdaíonn saolré iomlán na n-ábhar, chun dramhaíl a laghdú agus tomhaltas acmhainní a laghdú. Cé go bhfuil roinnt dul chun cinn déanta maidir le hinfheistíocht i mbainistiú fuíolluisce a éascú, déantar níos lú ná 50 % de fhuíolluisce in Éirinn a chóireáil i gcomhréir le dlí an Aontais. Eascraíonn an bac is suntasaí ar cháilíocht an uisce dromchla in Éirinn ó chothaithigh iomarcacha ó fhuíolluiscí neamhchóireáilte agus ó thalmhaíocht. Tá gá le huasghráduithe suntasacha a dhéanamh ar an mbonneagar, mar is cur chuige níos láidre chun éilliú uisce ó ghníomhaíochtaí talmhaíochta a rialú. Tá bonneagar fuíolluisce iomchuí ríthábhachtach freisin chun feabhas a chur ar cháilíocht na beatha agus ar na coinníollacha sláinte do shaoránaigh. Thairis sin, cuireann bonneagar leordhóthanach fuíolluisce leis an bhforbairt réigiúnach, gineann sé fás inbhuanaithe agus poist, agus téann sé chun tairbhe na turasóireachta.

| (25) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a aithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(25)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a aithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (26) | De réir sonraí 2020, ní iompórtálann Éire amhola nó gás ón Rúis. Tá spleáchas na hÉireann ar ghual na Rúise (22 % de na hallmhairí guail) níos ísle ná meán an Aontais, i gcomhthéacs ina bhfuil meáchan na mbreoslaí iontaise soladacha sa mheascán fuinnimh (7,6 %) níos ísle ná meán an Aontais freisin. Cé gur lú an nochtadh atá ag Éirinn d’ola agus do ghás na Rúise ná mar atá ag an Aontas, tá an staid gheopholaitiúil atá ann faoi láthair agus praghsanna arda fuinnimh níos práinní d’Éirinn dlús a chur lena hiarrachtaí na spriocanna in-athnuaite a leagtar síos sa Phlean Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid a bhaint amach. Áirítear i bplean gníomhaíochta aeráide na hÉireann an sprioc uaillmhianach córas fuinnimh na tíre a athrú ó bhonn faoi 2030. Cuirfidh sé sin ar chumas na hÉireann laghdú 51 % a bhaint amach ar iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa idir 2018 agus 2030. Beidh na hathchóirithe is gá agus méid an athraithe sin suntasach, ó thaobh an infheistíocht riachtanach phoiblí agus phríobháideach a áirithiú, go dtí go gcomhlíonfar na gealltanais in am. Ní mór uasghrádú cuimsitheach a dhéanamh ar bhonneagar fuinnimh na hÉireann chun tairbhe iomlán a bhaint as foinsí fuinnimh in-athnuaite agus chun cuspóirí aeráide na hÉireann a bhaint amach. Beidh sé ríthábhachtach creat infheistíochta a chruthú a chuideoidh le hinfheistíocht san aistriú chuig fuinneamh glas a éascú agus a dhreasú chun spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Maidir le foinsí in-athnuaite fuinnimh, tá dúshláin fós ann sa chóras pleanála agus ceadaithe, go háirithe maidir le fad tréimhse na nósanna imeachta um chead pleanála agus maidir le nósanna imeachta fada costasacha achomhairc. Trí fheabhas a chur ar éifeachtúlacht an chórais pleanála agus cheadaithe trína áirithiú go bhfuil acmhainní iomchuí ar fáil ag gach céim de na próisis phleanála agus tríd an gcreat foriomlán a chuíchóiriú, d’fhéadfaí dlús a chur le forbairtí mórscála agus, ar an gcaoi sin, dlús a chur leis an aistriú glas. Ina theannta sin, beidh sé ríthábhachtach go méadófar agus go neartófar an eangach leictreachais agus an bonneagar tacaíochta ag láithreacha tábhachtacha chun an brú tráchta a laghdú agus a cobhsaíocht a fheabhsú. Go háirithe, tacóidh idirnascairí nua tarchurtha leictreachais chuig tíortha comharsanachta le cinnteacht níos fearr an tsoláthair fuinnimh. Beidh gá freisin le hacmhainn stórála mhéadaithe agus le holl-rolladh amach pointí luchtaithe d’fheithiclí leictreacha. Ina theannta sin, chuirfeadh forbairt straitéise náisiúnta hidrigine in-athnuaite le héagsúlú an mheascáin fuinnimh. |
| --- | --- |

(26)

De réir sonraí 2020, ní iompórtálann Éire amhola nó gás ón Rúis. Tá spleáchas na hÉireann ar ghual na Rúise (22 % de na hallmhairí guail) níos ísle ná meán an Aontais, i gcomhthéacs ina bhfuil meáchan na mbreoslaí iontaise soladacha sa mheascán fuinnimh (7,6 %) níos ísle ná meán an Aontais freisin. Cé gur lú an nochtadh atá ag Éirinn d’ola agus do ghás na Rúise ná mar atá ag an Aontas, tá an staid gheopholaitiúil atá ann faoi láthair agus praghsanna arda fuinnimh níos práinní d’Éirinn dlús a chur lena hiarrachtaí na spriocanna in-athnuaite a leagtar síos sa Phlean Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid a bhaint amach. Áirítear i bplean gníomhaíochta aeráide na hÉireann an sprioc uaillmhianach córas fuinnimh na tíre a athrú ó bhonn faoi 2030. Cuirfidh sé sin ar chumas na hÉireann laghdú 51 % a bhaint amach ar iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa idir 2018 agus 2030. Beidh na hathchóirithe is gá agus méid an athraithe sin suntasach, ó thaobh an infheistíocht riachtanach phoiblí agus phríobháideach a áirithiú, go dtí go gcomhlíonfar na gealltanais in am. Ní mór uasghrádú cuimsitheach a dhéanamh ar bhonneagar fuinnimh na hÉireann chun tairbhe iomlán a bhaint as foinsí fuinnimh in-athnuaite agus chun cuspóirí aeráide na hÉireann a bhaint amach. Beidh sé ríthábhachtach creat infheistíochta a chruthú a chuideoidh le hinfheistíocht san aistriú chuig fuinneamh glas a éascú agus a dhreasú chun spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Maidir le foinsí in-athnuaite fuinnimh, tá dúshláin fós ann sa chóras pleanála agus ceadaithe, go háirithe maidir le fad tréimhse na nósanna imeachta um chead pleanála agus maidir le nósanna imeachta fada costasacha achomhairc. Trí fheabhas a chur ar éifeachtúlacht an chórais pleanála agus cheadaithe trína áirithiú go bhfuil acmhainní iomchuí ar fáil ag gach céim de na próisis phleanála agus tríd an gcreat foriomlán a chuíchóiriú, d’fhéadfaí dlús a chur le forbairtí mórscála agus, ar an gcaoi sin, dlús a chur leis an aistriú glas. Ina theannta sin, beidh sé ríthábhachtach go méadófar agus go neartófar an eangach leictreachais agus an bonneagar tacaíochta ag láithreacha tábhachtacha chun an brú tráchta a laghdú agus a cobhsaíocht a fheabhsú. Go háirithe, tacóidh idirnascairí nua tarchurtha leictreachais chuig tíortha comharsanachta le cinnteacht níos fearr an tsoláthair fuinnimh. Beidh gá freisin le hacmhainn stórála mhéadaithe agus le holl-rolladh amach pointí luchtaithe d’fheithiclí leictreacha. Ina theannta sin, chuirfeadh forbairt straitéise náisiúnta hidrigine in-athnuaite le héagsúlú an mheascáin fuinnimh.

| (27) | Beidh ról lárnach ag bearta éifeachtúlachta fuinnimh maidir le tomhaltas fuinnimh a laghdú. Tá gá le coigilteas ard fuinnimh chun ní hamháin cuspóirí aeráide na hÉireann a bhaint amach ach an sprioc glan i leith astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55 % ar fud an Aontais. Cé go stiúrann an plean gníomhaíochta aeráide sa treo ceart, tá Éire tite chun deiridh go dtí seo maidir le laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa. Tríd an bprionsabal “tús áite a thabhairt don éifeachtúlacht fuinnimh” a chur i bhfeidhm agus coigilteas domhain fuinnimh a shaothrú i bhfoirgnimh, d’fhéadfadh Éire a spleáchas ar allmhairí fuinnimh a laghdú. Is féidir le leibhéil níos airde d’fheithiclí leictreacha leas a bhaint as giniúint leictreachais intíre seachas brath ar allmhairí breosla. I gcomhthéacs ina n-áirítear sa Phlean Gníomhaíochta ar son na hAeráide sprioc 1 milliún gluaisteán feithicil leictreach a bheith ar bhóithre na hÉireann faoi 2030, tá gá le pointí luchtaithe leictreacha a chur ar fáil go suntasach. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh Éire ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(27)

Beidh ról lárnach ag bearta éifeachtúlachta fuinnimh maidir le tomhaltas fuinnimh a laghdú. Tá gá le coigilteas ard fuinnimh chun ní hamháin cuspóirí aeráide na hÉireann a bhaint amach ach an sprioc glan i leith astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú 55 % ar fud an Aontais. Cé go stiúrann an plean gníomhaíochta aeráide sa treo ceart, tá Éire tite chun deiridh go dtí seo maidir le laghduithe ar astaíochtaí gás ceaptha teasa. Tríd an bprionsabal “tús áite a thabhairt don éifeachtúlacht fuinnimh” a chur i bhfeidhm agus coigilteas domhain fuinnimh a shaothrú i bhfoirgnimh, d’fhéadfadh Éire a spleáchas ar allmhairí fuinnimh a laghdú. Is féidir le leibhéil níos airde d’fheithiclí leictreacha leas a bhaint as giniúint leictreachais intíre seachas brath ar allmhairí breosla. I gcomhthéacs ina n-áirítear sa Phlean Gníomhaíochta ar son na hAeráide sprioc 1 milliún gluaisteán feithicil leictreach a bheith ar bhóithre na hÉireann faoi 2030, tá gá le pointí luchtaithe leictreacha a chur ar fáil go suntasach. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh Éire ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (28) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir le hÉirinn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais comhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir le hÉirinn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(28)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir le hÉirinn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais comhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir le hÉirinn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (29) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1).

| (30) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir le hÉirinn, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir le hÉirinn, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

Ag MOLADH LEIS SEO go ndéanfaidh Éire beart in 2022 agus in 2023 chun:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, agus lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Tabhair aghaidh ar an méadú a mheastar a thiocfaidh ar an gcaiteachas pinsin a bhaineann le haois trí inbhuanaitheacht fhioscach chóras na bpinsean stáit a áirithiú.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna a áirítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 8 Meán Fómhair 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021-2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Iarrachtaí a dhíriú ar an ngeilleagar ciorclach a chothú. Go háirithe, an bonneagar agus na beartais araon a fhorbairt a bhaineann le dramhaíl a chosc agus ábhar athúsáidte agus athchúrsáilte a mhéadú, agus córas níos éifeachtaí a fhorbairt chun dramhaíl in-athchúrsáilte a bhailiú ar leithligh, lena n-áirítear dramhaíl in-bhithmhillte. Ciorcaid fuíolluisce níos sábháilte agus níos glaine a chur chun cinn.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Dlús a chur le húsáid an fhuinnimh in-athnuaite, go háirithe an ghaoth amach ón gcósta, lena n-áirítear trí éifeachtúlacht an chórais pleanála agus cheadaithe a fheabhsú, go háirithe trí fhad na nósanna imeachta a laghdú. Bonneagar fuinnimh a uasghrádú, lena n-áirítear i gcomhair stórála, agus cobhsaíocht na heangaí a fheabhsú. A áirithiú go ndéanfar iarfheistiú foirgnimh dhomhain a chur chun feidhme go gasta. Dlús a chur le dícharbónú iompair, lena n-áirítear trí shaoráidí luchtaithe a shuiteáil.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hÉireann 2021 (IO C 304, 29.7.2021, lch. 28).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  11046/2021 INIT; 11046/2021 ADD 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na hÉireann 2020 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na hÉireann 2020 (IO C 282, 26.8.2020, lch. 39).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go rachaidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

14

(15)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

16

(17)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

19

(20)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/60 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/60

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Gréige agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Gréige

(2022/C 334/08)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Ghréig mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) ('Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro') an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Ghréig mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) ('Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro') an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Gréige 2021, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Gréige 2021, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 ('an treoir fhioscach') a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíocht a léiriú ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 ('an treoir fhioscach') a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíocht a léiriú ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 27 Aibreán 2021, chuir an Ghréig a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ghréig a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Ghréig tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

An 27 Aibreán 2021, chuir an Ghréig a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ghréig a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Ghréig tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 30 Aibreán 2022, chuir an Ghréig isteach a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus an 29 Aibreán 2022 chuir sí isteach a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Gréige ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 30 Aibreán 2022, chuir an Ghréig isteach a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus an 29 Aibreán 2022 chuir sí isteach a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Gréige ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an nGréig an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an nGréig maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme na Gréige maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Gréige maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an nGréig an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an nGréig maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme na Gréige maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Gréige maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Gréige agus d'fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha iomarcacha sa Ghréig. Baineann an leochaileacht le hollfhiachas ard rialtais, le hathchothromú seachtrach neamhiomlán agus le hiasachtaí ard neamhthuillmheacha i gcomhthéacs acmhainneacht íseal fáis agus ráta ard dífhostaíochta. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Gréige agus d'fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha iomarcacha sa Ghréig. Baineann an leochaileacht le hollfhiachas ard rialtais, le hathchothromú seachtrach neamhiomlán agus le hiasachtaí ard neamhthuillmheacha i gcomhthéacs acmhainneacht íseal fáis agus ráta ard dífhostaíochta.

| (13) | An 23 Bealtaine 2022, d'eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Gréige sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(13)

An 23 Bealtaine 2022, d'eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Gréige sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (14) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle d'Éirinn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothróidh an Ghréig beartais fhioscacha, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha iomchuí ann, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Gréige ó 10,2 % de OTI in 2020 go 7,4 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón nGréig leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 7,6 % de OTI in 2020 go 7,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ghréig in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 206,3 % den OTI in 2020 go 193,3 % den OTI in 2021. |
| --- | --- |

(14)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle d'Éirinn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothróidh an Ghréig beartais fhioscacha, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha iomchuí ann, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Gréige ó 10,2 % de OTI in 2020 go 7,4 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón nGréig leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 7,6 % de OTI in 2020 go 7,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ghréig in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 206,3 % den OTI in 2020 go 193,3 % den OTI in 2021.

| (15) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réadúil do 2022 agus fabhrach do 2023. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh méadú 3.1 % ar an bhfíor-OTI in 2022 agus go dtiocfaidh méadú 4.8 % air in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go dtiocfaidh méadú 3,5 % ar an bhfás iarbhír OTI in 2022 agus go dtiocfaidh laghdú 3,1 % air in 2023. Is iad na toimhdí éagsúla maidir le luas ionsúcháin chistí an Aontais agus tionchar fhogha míleata na Rúise faoin Úcráin, go háirithe ar thomhaltas príobháideach, is cúis leis an difríocht idir na réamhaisnéisí den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,4 % de OTI in 2022 agus go 1,4 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó an téarnamh leanúnach i ngníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 180,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go mór go 168,6 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh easnamh rialtais de 4.3 % den OTI in 2022 agus de 1,0 % den OTI in 2023. Tá sé sin i gcomhréir tríd is tríd leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. D'ainneoin na difríochta i bhfíorfhás OTI, glactar leis le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go dtiocfaidh fás níos dinimiciúla ar phraghsanna agus ar phá do 2022 agus 2023 araon, ag tuar, dá bhrí sin, ioncam níos airde ó chánachas ioncaim phearsanta. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos airde idir 185,7 % in 2022 agus 180.4 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht meastachán éagsúil ar dhifríochtaí idir airgead tirim agus iarmhéideanna fioscacha fabhraithe chomh maith le toimhde éagsúil ar ghlancharnadh sócmhainní airgeadais. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é an meastachán reatha ar an bhfás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bhliain) – 0.3 %. Mar sin féin, léiriú páirteach atá sa mheastachán sin den tréimhse cúlaithe eacnamaíoch an-throm atá caite a d'fhulaing an Ghréig agus ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus is féidir leis borradh a chur faoi fhás ionchasach na Gréige. |
| --- | --- |

(15)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réadúil do 2022 agus fabhrach do 2023. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh méadú 3.1 % ar an bhfíor-OTI in 2022 agus go dtiocfaidh méadú 4.8 % air in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go dtiocfaidh méadú 3,5 % ar an bhfás iarbhír OTI in 2022 agus go dtiocfaidh laghdú 3,1 % air in 2023. Is iad na toimhdí éagsúla maidir le luas ionsúcháin chistí an Aontais agus tionchar fhogha míleata na Rúise faoin Úcráin, go háirithe ar thomhaltas príobháideach, is cúis leis an difríocht idir na réamhaisnéisí den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,4 % de OTI in 2022 agus go 1,4 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó an téarnamh leanúnach i ngníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 180,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go mór go 168,6 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh easnamh rialtais de 4.3 % den OTI in 2022 agus de 1,0 % den OTI in 2023. Tá sé sin i gcomhréir tríd is tríd leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. D'ainneoin na difríochta i bhfíorfhás OTI, glactar leis le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go dtiocfaidh fás níos dinimiciúla ar phraghsanna agus ar phá do 2022 agus 2023 araon, ag tuar, dá bhrí sin, ioncam níos airde ó chánachas ioncaim phearsanta. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos airde idir 185,7 % in 2022 agus 180.4 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht meastachán éagsúil ar dhifríochtaí idir airgead tirim agus iarmhéideanna fioscacha fabhraithe chomh maith le toimhde éagsúil ar ghlancharnadh sócmhainní airgeadais. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é an meastachán reatha ar an bhfás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 bhliain) – 0.3 %. Mar sin féin, léiriú páirteach atá sa mheastachán sin den tréimhse cúlaithe eacnamaíoch an-throm atá caite a d'fhulaing an Ghréig agus ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus is féidir leis borradh a chur faoi fhás ionchasach na Gréige.

| (16) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 7,2 % de OTI in 2021 go 1,8 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, bearta a mheastar a bheith cothrom le 1.1 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus gan aon tionchar fioscach a bheith acu in 2023 toisc go bhfuil sé beartaithe deireadh a chur leo de réir a chéile (12). Déantar an tionchar sin ar an easnamh a fhritháireamh i bpáirt trí ioncam níos airde ó na lamháltais astaíochtaí. Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó fóirdheontais d'úsáideoirí fuinnimh, aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar sheirbhísí iompair. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Tar éis Clár Cobhsaíochta na Gréige a bheith curtha isteach agus scoithdháta réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, d'fhógair an rialtas pacáiste nua beart do 2022, arb é is aidhm dó aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí na bpraghsanna fuinnimh méadaithe. I gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (13). |
| --- | --- |

(16)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 7,2 % de OTI in 2021 go 1,8 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, bearta a mheastar a bheith cothrom le 1.1 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus gan aon tionchar fioscach a bheith acu in 2023 toisc go bhfuil sé beartaithe deireadh a chur leo de réir a chéile (12). Déantar an tionchar sin ar an easnamh a fhritháireamh i bpáirt trí ioncam níos airde ó na lamháltais astaíochtaí. Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó fóirdheontais d'úsáideoirí fuinnimh, aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar sheirbhísí iompair. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Tar éis Clár Cobhsaíochta na Gréige a bheith curtha isteach agus scoithdháta réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, d'fhógair an rialtas pacáiste nua beart do 2022, arb é is aidhm dó aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí na bpraghsanna fuinnimh méadaithe. I gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (13).

| (17) | Ina Mholadh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Ghréig an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Ghréig beartas fioscach a shaothrú, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(17)

Ina Mholadh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Ghréig an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Ghréig beartas fioscach a shaothrú, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (18) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Gréige, meastar go mbeidh an seasamh fioscach ag tacú leis an seasamh fioscach ag – 3.3 % den OTI (14). Tá sé beartaithe ag an nGréig tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,2 pointe céatadáin den OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.8 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an nGréig infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach de 2,2 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an ranníocaíocht mhéadaitheach shuntasach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,6 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % den OTI), agus meastar go rannchuideoidh an caiteachas méadaithe le haghaidh pinsin agus sochair shóisialta (0,6 % den OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. De réir réamhaisnéis an Choimisiúin, ní dhéantar na bearta lánroghnacha a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh. |
| --- | --- |

(18)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Gréige, meastar go mbeidh an seasamh fioscach ag tacú leis an seasamh fioscach ag – 3.3 % den OTI (14). Tá sé beartaithe ag an nGréig tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,2 pointe céatadáin den OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.8 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an nGréig infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach de 2,2 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an ranníocaíocht mhéadaitheach shuntasach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,6 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % den OTI), agus meastar go rannchuideoidh an caiteachas méadaithe le haghaidh pinsin agus sochair shóisialta (0,6 % den OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. De réir réamhaisnéis an Choimisiúin, ní dhéantar na bearta lánroghnacha a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh.

| (19) | In 2023, meastar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1.5 % de OTI ar an mbun nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Ghréig de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh laghdú 0,3 pointe céatadáin OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022, lena léireofar an chéad chéim den tréimhse clársceidealaithe le haghaidh cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.6 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an bhfás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú crapthach de 1,7 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar chéimniú amacn na mbeart lena dtugtar aghaidh ar mhéadú 1,1 % de OTI i bpraghsanna fuinnimh. |
| --- | --- |

(19)

In 2023, meastar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1.5 % de OTI ar an mbun nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Ghréig de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh laghdú 0,3 pointe céatadáin OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022, lena léireofar an chéad chéim den tréimhse clársceidealaithe le haghaidh cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.6 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an bhfás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú crapthach de 1,7 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar chéimniú amacn na mbeart lena dtugtar aghaidh ar mhéadú 1,1 % de OTI i bpraghsanna fuinnimh.

| (20) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0.4 % de OTI in 2024 agus go 0.1 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an t-easnamh ginearálta rialtais faoi bhun 3 % den OTI thar thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go leanfar den téarnamh eacnamaíoch agus go gcuirfear san áireamh leo fadú na laghduithe ar fhormhuirear na dlúthpháirtíochta a chuirtear i bhfeidhm sa bhreis ar an gcáin ioncaim phearsanta, agus ar na ranníocaíochtaí dlúthpháirtíochta sóisialta. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú eile ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais-OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 155.2 % in 2024, agus laghdú go 146.5 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais ard sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(20)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0.4 % de OTI in 2024 agus go 0.1 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an t-easnamh ginearálta rialtais faoi bhun 3 % den OTI thar thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go leanfar den téarnamh eacnamaíoch agus go gcuirfear san áireamh leo fadú na laghduithe ar fhormhuirear na dlúthpháirtíochta a chuirtear i bhfeidhm sa bhreis ar an gcáin ioncaim phearsanta, agus ar na ranníocaíochtaí dlúthpháirtíochta sóisialta. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú eile ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais-OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 155.2 % in 2024, agus laghdú go 146.5 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais ard sa mheántéarma.

| (21) | Ag tógáil ar na hathchóirithe a gabhadh de láimh mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta, d'fhéadfaí cabhrú chun aghaidh a thabhairt ar an mbearna infheistíochta de bharr leasuithe a rinneadh ar chreat beartais cánach na Gréige. Go sonrach, dá dtabharfaí isteach réamhchóras rialaithe cánach níos leithne, d'fhéadfaí an deimhneacht dhlíthiúil a neartú d'infheisteoirí agus d'fhéadfaí na hiarrachtaí leanúnacha atá á ndéanamh chun an córas cánach a shimpliú a threisiú. Ina theannta sin, ag tógáil ar dhea-chleachtas ó Bhallstáit eile, d'fhéadfaí feabhas a chur ar struchtúr an ualaigh chánach ar dhaoine féinfhostaithe, athbhreithniú ar an gcáin chnapshuime bhliantúil atá ann cheana ar dhaoine féinfhostaithe (sa bhreis ar cháin ioncaim phearsanta), d'fhéadfaí comhlíonadh cánach deonach a spreagadh, agus tacú le hinfheistíochtaí. Tá an Ghréig ag leanúint de chéimeanna a ghlacadh chun a riarachán poiblí a nuachóiriú, ach tá a feidhmíocht fhoriomlán íseal i gcónaí, rud a tharlaíonn go pointe áirithe mar gheall ar an dúshlán a bhaineann le baill foirne a mhealladh agus a choinneáil ar bun. Tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta arb é is aidhm dóibh feabhas a chur ar éifeachtacht an riaracháin phoiblí agus béim ar leith á leagan ar fheabhas a chur ar a sheirbhísí digiteacha. Taobh amuigh de na bearta atá mar chuid dá plean téarnaimh agus athléimneachta, tá dul chun cinn á dhéanamh ag an nGréig maidir le córas comhtháite bainistithe acmhainní daonna a bhunú ina mbeidh cairt eagraíochtúla dhigiteacha d'eintitis san earnáil phoiblí agus cur síos ar phoist do na poist uile atá i bhfeidhm faoi láthair. Meastar go n-éascóidh sé sin leithdháileadh acmhainní de réir na riachtanas aitheanta agus na riachtanas tosaíochta. Ag an am céanna, cé go bhfuil líon na n-oifigeach buan á choinneáil cobhsaí, tríd is tríd, a bhuí leis an riail earcaíochta 'ceann amháin isteach, ceann amháin amach', tá méadú géar thart ar 25 % tagtha ar an bhfoireann shealadach ó 2018 i leith. Leis an méadú ar mhéid an riaracháin phoiblí, d'fhéadfaí na hiarrachtaí a rinneadh, chun bille pá na Gréige (i gcomparáid le OTI) a athrú le go mbeadh sé ar aon dul le meán an Aontais, a chur ó mhaith. De bhreis ar an riosca fioscach, ós rud é nach bhfuil an próiseas roghnúcháin do phoist shealadacha chomh críochnúil is a bhaineann le poist bhuana, d'fhéadfadh sé sin sláine an phróisis roghnúcháin nua a cuireadh ar bun do státseirbhísigh bhuana a lagú. Trí leanúint leis an riail maidir le fostú duine aonair do bhaill foirne bhuana, rud a comhlánaíodh trí uasteorainn a leagan síos don fhoireann shealadach atá á cur i bhfeidhm ó 2022 ar aghaidh, leagtar síos creat foriomlán chun rialú lárnach ar fhostú a neartú agus chun cur ar chumas líon foirne bogadh i dtreo na leibhéal réamh-rollta.
  Dá mbainfí amach an laghdú a bhfuiltear ag súil leis ar an líon foirne foriomlán, d'fhéadfadh sé go bhféadfaí coigeartú a dhéanamh ar na leibhéil luacha saothair do phoist agus d'eintitis ar leith a mheastar a bheith criticiúil agus i gcás ina bhfuil deacrachtaí ag an riarachán poiblí foireann cháilithe a mhealladh agus a choinneáil. D'fhéadfadh ceangal a bheith idir an cur síos ar an bpost agus greille fhorlíontach phá nó eangach speisialta pá a bhunú d'eintitis shonracha de chuid na hearnála poiblí (e.g. rialtóirí margaidh), ós rud é nach mbeadh baol ann go mbainfí an bonn den eangach aontaithe pá leis na cineálacha cur chuige córasacha sin agus go mbeadh siad comhsheasmhach le beartas fioscach stuama. Ar deireadh, cé go n-áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bearta chun beartais ghníomhacha maidir le margadh an tsaothair a neartú, tá deis ann i gcónaí tuilleadh gníomhaíochta a dhéanamh chun infhostaitheacht daoine óga agus ban a mhéadú, chun tacú le margadh saothair cuimsitheach atá fothaithe ar níos mó post agus ar phoist níos fearr. |
| --- | --- |

(21)

Ag tógáil ar na hathchóirithe a gabhadh de láimh mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta, d'fhéadfaí cabhrú chun aghaidh a thabhairt ar an mbearna infheistíochta de bharr leasuithe a rinneadh ar chreat beartais cánach na Gréige. Go sonrach, dá dtabharfaí isteach réamhchóras rialaithe cánach níos leithne, d'fhéadfaí an deimhneacht dhlíthiúil a neartú d'infheisteoirí agus d'fhéadfaí na hiarrachtaí leanúnacha atá á ndéanamh chun an córas cánach a shimpliú a threisiú. Ina theannta sin, ag tógáil ar dhea-chleachtas ó Bhallstáit eile, d'fhéadfaí feabhas a chur ar struchtúr an ualaigh chánach ar dhaoine féinfhostaithe, athbhreithniú ar an gcáin chnapshuime bhliantúil atá ann cheana ar dhaoine féinfhostaithe (sa bhreis ar cháin ioncaim phearsanta), d'fhéadfaí comhlíonadh cánach deonach a spreagadh, agus tacú le hinfheistíochtaí. Tá an Ghréig ag leanúint de chéimeanna a ghlacadh chun a riarachán poiblí a nuachóiriú, ach tá a feidhmíocht fhoriomlán íseal i gcónaí, rud a tharlaíonn go pointe áirithe mar gheall ar an dúshlán a bhaineann le baill foirne a mhealladh agus a choinneáil ar bun. Tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta arb é is aidhm dóibh feabhas a chur ar éifeachtacht an riaracháin phoiblí agus béim ar leith á leagan ar fheabhas a chur ar a sheirbhísí digiteacha. Taobh amuigh de na bearta atá mar chuid dá plean téarnaimh agus athléimneachta, tá dul chun cinn á dhéanamh ag an nGréig maidir le córas comhtháite bainistithe acmhainní daonna a bhunú ina mbeidh cairt eagraíochtúla dhigiteacha d'eintitis san earnáil phoiblí agus cur síos ar phoist do na poist uile atá i bhfeidhm faoi láthair. Meastar go n-éascóidh sé sin leithdháileadh acmhainní de réir na riachtanas aitheanta agus na riachtanas tosaíochta. Ag an am céanna, cé go bhfuil líon na n-oifigeach buan á choinneáil cobhsaí, tríd is tríd, a bhuí leis an riail earcaíochta 'ceann amháin isteach, ceann amháin amach', tá méadú géar thart ar 25 % tagtha ar an bhfoireann shealadach ó 2018 i leith. Leis an méadú ar mhéid an riaracháin phoiblí, d'fhéadfaí na hiarrachtaí a rinneadh, chun bille pá na Gréige (i gcomparáid le OTI) a athrú le go mbeadh sé ar aon dul le meán an Aontais, a chur ó mhaith. De bhreis ar an riosca fioscach, ós rud é nach bhfuil an próiseas roghnúcháin do phoist shealadacha chomh críochnúil is a bhaineann le poist bhuana, d'fhéadfadh sé sin sláine an phróisis roghnúcháin nua a cuireadh ar bun do státseirbhísigh bhuana a lagú. Trí leanúint leis an riail maidir le fostú duine aonair do bhaill foirne bhuana, rud a comhlánaíodh trí uasteorainn a leagan síos don fhoireann shealadach atá á cur i bhfeidhm ó 2022 ar aghaidh, leagtar síos creat foriomlán chun rialú lárnach ar fhostú a neartú agus chun cur ar chumas líon foirne bogadh i dtreo na leibhéal réamh-rollta.

Dá mbainfí amach an laghdú a bhfuiltear ag súil leis ar an líon foirne foriomlán, d'fhéadfadh sé go bhféadfaí coigeartú a dhéanamh ar na leibhéil luacha saothair do phoist agus d'eintitis ar leith a mheastar a bheith criticiúil agus i gcás ina bhfuil deacrachtaí ag an riarachán poiblí foireann cháilithe a mhealladh agus a choinneáil. D'fhéadfadh ceangal a bheith idir an cur síos ar an bpost agus greille fhorlíontach phá nó eangach speisialta pá a bhunú d'eintitis shonracha de chuid na hearnála poiblí (e.g. rialtóirí margaidh), ós rud é nach mbeadh baol ann go mbainfí an bonn den eangach aontaithe pá leis na cineálacha cur chuige córasacha sin agus go mbeadh siad comhsheasmhach le beartas fioscach stuama. Ar deireadh, cé go n-áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bearta chun beartais ghníomhacha maidir le margadh an tsaothair a neartú, tá deis ann i gcónaí tuilleadh gníomhaíochta a dhéanamh chun infhostaitheacht daoine óga agus ban a mhéadú, chun tacú le margadh saothair cuimsitheach atá fothaithe ar níos mó post agus ar phoist níos fearr.

| (22) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta atá leagtha amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Gréige sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tíshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar aghaidh sna moltaí sin ar cháilíocht agus ar inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí; inrochtaineacht agus athléimneacht an chórais sláinte; beartais ghníomhacha maidir le margadh an tsaothair; beartais lena dtugtar tacaíocht d'infheistíocht phoiblí san oideachas, i scileanna agus infhostaitheacht; taighde agus forbairt; iompar agus lóistíocht atá sábháilte, cliste, inbhuanaithe agus athléimneach; táirgeadh agus úsáid fuinnimh atá glan agus éifeachtúil, lena n-áirítear fuinneamh in-athnuaite agus tionscadail idirnaisc; bonneagar comhshaoil; limistéir uirbeacha a athnuachan; agus claochlú digiteach an riaracháin phoiblí agus na ngnólachtaí. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin líon suntasach beart lena dtugtar aghaidh ar dhúshláin maidir le beartais struchtúracha fhioscacha, leas sóisialta, cobhsaíocht airgeadais, margaí saothair agus táirgí, agus nuachóiriú an riaracháin phoiblí; bearta lena ndéantar na gealltanais iarchláir a leathnú agus a chomhlánú freisin agus lena ndéantar obair leantach ar na gealltanais sin. Tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin chun iomaíochas a fheabhsú agus infheistíocht phríobháideach a chur chun cinn trí thimpeallacht an ghnó a fheabhsú agus tríd an gcreat rialála a shimpliú. Comhlánaítear na hathchóirithe sin le saoráid iasachta atá ceaptha infheistíocht phríobháideach a dhreasú in earnálacha claochlaitheacha den gheilleagar, lena n-áirítear an t-aistriú glas agus an claochlú digiteach. |
| --- | --- |

(22)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta atá leagtha amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Gréige sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tíshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar aghaidh sna moltaí sin ar cháilíocht agus ar inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí; inrochtaineacht agus athléimneacht an chórais sláinte; beartais ghníomhacha maidir le margadh an tsaothair; beartais lena dtugtar tacaíocht d'infheistíocht phoiblí san oideachas, i scileanna agus infhostaitheacht; taighde agus forbairt; iompar agus lóistíocht atá sábháilte, cliste, inbhuanaithe agus athléimneach; táirgeadh agus úsáid fuinnimh atá glan agus éifeachtúil, lena n-áirítear fuinneamh in-athnuaite agus tionscadail idirnaisc; bonneagar comhshaoil; limistéir uirbeacha a athnuachan; agus claochlú digiteach an riaracháin phoiblí agus na ngnólachtaí. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin líon suntasach beart lena dtugtar aghaidh ar dhúshláin maidir le beartais struchtúracha fhioscacha, leas sóisialta, cobhsaíocht airgeadais, margaí saothair agus táirgí, agus nuachóiriú an riaracháin phoiblí; bearta lena ndéantar na gealltanais iarchláir a leathnú agus a chomhlánú freisin agus lena ndéantar obair leantach ar na gealltanais sin. Tá bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin chun iomaíochas a fheabhsú agus infheistíocht phríobháideach a chur chun cinn trí thimpeallacht an ghnó a fheabhsú agus tríd an gcreat rialála a shimpliú. Comhlánaítear na hathchóirithe sin le saoráid iasachta atá ceaptha infheistíocht phríobháideach a dhreasú in earnálacha claochlaitheacha den gheilleagar, lena n-áirítear an t-aistriú glas agus an claochlú digiteach.

| (23) | Táthar ag súil go mbeidh plean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige ina rannchuidiú le breis dul chun cinn a dhéanamh ar aistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí aeráide sa Ghréig agus 37,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 23,3 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an nGréig téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(23)

Táthar ag súil go mbeidh plean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige ina rannchuidiú le breis dul chun cinn a dhéanamh ar aistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí aeráide sa Ghréig agus 37,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 23,3 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an nGréig téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (24) | Leagtar amach i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige creat cuimsitheach bainistíochta chun na bearta infheistíochta agus athchóirithe a chomhordú, a chur chun feidhme agus chun faireachán a dhéanamh orthu. Mar sin féin, beidh cur chun feidhme iarbhír an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag brath go mór ar chumas riaracháin agus cur chun feidhme na gcomhlachtaí cur chun feidhme agus beidh gá dlúthfhaireachán a dhéanamh air. Táthar ag súil go gcuirfidh seirbhísí teicniúla an riaracháin réigiúnaigh agus áitiúil, lena n-áirítear cuideachtaí bardasacha, le cur chun feidhme roinnt comhpháirteanna, agus go mbíonn a gcumas riaracháin teoranta de ghnáth, go háirithe i gcás na mbardas beag, agus bheadh sé tábhachtach go gcuirfí tacaíocht bhreise ón leibhéal lárnach ar fáil nuair is gá. Beidh sé ríthábhachtach cloí le sceidil dhiana ama, freagairt go tapa do bhaic agus réitigh a aimsiú chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rianúil. D'fhéadfadh meitheal idir-aireachta ardleibhéil a bheith úsáideach chun aghaidh a thabhairt ar scrogaill. Ar deireadh, maidir le comhordú foriomlán, beidh ról lárnach ag Gníomhaireacht na Saoráide um Théarnamh agus Athléimneacht, ar cuid den Aireacht Airgeadais í, agus táthar ag súil go sannfar acmhainní leordhóthanacha di, agus ag an am céanna tá dlúthchomhar idir Gníomhaireacht na Saoráide um Théarnamh agus Athléimneachta agus an Ardrúnaíocht Comhordúcháin (atá freagrach as na bearta athchóirithe a chomhordú) ríthábhachtach. |
| --- | --- |

(24)

Leagtar amach i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige creat cuimsitheach bainistíochta chun na bearta infheistíochta agus athchóirithe a chomhordú, a chur chun feidhme agus chun faireachán a dhéanamh orthu. Mar sin féin, beidh cur chun feidhme iarbhír an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag brath go mór ar chumas riaracháin agus cur chun feidhme na gcomhlachtaí cur chun feidhme agus beidh gá dlúthfhaireachán a dhéanamh air. Táthar ag súil go gcuirfidh seirbhísí teicniúla an riaracháin réigiúnaigh agus áitiúil, lena n-áirítear cuideachtaí bardasacha, le cur chun feidhme roinnt comhpháirteanna, agus go mbíonn a gcumas riaracháin teoranta de ghnáth, go háirithe i gcás na mbardas beag, agus bheadh sé tábhachtach go gcuirfí tacaíocht bhreise ón leibhéal lárnach ar fáil nuair is gá. Beidh sé ríthábhachtach cloí le sceidil dhiana ama, freagairt go tapa do bhaic agus réitigh a aimsiú chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rianúil. D'fhéadfadh meitheal idir-aireachta ardleibhéil a bheith úsáideach chun aghaidh a thabhairt ar scrogaill. Ar deireadh, maidir le comhordú foriomlán, beidh ról lárnach ag Gníomhaireacht na Saoráide um Théarnamh agus Athléimneacht, ar cuid den Aireacht Airgeadais í, agus táthar ag súil go sannfar acmhainní leordhóthanacha di, agus ag an am céanna tá dlúthchomhar idir Gníomhaireacht na Saoráide um Théarnamh agus Athléimneachta agus an Ardrúnaíocht Comhordúcháin (atá freagrach as na bearta athchóirithe a chomhordú) ríthábhachtach.

| (25) | An 29 Iúil 2021, d'fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Gréige dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). I mí Dheireadh Fómhair agus i mí na Samhna 2021, chuir an Ghréig a 21 clár beartais chomhtháthaithe faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 chuir an Ghréig na moltaí tírshonracha ábhartha i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021–2027 san áireamh. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(25)

An 29 Iúil 2021, d'fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Gréige dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). I mí Dheireadh Fómhair agus i mí na Samhna 2021, chuir an Ghréig a 21 clár beartais chomhtháthaithe faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 chuir an Ghréig na moltaí tírshonracha ábhartha i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021–2027 san áireamh. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (26) | Tar éis di an clár cúnaimh airgeadais faoin Sásra Cobhsaíochta Eorpach a thabhairt chun críche go rathúil in 2018, bhí an Ghréig faoi réir faireachais fheabhsaithe i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 472/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Le faireachas feabhsaithe, rinneadh faireachán ar chur chun feidhme na ngealltanas sonrach a thug an Ghréig don Ghrúpa Euro an 22 Meitheamh 2018 chun na príomh-athchóirithe struchtúracha ar cuireadh tús leo faoin gclár a chur i gcrích. Is bunús d'fhaoiseamh fiachais é cur chun feidhme na ngealltanas sin, faoi spriocdhátaí comhaontaithe suas go dtí lár na bliana 2022; dá bhrí sin, tá an Ghréig i mbliain dheireanach an tsocraithe sin faoi láthair. Mar a tuairiscíodh sa 14ú tuarascáil faireachais fheabhsaithe a foilsíodh an 23 Bealtaine 2022, in ainneoin na n-imthosca deacra a d'eascair as an bpaindéim agus, le déanaí, tionchar eacnamaíoch fhogha míleata na Rúise i gcoinne na hÚcráine, tá an Ghréig tar éis formhór na ngealltanas beartais a chur chun feidhme go héifeachtach, rud a chuir feabhas ar athléimneacht gheilleagar na Gréige agus a neartaigh a cobhsaíocht airgeadais. Mar sin féin, tá gnéithe áirithe fós le cur i gcrích ina n-iomláine. Is amhlaidh atá go háirithe chun an cadastar náisiúnta a chur i gcrích, rud a chuirfeadh tuilleadh feabhais ar thimpeallacht ghnó na Gréige. Tá dul chun cinn suntasach déanta le blianta beaga anuas, agus táthar ag súil go mbeidh an cadastre iomlán críochnaithe faoi mhí na Nollag 2022. Tacaíodh le cur chun feidhme an chadastair le Cistí Struchtúracha an Aontais. Le déanaí, cuireann an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht tacaíocht ar fáil chun clárúcháin agus gníomhais ar chearta maoine a dhigitiú. I gcomhthéacs thionscadal an cadastre, ní mór don Ghréig freisin an léarscáiliú cathartha a thabhairt chun críche, oibríochtú na gníomhaireachta cadastre, agus daingniú na léarscáileanna foraoise a chumhdaíonn an tír ar fad. |
| --- | --- |

(26)

Tar éis di an clár cúnaimh airgeadais faoin Sásra Cobhsaíochta Eorpach a thabhairt chun críche go rathúil in 2018, bhí an Ghréig faoi réir faireachais fheabhsaithe i gcomhréir le Rialachán (AE) Uimh. 472/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Le faireachas feabhsaithe, rinneadh faireachán ar chur chun feidhme na ngealltanas sonrach a thug an Ghréig don Ghrúpa Euro an 22 Meitheamh 2018 chun na príomh-athchóirithe struchtúracha ar cuireadh tús leo faoin gclár a chur i gcrích. Is bunús d'fhaoiseamh fiachais é cur chun feidhme na ngealltanas sin, faoi spriocdhátaí comhaontaithe suas go dtí lár na bliana 2022; dá bhrí sin, tá an Ghréig i mbliain dheireanach an tsocraithe sin faoi láthair. Mar a tuairiscíodh sa 14ú tuarascáil faireachais fheabhsaithe a foilsíodh an 23 Bealtaine 2022, in ainneoin na n-imthosca deacra a d'eascair as an bpaindéim agus, le déanaí, tionchar eacnamaíoch fhogha míleata na Rúise i gcoinne na hÚcráine, tá an Ghréig tar éis formhór na ngealltanas beartais a chur chun feidhme go héifeachtach, rud a chuir feabhas ar athléimneacht gheilleagar na Gréige agus a neartaigh a cobhsaíocht airgeadais. Mar sin féin, tá gnéithe áirithe fós le cur i gcrích ina n-iomláine. Is amhlaidh atá go háirithe chun an cadastar náisiúnta a chur i gcrích, rud a chuirfeadh tuilleadh feabhais ar thimpeallacht ghnó na Gréige. Tá dul chun cinn suntasach déanta le blianta beaga anuas, agus táthar ag súil go mbeidh an cadastre iomlán críochnaithe faoi mhí na Nollag 2022. Tacaíodh le cur chun feidhme an chadastair le Cistí Struchtúracha an Aontais. Le déanaí, cuireann an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht tacaíocht ar fáil chun clárúcháin agus gníomhais ar chearta maoine a dhigitiú. I gcomhthéacs thionscadal an cadastre, ní mór don Ghréig freisin an léarscáiliú cathartha a thabhairt chun críche, oibríochtú na gníomhaireachta cadastre, agus daingniú na léarscáileanna foraoise a chumhdaíonn an tír ar fad.

| (27) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an nGréig maidir le cúram sláinte. Tá íocaíochtaí neamh-in-aisíoctha sa Ghréig fós ard agus is ionann iad agus breis ar an tríú cuid den chaiteachas iomlán ar chúram sláinte (35 %) (20). Tá siad nasctha den chuid is mó le comhíocaíochtaí cógaisíochta agus le híocaíochtaí díreacha le haghaidh seirbhísí lasmuigh den phacáiste sochar. Dá réir sin, tá sé seo nasctha le caiteachas poiblí atá fós réasúnta ard (i gcomparáid le meán an Aontais) ar chógaisíocht agus le caiteachas atá réasúnta íseal (i gcomparáid le meán an Aontais) ar chúram teiripeach, go háirithe ar othair sheachtracha. Le córas cúraim sláinte príomhúil a fheidhmíonn go maith agus lena gcumhdaítear an daonra ar fad agus lena ngabhann feidhm éifeachtach maidir le rialú rochtana, is féidir éifeachtúlacht agus rochtain ar earraí agus ar sheirbhísí cúraim sláinte a mhéadú. I ndáil leis sin, beidh cur chun feidhme iomlán na leasuithe ar an gcóras cúraim sláinte phríomhúil a mheastar a ghlacfar i gcomhthéacs faireachais fheabhsaithe ríthábhachtach do chóras cúraim sláinte a fheidhmíonn go maith. Leanann an t-athchóiriú na hiarrachtaí a rinneadh roimhe seo chun córas cuimsitheach cúraim sláinte príomhúil a bhunú, a raibh dúshláin maidir le cur chun feidhme ag baint leo, áfach. Chun na críche sin, beidh sé ríthábhachtach cur le líon na ndochtúirí teaghlaigh chun cumhdach iomlán daonra a bhaint amach agus chun an daonra a chlárú chun rochtain leordhóthanach chomhionann ar chúram sláinte a áirithiú don phobal. |
| --- | --- |

(27)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an nGréig maidir le cúram sláinte. Tá íocaíochtaí neamh-in-aisíoctha sa Ghréig fós ard agus is ionann iad agus breis ar an tríú cuid den chaiteachas iomlán ar chúram sláinte (35 %) (20). Tá siad nasctha den chuid is mó le comhíocaíochtaí cógaisíochta agus le híocaíochtaí díreacha le haghaidh seirbhísí lasmuigh den phacáiste sochar. Dá réir sin, tá sé seo nasctha le caiteachas poiblí atá fós réasúnta ard (i gcomparáid le meán an Aontais) ar chógaisíocht agus le caiteachas atá réasúnta íseal (i gcomparáid le meán an Aontais) ar chúram teiripeach, go háirithe ar othair sheachtracha. Le córas cúraim sláinte príomhúil a fheidhmíonn go maith agus lena gcumhdaítear an daonra ar fad agus lena ngabhann feidhm éifeachtach maidir le rialú rochtana, is féidir éifeachtúlacht agus rochtain ar earraí agus ar sheirbhísí cúraim sláinte a mhéadú. I ndáil leis sin, beidh cur chun feidhme iomlán na leasuithe ar an gcóras cúraim sláinte phríomhúil a mheastar a ghlacfar i gcomhthéacs faireachais fheabhsaithe ríthábhachtach do chóras cúraim sláinte a fheidhmíonn go maith. Leanann an t-athchóiriú na hiarrachtaí a rinneadh roimhe seo chun córas cuimsitheach cúraim sláinte príomhúil a bhunú, a raibh dúshláin maidir le cur chun feidhme ag baint leo, áfach. Chun na críche sin, beidh sé ríthábhachtach cur le líon na ndochtúirí teaghlaigh chun cumhdach iomlán daonra a bhaint amach agus chun an daonra a chlárú chun rochtain leordhóthanach chomhionann ar chúram sláinte a áirithiú don phobal.

| (28) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis. |
| --- | --- |

(28)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis.

| (29) | De réir sonraí ó 2020, is ionann ola agus gás agus 50 % agus 24 % de mheascán fuinnimh na Gréige, faoi seach. Tá spleáchas na Gréige ar allmhairí ola (21) agus gáis araon ón Rúis beagán faoi bhun mheán an Aontais, 18 % i gcomparáid le meán an Aontais de 26 % i gcás amhola agus 39 % (i gcomparáid le 44 %) i gcás gáis (22). Is ón Rúis a thagann 87 % dá allmhairí guail, ach is sa bhaile a fhaigheann sí líon mór ligníte. D'fhonn a spleáchas ar ghás ón Rúis a laghdú agus meascán fuinnimh na Rúise a éagsúlú ó bhreoslaí iontaise, lena n-áirítear a tiomantas a bhaint amach deireadh a chur de réir a chéile leis an táirgeadh leictreachais uile atá bunaithe ar lignít faoi 2028, d'fhéadfaí roinnt beart a shaothrú tuilleadh lena dtógfar agus lena rachfar níos faide ná na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe atá mar chuid de phlean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige. D'fhéadfadh an Ghréig dlús a chur le leathnú an fhuinnimh inathnuaite agus dlús a chur le hardán margaidh eagraithe a bhunú lena n-éascófaí comhaontuithe déthaobhacha maidir le cumhacht ceannaigh don leictreachas inathnuaite. Má cheadaítear na hathchóirithe a áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige, laghdófar na bacainní ar infheistíocht in earnáil an fhuinnimh inathnuaite. Tá scóip ann don Ghréig tús a chur le bonneagar hidrigine a fhorbairt, go háirithe i gcalafoirt na Gréige, chun iompar hidrigine a éascú. D'fhéadfaí na hinfheistíochtaí bonneagair atá beartaithe ag na hoibreoirí líonra a bhrostú agus a leathnú ó thaobh raon feidhme de, go háirithe fostáisiúin a shuiteáil. Chomh maith leis sin, d'fhéadfaí an meán-am a theastaíonn ó na hoibreoirí gréasáin chun na téarmaí maidir le nascacht le haghaidh suiteálacha nua fuinnimh inathnuaite a phróiseáil agus a thabhairt chun críche a laghdú. Le hidirnaisc bhreise leictreachais le tíortha comharsanachta, d'fhéadfaí níos mó fuinnimh in-athnuaite a ghabháil ar láimh leis an eangach. Ní mór don Ghréig dlús a chur le héagsúlú na mbealaí gáis trí infheistíochtaí atá ann cheana a thabhairt chun críche go pras ag céim ard.
  Moltar infheistíocht nua sa bhonneagar agus sa líonra a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d'fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. D'fhéadfadh an Ghréig raon feidhme agus uaillmhian na mbeart coigiltis fuinnimh atá ann cheana a leathnú agus ardleibhéal na bochtaineachta fuinnimh a laghdú (17,1 % in 2020), lena n-áirítear trí chistí beartais chomhtháthaithe a úsáid, de réir mar is iomchuí, mar shampla, chun athchóiriú a dhéanamh ar an stoc foirgneamh. D'fhéadfaí na bacainní margaidh atá ann cheana lena dteorannaítear raon feidhme an athchóirithe do dheighleoga sonracha a mhaolú trí dhreasachtaí reachtacha agus airgeadais spriocdhírithe. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ghréig ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Ina theannta sin, is gá dlús a chur leis an dícharbónú in earnáil an iompair, rud atá ag brath go mór i gcónaí ar ola, trí shoghluaisteacht inbhuanaithe a chur chun cinn, lena n-áirítear iompar poiblí agus tionscadail iarnróid. |
| --- | --- |

(29)

De réir sonraí ó 2020, is ionann ola agus gás agus 50 % agus 24 % de mheascán fuinnimh na Gréige, faoi seach. Tá spleáchas na Gréige ar allmhairí ola (21) agus gáis araon ón Rúis beagán faoi bhun mheán an Aontais, 18 % i gcomparáid le meán an Aontais de 26 % i gcás amhola agus 39 % (i gcomparáid le 44 %) i gcás gáis (22). Is ón Rúis a thagann 87 % dá allmhairí guail, ach is sa bhaile a fhaigheann sí líon mór ligníte. D'fhonn a spleáchas ar ghás ón Rúis a laghdú agus meascán fuinnimh na Rúise a éagsúlú ó bhreoslaí iontaise, lena n-áirítear a tiomantas a bhaint amach deireadh a chur de réir a chéile leis an táirgeadh leictreachais uile atá bunaithe ar lignít faoi 2028, d'fhéadfaí roinnt beart a shaothrú tuilleadh lena dtógfar agus lena rachfar níos faide ná na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe atá mar chuid de phlean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige. D'fhéadfadh an Ghréig dlús a chur le leathnú an fhuinnimh inathnuaite agus dlús a chur le hardán margaidh eagraithe a bhunú lena n-éascófaí comhaontuithe déthaobhacha maidir le cumhacht ceannaigh don leictreachas inathnuaite. Má cheadaítear na hathchóirithe a áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Gréige, laghdófar na bacainní ar infheistíocht in earnáil an fhuinnimh inathnuaite. Tá scóip ann don Ghréig tús a chur le bonneagar hidrigine a fhorbairt, go háirithe i gcalafoirt na Gréige, chun iompar hidrigine a éascú. D'fhéadfaí na hinfheistíochtaí bonneagair atá beartaithe ag na hoibreoirí líonra a bhrostú agus a leathnú ó thaobh raon feidhme de, go háirithe fostáisiúin a shuiteáil. Chomh maith leis sin, d'fhéadfaí an meán-am a theastaíonn ó na hoibreoirí gréasáin chun na téarmaí maidir le nascacht le haghaidh suiteálacha nua fuinnimh inathnuaite a phróiseáil agus a thabhairt chun críche a laghdú. Le hidirnaisc bhreise leictreachais le tíortha comharsanachta, d'fhéadfaí níos mó fuinnimh in-athnuaite a ghabháil ar láimh leis an eangach. Ní mór don Ghréig dlús a chur le héagsúlú na mbealaí gáis trí infheistíochtaí atá ann cheana a thabhairt chun críche go pras ag céim ard.

Moltar infheistíocht nua sa bhonneagar agus sa líonra a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d'fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. D'fhéadfadh an Ghréig raon feidhme agus uaillmhian na mbeart coigiltis fuinnimh atá ann cheana a leathnú agus ardleibhéal na bochtaineachta fuinnimh a laghdú (17,1 % in 2020), lena n-áirítear trí chistí beartais chomhtháthaithe a úsáid, de réir mar is iomchuí, mar shampla, chun athchóiriú a dhéanamh ar an stoc foirgneamh. D'fhéadfaí na bacainní margaidh atá ann cheana lena dteorannaítear raon feidhme an athchóirithe do dheighleoga sonracha a mhaolú trí dhreasachtaí reachtacha agus airgeadais spriocdhírithe. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ghréig ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Ina theannta sin, is gá dlús a chur leis an dícharbónú in earnáil an iompair, rud atá ag brath go mór i gcónaí ar ola, trí shoghluaisteacht inbhuanaithe a chur chun cinn, lena n-áirítear iompar poiblí agus tionscadail iarnróid.

| (30) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an nGréig úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an nGréig leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(30)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an nGréig úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an nGréig leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (31) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1). |
| --- | --- |

(31)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1).

| (32) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an nGréig, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(32)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an nGréig, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

| (33) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad, an dara agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn na beartais fhioscacha dá dtagraítear i moltaí (1) agus (2) le haghaidh a thabhairt, inter lia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas ard rialtais agus leis an athchothromú seachtrach neamhiomlán, agus ag an am céanna éascaítear leo aghaidh a thabhairt ar an dífhostaíocht ard agus ar an bhfás íseal ionchasach. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (4), le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma, |
| --- | --- |

(33)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad, an dara agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn na beartais fhioscacha dá dtagraítear i moltaí (1) agus (2) le haghaidh a thabhairt, inter lia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas ard rialtais agus leis an athchothromú seachtrach neamhiomlán, agus ag an am céanna éascaítear leo aghaidh a thabhairt ar an dífhostaíocht ard agus ar an bhfás íseal ionchasach. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (4), le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Ghréig gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar phríomhchaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d'fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach a áirithiú ar fhiachas agus ar inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile. Ag tógáil ar athchóirithe a gabhadh de láimh mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta, feabhas a chur ar an gchóras cánachais le go mbeadh sé níos fabhraí don infheistíocht trí réamhchóras rialaithe cánach níos leithne a thabhairt isteach agus struchtúr an ualaigh chánach ar dhaoine féinfhostaithe a athbhreithniú. Éifeachtúlacht an riaracháin phoiblí a chosaint agus a áirithiú ag an am céanna gur féidir na scileanna cearta a mhealladh agus comhsheasmhacht leis an eangach pá aontaithe a chaomhnú.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d'fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme. Athchóirithe atá fós gan réiteach agus a saothraíodh faoi fhaireachas feabhsaithe, lena n-áirítear athchóiriú an chadastair, a chur i gcrích.

3.

D'fhonn rochtain leordhóthanach chothrom ar chúram sláinte a áirithiú, cur i bhfeidhm an athchóirithe ar an gcúram sláinte príomhúil a chur i gcrích i gcomhréir leis an gcreat arna leasú faoi fhaireachas feabhsaithe, lena n-áirítear soláthar foirne do gach aonad cúraim sláinte príomhúil, clárú daonra a chur chun feidhme agus rialú rochtana éifeachtach ag dochtúirí teaghlaigh a thabhairt isteach.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú, agus allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú trí dhlús a chur le húsáid fuinnimh in-athnuaite agus trí bhonneagar a fhorbairt lena bhféadfaí hidrigin in-athnuaite a chumasú. Tugtar aghaidh freisin ar spleáchas trí acmhainneacht leordhóthanach gréasán agus idirnasc leictreachais a áirithiú chomh maith le hidirnaisc gáis agus bealaí soláthair gáis a éagsúlú. An creat do mhargadh na seirbhísí fuinnimh a neartú agus dlús a chur le bearta chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú trí athchóirithe agus dreasachtaí margaidh chun tacú le dícharbónú na hearnála foirgníochta agus na hearnála iompair, go háirithe trí shoghluaisteacht leictreach a chur chun cinn.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d'insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d'éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Gréige 2021 (IO C 304, 29.7.2021, lch. 33).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d'fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10152/2021.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Gréige 2020 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Gréige 2020 (IO C 282, 26.8.2020, lch. 46).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d'fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

14

(15)  Meastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0,1 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d'easnamh fáis ar chaiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

16

(17)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0.0 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Rialachán (AE) Uimh 472/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Bealtaine 2013 maidir le neartú ar an bhfaireachas eacnamaíoch agus buiséadach ar na Ballstáit sa limistéar euro a bhfuil deacrachtaí tromchúiseacha acu nó a bhfuil deacrachtaí tromchúiseacha ag bagairt orthu i ndáil lena gcobhsaíocht airgeadais (IO L 140, 27.5.2013, lch. 1).

19

(20)  Figiúirí ó 2019 agus Staid na Sláinte san Aontas in aghaidh na tíre, an Ghréig: Próifíl Sláinte Tíre, ECFE, 2021 (https://www.oecd.org/health/greece-country-health-profile-2021-4ab8ea73-en.htm).

20

(21)  Eurostat (2020), sciar d'allmhairí ón Rúis roinnte ar allmhairí iomlána amhola. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh den 27 mBallstát. I gcás na Gréige, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha le hamhola. Is sciar tábhachtach d'allmhairí iomlána ola na Gréige an bunábhar scaglainne. Tá an Ghréig ag brath go mór ar allmhairí ón Rúis ina leith sin, agus 86 % d'allmhairí iomlána de bhunábhar scaglainne ag teacht ón Rúis.

21

(22)  Eurostat (2020), sciar d'allmhairí ón Rúis roinnte ar allmhairí iomlána gáis nádúrtha agus guail chrua. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh den 27 mBallstát. I gcás na Gréige, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha le hamhola.

22

(23)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

23

(24)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

24

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/70 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/70

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Spáinne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Spáinne

(2022/C 334/09)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú, a neartú (1), agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Spáinn mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Spáinn mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Spáinne 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Spáinne 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020-2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020-2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 30 Aibreán 2021, chuir an Spáinn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Spáinn a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Spáinn tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 30 Aibreán 2021, chuir an Spáinn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Spáinn a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Spáinn tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 30 Aibreán 2022, thíolaic an Spáinn a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Spáinne ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 30 Aibreán 2022, thíolaic an Spáinn a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Spáinne ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Spáinn an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an Spáinn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Spáinn, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Spáinne maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Spáinn an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an Spáinn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Spáinn, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na Spáinne maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Spáinne agus d'fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Ba é conclúid an Choimisiún go bhfuil míchothromaíochtaí sa Spáinn. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard seachtrach, rialtais agus príobháideach, i gcomhthéacs ard dífhostaíochta, agus tá ábharthacht trasteorann ag baint leo. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Spáinne agus d'fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Ba é conclúid an Choimisiún go bhfuil míchothromaíochtaí sa Spáinn. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard seachtrach, rialtais agus príobháideach, i gcomhthéacs ard dífhostaíochta, agus tá ábharthacht trasteorann ag baint leo.

| (13) | An 23 Bealtaine 2022, d'eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Spáinne sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(13)

An 23 Bealtaine 2022, d'eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Spáinne sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (14) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Spáinn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Spáinn, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Spáinne ó 10,3 % de OTI in 2020 go 6,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Spáinn leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,9 % de OTI in 2020 go 2,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Spáinn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020-2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is éard a bhí iontu den chuid is mó aistrithe reatha chuig réigiúin chun riachtanais cúraim sláinte nua a chumhdach. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 120,0 % de OTI in 2020 go 118,4 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(14)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Spáinn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Spáinn, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Spáinne ó 10,3 % de OTI in 2020 go 6,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Spáinn leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,9 % de OTI in 2020 go 2,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Spáinn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020-2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is éard a bhí iontu den chuid is mó aistrithe reatha chuig réigiúin chun riachtanais cúraim sláinte nua a chumhdach. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 120,0 % de OTI in 2020 go 118,4 % de OTI in 2021.

| (15) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,3 % in 2022 agus 3,5 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 4,0 % in 2022 agus 3,4 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5,0 % de OTI in 2022 agus go 3,9 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir na gníomhaíochta eacnamaíche, méadú an ioncaim chánach agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 115,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 112,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,9 % de OTI agus 4,4 % faoi seach. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta idir an rialtas ginearálta agus OTI ar aon dul le 115,1 % in 2022 agus 113,7 % in 2023. Tá an difríocht i bpáirt mar gheall ar an easnamh bunscoile níos airde réamh-mheasta do 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 0,8 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Spáinne. |
| --- | --- |

(15)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,3 % in 2022 agus 3,5 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 4,0 % in 2022 agus 3,4 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5,0 % de OTI in 2022 agus go 3,9 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir na gníomhaíochta eacnamaíche, méadú an ioncaim chánach agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 115,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 112,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,9 % de OTI agus 4,4 % faoi seach. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta idir an rialtas ginearálta agus OTI ar aon dul le 115,1 % in 2022 agus 113,7 % in 2023. Tá an difríocht i bpáirt mar gheall ar an easnamh bunscoile níos airde réamh-mheasta do 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 0,8 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Spáinne.

| (16) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,4 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, fóirdheontais ar tháirgeadh fuinnimh agus aistrithe chuig na tionscail lena mbaineann. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an cháin ar tháirgeadh fuinnimh a chur ar fionraí nó an cháin speisialta ar leictreachas a laghdú. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (13). |
| --- | --- |

(16)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,4 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, fóirdheontais ar tháirgeadh fuinnimh agus aistrithe chuig na tionscail lena mbaineann. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an cháin ar tháirgeadh fuinnimh a chur ar fionraí nó an cháin speisialta ar leictreachas a laghdú. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (13).

| (17) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Spáinn an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Spáinn, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(17)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Spáinn an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Spáinn, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (18) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear ina Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,2 % de OTI (14). Tá sé beartaithe ag an Spáinn tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,9 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,4 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Spáinn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás sa chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach dar méid 1,2 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an ranníocaíocht mhéadaitheach shuntasach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,3 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar go ndéanfaidh an méadú níos airde ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI difear do ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 trí chaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí rialtais a mhéadú. Bunaithe ar réamhaisnéis an Choimisiúin, ní dhéantar na bearta sin a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh. |
| --- | --- |

(18)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear ina Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,2 % de OTI (14). Tá sé beartaithe ag an Spáinn tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,9 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,4 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Spáinn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás sa chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach dar méid 1,2 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an ranníocaíocht mhéadaitheach shuntasach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,3 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar go ndéanfaidh an méadú níos airde ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI difear do ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 trí chaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí rialtais a mhéadú. Bunaithe ar réamhaisnéis an Choimisiúin, ní dhéantar na bearta sin a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh.

| (19) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 0,0 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Spáinn de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí in 2023 i gcomparáid le 2022. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de + 0.1 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,4 % de OTI). |
| --- | --- |

(19)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 0,0 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Spáinn de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí in 2023 i gcomparáid le 2022. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de + 0.1 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,4 % de OTI).

| (20) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 3,3 % de OTI in 2024 agus go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe laghdú go 110,8 % in 2024, agus laghdú go 109,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais ard sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(20)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 3,3 % de OTI in 2024 agus go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe laghdú go 110,8 % in 2024, agus laghdú go 109,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil go bhfuil rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais ard sa mheántéarma.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Spáinne sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, táthar ag súil go rannchuideoidh an plean téarnaimh agus athléimneachta go mór le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha maidir le hinfheistíocht phoiblí agus phríobháideach a chur chun cinn chun cabhrú leis an téarnamh. Agus an méid sin á dhéanamh, táthar ag súil go dtabharfar aghaidh ar na moltaí tírshonracha maidir le hinfheistíocht sa nuálaíocht agus le haistrithe digiteacha agus glasa na tíre. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin bearta chun an sciar ard de chonarthaí sealadacha san earnáil phríobháideach agus san earnáil phoiblí a laghdú agus chun beartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair a threisiú. Táthar ag súil go gcuideoidh an plean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh a thabhairt ar ilroinnt reatha an chúnaimh dífhostaíochta, rud a d'fhág go raibh bearnaí ann. Táthar ag súil freisin go gcuirfidh sé le soláthar scileanna agus cáilíochtaí a bhaineann le margadh an tsaothair, scileanna agus cáilíochtaí a bhfuiltear ag súil go mbeidh siad ag gabháil le haistrithe glasa agus digiteacha na Spáinne. Is féidir cur go mór leis an rochtain ar an bhfoghlaim dhigiteach tríd an bplean téarnaimh agus athléimneachta trí infheistíocht a dhéanamh i ngléasanna agus i scileanna, ach trí chúrsaí ar líne a fhorbairt freisin. D'fhéadfadh torthaí oideachais feabhas a chur freisin mar thoradh ar infheistíochtaí ag céimeanna éagsúla de thimthriall an oideachais. Leis na bearta atá sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, d'fhéadfaí cabhrú freisin le haghaidh a thabhairt ar mholtaí tírshonracha, lena n-iarrtar ar an Spáinn cumhdach agus leordhóthanacht a scéimeanna ioncaim íosta agus tacaíocht teaghlaigh a fheabhsú. Táthar ag súil freisin go neartóidh an plean téarnaimh agus athléimneachta creataí soláthair phoiblí agus go gcuirfidh sé le timpeallacht ghnó níos fearr. Ina theannta sin, d'fhéadfadh bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta lena lorgófaí córas caiteachais phoiblí agus cánach níos éifeachtaí cur le hinbhuanaitheacht fhioscach. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Spáinne sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, táthar ag súil go rannchuideoidh an plean téarnaimh agus athléimneachta go mór le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha maidir le hinfheistíocht phoiblí agus phríobháideach a chur chun cinn chun cabhrú leis an téarnamh. Agus an méid sin á dhéanamh, táthar ag súil go dtabharfar aghaidh ar na moltaí tírshonracha maidir le hinfheistíocht sa nuálaíocht agus le haistrithe digiteacha agus glasa na tíre. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin bearta chun an sciar ard de chonarthaí sealadacha san earnáil phríobháideach agus san earnáil phoiblí a laghdú agus chun beartais ghníomhacha maidir leis an margadh saothair a threisiú. Táthar ag súil go gcuideoidh an plean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh a thabhairt ar ilroinnt reatha an chúnaimh dífhostaíochta, rud a d'fhág go raibh bearnaí ann. Táthar ag súil freisin go gcuirfidh sé le soláthar scileanna agus cáilíochtaí a bhaineann le margadh an tsaothair, scileanna agus cáilíochtaí a bhfuiltear ag súil go mbeidh siad ag gabháil le haistrithe glasa agus digiteacha na Spáinne. Is féidir cur go mór leis an rochtain ar an bhfoghlaim dhigiteach tríd an bplean téarnaimh agus athléimneachta trí infheistíocht a dhéanamh i ngléasanna agus i scileanna, ach trí chúrsaí ar líne a fhorbairt freisin. D'fhéadfadh torthaí oideachais feabhas a chur freisin mar thoradh ar infheistíochtaí ag céimeanna éagsúla de thimthriall an oideachais. Leis na bearta atá sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, d'fhéadfaí cabhrú freisin le haghaidh a thabhairt ar mholtaí tírshonracha, lena n-iarrtar ar an Spáinn cumhdach agus leordhóthanacht a scéimeanna ioncaim íosta agus tacaíocht teaghlaigh a fheabhsú. Táthar ag súil freisin go neartóidh an plean téarnaimh agus athléimneachta creataí soláthair phoiblí agus go gcuirfidh sé le timpeallacht ghnó níos fearr. Ina theannta sin, d'fhéadfadh bearta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta lena lorgófaí córas caiteachais phoiblí agus cánach níos éifeachtaí cur le hinbhuanaitheacht fhioscach.

| (22) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme plean téarnaimh agus athléimneachta na Spáinne le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Spáinn agus 40 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 28 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Spáinn téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme plean téarnaimh agus athléimneachta na Spáinne le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Spáinn agus 40 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 28 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Spáinn téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | Níor thíolaic an Spáinn fós an Comhaontú Comhpháirtíochta ná na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Spáinn chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

Níor thíolaic an Spáinn fós an Comhaontú Comhpháirtíochta ná na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Spáinn chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Sa bhreis ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an Spáinn maidir le dlús a chur leis an aistriú glas, le hidirnaisc fuinnimh a mhéadú, le hinfhaighteacht tithíochta sóisialta agus inacmhainne atá tíosach ar fhuinneamh a mhéadú agus leis an ngeilleagar ciorclach a chur chun cinn. Is féidir le beartais chun rátaí athchúrsála a mhéadú agus an geilleagar ciorclach a chur chun cinn cabhrú le teorainn a chur le hallmhairiú earraí, rud a chuideoidh le míchothromaíochtaí seachtracha a fheabhsú. Sa mheántéarma agus san fhadtéarma, d'fhéadfadh spriocanna in-athnuaite agus éifeachtúlachta fuinnimh a bhaint amach a bheith fabhrach d'idirnaisc fuinnimh a mhéadú, d'fhéadfaí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise agus ar an bhfiachas ard seachtrach a laghdú freisin. |
| --- | --- |

(24)

Sa bhreis ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an Spáinn maidir le dlús a chur leis an aistriú glas, le hidirnaisc fuinnimh a mhéadú, le hinfhaighteacht tithíochta sóisialta agus inacmhainne atá tíosach ar fhuinneamh a mhéadú agus leis an ngeilleagar ciorclach a chur chun cinn. Is féidir le beartais chun rátaí athchúrsála a mhéadú agus an geilleagar ciorclach a chur chun cinn cabhrú le teorainn a chur le hallmhairiú earraí, rud a chuideoidh le míchothromaíochtaí seachtracha a fheabhsú. Sa mheántéarma agus san fhadtéarma, d'fhéadfadh spriocanna in-athnuaite agus éifeachtúlachta fuinnimh a bhaint amach a bheith fabhrach d'idirnaisc fuinnimh a mhéadú, d'fhéadfaí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise agus ar an bhfiachas ard seachtrach a laghdú freisin.

| (25) | Bhainfeadh an Spáinn tairbhe as an bhfás eacnamaíoch a dhíchúpláil ó úsáid acmhainní a thuilleadh chun spriocanna an Aontais níos uaillmhianaí a bhaint amach, lena n-áirítear an pacáiste “Oiriúnach do 55”. I ndáil leis an méid sin, titeann ráta athchúrsála na tíre maidir le dramhaíl chathrach agus úsáid ábhair chiorclaigh faoi bhun mheán an Aontais, agus tá an sciar dramhaíola a chuirtear i líonadh talún i bhfad os cionn an ráta sin. Is féidir le comhordú leanúnach ar fud leibhéil éagsúla rialtais agus le hinfheistíocht bhreise cabhrú leis an Spáinn oibleagáidí maidir le bailiú agus athchúrsáil ar leithligh a chomhlíonadh. Tá laghdú ag teacht ar leibhéil níos ísle rialtais chun spriocanna athchúrsála a bhaint amach. Mar sin féin, d'fhéadfadh sé nach mbeadh ionstraimí chun iad a fhorfheidhmiú éifeachtach a ndóthain. Dá bhrí sin, d'fhéadfadh athchóirithe breise comhordú a threisiú idir na leibhéil éagsúla rialtais, lena n-áirítear chun forálacha a léirmhíniú ar bhonn comhchoiteann agus chun bonneagar cóireála dramhaíola a phleanáil agus a úsáid. Le tuilleadh tacaíochta ón Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), féadfar dea-chleachtas a scaipeadh. D'fhéadfadh sé go mbeadh údar le tuilleadh infheistíochtaí a dhéanamh chun acmhainn athchúrsála na Spáinne a neartú, lena n-áirítear chun an geilleagar ciorclach a chur chun cinn in earnálacha ar leith. Thairis sin, tá nuálaíocht agus infheistíocht ríthábhachtach chun an geilleagar ciorclach a chur chun cinn chun éifeachtúlacht níos airde acmhainní a áirithiú. Tá an Spáinn thíos le ganntanas uisce freisin agus is gá tuilleadh forbartha a dhéanamh ar an acmhainneacht a bhaineann le hathúsáid uisce, lena n-áirítear ó thaobh an gheilleagair chiorclaigh de. |
| --- | --- |

(25)

Bhainfeadh an Spáinn tairbhe as an bhfás eacnamaíoch a dhíchúpláil ó úsáid acmhainní a thuilleadh chun spriocanna an Aontais níos uaillmhianaí a bhaint amach, lena n-áirítear an pacáiste “Oiriúnach do 55”. I ndáil leis an méid sin, titeann ráta athchúrsála na tíre maidir le dramhaíl chathrach agus úsáid ábhair chiorclaigh faoi bhun mheán an Aontais, agus tá an sciar dramhaíola a chuirtear i líonadh talún i bhfad os cionn an ráta sin. Is féidir le comhordú leanúnach ar fud leibhéil éagsúla rialtais agus le hinfheistíocht bhreise cabhrú leis an Spáinn oibleagáidí maidir le bailiú agus athchúrsáil ar leithligh a chomhlíonadh. Tá laghdú ag teacht ar leibhéil níos ísle rialtais chun spriocanna athchúrsála a bhaint amach. Mar sin féin, d'fhéadfadh sé nach mbeadh ionstraimí chun iad a fhorfheidhmiú éifeachtach a ndóthain. Dá bhrí sin, d'fhéadfadh athchóirithe breise comhordú a threisiú idir na leibhéil éagsúla rialtais, lena n-áirítear chun forálacha a léirmhíniú ar bhonn comhchoiteann agus chun bonneagar cóireála dramhaíola a phleanáil agus a úsáid. Le tuilleadh tacaíochta ón Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), féadfar dea-chleachtas a scaipeadh. D'fhéadfadh sé go mbeadh údar le tuilleadh infheistíochtaí a dhéanamh chun acmhainn athchúrsála na Spáinne a neartú, lena n-áirítear chun an geilleagar ciorclach a chur chun cinn in earnálacha ar leith. Thairis sin, tá nuálaíocht agus infheistíocht ríthábhachtach chun an geilleagar ciorclach a chur chun cinn chun éifeachtúlacht níos airde acmhainní a áirithiú. Tá an Spáinn thíos le ganntanas uisce freisin agus is gá tuilleadh forbartha a dhéanamh ar an acmhainneacht a bhaineann le hathúsáid uisce, lena n-áirítear ó thaobh an gheilleagair chiorclaigh de.

| (26) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(26)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (27) | De réir sonraí ó 2020 (20), tá spleáchas na Spáinne ar an Rúis cothrom le 2 % i gcás ola agus le 10 % i gcás gáis, go mór faoi bhun mheán an Aontais (26 % agus 44 %, faoi seach). Tá spleáchas na Spáinne ar ghual na Rúise cosúil leis an gcuid eile den Aontas (55 %), ach i gcomhthéacs ina bhfuil an sciar de bhreoslaí iontaise soladacha sa mheascán fuinnimh (2,8 %) i bhfad níos ísle ná meán an Aontais. Cé gur beag an nochtadh atá aici d'ola agus do ghás na Rúise, mar gheall ar an staid gheopholaitiúil atá ann faoi láthair agus praghsanna arda fuinnimh, is mó an phráinn atá ann don Spáinn dlús a chur lena hiarrachtaí na spriocanna in-athnuaite a leagtar síos ina Plean Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid a bhaint amach. Ag tógáil ar an bPlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide, le bearta breise chun tacú le húsáid in-athnuaite (le béim ar shuiteálacha díláraithe agus féintomhaltais, lena n-áirítear trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú a thuilleadh agus rochtain ar an eangach a fheabhsú) agus le hinfheistíocht chomhlántach (sa stóráil, sa bhonneagar gréasáin, i leictriú foirgneamh agus an iompair, agus i hidrigin in-athnuaite), is féidir cabhrú leis an an ngeilleagar a dhícharbónú a thuilleadh, lena n-áirítear an tionsclaíocht, an t-iompar agus tithíocht, agus an spleáchas ar bhreoslaí iontaise agus nochtadh do phraghsanna idirnáisiúnta a laghdú.
  Chun an Spáinn a chomhtháthú go héifeachtach sa mhargadh aonair fuinnimh, tá gá le hidirnaisc fuinnimh na Spáinne a mhéadú. Go háirithe, d'fhéadfadh tuilleadh idirnasc leictreachais le tíortha comharsanachta tacú le comhtháthú níos fearr ar acmhainneacht in-athnuaite Leithinis na hIbéire sa mhargadh aonair fuinnimh. Le bonneagar gáis eile atá réidh don hidrigin, d'fhéadfadh sé rannchuidiú a thuilleadh le héagsúlú an tsoláthair gáis i margadh inmheánach an Aontais agus le leas a bhaint as acmhainneacht fhadtéarmach na hidrigine in-athnuaite. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d'fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. |
| --- | --- |

(27)

De réir sonraí ó 2020 (20), tá spleáchas na Spáinne ar an Rúis cothrom le 2 % i gcás ola agus le 10 % i gcás gáis, go mór faoi bhun mheán an Aontais (26 % agus 44 %, faoi seach). Tá spleáchas na Spáinne ar ghual na Rúise cosúil leis an gcuid eile den Aontas (55 %), ach i gcomhthéacs ina bhfuil an sciar de bhreoslaí iontaise soladacha sa mheascán fuinnimh (2,8 %) i bhfad níos ísle ná meán an Aontais. Cé gur beag an nochtadh atá aici d'ola agus do ghás na Rúise, mar gheall ar an staid gheopholaitiúil atá ann faoi láthair agus praghsanna arda fuinnimh, is mó an phráinn atá ann don Spáinn dlús a chur lena hiarrachtaí na spriocanna in-athnuaite a leagtar síos ina Plean Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid a bhaint amach. Ag tógáil ar an bPlean Náisiúnta Fuinnimh agus Aeráide, le bearta breise chun tacú le húsáid in-athnuaite (le béim ar shuiteálacha díláraithe agus féintomhaltais, lena n-áirítear trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú a thuilleadh agus rochtain ar an eangach a fheabhsú) agus le hinfheistíocht chomhlántach (sa stóráil, sa bhonneagar gréasáin, i leictriú foirgneamh agus an iompair, agus i hidrigin in-athnuaite), is féidir cabhrú leis an an ngeilleagar a dhícharbónú a thuilleadh, lena n-áirítear an tionsclaíocht, an t-iompar agus tithíocht, agus an spleáchas ar bhreoslaí iontaise agus nochtadh do phraghsanna idirnáisiúnta a laghdú.

Chun an Spáinn a chomhtháthú go héifeachtach sa mhargadh aonair fuinnimh, tá gá le hidirnaisc fuinnimh na Spáinne a mhéadú. Go háirithe, d'fhéadfadh tuilleadh idirnasc leictreachais le tíortha comharsanachta tacú le comhtháthú níos fearr ar acmhainneacht in-athnuaite Leithinis na hIbéire sa mhargadh aonair fuinnimh. Le bonneagar gáis eile atá réidh don hidrigin, d'fhéadfadh sé rannchuidiú a thuilleadh le héagsúlú an tsoláthair gáis i margadh inmheánach an Aontais agus le leas a bhaint as acmhainneacht fhadtéarmach na hidrigine in-athnuaite. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d'fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo.

| (28) | D'fhéadfaí tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh i dtáirgeadh díláraithe fuinnimh in-athnuaite agus in athchóiriú domhain i bhfoirgnimh chónaithe agus neamhchónaithe araon, go háirithe i gcathracha meánmhéide, trí scéimeanna maoinithe iomchuí a chur ar bun, uasoiliúint agus oiliúint a chur ar oibrithe in earnáil na tógála, feachtais ardaithe feasachta agus cúnamh teicniúil chun tacú le húsáid deontas agus ionstraimí airgeadais le haghaidh athchóirithe. Chomh maith leis sin, dá mbainfí úsáid as tithíocht bhreise shóisialta atá tíosach ar fhuinneamh agus inacmhainne, go háirithe i limistéir ina bhfuil ganntanais shuntasacha agus margaí faoi strus, d'fhéadfadh sé sin cabhrú le srian a chur le tomhaltas fuinnimh, le haghaidh a thabhairt ar bhealach níos cinntithí ar an aistriú glas agus chun tacú le teaghlaigh leochaileacha. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Spáinn ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(28)

D'fhéadfaí tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh i dtáirgeadh díláraithe fuinnimh in-athnuaite agus in athchóiriú domhain i bhfoirgnimh chónaithe agus neamhchónaithe araon, go háirithe i gcathracha meánmhéide, trí scéimeanna maoinithe iomchuí a chur ar bun, uasoiliúint agus oiliúint a chur ar oibrithe in earnáil na tógála, feachtais ardaithe feasachta agus cúnamh teicniúil chun tacú le húsáid deontas agus ionstraimí airgeadais le haghaidh athchóirithe. Chomh maith leis sin, dá mbainfí úsáid as tithíocht bhreise shóisialta atá tíosach ar fhuinneamh agus inacmhainne, go háirithe i limistéir ina bhfuil ganntanais shuntasacha agus margaí faoi strus, d'fhéadfadh sé sin cabhrú le srian a chur le tomhaltas fuinnimh, le haghaidh a thabhairt ar bhealach níos cinntithí ar an aistriú glas agus chun tacú le teaghlaigh leochaileacha. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Spáinn ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (29) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Spáinn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an Spáinn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(29)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Spáinn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an Spáinn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (30) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1). |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1).

| (31) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Spáinn, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(31)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Spáinn, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

| (32) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) inter alia le fiachas rialtais, príobháideach agus seachtrach a laghdú toisc go dtacófar leis an bhfás le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus go neartófar athléimneacht an gheilleagair ag an am céanna. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (4), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma, i gcomhthéacs ard dífhostaíochta, |
| --- | --- |

(32)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) inter alia le fiachas rialtais, príobháideach agus seachtrach a laghdú toisc go dtacófar leis an bhfás le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus go neartófar athléimneacht an gheilleagair ag an am céanna. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (4), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma, i gcomhthéacs ard dífhostaíochta,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Spáinn gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar phríomhchaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d'fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach a áirithiú ar fhiachas agus ar inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais comhtháthaithe 2021-2027 a thíolacadh d'fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Rátaí athchúrsála a mhéadú chun spriocanna an Aontais a bhaint amach agus an geilleagar ciorclach a chur chun cinn trí fheabhas a chur ar an gcomhordú idir gach leibhéal rialtais agus trí thuilleadh infheistíochta a dhéanamh chun oibleagáidí maidir le bailiú ar leithligh dramhaíola agus athchúrsáil, chomh maith le feabhas a chur ar athúsáid uisce.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Dlús a chur le húsáid an fhuinnimh in-athnuaite, agus béim á leagan ar shuiteálacha díláraithe agus ar fhéintomhaltas, lena n-áirítear trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú a thuilleadh agus rochtain ar an eangach a fheabhsú. Tacú le hinfheistíocht chomhlántach sa stóráil, sa bhonneagar gréasáin, sa leictriúchán foirgneamh agus san iompar, agus sa hidrigin in-athnuaite. Acmhainneacht na n-idirnasc fuinnimh a leathnú. Infhaighteacht tithíochta sóisialta atá tíosach ar fhuinneamh agus tithíochta inacmhainne a mhéadú, lena n-áirítear trí athchóiriú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d'insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d'éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 inar tugadh tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Spáinne (IO C 304, 29.7.2021, lch. 38).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d'fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10150/21 INIT agus 10150/21 ADD 1 REV 2.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Spáinne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Spáinne (IO C 282, 26.8.2020, lch. 54).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d'fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,3 pointe céatadáin de OTI, i ngeall ar fhilleadh de réir a chéile ar na leibhéil réamhphaindéime.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,2 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/240 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 10 Feabhra 2021 lena mbunaítear Ionstraim um Thacaíocht Theicniúil (IO L 57, 18.2.2021, lch. 1).

19

(20)  Eurostat (2020) sciar d'allmhairí na Rúise roinnte ar allmhairí iomlána amhola, gáis nádúrtha agus guail chrua. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na Spáinne, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

20

(21)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

21

(22)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97

22

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/79 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/79

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

ar Chlár Náisiúnta Athchóirithe na Fraince in 2022

(2022/C 334/10)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (1), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Fhrainc mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (3) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Fhrainc mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (3) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Fraince, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Fraince, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020-2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020-2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | Ar an 28 Aibreán 2021, chuir an Fhrainc a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Fhrainc a fhormheas (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Fhrainc tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

Ar an 28 Aibreán 2021, chuir an Fhrainc a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Fhrainc a fhormheas (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Fhrainc tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 4 Bealtaine 2022, thíolaic an Fhrainc a Clár Náisiúnta um Athchóiriú do 2022. Níor thíolaic sé a Chlár Cobhsaíochta. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Fraince ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 4 Bealtaine 2022, thíolaic an Fhrainc a Clár Náisiúnta um Athchóiriú do 2022. Níor thíolaic sé a Chlár Cobhsaíochta. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Fraince ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Fhrainc an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an bhFrainc maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an bhFrainc, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an bhFrainc maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Fhrainc an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an bhFrainc maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an bhFrainc, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an bhFrainc maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 don Fhrainc agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa Fhrainc. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard rialtais agus le hiomaíochas lag, a bhfuil ábharthacht trasteorann ag baint leo, i gcomhthéacs fás táirgiúlachta íseal. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 don Fhrainc agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa Fhrainc. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard rialtais agus le hiomaíochas lag, a bhfuil ábharthacht trasteorann ag baint leo, i gcomhthéacs fás táirgiúlachta íseal.

| (13) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Fraince, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(13)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Fraince, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (14) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Fhrainc gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Fhrainc, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Fraince ó 8,9 % de OTI in 2020 go 6,5 %. Thacaigh freagairt na Fraince don bheartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,6 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Fhrainc in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é atá iontu go príomha laghdú buan ar chánacha ar tháirgeadh ó 2021 amach agus an méadú ar phá státseirbhíseach, go príomha sa chóras cúraim sláinte. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 114,6 % de OTI in 2020 go 112,9 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(14)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Fhrainc gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Fhrainc, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Fraince ó 8,9 % de OTI in 2020 go 6,5 %. Thacaigh freagairt na Fraince don bheartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,6 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Fhrainc in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é atá iontu go príomha laghdú buan ar chánacha ar tháirgeadh ó 2021 amach agus an méadú ar phá státseirbhíseach, go príomha sa chóras cúraim sláinte. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 114,6 % de OTI in 2020 go 112,9 % de OTI in 2021.

| (15) | Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,6 % de OTI agus 3,2 % faoi seach. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI cothrom le 111,2 % in 2022 agus cothrom le 109,1 % in 2023. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,0 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Fraince. |
| --- | --- |

(15)

Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,6 % de OTI agus 3,2 % faoi seach. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI cothrom le 111,2 % in 2022 agus cothrom le 109,1 % in 2023. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,0 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Fraince.

| (16) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,6 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,7 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023. (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, teorainneacha praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola, fóirdheontais chuig fiontair atá dian ar fhuinneamh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ghinearálta ar phraghsanna leictreachais agus gáis agus lascaine ar bhreoslaí ar tugadh fóirdheontas iomlán ina leith. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (12). |
| --- | --- |

(16)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,6 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,7 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023. (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, teorainneacha praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola, fóirdheontais chuig fiontair atá dian ar fhuinneamh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ghinearálta ar phraghsanna leictreachais agus gáis agus lascaine ar bhreoslaí ar tugadh fóirdheontas iomlán ina leith. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún le bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % in 2023 (12).

| (17) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Fhrainc an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Frainc, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(17)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Fhrainc an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Frainc, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (18) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh ón gCoimisiún in 2022, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 1,7 % de OTI (13). Tá sé beartaithe ag an bhFrainc tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go laghdófar de 0,2 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Is é is cúis leis an laghdú sin in 2022 an tacaíocht airgeadais tús-ualaithe ón tSaoráid Aisghabhála agus Athléimneachta in 2021. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bhFrainc infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht réidh dar méid 1,6 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).
  Áirítear ar bhearta caiteachais reatha eile na cinn a cuireadh chun cinn sa phlean téarnaimh agus athléimneachta chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí eacnamaíocha na coinbhleachta san Úcráin, amhail fóirdheontais dhíreacha chuig earnálacha ad hoc (0,1 % de OTI), agus an méadú ar phá státseirbhíseach (0,1 % de OTI). Ó thaobh an ioncaim de, meastar freisin go gcuirfidh an laghdú ar an ráta cánach ioncaim chorparáidigh (0,1 % de OTI) agus an laghdú ar chánacha tithíochta (0,1 % de OTI) leis an seasamh fioscach méadaitheach. Meastar go mbeidh tionchar ag an méadú níos airde ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI ar ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 trí thomhaltas poiblí agus sochair shóisialta a mhéadú. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, ní dhéantar na bearta sin ná na cúiseana le caiteachas níos airde a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh. |
| --- | --- |

(18)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh ón gCoimisiún in 2022, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 1,7 % de OTI (13). Tá sé beartaithe ag an bhFrainc tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go laghdófar de 0,2 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Is é is cúis leis an laghdú sin in 2022 an tacaíocht airgeadais tús-ualaithe ón tSaoráid Aisghabhála agus Athléimneachta in 2021. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bhFrainc infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht réidh dar méid 1,6 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

Áirítear ar bhearta caiteachais reatha eile na cinn a cuireadh chun cinn sa phlean téarnaimh agus athléimneachta chun aghaidh a thabhairt ar iarmhairtí eacnamaíocha na coinbhleachta san Úcráin, amhail fóirdheontais dhíreacha chuig earnálacha ad hoc (0,1 % de OTI), agus an méadú ar phá státseirbhíseach (0,1 % de OTI). Ó thaobh an ioncaim de, meastar freisin go gcuirfidh an laghdú ar an ráta cánach ioncaim chorparáidigh (0,1 % de OTI) agus an laghdú ar chánacha tithíochta (0,1 % de OTI) leis an seasamh fioscach méadaitheach. Meastar go mbeidh tionchar ag an méadú níos airde ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI ar ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 trí thomhaltas poiblí agus sochair shóisialta a mhéadú. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, ní dhéantar na bearta sin ná na cúiseana le caiteachas níos airde a mheaitseáil go hiomlán le bearta fritháirimh.

| (19) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 0,9 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Fhrainc de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh laghdú 0,1 pointe céatadáin de OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022, rud a léiríonn an tacaíocht airgeadais tús-ualaithe ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2021 agus in 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,7 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI). Dá bhrí sin, braitheann ranníocaíocht chrapthach an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta ar dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta chun aghaidh a thabhairt ar thionchar an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh mar atá beartaithe faoi láthair. |
| --- | --- |

(19)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 0,9 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Fhrainc de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh laghdú 0,1 pointe céatadáin de OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022, rud a léiríonn an tacaíocht airgeadais tús-ualaithe ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2021 agus in 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,7 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI). Dá bhrí sin, braitheann ranníocaíocht chrapthach an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta ar dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta chun aghaidh a thabhairt ar thionchar an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh mar atá beartaithe faoi láthair.

| (20) | Tá córas reatha na bpinsean sa Fhrainc casta, ina bhfuil níos mó ná 40 scéim atá ann cheana. Baineann na scéimeanna seo le grúpaí éagsúla oibrithe agus feidhmeanna éagsúla de réir sraitheanna éagsúla rialacha. Bunaithe ar shonraí Eurostat, ba é caiteachas poiblí pinsin na Fraince, arb ionann é agus 14,6 % de OTI in 2019, an tríú ceann is airde san Aontas. Baineann an costas ard le cóimheas athsholáthair réasúnta ard (i.e. pinsean i gcomparáid le pá bliantúil deiridh), ionchas saoil, aois scoir sách éifeachtach (thart ar 62 bliain) agus líon ardaithe tairbhithe pinsin as an daonra iomlán. De réir thuarascáil 2021 an Choimisiúin maidir le hAosú agus na tuarascála bliantúla is déanaí ó Chomhairle Chomhairleach um Pinsin na Fraince (Conseil d’orientation des retraites) araon, meastar go dtiocfaidh méadú measartha ar chaiteachas pinsin idir 2025 agus 2030, arb ionann sin agus thart ar 0,2 pointe céatadáin de OTI, tar éis laghdú beag a bheith i ndán dó go dtí 2024. Cuireann an caiteachas poiblí iomlán, agus an caiteachas pinsin mar cheann de na príomhítimí, le carnadh an fhiachais phoiblí in ainneoin ualach trom cánach, rud a fhágann go bhfuil an Fhrainc ag tabhairt aghaidh ar rioscaí arda maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma. San fhadtéarma, thosódh caiteachas pinsean ag laghdú go seasta go dtí 2070, go príomha mar gheall ar innéacsú sochar pinsin le boilsciú, rud a fhritháiríonn tionchar an mhéadaithe ar chóimheas an spleáchais i ngeall ar aosú. Dá ndéanfaí an córas pinsean a shimpliú, trí na córais éagsúla a aontú, chuideofaí lena thrédhearcacht agus lena chothroime a fheabhsú, agus bheadh éifeachtaí dearfacha ag an simpliú sin ar shoghluaisteacht an lucht saothair agus ar éifeachtúlacht an leithdháilte saothair, agus d’fhéadfadh sé bonn taca a chur faoin inbhuanaitheacht fhioscach. In 2018, chuir rialtas na Fraince tús le próiseas athchóirithe arb é is aidhm dó rialacha na gcóras pinsean iolrach a aontú. Cuireadh stop leis an athchóiriú nuair a bhris amach paindéim COVID-19. Agus cuspóirí phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fraince á gcur i láthair aige, dhearbhaigh an rialtas go bhfuil sé tiomanta d’athchóiriú uaillmhianach ar chóras na bpinsean a shaothrú, arb é is aidhm dó feabhas a chur ar chothroime agus ar inbhuanaitheacht an chórais. |
| --- | --- |

(20)

Tá córas reatha na bpinsean sa Fhrainc casta, ina bhfuil níos mó ná 40 scéim atá ann cheana. Baineann na scéimeanna seo le grúpaí éagsúla oibrithe agus feidhmeanna éagsúla de réir sraitheanna éagsúla rialacha. Bunaithe ar shonraí Eurostat, ba é caiteachas poiblí pinsin na Fraince, arb ionann é agus 14,6 % de OTI in 2019, an tríú ceann is airde san Aontas. Baineann an costas ard le cóimheas athsholáthair réasúnta ard (i.e. pinsean i gcomparáid le pá bliantúil deiridh), ionchas saoil, aois scoir sách éifeachtach (thart ar 62 bliain) agus líon ardaithe tairbhithe pinsin as an daonra iomlán. De réir thuarascáil 2021 an Choimisiúin maidir le hAosú agus na tuarascála bliantúla is déanaí ó Chomhairle Chomhairleach um Pinsin na Fraince (Conseil d’orientation des retraites) araon, meastar go dtiocfaidh méadú measartha ar chaiteachas pinsin idir 2025 agus 2030, arb ionann sin agus thart ar 0,2 pointe céatadáin de OTI, tar éis laghdú beag a bheith i ndán dó go dtí 2024. Cuireann an caiteachas poiblí iomlán, agus an caiteachas pinsin mar cheann de na príomhítimí, le carnadh an fhiachais phoiblí in ainneoin ualach trom cánach, rud a fhágann go bhfuil an Fhrainc ag tabhairt aghaidh ar rioscaí arda maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma. San fhadtéarma, thosódh caiteachas pinsean ag laghdú go seasta go dtí 2070, go príomha mar gheall ar innéacsú sochar pinsin le boilsciú, rud a fhritháiríonn tionchar an mhéadaithe ar chóimheas an spleáchais i ngeall ar aosú. Dá ndéanfaí an córas pinsean a shimpliú, trí na córais éagsúla a aontú, chuideofaí lena thrédhearcacht agus lena chothroime a fheabhsú, agus bheadh éifeachtaí dearfacha ag an simpliú sin ar shoghluaisteacht an lucht saothair agus ar éifeachtúlacht an leithdháilte saothair, agus d’fhéadfadh sé bonn taca a chur faoin inbhuanaitheacht fhioscach. In 2018, chuir rialtas na Fraince tús le próiseas athchóirithe arb é is aidhm dó rialacha na gcóras pinsean iolrach a aontú. Cuireadh stop leis an athchóiriú nuair a bhris amach paindéim COVID-19. Agus cuspóirí phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fraince á gcur i láthair aige, dhearbhaigh an rialtas go bhfuil sé tiomanta d’athchóiriú uaillmhianach ar chóras na bpinsean a shaothrú, arb é is aidhm dó feabhas a chur ar chothroime agus ar inbhuanaitheacht an chórais.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Fraince sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Tá cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fraince faoi lán seoil. Rinne an Coimisiún measúnú dearfach ar an gcéad iarraidh íocaíochta ón bhFrainc, agus tuairim an Choiste Eacnamaíoch agus Airgeadais á cur san áireamh aige, as ar tháinig eisíocaíocht EUR 7,4 billiún i dtacaíocht airgeadais (glan de réamh-mhaoiniú) an 4 Márta 2022. Cumhdaíonn garspriocanna agus spriocanna gaolmhara 38 athchóiriú i réimsí an airgeadais phoiblí, mhargadh an tsaothair, na sláinte agus an chúraim fhadtéarmaigh. Rinneadh infheistíocht in éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh (tithíocht phoiblí, phríobháideach agus shóisialta), iompar inbhuanaithe (feithiclí glana a cheannach), an tionsclaíocht dhícharbónaithe, fostaíocht agus oideachas i measc na n-óg. Rinneadh roinnt straitéisí taighde i bpríomhtheicneolaíochtaí glasa agus digiteacha a bhailíochtú agus seolfar glaonna ar thionscadail in 2022 agus in 2023. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Fraince sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Tá cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fraince faoi lán seoil. Rinne an Coimisiún measúnú dearfach ar an gcéad iarraidh íocaíochta ón bhFrainc, agus tuairim an Choiste Eacnamaíoch agus Airgeadais á cur san áireamh aige, as ar tháinig eisíocaíocht EUR 7,4 billiún i dtacaíocht airgeadais (glan de réamh-mhaoiniú) an 4 Márta 2022. Cumhdaíonn garspriocanna agus spriocanna gaolmhara 38 athchóiriú i réimsí an airgeadais phoiblí, mhargadh an tsaothair, na sláinte agus an chúraim fhadtéarmaigh. Rinneadh infheistíocht in éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh (tithíocht phoiblí, phríobháideach agus shóisialta), iompar inbhuanaithe (feithiclí glana a cheannach), an tionsclaíocht dhícharbónaithe, fostaíocht agus oideachas i measc na n-óg. Rinneadh roinnt straitéisí taighde i bpríomhtheicneolaíochtaí glasa agus digiteacha a bhailíochtú agus seolfar glaonna ar thionscadail in 2022 agus in 2023.

| (22) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fraince le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí aeráide sa Fhrainc agus 46,0 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta (le hinfheistíocht mhór in athchóiriú fuinnimh ar fhoirgnimh), agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21,3 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an bhFrainc téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fraince le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí aeráide sa Fhrainc agus 46,0 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta (le hinfheistíocht mhór in athchóiriú fuinnimh ar fhoirgnimh), agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21,3 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an bhFrainc téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | An 2 Meitheamh 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Fraince dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17). Thíolaic an Fhrainc an chuid is mó de na cláir um beartas comhtháthaithe roimh an 17 Márta 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Fhrainc chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

An 2 Meitheamh 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Fraince dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17). Thíolaic an Fhrainc an chuid is mó de na cláir um beartas comhtháthaithe roimh an 17 Márta 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Fhrainc chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an bhFrainc maidir le ganntanas scileanna agus imscaradh fuinnimh in-athnuaite. Chuideodh feabhsú scileanna na n-oibrithe le táirgiúlacht saothair a mhéadú agus, dá bhrí sin, le hiomaíochas foriomlán gheilleagar na Fraince a fheabhsú. |
| --- | --- |

(24)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an bhFrainc maidir le ganntanas scileanna agus imscaradh fuinnimh in-athnuaite. Chuideodh feabhsú scileanna na n-oibrithe le táirgiúlacht saothair a mhéadú agus, dá bhrí sin, le hiomaíochas foriomlán gheilleagar na Fraince a fheabhsú.

| (25) | Tá méadú ag teacht ar ghanntanais saothair agus tuairiscíonn fostóirí gurb é easpa oibrithe oilte an bhacainn is mó ar earcaíocht i níos mó ná 50 % de na cásanna, go háirithe i gcás post a bhfuil scileanna teicniúla ag teastáil uathu, amhail na cinn a bhfuil gá leo do na haistrithe glasa agus digiteacha (tionscal, an tógáil). An infheistíocht atá á déanamh faoi láthair san uas-sciliú agus in athoiliúint na n-oibrithe, tógann sé am sula mbíonn an toradh le feiceáil agus d’fhéadfaí an bonn a bhaint d’éifeachtacht na hinfheistíochta sin de bharr an leibhéil íseal bunscileanna atá ag níos mó ná an cúigiú cuid de dhaltaí 15 bliana d’aois, ar béas leo tairbhe níos lú a bhaint as an oiliúint níos déanaí sa saol. Is ábhar imní ar leith iad feidhmíocht íseal sa mhatamaitic (is iad daltaí na Fraince a mbíonn an scór is ísle as measc na 22 Bhallstát atá rannpháirteach i dTreochtaí i dTorthaí Idirnáisiúnta sa Mhatamaitic agus san Eolaíocht i nGrád 4 (TIMSS) 2019) agus san eolaíocht, i bhfianaise an easpa scileanna teicniúla. Ina theannta sin, léiríonn meastóireachtaí gur gnách gur lú an tairbhe a bhaineann daoine ar bheagán oiliúna as oiliúint a mbíonn cáilíocht mar thoradh uirthi. |
| --- | --- |

(25)

Tá méadú ag teacht ar ghanntanais saothair agus tuairiscíonn fostóirí gurb é easpa oibrithe oilte an bhacainn is mó ar earcaíocht i níos mó ná 50 % de na cásanna, go háirithe i gcás post a bhfuil scileanna teicniúla ag teastáil uathu, amhail na cinn a bhfuil gá leo do na haistrithe glasa agus digiteacha (tionscal, an tógáil). An infheistíocht atá á déanamh faoi láthair san uas-sciliú agus in athoiliúint na n-oibrithe, tógann sé am sula mbíonn an toradh le feiceáil agus d’fhéadfaí an bonn a bhaint d’éifeachtacht na hinfheistíochta sin de bharr an leibhéil íseal bunscileanna atá ag níos mó ná an cúigiú cuid de dhaltaí 15 bliana d’aois, ar béas leo tairbhe níos lú a bhaint as an oiliúint níos déanaí sa saol. Is ábhar imní ar leith iad feidhmíocht íseal sa mhatamaitic (is iad daltaí na Fraince a mbíonn an scór is ísle as measc na 22 Bhallstát atá rannpháirteach i dTreochtaí i dTorthaí Idirnáisiúnta sa Mhatamaitic agus san Eolaíocht i nGrád 4 (TIMSS) 2019) agus san eolaíocht, i bhfianaise an easpa scileanna teicniúla. Ina theannta sin, léiríonn meastóireachtaí gur gnách gur lú an tairbhe a bhaineann daoine ar bheagán oiliúna as oiliúint a mbíonn cáilíocht mar thoradh uirthi.

| (26) | D’ainneoin na ndea-thorthaí ar an iomlán, bíonn tionchar ag neamhionannais arda socheacnamaíocha agus éagothromaíochtaí críochacha i gcóras oideachais na Fraince ar leibhéal na mbunscileanna. De réir an Chláir Idirnáisiúnta um Measúnú Daltaí (PISA), tá an Fhrainc ar cheann de na Ballstáit ina mbíonn an tionchar is mó ag an gcúlra socheacnamaíoch ar fheidhmíocht na ndaltaí. Léiríonn na táscairí nach bhfuil scileanna léitheoireachta leordhóthanacha ag 35,3 % de dhaltaí 15 bliana d’aois atá faoi mhíbhuntáiste agus ag 44,5 % de dhaltaí imirceacha den chéad ghlúin, i gcomparáid le 20,9 % ar an meán. Chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin, in 2017, thug an Fhrainc athchóiriú píolótach isteach ina raibh “méideanna ranganna an-anála” sna luathbhlianta oideachais do mhic léinn i réimsí tosaíochta, chun cur ar chumas daltaí tairbhe a bhaint as tacaíocht níos pearsanta in atmaisféar atá fabhrach don fhoghlaim. In 2021, leag Cúirt Iniúchóirí na Fraince béim ar easnaimh sa chóras scoile, go háirithe ag cur isteach ar thorthaí foghlama daltaí faoi mhíbhuntáiste, agus d’iarr sí go mbeadh níos mó neamhspleáchais agus meastóireachta ar scoileanna. D’fhéadfadh rátaí níos ísle rannpháirtíochta san oiliúint leanúnach ó mhúinteoirí agus cóimheas ard idir mac léinn agus múinteoir cur le míchothromaíochtaí socheacnamaíocha. Is gnách go mbíonn leibhéil níos ísle deimhnithe ag múinteoirí eolaíochta atá ag obair i gceantair atá faoi mhíbhuntáiste ná mar a bhíonn acu i mBallstáit eile. Leis na hathchóirithe a rinneadh in 2018 ar na córais ghairmoideachais agus ghairmoiliúna, lena n-áirítear printíseachtaí, mar aon le dreasachtaí suntasacha d’fhostóirí, cuireadh dlús le líon na bprintíseach, agus bhí tionchar dearfach aige sin ar rátaí fostaíochta do chéimithe. |
| --- | --- |

(26)

D’ainneoin na ndea-thorthaí ar an iomlán, bíonn tionchar ag neamhionannais arda socheacnamaíocha agus éagothromaíochtaí críochacha i gcóras oideachais na Fraince ar leibhéal na mbunscileanna. De réir an Chláir Idirnáisiúnta um Measúnú Daltaí (PISA), tá an Fhrainc ar cheann de na Ballstáit ina mbíonn an tionchar is mó ag an gcúlra socheacnamaíoch ar fheidhmíocht na ndaltaí. Léiríonn na táscairí nach bhfuil scileanna léitheoireachta leordhóthanacha ag 35,3 % de dhaltaí 15 bliana d’aois atá faoi mhíbhuntáiste agus ag 44,5 % de dhaltaí imirceacha den chéad ghlúin, i gcomparáid le 20,9 % ar an meán. Chun aghaidh a thabhairt ar an tsaincheist sin, in 2017, thug an Fhrainc athchóiriú píolótach isteach ina raibh “méideanna ranganna an-anála” sna luathbhlianta oideachais do mhic léinn i réimsí tosaíochta, chun cur ar chumas daltaí tairbhe a bhaint as tacaíocht níos pearsanta in atmaisféar atá fabhrach don fhoghlaim. In 2021, leag Cúirt Iniúchóirí na Fraince béim ar easnaimh sa chóras scoile, go háirithe ag cur isteach ar thorthaí foghlama daltaí faoi mhíbhuntáiste, agus d’iarr sí go mbeadh níos mó neamhspleáchais agus meastóireachta ar scoileanna. D’fhéadfadh rátaí níos ísle rannpháirtíochta san oiliúint leanúnach ó mhúinteoirí agus cóimheas ard idir mac léinn agus múinteoir cur le míchothromaíochtaí socheacnamaíocha. Is gnách go mbíonn leibhéil níos ísle deimhnithe ag múinteoirí eolaíochta atá ag obair i gceantair atá faoi mhíbhuntáiste ná mar a bhíonn acu i mBallstáit eile. Leis na hathchóirithe a rinneadh in 2018 ar na córais ghairmoideachais agus ghairmoiliúna, lena n-áirítear printíseachtaí, mar aon le dreasachtaí suntasacha d’fhostóirí, cuireadh dlús le líon na bprintíseach, agus bhí tionchar dearfach aige sin ar rátaí fostaíochta do chéimithe.

| (27) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(27)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (28) | De réir na sonraí ó 2020 (18), tá spleáchas na Fraince ar ola, ar ghás agus ar ghual ón Rúis cothrom le 9 %, 17 % agus 34 % faoi seach, faoi bhun mheán AE-27. Is teoranta an nochtadh do bhreoslaí iontaise Rúiseacha atá ag an bhFrainc ná mar a bhíonn ar an meán san Aontas toisc go mbraitheann meascán fuinnimh na Fraince go príomha ar fhuinneamh núicléach (40,6 % dá holltomhaltas fuinnimh intíre). Tá meáchan na mbreoslaí iontaise sa mheascán fuinnimh níos ísle ná meán AE-27: is ionann ola, gás, breoslaí iontaise soladacha (gual san áireamh) agus 28,6 %, 15,4 % agus 2,3 % den olltomhaltas fuinnimh intíre faoi seach sa Fhrainc. Ina theannta sin, tá ceithre theirminéal GNL ag an bhFrainc, rud a cheadaíonn foinse níos éagsúlaithe d’allmhairí gáis. Mar sin féin, is práinní anois don Fhrainc dlús a chur lena hiarrachtaí na spriocanna maidir le fuinneamh inathnuaite a leagtar síos ina plean náisiúnta fuinnimh agus aeráide a bhaint amach de bharr na staide geopholaitiúla atá ann faoi láthair agus na bpraghsanna arda fuinnimh. B’ionann fuinneamh inathnuaite agus 19,1 % d’olltomhaltas deiridh fuinnimh na Fraince in 2020, faoi bhun na sprice de 23 % a leagadh síos ina plean náisiúnta fuinnimh agus aeráide. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Fhrainc ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Is féidir cur le próisis thionsclaíocha agus téamh foirgneamh a dhícharbónú go tapa trí thacaíocht phoiblí mhéadaithe a thabhairt do theicneolaíochtaí amhail teaschaidéil ar mhionscála agus ar mhórscála agus fuinneamh geoiteirmeach, lena n-áirítear tacaíocht do líonraí le haghaidh téamh ceantair, chomh maith le díleá anaeróbach inbhuanaithe (“méthanú”) agus teicneolaíochtaí eile a bhaineann le táirgeadh inbhuanaithe bithghás inbhuanaithe amhail bithmheatán a imscaradh ar bhealach níos tapúla. Chuideodh infheistíocht den sórt sin freisin leis an spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis a laghdú. Dá gcuirfí deireadh de réir a chéile leis na fóirdheontais do bhreoslaí iontaise atá fós ann, d’fheabhsófaí iomaíochas an fhuinnimh in-athnuaite i gcomparáid le roghanna malartacha ar bhreoslaí iontaise. Má dhéantar infheistíocht san fhuinneamh in-athnuaite, rud atá scálaithe agus díláraithe araon, is féidir an teacht aniar agus an t-iomaíochas maicreacnamaíoch a neartú freisin tríd an tslándáil fuinnimh agus an nuálaíocht san earnáil fuinnimh a mhéadú. |
| --- | --- |

(28)

De réir na sonraí ó 2020 (18), tá spleáchas na Fraince ar ola, ar ghás agus ar ghual ón Rúis cothrom le 9 %, 17 % agus 34 % faoi seach, faoi bhun mheán AE-27. Is teoranta an nochtadh do bhreoslaí iontaise Rúiseacha atá ag an bhFrainc ná mar a bhíonn ar an meán san Aontas toisc go mbraitheann meascán fuinnimh na Fraince go príomha ar fhuinneamh núicléach (40,6 % dá holltomhaltas fuinnimh intíre). Tá meáchan na mbreoslaí iontaise sa mheascán fuinnimh níos ísle ná meán AE-27: is ionann ola, gás, breoslaí iontaise soladacha (gual san áireamh) agus 28,6 %, 15,4 % agus 2,3 % den olltomhaltas fuinnimh intíre faoi seach sa Fhrainc. Ina theannta sin, tá ceithre theirminéal GNL ag an bhFrainc, rud a cheadaíonn foinse níos éagsúlaithe d’allmhairí gáis. Mar sin féin, is práinní anois don Fhrainc dlús a chur lena hiarrachtaí na spriocanna maidir le fuinneamh inathnuaite a leagtar síos ina plean náisiúnta fuinnimh agus aeráide a bhaint amach de bharr na staide geopholaitiúla atá ann faoi láthair agus na bpraghsanna arda fuinnimh. B’ionann fuinneamh inathnuaite agus 19,1 % d’olltomhaltas deiridh fuinnimh na Fraince in 2020, faoi bhun na sprice de 23 % a leagadh síos ina plean náisiúnta fuinnimh agus aeráide. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Fhrainc ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Is féidir cur le próisis thionsclaíocha agus téamh foirgneamh a dhícharbónú go tapa trí thacaíocht phoiblí mhéadaithe a thabhairt do theicneolaíochtaí amhail teaschaidéil ar mhionscála agus ar mhórscála agus fuinneamh geoiteirmeach, lena n-áirítear tacaíocht do líonraí le haghaidh téamh ceantair, chomh maith le díleá anaeróbach inbhuanaithe (“méthanú”) agus teicneolaíochtaí eile a bhaineann le táirgeadh inbhuanaithe bithghás inbhuanaithe amhail bithmheatán a imscaradh ar bhealach níos tapúla. Chuideodh infheistíocht den sórt sin freisin leis an spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha ón Rúis a laghdú. Dá gcuirfí deireadh de réir a chéile leis na fóirdheontais do bhreoslaí iontaise atá fós ann, d’fheabhsófaí iomaíochas an fhuinnimh in-athnuaite i gcomparáid le roghanna malartacha ar bhreoslaí iontaise. Má dhéantar infheistíocht san fhuinneamh in-athnuaite, rud atá scálaithe agus díláraithe araon, is féidir an teacht aniar agus an t-iomaíochas maicreacnamaíoch a neartú freisin tríd an tslándáil fuinnimh agus an nuálaíocht san earnáil fuinnimh a mhéadú.

| (29) | Tá rialáil shriantach agus bacainní móra riaracháin ag baint le tionscadail fuinnimh in-athnuaite ar scála fóntais a imlonnú sa Fhrainc, go háirithe feirmeacha gaoithe ar an gcósta agus amach ón gcósta agus grianthionscadail fhótavoltacha. Mar thoradh ar an tearcinfheistíocht san eangach leictreachais ar an leibhéal náisiúnta, tá ganntanas pointí rochtana, méadú ar chostais nasc leis an eangach agus moill ar nasc leis an eangach, rud a d’fhéadfadh leanúint ar aghaidh le roinnt míonna faoi láthair. Ní cheadaítear feirmeacha gaoithe ar an gcósta a thógáil laistigh de 5-30 km de radair mheitéareolaíocha, mhíleata agus eitlíochta sibhialta, rud a fhágann go bhfuiltear ag streachailt suíomhanna oiriúnacha a fháil do thart ar 45 % de na tionscadail nua. Ba cheart nósanna imeachta a fheabhsú chun bacainní míleata a bhaineann le sábháilteacht a sheachaint ag céim an-déanach d’fhorbairt tionscadail. Ciallaíonn próiseas formheasa a bhaineann le riaracháin náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla nach mór iarrataí rialta ar dhoiciméid pleanála uirbí a thabhairt cothrom le dáta a bheith léirithe i ndoiciméid ar leibhéal níos ísle chomh maith le hualaí riaracháin breise a chruthú. D’fhéadfaí dlús a chur leis an bpróiseas ceada trí níos mó acmhainní daonna agus airgeadais a leithdháileadh air i riaracháin lárnacha ar leibhéil réigiúnacha (i.e. le haghaidh seirbhísí díláraithe Stáit) chomh maith le húdaráis inniúla agus oibreoirí eangaí, trí rannpháirtíocht níos dlúithe ag riaracháin réigiúnacha agus áitiúla i bpleanáil spásúlachta, agus trí chur i bhfeidhm nósanna imeachta tairisceana níos tapa. Dá neartófaí sásraí do rannpháirtíocht an phobail agus don dílárú, laghdófaí gearáin ó thríú páirtithe, rud a bheadh ina chúis le moilleanna móra ar thionscadail nua a choimisiúnú. Chuirfeadh creat rialála cobhsaí ar an leibhéal náisiúnta níos mó cinnteachta d’infheisteoirí ar fáil, go háirithe do phleanáil fhadtéarmach. |
| --- | --- |

(29)

Tá rialáil shriantach agus bacainní móra riaracháin ag baint le tionscadail fuinnimh in-athnuaite ar scála fóntais a imlonnú sa Fhrainc, go háirithe feirmeacha gaoithe ar an gcósta agus amach ón gcósta agus grianthionscadail fhótavoltacha. Mar thoradh ar an tearcinfheistíocht san eangach leictreachais ar an leibhéal náisiúnta, tá ganntanas pointí rochtana, méadú ar chostais nasc leis an eangach agus moill ar nasc leis an eangach, rud a d’fhéadfadh leanúint ar aghaidh le roinnt míonna faoi láthair. Ní cheadaítear feirmeacha gaoithe ar an gcósta a thógáil laistigh de 5-30 km de radair mheitéareolaíocha, mhíleata agus eitlíochta sibhialta, rud a fhágann go bhfuiltear ag streachailt suíomhanna oiriúnacha a fháil do thart ar 45 % de na tionscadail nua. Ba cheart nósanna imeachta a fheabhsú chun bacainní míleata a bhaineann le sábháilteacht a sheachaint ag céim an-déanach d’fhorbairt tionscadail. Ciallaíonn próiseas formheasa a bhaineann le riaracháin náisiúnta, réigiúnacha agus áitiúla nach mór iarrataí rialta ar dhoiciméid pleanála uirbí a thabhairt cothrom le dáta a bheith léirithe i ndoiciméid ar leibhéal níos ísle chomh maith le hualaí riaracháin breise a chruthú. D’fhéadfaí dlús a chur leis an bpróiseas ceada trí níos mó acmhainní daonna agus airgeadais a leithdháileadh air i riaracháin lárnacha ar leibhéil réigiúnacha (i.e. le haghaidh seirbhísí díláraithe Stáit) chomh maith le húdaráis inniúla agus oibreoirí eangaí, trí rannpháirtíocht níos dlúithe ag riaracháin réigiúnacha agus áitiúla i bpleanáil spásúlachta, agus trí chur i bhfeidhm nósanna imeachta tairisceana níos tapa. Dá neartófaí sásraí do rannpháirtíocht an phobail agus don dílárú, laghdófaí gearáin ó thríú páirtithe, rud a bheadh ina chúis le moilleanna móra ar thionscadail nua a choimisiúnú. Chuirfeadh creat rialála cobhsaí ar an leibhéal náisiúnta níos mó cinnteachta d’infheisteoirí ar fáil, go háirithe do phleanáil fhadtéarmach.

| (30) | Ach borradh a chur faoin éifeachtúlacht fuinnimh agus ídiú fuinnimh a laghdú, cuideofar le hastaíochtaí agus leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Sa Fhrainc, is ionann an tógáil agus úsáid foirgneamh agus 25 % de na hastaíochtaí gás ceaptha teasa ar fad. Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar gné iomlán d’athchóiriú fuinnimh d’fhoirgnimh, lena gcabhraítear le dul i ngleic le dúshláin ghaolmhara le cur chuige leathan. Leis na bearta, cumhdaítear gach cineál foirgneamh, agus tús áite á thabhairt d’fhoirgnimh phoiblí, ach tá gníomhaíocht shuntasach ann freisin chun an stoc foirgneamh príobháideach agus an tithíocht shóisialta a athchóiriú, agus chun éifeachtúlacht fuinnimh na ngnólachtaí beaga a mhéadú. I gcomhthéacs a phlean náisiúnta téarnaimh athléimneachta, tá an Fhrainc ag cur leis na sásraí tacaíochta don téamh inathnuaite i bhfoirgnimh, e.g. trí mhéadú EUR 150 milliún a dhéanamh ar an “ciste teasa” agus méadú EUR 1 000 a dhéanamh ar an bhfóirdheontas chun téamh atá bunaithe ar fhoinsí inathnuaite a shuiteáil. I straitéis náisiúnta ísealcharbóin na Fraince (Stratégie Nationale Bas Carbone) sainítear conair uaillmhianach chun astaíochtaí ó fhoirgnimh a laghdú agus chun dícharbónú iomlán an fhuinnimh a ídítear i bhfoirgnimh a bhaint amach faoi 2050. Leis an scéim reatha dar teideal “Ma Prime Renov”, atá dírithe ar theaghlaigh, tugtar fóirdheontais do ghníomhaíochtaí athchóirithe aonair go príomha. Chun gnóthachain éifeachtúlachta fuinnimh níos suntasaí a spreagadh, d’fhéadfaí feabhas a chur ar an gcreat beartais chun athchóiriú domhain a spreagadh agus chun cabhrú leis an bhFrainc éifeachtúlacht fuinnimh a stoc foirgneamh a mhéadú tuilleadh. Is é is aidhm don dlí maidir leis an aeráid agus athléimneacht, a glacadh i mí Lúnasa 2021, ídiú fuinnimh a laghdú ar go leor bealaí, e.g. trí bhónais a chur ar fáil do rothair leictreacha agus trí chriosanna astaíochtaí ísle a chruthú i limistéir uirbeacha. |
| --- | --- |

(30)

Ach borradh a chur faoin éifeachtúlacht fuinnimh agus ídiú fuinnimh a laghdú, cuideofar le hastaíochtaí agus leis an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Sa Fhrainc, is ionann an tógáil agus úsáid foirgneamh agus 25 % de na hastaíochtaí gás ceaptha teasa ar fad. Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar gné iomlán d’athchóiriú fuinnimh d’fhoirgnimh, lena gcabhraítear le dul i ngleic le dúshláin ghaolmhara le cur chuige leathan. Leis na bearta, cumhdaítear gach cineál foirgneamh, agus tús áite á thabhairt d’fhoirgnimh phoiblí, ach tá gníomhaíocht shuntasach ann freisin chun an stoc foirgneamh príobháideach agus an tithíocht shóisialta a athchóiriú, agus chun éifeachtúlacht fuinnimh na ngnólachtaí beaga a mhéadú. I gcomhthéacs a phlean náisiúnta téarnaimh athléimneachta, tá an Fhrainc ag cur leis na sásraí tacaíochta don téamh inathnuaite i bhfoirgnimh, e.g. trí mhéadú EUR 150 milliún a dhéanamh ar an “ciste teasa” agus méadú EUR 1 000 a dhéanamh ar an bhfóirdheontas chun téamh atá bunaithe ar fhoinsí inathnuaite a shuiteáil. I straitéis náisiúnta ísealcharbóin na Fraince (Stratégie Nationale Bas Carbone) sainítear conair uaillmhianach chun astaíochtaí ó fhoirgnimh a laghdú agus chun dícharbónú iomlán an fhuinnimh a ídítear i bhfoirgnimh a bhaint amach faoi 2050. Leis an scéim reatha dar teideal “Ma Prime Renov”, atá dírithe ar theaghlaigh, tugtar fóirdheontais do ghníomhaíochtaí athchóirithe aonair go príomha. Chun gnóthachain éifeachtúlachta fuinnimh níos suntasaí a spreagadh, d’fhéadfaí feabhas a chur ar an gcreat beartais chun athchóiriú domhain a spreagadh agus chun cabhrú leis an bhFrainc éifeachtúlacht fuinnimh a stoc foirgneamh a mhéadú tuilleadh. Is é is aidhm don dlí maidir leis an aeráid agus athléimneacht, a glacadh i mí Lúnasa 2021, ídiú fuinnimh a laghdú ar go leor bealaí, e.g. trí bhónais a chur ar fáil do rothair leictreacha agus trí chriosanna astaíochtaí ísle a chruthú i limistéir uirbeacha.

| (31) | Tá tacaíocht bhreise d’idirnascairí leictreachais trasteorann (faoi fhorbairt nó pleanáilte) ríthábhachtach i gcónaí chun sciartha móra d’fhoinsí in-athnuaite a chomhtháthú. Má dhéantar infheistíocht i mbonneagar fuinnimh a thúsualú, ar bhonn intíre agus trasteorann araon, laghdófar an spleáchas ar bhreosla iontaise agus go háirithe ar ghás na Rúise. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bheith slán i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Tá idirnaisc ríthábhachtach chun go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach fuinnimh go héifeachtúil trí acmhainní a chomhthiomsú chun cinnteacht fhoriomlán an tsoláthair a bhaint amach. |
| --- | --- |

(31)

Tá tacaíocht bhreise d’idirnascairí leictreachais trasteorann (faoi fhorbairt nó pleanáilte) ríthábhachtach i gcónaí chun sciartha móra d’fhoinsí in-athnuaite a chomhtháthú. Má dhéantar infheistíocht i mbonneagar fuinnimh a thúsualú, ar bhonn intíre agus trasteorann araon, laghdófar an spleáchas ar bhreosla iontaise agus go háirithe ar ghás na Rúise. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bheith slán i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Tá idirnaisc ríthábhachtach chun go bhfeidhmeoidh an margadh inmheánach fuinnimh go héifeachtúil trí acmhainní a chomhthiomsú chun cinnteacht fhoriomlán an tsoláthair a bhaint amach.

| (32) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bhFrainc úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an bhFrainc leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(32)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bhFrainc úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an bhFrainc leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (33) | Scrúdaigh an Chomhairle beartais fhioscacha na Fraince, agus réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún á gcur san áireamh, agus léirítear a mheasúnú i moladh (1) go háirithe. |
| --- | --- |

(33)

Scrúdaigh an Chomhairle beartais fhioscacha na Fraince, agus réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún á gcur san áireamh, agus léirítear a mheasúnú i moladh (1) go háirithe.

| (34) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an bhFrainc, léirítear é sin sna ceithre mholadh uile. |
| --- | --- |

(34)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an bhFrainc, léirítear é sin sna ceithre mholadh uile.

| (35) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (3). Cuidíonn moltaí (1), (2) agus (3) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad, an dara agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) inter alia le féichiúnas an rialtais a laghdú agus le hiomaíochas a fheabhsú, ós rud é go dtacóidh cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta leis an bhfás agus go neartófar athléimneacht an gheilleagair ag an am céanna. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (3) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na míchothromaíochtaí a bhaineann leis an iomaíochas, |
| --- | --- |

(35)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (3). Cuidíonn moltaí (1), (2) agus (3) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad, an dara agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) inter alia le féichiúnas an rialtais a laghdú agus le hiomaíochas a fheabhsú, ós rud é go dtacóidh cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta leis an bhfás agus go neartófar athléimneacht an gheilleagair ag an am céanna. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (3) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na míchothromaíochtaí a bhaineann leis an iomaíochas,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Fhrainc gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar phríomhchaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d’fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach a áirithiú ar fhiachas agus ar inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile. Athchóiriú a dhéanamh ar an gcóras pinsean chun rialacha na gcóras pinsin éagsúil a aontú de réir a chéile chun a chothroime a fheabhsú agus, ag an am céanna, bonn taca a chur faoina inbhuanaitheacht.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a thabhairt chun críche go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Aghaidh a thabhairt ar an nganntanas scileanna trí sciar na ndaoine a bhfuil bunscileanna acu a mhéadú, trí roghanna foghlama breise atá bunaithe ar an obair a sholáthar agus trí thorthaí foghlama na mac léinn uile a fheabhsú, go háirithe trí acmhainní agus modhanna a chur in oiriúint do riachtanais na mac léinn agus na scoileanna atá faoi mhíbhuntáiste agus trí dhálaí oibre agus oiliúint leanúnach na múinteoirí a fheabhsú.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Dlús a chur le húsáid fuinnimh in-athnuaite ar scála na bhfóntas agus an fhuinnimh in-athnuaite a dhílárú trí infheistíocht phoiblí a mhéadú agus trí infheistíocht phríobháideach a éascú, lena n-áirítear trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh agus a áirithiú go mbeidh dóthain foirne ag na riaracháin údaraithe. Feabhas a chur ar an gcreat beartais chun athchóiriú domhain foirgneamh a dhreasú. Acmhainneacht na n-idirnasc fuinnimh a leathnú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Fraince (IO C 304, 29.7.2021, lch. 43).

6

(7)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

7

(8)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

8

(9)  10162/21; 10162/21 ADD 1.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Fraince agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Fraince (IO C 282, 26.8.2020, lch. 62).

10

(11)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

13

(14)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0,2 pointe céatadáin de OTI.

14

(15)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

15

(16)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,1 pointe céatadáin de OTI.

16

(17)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na Fraince, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

19

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/88 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/88

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Cróite agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Cróite

(2022/C 334/11)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Chróit mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Chróit mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus aird á tabhairt ar an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa, atosaíonn an Seimeastar Eorpach a chomhordú ginearálta maidir le beartas eacnamaíoch agus fostaíochta in 2022, agus é á fhorbairt i gcomhréir le riachtanais cur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar a leagtar amach i Suirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2021 de chuid na Cróite, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2021 de chuid na Cróite, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an tionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an tionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 14 Bealtaine 2021, chuir an Chróit a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 20 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Cróite (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Chróit tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 14 Bealtaine 2021, chuir an Chróit a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 20 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Cróite (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Chróit tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 28 Aibreán 2022, thíolaic an Chróit a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár 2022 um Chóineasú i gcomhréir leis an spriocdháta arna leagan síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Cróite ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 28 Aibreán 2022, thíolaic an Chróit a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár 2022 um Chóineasú i gcomhréir leis an spriocdháta arna leagan síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Cróite ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Chróit an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCróit maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus breathnaíodh ar an gcur chun feidhme a rinne an Chróit maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCróit maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Chróit an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCróit maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021, agus breathnaíodh ar an gcur chun feidhme a rinne an Chróit maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCróit maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 maidir leis an gCróit agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid nach bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa Chróit a thuilleadh. Go háirithe, rinneadh dul chun cinn tábhachtach maidir le féichiúnas príobháideach agus glandliteanais seachtracha a laghdú, cé go bhfuil fiachas an rialtais ard i gcónaí ach tá sé tar éis dul i laghad arís ar an gconair anuas a cuireadh feabhas suntasach roimh an bpaindéim. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 maidir leis an gCróit agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid nach bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa Chróit a thuilleadh. Go háirithe, rinneadh dul chun cinn tábhachtach maidir le féichiúnas príobháideach agus glandliteanais seachtracha a laghdú, cé go bhfuil fiachas an rialtais ard i gcónaí ach tá sé tar éis dul i laghad arís ar an gconair anuas a cuireadh feabhas suntasach roimh an bpaindéim.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Chróit gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Chróit beartais fhioscacha a shaothrú, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na Cróite ó 7,3 % de OTI in 2020 go 2,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón gCróit leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,1 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Chróit in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é a bhí iontu den chuid is mó laghdú ar an gcáin ioncaim phearsanta agus ar an gcáin ioncaim chorparáidigh arb ionann é agus 0,5 % den OTI san iomlán. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 87,3 % de OTI in 2020 go 79,8 % den OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Chróit gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Chróit beartais fhioscacha a shaothrú, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na Cróite ó 7,3 % de OTI in 2020 go 2,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón gCróit leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,1 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Chróit in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é a bhí iontu den chuid is mó laghdú ar an gcáin ioncaim phearsanta agus ar an gcáin ioncaim chorparáidigh arb ionann é agus 0,5 % den OTI san iomlán. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 87,3 % de OTI in 2020 go 79,8 % den OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha sa Chlár um Chóineasú 2022 faichilleach in 2022 agus fabhrach ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3.0 % in 2022 agus 4.4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás níos airde de 3,4 % ar OTI in 2022 agus go mbeidh fás 3,0 % níos ísle ann in 2023, agus léiríonn an difríocht, den chuid is mó, gur lú an t-ionchas a bhí ag údaráis na Cróite in 2022 maidir le fás san fhíorthomhaltas teaghlaigh. Ina Chlár um Chóineasú 2022, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú beag ar an easnamh ceannlíne go 2,8 % den OTI in 2022 agus go 1,6 % in 2023. Léiríonn an laghdú beag in 2022 go príomha an fás ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár um Chóineasú 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 76,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 71,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 2,3 % den OTI agus 1,8 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha do 2022 agus níos airde ná an t-easnamh atá tuartha do 2023 sa Chlár Cóineasaithe, go príomha mar gheall ar leibhéal caiteachais níos ísle a bhfuiltear ag súil leis ón gCoimisiún in 2022 d’ollfhoirmiú caipitil sheasta agus do chaiteachas eile. Ina theannta sin, tuartar sa réamhaisnéis ón gCoimisiún gur athrú ar leibhéal beagán níos ísle a thiocfaidh ar ioncam agus ar chaiteachas araon arb í difríocht san ionchas boilscithe is cúis leis. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos ísle de 75,3 % ann in 2022 agus leibhéal níos airde de 73,1 % ann in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Cróite. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha sa Chlár um Chóineasú 2022 faichilleach in 2022 agus fabhrach ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3.0 % in 2022 agus 4.4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás níos airde de 3,4 % ar OTI in 2022 agus go mbeidh fás 3,0 % níos ísle ann in 2023, agus léiríonn an difríocht, den chuid is mó, gur lú an t-ionchas a bhí ag údaráis na Cróite in 2022 maidir le fás san fhíorthomhaltas teaghlaigh. Ina Chlár um Chóineasú 2022, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú beag ar an easnamh ceannlíne go 2,8 % den OTI in 2022 agus go 1,6 % in 2023. Léiríonn an laghdú beag in 2022 go príomha an fás ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár um Chóineasú 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 76,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 71,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 2,3 % den OTI agus 1,8 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha do 2022 agus níos airde ná an t-easnamh atá tuartha do 2023 sa Chlár Cóineasaithe, go príomha mar gheall ar leibhéal caiteachais níos ísle a bhfuiltear ag súil leis ón gCoimisiún in 2022 d’ollfhoirmiú caipitil sheasta agus do chaiteachas eile. Ina theannta sin, tuartar sa réamhaisnéis ón gCoimisiún gur athrú ar leibhéal beagán níos ísle a thiocfaidh ar ioncam agus ar chaiteachas araon arb í difríocht san ionchas boilscithe is cúis leis. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos ísle de 75,3 % ann in 2022 agus leibhéal níos airde de 73,1 % ann in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Cróite.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2.1 % de OTI in 2021 go 0.4 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais in 2022, a mheastar a bheith cothrom le 0,4 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,2 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, tacaíocht do chuideachtaí agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Bearta sealadacha atá sna bearta sin den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe i ngach réimse ar chánacha indíreacha ar fhuinneamh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, a mheastar a bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus le 0,1 % in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2.1 % de OTI in 2021 go 0.4 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais in 2022, a mheastar a bheith cothrom le 0,4 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,2 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, tacaíocht do chuideachtaí agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Bearta sealadacha atá sna bearta sin den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe i ngach réimse ar chánacha indíreacha ar fhuinneamh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, a mheastar a bheith cothrom le 0,1 % de OTI in 2022 agus le 0,1 % in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12).

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Chróit staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear an spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Chróit leanúint de rialú a dhéanamh ar chaiteachas reatha a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Chróit, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Chróit staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear an spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Chróit leanúint de rialú a dhéanamh ar chaiteachas reatha a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Chróit, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Cróite um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 1,8 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an gCróit tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go mbeidh méadú 0,5 pointe céatadáin de OTI, i gcomparáid le 2021, ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.4 pointe céatadáin in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé i gceist ag an gCróit infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach de 1,0 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach méadaitheach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % den OTI), agus meastar go gcuirfidh caiteachas tomhaltais idirmheánaigh níos airde, lena léirítear i bpáirt an méadú ar an mboilsciú, leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, ar bhonn mheastacháin reatha an Choimisiúin, ní leor an smacht a bhí ag an gCróit ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Cróite um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 1,8 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an gCróit tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go mbeidh méadú 0,5 pointe céatadáin de OTI, i gcomparáid le 2021, ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0.4 pointe céatadáin in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé i gceist ag an gCróit infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach de 1,0 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach méadaitheach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % den OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % den OTI), agus meastar go gcuirfidh caiteachas tomhaltais idirmheánaigh níos airde, lena léirítear i bpáirt an méadú ar an mboilsciú, leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, ar bhonn mheastacháin reatha an Choimisiúin, ní leor an smacht a bhí ag an gCróit ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022.

| (18) | In 2023, meastar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 0,7 % de OTI ar an mbun nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Chróit de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,5 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht beagán méadaitheach dar méid 0,1 pointe céatadáin ar fáil don seasamh fioscach in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de – 0.2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile le roinnt beart lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,2 % de OTI). Dá bhrí sin, braitheann rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, an chaiteachais reatha, arna mhaoiniú go náisiúnta, go páirteach ar chéimniú amach na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh mar atá beartaithe faoi láthair. |
| --- | --- |

(18)

In 2023, meastar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 0,7 % de OTI ar an mbun nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an Chróit de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,5 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht beagán méadaitheach dar méid 0,1 pointe céatadáin ar fáil don seasamh fioscach in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de – 0.2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile le roinnt beart lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,2 % de OTI). Dá bhrí sin, braitheann rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, an chaiteachais reatha, arna mhaoiniú go náisiúnta, go páirteach ar chéimniú amach na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh mar atá beartaithe faoi láthair.

| (19) | I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 1,6 % de OTI in 2024 agus go 1,2 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. De réir an Chláir um Chóineasú 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe laghdú go 68,9 % in 2024 agus laghdú go 66,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 1,6 % de OTI in 2024 agus go 1,2 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. De réir an Chláir um Chóineasú 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe laghdú go 68,9 % in 2024 agus laghdú go 66,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Cróite sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar an plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar na moltaí tírshonracha trí athchóirithe chun an creat buiséadach, bearta gníomhacha beartais maidir le margadh an tsaothair a threisiú agus trí athchóiriú ar an oideachas chun feabhas a chur ar rochtain ar oideachas agus ar ábharthacht an oideachais ó thaobh cáilíochta agus mhargadh an tsaothair de. Tugtar aghaidh ar na dúshláin atá os comhair chóras cúraim sláinte na Cróite trí bhearta chun éifeachtúlacht, cáilíocht, inrochtaineacht agus inbhuanaitheacht airgeadais a fheabhsú, ar bearta iad a chuir paindéim COVID-19 chun cinn go háirithe. Ina theannta sin, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar mholtaí tírshonracha sna réimsí sin trí dhícharbónú na hearnála fuinnimh a chur chun cinn, trí éifeachtúlacht fuinnimh iomlán a mhéadú, agus trí infheistíochtaí a dhíriú ar iompar inbhuanaithe agus ar bhonneagar digiteach agus ar sheirbhísí digiteacha. Ina theannta sin, tá bearta forleathana sa phlean téarnaimh agus athléimneachta chun éifeachtúlacht an riaracháin phoiblí agus an chórais cheartais a fheabhsú, chun éilliú a chosc, a bhrath agus a cheartú, chun an timpeallacht ghnó a fheabhsú agus chun tacú le hinfheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht lena n-ábharthacht ó thaobh beartais de. |
| --- | --- |

(20)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Cróite sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar an plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar na moltaí tírshonracha trí athchóirithe chun an creat buiséadach, bearta gníomhacha beartais maidir le margadh an tsaothair a threisiú agus trí athchóiriú ar an oideachas chun feabhas a chur ar rochtain ar oideachas agus ar ábharthacht an oideachais ó thaobh cáilíochta agus mhargadh an tsaothair de. Tugtar aghaidh ar na dúshláin atá os comhair chóras cúraim sláinte na Cróite trí bhearta chun éifeachtúlacht, cáilíocht, inrochtaineacht agus inbhuanaitheacht airgeadais a fheabhsú, ar bearta iad a chuir paindéim COVID-19 chun cinn go háirithe. Ina theannta sin, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar mholtaí tírshonracha sna réimsí sin trí dhícharbónú na hearnála fuinnimh a chur chun cinn, trí éifeachtúlacht fuinnimh iomlán a mhéadú, agus trí infheistíochtaí a dhíriú ar iompar inbhuanaithe agus ar bhonneagar digiteach agus ar sheirbhísí digiteacha. Ina theannta sin, tá bearta forleathana sa phlean téarnaimh agus athléimneachta chun éifeachtúlacht an riaracháin phoiblí agus an chórais cheartais a fheabhsú, chun éilliú a chosc, a bhrath agus a cheartú, chun an timpeallacht ghnó a fheabhsú agus chun tacú le hinfheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht lena n-ábharthacht ó thaobh beartais de.

| (21) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Cróite le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide na Cróite agus 40,3 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 20,4 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an gCróit téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(21)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Cróite le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide na Cróite agus 40,3 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 20,4 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an gCróit téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (22) | An 1 Iúil 2022, thíolaic an Chróit an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17), ach níor tíolacadh go fóill na cláir beartais comhtháthaithe eile. Níor thíolaic an Chróit fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17) nó na cláir beartais chomhtháthaithe eile. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Chróit chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(22)

An 1 Iúil 2022, thíolaic an Chróit an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17), ach níor tíolacadh go fóill na cláir beartais comhtháthaithe eile. Níor thíolaic an Chróit fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17) nó na cláir beartais chomhtháthaithe eile. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Chróit chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (23) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(23)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (24) | Tá gealltanas tugtha ag an gCróit deireadh a chur de réir a chéile le gual don táirgeadh leictreachais faoi 2033. In 2020, bhain an Chróit sciar 28 % d’fhuinneamh ó fhoinsí inathnuaite amach san olltomhaltas deiridh fuinnimh, agus sháraigh sí an sprioc 20 % a bhí aici. Ní mór don Chróit dlús a chur le hiarrachtaí dícharbónaithe, lena n-áirítear sa tionscal, spleáchas ar allmhairiú fuinnimh ón Rúis a laghdú, agus bearta a dhéanamh chun comhtháthú sa mhargadh aonair a chothú. In 2021, b‘ionann allmhairí gáis ón Rúis agus 22 % de sholáthar iomlán an gháis nádúrtha de bhrí go ndearnadh 57 % de a allmhairiú tríd an gcríochfort nua gáis nádúrtha leachtaithe (GNL) (atá ag oibriú ó thús 2021). Is ionann gás agus ola agus 30,3 % agus 33,7 % de mheascán fuinnimh na Cróite, faoi seach. Moltar aon infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Maidir le fuinneamh inathnuaite, slán agus inacmhainne a fhorbairt, tá acmhainneacht shuntasach ann i gcónaí i bhfuinneamh gaoithe agus gréine, arb ionann iad agus thart ar 2,1 % den mheascán fuinnimh (sciar de 13 % agus de 1 % de thoilleadh suiteáilte na giniúna leictreachais faoi seach i bhfeidhm), agus i bhfoinsí fuinnimh gheoiteirmigh. Is iad seo a leanas na príomhghnéithe chun éifeachtúlacht an chórais fuinnimh, cinnteacht an tsoláthair agus comhtháthú an mhargaidh a fheabhsú: nósanna imeachta maidir le ceadanna le haghaidh foinsí inathnuaite fuinnimh a chuíchóiriú, tacú le pobail fuinnimh a fhorbairt agus tús áite a thabhairt d’infheistíochtaí i bhfuinneamh inathnuaite, lena n-áirítear ó theaghlaigh agus le haghaidh córais ar mhionscála. Beidh gá le huasghráduithe breise a dhéanamh ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais chun tacú leis an aistriú glas, agus beidh infheistíochtaí i stóráil leictreachais ríthábhachtach chun córas fuinnimh a bhfuil sciar ard foinsí in-athnuaite fuinnimh aige a bhainistiú. Tá gá le feabhsuithe freisin in earnáil an téimh agus an fhuaraithe, go háirithe trí aistriú ó chórais téimh cheantair iontaise agus ó chórais téimh aonair go foinsí fuinnimh in-athnuaite go díreach nó trí ghiniúint leictreachais. |
| --- | --- |

(24)

Tá gealltanas tugtha ag an gCróit deireadh a chur de réir a chéile le gual don táirgeadh leictreachais faoi 2033. In 2020, bhain an Chróit sciar 28 % d’fhuinneamh ó fhoinsí inathnuaite amach san olltomhaltas deiridh fuinnimh, agus sháraigh sí an sprioc 20 % a bhí aici. Ní mór don Chróit dlús a chur le hiarrachtaí dícharbónaithe, lena n-áirítear sa tionscal, spleáchas ar allmhairiú fuinnimh ón Rúis a laghdú, agus bearta a dhéanamh chun comhtháthú sa mhargadh aonair a chothú. In 2021, b‘ionann allmhairí gáis ón Rúis agus 22 % de sholáthar iomlán an gháis nádúrtha de bhrí go ndearnadh 57 % de a allmhairiú tríd an gcríochfort nua gáis nádúrtha leachtaithe (GNL) (atá ag oibriú ó thús 2021). Is ionann gás agus ola agus 30,3 % agus 33,7 % de mheascán fuinnimh na Cróite, faoi seach. Moltar aon infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Maidir le fuinneamh inathnuaite, slán agus inacmhainne a fhorbairt, tá acmhainneacht shuntasach ann i gcónaí i bhfuinneamh gaoithe agus gréine, arb ionann iad agus thart ar 2,1 % den mheascán fuinnimh (sciar de 13 % agus de 1 % de thoilleadh suiteáilte na giniúna leictreachais faoi seach i bhfeidhm), agus i bhfoinsí fuinnimh gheoiteirmigh. Is iad seo a leanas na príomhghnéithe chun éifeachtúlacht an chórais fuinnimh, cinnteacht an tsoláthair agus comhtháthú an mhargaidh a fheabhsú: nósanna imeachta maidir le ceadanna le haghaidh foinsí inathnuaite fuinnimh a chuíchóiriú, tacú le pobail fuinnimh a fhorbairt agus tús áite a thabhairt d’infheistíochtaí i bhfuinneamh inathnuaite, lena n-áirítear ó theaghlaigh agus le haghaidh córais ar mhionscála. Beidh gá le huasghráduithe breise a dhéanamh ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais chun tacú leis an aistriú glas, agus beidh infheistíochtaí i stóráil leictreachais ríthábhachtach chun córas fuinnimh a bhfuil sciar ard foinsí in-athnuaite fuinnimh aige a bhainistiú. Tá gá le feabhsuithe freisin in earnáil an téimh agus an fhuaraithe, go háirithe trí aistriú ó chórais téimh cheantair iontaise agus ó chórais téimh aonair go foinsí fuinnimh in-athnuaite go díreach nó trí ghiniúint leictreachais.

| (25) | Maidir le héifeachtúlacht fuinnimh, tá gá le bearta chun dlús a chur le hathchóiriú ar stoc na bhfoirgneamh, tithíocht atá tíosach ar fhuinneamh a sholáthar, go háirithe tithíocht shóisialta, agus teaschaidéil agus réitigh eile níos éifeachtúla agus níos glaise a chur in ionad coirí gáis agus ola. Ina theannta sin, tá gá le tuilleadh gníomhaíochta chun spleáchas ola earnáil iompair na Cróite a laghdú, go háirithe tríd an úsáid a bhaintear as iompar poiblí a mhéadú agus trí bhreis glas a chur air, trí chórais chliste iompair a úsáid, trí stáisiúin luchtaithe leictreacha agus hidrigine agus iompar a úsáid ar bhealach níos leithne, trí infheistíocht a dhéanamh i mbonneagar soghluaisteachta agus trí ghlacadh feithiclí astaíochtaí ísle agus astaíochtaí nialasacha a mhéadú. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an gCróit ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(25)

Maidir le héifeachtúlacht fuinnimh, tá gá le bearta chun dlús a chur le hathchóiriú ar stoc na bhfoirgneamh, tithíocht atá tíosach ar fhuinneamh a sholáthar, go háirithe tithíocht shóisialta, agus teaschaidéil agus réitigh eile níos éifeachtúla agus níos glaise a chur in ionad coirí gáis agus ola. Ina theannta sin, tá gá le tuilleadh gníomhaíochta chun spleáchas ola earnáil iompair na Cróite a laghdú, go háirithe tríd an úsáid a bhaintear as iompar poiblí a mhéadú agus trí bhreis glas a chur air, trí chórais chliste iompair a úsáid, trí stáisiúin luchtaithe leictreacha agus hidrigine agus iompar a úsáid ar bhealach níos leithne, trí infheistíocht a dhéanamh i mbonneagar soghluaisteachta agus trí ghlacadh feithiclí astaíochtaí ísle agus astaíochtaí nialasacha a mhéadú. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an gCróit ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (26) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an gCróit úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an gCróit leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(26)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an gCróit úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an gCróit leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (27) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (19) i moladh (1). |
| --- | --- |

(27)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (19) i moladh (1).

| (28) | An 10 Iúil 2020, áiríodh kuna na Cróite i Meicníocht Rátaí Malairte II (ERM II) na hEorpa mar chéim ullmhúcháin i dtreo an euro a ghlacadh. Chun cobhsaíocht eacnamaíoch agus airgeadais a chaomhnú agus chun ardleibhéal cóineasaithe eacnamaíoch inbhuanaithe a bhaint amach, tá gealltanas tugtha ag údaráis na Cróite bearta sonracha beartais a chur chun feidhme maidir le frithsciúradh airgid, an timpeallacht ghnó, rialachas na hearnála poiblí agus na breithiúna. Rinneadh measúnú dearfach ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCróit maidir leis na ceanglais riachtanacha i ndáil le glacadh an euro a chomhlíonadh i dtuarascálacha 2022 ar chóineasú ón gCoimisiún Eorpach agus ón mBanc Ceannais Eorpach, |
| --- | --- |

(28)

An 10 Iúil 2020, áiríodh kuna na Cróite i Meicníocht Rátaí Malairte II (ERM II) na hEorpa mar chéim ullmhúcháin i dtreo an euro a ghlacadh. Chun cobhsaíocht eacnamaíoch agus airgeadais a chaomhnú agus chun ardleibhéal cóineasaithe eacnamaíoch inbhuanaithe a bhaint amach, tá gealltanas tugtha ag údaráis na Cróite bearta sonracha beartais a chur chun feidhme maidir le frithsciúradh airgid, an timpeallacht ghnó, rialachas na hearnála poiblí agus na breithiúna. Rinneadh measúnú dearfach ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCróit maidir leis na ceanglais riachtanacha i ndáil le glacadh an euro a chomhlíonadh i dtuarascálacha 2022 ar chóineasú ón gCoimisiún Eorpach agus ón mBanc Ceannais Eorpach,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Chróit gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 20 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe um beartas comhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Éagsúlú a dhéanamh ar allmhairí breosla iontaise agus spleáchas iomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Dlús a chur le húsáid foinsí inathnuaite fuinnimh, agus díriú go háirithe ar fhoinsí gaoithe, gréine agus geoiteirmeacha, lena n-áirítear trí fhuinneamh inathnuaite ar mhionscála a tháirgeadh agus pobail fuinnimh a fhorbairt, go príomha trí nósanna imeachta le haghaidh údarú agus ceadanna riaracháin a shruthlíniú. Uasghrádú breise a dhéanamh ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais agus infheistiú i stóráil leictreachais. Dlús a chur leis an ngníomhaíocht chun an t-éileamh ar fhuinneamh a laghdú trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go príomha i bhfoirgnimh chónaithe, agus chun spleáchas ar bhreoslaí iontaise in earnáil an téimh agus in earnáil an iompair a laghdú. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2021 de chuid na Cróite, IO C 304, 29.7.2021, lch. 48.

6

(7)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

7

(8)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

8

(9)  ST 10687/2021.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 na Cróite um Athchóiriú agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2020 na Cróite um Chóineasú (IO C 282, 26.8.2020, lch. 68).

10

(11)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

13

(14)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht beagán crapthach dar luach 0,1 pointe céatadáin de OTI.

14

(15)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

15

(16)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht beagán crapthach dar luach 0,1 pointe céatadáin de OTI.

16

(17)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

18

(19)  Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

19

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/96 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/96

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hIodáile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cóineasaithe 2022 de chuid na hIodáile

(2022/C 334/12)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Iodáil mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Iodáil mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirfear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirfear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hIodáile, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hIodáile, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a chur san áireamh ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a chur san áireamh ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 30 Aibreán 2021, chuir an Iodáil a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Iodáil a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Iodáil tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 30 Aibreán 2021, chuir an Iodáil a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Iodáil a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Iodáil tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Iodáil a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022 an 27 Aibreán 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin, léirítear tuairisciú débhliantúil na hIodáile ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Iodáil a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022 an 27 Aibreán 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin, léirítear tuairisciú débhliantúil na hIodáile ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir le is an Iodáil an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Iodáil maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Iodáil, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na hIodáile maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir le is an Iodáil an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Iodáil maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Iodáil, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn na hIodáile maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú ar an Iodáil faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha iomarcacha san Iodáil. Go háirithe, tá laigí fós os comhair na hIodáile a bhaineann le fiachas rialtais ard agus le fás lag ar an táirgiúlacht, i gcomhthéacs leochaileachtaí i margadh an tsaothair agus roinnt laigí san earnáil airgeadais. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú ar an Iodáil faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha iomarcacha san Iodáil. Go háirithe, tá laigí fós os comhair na hIodáile a bhaineann le fiachas rialtais ard agus le fás lag ar an táirgiúlacht, i gcomhthéacs leochaileachtaí i margadh an tsaothair agus roinnt laigí san earnáil airgeadais.

| (13) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na hIodáile, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(13)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na hIodáile, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh agus fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (14) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Iodáil gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothrófaí beartais fhioscacha san Iodáil, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig laghdú ar easnamh ginearálta rialtas na hIodáile ó 9,6 % de OTI in 2020 go 7,2 %. Thacaigh freagairt na hIodáile maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus b”ionann bearta sealadacha éigeandála agus 3,5 % de OTI (laghdú ó 4,4 % de OTI in 2020). Bhí na bearta a ghlac an Iodáil in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, bearta arb é a bhí iontu go príomha laghdú ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta i réigiúin bhochta, síneadh ar an gcreidmheas cánach ar ioncam fostaíochta agus liúntas teaghlaigh a thabhairt isteach. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 155,3 % de OTI in 2020 go 150,8 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(14)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Iodáil gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothrófaí beartais fhioscacha san Iodáil, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig laghdú ar easnamh ginearálta rialtas na hIodáile ó 9,6 % de OTI in 2020 go 7,2 %. Thacaigh freagairt na hIodáile maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus b”ionann bearta sealadacha éigeandála agus 3,5 % de OTI (laghdú ó 4,4 % de OTI in 2020). Bhí na bearta a ghlac an Iodáil in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, bearta arb é a bhí iontu go príomha laghdú ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta i réigiúin bhochta, síneadh ar an gcreidmheas cánach ar ioncam fostaíochta agus liúntas teaghlaigh a thabhairt isteach. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 155,3 % de OTI in 2020 go 150,8 % de OTI in 2021.

| (15) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,1 % in 2022 agus 2,4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 2,4 % in 2022 agus 1,9 % in 2023, de bharr réamh-mheastacháin níos stuama maidir leis an éileamh intíre den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5,6 % de OTI in 2022, agus go 3,9 % in 2023 (12). Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha an fás ar an ngníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 147,0 % in 2022 agus go laghdóidh sé go 145,2 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh easnamh rialtais 5,5 % de OTI agus 4,3 % de OTI in 2022 agus in 2023 faoi seach. I gcomparáid le Clár Cobhsaíochta 2022, tá an t-easnamh a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún beagnach mar an gcéanna in 2022 ach níos airde do 2023, mar gheall ar fhás eacnamaíoch níos ísle den chuid is mó. Ag an am céanna, ní áirítear i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún na bearta tacaíochta breise do 2022 a fógraíodh i gClár Cobhsaíochta 2022, ós rud é nach raibh na mionsonraí ar fáil roimh an scoithdháta. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 147,9 % in 2022 agus 146,8 % in 2023. Is é an t-easnamh níos airde agus fás eacnamaíoch níos ísle is cúis leis an difríocht sin. De réir réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 0,4 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hIodáile. |
| --- | --- |

(15)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 fabhrach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,1 % in 2022 agus 2,4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 2,4 % in 2022 agus 1,9 % in 2023, de bharr réamh-mheastacháin níos stuama maidir leis an éileamh intíre den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an easnamh ceannlíne go 5,6 % de OTI in 2022, agus go 3,9 % in 2023 (12). Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha an fás ar an ngníomhaíocht eacnamaíoch agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 147,0 % in 2022 agus go laghdóidh sé go 145,2 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh easnamh rialtais 5,5 % de OTI agus 4,3 % de OTI in 2022 agus in 2023 faoi seach. I gcomparáid le Clár Cobhsaíochta 2022, tá an t-easnamh a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún beagnach mar an gcéanna in 2022 ach níos airde do 2023, mar gheall ar fhás eacnamaíoch níos ísle den chuid is mó. Ag an am céanna, ní áirítear i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún na bearta tacaíochta breise do 2022 a fógraíodh i gClár Cobhsaíochta 2022, ós rud é nach raibh na mionsonraí ar fáil roimh an scoithdháta. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 147,9 % in 2022 agus 146,8 % in 2023. Is é an t-easnamh níos airde agus fás eacnamaíoch níos ísle is cúis leis an difríocht sin. De réir réamhaisnéis earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 0,4 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hIodáile.

| (16) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 3,5 % dèOTI in 2021 go 1,1 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,5 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus cuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023 (13). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus fóirdheontais chuig cuideachtaí fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe i ngach réimse ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh (CBL agus tobhaigh sheasta). Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 2023 (14). |
| --- | --- |

(16)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 3,5 % dèOTI in 2021 go 1,1 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,5 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus cuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023 (13). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus fóirdheontais chuig cuideachtaí fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe i ngach réimse ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh (CBL agus tobhaigh sheasta). Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 2023 (14).

| (17) | Ina Mholadh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Iodáil an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle don Iodáil freisin teorainn a chur le fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Iodáil, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(17)

Ina Mholadh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Iodáil an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta. Mhol an Chomhairle don Iodáil freisin teorainn a chur le fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Iodáil, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (18) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Iodáil, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,7 % de OTI (15). Tá sé beartaithe ag an Iodáil leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,9 % de OTI, i gcomparáid le 2021, ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2022 (16). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Iodáil an infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Réamh-mheastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht leathnaithe de 1.3 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach méadaitheach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 % de OTI) (17) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Léiríonn an fás ar chaiteachas reatha freisin caiteachas níos airde ar chúiteamh d’fhostaithe san earnáil rialtais, i ngeall ar athnuachan conarthaí poiblí don tréimhse 2019-2021, a ndéanfar cuid shuntasach díobh (arb ionann í agus 1⁄4% de OTI) a thaifeadadh in 2022, agus déantar acmhainní breise d’earnáil an chúraim sláinte a bhuiséadú freisin (0,1 % de OTI). Ó thaobh an ioncaim de, réamh-mheastar go gcuirfidh an laghdú ar chánacha ioncaim phearsanta agus an laghdú ar cháin réigiúnach ar ghníomhaíochtaí táirgiúla (0,4 % de OTI) leis an seasamh fioscach méadaitheach. Dá bhrí sin, ar bhonn mheastacháin reatha an Choimisiúin, ní chuireann an Iodáil teorainn leordhóthanach le fás an ghlanchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022. |
| --- | --- |

(18)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Iodáil, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,7 % de OTI (15). Tá sé beartaithe ag an Iodáil leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,9 % de OTI, i gcomparáid le 2021, ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2022 (16). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Iodáil an infheistíocht a mhaoinítear go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Réamh-mheastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht leathnaithe de 1.3 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach méadaitheach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 % de OTI) (17) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Léiríonn an fás ar chaiteachas reatha freisin caiteachas níos airde ar chúiteamh d’fhostaithe san earnáil rialtais, i ngeall ar athnuachan conarthaí poiblí don tréimhse 2019-2021, a ndéanfar cuid shuntasach díobh (arb ionann í agus 1⁄4% de OTI) a thaifeadadh in 2022, agus déantar acmhainní breise d’earnáil an chúraim sláinte a bhuiséadú freisin (0,1 % de OTI). Ó thaobh an ioncaim de, réamh-mheastar go gcuirfidh an laghdú ar chánacha ioncaim phearsanta agus an laghdú ar cháin réigiúnach ar ghníomhaíochtaí táirgiúla (0,4 % de OTI) leis an seasamh fioscach méadaitheach. Dá bhrí sin, ar bhonn mheastacháin reatha an Choimisiúin, ní chuireann an Iodáil teorainn leordhóthanach le fás an ghlanchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022.

| (19) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún – 1,2 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (18). Meastar go leanfaidh an Iodáil de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2023 (19). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de – 0,2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,5 % de OTI). Ag an am céanna, i ngeall ar a n-innéacsú de réir ráta boilscithe na bliana roimhe sin, agus i ngeall ar acmhainní breise arna mbuiséadú d’earnáil an chúraim sláinte (0,1 % de OTI), nach ndéantar a chomhoiriúnú le bearta fritháirimh, meastar go gcuirfidh méadú ar aistrithe sóisialta (0,4 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, braitheann ranníocaíocht an chaiteachais reatha a mhaoinítear go náisiúnta, ranníocaíocht atá neodrach go ginearálta, ar dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta chun aghaidh a thabhairt ar thionchar an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh mar atá beartaithe faoi láthair. |
| --- | --- |

(19)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún – 1,2 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (18). Meastar go leanfaidh an Iodáil de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2023 (19). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de – 0,2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,5 % de OTI). Ag an am céanna, i ngeall ar a n-innéacsú de réir ráta boilscithe na bliana roimhe sin, agus i ngeall ar acmhainní breise arna mbuiséadú d’earnáil an chúraim sláinte (0,1 % de OTI), nach ndéantar a chomhoiriúnú le bearta fritháirimh, meastar go gcuirfidh méadú ar aistrithe sóisialta (0,4 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, braitheann ranníocaíocht an chaiteachais reatha a mhaoinítear go náisiúnta, ranníocaíocht atá neodrach go ginearálta, ar dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta chun aghaidh a thabhairt ar thionchar an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh mar atá beartaithe faoi láthair.

| (20) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh an t-easnamh rialtais ginearálta de réir a chéile go 3,3 % de OTI in 2024 agus go 2,8 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Sna réamh-mheastacháin sin, glactar leis go dtiocfaidh laghdú thart ar 3 bpointe céatadáin de OTI ar an gcaiteachas iomlán agus laghdú tuairim is 2 bpointe céatadáin de OTI ar an ioncam iomlán idir 2023 agus 2025. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach go dtí 143,4 % in 2024 agus go 141,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(20)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh an t-easnamh rialtais ginearálta de réir a chéile go 3,3 % de OTI in 2024 agus go 2,8 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Sna réamh-mheastacháin sin, glactar leis go dtiocfaidh laghdú thart ar 3 bpointe céatadáin de OTI ar an gcaiteachas iomlán agus laghdú tuairim is 2 bpointe céatadáin de OTI ar an ioncam iomlán idir 2023 agus 2025. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach go dtí 143,4 % in 2024 agus go 141,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Leis sin, tugtar aghaidh ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Iodáile sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, le cur chun feidhme éifeachtach gasta an phlean téarnaimh agus athléimneachta, d’fhéadfaí athruithe struchtúracha marthanacha a spreagadh agus, dá bhrí sin, tionchar marthanach a imirt ar gheilleagar agus ar shochaí na hIodáile. Táthar ag súil go dtabharfar aghaidh ar bhacainní seanbhunaithe ar fhás eacnamaíoch le raon leathan athchóirithe i bpríomhréimsí beartais. Go háirithe, tá athchóirithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta arb é is aidhm dóibh athruithe struchtúracha a chothú ar fheidhmiú an riaracháin phoiblí agus an chórais bhreithiúnaigh agus an timpeallacht fhoriomlán ghnó a fheabhsú. Leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí atá beartaithe in earnálacha an oideachais, fhorbairt na scileanna agus an taighde, d’fhéadfaí feabhas a chur ar chaipiteal daonna agus ar chumais taighde san fhadtéarma. Leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí atá beartaithe i margadh an tsaothair chun ionchais fostaíochta a fheabhsú, go háirithe i gcás daoine óga agus na mban, d’fhéadfaí an soláthar saothair a ardú, rochtain chomhionann ar scileanna a chur ar fáil, agus tacú, ar deireadh, le fás eacnamaíoch. Táthar ag súil go gcuirfidh athchóirithe in earnálacha amhail earnáil an iompair agus an bhainistithe uisce feabhas struchtúrach ar an éifeachtúlacht eacnamaíoch, inter alia, trí úsáid níos córasaí a bhaint as nósanna imeachta iomaíocha chun conarthaí seirbhísí a shannadh. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Leis sin, tugtar aghaidh ar na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Iodáile sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, le cur chun feidhme éifeachtach gasta an phlean téarnaimh agus athléimneachta, d’fhéadfaí athruithe struchtúracha marthanacha a spreagadh agus, dá bhrí sin, tionchar marthanach a imirt ar gheilleagar agus ar shochaí na hIodáile. Táthar ag súil go dtabharfar aghaidh ar bhacainní seanbhunaithe ar fhás eacnamaíoch le raon leathan athchóirithe i bpríomhréimsí beartais. Go háirithe, tá athchóirithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta arb é is aidhm dóibh athruithe struchtúracha a chothú ar fheidhmiú an riaracháin phoiblí agus an chórais bhreithiúnaigh agus an timpeallacht fhoriomlán ghnó a fheabhsú. Leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí atá beartaithe in earnálacha an oideachais, fhorbairt na scileanna agus an taighde, d’fhéadfaí feabhas a chur ar chaipiteal daonna agus ar chumais taighde san fhadtéarma. Leis na hathchóirithe agus na hinfheistíochtaí atá beartaithe i margadh an tsaothair chun ionchais fostaíochta a fheabhsú, go háirithe i gcás daoine óga agus na mban, d’fhéadfaí an soláthar saothair a ardú, rochtain chomhionann ar scileanna a chur ar fáil, agus tacú, ar deireadh, le fás eacnamaíoch. Táthar ag súil go gcuirfidh athchóirithe in earnálacha amhail earnáil an iompair agus an bhainistithe uisce feabhas struchtúrach ar an éifeachtúlacht eacnamaíoch, inter alia, trí úsáid níos córasaí a bhaint as nósanna imeachta iomaíocha chun conarthaí seirbhísí a shannadh.

| (22) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hIodáile le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear leis na cuspóirí aeráide san Iodáil agus 37,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25 % de leithdháileadh iomlán an phlean. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Iodáil téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá sé tábhachtach i gcónaí rannpháirt a thabhairt do na comhpháirtithe sóisialta agus do pháirtithe leasmhara ábhartha eile ar bhonn córasach ar mhaithe le cur chun feidhme rathúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta mar aon le bearta eacnamaíocha agus fostaíochta a théann níos faide ná an plean, chun seilbh leathanroinnte ar an gclár oibre beartais foriomlán a áirithiú. |
| --- | --- |

(22)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hIodáile le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta lena dtacaítear leis na cuspóirí aeráide san Iodáil agus 37,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25 % de leithdháileadh iomlán an phlean. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Iodáil téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá sé tábhachtach i gcónaí rannpháirt a thabhairt do na comhpháirtithe sóisialta agus do pháirtithe leasmhara ábhartha eile ar bhonn córasach ar mhaithe le cur chun feidhme rathúil an phlean téarnaimh agus athléimneachta mar aon le bearta eacnamaíocha agus fostaíochta a théann níos faide ná an plean, chun seilbh leathanroinnte ar an gclár oibre beartais foriomlán a áirithiú.

| (23) | Thíolaic an Iodáil doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe an 17 Eanáir 2022 le haghaidh an Chomhaontaithe Chomhpháirtithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) agus chuir sí na chéad chláir beartais chomhtháthaithe uaithi, dá bhforáiltear sa Rialachán sin, faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, déanfaidh an Iodáil na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

Thíolaic an Iodáil doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe an 17 Eanáir 2022 le haghaidh an Chomhaontaithe Chomhpháirtithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) agus chuir sí na chéad chláir beartais chomhtháthaithe uaithi, dá bhforáiltear sa Rialachán sin, faoi bhráid an Choimisiúin Eorpaigh. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, déanfaidh an Iodáil na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an Iodáil maidir leis an gcóras cánachais. Le beartais chun éifeachtúlacht an chórais chánach a mhéadú, is féidir aghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí maicreacnamaíocha atá ann le fada an lá. Sa mheántéarma agus san fhadtéarma, chuirfeadh córas cánach lena gcothófaí fás níos éifeachtúla le fiachas ard an rialtais a laghdú, chuideodh sé le fás na táirgiúlachta, agus thacódh sé le poist a chruthú, go háirithe do mhná. |
| --- | --- |

(24)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh an Iodáil maidir leis an gcóras cánachais. Le beartais chun éifeachtúlacht an chórais chánach a mhéadú, is féidir aghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí maicreacnamaíocha atá ann le fada an lá. Sa mheántéarma agus san fhadtéarma, chuirfeadh córas cánach lena gcothófaí fás níos éifeachtúla le fiachas ard an rialtais a laghdú, chuideodh sé le fás na táirgiúlachta, agus thacódh sé le poist a chruthú, go háirithe do mhná.

| (25) | Is ard an t-ualach cánach atá ar an saothar san Iodáil agus tá neamhleanúnachais ghéara i bpróifíl na rátaí cánach imeallacha éifeachtacha ar an ioncam pearsanta. Ag deireadh 2021, rinne an Iodáil bearta chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin, go háirithe trí liúntas linbh uilíoch a thabhairt isteach agus na cánacha ar an ioncam pearsanta a laghdú. Meastar go dtiocfaidh méadú measartha ar an soláthar saothair leis na bearta sin, go háirithe i gcás na mban. Tá an ding chánach a ghearrtar ar an saothar fós an-ard ar gach leibhéal ioncaim i gcomparáid leis na Ballstáit eile san Aontas. Ag an am céanna, ní bhaintear dóthain úsáide as foinsí eile ioncaim, nach ndéanann an oiread céanna dochair don fhás, agus mar sin d’fhéadfaí an t-ualach cánach ar an saothar a laghdú tuilleadh ar bhealach a bheadh neodrach ó thaobh an bhuiséid de. Tá na luachanna cadastrúla, a úsáidtear mar bhonn chun an cháin mhaoine a ríomh, as dáta den chuid is mó. Tá líon mór caiteachais chánacha ann agus raon feidhme leathan acu, cás CBL san áireamh, agus ba cheart beart a dhéanamh chun iad a shruthlíniú. Ar deireadh, in ainneoin na n-ioncam measartha ard ó chánacha fuinnimh san Iodáil, ní dhéantar an t-aistriú chuig teicneolaíochtaí níos glaine a chur chun cinn go leordhóthanach trína gceapadh, sin mar thoradh ar an úsáid fhorleathan a bhaintear as fóirdheontais atá díobhálach ó thaobh an chomhshaoil de freisin. Cumhdaítear na gnéithe éagsúla sin leis an dlí cumasaithe don athchóiriú cánach, a thíolaic an rialtas ag deireadh 2021, dlí a bheadh le cur chun feidhme trí bhíthin foraitheanta reachtacha tar éis a ghlactha. |
| --- | --- |

(25)

Is ard an t-ualach cánach atá ar an saothar san Iodáil agus tá neamhleanúnachais ghéara i bpróifíl na rátaí cánach imeallacha éifeachtacha ar an ioncam pearsanta. Ag deireadh 2021, rinne an Iodáil bearta chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin, go háirithe trí liúntas linbh uilíoch a thabhairt isteach agus na cánacha ar an ioncam pearsanta a laghdú. Meastar go dtiocfaidh méadú measartha ar an soláthar saothair leis na bearta sin, go háirithe i gcás na mban. Tá an ding chánach a ghearrtar ar an saothar fós an-ard ar gach leibhéal ioncaim i gcomparáid leis na Ballstáit eile san Aontas. Ag an am céanna, ní bhaintear dóthain úsáide as foinsí eile ioncaim, nach ndéanann an oiread céanna dochair don fhás, agus mar sin d’fhéadfaí an t-ualach cánach ar an saothar a laghdú tuilleadh ar bhealach a bheadh neodrach ó thaobh an bhuiséid de. Tá na luachanna cadastrúla, a úsáidtear mar bhonn chun an cháin mhaoine a ríomh, as dáta den chuid is mó. Tá líon mór caiteachais chánacha ann agus raon feidhme leathan acu, cás CBL san áireamh, agus ba cheart beart a dhéanamh chun iad a shruthlíniú. Ar deireadh, in ainneoin na n-ioncam measartha ard ó chánacha fuinnimh san Iodáil, ní dhéantar an t-aistriú chuig teicneolaíochtaí níos glaine a chur chun cinn go leordhóthanach trína gceapadh, sin mar thoradh ar an úsáid fhorleathan a bhaintear as fóirdheontais atá díobhálach ó thaobh an chomhshaoil de freisin. Cumhdaítear na gnéithe éagsúla sin leis an dlí cumasaithe don athchóiriú cánach, a thíolaic an rialtas ag deireadh 2021, dlí a bheadh le cur chun feidhme trí bhíthin foraitheanta reachtacha tar éis a ghlactha.

| (26) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé d’aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(26)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé d’aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (27) | Tá an Iodáil ag brath go mór ar allmhairí fuinnimh ón Rúis, ar an ngás go háirithe, iompórtáladh 43 % dá gás ón Rúis (beagán faoi bhun mheán 44 % an Aontais) agus is ionann gás agus 42 % dá meascán fuinnimh. Tá spleáchas amhola ar an Rúis níos ísle, ag 11 %, níos ísle ná meán an Aontais de 26 % (is ionann ola agus 32 % de mheascán fuinnimh na hIodáile) (21). Cé nach bhfuil fadhbanna móra ag an Iodáil maidir le cinnteacht an tsoláthair gáis nádúrtha sa ghearrthéarma, i bhfianaise a hacmhainne stórála suntasaí agus na naisc phíblíne leis an Afraic Thuaidh agus leis an Asarbaiseáin, d’fhéadfadh sé go mbeadh dúshláin ag baint le hionradh na Rúise ar an Úcráin sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tá deis ag an Iodáil scrogaill a shárú chun cur leis an acmhainn tarchurtha fuinnimh laistigh den tír agus le tíortha comharsanachta araon. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann leis an ngás a bheith slán a bhfad na haimsire i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trína n-athúsáid le haghaidh breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Tá éagsúlú á dhéanamh ag an Iodáil ar a meascán fuinnimh faoi láthair trí sciar na bhfoinsí inathnuaite a mhéadú, go háirithe a bhuí leis an bhfuinneamh gréine, leis an ngaoth, leis an hidrigin agus leis an mbithmheatán inbhuanaithe. Mar sin féin, i bhfianaise na ndúshlán a d’fhéadfadh teacht as an staid gheopholaitiúil atá ann faoi láthair, is féidir dlús a chur le leathadh amach na bhfoinsí fuinnimh inathnuaite a leagtar síos sa Phlean Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid agus cur leis an leathadh amach sin. Tá deis ag an Iodáil leanúint de bhearta a dhéanamh chun údarú tionscadal fuinnimh in-athnuaite a éascú. Ina theannta sin, d’fhéadfadh sé nach leor cuspóirí na hIodáile ó thaobh éifeachtúlachta fuinnimh de chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin ná chun uaillmhianta phacáiste “Oiriúnach do 55” a chomhlíonadh. Braitheann straitéis éifeachtúlachta fuinnimh na hearnála foirgníochta den chuid is mó ar bhearta sealadacha agus ba cheart í a chomhlánú le straitéis mheántéarmach agus fhadtéarmach, lena n-áirítear bearta éifeachtúlachta fuinnimh níos láidre i ngnólachtaí, go háirithe sa tionscal. Ina theannta sin, is gá dlús a chur le dícharbónú na hearnála iompair, lena n-áirítear trí luas a chur le pointí luchtaithe d’fheithiclí leictreacha a chur i bhfeidhm, agus príomhthionscadail iompair iarnróid, rothaíochta agus iompair phoiblí a chur chun cinn. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus an fuinneamh inathnuaite agus an éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Iodáil ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(27)

Tá an Iodáil ag brath go mór ar allmhairí fuinnimh ón Rúis, ar an ngás go háirithe, iompórtáladh 43 % dá gás ón Rúis (beagán faoi bhun mheán 44 % an Aontais) agus is ionann gás agus 42 % dá meascán fuinnimh. Tá spleáchas amhola ar an Rúis níos ísle, ag 11 %, níos ísle ná meán an Aontais de 26 % (is ionann ola agus 32 % de mheascán fuinnimh na hIodáile) (21). Cé nach bhfuil fadhbanna móra ag an Iodáil maidir le cinnteacht an tsoláthair gáis nádúrtha sa ghearrthéarma, i bhfianaise a hacmhainne stórála suntasaí agus na naisc phíblíne leis an Afraic Thuaidh agus leis an Asarbaiseáin, d’fhéadfadh sé go mbeadh dúshláin ag baint le hionradh na Rúise ar an Úcráin sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tá deis ag an Iodáil scrogaill a shárú chun cur leis an acmhainn tarchurtha fuinnimh laistigh den tír agus le tíortha comharsanachta araon. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann leis an ngás a bheith slán a bhfad na haimsire i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trína n-athúsáid le haghaidh breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Tá éagsúlú á dhéanamh ag an Iodáil ar a meascán fuinnimh faoi láthair trí sciar na bhfoinsí inathnuaite a mhéadú, go háirithe a bhuí leis an bhfuinneamh gréine, leis an ngaoth, leis an hidrigin agus leis an mbithmheatán inbhuanaithe. Mar sin féin, i bhfianaise na ndúshlán a d’fhéadfadh teacht as an staid gheopholaitiúil atá ann faoi láthair, is féidir dlús a chur le leathadh amach na bhfoinsí fuinnimh inathnuaite a leagtar síos sa Phlean Náisiúnta don Fhuinneamh agus don Aeráid agus cur leis an leathadh amach sin. Tá deis ag an Iodáil leanúint de bhearta a dhéanamh chun údarú tionscadal fuinnimh in-athnuaite a éascú. Ina theannta sin, d’fhéadfadh sé nach leor cuspóirí na hIodáile ó thaobh éifeachtúlachta fuinnimh de chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin sin ná chun uaillmhianta phacáiste “Oiriúnach do 55” a chomhlíonadh. Braitheann straitéis éifeachtúlachta fuinnimh na hearnála foirgníochta den chuid is mó ar bhearta sealadacha agus ba cheart í a chomhlánú le straitéis mheántéarmach agus fhadtéarmach, lena n-áirítear bearta éifeachtúlachta fuinnimh níos láidre i ngnólachtaí, go háirithe sa tionscal. Ina theannta sin, is gá dlús a chur le dícharbónú na hearnála iompair, lena n-áirítear trí luas a chur le pointí luchtaithe d’fheithiclí leictreacha a chur i bhfeidhm, agus príomhthionscadail iompair iarnróid, rothaíochta agus iompair phoiblí a chur chun cinn. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus an fuinneamh inathnuaite agus an éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Iodáil ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (28) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Iodáil úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an Iodáil leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(28)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Iodáil úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an Iodáil leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, a bunaíodh le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (29) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (23) i moladh (1). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (23) i moladh (1).

| (30) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Iodáil, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Iodáil, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

| (31) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (2). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad, an dara agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas ard rialtais agus ar dhinimicí táirgiúlachta laga fadtéarmacha, i gcomhthéacs na leochaileachtaí i margadh an tsaothair agus laigí áirithe in earnáil an airgeadais, |
| --- | --- |

(31)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (2). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad, an dara agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le fiachas ard rialtais agus ar dhinimicí táirgiúlachta laga fadtéarmacha, i gcomhthéacs na leochaileachtaí i margadh an tsaothair agus laigí áirithe in earnáil an airgeadais,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Iodáil gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar phríomhchaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d’fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint do chúinsí a thagann chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, beartas fioscach a shaothrú a bheidh dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach ar an bhfiachas a áirithiú maille le hinbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile. Chun cánacha ar shaothar a laghdú tuilleadh agus chun éifeachtúlacht an chórais a mhéadú, an dlí cumasaithe maidir leis an athchóiriú cánach a ghlacadh agus a chur chun feidhme go hiomchuí, go háirithe trí athbhreithniú a dhéanamh ar rátaí cánach imeallacha éifeachtacha, trí na luachanna cadastrúla a ailíniú leis na luachanna margaidh atá ann faoi láthair, trí na caiteachais chánach, i gcás CBL freisin, chomh maith le fóirdheontais atá díobhálach don chomhshaol, a chuíchóiriú agus a laghdú, agus an chothroime á háirithiú ag an am céanna, agus trí chastacht an chóid chánach a laghdú.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027 a thabhairt chun críche go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairiú fuinnimh a éagsúlú. Scrogaill a shárú chun acmhainn an tarchurtha inmheánaigh gáis a mhéadú, idirnaisc leictreachais a fhorbairt, dlús a chur le húsáid acmhainní breise fuinnimh inathnuaite agus bearta a ghlacadh chun éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú agus chun soghluaisteacht inbhuanaithe a chur chun cinn.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hIodáile, IO C 304, 29.7.2022, lch. 53.

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10160/21; ST 10160/21 ADD 1 REV 2.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na hIodáile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na hIodáile (IO C 282, 26.8.2020, lch. 74).

11

(12)  Tá na meastacháin a léirítear san aithris seo bunaithe ar na réamh-mheastacháin bhuiséadacha mhionsonraithe arna dtarchur ag an Iodáil le Clár Cobhsaíochta 2022. Cé is moite de na figiúirí foriomlána d’easnamh agus d’fhiachas rialtais, ní chuirtear an pacáiste fioscach a fógraíodh i mí na Bealtaine 2022 san áireamh sna réamh-mheastacháin a tharchuir an Iodáil. Áiríodh sa phacáiste sin, a glacadh an 2 Bealtaine 2022, bearta tacaíochta breise in 2022 chomh maith le níos mó acmhainní do thionscadail infheistíochta arna maoiniú go náisiúnta in 2022 agus sna blianta atá le teacht.

12

(13)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

13

(14)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá na meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh a bhféadfadh daoine a bheith incháilithe dóibh chomh maith le sochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

14

(15)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

15

(16)  Meastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht méadaitheach de 0,3 pointe céatadáin de OTI. Is é is míniú air sin deontais infheistíochta ón rialtas, arna maoiniú freisin le hiasachtaí faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, chomh maith le forálacha breise le haghaidh ráthaíochtaí rialtais do FBManna.

16

(17)  In 2021, bhí bearta i bhfeidhm cheana san Iodáil chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, arb ionann é agus 0,3 % de OTI. Is éard a bhí sna bearta sin den chuid is mó laghduithe ar thobhaigh sheasta agus rátaí CBL ar bhillí leictreachais agus gáis nádúrtha agus méadú ar an mbónas sóisialta le haghaidh billí leictreachais agus gáis nádúrtha.

17

(18)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach méadaitheach.

18

(19)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

20

(21)  Eurostat (2020), sciar allmhairí ón Rúis roinnte ar allmhairí iomlána de ghás nádúrtha, amhola. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na hIodáile, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha leis an amhola.

21

(22)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

22

(23)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

23

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/104 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/104

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Cipire agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Cipire

(2022/C 334/13)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Chipir mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Chipir mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Cipire, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Cipire, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíocht ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a chur i bhfianaise. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoraíocht ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a chur i bhfianaise. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 17 Bealtaine 2021, chuir an Chipir a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 20 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Cipire (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Chipir tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 17 Bealtaine 2021, chuir an Chipir a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 20 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Cipire (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Chipir tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 5 Bealtaine 2022, thíolaic an Chipir a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 2 Bealtaine 2022, a Chlár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Cipire ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 5 Bealtaine 2022, thíolaic an Chipir a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 2 Bealtaine 2022, a Chlár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Cipire ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an gCipir an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCipir maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an gCipir, ag tógáil ar an Scórchlár Téarnaimh agus Athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCipir maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an gCipir an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú inti ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCipir maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an gCipir, ag tógáil ar an Scórchlár Téarnaimh agus Athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an gCipir maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Cipire agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha iomarcacha sa Chipir. Go háirithe, tháinig meath suntasach ar an easnamh mór sa chuntas reatha le linn ghéarchéim COVID-19 lenar cuireadh ualach breise ar an bhfiachas seachtrach, poiblí agus príobháideach atá ard cheana féin, agus tá iasachtaí neamhthuillmheacha san earnáil airgeadais fós ard, in ainneoin laghdú suntasach. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Cipire agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha iomarcacha sa Chipir. Go háirithe, tháinig meath suntasach ar an easnamh mór sa chuntas reatha le linn ghéarchéim COVID-19 lenar cuireadh ualach breise ar an bhfiachas seachtrach, poiblí agus príobháideach atá ard cheana féin, agus tá iasachtaí neamhthuillmheacha san earnáil airgeadais fós ard, in ainneoin laghdú suntasach.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Chipir gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Chipir, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na Cipire ó 5,8 % de OTI in 2020 go 1,7 %. Thacaigh freagairt beartais fhioscaigh na Cipire leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,6 % de OTI in 2020 go 3,0 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Chipir in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 115,0 % de OTI in 2020 go 103,6 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Chipir gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Chipir, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na Cipire ó 5,8 % de OTI in 2020 go 1,7 %. Thacaigh freagairt beartais fhioscaigh na Cipire leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,6 % de OTI in 2020 go 3,0 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Chipir in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 115,0 % de OTI in 2020 go 103,6 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,7 % in 2022 agus 3,8 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 2,3 % ann in 2022 agus de 3,5 % in 2023, go príomha mar gheall ar éileamh seachtrach níos laige a bhfuiltear ag súil leis sa réamhaisnéis ón gCoimisiún, agus dá bhrí sin, beidh rannchuidiú diúltach glanonnmhairí ann i gcomparáid le ceann maothaithe i gClár Cobhsaíochta 2022. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go sroichfidh an Chipir riocht buiséadach comhardaithe in 2022 agus barrachas buiséadach 0,4 % de OTI in 2023. Is léiriú é an feabhas in 2022 go príomha ar leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 93,9 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 88,2 % faoi 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 0,3 % de OTI agus 0,2 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná na hiarmhéideanna atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar réamh-mheastacháin ioncaim chánach níos coimeádaí sa réamhaisnéis ón gCoimisiún. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI den chineál céanna ann ar an iomlán – 93,9 % in 2022 agus 88,8 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é an meastachán reatha ar an bhfás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 mbliana) 2,6 %. Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Cipire. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,7 % in 2022 agus 3,8 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 2,3 % ann in 2022 agus de 3,5 % in 2023, go príomha mar gheall ar éileamh seachtrach níos laige a bhfuiltear ag súil leis sa réamhaisnéis ón gCoimisiún, agus dá bhrí sin, beidh rannchuidiú diúltach glanonnmhairí ann i gcomparáid le ceann maothaithe i gClár Cobhsaíochta 2022. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go sroichfidh an Chipir riocht buiséadach comhardaithe in 2022 agus barrachas buiséadach 0,4 % de OTI in 2023. Is léiriú é an feabhas in 2022 go príomha ar leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 93,9 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 88,2 % faoi 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 0,3 % de OTI agus 0,2 % faoi seach. Tá sé sin níos ísle ná na hiarmhéideanna atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar réamh-mheastacháin ioncaim chánach níos coimeádaí sa réamhaisnéis ón gCoimisiún. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, meastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI den chineál céanna ann ar an iomlán – 93,9 % in 2022 agus 88,8 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é an meastachán reatha ar an bhfás aschuir ionchasach meántéarmach (meán 10 mbliana) 2,6 %. Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Cipire.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 3,0 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,2 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus teorainneacha praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an laghdú ar an ráta cánach do bhillí leictreachais tí, laghdú ar phraghas na dtaraifí tomhaltóirí agus laghdú ar dhleachtanna máil ar pheitriliam. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 3,0 % de OTI in 2021 go 0,4 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,2 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus teorainneacha praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an laghdú ar an ráta cánach do bhillí leictreachais tí, laghdú ar phraghas na dtaraifí tomhaltóirí agus laghdú ar dhleachtanna máil ar pheitriliam. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (13).

| (16) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Chipir staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Chipir, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Chipir staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Chipir, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha é, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Cipire, meastar go mbeidh an seasamh fioscach craptha ag + 0,9 % de OTI, agus mhol an Chomhairle seasamh fioscach tacúil (14). Tá sé beartaithe ag an gCipir tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.6 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, níl sé beartaithe ag an gCipir infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht dar méid 1,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Cipire, meastar go mbeidh an seasamh fioscach craptha ag + 0,9 % de OTI, agus mhol an Chomhairle seasamh fioscach tacúil (14). Tá sé beartaithe ag an gCipir tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.6 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, níl sé beartaithe ag an gCipir infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht dar méid 1,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 0,1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Chipir de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,3 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de 0,1 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,2 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 0,1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Chipir de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,3 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de 0,1 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,2 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh barrachas ginearálta an rialtais de réir a chéile go 1,5 % de OTI in 2024 agus go 1,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go laghdófar caiteachas poiblí áirithe, go háirithe fóirdheontais, agus go gcuirfear teorainn le fás daoine eile, lena n-áirítear tomhaltas idirmheánach agus aistrithe sóisialta comhchineáil. Tá sé beartaithe freisin go dtiocfaidh laghdú ar infheistíochtaí poiblí mar chéatadán de OTI tar éis na buaice in 2022. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 81 % in 2024, agus laghdú go 76,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh barrachas ginearálta an rialtais de réir a chéile go 1,5 % de OTI in 2024 agus go 1,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go laghdófar caiteachas poiblí áirithe, go háirithe fóirdheontais, agus go gcuirfear teorainn le fás daoine eile, lena n-áirítear tomhaltas idirmheánach agus aistrithe sóisialta comhchineáil. Tá sé beartaithe freisin go dtiocfaidh laghdú ar infheistíochtaí poiblí mar chéatadán de OTI tar éis na buaice in 2022. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 81 % in 2024, agus laghdú go 76,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Cipire sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Baineann siad go háirithe le hairgeadas poiblí agus cúram sláinte, margadh an tsaothair agus beartas sóisialta, oideachas agus scileanna, infheistíocht phoiblí agus phríobháideach agus na haistrithe glasa agus digiteacha, chomh maith le hathchóirithe struchtúracha chun feidhmiú na hearnála poiblí a fheabhsú, éilliú a chomhrac agus laghdú ar iasachtaí neamhthuillmheacha in earnáil na baincéireachta a éascú. |
| --- | --- |

(20)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Cipire sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Baineann siad go háirithe le hairgeadas poiblí agus cúram sláinte, margadh an tsaothair agus beartas sóisialta, oideachas agus scileanna, infheistíocht phoiblí agus phríobháideach agus na haistrithe glasa agus digiteacha, chomh maith le hathchóirithe struchtúracha chun feidhmiú na hearnála poiblí a fheabhsú, éilliú a chomhrac agus laghdú ar iasachtaí neamhthuillmheacha in earnáil na baincéireachta a éascú.

| (21) | Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Cipire le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Chipir agus 41 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 23 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an gCipir téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(21)

Tá coinne leis go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Cipire le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Chipir agus 41 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 23 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an gCipir téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (22) | Thíolaic an Chipir an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), agus thíolaic sí na cláir bheartais chomhtháthaithe eile an 30 Nollaig 2021. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Chipir leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(22)

Thíolaic an Chipir an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), agus thíolaic sí na cláir bheartais chomhtháthaithe eile an 30 Nollaig 2021. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Chipir leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (23) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá dúshlán breise os comhair na Cipire maidir le rialachas na n-eintiteas faoi úinéireacht Stáit. Léiríonn an córas rialachais bearnaí i ndáil le caighdeáin idirnáisiúnta (e.g. na treoirlínte maidir le rialachas corparáideach na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit de chuid na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus Foireann Straitéisí an Bhainc Dhomhanda um Rialachas Corparáideach ar eintitis faoi úinéireacht stáit), a chuireann isteach ar tháirgiúlacht agus ar thimpeallacht ghnó na Cipire. Go háirithe, chuirfeadh trédhearcacht mhéadaithe feidhmíochta airgeadais agus cuspóirí poiblí le cuntasacht níos airde le héifeachtúlacht agus éifeachtacht na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit. Mar sin, d’fhéadfaí dea-chleachtais a chur chun feidhme, amhail próiseas atá bunaithe ar fhiúntas agus trédhearcach d’ainmniúcháin chuig comhlachtaí bainistíochta na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit agus feidhm úinéireachta na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit a aistriú ó aireachtaí líne beartas-dhírithe go comhlacht lárnach tiomnaithe. Dá ndéanfaí margaí inmharthana tráchtála a oscailt suas ina mbeadh ceannasacht ag eintitis faoi úinéireacht stáit faoi láthair (e.g. i margadh an fhuinnimh), dhéanfaí na margaí sin níos éifeachtúla, chuirfí dlús leis na haistrithe glasa agus digiteacha, agus chuideodh sé le héagsúlú an gheilleagair. Trí ghníomhaíocht a dhéanamh maidir le heintitis faoi úinéireacht stáit, bheadh an rialachas sa Chipir níos éifeachtaí agus bheadh margadh na ngnólachtaí áitiúla agus eachtracha níos cothroime agus níos trédhearcaí. Tá an méid sin i gcomhréir le cuspóirí na straitéise fadtéarmaí don Chipir agus leis an bplean gníomhaíochta is bun léi (faoin tionscnamh “Nuachóiriú a dhéanamh ar fhiontair atá faoi úinéireacht an stáit agus na dreasachtaí cearta a chruthú le haghaidh nuálaíochta agus éifeachtúlachta”). Is féidir le beartais a bhfuil sé d’aidhm acu rialachas ar eintitis faoi úinéireacht stáit a fheabhsú cabhrú le fiachas rialtais a laghdú toisc go méadófaí éifeachtúlacht na hearnála poiblí trí rialachas níos fearr a dhéanamh ar eintitis faoi úinéireacht stáit. Ina theannta sin, d‘fhéadfadh sé cabhrú chun feabhas a chur ar an timpeallacht ghnó agus chun cur leis an bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann. |
| --- | --- |

(23)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá dúshlán breise os comhair na Cipire maidir le rialachas na n-eintiteas faoi úinéireacht Stáit. Léiríonn an córas rialachais bearnaí i ndáil le caighdeáin idirnáisiúnta (e.g. na treoirlínte maidir le rialachas corparáideach na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit de chuid na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta agus Foireann Straitéisí an Bhainc Dhomhanda um Rialachas Corparáideach ar eintitis faoi úinéireacht stáit), a chuireann isteach ar tháirgiúlacht agus ar thimpeallacht ghnó na Cipire. Go háirithe, chuirfeadh trédhearcacht mhéadaithe feidhmíochta airgeadais agus cuspóirí poiblí le cuntasacht níos airde le héifeachtúlacht agus éifeachtacht na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit. Mar sin, d’fhéadfaí dea-chleachtais a chur chun feidhme, amhail próiseas atá bunaithe ar fhiúntas agus trédhearcach d’ainmniúcháin chuig comhlachtaí bainistíochta na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit agus feidhm úinéireachta na n-eintiteas faoi úinéireacht stáit a aistriú ó aireachtaí líne beartas-dhírithe go comhlacht lárnach tiomnaithe. Dá ndéanfaí margaí inmharthana tráchtála a oscailt suas ina mbeadh ceannasacht ag eintitis faoi úinéireacht stáit faoi láthair (e.g. i margadh an fhuinnimh), dhéanfaí na margaí sin níos éifeachtúla, chuirfí dlús leis na haistrithe glasa agus digiteacha, agus chuideodh sé le héagsúlú an gheilleagair. Trí ghníomhaíocht a dhéanamh maidir le heintitis faoi úinéireacht stáit, bheadh an rialachas sa Chipir níos éifeachtaí agus bheadh margadh na ngnólachtaí áitiúla agus eachtracha níos cothroime agus níos trédhearcaí. Tá an méid sin i gcomhréir le cuspóirí na straitéise fadtéarmaí don Chipir agus leis an bplean gníomhaíochta is bun léi (faoin tionscnamh “Nuachóiriú a dhéanamh ar fhiontair atá faoi úinéireacht an stáit agus na dreasachtaí cearta a chruthú le haghaidh nuálaíochta agus éifeachtúlachta”). Is féidir le beartais a bhfuil sé d’aidhm acu rialachas ar eintitis faoi úinéireacht stáit a fheabhsú cabhrú le fiachas rialtais a laghdú toisc go méadófaí éifeachtúlacht na hearnála poiblí trí rialachas níos fearr a dhéanamh ar eintitis faoi úinéireacht stáit. Ina theannta sin, d‘fhéadfadh sé cabhrú chun feabhas a chur ar an timpeallacht ghnó agus chun cur leis an bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

| (24) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(24)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (25) | D’fhéadfaí acmhainneacht iomlán na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh sa Chipir a dhíghlasáil agus a luathú tuilleadh, go háirithe trí na nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh agus trí infheistíocht bhreise a dhéanamh i saoráidí gréine. Ní úsáideann an Chipir aon ghás faoi láthair, cé gurb ionann ola agus 85,6 % den mheascán fuinnimh. Ós rud é go mbíonn praghsanna fuinnimh ag athrú go forleathan ar na margaí domhanda, tá sé ríthábhachtach d’inbhuanaitheacht gheilleagar na Cipire a spleáchas trom ar ola a laghdú. Braitheann soláthar ola go hiomlán ar allmhairí, cé nach bhfuil ach 1 % d’allmhairí ola ón Rúis i bhfad faoi bhun mheán an Aontais de 23 % (19). Chun soláthairtí fuinnimh a éagsúlú agus chun spleáchas ar allmhairí a laghdú, bhainfeadh an Chipir tairbhe as dlús a chur le forbairt an bhonneagair allmhairithe gáis, a d’fhéadfadh a bheith comhoiriúnach le hidrigin amach anseo, idirnasc gáis, a bheidh ullmhaithe don hidrigin freisin amach anseo, agus idirnaisc leictreachais chun leathnú foinsí inathnuaite fuinnimh a éascú. Ina theannta sin, is deis shuntasach iad na gáscheantair amach ón gcósta ar thángthas orthu le déanaí don Chipir chun a neamhspleáchas fuinnimh a fhorbairt a thuilleadh i gcomhthráth lena hiarrachtaí chun dlús a chur le bearta a bhaineann le foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ina theannta sin, d’fhéadfaí beartais éifeachtúlachta fuinnimh a leathnú agus a luathú, lena n-áirítear in iompar. Táthar ag súil go gcuideoidh bearta éifeachtúlachta fuinnimh freisin le haghaidh a thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh atá ag sciar ard den daonra (20,9 %), lena n-áirítear trí chistí an bheartais chomhtháthaithe a úsáid i gcás inarb iomchuí. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Chipir ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(25)

D’fhéadfaí acmhainneacht iomlán na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh sa Chipir a dhíghlasáil agus a luathú tuilleadh, go háirithe trí na nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh agus trí infheistíocht bhreise a dhéanamh i saoráidí gréine. Ní úsáideann an Chipir aon ghás faoi láthair, cé gurb ionann ola agus 85,6 % den mheascán fuinnimh. Ós rud é go mbíonn praghsanna fuinnimh ag athrú go forleathan ar na margaí domhanda, tá sé ríthábhachtach d’inbhuanaitheacht gheilleagar na Cipire a spleáchas trom ar ola a laghdú. Braitheann soláthar ola go hiomlán ar allmhairí, cé nach bhfuil ach 1 % d’allmhairí ola ón Rúis i bhfad faoi bhun mheán an Aontais de 23 % (19). Chun soláthairtí fuinnimh a éagsúlú agus chun spleáchas ar allmhairí a laghdú, bhainfeadh an Chipir tairbhe as dlús a chur le forbairt an bhonneagair allmhairithe gáis, a d’fhéadfadh a bheith comhoiriúnach le hidrigin amach anseo, idirnasc gáis, a bheidh ullmhaithe don hidrigin freisin amach anseo, agus idirnaisc leictreachais chun leathnú foinsí inathnuaite fuinnimh a éascú. Ina theannta sin, is deis shuntasach iad na gáscheantair amach ón gcósta ar thángthas orthu le déanaí don Chipir chun a neamhspleáchas fuinnimh a fhorbairt a thuilleadh i gcomhthráth lena hiarrachtaí chun dlús a chur le bearta a bhaineann le foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ina theannta sin, d’fhéadfaí beartais éifeachtúlachta fuinnimh a leathnú agus a luathú, lena n-áirítear in iompar. Táthar ag súil go gcuideoidh bearta éifeachtúlachta fuinnimh freisin le haghaidh a thabhairt ar an mbochtaineacht fuinnimh atá ag sciar ard den daonra (20,9 %), lena n-áirítear trí chistí an bheartais chomhtháthaithe a úsáid i gcás inarb iomchuí. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Chipir ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (26) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an gCipir úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an gCipir leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(26)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an gCipir úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe ar na réigiúin is mó atá buailte a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir leis an gCipir leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (27) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1). |
| --- | --- |

(27)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1).

| (28) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an gCipir, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an gCipir, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

| (29) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2), (3) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) le dul i ngleic, inter alia, le míchothromaíochtaí a bhaineann le hardfhiachas príobháideach, trí theorainn a chur le ró-iasachtaíocht na hearnála príobháidí. Tugtar aghaidh iontu freisin ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le hardfiachas rialtais agus leis an easnamh sa chuntas reatha, tríd an ngeilleagar a éagsúlú, chomh maith le míchothromaíochtaí atá nasctha le stoc ard na n-iasachtaí neamhthuillmheacha. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (3) le dul i ngleic, inter alia, le míchothromaíochtaí atá nasctha le hardfiachas rialtais a réiteach, trí éifeachtúlacht rialtais agus fás fadtéarmach a mhéadú, agus trí mhíchothromaíochtaí a bhaineann leis an bhfiachas príobháideach agus seachtrach a mhéadú, tríd an bhfás fadtéarmach a mhéadú. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (4), le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma, |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2), (3) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1), inter alia, le haghaidh a thabhairt ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) le dul i ngleic, inter alia, le míchothromaíochtaí a bhaineann le hardfhiachas príobháideach, trí theorainn a chur le ró-iasachtaíocht na hearnála príobháidí. Tugtar aghaidh iontu freisin ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le hardfiachas rialtais agus leis an easnamh sa chuntas reatha, tríd an ngeilleagar a éagsúlú, chomh maith le míchothromaíochtaí atá nasctha le stoc ard na n-iasachtaí neamhthuillmheacha. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (3) le dul i ngleic, inter alia, le míchothromaíochtaí atá nasctha le hardfiachas rialtais a réiteach, trí éifeachtúlacht rialtais agus fás fadtéarmach a mhéadú, agus trí mhíchothromaíochtaí a bhaineann leis an bhfiachas príobháideach agus seachtrach a mhéadú, tríd an bhfás fadtéarmach a mhéadú. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (4), le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Chipir gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 28 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Bearta a dhéanamh chun rialachas na n-eintiteas faoi úinéireacht Stáit a fheabhsú i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus an soláthar fuinnimh a éagsúla a thuilleadh. Dlús a chur le húsáid na bhfoinsí inathnuaite fuinnimh, go háirithe trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú a tuilleadh agus trí leathnú a dhéanamh ar fhótavoltachas. Idirnaisc fuinnimh le tíortha comharsanachta a fhorbairt, agus bearta éifeachtúlachta fuinnimh a leathnú agus a luathú, lena n-áirítear in earnáil an iompair.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Cipire (IO C 304, 29.7.2021, lch. 58).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10686/2021 INIT; 10686/2021 ADD 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Cipire agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Cipire (IO C 282, 26.8.2020, lch. 82).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

14

(15)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,2 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, ola agus guail chrua. Maidir le meán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Cipire, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Folaíonn ola amhola agus táirgí ola scagtha.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

20

(21)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/112 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/112

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Laitvia agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Laitvia

(2022/C 334/14)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar shuíomhanna buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh nár sainaithníodh an Laitvia ann mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh nár sainaithníodh an Laitvia ann mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Laitvia, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Laitvia, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 30 Aibreán 2021, chuir an Laitvia a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Laitvia (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh á rá go bhfuil an Laitvia tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

An 30 Aibreán 2021, chuir an Laitvia a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Laitvia (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh á rá go bhfuil an Laitvia tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 22 Aibreán 2022, chuir an Laitvia a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú isteach agus, an 26 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Laitvia ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 22 Aibreán 2022, chuir an Laitvia a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú isteach agus, an 26 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta atá leagtha síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Laitvia ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 le haghaidh na Laitvia an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Laitvia maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sí dá haire an cur chun feidhme a rinne an Laitvia maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Laitvia maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 le haghaidh na Laitvia an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Laitvia maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sí dá haire an cur chun feidhme a rinne an Laitvia maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Laitvia maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Laitvia sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Laitvia sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Laitvia na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Laitvia beartais fhioscacha a shaothrú, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha ann, arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Laitvia ó 4,5 % de OTI in 2020 go 7,3 %. Thacaigh freagairt na Laitvia maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2020 go 5,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Laitvia in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach den chuid is mó nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is é sin go príomha laghdú ar an ráta ranníocaíochta slándála sóisialta, méadú ar an tairseach le haghaidh liúntais cánach ioncaim phearsanta, méadú ar phá do phearsanra míochaine agus do mhúinteoirí chomh maith le méadú ar na sochair shóisialta íosta. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 43,3 % de OTI in 2020 go 44,8 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Laitvia na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Laitvia beartais fhioscacha a shaothrú, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha ann, arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Laitvia ó 4,5 % de OTI in 2020 go 7,3 %. Thacaigh freagairt na Laitvia maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2020 go 5,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Laitvia in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach den chuid is mó nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is é sin go príomha laghdú ar an ráta ranníocaíochta slándála sóisialta, méadú ar an tairseach le haghaidh liúntais cánach ioncaim phearsanta, méadú ar phá do phearsanra míochaine agus do mhúinteoirí chomh maith le méadú ar na sochair shóisialta íosta. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 43,3 % de OTI in 2020 go 44,8 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá ina bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch in 2022 agus tá sé faichilleach ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,1 % in 2022 agus 2,5 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír den chineál céanna 2,0 % ar OTI in 2022 agus fás ruainne beag níos airde 2,9 % in 2023, mar gheall ar ionchas níos dearfaí don tomhaltas príobháideach agus d’onnmhairí den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go bhfanfaidh an t-easnamh ceannlíne ag 6,5 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2,8 % in 2023. Den chuid is mó, is léiriú é an t-easnamh mór in 2022 ar bhearta atá san áireamh i mbuiséad 2022, eadhon méadú ar an liúntas cánach ioncaim, pacáiste infheistíochta measartha mór agus méadú ar phá d’fhostaithe i réimse an chúraim sláinte, gnóthaí baile agus an oideachais. Thairis sin, le tacaíocht leathan rialtais do theaghlaigh agus do chuideachtaí chun an t-ardú i bpraghsanna fuinnimh a mhaolú, chomh maith le fás níos moille ar ioncam cánach a thuartar mar gheall ar an tionchar diúltach ar an ngeilleagar ó ionradh na Rúise ar an Úcráin, beidh an t-easnamh ardaithe i gcónaí, in ainneoin go bhfuil an tacaíocht COVID-19 don gheilleagar i bhfad níos ísle in 2022 ná in 2021. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 45,7 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 45,2 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 7,2 % de OTI agus 3,0 % faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar bhearta breise beartais a áirítear i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, eadhon cúlchistí slándála náisiúnta don soláthar fuinnimh a chruthú i gcomhréir le leasuithe a rinneadh le déanaí ar an Dlí Fuinnimh (tionchar fioscach measta 0,6 % de OTI in 2022). Fógraíodh cruthú na gcúlchistí ar bhealach inchreidte, ach ní raibh eolas air tráth ullmhúcháin Chlár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI 47,0 % in 2022 agus 46,5 % in 2023 níos airde ná réamh-mheastacháin Chlár Cobhsaíochta 2022. Tá an difríocht sin ann mar gheall ar réamh-mheastachán easnaimh níos airde agus réamhaisnéis níos ísle de OTI ainmniúil. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,3 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Laitvia. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá ina bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch in 2022 agus tá sé faichilleach ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,1 % in 2022 agus 2,5 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír den chineál céanna 2,0 % ar OTI in 2022 agus fás ruainne beag níos airde 2,9 % in 2023, mar gheall ar ionchas níos dearfaí don tomhaltas príobháideach agus d’onnmhairí den chuid is mó. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go bhfanfaidh an t-easnamh ceannlíne ag 6,5 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2,8 % in 2023. Den chuid is mó, is léiriú é an t-easnamh mór in 2022 ar bhearta atá san áireamh i mbuiséad 2022, eadhon méadú ar an liúntas cánach ioncaim, pacáiste infheistíochta measartha mór agus méadú ar phá d’fhostaithe i réimse an chúraim sláinte, gnóthaí baile agus an oideachais. Thairis sin, le tacaíocht leathan rialtais do theaghlaigh agus do chuideachtaí chun an t-ardú i bpraghsanna fuinnimh a mhaolú, chomh maith le fás níos moille ar ioncam cánach a thuartar mar gheall ar an tionchar diúltach ar an ngeilleagar ó ionradh na Rúise ar an Úcráin, beidh an t-easnamh ardaithe i gcónaí, in ainneoin go bhfuil an tacaíocht COVID-19 don gheilleagar i bhfad níos ísle in 2022 ná in 2021. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 45,7 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 45,2 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 7,2 % de OTI agus 3,0 % faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar bhearta breise beartais a áirítear i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, eadhon cúlchistí slándála náisiúnta don soláthar fuinnimh a chruthú i gcomhréir le leasuithe a rinneadh le déanaí ar an Dlí Fuinnimh (tionchar fioscach measta 0,6 % de OTI in 2022). Fógraíodh cruthú na gcúlchistí ar bhealach inchreidte, ach ní raibh eolas air tráth ullmhúcháin Chlár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI 47,0 % in 2022 agus 46,5 % in 2023 níos airde ná réamh-mheastacháin Chlár Cobhsaíochta 2022. Tá an difríocht sin ann mar gheall ar réamh-mheastachán easnaimh níos airde agus réamhaisnéis níos ísle de OTI ainmniúil. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,3 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Laitvia.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 5,2 % de OTI in 2021 go 0,8 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,9 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023. (12) Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, teorainneacha praghsanna ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh agus d’fhiontraithe, cumhdach iomlán d’fho-chomhpháirteanna áirithe de tharaifí leictreachais ón Stát, chomh maith le tacaíocht do ghrúpaí sóisialta ar leith agus do theaghlaigh is boichte. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na teorainneacha ginearálta praghsanna ar phraghsanna fuinnimh. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,3 % de OTI in 2022 agus 0,5 % de OTI in 2023 (13), chomh maith leis an gcostas méadaithe 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,3 % in 2023 ar chaiteachas cosanta. |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 5,2 % de OTI in 2021 go 0,8 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,9 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus a bhfuiltear ag súil go gcuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023. (12) Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, teorainneacha praghsanna ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh agus d’fhiontraithe, cumhdach iomlán d’fho-chomhpháirteanna áirithe de tharaifí leictreachais ón Stát, chomh maith le tacaíocht do ghrúpaí sóisialta ar leith agus do theaghlaigh is boichte. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na teorainneacha ginearálta praghsanna ar phraghsanna fuinnimh. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,3 % de OTI in 2022 agus 0,5 % de OTI in 2023 (13), chomh maith leis an gcostas méadaithe 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,3 % in 2023 ar chaiteachas cosanta.

| (16) | I Moladh uaithi ón 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Laitvia staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go gcoinneodh an Laitvia fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi smacht agus go saothródh sí, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

I Moladh uaithi ón 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Laitvia staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go gcoinneodh an Laitvia fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi smacht agus go saothródh sí, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Laitvia, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 3,3 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Laitvia tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,8 % de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Laitvia infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1.5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,8 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.3 % de OTI). Coimeádann an Laitvia, den chuid is mó, smacht ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, toisc gurb é is cúis go príomha le ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 ná na bearta chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh agus ar na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Laitvia, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 3,3 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Laitvia tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,8 % de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Laitvia infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1.5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,8 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.3 % de OTI). Coimeádann an Laitvia, den chuid is mó, smacht ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, toisc gurb é is cúis go príomha le ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 ná na bearta chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh agus ar na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 3,2 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Laitvia d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0.9 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.8 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 2.7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,9 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 3,2 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Laitvia d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0.9 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.8 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 2.7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,9 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0.1 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,3 % de OTI in 2024, agus go 1,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go gcuirfear deireadh de réir a chéile le cláir thacaíochta agus go bhfuil fás láidir ar ioncam cánach. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 44,5 % in 2024, agus go 43,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,3 % de OTI in 2024, agus go 1,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go gcuirfear deireadh de réir a chéile le cláir thacaíochta agus go bhfuil fás láidir ar ioncam cánach. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 44,5 % in 2024, agus go 43,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Tá ioncam cánach na Laitvia mar sciar de OTI go mór faoi bhun mheán an Aontais, rud a theorannaíonn an maoiniú do sheirbhísí poiblí. Bailíonn an Laitvia an t-ioncam is ísle ó chánacha ioncaim chorparáidigh san Aontas (0,7 % de OTI in 2020), agus is ionann an t-ioncam ó chánacha maoine agus 1,0 % de OTI i gcomparáid le 2,3 % de OTI ar mheán an Aontais. Ina theannta sin, cé go bhfuil an ding chánach ar mheánshaothraí ar mheán an Aontais, tá an ráta cánach intuigthe ar shaothar ar cheann de na rátaí is ísle san Aontas, rud a léiríonn go bhfuil scóip shuntasach ann chun an t-ioncam ó chánachas saothair a mhéadú trí bhailiú níos fearr agus trí dhul chun cinn níos airde. Tá caiteachas poiblí na Laitvia ar chúram sláinte agus ar chosaint shóisialta an-íseal i gcomparáid le meán an Aontais, rud a chuireann bac ar rochtain thráthúil chomhionann ar chúram sláinte agus ar chúnamh sóisialta leordhóthanach. Mar thoradh air sin, tá cuid den éagothroime ioncaim is airde sa Laitvia, an tionchar is ísle atá ag aistrithe sóisialta ar an mbochtaineacht agus na torthaí is measa ar shláinte san Aontas. In ainneoin méaduithe a tháinig le déanaí, titeann an t-ioncam íosta, na pinsin íosta agus na sochair mhíchumais faoi bhun líne na bochtaineachta. Cuireann rochtain theoranta ar chúnamh agus ar sheirbhísí sóisialta agus cáilíocht theoranta do ghrúpaí leochaileacha bac breise ar chuimsiú sóisialta. Tá an córas cúraim fhadtéarmaigh tearcfhorbartha, le soláthar teoranta cúraim baile agus seirbhísí pobalbhunaithe. Tá tithíocht shóisialta gann agus is minic nach gcuireann sí dálaí maireachtála leordhóthanacha ar fáil. Ina theannta sin, ní hionann cúnamh sóisialta ar fud na mbardas agus is minic nach mbíonn sé dírithe go leor. Cuireann cánachas níos airde ar mhaoin agus ar chaipiteal agus níos mó dul chun cinn maidir le cánachas ioncaim an deis is fearr ioncam cánach a mhéadú toisc nach n-úsáidtear na foinsí sin i gcomparáid le meán an Aontais. Thairis sin, ba cheart leanúint leis na hiarrachtaí chun an scáthgheilleagar a laghdú níos faide ná na bearta atá beartaithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. |
| --- | --- |

(20)

Tá ioncam cánach na Laitvia mar sciar de OTI go mór faoi bhun mheán an Aontais, rud a theorannaíonn an maoiniú do sheirbhísí poiblí. Bailíonn an Laitvia an t-ioncam is ísle ó chánacha ioncaim chorparáidigh san Aontas (0,7 % de OTI in 2020), agus is ionann an t-ioncam ó chánacha maoine agus 1,0 % de OTI i gcomparáid le 2,3 % de OTI ar mheán an Aontais. Ina theannta sin, cé go bhfuil an ding chánach ar mheánshaothraí ar mheán an Aontais, tá an ráta cánach intuigthe ar shaothar ar cheann de na rátaí is ísle san Aontas, rud a léiríonn go bhfuil scóip shuntasach ann chun an t-ioncam ó chánachas saothair a mhéadú trí bhailiú níos fearr agus trí dhul chun cinn níos airde. Tá caiteachas poiblí na Laitvia ar chúram sláinte agus ar chosaint shóisialta an-íseal i gcomparáid le meán an Aontais, rud a chuireann bac ar rochtain thráthúil chomhionann ar chúram sláinte agus ar chúnamh sóisialta leordhóthanach. Mar thoradh air sin, tá cuid den éagothroime ioncaim is airde sa Laitvia, an tionchar is ísle atá ag aistrithe sóisialta ar an mbochtaineacht agus na torthaí is measa ar shláinte san Aontas. In ainneoin méaduithe a tháinig le déanaí, titeann an t-ioncam íosta, na pinsin íosta agus na sochair mhíchumais faoi bhun líne na bochtaineachta. Cuireann rochtain theoranta ar chúnamh agus ar sheirbhísí sóisialta agus cáilíocht theoranta do ghrúpaí leochaileacha bac breise ar chuimsiú sóisialta. Tá an córas cúraim fhadtéarmaigh tearcfhorbartha, le soláthar teoranta cúraim baile agus seirbhísí pobalbhunaithe. Tá tithíocht shóisialta gann agus is minic nach gcuireann sí dálaí maireachtála leordhóthanacha ar fáil. Ina theannta sin, ní hionann cúnamh sóisialta ar fud na mbardas agus is minic nach mbíonn sé dírithe go leor. Cuireann cánachas níos airde ar mhaoin agus ar chaipiteal agus níos mó dul chun cinn maidir le cánachas ioncaim an deis is fearr ioncam cánach a mhéadú toisc nach n-úsáidtear na foinsí sin i gcomparáid le meán an Aontais. Thairis sin, ba cheart leanúint leis na hiarrachtaí chun an scáthgheilleagar a laghdú níos faide ná na bearta atá beartaithe sa phlean téarnaimh agus athléimneachta.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta atá leagtha amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Laitvia sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia bearta lena dtugtar aghaidh, go pointe éagsúil, ar na sé dhúshlán leathana ar fad – dúshláin fhioscacha, chaipitil dhaonna, riaracháin phoiblí, táirgiúlachta agus na haistrithe digiteacha agus glasa. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta athchóirithe a bhaineann le rialachas agus maoiniú na n-institiúidí ardoideachais, cur chun feidhme straitéis chuimsitheach acmhainní daonna sa chúram sláinte agus innéacsú a thabhairt isteach do shochair ioncaim íosta. I measc na n-infheistíochtaí suntasacha tá glasú chóras iompair phoiblí limistéar cathrach Ríge trí, i measc nithe eile, fheithiclí poiblí glana a fháil agus athchóiriú fuinnimh a dhéanamh ar fhoirgnimh phríobháideacha agus phoiblí agus ar ghnólachtaí araon. Tá infheistíocht shuntasach beartaithe freisin chun forbairt réigiúnach a chur chun cinn: scoileanna, páirceanna tionsclaíocha agus tithíocht inacmhainne a thógáil agus ospidéil a nuachóiriú. Táthar ag súil go gcuirfidh na bearta sin borradh faoi acmhainneacht fáis an gheilleagair ar bhealach inbhuanaithe. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta atá leagtha amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Laitvia sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia bearta lena dtugtar aghaidh, go pointe éagsúil, ar na sé dhúshlán leathana ar fad – dúshláin fhioscacha, chaipitil dhaonna, riaracháin phoiblí, táirgiúlachta agus na haistrithe digiteacha agus glasa. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta athchóirithe a bhaineann le rialachas agus maoiniú na n-institiúidí ardoideachais, cur chun feidhme straitéis chuimsitheach acmhainní daonna sa chúram sláinte agus innéacsú a thabhairt isteach do shochair ioncaim íosta. I measc na n-infheistíochtaí suntasacha tá glasú chóras iompair phoiblí limistéar cathrach Ríge trí, i measc nithe eile, fheithiclí poiblí glana a fháil agus athchóiriú fuinnimh a dhéanamh ar fhoirgnimh phríobháideacha agus phoiblí agus ar ghnólachtaí araon. Tá infheistíocht shuntasach beartaithe freisin chun forbairt réigiúnach a chur chun cinn: scoileanna, páirceanna tionsclaíocha agus tithíocht inacmhainne a thógáil agus ospidéil a nuachóiriú. Táthar ag súil go gcuirfidh na bearta sin borradh faoi acmhainneacht fáis an gheilleagair ar bhealach inbhuanaithe.

| (22) | Cuidíonn plean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Laitvia agus 37,6 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Laitvia téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Cuidíonn plean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia le breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Laitvia agus 37,6 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Laitvia téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | An 25 Bealtaine 2022, thíolaic an Laitvia an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá an Laitvia leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

An 25 Bealtaine 2022, thíolaic an Laitvia an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá an Laitvia leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Seachas na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Laitvia, lena n-áirítear rochtain ar chreidmheas bainc. Tá sreabhadh creidmheasa chuig an earnáil phríobháideach diúltach le deich mbliana anuas. D’éirigh sé dearfach in 2016 ach d’fhan ráta fáis an chreidmheasa faoi bhun ráta fáis OTI. In 2020, b“fhiú 66,5 % de OTI an fiachas san earnáil phríobháideach i gcomparáid le 78,3 % de OTI 5 bliana roimhe sin. Chinn fiontair bheaga agus mheánmhéide go raibh sé thar a bheith deacair creidmheas a fháil, i bpáirt mar gheall ar an riosca creidmheasa níos airde atá acu, ach tá costas measartha ard ar chreidmheas agus páipéarachas trom orthu freisin. Ina theannta sin, fágann leachtacht lag na sócmhainní a thairgtear le haghaidh comhthaobhachta, go bhfuil sé thar a bheith deacair creidmheas a fháil lasmuigh de réigiún Ríge. Tá bacainn shuntasach ag baint leis sin maidir le hiasachtú morgáistí agus iasachtú do ghnólachtaí. Ina theannta sin, d’fhéadfaí maoiniú le haghaidh teicneolaíochtaí glasa do thomhaltóirí a dhéanamh níos saoire trí tháirgí creidmheasa níos saoire agus níos fadtéarmaí. Bhí iarrachtaí beartais dírithe go príomha ar thacú le hiasachtú trí dheontais phoiblí a chur le chéile. Baineann costas suntasach leis sin, áfach, do bhuiséad an rialtais agus, dá bhrí sin, ní bealach inbhuanaithe é chun borradh a chur faoin iasachtú. Chun na srianta ar an soláthar creidmheasa a mhaolú, tá gá le feabhsuithe ginearálta ar thrédhearcacht agus ar mhuinín as an timpeallacht ghnó, lena n-áirítear laghdú ar an scáthgheilleagar. Thairis sin, d’fhéadfaí rátaí téarnaimh na n-iasachtaí a mhéadú, rud a laghdódh costais na mbanc a bhaineann le hiasachtaí neamhthuillmheacha agus a d’fhéadfaí a éascú le córas dlí níos éifeachtúla. D’fhéadfadh scéimeanna iasachta agus ráthaíochta spriocdhírithe cabhrú le laghdú a dhéanamh ar na rioscaí leachtachta a bhíonn ag na bainc agus iad ag glacadh comhthaobhachta i margaí atá réasúnta neamhleachtach. D’fhéadfadh scéimeanna iasachtaithe poiblí le haghaidh infheistíochtaí a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo, amhail an t-aistriú glas agus an fhorbairt réigiúnach, iomaíocht éifeachtach a mhéadú sa mhargadh baincéireachta nó bearna sa mhargadh a líonadh ina bhfuil maoiniú bainc róchostasach nó nach bhfuil fáil air. Ina theannta sin, cuireann scéimeanna ráthaíochta poiblí agus iasachtaithe bealach i bhfad níos éifeachtúla ó thaobh costais de ar fáil chun tacú le hiasachtaí príobháideacha ná scéimeanna deontais. Chomh maith leis na bacainní ar mhaoiniú na mbanc, tá margadh na Laitvia le haghaidh foinsí airgeadais malartacha tearcfhorbartha agus d”fhéadfadh sé feabhas a chur ar an rochtain atá ag gnólachtaí ar mhaoiniú. |
| --- | --- |

(24)

Seachas na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Laitvia, lena n-áirítear rochtain ar chreidmheas bainc. Tá sreabhadh creidmheasa chuig an earnáil phríobháideach diúltach le deich mbliana anuas. D’éirigh sé dearfach in 2016 ach d’fhan ráta fáis an chreidmheasa faoi bhun ráta fáis OTI. In 2020, b“fhiú 66,5 % de OTI an fiachas san earnáil phríobháideach i gcomparáid le 78,3 % de OTI 5 bliana roimhe sin. Chinn fiontair bheaga agus mheánmhéide go raibh sé thar a bheith deacair creidmheas a fháil, i bpáirt mar gheall ar an riosca creidmheasa níos airde atá acu, ach tá costas measartha ard ar chreidmheas agus páipéarachas trom orthu freisin. Ina theannta sin, fágann leachtacht lag na sócmhainní a thairgtear le haghaidh comhthaobhachta, go bhfuil sé thar a bheith deacair creidmheas a fháil lasmuigh de réigiún Ríge. Tá bacainn shuntasach ag baint leis sin maidir le hiasachtú morgáistí agus iasachtú do ghnólachtaí. Ina theannta sin, d’fhéadfaí maoiniú le haghaidh teicneolaíochtaí glasa do thomhaltóirí a dhéanamh níos saoire trí tháirgí creidmheasa níos saoire agus níos fadtéarmaí. Bhí iarrachtaí beartais dírithe go príomha ar thacú le hiasachtú trí dheontais phoiblí a chur le chéile. Baineann costas suntasach leis sin, áfach, do bhuiséad an rialtais agus, dá bhrí sin, ní bealach inbhuanaithe é chun borradh a chur faoin iasachtú. Chun na srianta ar an soláthar creidmheasa a mhaolú, tá gá le feabhsuithe ginearálta ar thrédhearcacht agus ar mhuinín as an timpeallacht ghnó, lena n-áirítear laghdú ar an scáthgheilleagar. Thairis sin, d’fhéadfaí rátaí téarnaimh na n-iasachtaí a mhéadú, rud a laghdódh costais na mbanc a bhaineann le hiasachtaí neamhthuillmheacha agus a d’fhéadfaí a éascú le córas dlí níos éifeachtúla. D’fhéadfadh scéimeanna iasachta agus ráthaíochta spriocdhírithe cabhrú le laghdú a dhéanamh ar na rioscaí leachtachta a bhíonn ag na bainc agus iad ag glacadh comhthaobhachta i margaí atá réasúnta neamhleachtach. D’fhéadfadh scéimeanna iasachtaithe poiblí le haghaidh infheistíochtaí a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo, amhail an t-aistriú glas agus an fhorbairt réigiúnach, iomaíocht éifeachtach a mhéadú sa mhargadh baincéireachta nó bearna sa mhargadh a líonadh ina bhfuil maoiniú bainc róchostasach nó nach bhfuil fáil air. Ina theannta sin, cuireann scéimeanna ráthaíochta poiblí agus iasachtaithe bealach i bhfad níos éifeachtúla ó thaobh costais de ar fáil chun tacú le hiasachtaí príobháideacha ná scéimeanna deontais. Chomh maith leis na bacainní ar mhaoiniú na mbanc, tá margadh na Laitvia le haghaidh foinsí airgeadais malartacha tearcfhorbartha agus d”fhéadfadh sé feabhas a chur ar an rochtain atá ag gnólachtaí ar mhaoiniú.

| (25) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(25)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (26) | De réir sonraí 2020, is ionann táirgí ola (33,8 %) agus gás nádúrtha (21,6 %) agus thart ar leath de mheascán fuinnimh na Laitvia, fuinneamh in-athnuaite den chuid is mó (44,1 %). Sholáthair an Rúis allmhairí gáis nádúrtha uile na Laitvia (níos airde ná meán an Aontais de 44 % de spleáchas ar allmhairí gáis Rúiseacha) agus ba phríomhfhoinse í (20 %) d’allmhairí táirgí ola na Laitvia (i gcomhréir go mór le meán an Aontais de 26 % de spleáchas ar allmhairiú ola na Rúise). (19) Tá laghdú suntasach tagtha ar spleáchas na Laitvia ar sholáthairtí gáis na Rúise mar gheall ar a nasc gáis leis an Liotuáin, rud a thugann rochtain don Laitvia ar chríochfort gáis nádúrtha leachtaithe Klaipeda. Tá an Laitvia nasctha freisin leis an Eastóin agus leis an bhFionlainn, rud a fhágann go bhfuil na ceithre thír den mhargadh céanna le haghaidh gáis nádúrtha. Le saoráid stórála gáis atá lonnaithe sa Laitvia, is féidir na neamhréireanna séasúracha soláthair agus éilimh a rianú agus stórálann sí cúlchiste slándála do mhargadh Mhuir Bhailt. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Mar sin féin, ba cheart tús áite a thabhairt do bheartais i gcónaí chun an sioncrónú leanúnach a thabhairt chun críche le heangach cumhachta ilchríochach an Aontais, chun acmhainneacht leordhóthanach a áirithiú le haghaidh idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanachta agus chun comhthionscadail maidir le foinsí in-athnuaite a shaothrú. Chomh maith leis na feabhsuithe ar an mbonneagar gáis arb é is aidhm dóibh foinsí eile soláthair a áirithiú, chun spleáchas fuinnimh ar an Rúis a laghdú, beidh ar an Laitvia dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, go háirithe sna hearnálacha tógála agus iompair. Áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia bearta arb é is aidhm dóibh infheistíochtaí príobháideacha i bhfuinneamh gaoithe ar tír mór a éascú.
  D’fhéadfadh a gcur chun feidhme níos luaithe ná a bhí beartaithe, mar a d’fhógair an rialtas le déanaí, cabhrú le hinfheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe ar tír mór a bhrostú. Mar sin féin, dá méadófaí sciar na bhfoinsí in-athnuaite fuinnimh, bheadh ar an Laitvia freisin féachaint ar na deiseanna atá ann maidir le fuinneamh gaoithe amach ón gcósta. D’fhéadfaí bearta éifeachtúlachta fuinnimh, lena n-áirítear athchóiriú domhain, a threisiú, go háirithe i bhfoirgnimh, san iompar agus sa tionsclaíocht. Chun an meascán fuinnimh a éagsúlú, tá an Laitvia ag smaoineamh ar infheistíocht a dhéanamh i bhfuinneamh núicléach i gcomhar leis na Ballstáit chomharsanachta. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Laitvia ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(26)

De réir sonraí 2020, is ionann táirgí ola (33,8 %) agus gás nádúrtha (21,6 %) agus thart ar leath de mheascán fuinnimh na Laitvia, fuinneamh in-athnuaite den chuid is mó (44,1 %). Sholáthair an Rúis allmhairí gáis nádúrtha uile na Laitvia (níos airde ná meán an Aontais de 44 % de spleáchas ar allmhairí gáis Rúiseacha) agus ba phríomhfhoinse í (20 %) d’allmhairí táirgí ola na Laitvia (i gcomhréir go mór le meán an Aontais de 26 % de spleáchas ar allmhairiú ola na Rúise). (19) Tá laghdú suntasach tagtha ar spleáchas na Laitvia ar sholáthairtí gáis na Rúise mar gheall ar a nasc gáis leis an Liotuáin, rud a thugann rochtain don Laitvia ar chríochfort gáis nádúrtha leachtaithe Klaipeda. Tá an Laitvia nasctha freisin leis an Eastóin agus leis an bhFionlainn, rud a fhágann go bhfuil na ceithre thír den mhargadh céanna le haghaidh gáis nádúrtha. Le saoráid stórála gáis atá lonnaithe sa Laitvia, is féidir na neamhréireanna séasúracha soláthair agus éilimh a rianú agus stórálann sí cúlchiste slándála do mhargadh Mhuir Bhailt. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Mar sin féin, ba cheart tús áite a thabhairt do bheartais i gcónaí chun an sioncrónú leanúnach a thabhairt chun críche le heangach cumhachta ilchríochach an Aontais, chun acmhainneacht leordhóthanach a áirithiú le haghaidh idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanachta agus chun comhthionscadail maidir le foinsí in-athnuaite a shaothrú. Chomh maith leis na feabhsuithe ar an mbonneagar gáis arb é is aidhm dóibh foinsí eile soláthair a áirithiú, chun spleáchas fuinnimh ar an Rúis a laghdú, beidh ar an Laitvia dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú, go háirithe sna hearnálacha tógála agus iompair. Áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Laitvia bearta arb é is aidhm dóibh infheistíochtaí príobháideacha i bhfuinneamh gaoithe ar tír mór a éascú.

D’fhéadfadh a gcur chun feidhme níos luaithe ná a bhí beartaithe, mar a d’fhógair an rialtas le déanaí, cabhrú le hinfheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe ar tír mór a bhrostú. Mar sin féin, dá méadófaí sciar na bhfoinsí in-athnuaite fuinnimh, bheadh ar an Laitvia freisin féachaint ar na deiseanna atá ann maidir le fuinneamh gaoithe amach ón gcósta. D’fhéadfaí bearta éifeachtúlachta fuinnimh, lena n-áirítear athchóiriú domhain, a threisiú, go háirithe i bhfoirgnimh, san iompar agus sa tionsclaíocht. Chun an meascán fuinnimh a éagsúlú, tá an Laitvia ag smaoineamh ar infheistíocht a dhéanamh i bhfuinneamh núicléach i gcomhar leis na Ballstáit chomharsanachta. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Laitvia ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (27) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Laitvia leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Laitvia leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(27)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an Laitvia leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Laitvia leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (28) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1) go háirithe. |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1) go háirithe.

| (29) | I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Laitvia, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Laitvia, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3).

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Laitvia gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha, agus le haghaidh na slándála fuinnimh, agus tionscnamh REPowerEU á chur san áireamh, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais, beartas fioscach a shaothrú atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach, cánachas a leathnú, lena n-áirítear maoin agus caipiteal, agus leordhóthanacht an chúraim sláinte agus na cosanta sóisialta a neartú chun neamhionannas a laghdú.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Rochtain ar mhaoiniú a fheabhsú d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide trí scéimeanna iasachtaithe phoiblí agus scéimeanna ráthaíochta lena ndírítear ar infheistíochtaí a bhfuil tábhacht straitéiseach ag baint leo a éascú, go háirithe an t-aistriú glas agus an fhorbairt réigiúnach.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite, acmhainneacht idirnaisc leordhóthanach a áirithiú, soláthairtí agus bealaí fuinnimh a éagsúlú agus tomhaltas fuinnimh a laghdú trí bhearta uaillmhianacha éifeachtúlachta fuinnimh.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d'insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d'éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Laitvia (IO C 304, 29.7.2021, lch. 63).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d'fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  ST 10157/2021; ST 10157/2021 ADD1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Laitvia agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Laitvia 2020 (IO C 282, 26.8.2020, lch. 89).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d'fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0.7 pointe céatadáin de OTI mar go n-áirítear i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún an tionchar fioscach a bheadh ag cruthú cúlchistí slándála soláthair fuinnimh i gcomhréir le leasuithe a rinneadh le déanaí ar an Dlí Fuinnimh.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chraptha de 0.6 pointe céatadáin de OTI, arb é an bhunéifeacht atá leis, eadhon i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, go bhforáiltear don tionchar fioscach a bheidh ag cruthú chúlchistí slándála an tsoláthair fuinnimh ach nach bhfuil an beart sin tuartha do 2023.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Laitvia, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

20

(21)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/120 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/120

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Liotuáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Liotuáine

(2022/C 334/15)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Liotuáin inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Liotuáin inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Liotuáin faoi thionscnamh na Gníomhaíochta Comhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár Cúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais fáilte agus lánpháirtíochta le haghaidh na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Liotuáin faoi thionscnamh na Gníomhaíochta Comhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár Cúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais fáilte agus lánpháirtíochta le haghaidh na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Liotuáine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Liotuáine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 14 Bealtaine 2021, chuir an Liotuáin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 20 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Liotuáine (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an Liotuáin. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

An 14 Bealtaine 2021, chuir an Liotuáin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 20 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Liotuáine (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an Liotuáin. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Liotuáin a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Liotuáine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Liotuáin a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Liotuáine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Liotuáin an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Liotuáin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Liotuáin, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Liotuine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Liotuáin an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Liotuáin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag an Liotuáin, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Liotuine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d'eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Liotuáine sa tuarascáil sin, ós rud é go bhfuil sé beartaithe go sáróidh a heasnamh ginearálta rialtais in 2022 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d'eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Liotuáine sa tuarascáil sin, ós rud é go bhfuil sé beartaithe go sáróidh a heasnamh ginearálta rialtais in 2022 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Liotuáin na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Liotuáin, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Liotuáine ó 7,3 % de OTI in 2020 go 1,0 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Liotuáin leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,9 % de OTI in 2020 go 2,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Liotuáin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, is bearta sealadacha a bhí sna bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus in 2021. Ag an am céanna, níor bhearta sealadacha roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 ná ní raibh siad comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is cúiteamh níos airde d'fhostaithe na hearnála poiblí a bhí i gceist leo den chuid is mó. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 46,6 % de OTI in 2020 go 44,3 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Liotuáin na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Liotuáin, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Liotuáine ó 7,3 % de OTI in 2020 go 1,0 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Liotuáin leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 3,9 % de OTI in 2020 go 2,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Liotuáin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, is bearta sealadacha a bhí sna bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus in 2021. Ag an am céanna, níor bhearta sealadacha roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 ná ní raibh siad comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, agus is cúiteamh níos airde d'fhostaithe na hearnála poiblí a bhí i gceist leo den chuid is mó. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 46,6 % de OTI in 2020 go 44,3 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 1,6 % in 2022 agus 2,5 % in 2023. I gcomparáid leis sin, réamh-mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás de 1,7 % ar OTI ann in 2022 agus 2,6 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go n-ardóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,9 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2,4 % in 2023. Is léiriú é an méadú ar an easnamh in 2022 go príomha ar bhearta chun tionchar na bpraghsanna arda fuinnimh a chuimsiú, chun tacú le teaghlaigh ar ioncam níos ísle agus chun freastal ar na sreafaí daoine atá ag teitheadh ón Úcráin. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 43,3 % in 2022, agus go bhfanfaidh sé cobhsaí in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 4,6 % de OTI agus 2,3 % faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá réamh-mheasta i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 42,7 % in 2022 agus 43,1 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Liotuáine. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 1,6 % in 2022 agus 2,5 % in 2023. I gcomparáid leis sin, réamh-mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás de 1,7 % ar OTI ann in 2022 agus 2,6 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go n-ardóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,9 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2,4 % in 2023. Is léiriú é an méadú ar an easnamh in 2022 go príomha ar bhearta chun tionchar na bpraghsanna arda fuinnimh a chuimsiú, chun tacú le teaghlaigh ar ioncam níos ísle agus chun freastal ar na sreafaí daoine atá ag teitheadh ón Úcráin. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 43,3 % in 2022, agus go bhfanfaidh sé cobhsaí in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 4,6 % de OTI agus 2,3 % faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá réamh-mheasta i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 42,7 % in 2022 agus 43,1 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Liotuáine.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2021 go 1,2 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 1,2 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó fóirdheontais do chuideachtaí gáis agus leictreachais, cúiteamh cánach breisluacha (CBL) a chuirtear i bhfeidhm ar fhuinneamh teasa agus cur i bhfeidhm níos leithne cúitimh eile le haghaidh teasfhuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na fóirdheontais do chuideachtaí gáis agus leictreachais agus cúiteamh CBL ar fhuinneamh teasa. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % in 2022 agus in 2023 (13), chomh maith leis an gcostas méadaithe 0,5 % de OTI ar chaiteachas cosanta in 2022 agus 2023. |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2021 go 1,2 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 1,2 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó fóirdheontais do chuideachtaí gáis agus leictreachais, cúiteamh cánach breisluacha (CBL) a chuirtear i bhfeidhm ar fhuinneamh teasa agus cur i bhfeidhm níos leithne cúitimh eile le haghaidh teasfhuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na fóirdheontais do chuideachtaí gáis agus leictreachais agus cúiteamh CBL ar fhuinneamh teasa. Tá tionchar freisin ar an easnamh rialtais ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin, atá tuartha i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % in 2022 agus in 2023 (13), chomh maith leis an gcostas méadaithe 0,5 % de OTI ar chaiteachas cosanta in 2022 agus 2023.

| (16) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Liotuáin staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Liotuáin an fás ar chaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta a choinneáil faoi rialú. Mhol sí freisin go saothródh an Liotuáin, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Liotuáin staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin don Liotuáin an fás ar chaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta a choinneáil faoi rialú. Mhol sí freisin go saothródh an Liotuáin, nuair a bheidh na dálaí eacnamaíocha cearta ann, beartas fioscach arb é is aidhm dó seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus, ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Liotuáine, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 4,2 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Liotuáin tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,5 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Liotuáin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 3.2 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (1,2 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,2 % de OTI), agus, i measc bearta eile, réamh-mheastar go gcuirfidh tacaíocht bhreise do theaghlaigh ar ioncam níos ísle (méadú breise ar phinsin, sochair leanaí, cúnamh sóisialta, íosleibhéal ioncaim neamh-inchánach) le 0,4 % de OTI leis an bhfás sa ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, ar bhonn meastacháin reatha an Choimisiúin, ní leor an smacht atá ag an Liotuáin ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Liotuáine, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 4,2 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Liotuáin tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,5 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Liotuáin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 3.2 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (1,2 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,2 % de OTI), agus, i measc bearta eile, réamh-mheastar go gcuirfidh tacaíocht bhreise do theaghlaigh ar ioncam níos ísle (méadú breise ar phinsin, sochair leanaí, cúnamh sóisialta, íosleibhéal ioncaim neamh-inchánach) le 0,4 % de OTI leis an bhfás sa ghlanchaiteachas reatha. Dá bhrí sin, ar bhonn meastacháin reatha an Choimisiúin, ní leor an smacht atá ag an Liotuáin ar fhás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 1,5 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Liotuáin d'úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,4 pointe céatadáin OTI in 2023 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,5 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (1,2 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 1,5 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Liotuáin d'úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,4 pointe céatadáin OTI in 2023 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,5 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (1,2 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,1 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh an t-easnamh rialtais de réir a chéile go 1,3 % in 2024 agus go 1,0 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 42,6 % in 2024, agus laghdú go 42,5 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh an t-easnamh rialtais de réir a chéile go 1,3 % in 2024 agus go 1,0 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 42,6 % in 2024, agus laghdú go 42,5 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Sainaithníodh i scórchlár soláthair phoiblí 2020 roinnt scrogaill sa chóras soláthair phoiblí sa Liotuáin: easpa comhair idir eagraíochtaí ceannaigh, líon beag rannpháirtithe nó rannpháirtithe ar bith i dtairiscintí, agus róspleáchas ar an gcriteár praghais. Dá leathnófaí raon feidhme na n-iarrachtaí leanúnacha chun soláthar poiblí comhoibritheach a chothú ar fud na mbardas, sa chaoi go gcumhdófaí leibhéal an rialtais láir leis an athchóiriú, chuideofaí le forbairt agus scaipeadh na gcleachtas is fearr agus chuirfí feabhas ar éifeachtúlacht agus éifeachtacht fhoriomlán na bpróiseas. Chabhródh sé sin freisin chun an inbhuanaitheacht fhioscach a mhéadú. |
| --- | --- |

(20)

Sainaithníodh i scórchlár soláthair phoiblí 2020 roinnt scrogaill sa chóras soláthair phoiblí sa Liotuáin: easpa comhair idir eagraíochtaí ceannaigh, líon beag rannpháirtithe nó rannpháirtithe ar bith i dtairiscintí, agus róspleáchas ar an gcriteár praghais. Dá leathnófaí raon feidhme na n-iarrachtaí leanúnacha chun soláthar poiblí comhoibritheach a chothú ar fud na mbardas, sa chaoi go gcumhdófaí leibhéal an rialtais láir leis an athchóiriú, chuideofaí le forbairt agus scaipeadh na gcleachtas is fearr agus chuirfí feabhas ar éifeachtúlacht agus éifeachtacht fhoriomlán na bpróiseas. Chabhródh sé sin freisin chun an inbhuanaitheacht fhioscach a mhéadú.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Liotuáine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Dírítear go háirithe, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, ar bhearta chun digiteáil agus an t-aistriú glas a chur chun cinn, cáilíocht agus éifeachtúlacht seirbhísí sláinte a chinntiú, cosaint shóisialta a fheabhsú, tús áite a thabhairt don oideachas agus don nuálaíocht, agus éifeachtacht na hearnála poiblí a mhéadú. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Liotuáine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Dírítear go háirithe, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, ar bhearta chun digiteáil agus an t-aistriú glas a chur chun cinn, cáilíocht agus éifeachtúlacht seirbhísí sláinte a chinntiú, cosaint shóisialta a fheabhsú, tús áite a thabhairt don oideachas agus don nuálaíocht, agus éifeachtacht na hearnála poiblí a mhéadú.

| (22) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Liotuáine chun breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Liotuáin agus 37,8 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 31,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Liotuáin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Liotuáine chun breis dul chun cinn a dhéanamh ar na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Liotuáin agus 37,8 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 31,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Liotuáin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | An 22 Aibreán 2022, d'fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Liotuáine dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). Thíolaic an Liotuáin an clár beartais chomhtháthaithe an 16 Márta 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá chuir an Liotuáin san áireamh na moltaí tírshonracha ábhartha i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

An 22 Aibreán 2022, d'fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Liotuáine dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). Thíolaic an Liotuáin an clár beartais chomhtháthaithe an 16 Márta 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá chuir an Liotuáin san áireamh na moltaí tírshonracha ábhartha i gclársceidealú chistí bheartas comhtháthaithe 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Liotuáine a bhaineann le cúram príomhúil agus coisctheach, laigí i bpleanáil agus seachadadh seirbhísí sóisialta agus easpa straitéise maidir le tithíocht shóisialta. Léiríonn na leibhéil arda d'iontrálacha inseachanta ospidéil agus rátaí mortlaíochta inchoiscthe agus inchóireáilte go bhfuil gá le níos mó gníomhaíochtaí coisctheacha i gcúram sláinte na Liotuáine. Thairis sin, cuireann ganntanais agus dáileadh míchothrom gairmithe sláinte srian leis an rochtain ar chúram sláinte príomhúil agus cúram fadtéarmach. Chomh maith leis na hathchóirithe sláinte agus an infheistíocht i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Liotuáine, is gá cúram príomhúil agus cosc a neartú tuilleadh. Cuireann easpa comhoibrithe idir aireachtaí éagsúla agus comhlachtaí poiblí eile chun na riachtanais a aithint bac ar sholáthar comhtháite seirbhísí sóisialta. Ina theannta sin, ní thugann na seirbhísí aghaidh ar riachtanais na ndaoine dífhostaithe. In 2019 (19), bhí caiteachas na Liotuáine ar thithíocht shóisialta, i.e. EUR 10,31 in aghaidh an áitritheora, go mór faoi bhun mheán an Aontais EUR 101,58 (i bpraghsanna tairiseacha 2010 araon), rud a fhágann go bhfuil ganntanas leanúnach agus liostaí fada feithimh ann. Ní mór cáilíocht na tithíochta sóisialta a chuirtear ar fáil a fheabhsú freisin. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bearta tábhachtacha amhail athchóiriú ar an scéim ioncaim íosta agus ar an gcóras sochair chánach mar aon le cumhdach an árachais shóisialta dífhostaíochta a mhéadú. Meastar go gcuideoidh na bearta sin le dul i ngleic le cuid de na príomhdhúshláin cosanta sóisialta a luaithe a chuirfear chun feidhme iad. Mar sin féin, sa bhreis ar na bearta a áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá gá le hiarrachtaí breise chun pleanáil, cáilíocht agus éifeachtacht na seirbhísí sóisialta a fheabhsú agus chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanais agus ar cháilíocht easnamhach na tithíochta sóisialta. |
| --- | --- |

(24)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Liotuáine a bhaineann le cúram príomhúil agus coisctheach, laigí i bpleanáil agus seachadadh seirbhísí sóisialta agus easpa straitéise maidir le tithíocht shóisialta. Léiríonn na leibhéil arda d'iontrálacha inseachanta ospidéil agus rátaí mortlaíochta inchoiscthe agus inchóireáilte go bhfuil gá le níos mó gníomhaíochtaí coisctheacha i gcúram sláinte na Liotuáine. Thairis sin, cuireann ganntanais agus dáileadh míchothrom gairmithe sláinte srian leis an rochtain ar chúram sláinte príomhúil agus cúram fadtéarmach. Chomh maith leis na hathchóirithe sláinte agus an infheistíocht i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Liotuáine, is gá cúram príomhúil agus cosc a neartú tuilleadh. Cuireann easpa comhoibrithe idir aireachtaí éagsúla agus comhlachtaí poiblí eile chun na riachtanais a aithint bac ar sholáthar comhtháite seirbhísí sóisialta. Ina theannta sin, ní thugann na seirbhísí aghaidh ar riachtanais na ndaoine dífhostaithe. In 2019 (19), bhí caiteachas na Liotuáine ar thithíocht shóisialta, i.e. EUR 10,31 in aghaidh an áitritheora, go mór faoi bhun mheán an Aontais EUR 101,58 (i bpraghsanna tairiseacha 2010 araon), rud a fhágann go bhfuil ganntanas leanúnach agus liostaí fada feithimh ann. Ní mór cáilíocht na tithíochta sóisialta a chuirtear ar fáil a fheabhsú freisin. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bearta tábhachtacha amhail athchóiriú ar an scéim ioncaim íosta agus ar an gcóras sochair chánach mar aon le cumhdach an árachais shóisialta dífhostaíochta a mhéadú. Meastar go gcuideoidh na bearta sin le dul i ngleic le cuid de na príomhdhúshláin cosanta sóisialta a luaithe a chuirfear chun feidhme iad. Mar sin féin, sa bhreis ar na bearta a áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá gá le hiarrachtaí breise chun pleanáil, cáilíocht agus éifeachtacht na seirbhísí sóisialta a fheabhsú agus chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanais agus ar cháilíocht easnamhach na tithíochta sóisialta.

| (25) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis. |
| --- | --- |

(25)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis.

| (26) | Tá an Liotuáin ag brath go mór ar allmhairí dá soláthar fuinnimh, mar iompórtálann sí thart ar dhá thrian dá h-ollriachtanais leictreachais agus formhór a cuid ola agus gáis. Is ionann ola agus gás agus trí cheathrú de mheascán fuinnimh na tíre. Go dtí go ndearna an Rúis ionradh ar an Úcráin, rinneadh ola agus gás a allmhairiú ón Rúis den chuid is mó. In 2020, d'iompórtáil an Liotuáin 42 % dá hallmhairí gáis nádúrtha ón Rúis (i gcomhréir le meán an Aontais de 44 %) agus 73 % dá hallmhairí amhola ón Rúis (níos airde ná meán an Aontais de 26 %) (20). Is é is cúis leis an éileamh ar fhuinneamh flít mhór iompair, agus gan an úsáid cheart á baint as an iompar poiblí ná as an iarnród, agus stoc mór d'fhoirgnimh atá neamhéifeachtúil ó thaobh fuinnimh de agus tionscail dianfhuinnimh, arb ionann iad agus 67 % den tomhaltas gáis iomlán. Dá ndéanfaí iarrachtaí breise chun déine fuinnimh a laghdú sna hearnálacha sin, trí chlaochlú tionsclaíoch a chur chun cinn, lena n-áirítear próisis nuálacha táirgthe, agus trí úsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh a chur chun cinn a thuilleadh, laghdófaí spleáchas na Liotuáine ar allmhairí fuinnimh foriomlána. Tá feabhas nach beag curtha ag an Liotuáin ar a slándáil fuinnimh trí naisc leictreachais agus gáis a fhorbairt leis na Ballstáit chomharsanachta agus leis an gcríochfort gáis nádúrtha leachtaithe in Klaipėda. Ar an iomlán, ní mór don Liotuáin leanúint dá hiarrachtaí chun an comhar réigiúnach lena comharsana a fheabhsú tuilleadh chun allmhairithe breise gáis agus úsáid éifeachtúil bonneagar réigiúnach a chomhordú. Sa chomhthéacs sin, cuideoidh an t-idirnascaire gáis leis an bPolainn (GIPL) atá i mbun feidhme amhail ón 1 Bealtaine 2022, agus an t-idirnascaire gáis eile le Ballstáit chomharsanachta, leis an soláthar fuinnimh sa réigiún a chosaint. Ba cheart, mar sin féin, tosaíocht beartais a bheith ann i gcónaí chun an sioncrónú leanúnach a thabhairt chun críche le heangach cumhachta ilchríochach an Aontais, agus acmhainneacht leordhóthanach a chinntiú le haghaidh idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanachta agus tionscadail chomhpháirteacha in-athnuaite a shaothrú. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d'fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí athrú cuspóra ar bhreoslaí inbhuanaithe amach anseo. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Liotuáin ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(26)

Tá an Liotuáin ag brath go mór ar allmhairí dá soláthar fuinnimh, mar iompórtálann sí thart ar dhá thrian dá h-ollriachtanais leictreachais agus formhór a cuid ola agus gáis. Is ionann ola agus gás agus trí cheathrú de mheascán fuinnimh na tíre. Go dtí go ndearna an Rúis ionradh ar an Úcráin, rinneadh ola agus gás a allmhairiú ón Rúis den chuid is mó. In 2020, d'iompórtáil an Liotuáin 42 % dá hallmhairí gáis nádúrtha ón Rúis (i gcomhréir le meán an Aontais de 44 %) agus 73 % dá hallmhairí amhola ón Rúis (níos airde ná meán an Aontais de 26 %) (20). Is é is cúis leis an éileamh ar fhuinneamh flít mhór iompair, agus gan an úsáid cheart á baint as an iompar poiblí ná as an iarnród, agus stoc mór d'fhoirgnimh atá neamhéifeachtúil ó thaobh fuinnimh de agus tionscail dianfhuinnimh, arb ionann iad agus 67 % den tomhaltas gáis iomlán. Dá ndéanfaí iarrachtaí breise chun déine fuinnimh a laghdú sna hearnálacha sin, trí chlaochlú tionsclaíoch a chur chun cinn, lena n-áirítear próisis nuálacha táirgthe, agus trí úsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh a chur chun cinn a thuilleadh, laghdófaí spleáchas na Liotuáine ar allmhairí fuinnimh foriomlána. Tá feabhas nach beag curtha ag an Liotuáin ar a slándáil fuinnimh trí naisc leictreachais agus gáis a fhorbairt leis na Ballstáit chomharsanachta agus leis an gcríochfort gáis nádúrtha leachtaithe in Klaipėda. Ar an iomlán, ní mór don Liotuáin leanúint dá hiarrachtaí chun an comhar réigiúnach lena comharsana a fheabhsú tuilleadh chun allmhairithe breise gáis agus úsáid éifeachtúil bonneagar réigiúnach a chomhordú. Sa chomhthéacs sin, cuideoidh an t-idirnascaire gáis leis an bPolainn (GIPL) atá i mbun feidhme amhail ón 1 Bealtaine 2022, agus an t-idirnascaire gáis eile le Ballstáit chomharsanachta, leis an soláthar fuinnimh sa réigiún a chosaint. Ba cheart, mar sin féin, tosaíocht beartais a bheith ann i gcónaí chun an sioncrónú leanúnach a thabhairt chun críche le heangach cumhachta ilchríochach an Aontais, agus acmhainneacht leordhóthanach a chinntiú le haghaidh idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanachta agus tionscadail chomhpháirteacha in-athnuaite a shaothrú. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d'fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí athrú cuspóra ar bhreoslaí inbhuanaithe amach anseo. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Liotuáin ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (27) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Liotuáin úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Liotuáin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(27)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Liotuáin úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Liotuáin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (28) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1). |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1).

| (29) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Liotuáin, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2), |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an Liotuáin, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2),

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Liotuáin gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith faoi réir chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Soláthar poiblí comhoibritheach a chothú ar leibhéal an rialtais láir agus ar leibhéal an bhardais.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 20 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d'fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Cúram príomhúil agus coisctheach a neartú. Ilroinnt maidir le pleanáil agus seachadadh seirbhísí sóisialta a laghdú agus a bpearsanú agus a lánpháirtiú le seirbhísí eile a fheabhsú. Feabhas a chur ar rochtain ar thithíocht shóisialta agus ar cháilíocht na tithíochta sin.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite, agus trí éifeachtúlacht fuinnimh agus dícharbónú na tionsclaíochta, an iompair agus agus na bhfoirgneamh a mhéadú, agus trí acmhainneacht leordhóthanach idirnasc fuinnimh a chinntiú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d'insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d'éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Liotuáine (IO C 304, 29.7.2021, lch. 68).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d'fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10477/2021; 10477/2021 ADD 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Liotuáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Liotuáine (IO C 282, 26.8.2020, lch. 95).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlaithe Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d'fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,1 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d'easnamh fáis ar chaiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

16

(17)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0.0 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/SPR_EXP_FHO__custom_2036156/default/table?lang=en

19

(20)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise thar allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. I gcás mheán AS27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Liotuáine, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha le hamhola.

20

(21)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

21

(22)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/128 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/128

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid Lucsamburg agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid Lucsamburg

(2022/C 334/16)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar shuíomhanna buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh Lucsamburg inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d'fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D'fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh Lucsamburg inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d'eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal “Bliain amháin ó ráig COVID-19: freagairt ar bheartas fioscach”, leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 Lucsamburg, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 Lucsamburg, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d'fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D'fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d'fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D'iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 30 Aibreán 2021, chuir Lucsamburg a phlean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta do Lucsamburg a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil Lucsamburg tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

An 30 Aibreán 2021, chuir Lucsamburg a phlean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta do Lucsamburg a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil Lucsamburg tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic Lucsamburg a Chlár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus a Chlár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil Lucsamburg ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic Lucsamburg a Chlár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus a Chlár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil Lucsamburg ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 do Lucsamburg an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn a rinne Lucsamburg maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag Lucsamburg, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn Lucsamburg maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D'fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 do Lucsamburg an 23 Bealtaine 2022. Rinne sí measúnú ar an dul chun cinn a rinne Lucsamburg maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus bhreathnaigh sí ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag Lucsamburg, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn Lucsamburg maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle do Lucsamburg na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí do Lucsamburg freisin, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha a shaothrú atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir sonraí arna mbailíochtú ag Eurostat, tháinig feabhas ar chothromaíocht rialtais ghinearálta Lucsamburg ó easnamh 3,4 % de OTI in 2020 go barrachas 0,9 % in 2021. Thacaigh an fhreagairt bheartais fhioscaigh ó Lucsamburg leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,4 % de OTI in 2020 go 0,7 %. Bhí na bearta a ghlac Lucsamburg in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 24,8 % de OTI in 2020 go 24,4 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(12)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle do Lucsamburg na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí do Lucsamburg freisin, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha a shaothrú atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir sonraí arna mbailíochtú ag Eurostat, tháinig feabhas ar chothromaíocht rialtais ghinearálta Lucsamburg ó easnamh 3,4 % de OTI in 2020 go barrachas 0,9 % in 2021. Thacaigh an fhreagairt bheartais fhioscaigh ó Lucsamburg leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,4 % de OTI in 2020 go 0,7 %. Bhí na bearta a ghlac Lucsamburg in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 24,8 % de OTI in 2020 go 24,4 % de OTI in 2021.

| (13) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha faichilleach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh méadú ar fhíor-OTI de 1,4 % in 2022 agus 2,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, réamh-mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás de 2,2 % ar OTI ann in 2022 agus 2,7 % in 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é is cúis go príomha leis an difríocht de 0,8 pointe céatadáin in 2022 ná ionchais níos airde infheistíochtaí agus rannchuidiú dearfach ó ghlanonnmhairí d'fhíorfhás OTI. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go laghdóidh an príomh-iarmhéid go heasnamh 0,7 % de OTI in 2022 agus go 0,4 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó caiteachas níos airde ar chúiteamh d'fhostaithe, ar infheistíochtaí agus ar shochair shóisialta, agus réamh-mheastar go dtiocfaidh meath ar chánacha reatha ar ioncam agus ar rachmas ó thaobh an ioncaim de. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 25,4 % in 2022, agus go méadóidh sé go 25,8 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 0,1 % de OTI do 2022 agus barrachas de 0,1 % do 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos ísle, 24,7 % in 2022 agus 25,1 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,6 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus d'fhéadfadh sé fás Lucsamburg a mhéadú. |
| --- | --- |

(13)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha faichilleach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go dtiocfaidh méadú ar fhíor-OTI de 1,4 % in 2022 agus 2,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, réamh-mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás de 2,2 % ar OTI ann in 2022 agus 2,7 % in 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é is cúis go príomha leis an difríocht de 0,8 pointe céatadáin in 2022 ná ionchais níos airde infheistíochtaí agus rannchuidiú dearfach ó ghlanonnmhairí d'fhíorfhás OTI. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag súil go laghdóidh an príomh-iarmhéid go heasnamh 0,7 % de OTI in 2022 agus go 0,4 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó caiteachas níos airde ar chúiteamh d'fhostaithe, ar infheistíochtaí agus ar shochair shóisialta, agus réamh-mheastar go dtiocfaidh meath ar chánacha reatha ar ioncam agus ar rachmas ó thaobh an ioncaim de. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 25,4 % in 2022, agus go méadóidh sé go 25,8 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 0,1 % de OTI do 2022 agus barrachas de 0,1 % do 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos ísle, 24,7 % in 2022 agus 25,1 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,6 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus d'fhéadfadh sé fás Lucsamburg a mhéadú.

| (14) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 0,7 % de OTI in 2021 go 0,1 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,8 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,2 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó creidmheas cánach fuinnimh, aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh ar ioncam íseal, ciorruithe i gcánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, agus fóirdheontais ar tháirgeadh. Ag an am céanna, thángthas ar chomhaontú le comhpháirtithe sóisialta chun truicear ionchasach an tsásra innéacsaithe boilscithe a chur siar ó Shamhradh 2022 go dtí Aibreán 2023 agus aon tráinse ina dhiaidh sin go dtí Aibreán 2024 ar a luaithe. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an laghdú uile ar dhleachtanna máil le haghaidh breosla in 2022. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % agus 0,2 % de OTI in 2022 agus 2023 (13). |
| --- | --- |

(14)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 0,7 % de OTI in 2021 go 0,1 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,8 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,2 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó creidmheas cánach fuinnimh, aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh ar ioncam íseal, ciorruithe i gcánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, agus fóirdheontais ar tháirgeadh. Ag an am céanna, thángthas ar chomhaontú le comhpháirtithe sóisialta chun truicear ionchasach an tsásra innéacsaithe boilscithe a chur siar ó Shamhradh 2022 go dtí Aibreán 2023 agus aon tráinse ina dhiaidh sin go dtí Aibreán 2024 ar a luaithe. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha den chuid is mó. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d'fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an laghdú uile ar dhleachtanna máil le haghaidh breosla in 2022. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % agus 0,2 % de OTI in 2022 agus 2023 (13).

| (15) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh Lucsamburg staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh Lucsamburg, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(15)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh Lucsamburg staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh Lucsamburg, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (16) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 Lucsamburg, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,3 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag Lucsamburg tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Réamh-mheastar go soláthróidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0.1 pointe céatadáin don staid fhioscach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag Lucsamburg infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás sa chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,2 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar go rannchuideoidh cúiteamh níos airde d'fhostaithe agus aistrithe sóisialta (0,3 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha. |
| --- | --- |

(16)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 Lucsamburg, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,3 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag Lucsamburg tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021. Réamh-mheastar go soláthróidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach de 0.1 pointe céatadáin don staid fhioscach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag Lucsamburg infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás sa chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,2 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar go rannchuideoidh cúiteamh níos airde d'fhostaithe agus aistrithe sóisialta (0,3 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha.

| (17) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 0,5 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh Lucsamburg d'úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach 0,1 % de OTI ar fáil don staid fhioscach in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,3 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 0,5 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh Lucsamburg d'úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach 0,1 % de OTI ar fáil don staid fhioscach in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,3 % de OTI).

| (18) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,3 % de OTI in 2024 agus go 0,2 % faoi 2025. Tá sé beartaithe, dá bhrí sin, go bhfanfaidh comhardú ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse Chlár Cobhsaíochta 2022. Leis na réamh-mheastacháin sin, glactar le hioncam atá beagán níos airde agus caiteachas cobhsaí mar chéatadán de OTI. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 26,2 % in 2024, agus le cobhsú 26,2 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(18)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,3 % de OTI in 2024 agus go 0,2 % faoi 2025. Tá sé beartaithe, dá bhrí sin, go bhfanfaidh comhardú ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse Chlár Cobhsaíochta 2022. Leis na réamh-mheastacháin sin, glactar le hioncam atá beagán níos airde agus caiteachas cobhsaí mar chéatadán de OTI. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le méadú go 26,2 % in 2024, agus le cobhsú 26,2 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (19) | Is lú an tionchar a bhí ag an ngéarchéim COVID-19 ar airgeadas rialtais ná i mBallstáit eile, agus meastar go dtiocfaidh feabhas ar tháscairí ábhartha in 2022. Mar sin féin, méadóidh tionchar treochtaí déimeagrafacha ar chaiteachas rialtais sna blianta amach romhainn. Is amhlaidh sin go háirithe toisc go meastar go dtiocfaidh ardú seasta ar líon na bpinsinéirí in aghaidh an oibrí mar gheall ar an daonra a bheith ag dul in aois agus mar gheall ar an moilliú ar ghlansreabhadh imirce. Faoi chás “gan athrú beartais”, beidh ar Lucsamburg aghaidh a thabhairt ar cheann de na méaduithe is mó ar chaiteachas pinsin an Aontais, mar sciar de OTI faoi 2070. D'fhágfadh sé sin go gcaithfí tuairim is 18 % de OTI ar phinsin (i gcomparáid le 9 % in 2019), as measc an chaiteachais is airde san Aontas. Tiocfaidh méadú suntasach ar fhiachas an rialtais dá bharr sin, rud a chuirfidh inbhuanaitheacht airgeadas an rialtais i mbaol san fhadtéarma. Bheadh an tionchar maicreacnamaíoch is mó ag baint leis an aois scoir iarbhír a ardú, ós rud é go bhfuil an acmhainneacht is mó ag an bhfachtóir sin caiteachas ar phinsin a laghdú. Dá réir sin, thacódh ráta níos airde d'oibrithe scothaosta san fhostaíocht le fás eacnamaíoch freisin. Ní thugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach an chórais phinsin ná ar éifeachtaí diúltacha na scéimeanna luathscoir agus na ndreasachtaí airgeadais chun imeacht ó mhargadh an tsaothair go luath, rud a mhíníonn ráta íseal fostaíochta na n-oibrithe scothaosta. D'fhéadfaí cur chun feidhme céim ar chéim, rud a mhéadódh cothroime idirghlúine, a chur chun feidhme de réir a chéile trí thús luath a chur le hathchóirithe arb é is aidhm dóibh scéimeanna luathscoir a theorannú agus roghanna na n-oibrithe scothaosta a aistriú chuig fanacht i bhfostaíocht níos faide. |
| --- | --- |

(19)

Is lú an tionchar a bhí ag an ngéarchéim COVID-19 ar airgeadas rialtais ná i mBallstáit eile, agus meastar go dtiocfaidh feabhas ar tháscairí ábhartha in 2022. Mar sin féin, méadóidh tionchar treochtaí déimeagrafacha ar chaiteachas rialtais sna blianta amach romhainn. Is amhlaidh sin go háirithe toisc go meastar go dtiocfaidh ardú seasta ar líon na bpinsinéirí in aghaidh an oibrí mar gheall ar an daonra a bheith ag dul in aois agus mar gheall ar an moilliú ar ghlansreabhadh imirce. Faoi chás “gan athrú beartais”, beidh ar Lucsamburg aghaidh a thabhairt ar cheann de na méaduithe is mó ar chaiteachas pinsin an Aontais, mar sciar de OTI faoi 2070. D'fhágfadh sé sin go gcaithfí tuairim is 18 % de OTI ar phinsin (i gcomparáid le 9 % in 2019), as measc an chaiteachais is airde san Aontas. Tiocfaidh méadú suntasach ar fhiachas an rialtais dá bharr sin, rud a chuirfidh inbhuanaitheacht airgeadas an rialtais i mbaol san fhadtéarma. Bheadh an tionchar maicreacnamaíoch is mó ag baint leis an aois scoir iarbhír a ardú, ós rud é go bhfuil an acmhainneacht is mó ag an bhfachtóir sin caiteachas ar phinsin a laghdú. Dá réir sin, thacódh ráta níos airde d'oibrithe scothaosta san fhostaíocht le fás eacnamaíoch freisin. Ní thugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach an chórais phinsin ná ar éifeachtaí diúltacha na scéimeanna luathscoir agus na ndreasachtaí airgeadais chun imeacht ó mhargadh an tsaothair go luath, rud a mhíníonn ráta íseal fostaíochta na n-oibrithe scothaosta. D'fhéadfaí cur chun feidhme céim ar chéim, rud a mhéadódh cothroime idirghlúine, a chur chun feidhme de réir a chéile trí thús luath a chur le hathchóirithe arb é is aidhm dóibh scéimeanna luathscoir a theorannú agus roghanna na n-oibrithe scothaosta a aistriú chuig fanacht i bhfostaíocht níos faide.

| (20) | Tá an comhrac i gcoinne na pleanála ionsaithí cánach san Aontas bunriachtanach chun an méid seo a leanas a dhéanamh: i) saobhadh iomaíochta idir gnólachtaí a chosc; ii) a chinntiú go gcaithfear go cothrom le cáiníocóirí; agus iii) airgeadas rialtais a chosaint. Is geilleagar beag, oscailte é Lucsamburg, le hearnáil airgeadais mhór chomhtháite, rud a mhíníonn sreafaí móra airgeadais den chuid is mó. Léiríonn na sreafaí móra airgeadais sin freisin, áfach, an láithreacht mhór i dtír na gcuideachtaí faoi rialú coigríche, a bhfuil baint acu le maoiniú laistigh de ghrúpa agus le gníomhaíochtaí státchiste. Ábhar imní ar leith is ea nach bhfuil cánacha siarchoinneálach ann — nó nach bhfuil bearta coibhéiseacha ann maidir le hús agus íocaíochtaí ríchíosa le dlínsí ísealchánach nó cánacha nialasacha lasmuigh de na tíortha sin a áirítear i liosta an Aontais de dhlínsí neamh-chomhoibríocha (18). D'fhéadfadh íocaíochtaí amach úis agus ríchíosanna ó chuideachtaí atá lonnaithe i Lucsamburg chuig dlínsí nach bhfuil san Aontas a bheith faoi réir beagán cánach nó gan aon chánachas a ghearradh orthu mura ngearrtar cáin ar na híocaíochtaí sin nó mura ngearrtar cáin orthu ar leibhéal íseal sa dlínse faighteora. Tá roinnt céimeanna glactha ag Lucsamburg chun an phleanáil ionsaitheach chánach a chomhrac. Go dtí seo, áfach, bhí teorainn le bearta agus níor leor iad chun aghaidh a thabhairt ar cheist na n-íocaíochtaí amach sa chóras cánach, rud a d'fhéadfadh cuideachtaí ilnáisiúnta a úsáid chun tabhairt faoi phleanáil ionsaitheach chánach. |
| --- | --- |

(20)

Tá an comhrac i gcoinne na pleanála ionsaithí cánach san Aontas bunriachtanach chun an méid seo a leanas a dhéanamh: i) saobhadh iomaíochta idir gnólachtaí a chosc; ii) a chinntiú go gcaithfear go cothrom le cáiníocóirí; agus iii) airgeadas rialtais a chosaint. Is geilleagar beag, oscailte é Lucsamburg, le hearnáil airgeadais mhór chomhtháite, rud a mhíníonn sreafaí móra airgeadais den chuid is mó. Léiríonn na sreafaí móra airgeadais sin freisin, áfach, an láithreacht mhór i dtír na gcuideachtaí faoi rialú coigríche, a bhfuil baint acu le maoiniú laistigh de ghrúpa agus le gníomhaíochtaí státchiste. Ábhar imní ar leith is ea nach bhfuil cánacha siarchoinneálach ann — nó nach bhfuil bearta coibhéiseacha ann maidir le hús agus íocaíochtaí ríchíosa le dlínsí ísealchánach nó cánacha nialasacha lasmuigh de na tíortha sin a áirítear i liosta an Aontais de dhlínsí neamh-chomhoibríocha (18). D'fhéadfadh íocaíochtaí amach úis agus ríchíosanna ó chuideachtaí atá lonnaithe i Lucsamburg chuig dlínsí nach bhfuil san Aontas a bheith faoi réir beagán cánach nó gan aon chánachas a ghearradh orthu mura ngearrtar cáin ar na híocaíochtaí sin nó mura ngearrtar cáin orthu ar leibhéal íseal sa dlínse faighteora. Tá roinnt céimeanna glactha ag Lucsamburg chun an phleanáil ionsaitheach chánach a chomhrac. Go dtí seo, áfach, bhí teorainn le bearta agus níor leor iad chun aghaidh a thabhairt ar cheist na n-íocaíochtaí amach sa chóras cánach, rud a d'fhéadfadh cuideachtaí ilnáisiúnta a úsáid chun tabhairt faoi phleanáil ionsaitheach chánach.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid Lucsamburg sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, baineann na dúshláin sin le hathléimneacht, cuimsiú agus infheistíocht an chórais sláinte san aistriú glas agus san aistriú digiteach, mar aon le ganntanas tithíochta inacmhainne agus athléimneacht institiúideach an chreata frithsciúrtha airgid. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bearta chun soláthar poiblí tithíochta ar phraghas réasúnta a mhéadú. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin infheistíochtaí i nginiúint fuinnimh in-athnuaite agus in iompar inbhuanaithe, lena gcuidítear leis an ngeilleagar a dhícharbónú de réir a chéile. Dhéanfadh seirbhísí poiblí digiteacha agus mórthionscadal poiblí taighde agus nuálaíochta i dteicneolaíochtaí cumarsáide candamaí infheistíocht ghnó a spreagadh agus borradh a chur faoi fhás táirgiúlachta sa mheántéarma. Maidir le frithsciúradh airgid agus maoiniú frithsceimhlitheoireachta, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta meascán de bhearta chun trédhearcacht a fheabhsú agus an creat chun maoirseacht a dhéanamh ar sholáthraithe seirbhísí airgeadais a neartú. Ba chóir go gcuideodh an straitéis scileanna agus na cláir oiliúna atá leagtha amach sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, lena n-áirítear sprioc thiomnaithe d'oibrithe níos sine, feabhas a chur ar chuimsiú mhargadh an tsaothair. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d'Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid Lucsamburg sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, baineann na dúshláin sin le hathléimneacht, cuimsiú agus infheistíocht an chórais sláinte san aistriú glas agus san aistriú digiteach, mar aon le ganntanas tithíochta inacmhainne agus athléimneacht institiúideach an chreata frithsciúrtha airgid. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta bearta chun soláthar poiblí tithíochta ar phraghas réasúnta a mhéadú. Áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin infheistíochtaí i nginiúint fuinnimh in-athnuaite agus in iompar inbhuanaithe, lena gcuidítear leis an ngeilleagar a dhícharbónú de réir a chéile. Dhéanfadh seirbhísí poiblí digiteacha agus mórthionscadal poiblí taighde agus nuálaíochta i dteicneolaíochtaí cumarsáide candamaí infheistíocht ghnó a spreagadh agus borradh a chur faoi fhás táirgiúlachta sa mheántéarma. Maidir le frithsciúradh airgid agus maoiniú frithsceimhlitheoireachta, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta meascán de bhearta chun trédhearcacht a fheabhsú agus an creat chun maoirseacht a dhéanamh ar sholáthraithe seirbhísí airgeadais a neartú. Ba chóir go gcuideodh an straitéis scileanna agus na cláir oiliúna atá leagtha amach sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, lena n-áirítear sprioc thiomnaithe d'oibrithe níos sine, feabhas a chur ar chuimsiú mhargadh an tsaothair.

| (22) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta Lucsamburg le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide i Lucsamburg agus 61 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 32 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh le Lucsamburg téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta Lucsamburg le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis an aistriú glas agus leis an aistriú digiteach. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide i Lucsamburg agus 61 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 32 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh le Lucsamburg téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | Níor thíolaic Lucsamburg fós an Comhaontú Comhpháirtíochta ná na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá Lucsamburg leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

Níor thíolaic Lucsamburg fós an Comhaontú Comhpháirtíochta ná na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá Lucsamburg leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh Lucsamburg, go háirithe dúshláin a bhaineann le héagothroime sa chóras oideachais atá ag dul i méid. Is saintréith de chóras oideachais Lucsamburg é úsáid trí theanga ar scoil (Lucsamburgais, Gearmáinis agus Fraincis), chomh maith le líon ard daltaí ó chúlraí socheacnamaíocha agus teanga éagsúla. Tugann torthaí trialacha idirnáisiúnta le tuiscint go bhfuil bunscileanna na ndaltaí níos ísle ná meán an Aontais agus go bhfuil dlúthbhaint acu le cúlra socheacnamaíoch agus teanga na ndaltaí. I suirbhé 2018 ar an gClár Idirnáisiúnta um Measúnú Daltaí (PISA) a rinne an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta, rinne Lucsamburg taifead ar cheann de na bearnaí scóir is mó san Aontas idir mic léinn faoi bhuntáiste agus faoi mhíbhuntáiste ó thaobh na léitheoireachta de. Cuireann an scolaíocht ilteangach agus an chaoi a dhéantar na daltaí a dheighilt ina rianta scoile éagsúla ag céim luath leis an neamhionannas. Leis an gcóras oideachais, ní chuirtear scileanna ilteangacha agus bunúsacha leordhóthanacha ar fáil do gach dalta chun riachtanais mhargadh saothair na tíre a shásamh. Chabhródh tacaíocht aonair do dhaltaí le cumas forbartha iomlán agus cuimsiú foriomlán na mac léinn go léir a bhaint amach. I gcomhréir le conclúidí 2020 ón bhFaireachlann náisiúnta maidir le cáilíocht scoile, tá deis ann rialachas an chórais oideachais a fheabhsú, uirlisí meastóireachta agus cuspóirí intomhaiste a fhorbairt tuilleadh lena gcuirtear chun cinn cáilíocht agus comhionannas deiseanna ar thaobh foirmiúil agus neamhfhoirmiúil an chórais oideachais araon. |
| --- | --- |

(24)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise roimh Lucsamburg, go háirithe dúshláin a bhaineann le héagothroime sa chóras oideachais atá ag dul i méid. Is saintréith de chóras oideachais Lucsamburg é úsáid trí theanga ar scoil (Lucsamburgais, Gearmáinis agus Fraincis), chomh maith le líon ard daltaí ó chúlraí socheacnamaíocha agus teanga éagsúla. Tugann torthaí trialacha idirnáisiúnta le tuiscint go bhfuil bunscileanna na ndaltaí níos ísle ná meán an Aontais agus go bhfuil dlúthbhaint acu le cúlra socheacnamaíoch agus teanga na ndaltaí. I suirbhé 2018 ar an gClár Idirnáisiúnta um Measúnú Daltaí (PISA) a rinne an Eagraíocht um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta, rinne Lucsamburg taifead ar cheann de na bearnaí scóir is mó san Aontas idir mic léinn faoi bhuntáiste agus faoi mhíbhuntáiste ó thaobh na léitheoireachta de. Cuireann an scolaíocht ilteangach agus an chaoi a dhéantar na daltaí a dheighilt ina rianta scoile éagsúla ag céim luath leis an neamhionannas. Leis an gcóras oideachais, ní chuirtear scileanna ilteangacha agus bunúsacha leordhóthanacha ar fáil do gach dalta chun riachtanais mhargadh saothair na tíre a shásamh. Chabhródh tacaíocht aonair do dhaltaí le cumas forbartha iomlán agus cuimsiú foriomlán na mac léinn go léir a bhaint amach. I gcomhréir le conclúidí 2020 ón bhFaireachlann náisiúnta maidir le cáilíocht scoile, tá deis ann rialachas an chórais oideachais a fheabhsú, uirlisí meastóireachta agus cuspóirí intomhaiste a fhorbairt tuilleadh lena gcuirtear chun cinn cáilíocht agus comhionannas deiseanna ar thaobh foirmiúil agus neamhfhoirmiúil an chórais oideachais araon.

| (25) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(25)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (26) | Tá córas fuinnimh Lucsamburg ag brath go mór ar allmhairí agus ag brath ar bhreoslaí iontaise. De réir sonraí 2020 (20), is é Lucsamburg an glan-iompórtálaí fuinnimh is mó de chuid an Aontais i gcomparáid le méid an daonra. Tá sé ag brath go hiomlán, nach mór, ar allmhairí fuinnimh phríomhúla, le ráta spleáchais 92,5 %. Is iad ola agus gás na príomhfhoinsí fuinnimh go dtí seo; is ionann ola agus 68,5 % den ídiú fuinnimh, agus gás 17,8 %. Ní iompórtálann Lucsamburg aon ola ón Rúis, agus is é 26 % d'allmhairí amhola an meán san Aontas. Mar sin féin, tá an Rúis fós ina foinse réasúnta tábhachtach d'allmhairí gáis ós rud é go soláthraíonn sí 27 % d'allmhairí gáis nádúrtha Lucsamburg cé go bhfuil sé sin faoi bhun mheán an Aontais de 44 %. Rinne Lucsamburg a eangach gháis a chomhtháthú le greille gáis na Beilge, in aon ardán amháin. Ó thaobh an leictreachais de, cé nach bhfuil aon bhacainní móra sa ghearrthéarma, beidh gá le tuilleadh infheistíochta chun gabháil leis an aistriú chuig fuinneamh in-athnuaite, go háirithe maidir le hathneartú na heangaí agus uasghráduithe. Tá an t-éileamh ar ghás tionsclaíoch cothrom le blianta beaga anuas agus tháinig fás measartha ar an éileamh ar ghás ón earnáil tráchtála. Tháinig an príomhfhás ar thomhaltas gáis ó mhéadú ar thomhaltas na hearnála cónaithe. Ní mór do Lucsamburg aghaidh a thabhairt ar an dúshlán a bhaineann le soláthar tithíochta neamhleor agus a spriocanna fuinnimh agus aeráide a bhaint amach ag an am céanna. Is gá freisin an stoc foirgneamh atá ann cheana a athchóiriú. Le 20,8 % den acmhainneacht iomlán coigilte fuinnimh (i dtéarmaí GWh), is í an earnáil chónaithe agus athchóirithe an dara foinse is mó chun fuinneamh a spáráil faoi 2030. Mhéadaigh Lucsamburg a sciar fuinnimh in-athnuaite ó 5 % in 2015 go 12 % in 2020. Mar sin féin, tá sé fós ar cheann de na Ballstáit ina bhfuil an sciar is ísle. Tá gníomhaíocht láidir de dhíth ar Lucsamburg chun spriocanna fuinnimh 2030 a bhaint amach, sin 25 % den fhuinneamh a fháil ó fhoinsí in-athnuaite agus an tomhaltas deiridh fuinnimh a laghdú 40 % go 44 % i gcomparáid le 2007. Beidh ról lárnach ag bardais ina leith sin. Meánn plódú tráchta ar bhóithre ar an ngeilleagar agus ar inbhuanaitheacht an chomhshaoil, agus san am céanna baineann sciar suntasach d'ídiú ola le hiompar agus 59 % d'iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa, a chuirtear i gcomparáid le meán an Aontais de 24 % in 2019.
  Dá bhrí sin, is féidir le bearta lena ndírítear ar iompar níos éifeachtúla agus níos inbhuanaithe spleáchas ar ola a laghdú go mór. Léirítear é sin i bplean náisiúnta fuinnimh agus aeráide Lucsamburg, a dhíríonn ar 40 % d'fheithiclí leictreacha agus d'fheithiclí inluchtaithe don bhliain 2030. Tá sprioc leagtha síos ag Lucsamburg dó féin go mbeidh sé neodrach ó thaobh na haeráide de faoi 2050. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh Lucsamburg ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(26)

Tá córas fuinnimh Lucsamburg ag brath go mór ar allmhairí agus ag brath ar bhreoslaí iontaise. De réir sonraí 2020 (20), is é Lucsamburg an glan-iompórtálaí fuinnimh is mó de chuid an Aontais i gcomparáid le méid an daonra. Tá sé ag brath go hiomlán, nach mór, ar allmhairí fuinnimh phríomhúla, le ráta spleáchais 92,5 %. Is iad ola agus gás na príomhfhoinsí fuinnimh go dtí seo; is ionann ola agus 68,5 % den ídiú fuinnimh, agus gás 17,8 %. Ní iompórtálann Lucsamburg aon ola ón Rúis, agus is é 26 % d'allmhairí amhola an meán san Aontas. Mar sin féin, tá an Rúis fós ina foinse réasúnta tábhachtach d'allmhairí gáis ós rud é go soláthraíonn sí 27 % d'allmhairí gáis nádúrtha Lucsamburg cé go bhfuil sé sin faoi bhun mheán an Aontais de 44 %. Rinne Lucsamburg a eangach gháis a chomhtháthú le greille gáis na Beilge, in aon ardán amháin. Ó thaobh an leictreachais de, cé nach bhfuil aon bhacainní móra sa ghearrthéarma, beidh gá le tuilleadh infheistíochta chun gabháil leis an aistriú chuig fuinneamh in-athnuaite, go háirithe maidir le hathneartú na heangaí agus uasghráduithe. Tá an t-éileamh ar ghás tionsclaíoch cothrom le blianta beaga anuas agus tháinig fás measartha ar an éileamh ar ghás ón earnáil tráchtála. Tháinig an príomhfhás ar thomhaltas gáis ó mhéadú ar thomhaltas na hearnála cónaithe. Ní mór do Lucsamburg aghaidh a thabhairt ar an dúshlán a bhaineann le soláthar tithíochta neamhleor agus a spriocanna fuinnimh agus aeráide a bhaint amach ag an am céanna. Is gá freisin an stoc foirgneamh atá ann cheana a athchóiriú. Le 20,8 % den acmhainneacht iomlán coigilte fuinnimh (i dtéarmaí GWh), is í an earnáil chónaithe agus athchóirithe an dara foinse is mó chun fuinneamh a spáráil faoi 2030. Mhéadaigh Lucsamburg a sciar fuinnimh in-athnuaite ó 5 % in 2015 go 12 % in 2020. Mar sin féin, tá sé fós ar cheann de na Ballstáit ina bhfuil an sciar is ísle. Tá gníomhaíocht láidir de dhíth ar Lucsamburg chun spriocanna fuinnimh 2030 a bhaint amach, sin 25 % den fhuinneamh a fháil ó fhoinsí in-athnuaite agus an tomhaltas deiridh fuinnimh a laghdú 40 % go 44 % i gcomparáid le 2007. Beidh ról lárnach ag bardais ina leith sin. Meánn plódú tráchta ar bhóithre ar an ngeilleagar agus ar inbhuanaitheacht an chomhshaoil, agus san am céanna baineann sciar suntasach d'ídiú ola le hiompar agus 59 % d'iomlán na n-astaíochtaí gás ceaptha teasa, a chuirtear i gcomparáid le meán an Aontais de 24 % in 2019.

Dá bhrí sin, is féidir le bearta lena ndírítear ar iompar níos éifeachtúla agus níos inbhuanaithe spleáchas ar ola a laghdú go mór. Léirítear é sin i bplean náisiúnta fuinnimh agus aeráide Lucsamburg, a dhíríonn ar 40 % d'fheithiclí leictreacha agus d'fheithiclí inluchtaithe don bhliain 2030. Tá sprioc leagtha síos ag Lucsamburg dó féin go mbeidh sé neodrach ó thaobh na haeráide de faoi 2050. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh Lucsamburg ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (27) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú chuig neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh Lucsamburg leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir le Lucsamburg leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(27)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú chuig neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh Lucsamburg leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir le Lucsamburg leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (28) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1). |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1).

| (29) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás Lucsamburg léirítear é sin go háirithe i moltaí 1, 2 agus 3 thíos, |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás Lucsamburg léirítear é sin go háirithe i moltaí 1, 2 agus 3 thíos,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh Lucsamburg gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Inbhuanaitheacht fhadtéarmach chóras na bpinsean a fheabhsú, go háirithe trí dheireadh a chur le luathscor agus trí ráta fostaíochta na n-oibrithe scothaosta a mhéadú. Beart a dhéanamh chun dul i ngleic go héifeachtach le pleanáil ionsaitheach chánach, lena n-áirítear trí chánachas leordhóthanach a áirithiú ar íocaíochtaí úis amach agus ar ríchíosanna go dlínsí cánach nialasacha agus ísle.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d'fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Tionchar na n-éagothroimí ar fheidhmíocht na ndaltaí a laghdú agus comhdheiseanna a chur chun cinn do gach mac léinn sa chóras oideachais.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite, acmhainneacht tarchurtha leictreachais, agus infheistíocht in éifeachtúlacht fuinnimh san earnáil chónaithe agus san earnáil neamhchónaithe araon. Tacú le bardais chun pleananna áitiúla mionsonraithe a fhorbairt chun fuinneamh in-athnuaite a imscaradh, lena n-áirítear cumhacht na gaoithe agus fótavoltach, agus le haghaidh córais téimh agus fuaraithe ceantair. Leictriú iompair a chur chun cinn tuilleadh agus infheistíocht a dhéanamh i ngréasáin agus i mbonneagair iompair phoiblí.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d'insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d'éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 Lucsamburg (IO C 304, 29.7.2021, lch. 73).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean don téarnamh agus don athléimneacht agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d'fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10155/2021.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid Lucsamburg agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid Lucsamburg (IO C 282, 26.8.2020, lch. 101).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d'fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,1 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d'easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,2 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Conclúidí ón gComhairle an 24 Feabhra 2022 maidir le liosta athbhreithnithe an Aontais de dhlínsí neamh-chomhoibríocha chun críocha cánach (IO C 103, 3.2.2022, lch. 1).

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

19

(20)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola faoi seach. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás Lucsamburg, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí.

20

(21)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheam 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

21

(22)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/136 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/136

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hUngáire agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hUngáire 2022

(2022/C 334/17)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar shuíomhanna buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh freisin, ar tuarascáil í nár shainaithin sé an Ungáir mar cheann de na Ballstáit a mbeadh gá le mion-athbhreithniú ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh freisin, ar tuarascáil í nár shainaithin sé an Ungáir mar cheann de na Ballstáit a mbeadh gá le mion-athbhreithniú ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (3), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (4) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Ungáir faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht Chomhtháthaithe le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtíochta dóibh siúd atá ar a dteitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (3), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (4) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Ungáir faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht Chomhtháthaithe le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtíochta dóibh siúd atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (5) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hUngáire 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (6). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (7) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (5) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hUngáire 2021, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (6). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (7) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Ungáir a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus a Clár um Chóineasú 2022. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. |
| --- | --- |

(9)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Ungáir a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus a Clár um Chóineasú 2022. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh.

| (10) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Ungáir an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ungáir maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021. Rinneadh measúnú freisin inti ar dhul chun cinn na hUngáire maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(10)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Ungáir an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ungáir maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, in 2020 agus in 2021. Rinneadh measúnú freisin inti ar dhul chun cinn na hUngáire maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (11) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Ungáir a Clár um Chóineasú 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. |
| --- | --- |

(11)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Ungáir a Clár um Chóineasú 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na hUngáire, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh ná na critéir fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na hUngáire, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI agus nár urramaigh sé an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh na critéir easnaimh ná na critéir fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (8), mhol an Chomhairle don Ungáir na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Ungáir, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hUngáire ó 7,8 % de OTI in 2020 go 6,8 %. Thacaigh an fhreagairt maidir leis an mbeartas fioscach a thug an Ungáir leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,0 % de OTI in 2020 go 0,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ungáir in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, eadhon laghdú ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta fostóirí, deireadh a chur leis an tobhach oiliúna, díolúine ó cháin ioncaim phearsanta d’fhostaithe faoi bhun 25 bliana d’aois, an 13ú pinsean míosúil a thabhairt isteach arís, agus méadú ar phá dochtúirí. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 79,6 % de OTI in 2020 go 76,8 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (8), mhol an Chomhairle don Ungáir na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Ungáir, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hUngáire ó 7,8 % de OTI in 2020 go 6,8 %. Thacaigh an fhreagairt maidir leis an mbeartas fioscach a thug an Ungáir leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,0 % de OTI in 2020 go 0,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ungáir in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, eadhon laghdú ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta fostóirí, deireadh a chur leis an tobhach oiliúna, díolúine ó cháin ioncaim phearsanta d’fhostaithe faoi bhun 25 bliana d’aois, an 13ú pinsean míosúil a thabhairt isteach arís, agus méadú ar phá dochtúirí. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 79,6 % de OTI in 2020 go 76,8 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár um Chóineasú 2022 fabhrach. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,3 % in 2022 agus 4,1 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 3,6 % in 2022 agus 2,6 % in 2023, go príomha mar gheall ar an toimhde go mbeidh tionchar maicreacnamaíoch níos seasmhaí ag cogadh foghach na Rúise san Úcráin. Tuartar sa réamhaisnéis ón gCoimisiún gur lú an fás a thiocfaidh ar thomhaltas príobháideach, go háirithe in 2023, agus go mbeidh fás níos moille ar infheistíocht in 2022 agus in 2023 araon. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an Rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,9 % de OTI in 2022 agus go 3,5 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó fás dinimiciúil leanúnach in OTI ainmniúil. De réir Chlár um Chóineasú 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 76,1 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 73,8 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 6,0 % agus 4,9 % de OTI faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár um Chóineasú 2022, go príomha mar gheall ar an ionchas maicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin, go háirithe in 2023, agus fás níos airde ar chaiteachas, lena n-ionchorpraítear instealltaí caipitil do chuideachtaí fóntais arb ionann iad agus 1,1 % de OTI in 2022 agus méadú 0,7 % sa bhliain 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 76,4 % in 2022 agus 76,1 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná cothromaíocht phríomha níos airde agus dinimic ainmniúil OTI nach bhfuil chomh fabhrach céanna. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hUngáire. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha atá sa Chlár um Chóineasú 2022 fabhrach. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,3 % in 2022 agus 4,1 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 3,6 % in 2022 agus 2,6 % in 2023, go príomha mar gheall ar an toimhde go mbeidh tionchar maicreacnamaíoch níos seasmhaí ag cogadh foghach na Rúise san Úcráin. Tuartar sa réamhaisnéis ón gCoimisiún gur lú an fás a thiocfaidh ar thomhaltas príobháideach, go háirithe in 2023, agus go mbeidh fás níos moille ar infheistíocht in 2022 agus in 2023 araon. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an Rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,9 % de OTI in 2022 agus go 3,5 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 den chuid is mó fás dinimiciúil leanúnach in OTI ainmniúil. De réir Chlár um Chóineasú 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 76,1 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 73,8 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 6,0 % agus 4,9 % de OTI faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár um Chóineasú 2022, go príomha mar gheall ar an ionchas maicreacnamaíoch nach bhfuil chomh fabhrach sin, go háirithe in 2023, agus fás níos airde ar chaiteachas, lena n-ionchorpraítear instealltaí caipitil do chuideachtaí fóntais arb ionann iad agus 1,1 % de OTI in 2022 agus méadú 0,7 % sa bhliain 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 76,4 % in 2022 agus 76,1 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná cothromaíocht phríomha níos airde agus dinimic ainmniúil OTI nach bhfuil chomh fabhrach céanna. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hUngáire.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh leis na bearta a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 0,8 % de OTI in 2021 go 0,0 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 1,2 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,7 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (9). Is éard atá i gceist leis na bearta sin cúiteamh a thugann an rialtas do chuideachtaí fóntais le haistrithe caipitil i leith caillteanas a bhfuiltear ag súil leo mar thoradh ar phraghsanna fuinnimh rialaithe, laghdú sealadach ar dhleachtanna máil ar bhreoslaí agus cúiteamh do stáisiúin pheitril bheaga. Fógraíodh gur beart sealadach gach beart seachas na huasteorainneacha buana ar phraghsanna miondíola gáis agus leictreachais. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin dírithe, go háirithe na huasteorainneacha ginearálta ar phraghsanna miondíola fuinnimh agus an laghdú ar dhleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % de OTI in 2022 agus 0,3 % in 2023 (10). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh leis na bearta a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 0,8 % de OTI in 2021 go 0,0 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 1,2 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,7 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (9). Is éard atá i gceist leis na bearta sin cúiteamh a thugann an rialtas do chuideachtaí fóntais le haistrithe caipitil i leith caillteanas a bhfuiltear ag súil leo mar thoradh ar phraghsanna fuinnimh rialaithe, laghdú sealadach ar dhleachtanna máil ar bhreoslaí agus cúiteamh do stáisiúin pheitril bheaga. Fógraíodh gur beart sealadach gach beart seachas na huasteorainneacha buana ar phraghsanna miondíola gáis agus leictreachais. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl cuid de na bearta sin dírithe, go háirithe na huasteorainneacha ginearálta ar phraghsanna miondíola fuinnimh agus an laghdú ar dhleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % de OTI in 2022 agus 0,3 % in 2023 (10).

| (16) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ungáir staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ungáir, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ungáir staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ungáir, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár um Chóineasú na hUngáire 2022, meastar go mbeidh an staid fhioscach neodrach go ginearálta ag – 0,1 % de OTI, agus mhol an Chomhairle staid fhioscach thacúil (11). Tá sé beartaithe ag an Ungáir tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 1.0 pointe céatadáin OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2021 mar gheall ar an ngearradh siar tuartha ar phróisis ionsúite cistí an Aontais (12). Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.2 pointe céatadáin in 2022 (13). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ungáir infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 0.4 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,2 % de OTI). Cuireann roinnt beart lánroghnach leis an bhfás ar chaiteachas reatha príomhúil atá maoinithe go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim), amhail an 13ú pinsean míosúil, sochair phá le haghaidh oifigigh fhorfheidhmiú an dlí agus oifigigh mhíleata, agus laghdú ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta fostóirí agus ar an tobhach oiliúna. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár um Chóineasú na hUngáire 2022, meastar go mbeidh an staid fhioscach neodrach go ginearálta ag – 0,1 % de OTI, agus mhol an Chomhairle staid fhioscach thacúil (11). Tá sé beartaithe ag an Ungáir tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 1.0 pointe céatadáin OTI ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ag cistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2021 mar gheall ar an ngearradh siar tuartha ar phróisis ionsúite cistí an Aontais (12). Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.2 pointe céatadáin in 2022 (13). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ungáir infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 0.4 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,2 % de OTI). Cuireann roinnt beart lánroghnach leis an bhfás ar chaiteachas reatha príomhúil atá maoinithe go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim), amhail an 13ú pinsean míosúil, sochair phá le haghaidh oifigigh fhorfheidhmiú an dlí agus oifigigh mhíleata, agus laghdú ar ranníocaíochtaí slándála sóisialta fostóirí agus ar an tobhach oiliúna.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,9 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (14). Meastar go leanfaidh an Ungáir d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0.3 pointe céatadáin OTI in 2023 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.4 pointe céatadáin in 2023 (15). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.9 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,9 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (14). Meastar go leanfaidh an Ungáir d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0.3 pointe céatadáin OTI in 2023 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.4 pointe céatadáin in 2023 (15). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.9 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

| (19) | I gClár um Chóineasú 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú de réir a chéile ar easnamh ginearálta an rialtais go 2,5 % de OTI in 2024 agus go dtitfidh sé go 1,5 % de OTI faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 70,4 % in 2024, agus laghdú go 66,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár um Chóineasú 2022, meastar go dtiocfaidh laghdú de réir a chéile ar easnamh ginearálta an rialtais go 2,5 % de OTI in 2024 agus go dtitfidh sé go 1,5 % de OTI faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe le laghdú go 70,4 % in 2024, agus laghdú go 66,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Mar gheall ar an tionchar a bhí ag aosú an daonra agus ag an méadú ar an bhfiachas poiblí le linn ghéarchéim COVID-19, cuirfear go mór leis na dúshláin fhadtéarmacha maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach san Ungáir. Tuartar go dtiocfaidh méadú suntasach ar an gcaiteachas ar phinsin, ó thart ar 8 % in 2019 go dtí os cionn 12 % de OTI in 2070. Léiríonn na táscairí maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach go bhfuil meánrioscaí ann maidir le hinbhuanaitheacht sa mheántéarma agus go bhfuil rioscaí arda ann san fhadtéarma. Leis na bearta beartais a rinneadh le déanaí, méadaítear dúshlán na hinbhuanaitheachta trí dhliteanais phinsin fhadtéarmacha an rialtais a mhéadú. Leis an 13ú pinsean míosúil a tugadh isteach an athuair in 2021 agus in 2022, táthar ag súil go méadófar an caiteachas ar phinsin. Leis na hathruithe ar chórais chánach agus phinsin le deich mbliana anuas, tuartar go méadófar caiteachas ar phinsin na n-oibrithe ardphá agus míchothromaíochtaí i measc pinsinéirí. Áirítear ar na bearta sin deireadh a chur leis an uasteorainn ar ioncam inphinsin agus ar phinsin agus cáin ioncaim phearsanta chothrom a thabhairt isteach a mhéadóidh ioncam inphinsin an lucht ardioncaim. Níl aon athrú ainmniúil tagtha ar an bpinsean íosta ó bhí 2008 ann, rud a dhéanann difear do staid na ndaoine sin a bhfuil bearnaí acu ina stair fostaíochta agus a raibh meántuilleamh íseal acu le linn a ngairmréime. |
| --- | --- |

(20)

Mar gheall ar an tionchar a bhí ag aosú an daonra agus ag an méadú ar an bhfiachas poiblí le linn ghéarchéim COVID-19, cuirfear go mór leis na dúshláin fhadtéarmacha maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach san Ungáir. Tuartar go dtiocfaidh méadú suntasach ar an gcaiteachas ar phinsin, ó thart ar 8 % in 2019 go dtí os cionn 12 % de OTI in 2070. Léiríonn na táscairí maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach go bhfuil meánrioscaí ann maidir le hinbhuanaitheacht sa mheántéarma agus go bhfuil rioscaí arda ann san fhadtéarma. Leis na bearta beartais a rinneadh le déanaí, méadaítear dúshlán na hinbhuanaitheachta trí dhliteanais phinsin fhadtéarmacha an rialtais a mhéadú. Leis an 13ú pinsean míosúil a tugadh isteach an athuair in 2021 agus in 2022, táthar ag súil go méadófar an caiteachas ar phinsin. Leis na hathruithe ar chórais chánach agus phinsin le deich mbliana anuas, tuartar go méadófar caiteachas ar phinsin na n-oibrithe ardphá agus míchothromaíochtaí i measc pinsinéirí. Áirítear ar na bearta sin deireadh a chur leis an uasteorainn ar ioncam inphinsin agus ar phinsin agus cáin ioncaim phearsanta chothrom a thabhairt isteach a mhéadóidh ioncam inphinsin an lucht ardioncaim. Níl aon athrú ainmniúil tagtha ar an bpinsean íosta ó bhí 2008 ann, rud a dhéanann difear do staid na ndaoine sin a bhfuil bearnaí acu ina stair fostaíochta agus a raibh meántuilleamh íseal acu le linn a ngairmréime.

| (21) | An 30 Nollaig 2021, thíolaic an Ungáir doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh an Chomhaontaithe Chomhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16) agus an 26 Eanáir 2022, thíolaic sí Clár Forbartha Eacnamaíche agus Nuálaíochta Plus. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Ungáir leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht, chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(21)

An 30 Nollaig 2021, thíolaic an Ungáir doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh an Chomhaontaithe Chomhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (16) agus an 26 Eanáir 2022, thíolaic sí Clár Forbartha Eacnamaíche agus Nuálaíochta Plus. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Ungáir leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht, chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (22) | Cé go bhfuil dea-chuma ar mhargadh saothair na hUngáire ar an iomlán, tá dúshláin fós ann i ndáil le ráta íseal fostaíochta na mban agus na ngrúpaí faoi mhíbhuntáiste. Bíonn claonadh ag máithreacha a bhfuil leanaí óga acu fanacht ón obair ar feadh i bhfad, i bpáirt mar gheall ar an nganntanas áiteanna cúraim leanaí do leanaí faoi bhun trí bliana d’aois. Tá méadú ag teacht de réir a chéile ar líon na n-áiteanna cúraim leanaí a bhuí le cláir thiomnaithe, ach tá ganntanas foirne ag na naíonraí freisin. Tá deis shuntasach ann ráta fostaíochta grúpaí áirithe faoi mhíbhuntáiste a mhéadú, amhail daoine ar bheagán oiliúna, daoine atá dífhostaithe go fadtéarmach, daoine faoi mhíchumas agus Romaigh. D’fhéadfaí na grúpaí sin a spreagadh trí scileanna a thabhairt dóibh agus trí chabhrú go gníomhach leo poist a aimsiú. Tá teorainn leis an gcúnamh a thugtar le linn an chuardaigh poist, agus ní fhaigheann ach leath de na daoine dífhostaithe atá cláraithe sochair airgeadais. Tá fad an tsochair dífhostaíochta i measc na tréimhse is giorra san Aontas Eorpach. Tá an dífhostaíocht comhchruinnithe sna réigiúin bheagfhorbartha agus i gceantair thuaithe. |
| --- | --- |

(22)

Cé go bhfuil dea-chuma ar mhargadh saothair na hUngáire ar an iomlán, tá dúshláin fós ann i ndáil le ráta íseal fostaíochta na mban agus na ngrúpaí faoi mhíbhuntáiste. Bíonn claonadh ag máithreacha a bhfuil leanaí óga acu fanacht ón obair ar feadh i bhfad, i bpáirt mar gheall ar an nganntanas áiteanna cúraim leanaí do leanaí faoi bhun trí bliana d’aois. Tá méadú ag teacht de réir a chéile ar líon na n-áiteanna cúraim leanaí a bhuí le cláir thiomnaithe, ach tá ganntanas foirne ag na naíonraí freisin. Tá deis shuntasach ann ráta fostaíochta grúpaí áirithe faoi mhíbhuntáiste a mhéadú, amhail daoine ar bheagán oiliúna, daoine atá dífhostaithe go fadtéarmach, daoine faoi mhíchumas agus Romaigh. D’fhéadfaí na grúpaí sin a spreagadh trí scileanna a thabhairt dóibh agus trí chabhrú go gníomhach leo poist a aimsiú. Tá teorainn leis an gcúnamh a thugtar le linn an chuardaigh poist, agus ní fhaigheann ach leath de na daoine dífhostaithe atá cláraithe sochair airgeadais. Tá fad an tsochair dífhostaíochta i measc na tréimhse is giorra san Aontas Eorpach. Tá an dífhostaíocht comhchruinnithe sna réigiúin bheagfhorbartha agus i gceantair thuaithe.

| (23) | Tá laghdú suntasach tagtha ar bhaol na bochtaineachta, ach tá go leor daoine fós nach bhfuil in ann riachtanais bhunúsacha a fháil. Tá rátaí díothachta ábharaí agus sóisialta fós i measc na rátaí is airde san Aontas Eorpach, go háirithe i gcás leanaí. Tá an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta comhchruinnithe i ngrúpaí agus i gcríocha sonracha. Tá rátaí bochtaineachta trí go ceithre huaire níos airde i measc na Romach, i bpáirt mar gheall ar an rochtain níos teoranta atá acu ar an margadh saothair agus ar sheirbhísí poiblí. Tá laghdú tagtha ar an líontán sábhála sóisialta do theaghlaigh nach bhfuil fostaíocht chobhsaí acu le deich mbliana anuas agus tháinig méadú ar bhearna na bochtaineachta le déanaí. Cuireann an córas cánach ualach díréireach ar oibrithe ar phá níos ísle. Is lú seans freisin go mbainfidh teaghlaigh ar ioncam íseal tairbhe as an liúntas cánach ioncaim in aghaidh an linbh. A bpríomhfhoinsí ioncaim, amhail pá oibreacha poiblí, an t-ioncam íosta agus an liúntas teaghlaigh, níor choinnigh siad suas leis an gcostas maireachtála. Níl aon athrú tagtha ar phraghsanna rialáilte ar fhuinneamh cónaithe, agus dá bhrí sin tá teaghlaigh á gcosaint go páirteach ó na méaduithe ar phraghsanna tráchtearraí a tharla le déanaí. Mar sin féin, ní chabhraíonn sé sin le teaghlaigh bhochta faoin tuath a úsáideann breoslaí soladacha le haghaidh téimh. Dúshlán breise do theaghlaigh ísealioncaim is ea praghsanna tithe a bheith ag ardú, ar teaghlaigh iad a mbíonn deacrachtaí acu rochtain a fháil ar scéimeanna tacaíochta tithíochta poiblí. Idir an dá linn, tá an tithíocht shóisialta gann agus is minic a bhíonn sí i ndroch-chaoi. |
| --- | --- |

(23)

Tá laghdú suntasach tagtha ar bhaol na bochtaineachta, ach tá go leor daoine fós nach bhfuil in ann riachtanais bhunúsacha a fháil. Tá rátaí díothachta ábharaí agus sóisialta fós i measc na rátaí is airde san Aontas Eorpach, go háirithe i gcás leanaí. Tá an bhochtaineacht agus an t-eisiamh sóisialta comhchruinnithe i ngrúpaí agus i gcríocha sonracha. Tá rátaí bochtaineachta trí go ceithre huaire níos airde i measc na Romach, i bpáirt mar gheall ar an rochtain níos teoranta atá acu ar an margadh saothair agus ar sheirbhísí poiblí. Tá laghdú tagtha ar an líontán sábhála sóisialta do theaghlaigh nach bhfuil fostaíocht chobhsaí acu le deich mbliana anuas agus tháinig méadú ar bhearna na bochtaineachta le déanaí. Cuireann an córas cánach ualach díréireach ar oibrithe ar phá níos ísle. Is lú seans freisin go mbainfidh teaghlaigh ar ioncam íseal tairbhe as an liúntas cánach ioncaim in aghaidh an linbh. A bpríomhfhoinsí ioncaim, amhail pá oibreacha poiblí, an t-ioncam íosta agus an liúntas teaghlaigh, níor choinnigh siad suas leis an gcostas maireachtála. Níl aon athrú tagtha ar phraghsanna rialáilte ar fhuinneamh cónaithe, agus dá bhrí sin tá teaghlaigh á gcosaint go páirteach ó na méaduithe ar phraghsanna tráchtearraí a tharla le déanaí. Mar sin féin, ní chabhraíonn sé sin le teaghlaigh bhochta faoin tuath a úsáideann breoslaí soladacha le haghaidh téimh. Dúshlán breise do theaghlaigh ísealioncaim is ea praghsanna tithe a bheith ag ardú, ar teaghlaigh iad a mbíonn deacrachtaí acu rochtain a fháil ar scéimeanna tacaíochta tithíochta poiblí. Idir an dá linn, tá an tithíocht shóisialta gann agus is minic a bhíonn sí i ndroch-chaoi.

| (24) | Tá na torthaí oideachais san Ungáir faoi bhun mheán an Aontais. Faoi 15 bliana d’aois, tá na bunscileanna go mór faoi bhun mheán an Aontais agus an mheáin réigiúnaigh agus tá laghdú tagtha orthu le deich mbliana anuas. Murab ionann agus treochtaí Eorpacha, tháinig méadú ar luathfhágáil na scoile le 10 mbliana anuas go 12,0 % in 2021, ráta a bhí os cionn mheán an Aontais de 9,7 %. Tá luathfhágáil na scoile níos airde sna ceantair is lú forbairt, agus sé huaire níos airde i measc na Romach ná i measc daoine nach Romaigh iad. Tháinig ardú ar an sciar de dhaoine idir 25 agus 34 bliana d’aois a bhfuil dioplóma treasach acu ó bhí 2010 ann, ach tá sé fós ar cheann de na rátaí is ísle san Aontas Eorpach. Tá beagán níos mó ná leath de mheán an Aontais rannpháirteach san fhoghlaim aosach. Tá easpa scileanna digiteacha ann, go háirithe i measc daoine bochta. Sa dá cheathairíl ioncaim is ísle, níl scileanna digiteacha bunúsacha ach ag 13 % agus 18 % de mhuintir na hUngáire, atá i measc na gcéatadán is ísle san Aontas. Is beag seans atá ag mic léinn atá faoi mhíbhuntáiste leibhéal oideachais níos airde a bhaint amach. Laghdaíonn neamhionannas san oideachas an deis ar shoghluaisteacht shóisialta. Is dócha go mbeidh éifeachtacht íseal agus cothroime íseal sa chóras scoile nasctha le leibhéal íseal neamhspleáchas an churaclaim, leis an easpa éagsúlachta socheacnamaíche laistigh de scoileanna agus le tuarastal íseal na múinteoirí. Is fadhb atá ag dul i méid é an ganntanas múinteoirí. Cé nach dtugtar le fios le táscairí comhiomlána, amhail an cóimheas idir múinteoirí agus daltaí, go bhfuil géarghanntanas ann, léiríonn anailís níos mionsonraithe go bhfuil ganntanais ann d’ábhair ar leith amhail matamaitic, eolaíocht agus teangacha iasachta. Tá nasc freisin idir ganntanais múinteoirí agus ilroinnt an chórais scoile, ós rud é go bhfuil níos lú ná 150 dalta i leath de na bunscoileanna agus de na meánscoileanna íochtaracha go léir. Is iondúil go mbíonn ganntanas múinteoirí cáilithe ann go háirithe i scoileanna a bhfuil cion ard daltaí faoi mhíbhuntáiste iontu. Breis is leath na gcéimithe ó chúrsaí oideachais múinteoirí, bíonn siad ag obair i ngairmeacha eile mar gheall ar an ualach ard oibre agus pá íseal múinteoirí, go háirithe ag tús a ngairmréime. Ina theannta sin, bíonn neamhspleáchas teoranta agus uirlisí teoranta ag ceannairí scoile chun cáilíocht na múinteoireachta a fheabhsú mar gheall ar bhainistíocht láraithe na scoileanna. |
| --- | --- |

(24)

Tá na torthaí oideachais san Ungáir faoi bhun mheán an Aontais. Faoi 15 bliana d’aois, tá na bunscileanna go mór faoi bhun mheán an Aontais agus an mheáin réigiúnaigh agus tá laghdú tagtha orthu le deich mbliana anuas. Murab ionann agus treochtaí Eorpacha, tháinig méadú ar luathfhágáil na scoile le 10 mbliana anuas go 12,0 % in 2021, ráta a bhí os cionn mheán an Aontais de 9,7 %. Tá luathfhágáil na scoile níos airde sna ceantair is lú forbairt, agus sé huaire níos airde i measc na Romach ná i measc daoine nach Romaigh iad. Tháinig ardú ar an sciar de dhaoine idir 25 agus 34 bliana d’aois a bhfuil dioplóma treasach acu ó bhí 2010 ann, ach tá sé fós ar cheann de na rátaí is ísle san Aontas Eorpach. Tá beagán níos mó ná leath de mheán an Aontais rannpháirteach san fhoghlaim aosach. Tá easpa scileanna digiteacha ann, go háirithe i measc daoine bochta. Sa dá cheathairíl ioncaim is ísle, níl scileanna digiteacha bunúsacha ach ag 13 % agus 18 % de mhuintir na hUngáire, atá i measc na gcéatadán is ísle san Aontas. Is beag seans atá ag mic léinn atá faoi mhíbhuntáiste leibhéal oideachais níos airde a bhaint amach. Laghdaíonn neamhionannas san oideachas an deis ar shoghluaisteacht shóisialta. Is dócha go mbeidh éifeachtacht íseal agus cothroime íseal sa chóras scoile nasctha le leibhéal íseal neamhspleáchas an churaclaim, leis an easpa éagsúlachta socheacnamaíche laistigh de scoileanna agus le tuarastal íseal na múinteoirí. Is fadhb atá ag dul i méid é an ganntanas múinteoirí. Cé nach dtugtar le fios le táscairí comhiomlána, amhail an cóimheas idir múinteoirí agus daltaí, go bhfuil géarghanntanas ann, léiríonn anailís níos mionsonraithe go bhfuil ganntanais ann d’ábhair ar leith amhail matamaitic, eolaíocht agus teangacha iasachta. Tá nasc freisin idir ganntanais múinteoirí agus ilroinnt an chórais scoile, ós rud é go bhfuil níos lú ná 150 dalta i leath de na bunscoileanna agus de na meánscoileanna íochtaracha go léir. Is iondúil go mbíonn ganntanas múinteoirí cáilithe ann go háirithe i scoileanna a bhfuil cion ard daltaí faoi mhíbhuntáiste iontu. Breis is leath na gcéimithe ó chúrsaí oideachais múinteoirí, bíonn siad ag obair i ngairmeacha eile mar gheall ar an ualach ard oibre agus pá íseal múinteoirí, go háirithe ag tús a ngairmréime. Ina theannta sin, bíonn neamhspleáchas teoranta agus uirlisí teoranta ag ceannairí scoile chun cáilíocht na múinteoireachta a fheabhsú mar gheall ar bhainistíocht láraithe na scoileanna.

| (25) | Tá torthaí sláinte chun deiridh ar fhormhór na mBallstát eile, rud a léiríonn stíleanna maireachtála míshláintiúla agus éifeachtacht theoranta an tsoláthair cúraim sláinte. Tá leitheadúlacht an tobac, úsáid alcóil agus an otracht ar na rátaí is airde san Aontas. Tá muintir na hUngáire ar na daoine is dóchúla san Aontas bás a fháil roimh am de dheasca droch-cháilíocht aeir. Tá líon na mbásanna inseachanta ar an líon is airde san Aontas, i bpáirt mar gheall ar scagadh agus bainistiú cúraim phríomhúil neamhleor. Tá éagothromaíochtaí suntasacha socheacnamaíocha ann maidir le rochtain ar chúram sláinte ar ardchaighdeáin, mar gheall ar ghanntanas ollmhór foirne cúraim sláinte, go háirithe cleachtóirí agus altraí ginearálta. Tá líonra na n-ospidéal ilroinnte agus tá líon ard leapacha ospidéil ann. Caitheann othair san Ungáir an t-am is faide in ospidéil ar fud an Aontais, toisc go bhfuil glacadh gnáthamh máinliachta lae fós íseal i gcomparáid le meán an Aontais. Leis na hathchóirithe a rinneadh le déanaí, tugadh spreagadh do chleachtóirí ginearálta comhoibriú lena chéile, rud a chuirfeadh feabhas ar sholáthar na seirbhísí. Rinneadh bearta suntasacha chun deireadh a chur le híocaíochtaí aisce agus chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanais dochtúirí. |
| --- | --- |

(25)

Tá torthaí sláinte chun deiridh ar fhormhór na mBallstát eile, rud a léiríonn stíleanna maireachtála míshláintiúla agus éifeachtacht theoranta an tsoláthair cúraim sláinte. Tá leitheadúlacht an tobac, úsáid alcóil agus an otracht ar na rátaí is airde san Aontas. Tá muintir na hUngáire ar na daoine is dóchúla san Aontas bás a fháil roimh am de dheasca droch-cháilíocht aeir. Tá líon na mbásanna inseachanta ar an líon is airde san Aontas, i bpáirt mar gheall ar scagadh agus bainistiú cúraim phríomhúil neamhleor. Tá éagothromaíochtaí suntasacha socheacnamaíocha ann maidir le rochtain ar chúram sláinte ar ardchaighdeáin, mar gheall ar ghanntanas ollmhór foirne cúraim sláinte, go háirithe cleachtóirí agus altraí ginearálta. Tá líonra na n-ospidéal ilroinnte agus tá líon ard leapacha ospidéil ann. Caitheann othair san Ungáir an t-am is faide in ospidéil ar fud an Aontais, toisc go bhfuil glacadh gnáthamh máinliachta lae fós íseal i gcomparáid le meán an Aontais. Leis na hathchóirithe a rinneadh le déanaí, tugadh spreagadh do chleachtóirí ginearálta comhoibriú lena chéile, rud a chuirfeadh feabhas ar sholáthar na seirbhísí. Rinneadh bearta suntasacha chun deireadh a chur le híocaíochtaí aisce agus chun aghaidh a thabhairt ar ghanntanais dochtúirí.

| (26) | Tá sásraí rialaithe easnamhacha neamhspleácha agus idirnaisc dhiana idir an pholaitíocht agus gnólachtaí áirithe ag cuidiú le héilliú. Nuair a dhéantar líomhaintí tromchúiseacha, bíonn easpa gníomhaíochta diongbháilte ar bhonn córasach ann chun cásanna éillithe a bhfuil baint ag oifigigh ardleibhéil nó ag a gciorcal láithreach leo a imscrúdú agus a ionchúiseamh. Is ábhar imní fós é cuntasaíocht i leith cinntí maidir le himscrúduithe a dhúnadh toisc nach bhfuil aon leigheas éifeachtach ann in aghaidh chinntí na seirbhíse ionchúisimh gan gníomhaíocht choiriúil líomhnaithe a ionchúiseamh. Leis an laghdú atá ag teacht ar na féidearthachtaí a bhaineann le maoirseacht phoiblí i gcomhthéacs srianta ar shaoirse na meán, timpeallacht naimhdeach d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus dúshláin a thagann chun cinn arís agus arís eile i ndáil le cur i bhfeidhm na rialacha maidir le trédhearcacht agus rochtain ar fhaisnéis phoiblí, lagaítear tuilleadh an creat frith-éillithe. I mí na Nollag 2021, rinne an rialtas cur chun feidhme fhormhór na mbeart ina straitéis frith-éillithe le haghaidh na mblianta 2020-22 a chur siar (17). |
| --- | --- |

(26)

Tá sásraí rialaithe easnamhacha neamhspleácha agus idirnaisc dhiana idir an pholaitíocht agus gnólachtaí áirithe ag cuidiú le héilliú. Nuair a dhéantar líomhaintí tromchúiseacha, bíonn easpa gníomhaíochta diongbháilte ar bhonn córasach ann chun cásanna éillithe a bhfuil baint ag oifigigh ardleibhéil nó ag a gciorcal láithreach leo a imscrúdú agus a ionchúiseamh. Is ábhar imní fós é cuntasaíocht i leith cinntí maidir le himscrúduithe a dhúnadh toisc nach bhfuil aon leigheas éifeachtach ann in aghaidh chinntí na seirbhíse ionchúisimh gan gníomhaíocht choiriúil líomhnaithe a ionchúiseamh. Leis an laghdú atá ag teacht ar na féidearthachtaí a bhaineann le maoirseacht phoiblí i gcomhthéacs srianta ar shaoirse na meán, timpeallacht naimhdeach d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta agus dúshláin a thagann chun cinn arís agus arís eile i ndáil le cur i bhfeidhm na rialacha maidir le trédhearcacht agus rochtain ar fhaisnéis phoiblí, lagaítear tuilleadh an creat frith-éillithe. I mí na Nollag 2021, rinne an rialtas cur chun feidhme fhormhór na mbeart ina straitéis frith-éillithe le haghaidh na mblianta 2020-22 a chur siar (17).

| (27) | Tá neamhspleáchas, éifeachtúlacht agus cáilíocht an chórais ceartais ríthábhachtach chun gnó a mhealladh agus chun fás eacnamaíoch a chumasú. Tá imní fós ann maidir le neamhspleáchas na mbreithiúna. Tá deacrachtaí fós ag Comhairle Bhreithiúnach na hUngáire cumhachtaí Uachtarán na hOifige Náisiúnta do na Breithiúna a fhrithchothromú. Cruthaíonn na rialacha maidir le toghadh Uachtarán na Cúirte Uachtaraí an baol go mbeidh tionchar polaitiúil ar phríomhchúirt na tíre. Le heaspa trédhearcachta na scéime um leithdháileadh cásanna, ní féidir le páirtithe a fhíorú ar cuireadh aon lánrogha míchuí i bhfeidhm. Ardaíodh ceisteanna maidir le ról na Cúirte Bunreachtúla, ar a bhfuil comhaltaí arna dtoghadh ag an bParlaimint gan rannpháirtíocht na mbreithiúna, chun athbhreithniú a dhéanamh ar bhreithiúnais na ngnáthchúirteanna. |
| --- | --- |

(27)

Tá neamhspleáchas, éifeachtúlacht agus cáilíocht an chórais ceartais ríthábhachtach chun gnó a mhealladh agus chun fás eacnamaíoch a chumasú. Tá imní fós ann maidir le neamhspleáchas na mbreithiúna. Tá deacrachtaí fós ag Comhairle Bhreithiúnach na hUngáire cumhachtaí Uachtarán na hOifige Náisiúnta do na Breithiúna a fhrithchothromú. Cruthaíonn na rialacha maidir le toghadh Uachtarán na Cúirte Uachtaraí an baol go mbeidh tionchar polaitiúil ar phríomhchúirt na tíre. Le heaspa trédhearcachta na scéime um leithdháileadh cásanna, ní féidir le páirtithe a fhíorú ar cuireadh aon lánrogha míchuí i bhfeidhm. Ardaíodh ceisteanna maidir le ról na Cúirte Bunreachtúla, ar a bhfuil comhaltaí arna dtoghadh ag an bParlaimint gan rannpháirtíocht na mbreithiúna, chun athbhreithniú a dhéanamh ar bhreithiúnais na ngnáthchúirteanna.

| (28) | Tá scór íseal ag an Ungáir i measc na mBallstát san idirphlé sóisialta, i rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara i bhforbairt an dlí phríomhúil, i gcomhairliúchán leis na comhpháirtithe sóisialta, sa tsochaí shibhialta agus in úsáid ionstraimí atá bunaithe ar fhianaise. Tugadh neamhaird go córasach ar rialacha náisiúnta maidir leis an gcomhairliúchán poiblí éigeantach ar dhréachtghníomhartha dlí agus ar a measúnuithe tionchair. Tá laghdú suntasach tagtha ar líon na ndlíthe atá faoi réir comhairliúcháin le blianta beaga anuas. |
| --- | --- |

(28)

Tá scór íseal ag an Ungáir i measc na mBallstát san idirphlé sóisialta, i rannpháirtíocht na bpáirtithe leasmhara i bhforbairt an dlí phríomhúil, i gcomhairliúchán leis na comhpháirtithe sóisialta, sa tsochaí shibhialta agus in úsáid ionstraimí atá bunaithe ar fhianaise. Tugadh neamhaird go córasach ar rialacha náisiúnta maidir leis an gcomhairliúchán poiblí éigeantach ar dhréachtghníomhartha dlí agus ar a measúnuithe tionchair. Tá laghdú suntasach tagtha ar líon na ndlíthe atá faoi réir comhairliúcháin le blianta beaga anuas.

| (29) | Rinneadh bearta chun an córas cánach a fheabhsú a thuilleadh ach tá roinnt dúshlán fós ann. Tá an t-ualach cánach ar shaothar laghdaithe ach tá sé fós ard le haghaidh go leor saothraithe ar ioncam íseal. Déanann cánacha earnáilsonracha agus líon mór cánacha beaga an córas cánach níos casta agus ardaíonn siad costais chomhlíonta, go háirithe i gcás gnólachtaí beaga. |
| --- | --- |

(29)

Rinneadh bearta chun an córas cánach a fheabhsú a thuilleadh ach tá roinnt dúshlán fós ann. Tá an t-ualach cánach ar shaothar laghdaithe ach tá sé fós ard le haghaidh go leor saothraithe ar ioncam íseal. Déanann cánacha earnáilsonracha agus líon mór cánacha beaga an córas cánach níos casta agus ardaíonn siad costais chomhlíonta, go háirithe i gcás gnólachtaí beaga.

| (30) | Cuireann bacainní rialála agus rannpháirtíocht an Stáit i margaí táirgí bac ar roghnú fiontar éifeachtúil agus cuireann siad teorainn le hiomaíocht. Cuireann díolúintí ad hoc ar idirbhearta gnó ó ghrinnscrúdú iomaíochta bac ar fheidhmiú an mhargaidh agus cuireann siad bac ar infheistíocht. Fadhb eile is ea neamhchinnteacht an chreata dhlíthiúil, go háirithe in earnáil an mhiondíola, earnáil a raibh athruithe ar rialacháin roimpi go minic le blianta beaga anuas. D’fhéadfadh rialacháin agus cánacha cosc a chur ar ghnólachtaí fás, go háirithe in earnálacha an mhiondíola agus na bhfóntas. Tá rialáil gairmeacha sriantach i gcónaí. D’fhéadfadh nósanna imeachta dócmhainneachta atá mall agus costasach bac a chur ar athstruchtúrú gnólachtaí atá i mbéal cliseadh. Tá an margadh soláthair fós leochaileach do chleachtais fhrithiomaíocha. Tá cion na gconarthaí a dámhadh i nósanna imeachta nach raibh ach tairgeoir amháin ann ar an gcion is airde san Aontas. Chuir na húdaráis feabhas ar an maoirseacht ar rialtacht an tsoláthair phoiblí mar fhreagairt ar thorthaí níos luaithe iniúchtaí comhleanúnacha an Choimisiúin i réimse bhainistiú chistí an Aontais a rinneadh in 2014, 2015 agus 2017, inar sainaithníodh easnaimh agus neamhrialtachtaí sistéamacha agus neamhrialtachtaí tromchúiseacha, go háirithe maidir le comhaontuithe réime a úsáid. Beidh le feiceáil cibé acu ar tugadh aghaidh iomlán ar na heasnaimh uile a sainaithníodh roimhe sin nó nár tugadh. Le déanaí, tháinig rioscaí nua chun cinn nuair a eisíodh iontaobhais leasa phoiblí ó na rialacha soláthair phoiblí. I mí Feabhra 2021, leag an rialtas amach sprioc uaillmhianach, is é sin céatadán na nósanna imeachta soláthair phoiblí nach bhfuil ach tairiscint amháin acu a laghdú go dtí níos lú ná 15 %, ach gan amlíne sheasta a leagan síos. |
| --- | --- |

(30)

Cuireann bacainní rialála agus rannpháirtíocht an Stáit i margaí táirgí bac ar roghnú fiontar éifeachtúil agus cuireann siad teorainn le hiomaíocht. Cuireann díolúintí ad hoc ar idirbhearta gnó ó ghrinnscrúdú iomaíochta bac ar fheidhmiú an mhargaidh agus cuireann siad bac ar infheistíocht. Fadhb eile is ea neamhchinnteacht an chreata dhlíthiúil, go háirithe in earnáil an mhiondíola, earnáil a raibh athruithe ar rialacháin roimpi go minic le blianta beaga anuas. D’fhéadfadh rialacháin agus cánacha cosc a chur ar ghnólachtaí fás, go háirithe in earnálacha an mhiondíola agus na bhfóntas. Tá rialáil gairmeacha sriantach i gcónaí. D’fhéadfadh nósanna imeachta dócmhainneachta atá mall agus costasach bac a chur ar athstruchtúrú gnólachtaí atá i mbéal cliseadh. Tá an margadh soláthair fós leochaileach do chleachtais fhrithiomaíocha. Tá cion na gconarthaí a dámhadh i nósanna imeachta nach raibh ach tairgeoir amháin ann ar an gcion is airde san Aontas. Chuir na húdaráis feabhas ar an maoirseacht ar rialtacht an tsoláthair phoiblí mar fhreagairt ar thorthaí níos luaithe iniúchtaí comhleanúnacha an Choimisiúin i réimse bhainistiú chistí an Aontais a rinneadh in 2014, 2015 agus 2017, inar sainaithníodh easnaimh agus neamhrialtachtaí sistéamacha agus neamhrialtachtaí tromchúiseacha, go háirithe maidir le comhaontuithe réime a úsáid. Beidh le feiceáil cibé acu ar tugadh aghaidh iomlán ar na heasnaimh uile a sainaithníodh roimhe sin nó nár tugadh. Le déanaí, tháinig rioscaí nua chun cinn nuair a eisíodh iontaobhais leasa phoiblí ó na rialacha soláthair phoiblí. I mí Feabhra 2021, leag an rialtas amach sprioc uaillmhianach, is é sin céatadán na nósanna imeachta soláthair phoiblí nach bhfuil ach tairiscint amháin acu a laghdú go dtí níos lú ná 15 %, ach gan amlíne sheasta a leagan síos.

| (31) | Tá an t-aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh díobháil aeráide de fós ag céim luath. Tá leath de chríoch na hUngáire neamhchosanta go mór ar rioscaí maidir leis an athrú aeráide, lena n-áirítear triomach agus tuilte. Cruthaíonn sé sin an gá le réitigh oiriúnaithe aeráide inbhuanaithe, go háirithe trí uisce a choinneáil ar bhealach atá bunaithe ar an dúlra, lena n-áirítear trí hidreolaíocht nádúrtha a athbhunú, cleachtais talmhaíochta a oiriúnú, agus faireachán cúramach a dhéanamh ar astarraingtí screamhuisce agus uisce dromchla le haghaidh uisciúcháin. Is ábhar imní i gcónaí é cáilíocht an aeir agus an uisce. Is iad na príomhfhoinsí truaillithe aeir ná astaíochtaí a bhaineann le dóchán breosla soladach cónaithe, leis an talmhaíocht agus leis an iompar. Tá drochbhail ar sciar mór de ghréasán soláthair an uisce óil agus tá bacainní roimh an infheistíocht mar gheall ar an timpeallacht rialála. Tá an geilleagar ciorclach fós ag an gcéim thosaigh, tá athchúrsáil dramhaíola cathrach tearcfhorbartha agus ní leor na hionstraimí eacnamaíocha chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin chomhshaoil. Rinne an rialtas bainistiú dramhaíola a atheagrú le roinnt céimeanna. Rinne na hathruithe an iomaíocht san earnáil a theorannú, agus an fho-éifeacht atá air sin laghdú ar éifeachtúlacht agus rátaí athchúrsála. Na hearnálacha ar dócha go dtiocfaidh meath orthu nó go dtiocfaidh athrú orthu mar gheall ar an aistriú glas, cuireann siad poist ar fáil do bheagnach 4 % de na hoibrithe ar fad, oibrithe a bhféadfadh gá ar leith a bheith acu le huasoiliúint agus le hathoiliúint. D’fhéadfadh ganntanais lucht saothair in earnáil an fhuinnimh bac a chur ar an aistriú chuig neodracht aeráide. |
| --- | --- |

(31)

Tá an t-aistriú chuig geilleagar atá neodrach ó thaobh díobháil aeráide de fós ag céim luath. Tá leath de chríoch na hUngáire neamhchosanta go mór ar rioscaí maidir leis an athrú aeráide, lena n-áirítear triomach agus tuilte. Cruthaíonn sé sin an gá le réitigh oiriúnaithe aeráide inbhuanaithe, go háirithe trí uisce a choinneáil ar bhealach atá bunaithe ar an dúlra, lena n-áirítear trí hidreolaíocht nádúrtha a athbhunú, cleachtais talmhaíochta a oiriúnú, agus faireachán cúramach a dhéanamh ar astarraingtí screamhuisce agus uisce dromchla le haghaidh uisciúcháin. Is ábhar imní i gcónaí é cáilíocht an aeir agus an uisce. Is iad na príomhfhoinsí truaillithe aeir ná astaíochtaí a bhaineann le dóchán breosla soladach cónaithe, leis an talmhaíocht agus leis an iompar. Tá drochbhail ar sciar mór de ghréasán soláthair an uisce óil agus tá bacainní roimh an infheistíocht mar gheall ar an timpeallacht rialála. Tá an geilleagar ciorclach fós ag an gcéim thosaigh, tá athchúrsáil dramhaíola cathrach tearcfhorbartha agus ní leor na hionstraimí eacnamaíocha chun aghaidh a thabhairt ar dhúshláin chomhshaoil. Rinne an rialtas bainistiú dramhaíola a atheagrú le roinnt céimeanna. Rinne na hathruithe an iomaíocht san earnáil a theorannú, agus an fho-éifeacht atá air sin laghdú ar éifeachtúlacht agus rátaí athchúrsála. Na hearnálacha ar dócha go dtiocfaidh meath orthu nó go dtiocfaidh athrú orthu mar gheall ar an aistriú glas, cuireann siad poist ar fáil do bheagnach 4 % de na hoibrithe ar fad, oibrithe a bhféadfadh gá ar leith a bheith acu le huasoiliúint agus le hathoiliúint. D’fhéadfadh ganntanais lucht saothair in earnáil an fhuinnimh bac a chur ar an aistriú chuig neodracht aeráide.

| (32) | Príomhthréith de bhonneagar iompair is ea mótarbhealach dlúth agus gréasán iarnróid leictrithe. Tá méadú mór tagtha ar astaíochtaí in earnáil an iompair san Ungáir, earnáil a bheidh ar an earnáil astaithe is mó roimh i bhfad. Tá an Ungáir ar cheann de na Ballstáit is mó atá faoi bhrú tráchta agus tá méadú ag teacht ar líon na n-uaireanta a chailltear in aghaidh an tiománaí i gceantair uirbeacha. Tá sciar na ngluaisteán paisinéirí astaíochtaí nialasacha nuachláraithe agus líon na bpointí luchtaithe ag fás de réir a chéile. Cé go léiríonn na táscairí comhfhreagracha suíomh ceannasach i measc piaraí réigiúnacha, tá sé fós faoi mheán an Aontais. |
| --- | --- |

(32)

Príomhthréith de bhonneagar iompair is ea mótarbhealach dlúth agus gréasán iarnróid leictrithe. Tá méadú mór tagtha ar astaíochtaí in earnáil an iompair san Ungáir, earnáil a bheidh ar an earnáil astaithe is mó roimh i bhfad. Tá an Ungáir ar cheann de na Ballstáit is mó atá faoi bhrú tráchta agus tá méadú ag teacht ar líon na n-uaireanta a chailltear in aghaidh an tiománaí i gceantair uirbeacha. Tá sciar na ngluaisteán paisinéirí astaíochtaí nialasacha nuachláraithe agus líon na bpointí luchtaithe ag fás de réir a chéile. Cé go léiríonn na táscairí comhfhreagracha suíomh ceannasach i measc piaraí réigiúnacha, tá sé fós faoi mheán an Aontais.

| (33) | Tá an taighde agus an nuálaíocht ríthábhachtach don fhás fadtéarmach agus don iomaíochas. Tá an Ungáir ina nuálaí atá ag teacht chun cinn. Tá méadú ag teacht ar an gcaiteachas ar thaighde agus ar fhorbairt agus bhain sé 1,61 % de OTI amach in 2020. Tá ganntanas oibrithe ardoilte ina chonstaic lárnach don nuálaíocht. Tá na rátaí gnóthachtála oideachais threasaigh i measc na rátaí is ísle san Aontas. Leis an díolúine a tugadh d’oibrithe óga le déanaí ó cháin ioncaim phearsanta agus athruithe struchtúracha eile, cuirtear bac ar an tsaoirse acadúil, rud a laghdaíonn tarraingteacht an ardoideachais. Tá scileanna digiteacha agus úsáid teicneolaíochtaí digiteacha ag gnólachtaí agus seirbhísí poiblí fós faoi bhun mheán an Aontais. |
| --- | --- |

(33)

Tá an taighde agus an nuálaíocht ríthábhachtach don fhás fadtéarmach agus don iomaíochas. Tá an Ungáir ina nuálaí atá ag teacht chun cinn. Tá méadú ag teacht ar an gcaiteachas ar thaighde agus ar fhorbairt agus bhain sé 1,61 % de OTI amach in 2020. Tá ganntanas oibrithe ardoilte ina chonstaic lárnach don nuálaíocht. Tá na rátaí gnóthachtála oideachais threasaigh i measc na rátaí is ísle san Aontas. Leis an díolúine a tugadh d’oibrithe óga le déanaí ó cháin ioncaim phearsanta agus athruithe struchtúracha eile, cuirtear bac ar an tsaoirse acadúil, rud a laghdaíonn tarraingteacht an ardoideachais. Tá scileanna digiteacha agus úsáid teicneolaíochtaí digiteacha ag gnólachtaí agus seirbhísí poiblí fós faoi bhun mheán an Aontais.

| (34) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(34)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (35) | Braitheann earnáil fuinnimh na hUngáire go mór ar an Rúis le haghaidh breoslaí iontaise. De réir sonraí 2020 (18), is ón Rúis a thagann beagnach an gás nádúrtha allmhairithe uile (95 % i gcomparáid le meán an Aontais de 44 %). Tá spleáchas na Rúise ar ola os cionn mheán an Aontais (61 % i gcomparáid le 26 %), ach tá sé níos ísle i gcás guail (22 % i gcomparáid le 54 %). Tá an sciar den ghás nádúrtha sa mheascán fuinnimh níos airde ná meán an Aontais (35 % i gcomparáid le 24 %), agus tá sciar na hola (30 % i gcomparáid le 33 %) agus sciar an ghuail (7 % i gcomparáid le 11 %) níos ísle. Tá an sciar 13,9 % d’fhoinsí in-athnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh ar cheann de na sciar is ísle san Aontas Eorpach. Tá sé beartaithe ag an Ungáir a bheith ag brath níos mó ar an ngrianfhuinneamh agus tá acmhainneacht na gaoithe agus an fhuinnimh gheoiteirmigh fós tearcúsáidte. Éilíonn an eangach leictreachais infheistíochtaí, amhail méadrú cliste, scéimeanna do sholáthróirí, pobail fuinnimh agus praghsáil dhinimiciúil chun níos mó fuinnimh in-athnuaite a chur ar fáil. Ina theannta sin, d’fhéadfaí simpliú a dhéanamh ar nósanna imeachta ceadaithe maidir le gléasraí a shuiteáil a bhaineann úsáid as foinsí in-athnuaite fuinnimh. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i bhfad na haimsire i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Chun an spleáchas a laghdú a thuilleadh, tá acmhainneacht mhór ann feabhas a chur ar éifeachtúlacht fuinnimh in earnáil na bhfoirgneamh cónaithe. Rinneadh cur i bhfeidhm caighdeán comhshaoil níos déine do thithíocht nua a chur siar 18 mí go dtí Meitheamh 2022. Ní dhíríonn an clár athchóirithe cónaithe atá ann faoi láthair ar éifeachtúlacht fuinnimh agus ní áirítear na teaghlaigh is leochailí sa chleachtas. Le leibhéal aonfhoirmeach íseal praghsanna rialaithe fuinnimh, beag beann ar ioncam teaghlaigh nó ar leibhéal tomhaltais, méadaítear neamhionannas ioncaim agus ní chruthaíonn sé dreasachtaí coigilte fuinnimh. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ungáir ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(35)

Braitheann earnáil fuinnimh na hUngáire go mór ar an Rúis le haghaidh breoslaí iontaise. De réir sonraí 2020 (18), is ón Rúis a thagann beagnach an gás nádúrtha allmhairithe uile (95 % i gcomparáid le meán an Aontais de 44 %). Tá spleáchas na Rúise ar ola os cionn mheán an Aontais (61 % i gcomparáid le 26 %), ach tá sé níos ísle i gcás guail (22 % i gcomparáid le 54 %). Tá an sciar den ghás nádúrtha sa mheascán fuinnimh níos airde ná meán an Aontais (35 % i gcomparáid le 24 %), agus tá sciar na hola (30 % i gcomparáid le 33 %) agus sciar an ghuail (7 % i gcomparáid le 11 %) níos ísle. Tá an sciar 13,9 % d’fhoinsí in-athnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh ar cheann de na sciar is ísle san Aontas Eorpach. Tá sé beartaithe ag an Ungáir a bheith ag brath níos mó ar an ngrianfhuinneamh agus tá acmhainneacht na gaoithe agus an fhuinnimh gheoiteirmigh fós tearcúsáidte. Éilíonn an eangach leictreachais infheistíochtaí, amhail méadrú cliste, scéimeanna do sholáthróirí, pobail fuinnimh agus praghsáil dhinimiciúil chun níos mó fuinnimh in-athnuaite a chur ar fáil. Ina theannta sin, d’fhéadfaí simpliú a dhéanamh ar nósanna imeachta ceadaithe maidir le gléasraí a shuiteáil a bhaineann úsáid as foinsí in-athnuaite fuinnimh. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i bhfad na haimsire i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Chun an spleáchas a laghdú a thuilleadh, tá acmhainneacht mhór ann feabhas a chur ar éifeachtúlacht fuinnimh in earnáil na bhfoirgneamh cónaithe. Rinneadh cur i bhfeidhm caighdeán comhshaoil níos déine do thithíocht nua a chur siar 18 mí go dtí Meitheamh 2022. Ní dhíríonn an clár athchóirithe cónaithe atá ann faoi láthair ar éifeachtúlacht fuinnimh agus ní áirítear na teaghlaigh is leochailí sa chleachtas. Le leibhéal aonfhoirmeach íseal praghsanna rialaithe fuinnimh, beag beann ar ioncam teaghlaigh nó ar leibhéal tomhaltais, méadaítear neamhionannas ioncaim agus ní chruthaíonn sé dreasachtaí coigilte fuinnimh. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ungáir ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (36) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Ungáir úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ungáir leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(36)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Ungáir úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ungáir leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (37) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár um Chóineasú 2022 agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1), |
| --- | --- |

(37)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár um Chóineasú 2022 agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1),

Ag MOLADH LEIS SEO go nglacfaidh an Ungáir gníomhaíocht in 2022 agus in 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Inbhuanaitheacht fhadtéarmach chóras na bpinsean a fheabhsú, agus leordhóthanacht á caomhnú ag an am céanna go háirithe trí aghaidh a thabhairt ar neamhionannais ioncaim.

2.

An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Leanúint de chomhtháthú na ngrúpaí is leochailí i margadh an tsaothair, go háirithe trí uasoiliúint, agus síneadh a chur le tréimhse na sochar dífhostaíochta. Leordhóthanacht an chúnaimh shóisialta a fheabhsú agus rochtain ar sheirbhísí riachtanacha agus ar thithíocht leordhóthanach a áirithiú do chách. Torthaí oideachais a fheabhsú agus rannpháirtíocht grúpaí faoi mhíbhuntáiste, go háirithe na Romaigh, a mhéadú in oideachas príomhshrutha ar ardcháilíocht. Rochtain ar sheirbhísí coisctheacha agus ar sheirbhísí cúraim phríomhúil ar ardchaighdeán a fheabhsú.

4.

An creat frith-éillithe a threisiú, lena n-áirítear trí fheabhas a chur ar iarrachtaí ionchúisitheacha agus ar rochtain ar fhaisnéis phoiblí, agus trí neamhspleáchas breithiúnach a neartú. Cáilíocht agus trédhearcacht an phróisis cinnteoireachta a fheabhsú trí idirphlé sóisialta éifeachtach, trí rannpháirtíocht le geallsealbhóirí eile agus trí mheasúnuithe tionchair rialta. Leanúint den chóras cánach a shimpliú. Feabhas a chur ar intuarthacht rialála agus ar iomaíocht in earnáil na seirbhísí, go háirithe in earnálacha an mhiondíola agus na bhfóntas, agus grinnscrúdú iomaíochta a chur i bhfeidhm go córasach in idirbhearta gnó. Iomaíocht sa soláthar poiblí a fheabhsú.

5.

Athchóiriú agus infheistíocht a chur chun cinn maidir le bainistiú inbhuanaithe uisce agus dramhaíola agus ciorclaíocht an gheilleagair, digiteáil gnólachtaí, scileanna glasa agus digiteacha, agus taighde agus nuálaíocht.

6.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh, go háirithe trí na nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú agus trí bhonneagar an leictreachais a uasghrádú. Allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú go háirithe tríd, inter alia, an idirnascadh le rannpháirtíocht tíortha eile a neartú. Spleáchas ar bhreoslaí iontaise i bhfoirgnimh agus in iompar a laghdú trí dhlús a chur leis na hiarrachtaí maidir le bearta éifeachtúlachta fuinnimh do chách, go háirithe i dtithe cónaithe, agus maidir leis an iompar inbhuanaithe go háirithe trí leictriú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

3

(4)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

4

(5)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hUngáire 2021 (IO C 304, 29.7.2021, lch. 78).

5

(6)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

6

(7)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

7

(8)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na hUngáire agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú na hUngáire 2020 (IO C 282, 26.8.2020, lch. 107).

8

(9)  Léirítear leis na figiúirí leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

9

(10)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

10

(11)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

11

(12)  Is réamh-mheastacháin de chuid an Choimisiúin iad seo. Níl measúnú déanta ag an gCoimisiún fós ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ungáir.

12

(13)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile atá maoinithe go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach dar méid 0.4 pointe céatadáin de OTI, arb é an tionchar fioscach a bheidh ag an athchaipitliú ar chuideachtaí fóntais an phríomhchúis leis sin.

13

(14)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0.6 pointe céatadáin de OTI, arb é is príomhaidhm dó deireadh a chur, de réir a chéile, leis na fóirdheontais athchóirithe do theaghlaigh agus athchaipitliú measta níos ísle a dhéanamh le cuideachtaí fóntais ná mar a bhí in 2022.

15

(16)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

16

(17)  Sheol an Coimisiún litir fógra chuig an Ungáir an 27 Aibreán de bhun Airteagal 6(1) de Rialachán (AE, Euratom) 2020/2092 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Nollaig 2020, maidir le córas ginearálta coinníollachta chun buiséad an Aontais a chosaint (IO L 433I, 22.12.2020, lch. 1).

17

(18)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na hUngáire, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha. Ba cheart a thabhairt faoi deara, cé go bhfuil an Ungáir ag brath go mór ar allmhairiú gáis ón Rúis, tá méid suntasach gáis á onnmhairiú ag an Ungáir chuig tíortha comharsanachta. Dá bhrí sin, is dócha go mbeidh a spleáchas gáis don tomhaltas intíre níos ísle ná na figiúirí a tuairiscíodh, cé go bhfuil sé fós suntasach.

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

19

(20)  Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/146 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/146

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid Mhálta agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid Mhálta

(2022/C 334/18)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar shuíomhanna buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh Málta inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh Málta inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 Mhálta, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 Mhálta, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 13 Iúil 2021, chuir Málta a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 5 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta do Mhálta a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil Málta tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 13 Iúil 2021, chuir Málta a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 5 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta do Mhálta a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil Málta tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 15 Aibreán 2022, thíolaic Málta a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 2 Bealtaine 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil Mhálta ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 15 Aibreán 2022, thíolaic Málta a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 2 Bealtaine 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil Mhálta ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir le Málta an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar dhul chun cinn Mhálta maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag Málta, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn Mhálta maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir le Málta an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar dhul chun cinn Mhálta maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme an phlean téarnaimh agus athléimneachta ag Málta, ag tógáil ar an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar dhul chun cinn Mhálta maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach Mhálta sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach Mhálta sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle do Mhálta gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí do Mhálta freisin, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha a shaothrú atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Spáinne ó 9,5 % de OTI in 2020 go 8,0 %. Thacaigh freagairt Mhálta maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 6,3 % de OTI in 2020 go 4.7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac Málta in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 53,4 % de OTI in 2020 go 57,0 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle do Mhálta gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí do Mhálta freisin, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha a shaothrú atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Spáinne ó 9,5 % de OTI in 2020 go 8,0 %. Thacaigh freagairt Mhálta maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 6,3 % de OTI in 2020 go 4.7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac Málta in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 53,4 % de OTI in 2020 go 57,0 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,4 % in 2022 agus 3,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 4,2 % ann in 2022 agus go mbeadh fás 4,0 % níos airde ann in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,4 % de OTI in 2022 agus go 4,6 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha an fás ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus glanéifeacht leachtú páirteach na mbeart éigeandála tacaíochta, agus tugadh isteach bearta nua mar fhreagairt ar na praghsanna arda fuinnimh. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 58,6 % in 2022, agus go méadóidh sé arís go 59,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 5,6 % de OTI agus 4,6 % faoi seach. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 58,5 % in 2022 agus 59,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 4,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach Mhálta. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,4 % in 2022 agus 3,9 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 4,2 % ann in 2022 agus go mbeadh fás 4,0 % níos airde ann in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,4 % de OTI in 2022 agus go 4,6 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha an fás ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus glanéifeacht leachtú páirteach na mbeart éigeandála tacaíochta, agus tugadh isteach bearta nua mar fhreagairt ar na praghsanna arda fuinnimh. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go dtí 58,6 % in 2022, agus go méadóidh sé arís go 59,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 5,6 % de OTI agus 4,6 % faoi seach. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 58,5 % in 2022 agus 59,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 4,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach Mhálta.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,7 % de OTI in 2021 go 1,3 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 1,0 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,6 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá i gceist go príomha leis na bearta sin laghduithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus ar fhóirdheontais ar tháirgeadh fuinnimh mar chúiteamh ar an méadú ar phraghas na n-astaíochtaí leictreachais allmhairithe agus carbóin. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na fóirdheontais ar tháirgeadh fuinnimh agus na ciorruithe ar dhleachtanna máil breosla. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,1 % in 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,7 % de OTI in 2021 go 1,3 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 1,0 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,6 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (12). Is éard atá i gceist go príomha leis na bearta sin laghduithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus ar fhóirdheontais ar tháirgeadh fuinnimh mar chúiteamh ar an méadú ar phraghas na n-astaíochtaí leictreachais allmhairithe agus carbóin. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na fóirdheontais ar tháirgeadh fuinnimh agus na ciorruithe ar dhleachtanna máil breosla. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,1 % in 2023 (13).

| (16) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh Málta staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh Málta, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh Málta staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh Málta, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 Mhálta, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,5 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag Málta tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0.2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, ní bheartaíonn Málta infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1.6 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Thairis sin, dheonaigh an rialtas tacaíocht airgeadais do theaghlaigh (0,3 % de OTI), sochair mhéadaithe pinsin ranníocacha agus neamhranníocacha a sháraíonn an costas a bhaineann le coigeartú maireachtála (0,2 % de OTI), agus bhí ráta fáis an tomhaltais idirmheánaigh (glan de na bearta) fós láidir (0,4 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 Mhálta, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,5 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag Málta tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0.2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, ní bheartaíonn Málta infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1.6 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,5 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Thairis sin, dheonaigh an rialtas tacaíocht airgeadais do theaghlaigh (0,3 % de OTI), sochair mhéadaithe pinsin ranníocacha agus neamhranníocacha a sháraíonn an costas a bhaineann le coigeartú maireachtála (0,2 % de OTI), agus bhí ráta fáis an tomhaltais idirmheánaigh (glan de na bearta) fós láidir (0,4 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 1.1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh Málta d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0.2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.3 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI), ar an tacaíocht airgeadais shealadach do theaghlaigh (0,3 % de OTI) agus ar an tionchar a bheadh ag na sochair ranníocacha pinsin agus na sochair phinsin neamhranníocacha a sháraíonn an costas maireachtála (0,2 % de OTI). Ina theannta sin, meastar go méadóidh tomhaltas idirmheánach (glan de bhearta) níos lú ná OTI ainmniúil (0.4 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 1.1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh Málta d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0.2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0.1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.3 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI), ar an tacaíocht airgeadais shealadach do theaghlaigh (0,3 % de OTI) agus ar an tionchar a bheadh ag na sochair ranníocacha pinsin agus na sochair phinsin neamhranníocacha a sháraíonn an costas maireachtála (0,2 % de OTI). Ina theannta sin, meastar go méadóidh tomhaltas idirmheánach (glan de bhearta) níos lú ná OTI ainmniúil (0.4 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 4,6 % de OTI in 2023, 2,8 % in 2024 agus 2,4 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe agus méadú go 58,6 % ann in 2024, agus laghdú go 57,2 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 4,6 % de OTI in 2023, 2,8 % in 2024 agus 2,4 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe agus méadú go 58,6 % ann in 2024, agus laghdú go 57,2 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid Mhálta sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, tá an plean téarnaimh agus athléimneachta uaillmhianach agus beartaítear ann athchóirithe agus infheistíochtaí a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a shainaithnítear i ndáil leis an tsláinte, an fhostaíocht, an t-oideachas agus scileanna, na haistrithe glasa agus digiteacha, an ceartas agus an comhrac i gcoinne an éillithe agus an sciúrtha airgid. Tá an dea-rialachas ar cheann de cholúin fhís eacnamaíoch fhadtéarmach an rialtais, agus déantar iarrachtaí suntasacha leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta chun na dúshláin sa réimse sin a réiteach. Tá infheistíocht san oideachas mar chuid lárnach den phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin, agus bearta ábhartha molta chun aghaidh a thabhairt ar laigí sa chóras oideachais. Tá cuid mhór de na hinfheistíochtaí atá beartaithe dírithe ar na haistrithe glasa agus digiteacha, agus ar an gcaoi sin tugtar aghaidh ar na moltaí tírshonracha maidir le hinfheistíochtaí sna réimsí sin. Sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar aghaidh i bpáirt ar na dúshláin a sainaithníodh maidir le pleanáil ionsaitheach chánach, taighde agus nuálaíocht (T&N) agus inbhuanaitheacht an chórais pinsin. |
| --- | --- |

(20)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid Mhálta sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, tá an plean téarnaimh agus athléimneachta uaillmhianach agus beartaítear ann athchóirithe agus infheistíochtaí a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a shainaithnítear i ndáil leis an tsláinte, an fhostaíocht, an t-oideachas agus scileanna, na haistrithe glasa agus digiteacha, an ceartas agus an comhrac i gcoinne an éillithe agus an sciúrtha airgid. Tá an dea-rialachas ar cheann de cholúin fhís eacnamaíoch fhadtéarmach an rialtais, agus déantar iarrachtaí suntasacha leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta chun na dúshláin sa réimse sin a réiteach. Tá infheistíocht san oideachas mar chuid lárnach den phlean téarnaimh agus athléimneachta freisin, agus bearta ábhartha molta chun aghaidh a thabhairt ar laigí sa chóras oideachais. Tá cuid mhór de na hinfheistíochtaí atá beartaithe dírithe ar na haistrithe glasa agus digiteacha, agus ar an gcaoi sin tugtar aghaidh ar na moltaí tírshonracha maidir le hinfheistíochtaí sna réimsí sin. Sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar aghaidh i bpáirt ar na dúshláin a sainaithníodh maidir le pleanáil ionsaitheach chánach, taighde agus nuálaíocht (T&N) agus inbhuanaitheacht an chórais pinsin.

| (21) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide Mhálta agus 53,8 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar le Málta téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(21)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta Mhálta le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide Mhálta agus 53,8 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 25,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar le Málta téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19, agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (22) | Níor thíolaic Málta fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Eastóin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(22)

Níor thíolaic Málta fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Eastóin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (23) | Lasmuigh de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair Mhálta a bhaineann le gnéithe den chóras cánach lena n-éascaítear pleanáil ionsaitheach chánach. Tá sé ríthábhachtach i gcónaí dul i ngleic le pleanáil ionsaitheach chánach chun éifeachtúlacht agus cothroime an chórais cánach a fheabhsú, mar a aithníodh i Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro. Éilíonn éifeachtaí iarmharta na straitéisí pleanála ionsaithí cánach idir na Ballstáit gníomhaíocht chomhordaithe beartas náisiúnta chun reachtaíocht an Aontais a chomhlánú. Tá bearta déanta ag Málta chun aghaidh a thabhairt ar chleachtais pleanála ionsaithí cánach trí thionscnaimh idirnáisiúnta agus Eorpacha a comhaontaíodh roimhe seo a chur chun feidhme, agus trí ghealltanas a thabhairt ina phlean téarnaimh agus athléimneachta, staidéar neamhspleách a dhéanamh ar íocaíochtaí amach agus isteach (i.e. idir cónaitheoirí de chuid an Aontais agus cónaitheoirí tríú tíortha) a bheidh le leanúint trí reachtaíocht a chur chun feidhme i gcomhréir le torthaí an staidéir sin. Mar sin féin, maidir le híocaíochtaí amach úis, ríchíosanna, agus díbhinní arna ndéanamh ag cuideachtaí atá bunaithe i Málta chuig dlínsí atá bunaithe ar nialas agus ar bheagán cánach (is é sin le rá aon dlínse ag a bhfuil ráta cánach ioncaim chorparáidigh reachtúil atá faoi bhun an ráta reachtúil cánach ioncaim chorparáidigh is ísle san Aontas, arb é 9 % é), féadfaidh na híocaíochtaí sin a bheith ina gcúis le cáin ar fad a sheachaint go dtí go mbeidh cánacha iarchoimeádta, nó bearta cosanta coibhéiseacha, i bhfeidhm i Málta chun a áirithiú go ngearrfar cáin chuí ar íocaíochtaí den sórt sin. Ina theannta sin, tá baol ann i gcónaí go mbeidh neamhchánachas dúbailte ann do chuideachtaí agus do dhaoine aonair araon mar gheall ar an gcaoi a ndéileáiltear le cuideachtaí cónaitheacha nach bhfuil sainchónaí orthu. |
| --- | --- |

(23)

Lasmuigh de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair Mhálta a bhaineann le gnéithe den chóras cánach lena n-éascaítear pleanáil ionsaitheach chánach. Tá sé ríthábhachtach i gcónaí dul i ngleic le pleanáil ionsaitheach chánach chun éifeachtúlacht agus cothroime an chórais cánach a fheabhsú, mar a aithníodh i Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro. Éilíonn éifeachtaí iarmharta na straitéisí pleanála ionsaithí cánach idir na Ballstáit gníomhaíocht chomhordaithe beartas náisiúnta chun reachtaíocht an Aontais a chomhlánú. Tá bearta déanta ag Málta chun aghaidh a thabhairt ar chleachtais pleanála ionsaithí cánach trí thionscnaimh idirnáisiúnta agus Eorpacha a comhaontaíodh roimhe seo a chur chun feidhme, agus trí ghealltanas a thabhairt ina phlean téarnaimh agus athléimneachta, staidéar neamhspleách a dhéanamh ar íocaíochtaí amach agus isteach (i.e. idir cónaitheoirí de chuid an Aontais agus cónaitheoirí tríú tíortha) a bheidh le leanúint trí reachtaíocht a chur chun feidhme i gcomhréir le torthaí an staidéir sin. Mar sin féin, maidir le híocaíochtaí amach úis, ríchíosanna, agus díbhinní arna ndéanamh ag cuideachtaí atá bunaithe i Málta chuig dlínsí atá bunaithe ar nialas agus ar bheagán cánach (is é sin le rá aon dlínse ag a bhfuil ráta cánach ioncaim chorparáidigh reachtúil atá faoi bhun an ráta reachtúil cánach ioncaim chorparáidigh is ísle san Aontas, arb é 9 % é), féadfaidh na híocaíochtaí sin a bheith ina gcúis le cáin ar fad a sheachaint go dtí go mbeidh cánacha iarchoimeádta, nó bearta cosanta coibhéiseacha, i bhfeidhm i Málta chun a áirithiú go ngearrfar cáin chuí ar íocaíochtaí den sórt sin. Ina theannta sin, tá baol ann i gcónaí go mbeidh neamhchánachas dúbailte ann do chuideachtaí agus do dhaoine aonair araon mar gheall ar an gcaoi a ndéileáiltear le cuideachtaí cónaitheacha nach bhfuil sainchónaí orthu.

| (24) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(24)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (25) | Tá Málta chun deiridh ó thaobh sprioc 2030 de a bhaint amach, is é sin laghdú 19 % ó leibhéil 2005 a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa nach gcumhdaítear faoi chóras trádála astaíochtaí an Aontais Eorpaigh (ETS), laghdú a thagann faoi Rialachán (AE) 2018/842 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Maidir le tiomantas Mhálta a bheith aeráidneodrach faoi 2050, beidh gá le hinfheistíocht leanúnach ó theaghlaigh, ó ghnólachtaí agus ó rialtais araon. Agus uaillmhian aeráide mhéadaithe an Aontais ag díriú ar fhuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe, tá iarracht bhreise ag teastáil chun leas breise a bhaint as acmhainneacht na gréine agus na gaoithe, lena n-áirítear fuinneamh ar snámh amach ón gcósta, ós rud é nach bhfuil sna foinsí in-athnuaite fuinnimh ach 8 % den mheascán fuinnimh. Tá Málta ag brath go mór ar ola (48 %) agus ar ghás nádúrtha (44 %). Baineadh úsáid as gás nádúrtha chun 86 % de leictreachas Mhálta a ghiniúint in 2020. Cé nach n-iompórtálann sé aon ghás nó ola ón Rúis (20), tá tionchar ag an méadú tapa ar phraghsanna fuinnimh ar Mhálta. Tá sé beartaithe ag Málta cinnteacht níos fearr an tsoláthair fuinnimh a áirithiú tríd an dara hidirnascaire leictreachais a thógáil. Dá laghdófaí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise, bheadh gá freisin lena eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais a uasghrádú, agus le hinfheistíochtaí i stóráil leictreachais chun fuinneamh a sholáthar, agus chun fuinneamh solúbtha agus mearfhreagartha a sholáthar. Dá ndíreofaí ar éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh, go háirithe foirgnimh chónaithe, lena n-áirítear trí teaschaidéil agus réitigh ghlasa eile a rolladh amach, chuideofaí leis an éileamh ar fhuinneamh a laghdú. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh Málta ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Ina theannta sin, tá astaíochtaí ó iompar de bhóthar ag fás de réir a chéile, agus is iad sin an fhoinse is mó d’astaíochtaí gás ceaptha teasa neamh-ETS. Chun an brú tráchta a laghdú, bheadh gá le feabhas a chur ar iompar poiblí, le córais chliste iompair a úsáid, agus le hinfheistíochtaí i mbonneagar na soghluaisteachta boige (amhail pábháil agus lánaí rothaíochta) chun rogha shábháilte eile seachas úsáid a bhaint as carranna príobháideacha. |
| --- | --- |

(25)

Tá Málta chun deiridh ó thaobh sprioc 2030 de a bhaint amach, is é sin laghdú 19 % ó leibhéil 2005 a dhéanamh ar astaíochtaí gás ceaptha teasa nach gcumhdaítear faoi chóras trádála astaíochtaí an Aontais Eorpaigh (ETS), laghdú a thagann faoi Rialachán (AE) 2018/842 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Maidir le tiomantas Mhálta a bheith aeráidneodrach faoi 2050, beidh gá le hinfheistíocht leanúnach ó theaghlaigh, ó ghnólachtaí agus ó rialtais araon. Agus uaillmhian aeráide mhéadaithe an Aontais ag díriú ar fhuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe, tá iarracht bhreise ag teastáil chun leas breise a bhaint as acmhainneacht na gréine agus na gaoithe, lena n-áirítear fuinneamh ar snámh amach ón gcósta, ós rud é nach bhfuil sna foinsí in-athnuaite fuinnimh ach 8 % den mheascán fuinnimh. Tá Málta ag brath go mór ar ola (48 %) agus ar ghás nádúrtha (44 %). Baineadh úsáid as gás nádúrtha chun 86 % de leictreachas Mhálta a ghiniúint in 2020. Cé nach n-iompórtálann sé aon ghás nó ola ón Rúis (20), tá tionchar ag an méadú tapa ar phraghsanna fuinnimh ar Mhálta. Tá sé beartaithe ag Málta cinnteacht níos fearr an tsoláthair fuinnimh a áirithiú tríd an dara hidirnascaire leictreachais a thógáil. Dá laghdófaí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise, bheadh gá freisin lena eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais a uasghrádú, agus le hinfheistíochtaí i stóráil leictreachais chun fuinneamh a sholáthar, agus chun fuinneamh solúbtha agus mearfhreagartha a sholáthar. Dá ndíreofaí ar éifeachtúlacht fuinnimh i bhfoirgnimh, go háirithe foirgnimh chónaithe, lena n-áirítear trí teaschaidéil agus réitigh ghlasa eile a rolladh amach, chuideofaí leis an éileamh ar fhuinneamh a laghdú. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh Málta ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. Ina theannta sin, tá astaíochtaí ó iompar de bhóthar ag fás de réir a chéile, agus is iad sin an fhoinse is mó d’astaíochtaí gás ceaptha teasa neamh-ETS. Chun an brú tráchta a laghdú, bheadh gá le feabhas a chur ar iompar poiblí, le córais chliste iompair a úsáid, agus le hinfheistíochtaí i mbonneagar na soghluaisteachta boige (amhail pábháil agus lánaí rothaíochta) chun rogha shábháilte eile seachas úsáid a bhaint as carranna príobháideacha.

| (26) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh Málta leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir le Málta leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(26)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh Málta leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú. Ina theannta sin, is féidir le Málta leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (27) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1). |
| --- | --- |

(27)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1).

| (28) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás Mhálta, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3). |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás Mhálta, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3).

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh Málta gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 5 Deireadh Fómhair 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Beart a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar ghnéithe den chóras cánach lena bhféadfaí pleanáil ionsaitheach chánach a éascú do dhaoine aonair agus do chuideachtaí ilnáisiúnta, lena n-áirítear trí chánachas leordhóthanach a áirithiú ar íocaíochtaí úis, ríchíosanna agus díbhinní amach, agus trí na rialacha do chuideachtaí nach bhfuil sainchónaí orthu a leasú.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite, trí infheistíochtaí i bhfuinneamh gaoithe agus grianfhuinneamh a chur chun cinn agus a chumasú, lena n-áirítear i bhfuinneamh ar snámh amach ón gcósta, trí uasghrádú breise a dhéanamh ar eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais Mhálta, agus trí dhreasachtaí a chruthú do stóráil leictreachais go fuinneamh soláthair, solúbtha agus mearfhreagartha. An t-éileamh ar fhuinneamh a laghdú trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go háirithe i bhfoirgnimh chónaithe. Astaíochtaí ó iompar de bhóthar a laghdú trí aghaidh a thabhairt ar bhrú tráchta trí cháilíocht fheabhsaithe seirbhíse san iompar poiblí, trí chórais chliste iompair agus trí infheistiú i mbonneagar soghluaisteachta bog.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 Mhálta (IO C 304, 29.7.2021, lch. 83).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  ST 11941/2021; ST 11941/2021 ADD 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú Mhálta agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 Mhálta (IO C 282, 26.8.2020, lch. 116).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

14

(15)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0.0 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe dar méid 0.1 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Rialachán (AE) 2018/842 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 30 Bealtaine 2018 maidir le laghduithe bliantúla ceangailteacha ar astaíochtaí gás ceaptha teasa ag na Ballstáit ó 2021 go 2030 lena rannchuidítear leis an ngníomhú ar son na haeráide agus chun gealltanais a tugadh faoi Chomhaontú Pháras a chomhlíonadh, agus lena leasaítear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 (IO L 156, 19.6.2018, lch. 26).

19

(20)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán na 27 mBallstát, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás Mhálta, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

20

(21)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena naisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

21

(22)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/154 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/154

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le beartais eacnamaíocha na hÍsiltíre agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 na hÍsiltíre

(2022/C 334/19)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar shuíomhanna buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Ísiltír mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Ísiltír mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hÍsiltíre, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hÍsiltíre, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Ísiltír a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Níl Clár Náisiúnta um Athchóiriú curtha isteach ag an Ísiltír go fóill, ós rud é go ndéanfar an clár a chomhtháthú sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. |
| --- | --- |

(9)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Ísiltír a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir le hAirteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Níl Clár Náisiúnta um Athchóiriú curtha isteach ag an Ísiltír go fóill, ós rud é go ndéanfar an clár a chomhtháthú sa phlean téarnaimh agus athléimneachta.

| (10) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Ísiltír an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ísiltír maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, chomh maith leis na dúshláin nua agus na dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin atá ag teacht chun cinn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ísiltír maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(10)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Ísiltír an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ísiltír maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, chomh maith leis na dúshláin nua agus na dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin atá ag teacht chun cinn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ísiltír maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (11) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na hÍsiltíre agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha san Ísiltír. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard príobháideach agus barrachas mór sa chuntas reatha, a bhfuil ábharthacht trasteorann ag baint leo. |
| --- | --- |

(11)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na hÍsiltíre agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha san Ísiltír. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard príobháideach agus barrachas mór sa chuntas reatha, a bhfuil ábharthacht trasteorann ag baint leo.

| (12) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Ísiltír gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Ísiltír beartais fhioscacha a shaothrú, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha ann, arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na hÍsiltíre ó 3,7 % de OTI in 2020 go 2,5 %. Thacaigh freagairt na hÍsiltíre maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus b”ionann bearta sealadacha tacaíochta éigeandála agus 3,3 % de OTI in 2020 agus in 2021 araon. Bhí na bearta a ghlac an Ísiltír in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 54,3 % de OTI in 2020 go 52,1 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(12)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Ísiltír gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin don Ísiltír beartais fhioscacha a shaothrú, nuair a bheidh dálaí eacnamaíocha ann, arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht an fhiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na hÍsiltíre ó 3,7 % de OTI in 2020 go 2,5 %. Thacaigh freagairt na hÍsiltíre maidir leis an mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus b”ionann bearta sealadacha tacaíochta éigeandála agus 3,3 % de OTI in 2020 agus in 2021 araon. Bhí na bearta a ghlac an Ísiltír in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 54,3 % de OTI in 2020 go 52,1 % de OTI in 2021.

| (13) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,6 % in 2022 agus 1,7 % in 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh fás iarbhír OTI den chineál céanna 3,3 % in 2022 agus 1,6 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go bhfanfaidh an t-easnamh ceannlíne ag 2,5 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2,3 % in 2023. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 53,1 % in 2022, agus go 52,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 2,7 % de OTI agus 2,1 % faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 do 2022, go príomha toisc nár áiríodh sa Chlár ach bearta a glacadh mar fhreagairt ar na praghsanna arda fuinnimh, agus bearta beagán níos ísle do 2023, go príomha mar gheall ar leibhéal níos ísle d’ollfhoirmiú caipitil sheasta agus caiteachas eile a bhfuil súil leis ón gCoimisiún. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI níos ísle de 51,4 % in 2022 agus 50,9 % in 2023. Tuar difriúil maidir leis an OTI ainmniúil is cúis leis an difríocht sin. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). |
| --- | --- |

(13)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,6 % in 2022 agus 1,7 % in 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh fás iarbhír OTI den chineál céanna 3,3 % in 2022 agus 1,6 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an Rialtas ag súil go bhfanfaidh an t-easnamh ceannlíne ag 2,5 % de OTI in 2022 agus go laghdófar é go 2,3 % in 2023. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 53,1 % in 2022, agus go 52,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 2,7 % de OTI agus 2,1 % faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 do 2022, go príomha toisc nár áiríodh sa Chlár ach bearta a glacadh mar fhreagairt ar na praghsanna arda fuinnimh, agus bearta beagán níos ísle do 2023, go príomha mar gheall ar leibhéal níos ísle d’ollfhoirmiú caipitil sheasta agus caiteachas eile a bhfuil súil leis ón gCoimisiún. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI níos ísle de 51,4 % in 2022 agus 50,9 % in 2023. Tuar difriúil maidir leis an OTI ainmniúil is cúis leis an difríocht sin. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana).

| (14) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 3,4 % de OTI in 2021 go 0,9 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,7 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus cuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023. (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl ceann de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an gearradh ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus in 2023 (12), chomh maith le méadú 0,1 % de OTI ar chaiteachais ar chosaint in 2023. |
| --- | --- |

(14)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar an ngéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 3,4 % de OTI in 2021 go 0,9 % in 2022. Tá tionchar ag bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, measta ag 0,7 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus cuirfear deireadh leo de réir a chéile in 2023. (11). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte agus ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl ceann de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an gearradh ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus in 2023 (12), chomh maith le méadú 0,1 % de OTI ar chaiteachais ar chosaint in 2023.

| (15) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Ísiltír staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ísiltír, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(15)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Ísiltír staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ísiltír, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (16) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis atá mar chuid de Chlár Cobhsaíochta 2022 na hÍsiltíre, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil, cothrom le – 2,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021 (14). Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta 0.0 pointe céatadáin leis an staid fhioscach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ísiltír infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 2.0 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,7 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus, i measc nithe eile, meastar go gcuirfidh bearta breise aeráide atá dírithe ar laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, agus ar chur chun cinn fuinnimh inbhuanaithe agus bearta i réimse an oideachais (athsciliú agus oiliúint múinteoirí) leis an bhfás sa ghlanchaiteachas reatha do 0,3 % de OTI agus 0,2 % de OTI faoi seach. |
| --- | --- |

(16)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis atá mar chuid de Chlár Cobhsaíochta 2022 na hÍsiltíre, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil, cothrom le – 2,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2021 (14). Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta 0.0 pointe céatadáin leis an staid fhioscach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ísiltír infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 2.0 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,7 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus, i measc nithe eile, meastar go gcuirfidh bearta breise aeráide atá dírithe ar laghdú ar astaíochtaí gás ceaptha teasa, agus ar chur chun cinn fuinnimh inbhuanaithe agus bearta i réimse an oideachais (athsciliú agus oiliúint múinteoirí) leis an bhfás sa ghlanchaiteachas reatha do 0,3 % de OTI agus 0,2 % de OTI faoi seach.

| (17) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 0,5 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar nach mbeidh athrú ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.0 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún + 0,5 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar nach mbeidh athrú ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais i gcomparáid le 2022. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1.0 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,7 % de OTI).

| (18) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,5 % de OTI in 2024, sula méadóidh sé go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse Chlár Cobhsaíochta 2022. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin roinnt beart breise maidir le comhdhlúthú fioscach nach bhfuil sonraithe go fóill. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe méadú go 53,1 % in 2024 agus méadú breise go 54,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(18)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,5 % de OTI in 2024, sula méadóidh sé go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse Chlár Cobhsaíochta 2022. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin roinnt beart breise maidir le comhdhlúthú fioscach nach bhfuil sonraithe go fóill. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil go dtiocfaidh méadú ar chóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe méadú go 53,1 % in 2024 agus méadú breise go 54,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (19) | Cuireann saobhadh sa mhargadh tithíochta le praghsanna tithe atá ag ardú go tapa agus le féichiúnas ard teaghlaigh, rud a fhágann go mbíonn teaghlaigh i mbaol turraingí eacnamaíocha. Tháinig fás ar phraghsanna tithe in 2021 le ráta fáis bliantúil de 15 % agus tá méadú ag teacht ar an róluacháil sa mhargadh tithíochta, rud a mhéadaíonn an baol agus na leochaileachtaí. Cé go bhfuil inasbhainteacht cánach úis morgáiste á laghdú de réir a chéile, níl an laghdú ach páirteach, agus tá an faoiseamh cánach a thugann sé ar íocaíochtaí morgáiste fós fial. In éineacht le teorainneacha réasúnta ard iasachtaíochta (iasacht le luach), leanann sé sin de bheith ag cur le claontacht fiachais láidir do theaghlaigh. Ag an am céanna, tá an margadh príobháideach cíosa fós beag agus tearcfhorbartha. Toisc nach bhfuil lárdheighleog dhea-fheidhmiúil ar an margadh cíosa, spreagtar teaghlaigh chun ceannach seachas cíos a dhéanamh, rud a chuireann le cóimheasa arda fiachais le hioncam agus le leochaileacht airgeadais. Cuireann dolúbthachtaí ó thaobh an tsoláthair leis an saobhadh sa mhargadh tithíochta. Mar gheall ar sholáthar réasúnta neamhleaisteach tithe, méadaíonn sé an baol go mbeadh beartais tithíochta níos inacmhainne chun éileamh deiridh a spreagadh agus ar deireadh thiar thall chun praghsanna tithe a chur chun cinn, rud a bhaineann an bonn de chuspóir bunaidh na mbeartas. |
| --- | --- |

(19)

Cuireann saobhadh sa mhargadh tithíochta le praghsanna tithe atá ag ardú go tapa agus le féichiúnas ard teaghlaigh, rud a fhágann go mbíonn teaghlaigh i mbaol turraingí eacnamaíocha. Tháinig fás ar phraghsanna tithe in 2021 le ráta fáis bliantúil de 15 % agus tá méadú ag teacht ar an róluacháil sa mhargadh tithíochta, rud a mhéadaíonn an baol agus na leochaileachtaí. Cé go bhfuil inasbhainteacht cánach úis morgáiste á laghdú de réir a chéile, níl an laghdú ach páirteach, agus tá an faoiseamh cánach a thugann sé ar íocaíochtaí morgáiste fós fial. In éineacht le teorainneacha réasúnta ard iasachtaíochta (iasacht le luach), leanann sé sin de bheith ag cur le claontacht fiachais láidir do theaghlaigh. Ag an am céanna, tá an margadh príobháideach cíosa fós beag agus tearcfhorbartha. Toisc nach bhfuil lárdheighleog dhea-fheidhmiúil ar an margadh cíosa, spreagtar teaghlaigh chun ceannach seachas cíos a dhéanamh, rud a chuireann le cóimheasa arda fiachais le hioncam agus le leochaileacht airgeadais. Cuireann dolúbthachtaí ó thaobh an tsoláthair leis an saobhadh sa mhargadh tithíochta. Mar gheall ar sholáthar réasúnta neamhleaisteach tithe, méadaíonn sé an baol go mbeadh beartais tithíochta níos inacmhainne chun éileamh deiridh a spreagadh agus ar deireadh thiar thall chun praghsanna tithe a chur chun cinn, rud a bhaineann an bonn de chuspóir bunaidh na mbeartas.

| (20) | Cé go bhfeidhmíonn an chórais phinsin go maith maidir le leordhóthanacht pinsean agus inbhuanaitheacht fhioscach, tá míbhuntáistí ag baint le córas na bpinsean ceirde (an dara colún) ó thaobh cothroime idirghlúine, trédhearcacht ceart agus solúbthachta na bpinsean. Tá ranníocaíochtaí pinsin den dara colún ard agus d’fhéadfadh gá a bheith le coigeartuithe móra a dhéanamh ar ranníocaíochtaí chun míchothromaíochtaí i gcláir chomhardaithe na gcistí pinsean a ionsú. Cuireann na coigiltis éigeantacha mhóra leis an mbarrachas sa chuntas reatha freisin. D’fhéadfadh athchóiriú ar an gcóras pinsean cistí pinsean a dhéanamh níos athléimní in aghaidh suaití. Tar éis creat-chomhaontaithe ar phrionsabail leathana d’athchóiriú na bpinsean in 2019, tháinig an rialtas agus na comhpháirtithe sóisialta ar chomhaontú i mí an Mheithimh 2020 maidir le struchtúr conartha nua don dara colún. Ar an iomlán, is é is aidhm don athchóiriú atá beartaithe aghaidh a thabhairt ar na laigí is mó atá sa chóras pinsean. Tá sé beartaithe na bearta reachtacha chun an t-athchóiriú comhaontaithe ar phinsin a chur chun feidhme a phlé agus a ghlacadh ag Parlaimint na hÍsiltíre le linn 2022. Ansin, is é an príomhdhúshlán a bheidh ann an t-athchóiriú a chur chun feidhme ina iomláine, agus ní mór faireachán cúramach a dhéanamh ar an athchóiriú sin. |
| --- | --- |

(20)

Cé go bhfeidhmíonn an chórais phinsin go maith maidir le leordhóthanacht pinsean agus inbhuanaitheacht fhioscach, tá míbhuntáistí ag baint le córas na bpinsean ceirde (an dara colún) ó thaobh cothroime idirghlúine, trédhearcacht ceart agus solúbthachta na bpinsean. Tá ranníocaíochtaí pinsin den dara colún ard agus d’fhéadfadh gá a bheith le coigeartuithe móra a dhéanamh ar ranníocaíochtaí chun míchothromaíochtaí i gcláir chomhardaithe na gcistí pinsean a ionsú. Cuireann na coigiltis éigeantacha mhóra leis an mbarrachas sa chuntas reatha freisin. D’fhéadfadh athchóiriú ar an gcóras pinsean cistí pinsean a dhéanamh níos athléimní in aghaidh suaití. Tar éis creat-chomhaontaithe ar phrionsabail leathana d’athchóiriú na bpinsean in 2019, tháinig an rialtas agus na comhpháirtithe sóisialta ar chomhaontú i mí an Mheithimh 2020 maidir le struchtúr conartha nua don dara colún. Ar an iomlán, is é is aidhm don athchóiriú atá beartaithe aghaidh a thabhairt ar na laigí is mó atá sa chóras pinsean. Tá sé beartaithe na bearta reachtacha chun an t-athchóiriú comhaontaithe ar phinsin a chur chun feidhme a phlé agus a ghlacadh ag Parlaimint na hÍsiltíre le linn 2022. Ansin, is é an príomhdhúshlán a bheidh ann an t-athchóiriú a chur chun feidhme ina iomláine, agus ní mór faireachán cúramach a dhéanamh ar an athchóiriú sin.

| (21) | An 22 Nollaig 2021, an 23 Nollaig 2021 agus an 22 Márta 2022, thíolaic an Ísiltír na cláir beartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Ísiltír chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht, chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(21)

An 22 Nollaig 2021, an 23 Nollaig 2021 agus an 22 Márta 2022, thíolaic an Ísiltír na cláir beartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Ísiltír chun na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht, chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (22) | Tá an sciar den fhostaíocht sholúbtha fós ard agus is sciar suntasach de mhargadh saothair na hÍsiltíre é. Léiríonn sé sin go bhfuil baol méadaitheach ann go mbeidh deighilt i margadh an tsaothair. Tá tionchar nach beag ag fachtóirí institiúideacha agus ag roghanna beartais náisiúnta ar úsáid na gcineálacha fostaíochta sin amhail difríochtaí sa chóir chánach (do dhaoine féinfhostaithe gan fhostaithe), cumhdach slándála sóisialta agus rialacháin maidir le cosaint saothair. Cruthaíonn na cúiseanna agus na fachtóirí institiúideacha sin dreasachtaí/dídhreasachtaí móra airgeadais, agus bíonn éifeachtaí saofa acu ar imeall an mhargaidh saothair go háirithe. Leag paindéim COVID-19 béim freisin ar na rioscaí a bhaineann le margadh saothair deighilte agus le staid neamhfhabhrach fostaíochta agus shóisialta grúpaí áirithe, chomh maith leis na dúshláin shuntasacha maidir le rochtain ar chosaint shóisialta leordhóthanach do dhaoine féinfhostaithe a bhíonn gan árachas go minic i gcoinne breoiteachta, míchumais, dífhostaíochta agus seanaoise. Ina theannta sin, trí bhearta breise a dhéanamh chun cáilíocht an chaidrimh oibre i measc daoine féinfhostaithe a shoiléiriú agus chun na rialacha is infheidhme a fhorfheidhmiú, d’fhéadfaí an fhéinfhostaíocht bhréagach a laghdú. |
| --- | --- |

(22)

Tá an sciar den fhostaíocht sholúbtha fós ard agus is sciar suntasach de mhargadh saothair na hÍsiltíre é. Léiríonn sé sin go bhfuil baol méadaitheach ann go mbeidh deighilt i margadh an tsaothair. Tá tionchar nach beag ag fachtóirí institiúideacha agus ag roghanna beartais náisiúnta ar úsáid na gcineálacha fostaíochta sin amhail difríochtaí sa chóir chánach (do dhaoine féinfhostaithe gan fhostaithe), cumhdach slándála sóisialta agus rialacháin maidir le cosaint saothair. Cruthaíonn na cúiseanna agus na fachtóirí institiúideacha sin dreasachtaí/dídhreasachtaí móra airgeadais, agus bíonn éifeachtaí saofa acu ar imeall an mhargaidh saothair go háirithe. Leag paindéim COVID-19 béim freisin ar na rioscaí a bhaineann le margadh saothair deighilte agus le staid neamhfhabhrach fostaíochta agus shóisialta grúpaí áirithe, chomh maith leis na dúshláin shuntasacha maidir le rochtain ar chosaint shóisialta leordhóthanach do dhaoine féinfhostaithe a bhíonn gan árachas go minic i gcoinne breoiteachta, míchumais, dífhostaíochta agus seanaoise. Ina theannta sin, trí bhearta breise a dhéanamh chun cáilíocht an chaidrimh oibre i measc daoine féinfhostaithe a shoiléiriú agus chun na rialacha is infheidhme a fhorfheidhmiú, d’fhéadfaí an fhéinfhostaíocht bhréagach a laghdú.

| (23) | Tá méadú breise tagtha ar ghanntanais lucht saothair agus tá sé tar éis éirí níos ginearálta ar fud earnálacha i gcomhréir leis an téarnamh eacnamaíoch ar an iomlán agus le méadú ar an éileamh ar shaothar. Is léir ó réamhaisnéisí mhargadh an tsaothair go bhfuil margadh saothair dian ann amach anseo agus go háirithe i gcás an oideachais, an chúraim sláinte, na bpost teicniúil agus earnáil na dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide. Sa ghearrthéarma, tá ganntanas freisin an-ard san earnáil tógála. Leis na rioscaí dochta maidir le margadh an tsaothair, cuirtear bac ar na hinfheistíochtaí móra atá de dhíth mar chuid de na haistrithe glasa agus digiteacha. Ag an am céanna, tá saothar gan saothrú nó saothar tearcúsáidte ann, go háirithe i bhfianaise an ráta fostaíochta níos ísle do dhaoine a mbaineann cúlra imirceach leo agus i bhfianaise sciar ard na fostaíochta páirtaimseartha. Trí mhéadú ar líon na n-uaireanta an chloig a oibríonn oibrithe páirtaimseartha, ar mná iad a lán acu (62,5 % de mhná fostaithe in 2021, d’oibrigh siad go páirtaimseartha), a dhreasú, d’fhéadfaí an ganntanas sa mhargadh saothair atá ann faoi láthair a laghdú tuilleadh agus an mheánbhearna pá agus pinsin idir na hinscní a laghdú. Trí ghníomhaíochtaí neamhghníomhacha, uas-sciliú nó athsciliú a chur ar dhaoine neamhghníomhacha (na daoine sin nach bhfuil ag obair ná ag lorg oibre), iad siúd atá dífhostaithe go fadtéarmach agus iad siúd atá ar imeall mhargadh an tsaothair trí ghníomhaíochtaí spriocdhírithe agus sainoiriúnaithe, d’fhéadfadh sé sin a bheith ina gcabhair chun ganntanais saothair agus scileanna a mhaolú agus comhdheiseanna agus cuimsiú gníomhach á gcothú ag an am céanna. |
| --- | --- |

(23)

Tá méadú breise tagtha ar ghanntanais lucht saothair agus tá sé tar éis éirí níos ginearálta ar fud earnálacha i gcomhréir leis an téarnamh eacnamaíoch ar an iomlán agus le méadú ar an éileamh ar shaothar. Is léir ó réamhaisnéisí mhargadh an tsaothair go bhfuil margadh saothair dian ann amach anseo agus go háirithe i gcás an oideachais, an chúraim sláinte, na bpost teicniúil agus earnáil na dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide. Sa ghearrthéarma, tá ganntanas freisin an-ard san earnáil tógála. Leis na rioscaí dochta maidir le margadh an tsaothair, cuirtear bac ar na hinfheistíochtaí móra atá de dhíth mar chuid de na haistrithe glasa agus digiteacha. Ag an am céanna, tá saothar gan saothrú nó saothar tearcúsáidte ann, go háirithe i bhfianaise an ráta fostaíochta níos ísle do dhaoine a mbaineann cúlra imirceach leo agus i bhfianaise sciar ard na fostaíochta páirtaimseartha. Trí mhéadú ar líon na n-uaireanta an chloig a oibríonn oibrithe páirtaimseartha, ar mná iad a lán acu (62,5 % de mhná fostaithe in 2021, d’oibrigh siad go páirtaimseartha), a dhreasú, d’fhéadfaí an ganntanas sa mhargadh saothair atá ann faoi láthair a laghdú tuilleadh agus an mheánbhearna pá agus pinsin idir na hinscní a laghdú. Trí ghníomhaíochtaí neamhghníomhacha, uas-sciliú nó athsciliú a chur ar dhaoine neamhghníomhacha (na daoine sin nach bhfuil ag obair ná ag lorg oibre), iad siúd atá dífhostaithe go fadtéarmach agus iad siúd atá ar imeall mhargadh an tsaothair trí ghníomhaíochtaí spriocdhírithe agus sainoiriúnaithe, d’fhéadfadh sé sin a bheith ina gcabhair chun ganntanais saothair agus scileanna a mhaolú agus comhdheiseanna agus cuimsiú gníomhach á gcothú ag an am céanna.

| (24) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(24)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (25) | Tá spleáchas ar bhreoslaí iontaise an-ard. De réir sonraí 2020 (19), tá an spleáchas ar bhreoslaí iontaise ón Rúis ar an leibhéal céanna le meán an Aontais do ghual (54 %) agus amhola (26 %) agus níos ísle i gcás gáis nádúrtha (30 % i gcomparáid le 44 %). Tá an sciar den mheascán fuinnimh ola (39 % i gcoinne 33 %) agus gáis nádúrtha (44 % i gcoinne 24 %) os cionn mheán an Aontais, cé go bhfuil an cion guail níos ísle (6 % i gcoinne 11 %). D’fhéadfaí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú ar an iomlán trí infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in-athnuaite agus leictrithe, trí aghaidh a thabhairt ar scrogaill bonneagair agus trí éifeachtúlacht fuinnimh a threisiú. Tá sé ríthábhachtach dlús a chur leis na hiarrachtaí chun spriocanna fuinnimh in-athnuaite 2030 an Aontais a bhaint amach. Ba í an Ísiltír an cúigiú Ballstát ba mheasa a d’fheidhmigh ó thaobh sciar an fhuinnimh in-athnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh in 2020, agus tá ceann de na bearnaí is mó aici idir sciar 2020 an fhuinnimh in-athnuaite agus spriocanna 2030 an Aontais maidir le fuinneamh in-athnuaite. Tá gá le hinfheistíochtaí breise chun úsáid fuinnimh in-athnuaite a mhéadú agus chun an acmhainn eangaí is gá chun fuinneamh in-athnuaite a tharchur ó láithreáin táirgeachta chuig láithreáin tomhaltais a mhéadú. Tá tábhacht ar leith ag baint le hacmhainneacht eangaí a fhorbairt ós rud é gur lean na bacainní acmhainne san eangach leictreachais de bheith ag méadú in 2021, rud a fhágann go bhfuil moill ar chur chun feidhme tionscadal fuinnimh in-athnuaite. D’fhéadfaí nósanna imeachta riaracháin a shimpliú agus a chuíchóiriú tuilleadh chun acmhainneacht fuinnimh in-athnuaite a imscaradh. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ina theannta sin, le héifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú tugtar deis chostéifeachtach chun astaíochtaí carbóin agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú tuilleadh, lena n-áirítear ar allmhairí ón Rúis. Go háirithe, tá deis ann feabhsuithe a dhéanamh maidir le hathchóiriú foirgneamh agus feidhmiú céimneach teaschaidéal agus téamh ceantair in earnáil na tógála, chomh maith le leictriú agus soláthar fuinnimh ghlain do thionscail dianfhuinnimh.
  Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ísiltír ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(25)

Tá spleáchas ar bhreoslaí iontaise an-ard. De réir sonraí 2020 (19), tá an spleáchas ar bhreoslaí iontaise ón Rúis ar an leibhéal céanna le meán an Aontais do ghual (54 %) agus amhola (26 %) agus níos ísle i gcás gáis nádúrtha (30 % i gcomparáid le 44 %). Tá an sciar den mheascán fuinnimh ola (39 % i gcoinne 33 %) agus gáis nádúrtha (44 % i gcoinne 24 %) os cionn mheán an Aontais, cé go bhfuil an cion guail níos ísle (6 % i gcoinne 11 %). D’fhéadfaí an spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú ar an iomlán trí infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in-athnuaite agus leictrithe, trí aghaidh a thabhairt ar scrogaill bonneagair agus trí éifeachtúlacht fuinnimh a threisiú. Tá sé ríthábhachtach dlús a chur leis na hiarrachtaí chun spriocanna fuinnimh in-athnuaite 2030 an Aontais a bhaint amach. Ba í an Ísiltír an cúigiú Ballstát ba mheasa a d’fheidhmigh ó thaobh sciar an fhuinnimh in-athnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh in 2020, agus tá ceann de na bearnaí is mó aici idir sciar 2020 an fhuinnimh in-athnuaite agus spriocanna 2030 an Aontais maidir le fuinneamh in-athnuaite. Tá gá le hinfheistíochtaí breise chun úsáid fuinnimh in-athnuaite a mhéadú agus chun an acmhainn eangaí is gá chun fuinneamh in-athnuaite a tharchur ó láithreáin táirgeachta chuig láithreáin tomhaltais a mhéadú. Tá tábhacht ar leith ag baint le hacmhainneacht eangaí a fhorbairt ós rud é gur lean na bacainní acmhainne san eangach leictreachais de bheith ag méadú in 2021, rud a fhágann go bhfuil moill ar chur chun feidhme tionscadal fuinnimh in-athnuaite. D’fhéadfaí nósanna imeachta riaracháin a shimpliú agus a chuíchóiriú tuilleadh chun acmhainneacht fuinnimh in-athnuaite a imscaradh. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ina theannta sin, le héifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú tugtar deis chostéifeachtach chun astaíochtaí carbóin agus spleáchas ar bhreoslaí iontaise a laghdú tuilleadh, lena n-áirítear ar allmhairí ón Rúis. Go háirithe, tá deis ann feabhsuithe a dhéanamh maidir le hathchóiriú foirgneamh agus feidhmiú céimneach teaschaidéal agus téamh ceantair in earnáil na tógála, chomh maith le leictriú agus soláthar fuinnimh ghlain do thionscail dianfhuinnimh.

Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ísiltír ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (26) | D’fhéadfadh tuilleadh infheistíochtaí sa bhonneagar iompair cuidiú le scrogaill a bhaint agus tacú leis an tsoghluaisteacht inbhuanaithe. Tá bonneagar iarnróid agus bóithre cúngaithe. Is é gréasán iarnróid na hÍsiltíre is mó a úsáidtear san Eoraip. Tá an Córas Eorpach um Bainistiú Tráchta Iarnróid á imscaradh ag an Ísiltír chun tacú leis an méadú ar a acmhainn líonra iarnróid. In 2019, measadh gur chosain plódú bóthair 4 % de OTI bliantúil na hÍsiltíre, cé go raibh sé beagán faoi bhun mheán an Aontais. D’fhéadfadh éifeachtaí iarmharta dearfacha a bheith ag infheistíochtaí i mbonneagar soghluaisteachta inbhuanaithe ar an margadh aonair, i bhfianaise a thábhachtaí atá moil iompair na hÍsiltíre (Calafort Rotterdam, aerfort Schiphol) agus laghdú breise a dhéanamh ar spleáchas na tíre ar ola (39 % den mheascán fuinnimh in 2020). |
| --- | --- |

(26)

D’fhéadfadh tuilleadh infheistíochtaí sa bhonneagar iompair cuidiú le scrogaill a bhaint agus tacú leis an tsoghluaisteacht inbhuanaithe. Tá bonneagar iarnróid agus bóithre cúngaithe. Is é gréasán iarnróid na hÍsiltíre is mó a úsáidtear san Eoraip. Tá an Córas Eorpach um Bainistiú Tráchta Iarnróid á imscaradh ag an Ísiltír chun tacú leis an méadú ar a acmhainn líonra iarnróid. In 2019, measadh gur chosain plódú bóthair 4 % de OTI bliantúil na hÍsiltíre, cé go raibh sé beagán faoi bhun mheán an Aontais. D’fhéadfadh éifeachtaí iarmharta dearfacha a bheith ag infheistíochtaí i mbonneagar soghluaisteachta inbhuanaithe ar an margadh aonair, i bhfianaise a thábhachtaí atá moil iompair na hÍsiltíre (Calafort Rotterdam, aerfort Schiphol) agus laghdú breise a dhéanamh ar spleáchas na tíre ar ola (39 % den mheascán fuinnimh in 2020).

| (27) | Déanann fosuithe iomarcacha nítrigine dochar don chomhshaol agus cuireann siad bac ar ghníomhaíochtaí tógála agus talmhaíochta. Ceithre huaire an meánbharrachas nítrigine atá san Aontas agus is iad na hastaíochtaí amóinia in aghaidh an heicteáir an ceann is airde san Eoraip. Tá teascadh nítrigine ró-ard chun cuspóirí bithéagsúlachta a bhaint amach, bíonn tionchar aige ar cháilíocht an uisce agus is é an toradh a bhíonn air san Ísiltír tairseacha Threoir 91/676/CEE (20) ón gComhairle (“an Treoir maidir le Níotráití”) a shárú. Mar thoradh ar rialú ón gComhairle Stáit in 2019, ní mór do rialtas na hÍsiltíre gníomhú chun deascadh nítrigine a laghdú i limistéir Natura 2000. D’fhonn fosuithe nítrigine a laghdú tuilleadh, tá gá le haistriú i dtreo talmhaíocht inbhuanaithe, rud a éilíonn infheistíochtaí suntasacha. Tá an talmhaíocht freagrach as 45 % de thaiscí nítrigine, go háirithe mar gheall ar dhianfheirmeoireacht bheostoic. Fágann sin gurb é an Ballstát ina bhfuil an dlús beostoic is airde san Aontas Eorpach. |
| --- | --- |

(27)

Déanann fosuithe iomarcacha nítrigine dochar don chomhshaol agus cuireann siad bac ar ghníomhaíochtaí tógála agus talmhaíochta. Ceithre huaire an meánbharrachas nítrigine atá san Aontas agus is iad na hastaíochtaí amóinia in aghaidh an heicteáir an ceann is airde san Eoraip. Tá teascadh nítrigine ró-ard chun cuspóirí bithéagsúlachta a bhaint amach, bíonn tionchar aige ar cháilíocht an uisce agus is é an toradh a bhíonn air san Ísiltír tairseacha Threoir 91/676/CEE (20) ón gComhairle (“an Treoir maidir le Níotráití”) a shárú. Mar thoradh ar rialú ón gComhairle Stáit in 2019, ní mór do rialtas na hÍsiltíre gníomhú chun deascadh nítrigine a laghdú i limistéir Natura 2000. D’fhonn fosuithe nítrigine a laghdú tuilleadh, tá gá le haistriú i dtreo talmhaíocht inbhuanaithe, rud a éilíonn infheistíochtaí suntasacha. Tá an talmhaíocht freagrach as 45 % de thaiscí nítrigine, go háirithe mar gheall ar dhianfheirmeoireacht bheostoic. Fágann sin gurb é an Ballstát ina bhfuil an dlús beostoic is airde san Aontas Eorpach.

| (28) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Ísiltír úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ísiltír leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(28)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus leis an aistriú ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Ísiltír úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ísiltír leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (29) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1).

| (30) | I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro chun na moltaí atá leagtha amach i Moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na hÍsiltíre, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (3). |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro chun na moltaí atá leagtha amach i Moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na hÍsiltíre, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (3).

| (31) | I bhfianaise an ghrinn-athbhreithnithe a rinne an Coimisiún agus an mheasúnaithe sin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (4). Rannchuidíonn moladh (1) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad mholadh don limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha agus beartais eile dá dtagraítear i moladh (1) agus (4) chun aghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha leis an mbarrachas mór sa chuntas reatha. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (1) le haghaidh a thabhairt freisin ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le hardfhiachas príobháideach, |
| --- | --- |

(31)

I bhfianaise an ghrinn-athbhreithnithe a rinne an Coimisiún agus an mheasúnaithe sin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (4). Rannchuidíonn moladh (1) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad mholadh don limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha agus beartais eile dá dtagraítear i moladh (1) agus (4) chun aghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha leis an mbarrachas mór sa chuntas reatha. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (1) le haghaidh a thabhairt freisin ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann le hardfhiachas príobháideach,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Ísiltír gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. An claonadh fiachais do theaghlaigh agus an saobhadh sa mhargadh tithíochta a laghdú, lena n-áirítear trí thacú le forbairt na hearnála cíosa phríobháidigh, agus trí bhearta a dhéanamh chun an soláthar tithíochta a mhéadú. An t-athchóiriú ar chóras na bpinsean a comhaontaíodh in 2019 agus 2020 a achtú agus a chur chun feidhme.

2.

An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027 a thabhairt chun críche go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Cosaint shóisialta leordhóthanach a chur chun cinn do dhaoine féinfhostaithe gan fhostaithe, dul i ngleic leis an bhféinfhostaíocht bhréagach agus na dreasachtaí chun conarthaí solúbtha nó sealadacha a úsáid a laghdú. Aghaidh a thabhairt ar ghanntanais saothair agus scileanna, go háirithe sa chúram sláinte, san oideachas, i bpoist dhigiteacha agus theicniúla agus sa tógáil, lena n-áirítear trí leas a bhaint as acmhainneacht lucht saothair tearcúsáidte a eascraíonn as sciar ard na fostaíochta páirtaimseartha agus as ráta fostaíochta níos ísle daoine a mbaineann cúlra imirceach leo. Deiseanna uas-scilithe agus athscilithe a neartú, go háirithe dóibh siúd ar imeall an mhargaidh saothair agus na ndaoine neamhghníomhacha.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh, go háirithe trí bhorradh a chur faoi infheistíochtaí comhlántacha i mbonneagar gréasáin agus trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh, trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go háirithe i bhfoirgnimh, agus trí dhlús a chur le hinfheistíochtaí in iompar inbhuanaithe agus sa talmhaíocht inbhuanaithe.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hÍsiltíre (IO C 304, 29.7.2021, lch. 88).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na hÍsiltíre agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na hÍsiltíre (IO C 282, 26.8.2020, lch. 122).

10

(11)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

13

(14)  Is réamh-mheastacháin ón gCoimisiún iad bunaithe ar phróifíl líneach caiteachais. Níl Plean Téarnaimh agus Athléimneachta na hÍsiltíre faighte go fóill ag an gCoimisiún.

14

(15)  Meastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach dar méid 0.5 pointe céatadáin de OTI. Mínítear é sin i bpáirt leis na cistí infheistíochta a chuirtear ar fáil do bhardais chun beartas aeráide a chur chun feidhme agus le maoiniú breise don óige.

15

(16)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

16

(17)  Meastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach dar méid 0.4 pointe céatadáin de OTI. Mínítear é sin i bpáirt leis na cistí infheistíochta a chuirtear ar fáil do bhardais chun beartas aeráide a chur chun feidhme agus le maoiniú breise don óige.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás NL, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí.

19

(20)  Treoir 91/676/CEE ón gComhairle an 12 Nollaig 1991 maidir le huiscí a chosaint ar thruailliú de bharr níotráití ó fhoinsí talmhaíochta (IO L 375, 31.12.1991, lch. 1).

20

(21)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

21

(22)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/162 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/162

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na hOstaire in agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na hOstaire

(2022/C 334/20)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar shuíomhanna buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do chonclúidí na Comhairle Eorpaí,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Ostair inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Ostair inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hOstaire, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hOstaire, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020-2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomlán tacaíochta in 2020-2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 30 Aibreán 2021, chuir an Ostair a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ostair a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Ostair tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

An 30 Aibreán 2021, chuir an Ostair a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Ostair a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Ostair tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Ostair a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na hOstaire ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 27 Aibreán 2022, thíolaic an Ostair a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na hOstaire ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Ostair an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ostair maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ostair maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith leis an dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an Ostair an 23 Bealtaine 2022. Rinneadh measúnú sa tuarascáil ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ostair maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus breathnaíodh ar chur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinneadh measúnú inti freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an Ostair maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith leis an dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na hOstaire sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar oscailt fhéideartha nósanna imeachta den chineál sin san fhómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na hOstaire sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar oscailt fhéideartha nósanna imeachta den chineál sin san fhómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Ostair gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Ostair, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hOstaire ó 8,0 % de OTI in 2020 go 5,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Ostair leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,8 % de OTI in 2020 go 4,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ostair in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb éard atá iontu go príomha faoiseamh cánach suntasach a tugadh do theaghlaigh agus do chorparáidí tríd an athchóiriú ar cháin “éiceashóisialta”. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 83,3 % de OTI in 2020 go 82,8 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Ostair gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Ostair, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh suíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na hOstaire ó 8,0 % de OTI in 2020 go 5,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón Ostair leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,8 % de OTI in 2020 go 4,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Ostair in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb éard atá iontu go príomha faoiseamh cánach suntasach a tugadh do theaghlaigh agus do chorparáidí tríd an athchóiriú ar cháin “éiceashóisialta”. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 83,3 % de OTI in 2020 go 82,8 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,9 % in 2022 agus 2,0 % in 2023. I gcomparáid leis sin, réamh-mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás de 3,9 % ar OTI ann in 2022 agus 1,9 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 3,1 % de OTI in 2022 agus go 1,5 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir na gníomhaíochta eacnamaíche agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. In éagmais beart eile, amhail na bearta sin a bhaineann le praghsanna ardaithe fuinnimh, bheadh an t-easnamh laghdaithe níos mó fós. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 80,0 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 77,1 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 3,1 % de OTI agus 1,5 % faoi seach. Tá sé sin beagán níos airde ná an barrachas atá tuartha i gClár Cóineasaithe 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 80,0 % in 2022 agus 77,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hOstaire. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,9 % in 2022 agus 2,0 % in 2023. I gcomparáid leis sin, réamh-mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás de 3,9 % ar OTI ann in 2022 agus 1,9 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 3,1 % de OTI in 2022 agus go 1,5 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir na gníomhaíochta eacnamaíche agus leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. In éagmais beart eile, amhail na bearta sin a bhaineann le praghsanna ardaithe fuinnimh, bheadh an t-easnamh laghdaithe níos mó fós. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 80,0 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 77,1 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 3,1 % de OTI agus 1,5 % faoi seach. Tá sé sin beagán níos airde ná an barrachas atá tuartha i gClár Cóineasaithe 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 80,0 % in 2022 agus 77,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na hOstaire.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,3 % de OTI in 2021 go 1,1 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,4 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,2 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. (12) Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, agus bearta faoisimh sealadacha i gcomhair comaitéirí i gcomhthéacs cánacha ioncaim phearsanta. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,3 % de OTI in 2022 agus 0,4 % in 2023 (13). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 4,3 % de OTI in 2021 go 1,1 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,4 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,2 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. (12) Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, agus bearta faoisimh sealadacha i gcomhair comaitéirí i gcomhthéacs cánacha ioncaim phearsanta. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,3 % de OTI in 2022 agus 0,4 % in 2023 (13).

| (16) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ostair staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ostair, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Ostair staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Ostair, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na hOstaire, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,2 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Ostair tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go mbeidh méadú 0,1 pointe céatadáin de OTI in 2022, i gcomparáid le 2021, ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ostair infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 0,5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,3 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na hOstaire, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 1,2 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an Ostair tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go mbeidh méadú 0,1 pointe céatadáin de OTI in 2022, i gcomparáid le 2021, ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an Ostair infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 0,5 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,3 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 0,4 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Ostair de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,4 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de 0,0 pointe céatadáin leis an staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an staid fhioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún 0,4 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Ostair de bheith ag úsáid na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go bhfanfaidh an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus faoi chistí eile de chuid an Aontais cobhsaí i gcomparáid le 2022. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,4 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach den chuid is mó de 0,0 pointe céatadáin leis an staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,2 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,7 % de OTI in 2024 agus go 0,3 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI ó 2023 ar aghaidh go dtí deireadh thréimhse an chláir. Leis na réamh-mheastacháin sin glactar le laghdú ar chaiteachas poiblí don tréimhse ionchasach seo (ó 50,4 % de OTI in 2023 go 49,6 % in 2024 agus 49,4 % in 2025). De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe agus méadú go 74,5 % ann in 2024, agus laghdú go 72,1 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,7 % de OTI in 2024 agus go 0,3 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI ó 2023 ar aghaidh go dtí deireadh thréimhse an chláir. Leis na réamh-mheastacháin sin glactar le laghdú ar chaiteachas poiblí don tréimhse ionchasach seo (ó 50,4 % de OTI in 2023 go 49,6 % in 2024 agus 49,4 % in 2025). De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe agus méadú go 74,5 % ann in 2024, agus laghdú go 72,1 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Tá meánrioscaí ag an Ostair don inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma agus san fhadtéarma, arb é an brú buiséadach is cúis leis an daonra atá ag dul in aois go príomha. Táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an gcóimheas idir an daonra atá in aois oibre (daoine idir 20 agus 64 bliana d’aois) agus daoine fásta níos sine ó thriúr oibrithe go thart ar bheirt oibrithe in aghaidh an duine os cionn 65 bliana d’aois sa 50 bliain amach romhainn. Ar an iomlán, de réir chás riosca na meithle um aosú i dTuarascáil 2021 maidir le hAosú a d’eisigh an Coimisiún, meastar go méadóidh an caiteachas poiblí ar chúram fadtéarmach ó 1,8 % de OTI in 2019 go 2,3 % de OTI in 2030. Chomh maith le forbairtí déimeagrafacha, táthar ag súil freisin go mbeidh ról ag an ngá le dianchúram mar gheall ar thinnis a bhaineann le seanaois chun costais an chúraim fhadtéarmaigh a ardú. Fógraíodh athchóiriú cuimsitheach ar an gcóras cúraim fhadtéarmaigh ach tá sé fós ar feitheamh. Go dtí seo, rinne tascfhórsa tiomnaithe achoimre ar na príomhthógairí ó chomhairliúchán poiblí. De réir thuarascáil an tascfhórsa, ceann de thosaíochtaí an athchóirithe is ea rialú comhordaithe ar an gcóras a bhunú. Áirítear leis sin sannadh soiléir freagrachtaí ar fud leibhéal rialtais agus trédhearcacht maidir le foinse agus úsáid cistí. |
| --- | --- |

(20)

Tá meánrioscaí ag an Ostair don inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma agus san fhadtéarma, arb é an brú buiséadach is cúis leis an daonra atá ag dul in aois go príomha. Táthar ag súil go dtiocfaidh laghdú ar an gcóimheas idir an daonra atá in aois oibre (daoine idir 20 agus 64 bliana d’aois) agus daoine fásta níos sine ó thriúr oibrithe go thart ar bheirt oibrithe in aghaidh an duine os cionn 65 bliana d’aois sa 50 bliain amach romhainn. Ar an iomlán, de réir chás riosca na meithle um aosú i dTuarascáil 2021 maidir le hAosú a d’eisigh an Coimisiún, meastar go méadóidh an caiteachas poiblí ar chúram fadtéarmach ó 1,8 % de OTI in 2019 go 2,3 % de OTI in 2030. Chomh maith le forbairtí déimeagrafacha, táthar ag súil freisin go mbeidh ról ag an ngá le dianchúram mar gheall ar thinnis a bhaineann le seanaois chun costais an chúraim fhadtéarmaigh a ardú. Fógraíodh athchóiriú cuimsitheach ar an gcóras cúraim fhadtéarmaigh ach tá sé fós ar feitheamh. Go dtí seo, rinne tascfhórsa tiomnaithe achoimre ar na príomhthógairí ó chomhairliúchán poiblí. De réir thuarascáil an tascfhórsa, ceann de thosaíochtaí an athchóirithe is ea rialú comhordaithe ar an gcóras a bhunú. Áirítear leis sin sannadh soiléir freagrachtaí ar fud leibhéal rialtais agus trédhearcacht maidir le foinse agus úsáid cistí.

| (21) | Tá neamhréir shuntasach idir freagrachtaí caiteachais agus freagrachtaí tiomsaithe ioncaim ar an leibhéal fonáisiúnta mar phríomhthréith de fheidearálacha fioscacha na hOstaire. Seachas bheith ag brath ar neamhspleáchas cánach, cothaíonn córas casta comhroinnte cánach agus aistrithe idir-rialtasacha buiséid fhonáisiúnta. Cuireann sé sin bac ar an trédhearcacht fhioscach agus ar an gcuntasacht pholaitiúil, agus is beag dreasacht atá ann do chaiteachas poiblí éifeachtúil. Ós rud é go bhfuil gá fós leis an athchóiriú, ba cheart aghaidh a thabhairt air sa chaibidlíocht don chéad Acht um Chaidreamh Fioscach Idir-rialtasach eile, a bhfuiltear ag súil leis go gcuirfear tús leis i mí na Nollag 2022. Chomh maith le hathchóiriú a dhéanamh ar an gcreat fioscach náisiúnta, trí úsáid níos fearr a bhaint as athbhreithnithe ar chaiteachas, is féidir feabhas a chur ar éifeachtacht agus ar éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí toisc go gcuidíonn siad sin le grinnscrúdú a dhéanamh ar leithdháiltí airgeadais i gcoinne tosaíochtaí polaitiúla. |
| --- | --- |

(21)

Tá neamhréir shuntasach idir freagrachtaí caiteachais agus freagrachtaí tiomsaithe ioncaim ar an leibhéal fonáisiúnta mar phríomhthréith de fheidearálacha fioscacha na hOstaire. Seachas bheith ag brath ar neamhspleáchas cánach, cothaíonn córas casta comhroinnte cánach agus aistrithe idir-rialtasacha buiséid fhonáisiúnta. Cuireann sé sin bac ar an trédhearcacht fhioscach agus ar an gcuntasacht pholaitiúil, agus is beag dreasacht atá ann do chaiteachas poiblí éifeachtúil. Ós rud é go bhfuil gá fós leis an athchóiriú, ba cheart aghaidh a thabhairt air sa chaibidlíocht don chéad Acht um Chaidreamh Fioscach Idir-rialtasach eile, a bhfuiltear ag súil leis go gcuirfear tús leis i mí na Nollag 2022. Chomh maith le hathchóiriú a dhéanamh ar an gcreat fioscach náisiúnta, trí úsáid níos fearr a bhaint as athbhreithnithe ar chaiteachas, is féidir feabhas a chur ar éifeachtacht agus ar éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí toisc go gcuidíonn siad sin le grinnscrúdú a dhéanamh ar leithdháiltí airgeadais i gcoinne tosaíochtaí polaitiúla.

| (22) | Tá deis fós ag córas cánach na hOstaire feabhas a chur ar chothroime agus ar sholáimhsitheacht an fháis. Príomhthréith den chóras cánach is ea ualach ard ar shaothar a eascraíonn as cánacha párolla agus ranníocaíochtaí slándála sóisialta, agus is fostaithe agus fostóirí araon a sheasann ranníocaíochtaí slándála sóisialta. Cuireann sé sin bac ar phoist a chruthú. Ag an am céanna, tá rátaí cánach imeallacha arda mar dhídhreasacht do dhaoine a bheith ag obair go háirithe ag deireadh níos ísle dháileadh an ioncaim agus don dara duine a shaothraíonn i dteaghlach. Céim sa treo ceart is ea an t-athchóiriú ar cháin éiceashóisialta a glacadh le déanaí agus is tionscadal tábhachtach faoi chuimsiú phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire é tabhairt isteach praghas CO2 d’earnálacha nach gcumhdaítear leis an gcóras trádála astaíochtaí. Mar sin féin, tá dúshláin struchtúracha fós ann. Tá deis ann na costais saothair nach mbaineann le pá a laghdú tuilleadh chun borradh a chur faoi chruthú post agus faoi sholáthar saothair, go háirithe i gcás saothraithe ar ioncam íseal. Ach úsáid níos fearr a bhaint as cánacha atá fabhrach don fhás, d’fhéadfaí an spás buiséadach is gá a chruthú agus cothroime an chórais chánach a fheabhsú. |
| --- | --- |

(22)

Tá deis fós ag córas cánach na hOstaire feabhas a chur ar chothroime agus ar sholáimhsitheacht an fháis. Príomhthréith den chóras cánach is ea ualach ard ar shaothar a eascraíonn as cánacha párolla agus ranníocaíochtaí slándála sóisialta, agus is fostaithe agus fostóirí araon a sheasann ranníocaíochtaí slándála sóisialta. Cuireann sé sin bac ar phoist a chruthú. Ag an am céanna, tá rátaí cánach imeallacha arda mar dhídhreasacht do dhaoine a bheith ag obair go háirithe ag deireadh níos ísle dháileadh an ioncaim agus don dara duine a shaothraíonn i dteaghlach. Céim sa treo ceart is ea an t-athchóiriú ar cháin éiceashóisialta a glacadh le déanaí agus is tionscadal tábhachtach faoi chuimsiú phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire é tabhairt isteach praghas CO2 d’earnálacha nach gcumhdaítear leis an gcóras trádála astaíochtaí. Mar sin féin, tá dúshláin struchtúracha fós ann. Tá deis ann na costais saothair nach mbaineann le pá a laghdú tuilleadh chun borradh a chur faoi chruthú post agus faoi sholáthar saothair, go háirithe i gcás saothraithe ar ioncam íseal. Ach úsáid níos fearr a bhaint as cánacha atá fabhrach don fhás, d’fhéadfaí an spás buiséadach is gá a chruthú agus cothroime an chórais chánach a fheabhsú.

| (23) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na hOstaire sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, cuidíonn na bearta sa phlean le haghaidh a thabhairt ar fhothacar suntasach de na moltaí tírshonracha a sainaithníodh le blianta beaga anuas i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh. Cuideoidh na hathruithe atá beartaithe ar an gcóras cánach le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus, ag an am céanna, cuideoidh siad le cánacha a bhogadh ó shaothar agus gnéithe éiceolaíocha agus sóisialta á gcur san áireamh ag an am céanna. D’fhéadfadh rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair leas a bhaint as infhaighteacht fheabhsaithe ar shaoráidí ardchaighdeáin luathchúraim leanaí. Tugtar aghaidh go páirteach freisin ar an dúshlán a aithnítear le fada maidir leis an mbearna phinsin idir na hinscní. Cuirfear an t-aistriú glas chun cinn trí infheistíocht in (i) éifeachtúlacht fuinnimh, (ii) foinsí in-athnuaite fuinnimh, (iii) dícharbónú na tionsclaíochta, (iv) an bhithéagsúlacht agus (v) an geilleagar ciorclach, maille le hathchóirithe gaolmhara, lena n-áirítear athchóiriú a dhéanamh ar an gcreat tacaíochta d’fhoinsí in-athnuaite agus deireadh a chur de réir a chéile le córais téimh ola. Cuideoidh an plean freisin le hacmhainn dhigiteach na bhfiontar a mhéadú go suntasach. Laghdófar an t-ualach riaracháin ar ghnólachtaí trí bhíthin pointí digiteacha maidir le rochtain aonair. |
| --- | --- |

(23)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na hOstaire sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, cuidíonn na bearta sa phlean le haghaidh a thabhairt ar fhothacar suntasach de na moltaí tírshonracha a sainaithníodh le blianta beaga anuas i gcomhthéacs an tSeimeastair Eorpaigh. Cuideoidh na hathruithe atá beartaithe ar an gcóras cánach le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus, ag an am céanna, cuideoidh siad le cánacha a bhogadh ó shaothar agus gnéithe éiceolaíocha agus sóisialta á gcur san áireamh ag an am céanna. D’fhéadfadh rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair leas a bhaint as infhaighteacht fheabhsaithe ar shaoráidí ardchaighdeáin luathchúraim leanaí. Tugtar aghaidh go páirteach freisin ar an dúshlán a aithnítear le fada maidir leis an mbearna phinsin idir na hinscní. Cuirfear an t-aistriú glas chun cinn trí infheistíocht in (i) éifeachtúlacht fuinnimh, (ii) foinsí in-athnuaite fuinnimh, (iii) dícharbónú na tionsclaíochta, (iv) an bhithéagsúlacht agus (v) an geilleagar ciorclach, maille le hathchóirithe gaolmhara, lena n-áirítear athchóiriú a dhéanamh ar an gcreat tacaíochta d’fhoinsí in-athnuaite agus deireadh a chur de réir a chéile le córais téimh ola. Cuideoidh an plean freisin le hacmhainn dhigiteach na bhfiontar a mhéadú go suntasach. Laghdófar an t-ualach riaracháin ar ghnólachtaí trí bhíthin pointí digiteacha maidir le rochtain aonair.

| (24) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide san Ostair agus 58,7 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 52,8 % de leithdháileadh airgeadais iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an Ostair teacht chuici féin go pras ó thitim na géarchéime COVID-19, agus leanfaidh sé dá teacht aniar a neartú. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(24)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide san Ostair agus 58,7 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 52,8 % de leithdháileadh airgeadais iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an Ostair teacht chuici féin go pras ó thitim na géarchéime COVID-19, agus leanfaidh sé dá teacht aniar a neartú. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (25) | An 2 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na hOstaire dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). An 21 Deireadh Fómhair 2021, thíolaic an Ostair a cláir maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus an Ciste um Aistriú Cóir dá bhforáiltear sa Rialachán sin, agus chuir seirbhísí an Choimisiúin a gcuid barúlacha ar ais ar an 4 Eanáir 2022. Níor chuir an Ostair a clár um Chiste Sóisialta Plus na hEorpa isteach go fóill. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Ostair leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar an infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(25)

An 2 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na hOstaire dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). An 21 Deireadh Fómhair 2021, thíolaic an Ostair a cláir maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa (CFRE) agus an Ciste um Aistriú Cóir dá bhforáiltear sa Rialachán sin, agus chuir seirbhísí an Choimisiúin a gcuid barúlacha ar ais ar an 4 Eanáir 2022. Níor chuir an Ostair a clár um Chiste Sóisialta Plus na hEorpa isteach go fóill. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Ostair leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar an infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (26) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na hOstaire a bhaineann le margadh an tsaothair. Chuir córas láidir cosanta sóisialta na hOstaire agus bearta forleathana beartais teorainn le tionchar sóisialta phaindéim COVID-19. Tá ag éirí go maith leis an Ostair i dtaca leis an gcuid is mó de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, ach tá roinnt dúshlán fós ann. Áirítear go háirithe ar na dúshláin sin acmhainneacht tearcúsáidte na mban, oibrithe ísealcháilithe, oibrithe níos sine agus daoine a mbaineann cúlra imirceach leo. Tá fadhbanna ar leith ag baint leis sin i bhfianaise easpa lucht saothair oilte. Dá mbainfí leas as acmhainneacht tearcúsáidte na ngrúpaí sin, d’fhéadfaí an brú ar mhargadh saothair na hOstaire a laghdú. |
| --- | --- |

(26)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na hOstaire a bhaineann le margadh an tsaothair. Chuir córas láidir cosanta sóisialta na hOstaire agus bearta forleathana beartais teorainn le tionchar sóisialta phaindéim COVID-19. Tá ag éirí go maith leis an Ostair i dtaca leis an gcuid is mó de Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta, ach tá roinnt dúshlán fós ann. Áirítear go háirithe ar na dúshláin sin acmhainneacht tearcúsáidte na mban, oibrithe ísealcháilithe, oibrithe níos sine agus daoine a mbaineann cúlra imirceach leo. Tá fadhbanna ar leith ag baint leis sin i bhfianaise easpa lucht saothair oilte. Dá mbainfí leas as acmhainneacht tearcúsáidte na ngrúpaí sin, d’fhéadfaí an brú ar mhargadh saothair na hOstaire a laghdú.

| (27) | Cé go bhfuil ráta fostaíochta na mban i bhfad os cionn mheán an Aontais Eorpaigh, is í an Ostair an dara háit is airde san Aontas maidir le fostaíocht pháirtaimseartha na mban. In 2021, d’oibrigh 49,9 % de mhná na hOstaire go páirtaimseartha, i gcomparáid le meán an Aontais de 28,3 %. Fágann sin go bhfuil acmhainneacht shuntasach ann rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair a neartú go lánaimseartha. Is deacair do mháithreacha páirt níos gníomhaí a ghlacadh sa mhargadh saothair mar gheall ar sholáthar teoranta cúraim leanaí atá inacmhainne agus ar ardchaighdeán. Níl ach 21,1 % de leanaí faoi 3 bliana d’aois i gcúram leanaí foirmiúil, ceann de na rátaí is ísle san Aontas agus i bhfad ó sprioc Barcelona a leag an Chomhairle Eorpach sos in 2002 de 33 % de leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois a bheith i gcúram leanaí foirmiúil. Is iad an sciar ard den obair pháirtaimseartha, mar aon le ró-ionadaíocht na mban in earnálacha ina bhfuil pá íseal, na príomhthosca a chuireann leis an mbearna ard pá inscne san Ostair agus an bhearna phinsin idir na hinscní atá sách ard. Chuir paindéim COVID-19 a thuilleadh leis na héagothromaíochtaí sin a bhaineann le hinscne, agus tá sciar suntasach de mhná ann a chuireann oibleagáidí oibre agus cúraim le chéile. Chun a áirithiú go mbainfear úsáid níos fearr as acmhainneacht na mban i margadh an tsaothair, tá sé ríthábhachtach cur le soláthar cúraim leanaí ar ardchaighdeán trí chaighdeáin cháilíochta a ardú, uaireanta oscailte níos faide a chur ar fáil do chúram leanaí agus dul i ngleic le dídhreasachtaí chun líon na n-uaireanta oibre a mhéadú (e.g. trí dhreasachtaí cánach a fheabhsú). |
| --- | --- |

(27)

Cé go bhfuil ráta fostaíochta na mban i bhfad os cionn mheán an Aontais Eorpaigh, is í an Ostair an dara háit is airde san Aontas maidir le fostaíocht pháirtaimseartha na mban. In 2021, d’oibrigh 49,9 % de mhná na hOstaire go páirtaimseartha, i gcomparáid le meán an Aontais de 28,3 %. Fágann sin go bhfuil acmhainneacht shuntasach ann rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair a neartú go lánaimseartha. Is deacair do mháithreacha páirt níos gníomhaí a ghlacadh sa mhargadh saothair mar gheall ar sholáthar teoranta cúraim leanaí atá inacmhainne agus ar ardchaighdeán. Níl ach 21,1 % de leanaí faoi 3 bliana d’aois i gcúram leanaí foirmiúil, ceann de na rátaí is ísle san Aontas agus i bhfad ó sprioc Barcelona a leag an Chomhairle Eorpach sos in 2002 de 33 % de leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois a bheith i gcúram leanaí foirmiúil. Is iad an sciar ard den obair pháirtaimseartha, mar aon le ró-ionadaíocht na mban in earnálacha ina bhfuil pá íseal, na príomhthosca a chuireann leis an mbearna ard pá inscne san Ostair agus an bhearna phinsin idir na hinscní atá sách ard. Chuir paindéim COVID-19 a thuilleadh leis na héagothromaíochtaí sin a bhaineann le hinscne, agus tá sciar suntasach de mhná ann a chuireann oibleagáidí oibre agus cúraim le chéile. Chun a áirithiú go mbainfear úsáid níos fearr as acmhainneacht na mban i margadh an tsaothair, tá sé ríthábhachtach cur le soláthar cúraim leanaí ar ardchaighdeán trí chaighdeáin cháilíochta a ardú, uaireanta oscailte níos faide a chur ar fáil do chúram leanaí agus dul i ngleic le dídhreasachtaí chun líon na n-uaireanta oibre a mhéadú (e.g. trí dhreasachtaí cánach a fheabhsú).

| (28) | D’fhéadfaí roinnt grúpaí faoi mhíbhuntáiste a chomhtháthú níos fearr i margadh an tsaothair, go háirithe oibrithe ar bheagán oiliúna agus oibrithe níos sine, agus oibrithe a mbaineann cúlra imirceach leo. Tá beagnach leath de na daoine atá dífhostaithe go fadtéarmach san Ostair tar éis críochnú sa mheánscoil íochtarach (Pflichtschule) ar a mhéad. Tá rannpháirtíocht íseal i margadh an tsaothair i gcónaí i measc daoine a mbaineann cúlra imirceach leo, agus tá leibhéal 12,7 pointe céatadáin níos ísle ann ná mar a bhí ag cónaitheoirí a rugadh ó dhúchas in 2020. Tá fadhbanna ag baint leis sin go háirithe ós rud é gur gnách gurb iad na tuismitheoirí a bhíonn ag brath go háirithe ar thorthaí oideachais, ar dheiseanna fostaíochta agus ar na leibhéil ioncaim a bheidh ann amach anseo do leanaí san Ostair. Leis na bearta i bplean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire chun athsciliú agus uas-sciliú a chur chun cinn, tabharfar aghaidh ar na dúshláin sin trí thacú le hoiliúint d’oibrithe ar bheagán oiliúna agus do dhaoine atá dífhostaithe go fadtéarmach. Ag an am céanna, ní théann na bearta atá beartaithe i ngleic go hiomlán leis an bhfadhb rannpháirteachais i measc daoine a mbaineann cúlra imirceach leo agus daoine ar bheagán oiliúna. Ina theannta sin, ní mór torthaí oideachais do na grúpaí sin a fheabhsú i bhfad níos luaithe sa saol. Tá gá fós le deiseanna breise athoiliúna agus foghlama ar feadh an tsaoil d’oibrithe de gach aois. |
| --- | --- |

(28)

D’fhéadfaí roinnt grúpaí faoi mhíbhuntáiste a chomhtháthú níos fearr i margadh an tsaothair, go háirithe oibrithe ar bheagán oiliúna agus oibrithe níos sine, agus oibrithe a mbaineann cúlra imirceach leo. Tá beagnach leath de na daoine atá dífhostaithe go fadtéarmach san Ostair tar éis críochnú sa mheánscoil íochtarach (Pflichtschule) ar a mhéad. Tá rannpháirtíocht íseal i margadh an tsaothair i gcónaí i measc daoine a mbaineann cúlra imirceach leo, agus tá leibhéal 12,7 pointe céatadáin níos ísle ann ná mar a bhí ag cónaitheoirí a rugadh ó dhúchas in 2020. Tá fadhbanna ag baint leis sin go háirithe ós rud é gur gnách gurb iad na tuismitheoirí a bhíonn ag brath go háirithe ar thorthaí oideachais, ar dheiseanna fostaíochta agus ar na leibhéil ioncaim a bheidh ann amach anseo do leanaí san Ostair. Leis na bearta i bplean téarnaimh agus athléimneachta na hOstaire chun athsciliú agus uas-sciliú a chur chun cinn, tabharfar aghaidh ar na dúshláin sin trí thacú le hoiliúint d’oibrithe ar bheagán oiliúna agus do dhaoine atá dífhostaithe go fadtéarmach. Ag an am céanna, ní théann na bearta atá beartaithe i ngleic go hiomlán leis an bhfadhb rannpháirteachais i measc daoine a mbaineann cúlra imirceach leo agus daoine ar bheagán oiliúna. Ina theannta sin, ní mór torthaí oideachais do na grúpaí sin a fheabhsú i bhfad níos luaithe sa saol. Tá gá fós le deiseanna breise athoiliúna agus foghlama ar feadh an tsaoil d’oibrithe de gach aois.

| (29) | Tá an easpa scileanna atá ag dul i méid (Fachkräftemangel) ag éirí níos dúshlánaí do chuideachtaí a bhíonn ag brath ar ghairmithe ardcháilithe, amhail saineolaithe teicneolaíochta faisnéise (TF) chomh maith le gairmithe a bhfuil ardscileanna acu i gcomhair imscaradh an fhuinnimh in-athnuaite atá ag dul i méid. Is iliomad iad na cúiseanna leis an nganntanas saothair ardoilte agus chuir paindéim COVID-19 go mór leo. D’fhéadfadh deiseanna méadaithe do dhaoine éirimiúla ardoilte ó thar lear poist nach féidir le lucht saothair na hOstaire ná lucht saothair an Aontais a líonadh a dhéanamh níos éasca. Faoi láthair, tá ualach suntasach riaracháin i gceist leis na nósanna imeachta atá i bhfeidhm ar chuideachtaí ar mian leo oibrithe a fhostú ó lasmuigh den Aontas, rud a fhágann go bhfuil sé deacair an tallann eachtrach is gá a mhealladh. Cuireann sé sin bac ar fhás táirgiúlachta, go háirithe i gcás na hearnála seirbhísí agus go háirithe in earnáil na TF. Ní raibh an t-athchóiriú a rinneadh in 2019 agus 2020 ar “mearscéim” na hOstaire le haghaidh lucht saothair oilte ó thíortha nach ón Aontas Eorpach iad (Rot-Weiß-Rot-Karte) éifeachtach ó thaobh dul i ngleic leis an dúshlán foriomlán. D’fhéadfaí tuilleadh beart a dhéanamh dá bhrí sin chun cur ar chumas cuideachtaí oibrithe oilte a fhostú ar bhealach níos fearr ó thar lear. Áirítear leis sin na nósanna imeachta a dhéanamh níos gasta agus díriú níos mó ar riachtanais aonair cuideachtaí. |
| --- | --- |

(29)

Tá an easpa scileanna atá ag dul i méid (Fachkräftemangel) ag éirí níos dúshlánaí do chuideachtaí a bhíonn ag brath ar ghairmithe ardcháilithe, amhail saineolaithe teicneolaíochta faisnéise (TF) chomh maith le gairmithe a bhfuil ardscileanna acu i gcomhair imscaradh an fhuinnimh in-athnuaite atá ag dul i méid. Is iliomad iad na cúiseanna leis an nganntanas saothair ardoilte agus chuir paindéim COVID-19 go mór leo. D’fhéadfadh deiseanna méadaithe do dhaoine éirimiúla ardoilte ó thar lear poist nach féidir le lucht saothair na hOstaire ná lucht saothair an Aontais a líonadh a dhéanamh níos éasca. Faoi láthair, tá ualach suntasach riaracháin i gceist leis na nósanna imeachta atá i bhfeidhm ar chuideachtaí ar mian leo oibrithe a fhostú ó lasmuigh den Aontas, rud a fhágann go bhfuil sé deacair an tallann eachtrach is gá a mhealladh. Cuireann sé sin bac ar fhás táirgiúlachta, go háirithe i gcás na hearnála seirbhísí agus go háirithe in earnáil na TF. Ní raibh an t-athchóiriú a rinneadh in 2019 agus 2020 ar “mearscéim” na hOstaire le haghaidh lucht saothair oilte ó thíortha nach ón Aontas Eorpach iad (Rot-Weiß-Rot-Karte) éifeachtach ó thaobh dul i ngleic leis an dúshlán foriomlán. D’fhéadfaí tuilleadh beart a dhéanamh dá bhrí sin chun cur ar chumas cuideachtaí oibrithe oilte a fhostú ar bhealach níos fearr ó thar lear. Áirítear leis sin na nósanna imeachta a dhéanamh níos gasta agus díriú níos mó ar riachtanais aonair cuideachtaí.

| (30) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(30)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (31) | De dheasca na bhforbairtí geopholaitiúla a tharla mar thoradh ar ionradh na Rúise ar an Úcráin, tá baol ann do shlándáil sholáthairtí fuinnimh na hOstaire. Tá an Ostair ag brath go mór ar allmhairí gáis ón Rúis. In 2020, d’iompórtáil an Ostair tuairim is 80 % dá hallmhairí gáis ón Rúis, i gcomparáid le meán 44 % san Aontas Eorpach. Is ionann gás freisin agus sciar suntasach d’éileamh fuinnimh na hOstaire (22,7 %, beagán faoi bhun mheán an Aontais de 24,4 %), don tomhaltas tionsclaíoch agus don téamh den chuid is mó. Mar sin féin, is lú spleáchas na hOstaire ar an Rúis le haghaidh ola (10 % dá hamhola ón Rúis, i bhfad níos ísle ná meán an Aontais de 26 %). (19) Chun an spleáchas ar ghás na Rúise a laghdú, beidh sé ríthábhachtach an soláthar fuinnimh a éagsúlú agus cur leis an tsolúbthacht agus leis an acmhainn sreafa aistreo i dtaca leis an idirnascacht fhairsing atá ann cheana le Ballstáit eile. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Áirítear freisin ar spleáchas ar ghás na Rúise a laghdú infheistíocht a dhéanamh i dtáirgeadh gás in-athnuaite, (amhail hidrigin in-athnuaite agus bithmheatán inbhuanaithe) ionas gur féidir gás nádúrtha a ionadú, go háirithe in earnálacha agus i réigiúin is leochailí ó thaobh suaitheadh an tsoláthair de. Thairis sin, tá foinsí fuinnimh in-athnuaite breise, amhail fuinneamh geotheirmeach, fós tearcúsáidte agus d’fhéadfaí iad a fhiosrú tuilleadh. |
| --- | --- |

(31)

De dheasca na bhforbairtí geopholaitiúla a tharla mar thoradh ar ionradh na Rúise ar an Úcráin, tá baol ann do shlándáil sholáthairtí fuinnimh na hOstaire. Tá an Ostair ag brath go mór ar allmhairí gáis ón Rúis. In 2020, d’iompórtáil an Ostair tuairim is 80 % dá hallmhairí gáis ón Rúis, i gcomparáid le meán 44 % san Aontas Eorpach. Is ionann gás freisin agus sciar suntasach d’éileamh fuinnimh na hOstaire (22,7 %, beagán faoi bhun mheán an Aontais de 24,4 %), don tomhaltas tionsclaíoch agus don téamh den chuid is mó. Mar sin féin, is lú spleáchas na hOstaire ar an Rúis le haghaidh ola (10 % dá hamhola ón Rúis, i bhfad níos ísle ná meán an Aontais de 26 %). (19) Chun an spleáchas ar ghás na Rúise a laghdú, beidh sé ríthábhachtach an soláthar fuinnimh a éagsúlú agus cur leis an tsolúbthacht agus leis an acmhainn sreafa aistreo i dtaca leis an idirnascacht fhairsing atá ann cheana le Ballstáit eile. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Áirítear freisin ar spleáchas ar ghás na Rúise a laghdú infheistíocht a dhéanamh i dtáirgeadh gás in-athnuaite, (amhail hidrigin in-athnuaite agus bithmheatán inbhuanaithe) ionas gur féidir gás nádúrtha a ionadú, go háirithe in earnálacha agus i réigiúin is leochailí ó thaobh suaitheadh an tsoláthair de. Thairis sin, tá foinsí fuinnimh in-athnuaite breise, amhail fuinneamh geotheirmeach, fós tearcúsáidte agus d’fhéadfaí iad a fhiosrú tuilleadh.

| (32) | In 2020, b’ionann sciar na bhfoinsí in-athnuaite fuinnimh i dtomhaltas deiridh fuinnimh na hOstaire agus 37 %, sciar a bhí os cionn na sprice 34 % don bhliain chéanna. Leis an athchóiriú a rinneadh in 2021 ar thacaíocht d’fhoinsí in-athnuaite fuinnimh, a áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, cruthaíodh an creat is gá chun sciar an fhuinnimh in-athnuaite i dtomhaltas leictreachais a mhéadú. Leis an athchóiriú, beifear in ann 27 TWh den acmhainn bhliantúil giniúna leictreachais ó fhoinsí in-athnuaite a bhaint amach faoi 2030 agus, dá bhrí sin, cuideoidh sé leis an sprioc 100 % a bhaint amach faoi 2030 (ó 81 % faoi láthair in 2020). Mar sin féin, cuirtear isteach ar infheistíocht san fhuinneamh in-athnuaite mar gheall ar phleanáil fhada spásúlachta agus nósanna imeachta ceada, fadhb a eascraíonn as roinnt chasta cumhachtaí idir leibhéal an rialtais chónaidhme agus réigiúnach, agus as fadhbanna foirne sa riarachán. D’fhonn freastal ar an méadú atá beartaithe ar ghiniúint cumhachta in-athnuaite fuinnimh, d’fhéadfadh an Ostair machnamh a dhéanamh ar infheistíocht sa bhonneagar gréasáin (amhail stóráil, dáileadh agus tarchur) a mhéadú ar bhealach suntasach agus ar a áirithiú go gcuirfí an bonneagar sin in úsáid go tráthúil. Má mhéadaítear leibhéal na huaillmhéine maidir le héifeachtúlacht fuinnimh in earnáil an fhoirgnimh agus in earnáil na tionsclaíochta, laghdófar an spleáchas ar bhreoslaí iontaise. I straitéis athchóirithe fhadtéarmach na hOstaire leagtar amach garspriocanna soiléire do 2050 agus féachtar le dícharbónú 80 % a dhéanamh ar a stoc foirgneamh. Cuirfidh a phlean téarnaimh agus athléimneachta dlús le deireadh a chur de réir a chéile le coirí breosla iontaise san earnáil foirgníochta agus cuirfear teicneolaíocht téimh in-athnuaite nó téamh ceantair ina n-ionad. Mar sin féin, tá spriocanna éifeachtúlachta fuinnimh na hOstaire do 2030 íseal agus d’fhéadfadh an tír dlús a chur leis an infheistíocht in athchóiriú domhain foirgneamh, téamh in-athnuaite a chur in ionad breosla iontaise agus an t-ídiú fuinnimh a bhainistiú ar bhealach níos fearr trí dhigiteáil áirgiúlachta (amhail méadair chliste agus teirmeastait). Ag an am céanna, chuideodh iarrachtaí breise chun próisis thionsclaíocha a dhícharbónú, lena n-áirítear trí gháis in-athnuaite, leis an éileamh ar ghás a laghdú agus le gnólachtaí a chosaint ar luaineacht praghsanna. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ostair ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(32)

In 2020, b’ionann sciar na bhfoinsí in-athnuaite fuinnimh i dtomhaltas deiridh fuinnimh na hOstaire agus 37 %, sciar a bhí os cionn na sprice 34 % don bhliain chéanna. Leis an athchóiriú a rinneadh in 2021 ar thacaíocht d’fhoinsí in-athnuaite fuinnimh, a áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, cruthaíodh an creat is gá chun sciar an fhuinnimh in-athnuaite i dtomhaltas leictreachais a mhéadú. Leis an athchóiriú, beifear in ann 27 TWh den acmhainn bhliantúil giniúna leictreachais ó fhoinsí in-athnuaite a bhaint amach faoi 2030 agus, dá bhrí sin, cuideoidh sé leis an sprioc 100 % a bhaint amach faoi 2030 (ó 81 % faoi láthair in 2020). Mar sin féin, cuirtear isteach ar infheistíocht san fhuinneamh in-athnuaite mar gheall ar phleanáil fhada spásúlachta agus nósanna imeachta ceada, fadhb a eascraíonn as roinnt chasta cumhachtaí idir leibhéal an rialtais chónaidhme agus réigiúnach, agus as fadhbanna foirne sa riarachán. D’fhonn freastal ar an méadú atá beartaithe ar ghiniúint cumhachta in-athnuaite fuinnimh, d’fhéadfadh an Ostair machnamh a dhéanamh ar infheistíocht sa bhonneagar gréasáin (amhail stóráil, dáileadh agus tarchur) a mhéadú ar bhealach suntasach agus ar a áirithiú go gcuirfí an bonneagar sin in úsáid go tráthúil. Má mhéadaítear leibhéal na huaillmhéine maidir le héifeachtúlacht fuinnimh in earnáil an fhoirgnimh agus in earnáil na tionsclaíochta, laghdófar an spleáchas ar bhreoslaí iontaise. I straitéis athchóirithe fhadtéarmach na hOstaire leagtar amach garspriocanna soiléire do 2050 agus féachtar le dícharbónú 80 % a dhéanamh ar a stoc foirgneamh. Cuirfidh a phlean téarnaimh agus athléimneachta dlús le deireadh a chur de réir a chéile le coirí breosla iontaise san earnáil foirgníochta agus cuirfear teicneolaíocht téimh in-athnuaite nó téamh ceantair ina n-ionad. Mar sin féin, tá spriocanna éifeachtúlachta fuinnimh na hOstaire do 2030 íseal agus d’fhéadfadh an tír dlús a chur leis an infheistíocht in athchóiriú domhain foirgneamh, téamh in-athnuaite a chur in ionad breosla iontaise agus an t-ídiú fuinnimh a bhainistiú ar bhealach níos fearr trí dhigiteáil áirgiúlachta (amhail méadair chliste agus teirmeastait). Ag an am céanna, chuideodh iarrachtaí breise chun próisis thionsclaíocha a dhícharbónú, lena n-áirítear trí gháis in-athnuaite, leis an éileamh ar ghás a laghdú agus le gnólachtaí a chosaint ar luaineacht praghsanna. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Ostair ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (33) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar dhlús a chur leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Ostair úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ostair leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(33)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar dhlús a chur leis an aistriú i dtreo neodracht aeráide agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Ostair úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Ostair leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (34) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1). |
| --- | --- |

(34)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1).

| (35) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na hOstaire, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3). |
| --- | --- |

(35)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na hOstaire, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1), (2) agus (3).

Ag MOLADH LEIS SEO go nglacfaidh an Ostair gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Leordhóthanacht agus inbhuanaitheacht fhioscach an chórais cúraim fhadtéarmaigh a áirithiú. Caidreamh fioscach agus freagrachtaí fioscacha a shimpliú agus a réasúnú thar shraitheanna rialtais agus freagrachtaí airgeadais agus caiteachais a ailíniú. Feabhas a chur ar an meascán cánach chun tacú le fás cuimsitheach, inbhuanaithe.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna a áirítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Rannpháirtíocht na mban i margadh an tsaothair a threisiú, lena n-áirítear trí sheirbhísí cúraim leanaí ar ardchaighdeán a fheabhsú, agus torthaí mhargadh an tsaothair a fheabhsú do ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú, agus allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú, trí dhlús a chur le húsáid an fhuinnimh in-athnuaite agus an bhonneagair is gá, go háirithe trí phleanáil agus trí chuíchóiriú breise a dhéanamh ar nósanna imeachta ceadaithe, agus trí éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú, go háirithe sna hearnálacha tionscail agus tógála, agus trí dhlús a chur leis na soláthairtí fuinnimh mar aon le solúbthacht agus acmhainn sreafa cúltreo na n-idirnasc a mhéadú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na hOstaire (IO C 304, 29.7.2021, lch. 93).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a comhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  10159/2021; 10159/2021 ADD 1; 10159/2021 COR 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na hOstaire agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na hOstaire (IO C 282, 26.8.2020, lch. 129).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,4 pointe céatadáin de OTI. Is é is cúis leis sin, den chuid is mó, cúlchiste straitéiseach gáis a chur ar bun mar atá leagtha amach i gClár Cobhsaíochta 2022 freisin.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Réamh-mheastar go gcuirfidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach ar fáil.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Tá meán AE27 bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. Ó mhí an Mhárta 2022 i leith, chuir an Ostair stop le hamhola a allmhairiú ón Rúis.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

20

(21)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

21

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/171 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/171

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Polainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2022 na Polainne um Chóineasú

(2022/C 334/21)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuidítear, leis sin, leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun na haistrithe digiteacha agus glasa a chur chun cinn, agus neartaítear athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuidítear, leis sin, leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe atá inbhuanaithe agus a spreagann fás agus infheistíocht, go háirithe chun na haistrithe digiteacha agus glasa a chur chun cinn, agus neartaítear athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 18(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Pholainn inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an Pholainn inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha a d’eascair as cogadh foghach na Rúise ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Pholainn faoin tionscnamh maidir leis an nGníomhaíocht Chomhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoi Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin i ndiaidh na paindéime domhanda. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha a d’eascair as cogadh foghach na Rúise ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Pholainn faoin tionscnamh maidir leis an nGníomhaíocht Chomhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoi Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó mhí an Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó mhí an Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 na Polainne um Chóineasú, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 na Polainne um Chóineasú, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais mhaicreacnamaíoch a bhí i réamhaisnéis an gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a léiriú ina gCláir Chobhsaíochta nó ina gCláir um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais mhaicreacnamaíoch a bhí i réamhaisnéis an gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a léiriú ina gCláir Chobhsaíochta nó ina gCláir um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis an gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis an gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 3 Bealtaine 2021, chuir an Pholainn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 17 Meitheamh 2022, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Pholainn (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil an Pholainn tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 3 Bealtaine 2021, chuir an Pholainn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 17 Meitheamh 2022, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Pholainn (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil an Pholainn tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Pholainn a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 28 Aibreán 2022, a Clár 2022 um Chóineasú i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Pholainn a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 28 Aibreán 2022, a Clár 2022 um Chóineasú i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Pholainn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an bPolainn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021. Measúnaíodh freisin an dul chun cinn atá déanta ag an bPolainn maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus príomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith leis an dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Pholainn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an bPolainn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021. Measúnaíodh freisin an dul chun cinn atá déanta ag an bPolainn maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus príomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith leis an dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Polainne sa tuarascáil sin, ós rud é go bhfuil sé beartaithe go sáróidh a heasnamh ginearálta rialtais in 2022 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Polainne sa tuarascáil sin, ós rud é go bhfuil sé beartaithe go sáróidh a heasnamh ginearálta rialtais in 2022 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % de OTI é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Pholainn na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Pholainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama mheántéarmacha a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na Polainne ó 6,9 % de OTI in 2020 go 1,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón bPolainn leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,5 % de OTI in 2020 go 2,7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Pholainn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 57,1 % de OTI in 2020 go 53,8 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don Pholainn na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Pholainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama mheántéarmacha a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, laghdaigh easnamh ginearálta rialtas na Polainne ó 6,9 % de OTI in 2020 go 1,9 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón bPolainn leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 4,5 % de OTI in 2020 go 2,7 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Pholainn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 57,1 % de OTI in 2020 go 53,8 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár 2022 um Cóineasú réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,8 % in 2022 agus 3,2 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 3,7 % ann in 2022 agus 3,0 % in 2023, go príomha mar gheall ar an mboilsciú réamh-mheasta níos airde a meastar tionchar a bheith aige ar thomhaltas príobháideach agus ar infheistíocht phríobháideach, agus ar rannchuidiú níos ísle de ghlanonnmhairí. Ina Chlár 2022 um Chóineasú, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh méadú ar an easnamh ceannlíne go 4,3 % de OTI in 2022, agus go 3,7 % in 2023. Léiríonn an méadú in 2022 go príomha costas ard cabhrach do dhaoine easáitithe as an Úcráin, bearta a bhaineann le praghsanna arda fuinnimh agus mór-athchóiriú cánach (Comhaontú na Polainne). De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 52,1 % in 2022, agus go 51,5 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 4,0 % de OTI agus 4,4 % faoi seach do 2022 agus 2023. Don bhliain 2022, tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar OTI ainmniúil réamh-mheasta níos airde. Don bhliain 2023, tá an t-easnamh measta níos airde ná mar atá sa Chlár um Chóineasú go príomha mar gheall ar ioncam níos ísle agus an méadú ar chostas na cabhrach do dhaoine easáitithe as an Úcráin. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtas le OTI níos ísle, 50,8 % in 2022 agus 49,8 % in 2023. An boilsciú réamh-mheasta níos airde agus toimhdí éagsúla ar choigeartuithe sreafa stoic in 2023 is cúis leis an difríocht. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,4 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Polainne. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár 2022 um Cóineasú réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,8 % in 2022 agus 3,2 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás iarbhír OTI níos ísle de 3,7 % ann in 2022 agus 3,0 % in 2023, go príomha mar gheall ar an mboilsciú réamh-mheasta níos airde a meastar tionchar a bheith aige ar thomhaltas príobháideach agus ar infheistíocht phríobháideach, agus ar rannchuidiú níos ísle de ghlanonnmhairí. Ina Chlár 2022 um Chóineasú, tá an rialtas ag súil go dtiocfaidh méadú ar an easnamh ceannlíne go 4,3 % de OTI in 2022, agus go 3,7 % in 2023. Léiríonn an méadú in 2022 go príomha costas ard cabhrach do dhaoine easáitithe as an Úcráin, bearta a bhaineann le praghsanna arda fuinnimh agus mór-athchóiriú cánach (Comhaontú na Polainne). De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 52,1 % in 2022, agus go 51,5 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 4,0 % de OTI agus 4,4 % faoi seach do 2022 agus 2023. Don bhliain 2022, tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar OTI ainmniúil réamh-mheasta níos airde. Don bhliain 2023, tá an t-easnamh measta níos airde ná mar atá sa Chlár um Chóineasú go príomha mar gheall ar ioncam níos ísle agus an méadú ar chostas na cabhrach do dhaoine easáitithe as an Úcráin. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtas le OTI níos ísle, 50,8 % in 2022 agus 49,8 % in 2023. An boilsciú réamh-mheasta níos airde agus toimhdí éagsúla ar choigeartuithe sreafa stoic in 2023 is cúis leis an difríocht. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,4 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Polainne.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh leis na bearta a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2021 go 0,0 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar sa réamhaisnéis earraigh ón gCoimisiún do 2022 ag 1,0 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023. (11) Is éard atá i gceist leis na bearta sin, den chuid is mó, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus ar aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe i ngach réimse ar cháin bhreisluacha agus dleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,6 % de OTI in 2022 agus 0,8 % in 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh leis na bearta a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go dtiocfaidh laghdú ar na bearta sealadacha éigeandála ó 2,7 % de OTI in 2021 go 0,0 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar sa réamhaisnéis earraigh ón gCoimisiún do 2022 ag 1,0 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023. (11) Is éard atá i gceist leis na bearta sin, den chuid is mó, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh agus ar aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na ciorruithe i ngach réimse ar cháin bhreisluacha agus dleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,6 % de OTI in 2022 agus 0,8 % in 2023 (12).

| (16) | Ina Mholadh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Pholainn seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Pholainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Mholadh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go saothródh an Pholainn seasamh fioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Pholainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Polainne um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 3,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an bPolainn leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais (14). Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bPolainn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. An tráth céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach de 2.7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (1,0 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,6 % de OTI), agus ag an am céanna meastar go rannchuideoidh liúntas cúraim nua do leanaí óga (an Caipiteal Cúraim Teaghlaigh) (0,1 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha.
  Ó thaobh an ioncaim de, réamh-mheastar go gcuirfidh an laghdú ar an ráta cánach ioncaim phearsanta faoi Chomhaontú na Polainne (0,7 % de OTI) agus an laghdú ar rátaí cánach ioncaim chorparáidigh (0,1 % de OTI) leis an seasamh fioscach leathnaitheach. Meastar go mbeidh tionchar ag an méadú níos airde ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI ar ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, tríd an gcaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí an rialtais a mhéadú. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár 2022 na Polainne um Chóineasú, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 3,4 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (13). Tá sé beartaithe ag an bPolainn leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais (14). Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,3 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bPolainn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. An tráth céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht mhéadaitheach de 2.7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar an tionchar eacnamaíoch agus sóisialta a bheidh ag an méadú ar phraghsanna fuinnimh (1,0 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,6 % de OTI), agus ag an am céanna meastar go rannchuideoidh liúntas cúraim nua do leanaí óga (an Caipiteal Cúraim Teaghlaigh) (0,1 % de OTI) leis an bhfás ar ghlanchaiteachas reatha.

Ó thaobh an ioncaim de, réamh-mheastar go gcuirfidh an laghdú ar an ráta cánach ioncaim phearsanta faoi Chomhaontú na Polainne (0,7 % de OTI) agus an laghdú ar rátaí cánach ioncaim chorparáidigh (0,1 % de OTI) leis an seasamh fioscach leathnaitheach. Meastar go mbeidh tionchar ag an méadú níos airde ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI ar ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, tríd an gcaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí an rialtais a mhéadú.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,7 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Pholainn d’úsáid a bhaint as na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,3 pointe céatadáin in 2023 (17). An tráth céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha de 1.4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,9 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,2 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid + 1,7 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Pholainn d’úsáid a bhaint as na ndeontas ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin i gcomparáid le 2022 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,3 pointe céatadáin in 2023 (17). An tráth céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha de 1.4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,9 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,2 % de OTI).

| (19) | I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 3,1 % de OTI in 2024 agus go 2,5 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Ní sholáthraítear aon fhaisnéis, áfach, faoi na bearta comhdhlúthaithe bunúsacha atá beartaithe. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le laghdú go 51,0 % in 2024 agus laghdú eile go 49,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 3,1 % de OTI in 2024 agus go 2,5 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2025. Ní sholáthraítear aon fhaisnéis, áfach, faoi na bearta comhdhlúthaithe bunúsacha atá beartaithe. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le laghdú go 51,0 % in 2024 agus laghdú eile go 49,7 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur meánrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Leis an athchóiriú leanúnach ar an gcóras buiséid, nuair a chuirfear chun feidhme go hiomlán é, táthar ag súil go méadófar éifeachtúlacht an chaiteachais trí dhul i ngleic le laigí seanbhunaithe sa phróiseas buiséid. Áirítear orthu sin aicmithe buiséid casta agus as dáta; taifeadadh fo-optamach faisnéise; easpa fíorphleanála meántéarma, agus easpa giarála dírí ar athbhreithnithe caiteachais ar an bpróiseas buiséid. Meastar go mbeidh brú breise ar airgeadas poiblí na Polainne san fhadtéarma, go háirithe mar gheall ar aosú an daonra. Cuireann na fachtóirí sin leis an ngá atá le huirlisí nua chun bainistiú caiteachais a neartú, lena n-áirítear measúnú rialta ar éifeachtacht agus éifeachtúlacht. Le linn na paindéime, áfach, cuireadh an chuid is mó den chaiteachas ar bhearta COVID-19 trí chiste tiomnaithe arna bhainistiú ag banc forbartha agus trí mheán airgeadais lasmuigh den bhuiséad. Cé gur thug sé sin níos mó solúbthachta do na húdaráis maidir leis an gcaiteachas a bhaineann le géarchéim a bhainistiú agus gur chuir sé ar a gcumas sárú ar an leibhéal bunreachtúil fiachas phoiblí a sheachaint, chuir sé teorainn freisin leis an ngrinnscrúdú parlaiminteach ar chaiteachas agus leis an rochtain phoiblí ar fhaisnéis thráthúil maidir le caiteachas poiblí. |
| --- | --- |

(20)

Leis an athchóiriú leanúnach ar an gcóras buiséid, nuair a chuirfear chun feidhme go hiomlán é, táthar ag súil go méadófar éifeachtúlacht an chaiteachais trí dhul i ngleic le laigí seanbhunaithe sa phróiseas buiséid. Áirítear orthu sin aicmithe buiséid casta agus as dáta; taifeadadh fo-optamach faisnéise; easpa fíorphleanála meántéarma, agus easpa giarála dírí ar athbhreithnithe caiteachais ar an bpróiseas buiséid. Meastar go mbeidh brú breise ar airgeadas poiblí na Polainne san fhadtéarma, go háirithe mar gheall ar aosú an daonra. Cuireann na fachtóirí sin leis an ngá atá le huirlisí nua chun bainistiú caiteachais a neartú, lena n-áirítear measúnú rialta ar éifeachtacht agus éifeachtúlacht. Le linn na paindéime, áfach, cuireadh an chuid is mó den chaiteachas ar bhearta COVID-19 trí chiste tiomnaithe arna bhainistiú ag banc forbartha agus trí mheán airgeadais lasmuigh den bhuiséad. Cé gur thug sé sin níos mó solúbthachta do na húdaráis maidir leis an gcaiteachas a bhaineann le géarchéim a bhainistiú agus gur chuir sé ar a gcumas sárú ar an leibhéal bunreachtúil fiachas phoiblí a sheachaint, chuir sé teorainn freisin leis an ngrinnscrúdú parlaiminteach ar chaiteachas agus leis an rochtain phoiblí ar fhaisnéis thráthúil maidir le caiteachas poiblí.

| (21) | Tá an Pholainn ar cheann de na tíortha is tapúla atá ag dul in aois san Aontas agus tá tionchar ag na treochtaí déimeagrafacha fadtéarmacha ar chóras na bpinsean. Leis an gcóras ranníocaíochtaí sainithe pinsin atá ann faoi láthair déantar an córas a chomhardú ó thaobh airgeadais de ach ní chuirtear san áireamh leis leordhóthanacht na sochar a bheidh ann amach anseo. Mar sin féin, i ngeall ar an aois scoir íseal, an t-ionchas saoil a bheith ag ardú agus gnéithe áirithe eile den chóras, tá sé beartaithe go dtitfidh sochair phinsin amach anseo go mór i gcoibhneas leis an tuarastal deiridh. Chiallódh sé sin go mbeadh cuid mhór de phinsinéirí i mbaol bochtaineachta. Léiríonn anailís an Choimisiúin nach mbeadh ar an bPolainn ach 6,7 % breise dá OTI a chaitheamh faoi 2070 chun leibhéal na sochar a choinneáil ar an leibhéal atá ann faoi láthair. Baineann na príomhdhúshláin i gcóras pinsin na Polainne leis an aois scoir íseal agus leis na córais speisialta pinsin (e.g. feirmeoirí, seirbhísí aonfhoirmeacha), atá costasach agus fabhrach dá gcomhaltaí i gcomparáid leis an gcóras ginearálta. |
| --- | --- |

(21)

Tá an Pholainn ar cheann de na tíortha is tapúla atá ag dul in aois san Aontas agus tá tionchar ag na treochtaí déimeagrafacha fadtéarmacha ar chóras na bpinsean. Leis an gcóras ranníocaíochtaí sainithe pinsin atá ann faoi láthair déantar an córas a chomhardú ó thaobh airgeadais de ach ní chuirtear san áireamh leis leordhóthanacht na sochar a bheidh ann amach anseo. Mar sin féin, i ngeall ar an aois scoir íseal, an t-ionchas saoil a bheith ag ardú agus gnéithe áirithe eile den chóras, tá sé beartaithe go dtitfidh sochair phinsin amach anseo go mór i gcoibhneas leis an tuarastal deiridh. Chiallódh sé sin go mbeadh cuid mhór de phinsinéirí i mbaol bochtaineachta. Léiríonn anailís an Choimisiúin nach mbeadh ar an bPolainn ach 6,7 % breise dá OTI a chaitheamh faoi 2070 chun leibhéal na sochar a choinneáil ar an leibhéal atá ann faoi láthair. Baineann na príomhdhúshláin i gcóras pinsin na Polainne leis an aois scoir íseal agus leis na córais speisialta pinsin (e.g. feirmeoirí, seirbhísí aonfhoirmeacha), atá costasach agus fabhrach dá gcomhaltaí i gcomparáid leis an gcóras ginearálta.

| (22) | Thíolaic an Pholainn doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) an 15 Nollaig 2021. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá an Pholainn leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Braitheann cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar aon le cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(22)

Thíolaic an Pholainn doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) an 15 Nollaig 2021. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá an Pholainn leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Braitheann cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta mar aon le cláir an bheartais chomhtháthaithe ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis an aistriú glas agus digiteach agus ar fhorbairt chríochach chothrom.

| (23) | Tá an ráta dífhostaíochta sa Pholainn níos ísle ná riamh, ach tá srian á chur i gcónaí ar rannpháirtíocht roinnt grúpaí i margadh an tsaothair. Tá an ráta clárúcháin do leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois i gcúram leanaí foirmiúil fós ar cheann de na rátaí is ísle i measc na mBallstát, agus cuireann rochtain theoranta ar chúram leanaí cosc ar mhná dul isteach sa mhargadh saothair. Ina theannta sin, mar gheall ar thacaíocht neamhleor do chúram fadtéarmach agus aois scoir níos ísle, is é an toradh a bhíonn orthu eis-sreabhadh an lucht saothair ón margadh. Déanann éagothromaíochtaí sa mhargadh saothair difear freisin do dhaoine faoi mhíchumas, do dhaoine scothaosta agus do dhaoine ar bheagán oiliúna, a fheiceann rátaí fostaíochta atá faoi bhun mheán ábhartha an Aontais. Cé gur tugadh titim leanúnach i gconarthaí neamhchaighdeánacha saothair faoi deara le blianta beaga anuas, tá fostaíocht faoi chonarthaí sealadacha agus féinfhostaíocht lena ngabhann ranníocaíochtaí sóisialta ísle ar i gcónaí, go háirithe i measc oibrithe óga agus ar bheagán oiliúna, rud a chuireann leis an mbaol nach mbeidh pinsean leordhóthanach acu. |
| --- | --- |

(23)

Tá an ráta dífhostaíochta sa Pholainn níos ísle ná riamh, ach tá srian á chur i gcónaí ar rannpháirtíocht roinnt grúpaí i margadh an tsaothair. Tá an ráta clárúcháin do leanaí faoi bhun 3 bliana d’aois i gcúram leanaí foirmiúil fós ar cheann de na rátaí is ísle i measc na mBallstát, agus cuireann rochtain theoranta ar chúram leanaí cosc ar mhná dul isteach sa mhargadh saothair. Ina theannta sin, mar gheall ar thacaíocht neamhleor do chúram fadtéarmach agus aois scoir níos ísle, is é an toradh a bhíonn orthu eis-sreabhadh an lucht saothair ón margadh. Déanann éagothromaíochtaí sa mhargadh saothair difear freisin do dhaoine faoi mhíchumas, do dhaoine scothaosta agus do dhaoine ar bheagán oiliúna, a fheiceann rátaí fostaíochta atá faoi bhun mheán ábhartha an Aontais. Cé gur tugadh titim leanúnach i gconarthaí neamhchaighdeánacha saothair faoi deara le blianta beaga anuas, tá fostaíocht faoi chonarthaí sealadacha agus féinfhostaíocht lena ngabhann ranníocaíochtaí sóisialta ísle ar i gcónaí, go háirithe i measc oibrithe óga agus ar bheagán oiliúna, rud a chuireann leis an mbaol nach mbeidh pinsean leordhóthanach acu.

| (24) | Tá dúshláin fós os comhair chóras oideachais agus oiliúna na Polainne ó thaobh cáilíochta agus cuimsitheachta de. Chuir an paindéim leis na dúshláin sin, agus tréimhsí fada cianfhoghlama ann. Tá easpa scileanna digiteacha i measc múinteoirí, daltaí agus an daonra i gcoitinne. Ag an am céanna, níl trealamh agus nascacht TFC ar fáil go leordhóthanach do scoileanna agus do theaghlaigh a bhfuil leanaí acu. Ní leor cáilíocht an bhunoideachais a fhaigheann múinteoirí. Ina theannta sin, tá tuarastal múinteoirí íseal go leor i gcomparáid le caighdeáin na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE). Tá tionchar aige sin ar tharraingteacht airgeadais na gairme agus, mar aon leis an easpa forbartha gairmiúla, cuireann sé le ganntanas suntasach foirne. Mar gheall ar rabharta mór na ndaoine a easáitíodh as an Úcráin, tá gá le hiarrachtaí suntasacha, lena n-áirítear maoiniú, chun freagairt leordhóthanach a thabhairt i réimse an oideachais agus na hoiliúna. Mar gheall ar an neamhréir shuntasach idir riachtanais scileanna agus riachtanais mhargadh an tsaothair, tá ganntanas lucht saothair ann, rud a léiríonn na deacrachtaí a bhíonn ag fostóirí poist oscailte a líonadh. |
| --- | --- |

(24)

Tá dúshláin fós os comhair chóras oideachais agus oiliúna na Polainne ó thaobh cáilíochta agus cuimsitheachta de. Chuir an paindéim leis na dúshláin sin, agus tréimhsí fada cianfhoghlama ann. Tá easpa scileanna digiteacha i measc múinteoirí, daltaí agus an daonra i gcoitinne. Ag an am céanna, níl trealamh agus nascacht TFC ar fáil go leordhóthanach do scoileanna agus do theaghlaigh a bhfuil leanaí acu. Ní leor cáilíocht an bhunoideachais a fhaigheann múinteoirí. Ina theannta sin, tá tuarastal múinteoirí íseal go leor i gcomparáid le caighdeáin na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE). Tá tionchar aige sin ar tharraingteacht airgeadais na gairme agus, mar aon leis an easpa forbartha gairmiúla, cuireann sé le ganntanas suntasach foirne. Mar gheall ar rabharta mór na ndaoine a easáitíodh as an Úcráin, tá gá le hiarrachtaí suntasacha, lena n-áirítear maoiniú, chun freagairt leordhóthanach a thabhairt i réimse an oideachais agus na hoiliúna. Mar gheall ar an neamhréir shuntasach idir riachtanais scileanna agus riachtanais mhargadh an tsaothair, tá ganntanas lucht saothair ann, rud a léiríonn na deacrachtaí a bhíonn ag fostóirí poist oscailte a líonadh.

| (25) | Tá an caiteachas iomlán ar chúram sláinte i gcoibhneas le OTI fós íseal, ag 6,5 % i gcomparáid leis an meán de 9,9 % don Aontas in 2019. Braitheann córas cúraim sláinte na Polainne go hiomarcach ar ospidéil, atá thíos leis an staid airgeadais atá ag dul in olcas, le heaspa measúnaithe cáilíochta agus le heasnaimh sa bhainistíocht. Ní bhaintear dóthain úsáide as cúram othar príomhúil ná as cúram othar seachtrach. Cuireann tarraingteacht theoranta na ngairmeacha leighis le ganntanas foirne. Tá líon na ndochtúirí agus na n-altraí in aghaidh gach 1 000 daonra (2,4 agus 5,1 faoi seach) i measc an líon is ísle de na Ballstáit. Tá an córas cúraim phríomhúil gann, agus tá an iomarca brú ar a chuid seirbhísí. Tá a acmhainneacht fós gan saothrú, rud a fhágann go bhfuil ualach rómhór ag baint leis ar leibhéil níos airde cúraim. Cé go gcabhraíonn ríomhsheirbhísí leathnaithe sláinte le haghaidh a thabhairt ar roinnt de na dúshláin atá os comhair an chórais sláinte, tá a nglacadh teoranta go dtí seo. |
| --- | --- |

(25)

Tá an caiteachas iomlán ar chúram sláinte i gcoibhneas le OTI fós íseal, ag 6,5 % i gcomparáid leis an meán de 9,9 % don Aontas in 2019. Braitheann córas cúraim sláinte na Polainne go hiomarcach ar ospidéil, atá thíos leis an staid airgeadais atá ag dul in olcas, le heaspa measúnaithe cáilíochta agus le heasnaimh sa bhainistíocht. Ní bhaintear dóthain úsáide as cúram othar príomhúil ná as cúram othar seachtrach. Cuireann tarraingteacht theoranta na ngairmeacha leighis le ganntanas foirne. Tá líon na ndochtúirí agus na n-altraí in aghaidh gach 1 000 daonra (2,4 agus 5,1 faoi seach) i measc an líon is ísle de na Ballstáit. Tá an córas cúraim phríomhúil gann, agus tá an iomarca brú ar a chuid seirbhísí. Tá a acmhainneacht fós gan saothrú, rud a fhágann go bhfuil ualach rómhór ag baint leis ar leibhéil níos airde cúraim. Cé go gcabhraíonn ríomhsheirbhísí leathnaithe sláinte le haghaidh a thabhairt ar roinnt de na dúshláin atá os comhair an chórais sláinte, tá a nglacadh teoranta go dtí seo.

| (26) | Ní bhíonn leibhéil éagsúla ioncaim i gceist le cuid shuntasach den chaiteachas sóisialta, rud a fhágann gur féidir díriú níos fearr. Níl roinnt caiteachas sóisialta spriocdhírithe ná de réir tástála acmhainne. An tráth céanna, tá teorainn leis an gcumhdach sochar sóisialta do dhaoine áirithe atá ag obair faoi chonarthaí dlí shibhialta, rud a fhágann go bhfuil an grúpa sin níos leochailí. Cé go bhfuil laghdú leanúnach tagtha ar an sciar den daonra atá i mbaol na bochtaineachta ó 21 % in 2016 go 17 % in 2020, tá dúshláin fós ann. Go háirithe, meastar go beidh roinnt daoine scothaosta i mbaol mhéadaitheach bochtaineachta. Beidh tionchar aige sin go háirithe ar mhná mar gheall ar a ngairmeacha beatha níos giorra mar thoradh ar shochair phinsin níos ísle sa todhchaí. Dá ndéanfaí tairbhí a spriocdhíriú ar bhealach níos fearr, mar shampla trí chur i bhfeidhm níos coitinne de chur i bhfeidhm cur chuige a bhfuil tástáil acmhainne ag baint leis, d’fhéadfaí úsáid níos éifeachtúla a bhaint as acmhainní poiblí chun an bhochtaineacht a chomhrac agus chun tacú leo siúd is mó atá i ngátar. |
| --- | --- |

(26)

Ní bhíonn leibhéil éagsúla ioncaim i gceist le cuid shuntasach den chaiteachas sóisialta, rud a fhágann gur féidir díriú níos fearr. Níl roinnt caiteachas sóisialta spriocdhírithe ná de réir tástála acmhainne. An tráth céanna, tá teorainn leis an gcumhdach sochar sóisialta do dhaoine áirithe atá ag obair faoi chonarthaí dlí shibhialta, rud a fhágann go bhfuil an grúpa sin níos leochailí. Cé go bhfuil laghdú leanúnach tagtha ar an sciar den daonra atá i mbaol na bochtaineachta ó 21 % in 2016 go 17 % in 2020, tá dúshláin fós ann. Go háirithe, meastar go beidh roinnt daoine scothaosta i mbaol mhéadaitheach bochtaineachta. Beidh tionchar aige sin go háirithe ar mhná mar gheall ar a ngairmeacha beatha níos giorra mar thoradh ar shochair phinsin níos ísle sa todhchaí. Dá ndéanfaí tairbhí a spriocdhíriú ar bhealach níos fearr, mar shampla trí chur i bhfeidhm níos coitinne de chur i bhfeidhm cur chuige a bhfuil tástáil acmhainne ag baint leis, d’fhéadfaí úsáid níos éifeachtúla a bhaint as acmhainní poiblí chun an bhochtaineacht a chomhrac agus chun tacú leo siúd is mó atá i ngátar.

| (27) | Beidh an Pholainn ag brath níos mó agus níos mó ar an eolaíocht agus ar an nuálaíocht chun fás eacnamaíoch inbhuanaithe fadtéarmach agus iomaíochas a áirithiú. Mar sin féin, in ainneoin roinnt dul chun cinn, tá an Pholainn chun deiridh ó thaobh aschuir nuálacha. Tá an caiteachas iomlán ar thaighde agus forbairt (T&F) íseal ag 1,39 % de OTI. Tá caiteachas gnó ar thaighde agus forbairt fós i bhfad faoi bhun mheán an Aontais ag 0,87 % in 2020, agus tá an sciar de chuideachtaí nuálacha fós lag, de réir an tSuirbhé ar Nuálaíocht sa Chomhphobal. Tá an Pholainn rangaithe sa cheathrú go deireanach i Scórchlár Eorpach Nuálaíochta 2021 agus tá sí sa chatagóir deireanach de “Nuálaitheoirí atá ag Teacht Chun Cinn”. Cuireann ilroinnt mhéadaitheach na n-ionstraimí tacaíochta taighde atá ann faoi láthair bac ar an gcomhar idir an eolaíocht agus gnólachtaí, agus is constaic lárnach é chun nuálaíocht a neartú. Ina theannta sin, cuireann scileanna bainistíochta ísle agus glacadh teoranta teicneolaíochtaí i ngnólachtaí le bearnaí suntasacha táirgiúlachta idir fiontair bheaga agus mheánmhéide agus cuideachtaí móra, rud a chuireann srian le fás na nuálaíochta agus na táirgiúlachta. |
| --- | --- |

(27)

Beidh an Pholainn ag brath níos mó agus níos mó ar an eolaíocht agus ar an nuálaíocht chun fás eacnamaíoch inbhuanaithe fadtéarmach agus iomaíochas a áirithiú. Mar sin féin, in ainneoin roinnt dul chun cinn, tá an Pholainn chun deiridh ó thaobh aschuir nuálacha. Tá an caiteachas iomlán ar thaighde agus forbairt (T&F) íseal ag 1,39 % de OTI. Tá caiteachas gnó ar thaighde agus forbairt fós i bhfad faoi bhun mheán an Aontais ag 0,87 % in 2020, agus tá an sciar de chuideachtaí nuálacha fós lag, de réir an tSuirbhé ar Nuálaíocht sa Chomhphobal. Tá an Pholainn rangaithe sa cheathrú go deireanach i Scórchlár Eorpach Nuálaíochta 2021 agus tá sí sa chatagóir deireanach de “Nuálaitheoirí atá ag Teacht Chun Cinn”. Cuireann ilroinnt mhéadaitheach na n-ionstraimí tacaíochta taighde atá ann faoi láthair bac ar an gcomhar idir an eolaíocht agus gnólachtaí, agus is constaic lárnach é chun nuálaíocht a neartú. Ina theannta sin, cuireann scileanna bainistíochta ísle agus glacadh teoranta teicneolaíochtaí i ngnólachtaí le bearnaí suntasacha táirgiúlachta idir fiontair bheaga agus mheánmhéide agus cuideachtaí móra, rud a chuireann srian le fás na nuálaíochta agus na táirgiúlachta.

| (28) | Tá an digiteáil chun deiridh sa Pholainn. Go háirithe, cuireann leibhéil ísle scileanna digiteacha bac ar chumas gnólachtaí infheistiú in ardréitigh dhigitithe agus dul chun cinn a dhéanamh sa slabhra luacha, agus ag an am céanna rannchuidiú le ganntanas saothair agus scileanna. Maidir leis an mbonneagar digiteach, cé go bhfuil méadú ag teacht ar an úsáid a bhaintear as leathanbhanda fosaithe, tá na dúshláin i bhforbairt 5G ard i gcónaí. Go háirithe, níor cumhdaíodh ach 34 % de theaghlaigh le teicneolaíocht 5G in 2021, teicneolaíocht atá faoi bhun 65 %, meán an Aontais, agus níl ullmhacht 5G ag dul chun cinn toisc go bhfuil an speictream raidió comhchuibhithe le haghaidh imscaradh 5G fós le sannadh. Ar deireadh, dá mbainfí úsáid níos mó as teicneolaíochtaí digiteacha sa riarachán poiblí, d’fhéadfaí feabhas a chur ar sholáthar seirbhísí rialtais agus d’fhéadfaí an t-ualach rialála agus riaracháin nach bhfuil gá leis a laghdú. |
| --- | --- |

(28)

Tá an digiteáil chun deiridh sa Pholainn. Go háirithe, cuireann leibhéil ísle scileanna digiteacha bac ar chumas gnólachtaí infheistiú in ardréitigh dhigitithe agus dul chun cinn a dhéanamh sa slabhra luacha, agus ag an am céanna rannchuidiú le ganntanas saothair agus scileanna. Maidir leis an mbonneagar digiteach, cé go bhfuil méadú ag teacht ar an úsáid a bhaintear as leathanbhanda fosaithe, tá na dúshláin i bhforbairt 5G ard i gcónaí. Go háirithe, níor cumhdaíodh ach 34 % de theaghlaigh le teicneolaíocht 5G in 2021, teicneolaíocht atá faoi bhun 65 %, meán an Aontais, agus níl ullmhacht 5G ag dul chun cinn toisc go bhfuil an speictream raidió comhchuibhithe le haghaidh imscaradh 5G fós le sannadh. Ar deireadh, dá mbainfí úsáid níos mó as teicneolaíochtaí digiteacha sa riarachán poiblí, d’fhéadfaí feabhas a chur ar sholáthar seirbhísí rialtais agus d’fhéadfaí an t-ualach rialála agus riaracháin nach bhfuil gá leis a laghdú.

| (29) | Tá ról tábhachtach ag timpeallacht ghnó atá cobhsaí agus intuartha agus timpeallacht chairdiúil infheistíochta sa téarnamh eacnamaíoch iarphaindéime agus i bhfás eacnamaíoch inbhuanaithe sa mheántéarma agus san fhadtéarma araon. Is gnéithe riachtanacha iad neamhspleáchas, éifeachtúlacht agus cáilíocht an chórais cheartais i ndáil leis sin. Sa Pholainn, tá an smacht reachta ag dul in olcas, agus is cúis mhór imní i gcónaí é neamhspleáchas na mbreithiúna, mar thoradh ar roinnt rialuithe ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine. Ina theannta sin, in 2021 sheol an Coimisiún nós imeachta um shárú i gcoinne na Polainne tar éis rialuithe áirithe ó Bhinse Bunreachtúil na Polainne, a rinne agóid go háirithe i gcoinne phríomhacht dhlí an Aontais, lenar cuireadh feidhmiú dhlíchóras na Polainne agus an Aontais i mbaol. |
| --- | --- |

(29)

Tá ról tábhachtach ag timpeallacht ghnó atá cobhsaí agus intuartha agus timpeallacht chairdiúil infheistíochta sa téarnamh eacnamaíoch iarphaindéime agus i bhfás eacnamaíoch inbhuanaithe sa mheántéarma agus san fhadtéarma araon. Is gnéithe riachtanacha iad neamhspleáchas, éifeachtúlacht agus cáilíocht an chórais cheartais i ndáil leis sin. Sa Pholainn, tá an smacht reachta ag dul in olcas, agus is cúis mhór imní i gcónaí é neamhspleáchas na mbreithiúna, mar thoradh ar roinnt rialuithe ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus ón gCúirt Eorpach um Chearta an Duine. Ina theannta sin, in 2021 sheol an Coimisiún nós imeachta um shárú i gcoinne na Polainne tar éis rialuithe áirithe ó Bhinse Bunreachtúil na Polainne, a rinne agóid go háirithe i gcoinne phríomhacht dhlí an Aontais, lenar cuireadh feidhmiú dhlíchóras na Polainne agus an Aontais i mbaol.

| (30) | Timpeallacht rialála atá fónta agus cobhsaí is ea an bonn chun fás eacnamaíoch agus infheistíocht phríobháideach a chothú. Mar sin féin, tá timpeallacht rialála atá dothuartha agus trom ag cur bac ar thimpeallacht na hinfheistíochta i gcónaí. Cuireann athruithe go minic ar phríomhdhlíthe le neamhchinnteacht agus costais chomhlíonta do ghnólachtaí, go príomha mar gheall ar dhrochchomhairliúchán leis na geallsealbhóirí le linn an phróisis reachtóireachta. Tá laghdú ag teacht ar an infheistíocht phríobháideach mar chéatadán de OTI ó bhí 2016 ann agus tá sí íseal ag 18,5 % in 2020, cuid mhaith faoi bhun na bpiaraí ar fud an Aontais, meánphiaraí agus piaraí réigiúnacha. D’fhéadfadh sé sin tuilleadh dul chun cinn táirgiúlachta a theorannú agus bac a chur ar chumas na Polainne fás eacnamaíoch a chothú san fhadtéarma, go háirithe ós rud é go bhfuil méadú ar chostais aonaid saothair ag brath ar iomaíochas costais. |
| --- | --- |

(30)

Timpeallacht rialála atá fónta agus cobhsaí is ea an bonn chun fás eacnamaíoch agus infheistíocht phríobháideach a chothú. Mar sin féin, tá timpeallacht rialála atá dothuartha agus trom ag cur bac ar thimpeallacht na hinfheistíochta i gcónaí. Cuireann athruithe go minic ar phríomhdhlíthe le neamhchinnteacht agus costais chomhlíonta do ghnólachtaí, go príomha mar gheall ar dhrochchomhairliúchán leis na geallsealbhóirí le linn an phróisis reachtóireachta. Tá laghdú ag teacht ar an infheistíocht phríobháideach mar chéatadán de OTI ó bhí 2016 ann agus tá sí íseal ag 18,5 % in 2020, cuid mhaith faoi bhun na bpiaraí ar fud an Aontais, meánphiaraí agus piaraí réigiúnacha. D’fhéadfadh sé sin tuilleadh dul chun cinn táirgiúlachta a theorannú agus bac a chur ar chumas na Polainne fás eacnamaíoch a chothú san fhadtéarma, go háirithe ós rud é go bhfuil méadú ar chostais aonaid saothair ag brath ar iomaíochas costais.

| (31) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis. |
| --- | --- |

(31)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus imeacht ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis.

| (32) | Tá meascán fuinnimh na Polainne fós ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise, arb 86 % dá soláthar fuinnimh iad in 2020, agus ba ghual 40 % den soláthar sin. Is ionann gás nádúrtha agus 17 % den mheascán fuinnimh, agus is ionann ola agus 28,9 %, agus méadú ag teacht ar a sciar le blianta beaga anuas. Tá ráta dícharbónaithe na Polainne mall. Faoi 2020, níor chláraigh geilleagar na Polainne ach laghdú 8 % ar na hastaíochtaí iomlána i gcomparáid le 2005 (19). Tá déine astaíochtaí gás ceaptha teasa an gheilleagair 54 % os cionn mheán an Aontais. Tá gá le beartas fuinnimh athbhreithnithe, níos uaillmhianaí agus le gníomhaíocht spriocdhírithe maidir le hearnálacha nach mbaineann trádáil astaíochtaí leo chun laghdú astaíochtaí a chur chun cinn ar fud an gheilleagair. Cé go dtáirgeann an Pholainn thart ar 80 % den ghual a ídíonn sí, tá méadú tagtha ar a spleáchas ar an Rúis – arna ríomh mar sciar an allmhairithe ón Rúis ar allmhairí guail iomlána – agus shroich sí 74 % in 2020, i gcomparáid le meán an Aontais a sheasann ag 54 %. Maidir le hola, braitheann an Pholainn ar sholáthraithe eachtracha as samhail iomláine a éilimh agus is allmhairí ón Rúis iad 72 % den soláthar coigríche iomlán, i gcomparáid le meán an Aontais a sheasann ag 26 %. Bhí an Pholainn ag brath ar an Rúis le haghaidh 55 % dá gás nádúrtha in 2020, i gcomparáid le meán an Aontais a bhí ag 44 % (20). Maidir le tionscadail bhonneagair atá ar siúl agus atá beartaithe laistigh den Pholainn agus le tíortha comharsanachta (lena n-áirítear an t-idirnascaire GIPL leis an Liotuáin atá ag feidhmiú ón 1 Bealtaine 2022), nuair a bheidh conarthaí soláthair comhfhreagracha ag gabháil leo, meastar go mbainfí leas iomlán astu sin seachas an Pholainn a bheith ag brath ar ghás Rúiseach. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, chun gaibhniú carbóin agus sócmhainní tréigthe a sheachaint agus chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Rachaidh conradh fadtéarmach soláthair gáis na Polainne in éag le Gazprom na Rúise ag deireadh 2022 agus níl aon phleananna ag an bPolainn é a athnuachan.
  Maolaítear go mór an tionchar díreach a bheidh ag fionraí soláthairtí gáis ag Gazprom ó Aibreán 2022 ar shlándáil fuinnimh na Polainne, mar gheall ar rochtain na Polainne ar sholáthairtí malartacha, laistigh agus lasmuigh den Aontas. Mar sin féin, éilíonn an fionraí dlús a chur le tionscadail um éagsúlú soláthair atá ar siúl agus atá beartaithe, chomh maith le comhordú méadaithe ar ghníomhaíochtaí breise laistigh den Aontas. |
| --- | --- |

(32)

Tá meascán fuinnimh na Polainne fós ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise, arb 86 % dá soláthar fuinnimh iad in 2020, agus ba ghual 40 % den soláthar sin. Is ionann gás nádúrtha agus 17 % den mheascán fuinnimh, agus is ionann ola agus 28,9 %, agus méadú ag teacht ar a sciar le blianta beaga anuas. Tá ráta dícharbónaithe na Polainne mall. Faoi 2020, níor chláraigh geilleagar na Polainne ach laghdú 8 % ar na hastaíochtaí iomlána i gcomparáid le 2005 (19). Tá déine astaíochtaí gás ceaptha teasa an gheilleagair 54 % os cionn mheán an Aontais. Tá gá le beartas fuinnimh athbhreithnithe, níos uaillmhianaí agus le gníomhaíocht spriocdhírithe maidir le hearnálacha nach mbaineann trádáil astaíochtaí leo chun laghdú astaíochtaí a chur chun cinn ar fud an gheilleagair. Cé go dtáirgeann an Pholainn thart ar 80 % den ghual a ídíonn sí, tá méadú tagtha ar a spleáchas ar an Rúis – arna ríomh mar sciar an allmhairithe ón Rúis ar allmhairí guail iomlána – agus shroich sí 74 % in 2020, i gcomparáid le meán an Aontais a sheasann ag 54 %. Maidir le hola, braitheann an Pholainn ar sholáthraithe eachtracha as samhail iomláine a éilimh agus is allmhairí ón Rúis iad 72 % den soláthar coigríche iomlán, i gcomparáid le meán an Aontais a sheasann ag 26 %. Bhí an Pholainn ag brath ar an Rúis le haghaidh 55 % dá gás nádúrtha in 2020, i gcomparáid le meán an Aontais a bhí ag 44 % (20). Maidir le tionscadail bhonneagair atá ar siúl agus atá beartaithe laistigh den Pholainn agus le tíortha comharsanachta (lena n-áirítear an t-idirnascaire GIPL leis an Liotuáin atá ag feidhmiú ón 1 Bealtaine 2022), nuair a bheidh conarthaí soláthair comhfhreagracha ag gabháil leo, meastar go mbainfí leas iomlán astu sin seachas an Pholainn a bheith ag brath ar ghás Rúiseach. Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, chun gaibhniú carbóin agus sócmhainní tréigthe a sheachaint agus chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Rachaidh conradh fadtéarmach soláthair gáis na Polainne in éag le Gazprom na Rúise ag deireadh 2022 agus níl aon phleananna ag an bPolainn é a athnuachan.

Maolaítear go mór an tionchar díreach a bheidh ag fionraí soláthairtí gáis ag Gazprom ó Aibreán 2022 ar shlándáil fuinnimh na Polainne, mar gheall ar rochtain na Polainne ar sholáthairtí malartacha, laistigh agus lasmuigh den Aontas. Mar sin féin, éilíonn an fionraí dlús a chur le tionscadail um éagsúlú soláthair atá ar siúl agus atá beartaithe, chomh maith le comhordú méadaithe ar ghníomhaíochtaí breise laistigh den Aontas.

| (33) | Tá sé ríthábhachtach úsáid luathaithe a bhaint as acmhainneacht nua ghiniúna fuinnimh in-athnuaite chun spleáchas na Polainne ar allmhairí breosla iontaise a laghdú agus chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Níl uaillmhianta leordhóthanacha ag baint leis na spriocanna atá ann faoi láthair maidir le fuinneamh in-athnuaite faoi na pleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide. Mar sin féin, tá bacainní tábhachtacha rialála, nós imeachta agus riaracháin ann a chuireann teorainn le húsáid na hacmhainneachta in-athnuaite agus a chuireann moill ar chomhtháthú foinsí in-athnuaite fuinnimh leis an eangach. Áirítear orthu sin rialacha sriantacha maidir le comharchumainn fuinnimh, rialacha sriantacha agus nósanna imeachta fada lenar féidir an ghaoth a fhorbairt ar tír mór, castacht agus éagobhsaíocht na rialachán cánach nó nósanna imeachta fada maidir le nasc leis an eangach. Cuireann bacainní bonneagair amhail easpa acmhainneachta eangaí dáileacháin moill ar chomhtháthú foinsí in-athnuaite agus ba cheart aghaidh a thabhairt orthu le dreasachtaí leordhóthanacha. Thairis sin, léiríodh sa teachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Bealtaine 2022 (“teachtaireacht REPowerEU”) go méadófaí táirgeadh bithmheatáin inbhuanaithe le deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar bhreoslaí iontaise Rúiseacha. Sa chomhthéacs sin, tá deis ag an bPolainn leas a bhaint as acmhainneacht neamhshaothraithe bithmheatáin lena gcomhlíontar na critéir inbhuanaitheachta ábhartha trí straitéis iomchuí chun margadh inbhuanaithe bithmheatáin a bhunú agus trí thograí nithiúla maidir lena struchtúr. Is féidir bithmheatán inbhuanaithe a úsáid i gcomhghiniúint teasa agus leictreachais agus hidrigine in-athnuaite, rud a d’fhéadfadh cuidiú le dícharbónú in earnálacha atá deacair go crua. Is tionscnamh mór é scéim náisiúnta athchóirithe na Polainne chun coirí aerthruaillithe a ionadú agus chun éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh a fheabhsú. Mar sin féin, d’fhéadfaí é a chuíchóiriú tuilleadh agus é a dhíriú níos fearr ar theaghlaigh ar ioncam íseal agus ar na foirgnimh is mó feidhmíocht.
  Ina theannta sin, is féidir fóirdheontais a dhearadh ar bhealach níos fearr d’fhoinsí teasa in ionad foinsí teasa chun gaibhniú gáis a sheachaint agus chun dreasachtaí níos láidre a sholáthar le haghaidh athchóiriú domhain agus úsáid teaschaidéil, rud atá comhleanúnach le cuspóirí an tionscnaimh “Rabharta athchóiriúcháin” agus le cuspóirí chumarsáid REPowerEU. Leis an acmhainneacht shuntasach atá ag feabhsuithe éifeachtúlachta fuinnimh costais a spáráil is féidir ionstraimí airgeadais inaisíoctha a úsáid, a d’fhéadfaí a úsáid chun ráta na n-athchóirithe a mhéadú i measc foirgneamh cónaithe, poiblí agus tráchtála. Leis sin, chuirfí tuilleadh feabhais ar cháilíocht an aeir, chuirfí dlús le coigilteas fuinnimh agus laghdófaí an t-éileamh ar bhreoslaí iontaise i dtéamh. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Pholainn ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(33)

Tá sé ríthábhachtach úsáid luathaithe a bhaint as acmhainneacht nua ghiniúna fuinnimh in-athnuaite chun spleáchas na Polainne ar allmhairí breosla iontaise a laghdú agus chun astaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Níl uaillmhianta leordhóthanacha ag baint leis na spriocanna atá ann faoi láthair maidir le fuinneamh in-athnuaite faoi na pleananna náisiúnta fuinnimh agus aeráide. Mar sin féin, tá bacainní tábhachtacha rialála, nós imeachta agus riaracháin ann a chuireann teorainn le húsáid na hacmhainneachta in-athnuaite agus a chuireann moill ar chomhtháthú foinsí in-athnuaite fuinnimh leis an eangach. Áirítear orthu sin rialacha sriantacha maidir le comharchumainn fuinnimh, rialacha sriantacha agus nósanna imeachta fada lenar féidir an ghaoth a fhorbairt ar tír mór, castacht agus éagobhsaíocht na rialachán cánach nó nósanna imeachta fada maidir le nasc leis an eangach. Cuireann bacainní bonneagair amhail easpa acmhainneachta eangaí dáileacháin moill ar chomhtháthú foinsí in-athnuaite agus ba cheart aghaidh a thabhairt orthu le dreasachtaí leordhóthanacha. Thairis sin, léiríodh sa teachtaireacht ón gCoimisiún an 18 Bealtaine 2022 (“teachtaireacht REPowerEU”) go méadófaí táirgeadh bithmheatáin inbhuanaithe le deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar bhreoslaí iontaise Rúiseacha. Sa chomhthéacs sin, tá deis ag an bPolainn leas a bhaint as acmhainneacht neamhshaothraithe bithmheatáin lena gcomhlíontar na critéir inbhuanaitheachta ábhartha trí straitéis iomchuí chun margadh inbhuanaithe bithmheatáin a bhunú agus trí thograí nithiúla maidir lena struchtúr. Is féidir bithmheatán inbhuanaithe a úsáid i gcomhghiniúint teasa agus leictreachais agus hidrigine in-athnuaite, rud a d’fhéadfadh cuidiú le dícharbónú in earnálacha atá deacair go crua. Is tionscnamh mór é scéim náisiúnta athchóirithe na Polainne chun coirí aerthruaillithe a ionadú agus chun éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh a fheabhsú. Mar sin féin, d’fhéadfaí é a chuíchóiriú tuilleadh agus é a dhíriú níos fearr ar theaghlaigh ar ioncam íseal agus ar na foirgnimh is mó feidhmíocht.

Ina theannta sin, is féidir fóirdheontais a dhearadh ar bhealach níos fearr d’fhoinsí teasa in ionad foinsí teasa chun gaibhniú gáis a sheachaint agus chun dreasachtaí níos láidre a sholáthar le haghaidh athchóiriú domhain agus úsáid teaschaidéil, rud atá comhleanúnach le cuspóirí an tionscnaimh “Rabharta athchóiriúcháin” agus le cuspóirí chumarsáid REPowerEU. Leis an acmhainneacht shuntasach atá ag feabhsuithe éifeachtúlachta fuinnimh costais a spáráil is féidir ionstraimí airgeadais inaisíoctha a úsáid, a d’fhéadfaí a úsáid chun ráta na n-athchóirithe a mhéadú i measc foirgneamh cónaithe, poiblí agus tráchtála. Leis sin, chuirfí tuilleadh feabhais ar cháilíocht an aeir, chuirfí dlús le coigilteas fuinnimh agus laghdófaí an t-éileamh ar bhreoslaí iontaise i dtéamh. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an Pholainn ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (34) | Is é an t-iompar an dara hearnáil is mó truaillithe tar éis táirgeadh fuinnimh agus is í is cúis le tuairim is 70 % den tomhaltas iomlán ola. Is é an t-iompar de bhóthar is cúis leis an gcuid is mó de na hastaíochtaí earnála. Tá gníomhaíochtaí luathaithe chun an tsoghluaisteacht a dhícharbónú ríthábhachtach dá bhrí sin. Chabhródh dreasachtaí do mhodhanna iompair comhchoiteanna, ísealcharbóin agus gníomhacha chuige sin. Dá méadófaí tarraingteacht agus inrochtaineacht an iompair phoiblí, lena n-áirítear i limistéir thuaithe agus trí bhruachbhailte a nascadh níos fearr le hionaid ceirtleán, chabhrófaí le truailliú aeir a laghdú, thabharfaí aghaidh ar eisiamh agus chuirfí feabhas ar chaighdeán na beatha. Ba é 0,8 % de chlárúcháin nua in 2020 an sciar de ghluaisteáin saor ó astaíochtaí, sciar a bhí go mór faoi bhun mheán an Aontais de 5,3 %. Ba cheart tuilleadh tacaíochta a chur san áireamh maidir le ceannach carranna leictreacha agus infheistíochtaí suntasacha sa bhonneagar luchtaithe a éascú. |
| --- | --- |

(34)

Is é an t-iompar an dara hearnáil is mó truaillithe tar éis táirgeadh fuinnimh agus is í is cúis le tuairim is 70 % den tomhaltas iomlán ola. Is é an t-iompar de bhóthar is cúis leis an gcuid is mó de na hastaíochtaí earnála. Tá gníomhaíochtaí luathaithe chun an tsoghluaisteacht a dhícharbónú ríthábhachtach dá bhrí sin. Chabhródh dreasachtaí do mhodhanna iompair comhchoiteanna, ísealcharbóin agus gníomhacha chuige sin. Dá méadófaí tarraingteacht agus inrochtaineacht an iompair phoiblí, lena n-áirítear i limistéir thuaithe agus trí bhruachbhailte a nascadh níos fearr le hionaid ceirtleán, chabhrófaí le truailliú aeir a laghdú, thabharfaí aghaidh ar eisiamh agus chuirfí feabhas ar chaighdeán na beatha. Ba é 0,8 % de chlárúcháin nua in 2020 an sciar de ghluaisteáin saor ó astaíochtaí, sciar a bhí go mór faoi bhun mheán an Aontais de 5,3 %. Ba cheart tuilleadh tacaíochta a chur san áireamh maidir le ceannach carranna leictreacha agus infheistíochtaí suntasacha sa bhonneagar luchtaithe a éascú.

| (35) | Ní mór spriocanna straitéis náisiúnta fuinnimh na Polainne a ardú i gcomhréir le sprioc aeráide is uaillmhianaí an Aontais do 2030. Tá creat straitéiseach láidir, cobhsaí agus cothrom le dáta ríthábhachtach chun infheistíocht phoiblí agus phríobháideach san aistriú glas a threorú agus a spreagadh. Ba cheart don Pholainn machnamh a dhéanamh ar an méadú sin ar leibhéal na huaillmhéine chun deimhneacht a sholáthar d’infheisteoirí agus chun intuarthacht na timpeallachta gnó a mhéadú, agus dlús á chur ag an am céanna lena haistriú fuinnimh i gcomhréir le cumarsáid REPowerEU. |
| --- | --- |

(35)

Ní mór spriocanna straitéis náisiúnta fuinnimh na Polainne a ardú i gcomhréir le sprioc aeráide is uaillmhianaí an Aontais do 2030. Tá creat straitéiseach láidir, cobhsaí agus cothrom le dáta ríthábhachtach chun infheistíocht phoiblí agus phríobháideach san aistriú glas a threorú agus a spreagadh. Ba cheart don Pholainn machnamh a dhéanamh ar an méadú sin ar leibhéal na huaillmhéine chun deimhneacht a sholáthar d’infheisteoirí agus chun intuarthacht na timpeallachta gnó a mhéadú, agus dlús á chur ag an am céanna lena haistriú fuinnimh i gcomhréir le cumarsáid REPowerEU.

| (36) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bPolainn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an bPolainn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(36)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bPolainn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an bPolainn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (37) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1), |
| --- | --- |

(37)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (22) i moladh (1),

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Pholainn gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chaiteachais phoiblí, lena n-áirítear trí leanúint leis an athchóiriú ar an gcóras buiséid. Leordhóthanacht na sochar pinsin a bheidh ann amach anseo agus inbhuanaitheacht chóras na bpinsean a áirithiú trí bhearta a dhéanamh chun an aois scoir iarbhír a mhéadú agus trí na scéimeanna pinsin fabhracha a athchóiriú.

2.

An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Rannpháirtíocht i margadh an tsaothair a mhéadú, lena n-áirítear trí rochtain ar chúram leanaí agus ar chúram fadtéarmach a fheabhsú, agus deireadh a chur leis na bacainní atá ann fós ar chineálacha fostaíochta níos buaine. Oideachas ar ardchaighdeán agus scileanna atá ábhartha do mhargadh an tsaothair a chothú, go háirithe tríd an bhfoghlaim aosach agus scileanna digiteacha a fheabhsú. Díriú níos fearr ar shochair shóisialta agus rochtain orthu siúd atá i ngátar a áirithiú.

4.

Feabhas a chur ar athléimneacht, inrochtaineacht agus éifeachtacht an chórais sláinte, lena n-áirítear trí acmhainní leordhóthanacha a sholáthar chun pirimid an chúraim a aisiompú agus trí dhlús a chur le húsáid ríomhsheirbhísí sláinte. Cumas nuálaíochta an gheilleagair a neartú, lena n-áirítear trí thacú le hinstitiúidí taighde agus lena gcomhar níos dlúithe le gnólachtaí. Tuilleadh digitithe ar ghnólachtaí agus ar riarachán poiblí a fheabhsú, lena n-áirítear trí bhonneagar a fhorbairt.

5.

Feabhas a chur ar an timpeallacht infheistíochta, go háirithe trí neamhspleáchas breithiúnach a chosaint. Comhairliúcháin phoiblí éifeachtacha agus rannpháirtíocht éifeachtach na gcomhpháirtithe sóisialta sa phróiseas ceaptha beartais a áirithiú.

6.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dheireadh a chur le bacainní rialála, riaracháin agus bonneagair chun dlús a chur le nósanna imeachta ceadúnúcháin agus le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh. Athchóiriú a dhéanamh ar bheartais athchóirithe foirgneamh agus ar scéimeanna tacaíochta chun éifeachtúlacht fuinnimh níos doimhne a dhreasú, coigilteas fuinnimh a chur chun cinn mar aon le céimniú amach níos tapa breoslaí iontaise i dtéamh agus in úsáid teaschaidéal níos tapúla. Dlús a chur le haistriú modha i dtreo iompair phoiblí agus soghluaisteachta gníomhaí agus úsáid níos tapa feithiclí leictreacha a chur chun cinn le dreasachtaí agus infheistíocht i mbonneagar luchtaithe. Feabhas a chur ar phleanáil straitéiseach fhadtéarmach agus mheántéarmach an aistrithe ghlais trí bheartais náisiúnta fuinnimh a thabhairt cothrom le dáta i gcomhréir le cuspóirí an Chomhaontaithe Ghlais don Eoraip agus leis an teachtaireacht REPowerEU chun cinnteacht a thabhairt don phobal gnó agus cistiú a úsáid go héifeachtach d’fhonn infheistíochtaí i bhfuinneamh glan a luathú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 inar tugadh tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 na Polainne um Chóineasú, IO C 304, 29.7.2021, lch. 98.

6

(7)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás féideartha.

7

(8)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

8

(9)  9728/2022; 9728/2022 ADD1.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 na Polainne um Athchóiriú agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2020 na Polainne um Chóineasú (IO C 282, 26.8.2020, lch. 135).

10

(11)  Léirítear leis na figiúirí leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod de chuid Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh, d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

13

(14)  Is réamh-mheastacháin de chuid an Choimisiúin iad seo. Níl measúnú déanta ag an gCoimisiún fós ar an bplean athléimneachta agus téarnaimh don Pholainn.

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach dar méid 0,4 pointe céatadáin de OTI, lena n-áirítear aistrithe go dtí banc forbartha na Polainne (BGK).

15

(16)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh fáis ar chaiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,1 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Tuarascáil ar dhul chun cinn maidir le gníomhú ar son na haeráide (2021)

19

(20)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Polainne, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha in amhola. Ón 27 Aibreán 2022 i leith, níl gás á fháil ag an bPolainn ón Rúis a thuilleadh.

20

(21)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

21

(22)  Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

22

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/181 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/181

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Portaingéile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Portaingéile

(2022/C 334/22)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar ríog fhioscach í arna maoiniú ag an Aontas. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar ríog fhioscach í arna maoiniú ag an Aontas. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Phortaingéil mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Phortaingéil mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tír-shonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí a bhaineann go sonrach le tíortha faoi leith in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile a bhaineann go sonrach le tír faoi leith arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Portaingéile, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Portaingéile, is fearr an seasamh fioscach foriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 22 Aibreán 2021, chuir an Phortaingéil a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Portaingéile (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an bPortaingéil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 22 Aibreán 2021, chuir an Phortaingéil a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Portaingéile (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an bPortaingéil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Phortaingéil a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Portaingéile ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an Phortaingéil a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 freisin tuairisciú débhliantúil na Portaingéile ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an bPortaingéil an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an bPortaingéil maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, thug sé dá haire an cur chun feidhme a rinne an Phortaingéil maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Portaingéile maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 maidir leis an bPortaingéil an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an bPortaingéil maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, thug sé dá haire an cur chun feidhme a rinne an Phortaingéil maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Portaingéile maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar phríomhspriocanna an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Portaingéile agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa Phortaingéil. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard seachtrach, príobháideach agus rialtais i gcomhthéacs fás íseal táirgiúlachta. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 le haghaidh na Portaingéile agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa Phortaingéil. Go háirithe, baineann leochaileachtaí le fiachas ard seachtrach, príobháideach agus rialtais i gcomhthéacs fás íseal táirgiúlachta.

| (13) | An 14 Aibreán 2022, thíolaic an Phortaingéil dréachtphlean buiséadach nua do 2022. Tá measúnú iomlán ar an bplean sin le tíolacadh i dtuairim ón gCoimisiún i gcomhréir le hAirteagal 7 de Rialachán (AE) Uimh. 473/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11). |
| --- | --- |

(13)

An 14 Aibreán 2022, thíolaic an Phortaingéil dréachtphlean buiséadach nua do 2022. Tá measúnú iomlán ar an bplean sin le tíolacadh i dtuairim ón gCoimisiún i gcomhréir le hAirteagal 7 de Rialachán (AE) Uimh. 473/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (11).

| (14) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (12), mhol an Chomhairle don Phortaingéil na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Phortaingéil, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Portaingéile ó 5,8 % de OTI in 2020 go 2,8 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón bPortaingéil leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2020 go 2,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Phortaingéil in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é caiteachas a bhaineann leis an tsláinte a bhí i gceist den chuid is mó, lena n-áirítear an tSeirbhís Sláinte Náisiúnta a fhostú gairmithe sláinte breise d’fhonn a acmhainneacht freagartha a neartú. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 135,2 % de OTI in 2020 go 127,4 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(14)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (12), mhol an Chomhairle don Phortaingéil na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Phortaingéil, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Portaingéile ó 5,8 % de OTI in 2020 go 2,8 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón bPortaingéil leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2020 go 2,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an Phortaingéil in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é caiteachas a bhaineann leis an tsláinte a bhí i gceist den chuid is mó, lena n-áirítear an tSeirbhís Sláinte Náisiúnta a fhostú gairmithe sláinte breise d’fhonn a acmhainneacht freagartha a neartú. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 135,2 % de OTI in 2020 go 127,4 % de OTI in 2021.

| (15) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 faichilleach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin (13). Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 5,0 % in 2022 agus 3,3 % in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar fíorfhás OTI níos láidre de 5,8 % in 2022 agus fás iarbhír OTI 2,7 % níos ísle in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná fás níos láidre ar thomhaltas príobháideach agus glanonnmhairí sa réamhaisnéis ón gCoimisiún do 2022, agus fás níos ísle ar infheistíocht agus ar ghlanonnmhairí don bhliain 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 1,9 % de OTI in 2022 agus go 0,7 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir na gníomhaíochta eacnamaíche agus leachtú na mbeart éigeandála is mó a bhaineann le paindéim. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 120,8 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 115,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 1,9 % de OTI agus 1,0 % faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 don bhliain 2022 agus beagán níos airde don bhliain 2023 go príomha mar gheall ar chaiteachas reatha níos airde sa réamhaisnéis ón gCoimisiún don bhliain 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI níos ísle ag 119,9 % in 2022, agus cóimheas comhchosúil fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ag 115,3 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht in 2022 ná an réamhaisnéis a rinne an Coimisiún go mbeidh fás níos láidre ar OTI ainmniúil sa bhliain sin. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Portaingéile. |
| --- | --- |

(15)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 faichilleach in 2022 agus réadúil ina dhiaidh sin (13). Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 5,0 % in 2022 agus 3,3 % in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar fíorfhás OTI níos láidre de 5,8 % in 2022 agus fás iarbhír OTI 2,7 % níos ísle in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná fás níos láidre ar thomhaltas príobháideach agus glanonnmhairí sa réamhaisnéis ón gCoimisiún do 2022, agus fás níos ísle ar infheistíocht agus ar ghlanonnmhairí don bhliain 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 1,9 % de OTI in 2022 agus go 0,7 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir na gníomhaíochta eacnamaíche agus leachtú na mbeart éigeandála is mó a bhaineann le paindéim. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 120,8 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 115,4 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 1,9 % de OTI agus 1,0 % faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 don bhliain 2022 agus beagán níos airde don bhliain 2023 go príomha mar gheall ar chaiteachas reatha níos airde sa réamhaisnéis ón gCoimisiún don bhliain 2023. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI níos ísle ag 119,9 % in 2022, agus cóimheas comhchosúil fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ag 115,3 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht in 2022 ná an réamhaisnéis a rinne an Coimisiún go mbeidh fás níos láidre ar OTI ainmniúil sa bhliain sin. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Portaingéile.

| (16) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,2 % de OTI in 2021 go 0,7 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais in 2022 faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar ag 0,6 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus atá le haisiompú ina iomláine faoi 2023. (14) Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, agus fóirdheontais maidir le tomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an laghdú ginearálta ar cháin bhreosla. Tá tionchar freisin ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 (15). |
| --- | --- |

(16)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,2 % de OTI in 2021 go 0,7 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais in 2022 faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar ag 0,6 % de OTI in 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus atá le haisiompú ina iomláine faoi 2023. (14) Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh níos boichte, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, agus fóirdheontais maidir le tomhaltas fuinnimh. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an laghdú ginearálta ar cháin bhreosla. Tá tionchar freisin ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 (15).

| (17) | Sa Mholadh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Phortaingéil an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle don Phortaingéil freisin teorainn a chur le fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Phortaingéil, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fioscach a áirithiú sa mheánthéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(17)

Sa Mholadh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle gur cheart don Phortaingéil an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta a úsáid in 2022 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh agus beartas fioscach stuama á shaothrú aici ag an am céanna. Thairis sin, ba cheart go gcaomhnódh sé infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle don Phortaingéil freisin teorainn a chur le fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta. Mhol sí freisin go saothródh an Phortaingéil, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fioscach a áirithiú sa mheánthéarma, agus ag an am céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht.

| (18) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Portaingéile, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,0 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (16). Tá sé beartaithe ag an bPortaingéil tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,5 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin de OTI in 2022 (17). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bPortaingéil infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 1,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,6 % de OTI), chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar go leanfaidh bille pá na hearnála poiblí, caiteachas a bhaineann le haosú agus tomhaltas idirmheánach de bhrú suas a chur ar an gcaiteachas reatha. Go háirithe, meastar go ndéanfaidh an méadú níos airde ar phraghsanna do thomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI difear do ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta don seasamh fioscach foriomlán in 2022, trí chaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí rialtais a mhéadú. Táthar ag súil go gcuirfidh an Phortaingéil teorainn leathan le fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, toisc gurb é is cúis go príomha le ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 ná na bearta chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin. |
| --- | --- |

(18)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Portaingéile, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,0 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (16). Tá sé beartaithe ag an bPortaingéil tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus Athléimneacht chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,5 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin de OTI in 2022 (17). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bPortaingéil infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 1,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear ar an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,6 % de OTI), chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI), agus meastar go leanfaidh bille pá na hearnála poiblí, caiteachas a bhaineann le haosú agus tomhaltas idirmheánach de bhrú suas a chur ar an gcaiteachas reatha. Go háirithe, meastar go ndéanfaidh an méadú níos airde ar phraghsanna do thomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI difear do ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta don seasamh fioscach foriomlán in 2022, trí chaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí rialtais a mhéadú. Táthar ag súil go gcuirfidh an Phortaingéil teorainn leathan le fás an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, toisc gurb é is cúis go príomha le ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022 ná na bearta chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin.

| (19) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,0 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (18). Meastar go leanfaidh an Phortaingéil d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2023 (19). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach de 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,6 % de OTI). Ag an am céanna, meastar go ndéanfaidh an méadú níos airde ar phraghsanna do thomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI in 2022 difear do ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta don seasamh fioscach foriomlán in 2023, trí chaiteachas ar phinsin agus shochair shóisialta mar thoradh ar innéacsú a mhéadú. |
| --- | --- |

(19)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,0 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (18). Meastar go leanfaidh an Phortaingéil d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,3 pointe céatadáin in 2023 (19). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach de 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,6 % de OTI). Ag an am céanna, meastar go ndéanfaidh an méadú níos airde ar phraghsanna do thomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI in 2022 difear do ranníocaíocht mhéadaitheach an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta don seasamh fioscach foriomlán in 2023, trí chaiteachas ar phinsin agus shochair shóisialta mar thoradh ar innéacsú a mhéadú.

| (20) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,3 % de OTI in 2024 agus go sroichfidh sé suíomh cothrom in 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an Chláir. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe laghdú go 109,8 % in 2024, agus laghdú go 105,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(20)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,3 % de OTI in 2024 agus go sroichfidh sé suíomh cothrom in 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an Chláir. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, táthar ag súil laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe laghdú go 109,8 % in 2024, agus laghdú go 105,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (21) | Thacódh comhdhéanamh airgeadais phoiblí a chothódh fás, ar thaobh ioncaim agus caiteachais araon an bhuiséid phoiblí, le hinbhuanaitheacht fhadtéarmach fhioscach na Portaingéile, chuirfí feabhas ar an timpeallacht ghnó agus chuideofaí le téarnamh cuimsitheach. Maidir le córas cánach na Portaingéile, tá fianaise ann (20) a léiríonn go bhfuil córas sochar cánach na tíre sách liopasta agus nach bhfuil sé trédhearcach go leor (sainaithníodh breis agus 500 sochar cánach, tá breis agus 60 téacs dlí ann), agus go dtairbheodh éifeachtúlacht eacnamaíoch an chaiteachais chánach as faireachán agus measúnú a dhéanamh ar éifeachtúlacht eacnamaíoch an chaiteachais chánach. Ina theannta sin, déanann formhuirir Stáit agus bhardasacha struchtúr rátaí na cánach ioncaim chorparáidigh a mhéadú, rud a chruthaíonn castacht do cháiníocóirí agus ualach breise ar riarachán na cánach. Is minic go mbíonn iarchoimeád cánach dírí ró-ard, agus mar thoradh air sin bíonn éilimh réasúnta mór ar aisíocaíocht sa bhliain ina dhiaidh sin. Tá an costas athfhillteach a bhaineann le bailiú cánach sách ard (in 2019, bhí sé thart ar 20 % níos airde ná meán AE-27) agus tá an infheistíocht a dhéanann an riarachán cánach i dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide íseal i gcomparáid le meán an Aontais (ag 5,7 % de chaiteachas oibriúcháin an riaracháin cánach in 2019, bhí sé gar do leath de mheán AE-27). Sa chomhthéacs sin, dá ndéanfaí na riaracháin ioncaim níos éifeachtúla, chuideofaí leis an tréimhse ama a laghdú chun cánacha a íoc sa Phortaingéil chomh maith le méid na riaráistí cánach gan íoc (37,1 % den ghlanioncam iomlán ag deireadh 2019, bhí siad ar na cinn is airde san Aontas). Maidir le córas cosanta sóisialta na Portaingéile, tá éifeachtacht na n-aistrithe sóisialta chun an bhochtaineacht agus an neamhionannas a laghdú faoi bhun mheán an Aontais. Go háirithe, tá leordhóthanacht an ioncaim íosta íseal ag 37.5 % de thairseach na bochtaineachta (An tAontas: 58,9 %). Ag an am céanna, dealraíonn sé go bhfreastalaíonn an iliomad sochar sóisialta ar chuspóirí comhchosúla, rud a chruthaíonn castacht freisin. Is é an toradh a bhíonn ar ilroinnt an chórais cosanta sóisialta dá bharr rátaí ísle glactha agus easpa fócais éifeachtaigh orthu siúd is mó atá i ngátar, rud a chuireann bac ar an gcumhdach agus, ar deireadh, ar leordhóthanacht na sochar sóisialta. Sa chomhthéacs sin, tá tábhacht ar leith ag baint le cur chun feidhme na Straitéise Náisiúnta chun an Bhochtaineacht a Chomhrac. |
| --- | --- |

(21)

Thacódh comhdhéanamh airgeadais phoiblí a chothódh fás, ar thaobh ioncaim agus caiteachais araon an bhuiséid phoiblí, le hinbhuanaitheacht fhadtéarmach fhioscach na Portaingéile, chuirfí feabhas ar an timpeallacht ghnó agus chuideofaí le téarnamh cuimsitheach. Maidir le córas cánach na Portaingéile, tá fianaise ann (20) a léiríonn go bhfuil córas sochar cánach na tíre sách liopasta agus nach bhfuil sé trédhearcach go leor (sainaithníodh breis agus 500 sochar cánach, tá breis agus 60 téacs dlí ann), agus go dtairbheodh éifeachtúlacht eacnamaíoch an chaiteachais chánach as faireachán agus measúnú a dhéanamh ar éifeachtúlacht eacnamaíoch an chaiteachais chánach. Ina theannta sin, déanann formhuirir Stáit agus bhardasacha struchtúr rátaí na cánach ioncaim chorparáidigh a mhéadú, rud a chruthaíonn castacht do cháiníocóirí agus ualach breise ar riarachán na cánach. Is minic go mbíonn iarchoimeád cánach dírí ró-ard, agus mar thoradh air sin bíonn éilimh réasúnta mór ar aisíocaíocht sa bhliain ina dhiaidh sin. Tá an costas athfhillteach a bhaineann le bailiú cánach sách ard (in 2019, bhí sé thart ar 20 % níos airde ná meán AE-27) agus tá an infheistíocht a dhéanann an riarachán cánach i dteicneolaíochtaí faisnéise agus cumarsáide íseal i gcomparáid le meán an Aontais (ag 5,7 % de chaiteachas oibriúcháin an riaracháin cánach in 2019, bhí sé gar do leath de mheán AE-27). Sa chomhthéacs sin, dá ndéanfaí na riaracháin ioncaim níos éifeachtúla, chuideofaí leis an tréimhse ama a laghdú chun cánacha a íoc sa Phortaingéil chomh maith le méid na riaráistí cánach gan íoc (37,1 % den ghlanioncam iomlán ag deireadh 2019, bhí siad ar na cinn is airde san Aontas). Maidir le córas cosanta sóisialta na Portaingéile, tá éifeachtacht na n-aistrithe sóisialta chun an bhochtaineacht agus an neamhionannas a laghdú faoi bhun mheán an Aontais. Go háirithe, tá leordhóthanacht an ioncaim íosta íseal ag 37.5 % de thairseach na bochtaineachta (An tAontas: 58,9 %). Ag an am céanna, dealraíonn sé go bhfreastalaíonn an iliomad sochar sóisialta ar chuspóirí comhchosúla, rud a chruthaíonn castacht freisin. Is é an toradh a bhíonn ar ilroinnt an chórais cosanta sóisialta dá bharr rátaí ísle glactha agus easpa fócais éifeachtaigh orthu siúd is mó atá i ngátar, rud a chuireann bac ar an gcumhdach agus, ar deireadh, ar leordhóthanacht na sochar sóisialta. Sa chomhthéacs sin, tá tábhacht ar leith ag baint le cur chun feidhme na Straitéise Náisiúnta chun an Bhochtaineacht a Chomhrac.

| (22) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Portaingéile sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, cuirtear infheistíocht do na haistrithe glasa agus digiteacha chun cinn sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cuid lárnach den phlean is ea cáilíocht an airgeadais phoiblí agus inbhuanaitheacht airgeadais na bhfiontar atá faoi úinéireacht an Stáit a fheabhsú. Tá an plean uaillmhianach ó thaobh athléimneacht an chórais sláinte a neartú agus feabhas a chur ar rochtain ar chúram sláinte agus ar chúram fadtéarmach ar ardchaighdeán. Tá sé d’aidhm ag an bplean feabhas a chur ar leibhéal foriomlán scileanna an phobail, lena n-áirítear scileanna digiteacha do ghrúpaí éagsúla den daonra, agus neartaítear an tairiscint i ndáil le gairmoideachas agus gairmoiliúint ann. Áirítear sa phlean infheistíochtaí suntasacha chun seirbhísí sóisialta a fheabhsú, lena n-áirítear trí sholáthar tithíochta sóisialta agus inacmhainne a mhéadú. Tugtar isteach leis an bplean bearta ábhartha chun deighilt i margadh an tsaothair a laghdú, agus chun tacú le fostaíocht ardcháilíochta agus chun poist a chruthú agus a chaomhnú. Go háirithe, tá sé mar aidhm ag an bplean tacú le saoránaigh agus gnólachtaí teicneolaíochtaí digiteacha a úsáid. Go suntasach, tugtar isteach leis an bplean bearta chun rochtain ar mhaoiniú a chur chun cinn, go háirithe d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide, agus chun infheistíocht phríobháideach agus phoiblí a chur chun cinn do théarnamh eacnamaíoch na tíre. Leagtar amach sa phlean athchóirithe agus infheistíochtaí suntasacha chun infheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht a chur chun cinn agus chun na hathchóirithe sin a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí. Tá an plean uaillmhianach chun dul i ngleic leis na dúshláin a bhaineann leis an timpeallacht ghnó agus chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chórais cheartais. |
| --- | --- |

(22)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidíonn siad sin le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Portaingéile sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, cuirtear infheistíocht do na haistrithe glasa agus digiteacha chun cinn sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cuid lárnach den phlean is ea cáilíocht an airgeadais phoiblí agus inbhuanaitheacht airgeadais na bhfiontar atá faoi úinéireacht an Stáit a fheabhsú. Tá an plean uaillmhianach ó thaobh athléimneacht an chórais sláinte a neartú agus feabhas a chur ar rochtain ar chúram sláinte agus ar chúram fadtéarmach ar ardchaighdeán. Tá sé d’aidhm ag an bplean feabhas a chur ar leibhéal foriomlán scileanna an phobail, lena n-áirítear scileanna digiteacha do ghrúpaí éagsúla den daonra, agus neartaítear an tairiscint i ndáil le gairmoideachas agus gairmoiliúint ann. Áirítear sa phlean infheistíochtaí suntasacha chun seirbhísí sóisialta a fheabhsú, lena n-áirítear trí sholáthar tithíochta sóisialta agus inacmhainne a mhéadú. Tugtar isteach leis an bplean bearta ábhartha chun deighilt i margadh an tsaothair a laghdú, agus chun tacú le fostaíocht ardcháilíochta agus chun poist a chruthú agus a chaomhnú. Go háirithe, tá sé mar aidhm ag an bplean tacú le saoránaigh agus gnólachtaí teicneolaíochtaí digiteacha a úsáid. Go suntasach, tugtar isteach leis an bplean bearta chun rochtain ar mhaoiniú a chur chun cinn, go háirithe d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide, agus chun infheistíocht phríobháideach agus phoiblí a chur chun cinn do théarnamh eacnamaíoch na tíre. Leagtar amach sa phlean athchóirithe agus infheistíochtaí suntasacha chun infheistíocht sa taighde agus sa nuálaíocht a chur chun cinn agus chun na hathchóirithe sin a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos éifeachtaí. Tá an plean uaillmhianach chun dul i ngleic leis na dúshláin a bhaineann leis an timpeallacht ghnó agus chun feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chórais cheartais.

| (23) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme plean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile le breis dul chun cinn a dhéanamh i ndáil leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Phortaingéile agus 37,9 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 22,1 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Phortaingéil téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(23)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme plean téarnaimh agus athléimneachta na Portaingéile le breis dul chun cinn a dhéanamh i ndáil leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Phortaingéile agus 37,9 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 22,1 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Phortaingéil téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (24) | An 4 Márta 2022, thíolaic an Phortaingéil an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21) ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin agus a tíolacadh an 4 Meitheamh 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá an Phortaingéil leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(24)

An 4 Márta 2022, thíolaic an Phortaingéil an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (21) ach níor tíolacadh go fóill na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin agus a tíolacadh an 4 Meitheamh 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060 tá an Phortaingéil leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (25) | Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Portaingéile maidir leis an ngeilleagar ciorclach. Go háirithe, tá an Phortaingéil i bhfad faoi bhun mheán an Aontais maidir leis na táscairí bainistithe dramhaíola. Tá an meánráta athchúrsála bardasach íseal agus ag laghdú, le difríochtaí réigiúnacha. Chaill an Phortaingéil sprioc an Aontais maidir le 50 % de dhramhaíl chathrach a athchúrsáil faoi 2020. B”ionann an ráta foriomlán athchúrsála agus 29 % in 2019 agus 26,5 % in 2020 (sonraí sealadacha), i gcomparáid le meán an Aontais a sheas ag 48 %. Beidh iarrachtaí suntasacha ag teastáil chun spriocanna an Aontais a bhaint amach do na deich mbliana atá romhainn, lena n-áirítear 55 % den dramhaíl chathrach a athchúrsáil faoi 2025. Tá gá le feabhsuithe chun dramhaíl a chosc, a íoslaghdú, a shórtáil, a athúsáid agus a athchúrsáil, agus ar an gcaoi sin dramhaíl a atreorú ó láithreáin líonta talún nó loisceoirí, agus chun áiseanna athchúrsála agus cóireála dramhaíola a nuachóiriú. Is samplaí maithe iad na muirir ar líonadh talún agus ar loscadh a mhéadú, cáin ar dhramhaíl iarmharach a thabhairt isteach agus muirir ar bhardais nach bhfuil ag teip ar spriocanna athchúrsála a ardú maidir leis an gcaoi ar féidir na cuspóirí sin a bhaint amach ar bhealach níos fearr. Ina theannta sin, d’fhéadfaí dlús a chur leis an bpróiseas trí bhailiú ar leithligh na dramhaíola a leathnú agus trí chórais “íoc mar a chaitear” a fhorbairt tuilleadh. |
| --- | --- |

(25)

Chomh maith leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Portaingéile maidir leis an ngeilleagar ciorclach. Go háirithe, tá an Phortaingéil i bhfad faoi bhun mheán an Aontais maidir leis na táscairí bainistithe dramhaíola. Tá an meánráta athchúrsála bardasach íseal agus ag laghdú, le difríochtaí réigiúnacha. Chaill an Phortaingéil sprioc an Aontais maidir le 50 % de dhramhaíl chathrach a athchúrsáil faoi 2020. B”ionann an ráta foriomlán athchúrsála agus 29 % in 2019 agus 26,5 % in 2020 (sonraí sealadacha), i gcomparáid le meán an Aontais a sheas ag 48 %. Beidh iarrachtaí suntasacha ag teastáil chun spriocanna an Aontais a bhaint amach do na deich mbliana atá romhainn, lena n-áirítear 55 % den dramhaíl chathrach a athchúrsáil faoi 2025. Tá gá le feabhsuithe chun dramhaíl a chosc, a íoslaghdú, a shórtáil, a athúsáid agus a athchúrsáil, agus ar an gcaoi sin dramhaíl a atreorú ó láithreáin líonta talún nó loisceoirí, agus chun áiseanna athchúrsála agus cóireála dramhaíola a nuachóiriú. Is samplaí maithe iad na muirir ar líonadh talún agus ar loscadh a mhéadú, cáin ar dhramhaíl iarmharach a thabhairt isteach agus muirir ar bhardais nach bhfuil ag teip ar spriocanna athchúrsála a ardú maidir leis an gcaoi ar féidir na cuspóirí sin a bhaint amach ar bhealach níos fearr. Ina theannta sin, d’fhéadfaí dlús a chur leis an bpróiseas trí bhailiú ar leithligh na dramhaíola a leathnú agus trí chórais “íoc mar a chaitear” a fhorbairt tuilleadh.

| (26) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(26)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (27) | Tá sciar ard foinsí in-athnuaite ag an bPortaingéil (aon trian dá meascán fuinnimh) agus níl sí ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise na Rúise. Mar sin féin, is ionann fós ola agus gás (gás nádúrtha leachtaithe den chuid is mó) agus dhá thrian dá soláthar fuinnimh phríomhúil ag 42 % agus ag 24 % faoi seach, de réir sonraí 2020. Cuireadh deireadh de réir a chéile le gual do tháirgeadh leictreachais in 2021, ach tá méadú tapa tagtha ar thomhaltas gáis le blianta beaga anuas, i bpáirt mar gheall ar infhaighteacht hidreachumhachta níos ísle de dheasca triomaigh. Ós rud é gur ón Rúis a thagann 10 % d’allmhairí gáis, tá cóimheas spleáchais na Portaingéile go mór faoi bhun mheán an Aontais de 44 %, mar gheall ar a spleáchas mór ar GNL, agus ní allmhairíonn sí aon ola agus aon ghual ón Rúis (22). Mar sin féin, allmhairíonn an Phortaingéil 100 % dá breoslaí iontaise. Chun an spleáchas foriomlán sin ar allmhairí a laghdú, trí uaillmhian aeráide mhéadaithe an Aontais lena ndírítear ar fhuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe, beidh gá le leas breise a bhaint as acmhainneacht gréine agus gaoithe na Portaingéile, go sonrach fuinneamh amach ón gcósta, go háirithe trí na nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú agus tríd an acmhainneacht riaracháin a neartú. Dá ndéanfaí uasghrádú ar na heangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais, lena n-áirítear le teicneolaíochtaí díreach atá ann faoi láthair, chomh maith le hinfheistíochtaí a chumasú i stóráil leictreachais agus i hidrigin in-athnuaite ag a mbeidh an acmhainneacht ábhartha breise i ndáil le foinsí fuinnimh in-athnuaite, d’fhéadfaí fuinneamh solúbtha mearfhreagartha a sholáthar, rud atá ríthábhachtach chun córas a bhainistiú a mbeadh sciar ard fuinnimh in-athnuaite ann. An leibhéal íseal idirnaisc leictreachais leis an Spáinn (agus ar deireadh leis an bhFrainc) is dúshlán é freisin d’athléimneacht chóras leictreachais na Portaingéile agus an Aontais. D’fhéadfadh idirnaisc bhreise trasteorann tacú le comhtháthú níos fearr ar acmhainneacht in-athnuaite Leithinis na hIbéire sa mhargadh aonair fuinnimh, lena n-áirítear bonneagar gáis atá ullmhaithe don hidirgin mar go bhféadfaí, leis sin, cabhrú leis an soláthar gáis a éagsúla sa mhargadh inmheánach agus cuidiú le leas a bhaint as an acmhainneacht fhadtéarmach a bhaineann le hidrigin in-athnuaite.
  Chun éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh a fheabhsú, mhéadódh scéimeanna maoinithe iomchuí, feachtais múscailte feasachta agus forbairt scileanna glasa go mór éifeachtúlacht na n-iarrachtaí infheistíochta. Ina theannta sin, is gá an earnáil iompair a dhícharbónú tuilleadh, lena n-áirítear trí dhlús a chur le húsáid an bhonneagair ríomhluchtaithe agus trí phríomhthionscadail iompair iarnróid, rothaíochta agus iompair phoiblí a chur chun cinn. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna maidir le foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a ardú chun go mbeidh an Phortaingéil ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(27)

Tá sciar ard foinsí in-athnuaite ag an bPortaingéil (aon trian dá meascán fuinnimh) agus níl sí ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise na Rúise. Mar sin féin, is ionann fós ola agus gás (gás nádúrtha leachtaithe den chuid is mó) agus dhá thrian dá soláthar fuinnimh phríomhúil ag 42 % agus ag 24 % faoi seach, de réir sonraí 2020. Cuireadh deireadh de réir a chéile le gual do tháirgeadh leictreachais in 2021, ach tá méadú tapa tagtha ar thomhaltas gáis le blianta beaga anuas, i bpáirt mar gheall ar infhaighteacht hidreachumhachta níos ísle de dheasca triomaigh. Ós rud é gur ón Rúis a thagann 10 % d’allmhairí gáis, tá cóimheas spleáchais na Portaingéile go mór faoi bhun mheán an Aontais de 44 %, mar gheall ar a spleáchas mór ar GNL, agus ní allmhairíonn sí aon ola agus aon ghual ón Rúis (22). Mar sin féin, allmhairíonn an Phortaingéil 100 % dá breoslaí iontaise. Chun an spleáchas foriomlán sin ar allmhairí a laghdú, trí uaillmhian aeráide mhéadaithe an Aontais lena ndírítear ar fhuinneamh níos inacmhainne, níos sláine agus níos inbhuanaithe, beidh gá le leas breise a bhaint as acmhainneacht gréine agus gaoithe na Portaingéile, go sonrach fuinneamh amach ón gcósta, go háirithe trí na nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú agus tríd an acmhainneacht riaracháin a neartú. Dá ndéanfaí uasghrádú ar na heangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais, lena n-áirítear le teicneolaíochtaí díreach atá ann faoi láthair, chomh maith le hinfheistíochtaí a chumasú i stóráil leictreachais agus i hidrigin in-athnuaite ag a mbeidh an acmhainneacht ábhartha breise i ndáil le foinsí fuinnimh in-athnuaite, d’fhéadfaí fuinneamh solúbtha mearfhreagartha a sholáthar, rud atá ríthábhachtach chun córas a bhainistiú a mbeadh sciar ard fuinnimh in-athnuaite ann. An leibhéal íseal idirnaisc leictreachais leis an Spáinn (agus ar deireadh leis an bhFrainc) is dúshlán é freisin d’athléimneacht chóras leictreachais na Portaingéile agus an Aontais. D’fhéadfadh idirnaisc bhreise trasteorann tacú le comhtháthú níos fearr ar acmhainneacht in-athnuaite Leithinis na hIbéire sa mhargadh aonair fuinnimh, lena n-áirítear bonneagar gáis atá ullmhaithe don hidirgin mar go bhféadfaí, leis sin, cabhrú leis an soláthar gáis a éagsúla sa mhargadh inmheánach agus cuidiú le leas a bhaint as an acmhainneacht fhadtéarmach a bhaineann le hidrigin in-athnuaite.

Chun éifeachtúlacht fuinnimh foirgneamh a fheabhsú, mhéadódh scéimeanna maoinithe iomchuí, feachtais múscailte feasachta agus forbairt scileanna glasa go mór éifeachtúlacht na n-iarrachtaí infheistíochta. Ina theannta sin, is gá an earnáil iompair a dhícharbónú tuilleadh, lena n-áirítear trí dhlús a chur le húsáid an bhonneagair ríomhluchtaithe agus trí phríomhthionscadail iompair iarnróid, rothaíochta agus iompair phoiblí a chur chun cinn. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna maidir le foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a ardú chun go mbeidh an Phortaingéil ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (28) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bPortaingéil úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an bPortaingéil leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(28)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bPortaingéil úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an bPortaingéil leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (23), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (29) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (24) i moladh (1).

| (30) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Portaingéile, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. I gcás na Portaingéile, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

| (31) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1) chun aghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais i gcomhthéacs fás íseal táirgiúlachta. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) inter alia fiachas rialtais, príobháideach agus seachtrach a laghdú, ós rud é go gcuirfidh an fás le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus go neartófar athléimneacht an gheilleagair ag an am céanna. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (4) inter alia le haghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma, |
| --- | --- |

(31)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár Cobhsaíochta 2022. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (4). Cuidíonn moltaí (1) agus (2) freisin le cur chun feidhme Mholadh 2022 maidir leis an limistéar euro, go háirithe an chéad agus an ceathrú moladh maidir leis an limistéar euro. Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1) chun aghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le fiachas ard rialtais i gcomhthéacs fás íseal táirgiúlachta. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (2) inter alia fiachas rialtais, príobháideach agus seachtrach a laghdú, ós rud é go gcuirfidh an fás le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta agus go neartófar athléimneacht an gheilleagair ag an am céanna. Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moladh (4) inter alia le haghaidh a thabhairt ar leochaileachtaí a bhaineann le fiachas seachtrach ard san fhadtéarma,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Phortaingéil gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, beartas fioscach stuama a áirithiú, go háirithe trí theorainn a chur leis an bhfás ar phríomhchaiteachas reatha arna mhaoiniú go náisiúnta faoi bhun fhás an aschuir a d’fhéadfadh a bheith ann sa mheántéarma, agus tacaíocht shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Don tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar suíomhanna fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus laghdú inchreidte, céimnitheach a áirithiú ar fhiachas agus ar inbhuanaitheacht fhioscach sa mheántéarma trí chomhdhlúthú, trí infheistíocht agus trí athchóirithe de réir a chéile. Éifeachtacht na gcóras cánach agus cosanta sóisialta a fheabhsú, go háirithe tríd an dá chreat a shimpliú, trí éifeachtúlacht a gcuid riarachán faoi seach a neartú, agus tríd an ualach riaracháin a bhaineann leis sin a laghdú.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Feabhas a chur ar na dálaí chun aistriú i dtreo geilleagar ciorclach, go háirithe trí chosc dramhaíola, athchúrsáil agus athúsáid a mhéadú chun dramhaíl a atreorú ó láithreáin líonta talún agus ó loisceoirí.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú, lena n-áirítear in earnáil an iompair. Dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh trí eangacha tarchurtha agus dáileacháin leictreachais a uasghrádú, infheistíochtaí i stóráil leictreachais a chumasú agus nósanna imeachta ceadúnúcháín a chuíchóiriú chun go bhféadfar forbairt bhreise a dhéanamh ar an ngaoth, go háirithe amach ón gcósta, agus ar tháirgeadh leictreachais gréine, chomh maith le táirgeadh hidrigin in-athnuaite. An creat dreasachtaí d’infheistíochtaí éifeachtúlachta fuinnimh i bhfoirgnimh a neartú. Idirnaisc leictreachais a mhéadú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 inar tugadh tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Portaingéile, IO C 304, 29.7.2021, lch. 102).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis earraigh 2022 an Choimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  ST 10149/2021+ADD 1 REV 1.

10

(11)  Rialachán (AE) Uimh. 473/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 21 Bealtaine 2013 maidir le forálacha coiteanna le haghaidh faireachán agus measúnú ar dhréachtphleananna buiséadacha agus lena n-áirithítear easnamh iomarcach na mBallstát sa limistéar euro a cheartú (IO L 140, 27.5.2013, lch. 11).

11

(12)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Portaingéile agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Portaingéile (IO C 282, 26.8.2020, lch. 142).

12

(13)  Cuireadh Clár Cobhsaíochta 2022 faoi bhráid an Choimisiúin agus na Comhairle an 29 Aibreán 2022, agus ba é an 25 Márta 2022 an scoithdháta ar cuireadh faoi bhráid na parlaiminte náisiúnta é. An 14 Aibreán 2022, chuir an Phortaingéil dréachtphlean buiséadach 2022 faoi bhráid an Choimisiúin agus an Ghrúpa Euro, ina raibh cás maicreacnamaíoch a ndearnadh nuashonrú beag air do 2022, i gcomparáid leis an bplean a bhí sa chlár Cobhsaíochta. Go mion, bhí i ndréachtphlean buiséadach 2022 athbhreithniú beagán síos ar fhíorfhás an OTI go 4,9 % in 2022 (ó 5,0 % sa Chlár Cobhsaíochta), agus rinneadh athbhreithniú aníos ar bhoilsciú praghsanna do thomhaltóirí (ICPT) go 4,0 % sa bhliain chéanna (ó 3,3 % sa Chlár). D’ainneoin comhdhéanamh beagán difriúil ar airgeadas poiblí, choimeád dréachtphlean buiséadach 2022 an sprioc maidir le heasnamh ginearálta an rialtais de 1,9 % de OTI do 2022.

13

(14)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

14

(15)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,2 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh fáis ar chaiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

18

(19)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,2 pointe céatadáin de OTI.

19

(20)  “Sochair chánach sa Phortaingéil – coincheap, modheolaíocht agus cleachtas”, an Mheitheal um Shochair Chánach, Bealtaine 2019.

20

(21)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

21

(22)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Portaingéile, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

22

(23)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

23

(24)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

24

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/190 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/190

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Rómáine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Rómáine

(2022/C 334/23)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Rómáin ar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an Rómáin ar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Rómáin faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht Chomhtháthaithe le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Aisghabhála don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta isteach na ndaoine atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don Rómáin faoin tionscnamh maidir le Gníomhaíocht Chomhtháthaithe le haghaidh Dídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Aisghabhála don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(6)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (7) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(7)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (8) | Ar an 31 Bealtaine 2021, chuir an Rómáin plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 3 Samhain 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Rómáine (6). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an Rómáin. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(8)

Ar an 31 Bealtaine 2021, chuir an Rómáin plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 3 Samhain 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir le formheas an mheasúnaithe ar phlean téarnaimh agus athléimneachta le haghaidh na Rómáine (6). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, ina luaitear go bhfuil na clocha míle agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle comhlíonta go sásúil ag an Rómáin. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (9) | An 12 Bealtaine 2022, thíolaic an Rómáin a Clár Cobhsaíochta 2022, agus, an 4 Bealtaine 2022, a Chlár 2022 um Chóineasú, tar éis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Rómáine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(9)

An 12 Bealtaine 2022, thíolaic an Rómáin a Clár Cobhsaíochta 2022, agus, an 4 Bealtaine 2022, a Chlár 2022 um Chóineasú, tar éis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Rómáine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (10) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Rómáin an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Rómáin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire an cur chun feidhme a rinne an Rómáin maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Rómáine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(10)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Rómáin an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an Rómáin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire an cur chun feidhme a rinne an Rómáin maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Rómáine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (11) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 don tSualainn agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa tSualainn. Baineann leochaileachtaí go háirithe le cuntais sheachtracha, atá nasctha le heasnaimh fhioscacha mhóra, agus le saincheisteanna iomaíochais atá ag teacht chun cinn an athuair. |
| --- | --- |

(11)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 don tSualainn agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa tSualainn. Baineann leochaileachtaí go háirithe le cuntais sheachtracha, atá nasctha le heasnaimh fhioscacha mhóra, agus le saincheisteanna iomaíochais atá ag teacht chun cinn an athuair.

| (12) | An 3 Aibreán 2020, ghlac an Chomhairle Cinneadh (AE) 2020/509 (7) maidir le staid easnaimh iomarcaigh a bheith sa Rómáin mar gheall ar neamhchomhlíonadh an chritéir easnaimh in 2019. An 3 Aibreán 2020, d’eisigh an Chomhairle Moladh (8) freisin d’fhonn deireadh a chur le heasnamh iomarcach rialtais sa Rómáin faoi 2022 ar a dhéanaí. I bhfianaise an chraptha dhomhain sa ghníomhaíocht eacnamaíoch a bhaineann le paindéim COVID-19 agus i bhfianaise an ghá ghaolmhair atá le beartais fhioscacha chun tacú leis an téarnamh in 2021 agus in 2022, d’eisigh an Chomhairle Moladh nua don Rómáin (9) an 18 Meitheamh 2021 chun deireadh a chur le staid an easnaimh iomarcaigh faoi 2024 ar a dhéanaí. Ba cheart don Rómáin sprioc ceannlíne maidir le heasnamh ginearálta an rialtais de 8,0 % a bhaint amach in 2021, sprioc 6,2 % de OTI in 2022, 4,4 % de OTI in 2023, agus 2,9 % de OTI in 2024, atá comhsheasmhach le ráta ainmniúil fáis don ghlanchaiteachas príomha rialtais de 3,4 % in 2021, 1,3 % in 2022, 0,9 % in 2023 agus 0,0 % in 2024. Freagraíonn sé sin do choigeartú struchtúrach bliantúil de 0,7 % de OTI in 2021, 1,8 % de OTI in 2022, 1,7 % in 2023 agus 1,5 % de OTI in 2024. Tá an nós imeachta ar stad ó fhómhar 2021 i leith tar éis don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar ghníomhaíocht éifeachtach. |
| --- | --- |

(12)

An 3 Aibreán 2020, ghlac an Chomhairle Cinneadh (AE) 2020/509 (7) maidir le staid easnaimh iomarcaigh a bheith sa Rómáin mar gheall ar neamhchomhlíonadh an chritéir easnaimh in 2019. An 3 Aibreán 2020, d’eisigh an Chomhairle Moladh (8) freisin d’fhonn deireadh a chur le heasnamh iomarcach rialtais sa Rómáin faoi 2022 ar a dhéanaí. I bhfianaise an chraptha dhomhain sa ghníomhaíocht eacnamaíoch a bhaineann le paindéim COVID-19 agus i bhfianaise an ghá ghaolmhair atá le beartais fhioscacha chun tacú leis an téarnamh in 2021 agus in 2022, d’eisigh an Chomhairle Moladh nua don Rómáin (9) an 18 Meitheamh 2021 chun deireadh a chur le staid an easnaimh iomarcaigh faoi 2024 ar a dhéanaí. Ba cheart don Rómáin sprioc ceannlíne maidir le heasnamh ginearálta an rialtais de 8,0 % a bhaint amach in 2021, sprioc 6,2 % de OTI in 2022, 4,4 % de OTI in 2023, agus 2,9 % de OTI in 2024, atá comhsheasmhach le ráta ainmniúil fáis don ghlanchaiteachas príomha rialtais de 3,4 % in 2021, 1,3 % in 2022, 0,9 % in 2023 agus 0,0 % in 2024. Freagraíonn sé sin do choigeartú struchtúrach bliantúil de 0,7 % de OTI in 2021, 1,8 % de OTI in 2022, 1,7 % in 2023 agus 1,5 % de OTI in 2024. Tá an nós imeachta ar stad ó fhómhar 2021 i leith tar éis don Choimisiún measúnú a dhéanamh ar ghníomhaíocht éifeachtach.

| (13) | In 2021, de réir sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, b”ionann easnamh ginearálta rialtas na Rómáine agus 7,1 % de OTI, agus d’ardaigh fiachas ginearálta an rialtais ó 47,2 % de OTI in 2022 go 48,8 % de OTI. Tá sé sin ag teacht leis an sprioc maidir le heasnamh ceannlíne a mhol an Chomhairle in 2021. Is é 1,5 pointe céatadáin de OTI an coigeartú ar an gcomhardú struchtúrach do 2021, os cionn an 0,7 pointe céatadáin atá molta. |
| --- | --- |

(13)

In 2021, de réir sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, b”ionann easnamh ginearálta rialtas na Rómáine agus 7,1 % de OTI, agus d’ardaigh fiachas ginearálta an rialtais ó 47,2 % de OTI in 2022 go 48,8 % de OTI. Tá sé sin ag teacht leis an sprioc maidir le heasnamh ceannlíne a mhol an Chomhairle in 2021. Is é 1,5 pointe céatadáin de OTI an coigeartú ar an gcomhardú struchtúrach do 2021, os cionn an 0,7 pointe céatadáin atá molta.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha sa Chlár Cóineasaithe 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,9 % in 2022 agus 4,4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh fíorfhás níos ísle OTI de 2,6 % ann in 2022 agus 3,6 % in 2023. Baineann na difríochtaí sin go príomha le boilsciú ard a dhéanann difear do chumhacht ceannaigh teaghlach, an tionchar a bhíonn ag meathlú muiníne a bhféadfaí a bheith leanúnach de thoradh an chomhshaoil idirnáisiúnta ar thomhaltas agus ar infheistíocht, agus ranníocaíocht dhiúltach ó ghlanonnmhairí, toisc go meastar go leanfaidh praghsanna do thráchtearraí fuinnimh de bheith ag ardú. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an Rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 6,2 % de OTI in 2022 agus go 4,4 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir ar OTI ainmniúil, méadú a bhfuiltear ag súil leis ar éifeachtúlacht an bhailiúcháin chánach, calcadh ar fhormhór an phá san earnáil phoiblí, agus an plean chun an méadú ar chaiteachas ar earraí agus ar sheirbhísí, cúnamh sóisialta agus aistrithe eile a choimeád faoi bhun ráta fáis an OTI ainmniúil. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 49,4 % in 2022, agus go 49,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 7,5 % de OTI agus 6,3 % de OTI faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar chaiteachas sóisialta agus úis níos airde a bhfuil súil leis, an iarmhairt ghlan is airde a mheastar a bheidh ag bearta chun dul i ngleic leis an mborradh i bpraghsanna fuinnimh, toimhde níos faichillí maidir leis na gnóthachain ionchasacha i mbailiú cánach, agus an easpa beart comhdhlúthaithe sonraithe ar thaobh an chaiteachais i gClár 2022 um Chóineasú. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 50,9 % in 2022 agus 52,6 % in 2023. Baineann an difríocht go príomha le heasnaimh réamh-mheasta níos airde. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,6 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear leis an meastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar cur le hacmhainneacht fáis na Rómáine. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha sa Chlár Cóineasaithe 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,9 % in 2022 agus 4,4 % in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh fíorfhás níos ísle OTI de 2,6 % ann in 2022 agus 3,6 % in 2023. Baineann na difríochtaí sin go príomha le boilsciú ard a dhéanann difear do chumhacht ceannaigh teaghlach, an tionchar a bhíonn ag meathlú muiníne a bhféadfaí a bheith leanúnach de thoradh an chomhshaoil idirnáisiúnta ar thomhaltas agus ar infheistíocht, agus ranníocaíocht dhiúltach ó ghlanonnmhairí, toisc go meastar go leanfaidh praghsanna do thráchtearraí fuinnimh de bheith ag ardú. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, measann an Rialtas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 6,2 % de OTI in 2022 agus go 4,4 % in 2023. Léiríonn an laghdú in 2022 go príomha fás láidir ar OTI ainmniúil, méadú a bhfuiltear ag súil leis ar éifeachtúlacht an bhailiúcháin chánach, calcadh ar fhormhór an phá san earnáil phoiblí, agus an plean chun an méadú ar chaiteachas ar earraí agus ar sheirbhísí, cúnamh sóisialta agus aistrithe eile a choimeád faoi bhun ráta fáis an OTI ainmniúil. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 49,4 % in 2022, agus go 49,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 7,5 % de OTI agus 6,3 % de OTI faoi seach. Tá sé sin níos airde ná an t-easnamh atá tuartha i gClár 2022 um Chóineasú, go príomha mar gheall ar chaiteachas sóisialta agus úis níos airde a bhfuil súil leis, an iarmhairt ghlan is airde a mheastar a bheidh ag bearta chun dul i ngleic leis an mborradh i bpraghsanna fuinnimh, toimhde níos faichillí maidir leis na gnóthachain ionchasacha i mbailiú cánach, agus an easpa beart comhdhlúthaithe sonraithe ar thaobh an chaiteachais i gClár 2022 um Chóineasú. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas níos airde maidir le fiachais ghinearálta an rialtas le OTI ag 50,9 % in 2022 agus 52,6 % in 2023. Baineann an difríocht go príomha le heasnaimh réamh-mheasta níos airde. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 3,6 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear leis an meastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar cur le hacmhainneacht fáis na Rómáine.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 1,1 % de OTI in 2021 go 0,2 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,7 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (10). Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, caidhpeanna praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola ar thaobh an chaiteachais, agus cánachas ar bhrabúis bhreise táirgeoirí fuinnimh ar thaobh an ioncaim. I measc na mbeart eile tá scéimeanna cúitimh do theaghlaigh agus do bhillí gáis agus fuinnimh FBManna agus liúntais fuinnimh do thomhaltóirí leochaileacha. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ghinearálta ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus in 2023 (11), chomh maith le méadú 0,5 pointe céatadáin de OTI ar chaiteachais ar chosaint in 2023. |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 1,1 % de OTI in 2021 go 0,2 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh a chomhrac ar an easnamh rialtais, a mheastar a bheith cothrom le 0,7 % de OTI in 2022 agus cothrom le 0,1 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (10). Is éard atá sna bearta sin, den chuid is mó, caidhpeanna praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola ar thaobh an chaiteachais, agus cánachas ar bhrabúis bhreise táirgeoirí fuinnimh ar thaobh an ioncaim. I measc na mbeart eile tá scéimeanna cúitimh do theaghlaigh agus do bhillí gáis agus fuinnimh FBManna agus liúntais fuinnimh do thomhaltóirí leochaileacha. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ghinearálta ar phraghsanna fuinnimh do theaghlaigh. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus in 2023 (11), chomh maith le méadú 0,5 pointe céatadáin de OTI ar chaiteachais ar chosaint in 2023.

| (16) | Is é 1,3 pointe céatadáin de OTI os cionn na sprice maidir leis an easnamh ceannlíne arna moladh ag an gComhairle an t-easnamh ceannlíne a thuartar do 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, agus meastar gur – 0,2 pointe céatadáin de OTI a bheidh sa choigeartú ar an gcomhardú struchtúrach in 2022, i gcomparáid leis an 1,8 pointe céatadáin de OTI atá molta. Tá gá le hanailís chúramach atá bunaithe ar an tagarmharc caiteachais chuige sin. In 2022, tuartar go mbeidh glanfhás caiteachais phríomha (coigeartaithe do bhearta aonuaire agus do bhearta beartais fhioscaigh ar thaobh an ioncaim) ag 9,6 % i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, os cionn an 1,3 % atá molta. Is é an méadú ar chaiteachas sóisialta atá beartaithe i ngeall ar innéacsú pinsean agus na bearta sóisialta buiséadaithe, agus costas buiséadach na mbeart chun uasteorainn a chur le praghsanna fuinnimh (glan ar na bearta ioncaim) agus chun déileáil le sreabhadh na ndaoine easáitithe ón Úcráin, is mó a spreagtar an fás a thuartar don chaiteachas comhiomlán in 2022. Tá ról freisin ag an bhfás ar chaiteachas ar thomhaltas idirmheánach, arb é boilsciú ard a bhfuiltear ag súil leis do thomhaltóirí is mó is cúis leis, cé nach bhfuil sé chomh mór sin. Téann diall an ghlanfhás ar chaiteachas sa Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 sa treo céanna leis an diall ón gcoigeartú ar an gcomhardú struchtúrach, cé go bhfuil méid níos mó i gceist leis (2,7 pointe céatadáin de OTI i gcás fáis ar chaiteachas glan i gcomparáid le 2,0 pointe céatadáin de OTI i gcás an chomhardaithe struchtúraigh). Is féidir an difríocht a mhíniú go páirteach leis an gcóimheas níos airde ioncaim le OTI a thuartar do 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún i gcomparáid le réamhaisnéis an earraigh 2021 ón gCoimisiún (níos airde faoi 0,9 pointe céatadáin de OTI), rud a fheabhsaíonn an comhardú struchtúrach ach nach bhfuil tionchar aige ar thagarmharc an chaiteachais. Ar bhonn na mionanailíse, tá baol ann nach gcomhlíonfaidh an Rómáin na spriocanna fioscacha do 2022 a bunaíodh sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021. |
| --- | --- |

(16)

Is é 1,3 pointe céatadáin de OTI os cionn na sprice maidir leis an easnamh ceannlíne arna moladh ag an gComhairle an t-easnamh ceannlíne a thuartar do 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, agus meastar gur – 0,2 pointe céatadáin de OTI a bheidh sa choigeartú ar an gcomhardú struchtúrach in 2022, i gcomparáid leis an 1,8 pointe céatadáin de OTI atá molta. Tá gá le hanailís chúramach atá bunaithe ar an tagarmharc caiteachais chuige sin. In 2022, tuartar go mbeidh glanfhás caiteachais phríomha (coigeartaithe do bhearta aonuaire agus do bhearta beartais fhioscaigh ar thaobh an ioncaim) ag 9,6 % i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, os cionn an 1,3 % atá molta. Is é an méadú ar chaiteachas sóisialta atá beartaithe i ngeall ar innéacsú pinsean agus na bearta sóisialta buiséadaithe, agus costas buiséadach na mbeart chun uasteorainn a chur le praghsanna fuinnimh (glan ar na bearta ioncaim) agus chun déileáil le sreabhadh na ndaoine easáitithe ón Úcráin, is mó a spreagtar an fás a thuartar don chaiteachas comhiomlán in 2022. Tá ról freisin ag an bhfás ar chaiteachas ar thomhaltas idirmheánach, arb é boilsciú ard a bhfuiltear ag súil leis do thomhaltóirí is mó is cúis leis, cé nach bhfuil sé chomh mór sin. Téann diall an ghlanfhás ar chaiteachas sa Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 sa treo céanna leis an diall ón gcoigeartú ar an gcomhardú struchtúrach, cé go bhfuil méid níos mó i gceist leis (2,7 pointe céatadáin de OTI i gcás fáis ar chaiteachas glan i gcomparáid le 2,0 pointe céatadáin de OTI i gcás an chomhardaithe struchtúraigh). Is féidir an difríocht a mhíniú go páirteach leis an gcóimheas níos airde ioncaim le OTI a thuartar do 2022 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún i gcomparáid le réamhaisnéis an earraigh 2021 ón gCoimisiún (níos airde faoi 0,9 pointe céatadáin de OTI), rud a fheabhsaíonn an comhardú struchtúrach ach nach bhfuil tionchar aige ar thagarmharc an chaiteachais. Ar bhonn na mionanailíse, tá baol ann nach gcomhlíonfaidh an Rómáin na spriocanna fioscacha do 2022 a bunaíodh sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021.

| (17) | Is é 1,9 pointe céatadáin de OTI os cionn na sprice maidir leis an easnamh ceannlíne arna moladh ag an gComhairle ina Moladh an 18 Meitheamh 2021 an t-easnamh ceannlíne thuartar do 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, agus meastar gur 0,0 pointe céatadáin de OTI a bheidh sa choigeartú ar an gcomhardú struchtúrach in 2022, i gcomparáid leis an 1,7 pointe céatadáin de OTI atá molta. Tá gá le hanailís chúramach atá bunaithe ar an tagarmharc caiteachais chuige sin. In 2023, tuartar go mbeidh glanfhás caiteachais phríomha (coigeartaithe do bhearta aonuaire agus do bhearta beartais fhioscaigh ar thaobh an ioncaim) ag 1,7 % i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, os cionn an 0,9 % atá molta, i ngeall ar easpa beart nithiúil chun na spriocanna a bhaint amach. Ar bhonn na mionanailíse, tá baol ann nach gcomhlíonfaidh an Rómáin na spriocanna fioscacha do 2023 a bunaíodh sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021. Os amhlaidh go bhfuil baol ann nach mbainfear amach na spriocanna fioscacha a moladh in 2022 agus in 2023, dealraíonn sé go mbeidh bearta buiséadacha breise ábhartha chun conair an choigeartaithe a chomhlíonadh agus easnamh iomarcach na Rómáine a cheartú faoi 2024. |
| --- | --- |

(17)

Is é 1,9 pointe céatadáin de OTI os cionn na sprice maidir leis an easnamh ceannlíne arna moladh ag an gComhairle ina Moladh an 18 Meitheamh 2021 an t-easnamh ceannlíne thuartar do 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, agus meastar gur 0,0 pointe céatadáin de OTI a bheidh sa choigeartú ar an gcomhardú struchtúrach in 2022, i gcomparáid leis an 1,7 pointe céatadáin de OTI atá molta. Tá gá le hanailís chúramach atá bunaithe ar an tagarmharc caiteachais chuige sin. In 2023, tuartar go mbeidh glanfhás caiteachais phríomha (coigeartaithe do bhearta aonuaire agus do bhearta beartais fhioscaigh ar thaobh an ioncaim) ag 1,7 % i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, os cionn an 0,9 % atá molta, i ngeall ar easpa beart nithiúil chun na spriocanna a bhaint amach. Ar bhonn na mionanailíse, tá baol ann nach gcomhlíonfaidh an Rómáin na spriocanna fioscacha do 2023 a bunaíodh sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021. Os amhlaidh go bhfuil baol ann nach mbainfear amach na spriocanna fioscacha a moladh in 2022 agus in 2023, dealraíonn sé go mbeidh bearta buiséadacha breise ábhartha chun conair an choigeartaithe a chomhlíonadh agus easnamh iomarcach na Rómáine a cheartú faoi 2024.

| (18) | I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,95 % de OTI in 2024 agus go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. Tá sé beartaithe an comhdhlúthú fioscach a dhéanamh go príomha ar thaobh caiteachais an bhuiséid. Ní sholáthraítear aon fhaisnéis, áfach, faoi na bearta comhdhlúthaithe bunúsacha atá beartaithe. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le laghdú go 49,4 % in 2024, agus laghdú go 48,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(18)

I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,95 % de OTI in 2024 agus go 2,9 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2024. Tá sé beartaithe an comhdhlúthú fioscach a dhéanamh go príomha ar thaobh caiteachais an bhuiséid. Ní sholáthraítear aon fhaisnéis, áfach, faoi na bearta comhdhlúthaithe bunúsacha atá beartaithe. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach le laghdú go 49,4 % in 2024, agus laghdú go 48,9 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (19) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Rómáine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar dhigitiú iomlán an riaracháin chánach agus ar dheireadh a chur, de réir a chéile, le dreasachtaí cánach iomarcacha d’fhonn cáilíocht agus inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí a fheabhsú. Cuidíonn an plean téarnaimh agus fostaíochta freisin chun inbhuanaitheacht agus cothroime an chórais phinsin phoiblí a áirithiú. Le hathchóirithe ar chúram sláinte, agus infheistíochtaí digitithe ag gabháil leo, táthar ag súil go bhfeabhsófar rochtain, cost-éifeachtúlacht agus athléimneacht an chúraim sláinte. Maidir le cinnteoireacht fhianaisebhunaithe, pleanáil fhadtéarmach agus comhairliúcháin phoiblí, chomh maith le bearta atá dírithe ar fheabhas a chur ar an bpróiseas soláthair phoiblí, meastar go rannchuideoidh siad le feabhas a chur ar cháilíocht agus ar éifeachtacht an riaracháin phoiblí as a dtiocfaidh glacadh níos fearr as cistí an Aontais. Trí neamhspleáchas na mbreithiúna a neartú agus éifeachtúlacht na mbreithiúna a mhéadú, rochtain ar cheartas a fheabhsú, agus dlús a chur le comhrac an éillithe, tá sé mar aidhm ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna móra a bhaineann le hurraim don smacht reachta sa Rómáin i gcomhréir le cásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus na moltaí a rinneadh i dtuarascálacha an tSásra um Chomhar agus um Fhíorú (CVM), i dtuarascálacha an Ghrúpa Stát i gcoinne Éillithe (GRECO), tuairimí Choimisiún na Veinéise agus i dtuarascálacha maidir leis Smacht Reachta á gcur san áireamh. Leis na príomh-athchóirithe maidir le pá íosta a shocrú agus ioncam íosta cuimsithe, maidir le rialachas corparáideach fiontar atá faoi úinéireacht stáit a neartú agus maidir leis an idirphlé sóisialta, tugtar aghaidh freisin ar mholtaí atá ann le fada an lá a bhaineann go sonrach le tír faoi leith.
  Bunaítear leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta freisin córas oideachais agus cúraim luath-óige atá aonadach, cuimsitheach agus ar ardchaighdeáin agus a bhfuil infheistíochtaí i gcúram leanaí ag gabháil leis. Cuireann an plean téarnaimh agus athléimneachta infheistíochtaí inbhuanaithe agus digiteacha chun cinn agus tacaíonn sé le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha. Cuidíonn athchóirithe agus infheistíochtaí tábhachtacha maidir le dícharbónú, maidir le néal rialtais a bhunú agus úsáid an chárta aitheantais leictreonaigh le tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha. |
| --- | --- |

(19)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Rómáine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar dhigitiú iomlán an riaracháin chánach agus ar dheireadh a chur, de réir a chéile, le dreasachtaí cánach iomarcacha d’fhonn cáilíocht agus inbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí a fheabhsú. Cuidíonn an plean téarnaimh agus fostaíochta freisin chun inbhuanaitheacht agus cothroime an chórais phinsin phoiblí a áirithiú. Le hathchóirithe ar chúram sláinte, agus infheistíochtaí digitithe ag gabháil leo, táthar ag súil go bhfeabhsófar rochtain, cost-éifeachtúlacht agus athléimneacht an chúraim sláinte. Maidir le cinnteoireacht fhianaisebhunaithe, pleanáil fhadtéarmach agus comhairliúcháin phoiblí, chomh maith le bearta atá dírithe ar fheabhas a chur ar an bpróiseas soláthair phoiblí, meastar go rannchuideoidh siad le feabhas a chur ar cháilíocht agus ar éifeachtacht an riaracháin phoiblí as a dtiocfaidh glacadh níos fearr as cistí an Aontais. Trí neamhspleáchas na mbreithiúna a neartú agus éifeachtúlacht na mbreithiúna a mhéadú, rochtain ar cheartas a fheabhsú, agus dlús a chur le comhrac an éillithe, tá sé mar aidhm ag an bplean téarnaimh agus athléimneachta aghaidh a thabhairt ar shaincheisteanna móra a bhaineann le hurraim don smacht reachta sa Rómáin i gcomhréir le cásdlí ábhartha Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh agus na moltaí a rinneadh i dtuarascálacha an tSásra um Chomhar agus um Fhíorú (CVM), i dtuarascálacha an Ghrúpa Stát i gcoinne Éillithe (GRECO), tuairimí Choimisiún na Veinéise agus i dtuarascálacha maidir leis Smacht Reachta á gcur san áireamh. Leis na príomh-athchóirithe maidir le pá íosta a shocrú agus ioncam íosta cuimsithe, maidir le rialachas corparáideach fiontar atá faoi úinéireacht stáit a neartú agus maidir leis an idirphlé sóisialta, tugtar aghaidh freisin ar mholtaí atá ann le fada an lá a bhaineann go sonrach le tír faoi leith.

Bunaítear leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta freisin córas oideachais agus cúraim luath-óige atá aonadach, cuimsitheach agus ar ardchaighdeáin agus a bhfuil infheistíochtaí i gcúram leanaí ag gabháil leis. Cuireann an plean téarnaimh agus athléimneachta infheistíochtaí inbhuanaithe agus digiteacha chun cinn agus tacaíonn sé le gníomhaíochtaí taighde agus forbartha. Cuidíonn athchóirithe agus infheistíochtaí tábhachtacha maidir le dícharbónú, maidir le néal rialtais a bhunú agus úsáid an chárta aitheantais leictreonaigh le tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha.

| (20) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Rómáin agus 41 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Rómáin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(20)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa Rómáin agus 41 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an Rómáin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (21) | Thíolaic an Rómáin doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe an 14 Aibreán 2022 le haghaidh an Chomhaontaithe Chomhpháirtithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12) agus an 6 Bealtaine 2022, le haghaidh an chéad chláir dá cuid. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Rómáin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(21)

Thíolaic an Rómáin doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe an 14 Aibreán 2022 le haghaidh an Chomhaontaithe Chomhpháirtithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (12) agus an 6 Bealtaine 2022, le haghaidh an chéad chláir dá cuid. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Rómáin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (22) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(22)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (23) | De réir sonraí 2020 (13), tá meascán fuinnimh na Rómáine ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise; is ola agus gás araon tuairim is 30 % díobh agus is gual an 10 % eile. Táirgeann an Rómáin féin tuairim is 80 % den ghás a ídíonn sí, agus tagann an chuid eile ón Rúis (ar fud an Aontais Eorpaigh i gcoitinne, is gás is mó a allmhairítear agus, ar an meán, is as an Rúis a thagann 44 % de na hallmhairí sin). Maidir le hamhola, is ionann allmhairí ón Rúis agus 32 % den iomlán, i gcomparáid le meán an Aontais a sheasann ag 26 %. Tá an Rómáin tiomanta do dheireadh a chur le gual faoi 2032. Chun an sprioc uaillmhianach sin a bhaint amach, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine agus cistí eile de chuid an Aontais, amhail an Ciste don Nuachóiriú, arna bhunú le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14) infheistíochtaí suntasacha i gcothú an dícharbónaithe trí acmhainn nua fuinnimh in-athnuaite a shuiteáil. Mar sin féin, beidh gá le huasghráduithe suntasacha ar líonraí tarchurtha fuinnimh agus dlús a chur le himscaradh an bhonneagair ghlais chun dlús a chur le himlonnú an bhonneagair ghlais chun an t-aistriú glas agus an méadú mór ar thomhaltas fuinnimh a mhéadú. Chuige sin, beidh gá le creat rialála feabhsaithe agus le hinfheistíocht níos mó, chomh maith le cumhacht a thabhairt do thomhaltóirí a bheith rannpháirteach go gníomhach, ina n-aonar nó i dteannta a chéile trí phobail fuinnimh, i margadh an leictreachais. D’fhéadfadh tús-ualú a dhéanamh ar infheistíocht i mbonneagar amhail stóráil, chomh maith le hidirnaisc gháis agus leictreachais le tíortha comharsanachta, éagsúlú an tsoláthair fuinnimh, cobhsaíocht an mhargaidh agus an inoiriúnaitheacht do dhifríochtaí réigiúnacha a mhéadú. Tá sé sin le feiceáil i gcomhthéacs ionradh na Rúise ar an Úcráin agus laghdú ar an spleáchas ar allmhairí, ós rud é go bhfuil an córas fuinnimh fós ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise. Ina theannta sin, tá deis thábhachtach ag an Rómáin a neamhspleáchas fuinnimh a fhorbairt tuilleadh agus tacaíocht shuntasach a thabhairt do na Ballstáit chomharsanacha chun a spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha na Rúise a laghdú.
  Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ag an am céanna, beartaítear EUR 3 bhilliún i mbearta éifeachtúlachta fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe phoiblí agus phríobháideacha agus sna hearnálacha tionsclaíocha le plean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine. Is gá dul níos faide ná an chéad tonn athchóirithe sin chun laghdú a dhéanamh ar thomhaltas fuinnimh agus ar spleáchas ar bhreoslaí iontaise, toisc nach gcumhdófar stoc iomlán na bhfoirgneamh le sprioc an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Ní mór don Rómáin tuilleadh feabhais a chur ar an gcreat beartais chun dlús a chur le hathchóiriú foirgneamh. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun bheith i gcomhréir le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(23)

De réir sonraí 2020 (13), tá meascán fuinnimh na Rómáine ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise; is ola agus gás araon tuairim is 30 % díobh agus is gual an 10 % eile. Táirgeann an Rómáin féin tuairim is 80 % den ghás a ídíonn sí, agus tagann an chuid eile ón Rúis (ar fud an Aontais Eorpaigh i gcoitinne, is gás is mó a allmhairítear agus, ar an meán, is as an Rúis a thagann 44 % de na hallmhairí sin). Maidir le hamhola, is ionann allmhairí ón Rúis agus 32 % den iomlán, i gcomparáid le meán an Aontais a sheasann ag 26 %. Tá an Rómáin tiomanta do dheireadh a chur le gual faoi 2032. Chun an sprioc uaillmhianach sin a bhaint amach, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine agus cistí eile de chuid an Aontais, amhail an Ciste don Nuachóiriú, arna bhunú le Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (14) infheistíochtaí suntasacha i gcothú an dícharbónaithe trí acmhainn nua fuinnimh in-athnuaite a shuiteáil. Mar sin féin, beidh gá le huasghráduithe suntasacha ar líonraí tarchurtha fuinnimh agus dlús a chur le himscaradh an bhonneagair ghlais chun dlús a chur le himlonnú an bhonneagair ghlais chun an t-aistriú glas agus an méadú mór ar thomhaltas fuinnimh a mhéadú. Chuige sin, beidh gá le creat rialála feabhsaithe agus le hinfheistíocht níos mó, chomh maith le cumhacht a thabhairt do thomhaltóirí a bheith rannpháirteach go gníomhach, ina n-aonar nó i dteannta a chéile trí phobail fuinnimh, i margadh an leictreachais. D’fhéadfadh tús-ualú a dhéanamh ar infheistíocht i mbonneagar amhail stóráil, chomh maith le hidirnaisc gháis agus leictreachais le tíortha comharsanachta, éagsúlú an tsoláthair fuinnimh, cobhsaíocht an mhargaidh agus an inoiriúnaitheacht do dhifríochtaí réigiúnacha a mhéadú. Tá sé sin le feiceáil i gcomhthéacs ionradh na Rúise ar an Úcráin agus laghdú ar an spleáchas ar allmhairí, ós rud é go bhfuil an córas fuinnimh fós ag brath go mór ar bhreoslaí iontaise. Ina theannta sin, tá deis thábhachtach ag an Rómáin a neamhspleáchas fuinnimh a fhorbairt tuilleadh agus tacaíocht shuntasach a thabhairt do na Ballstáit chomharsanacha chun a spleáchas ar allmhairí gáis nádúrtha na Rúise a laghdú.

Moltar infheistíochtaí nua bonneagair agus líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Ag an am céanna, beartaítear EUR 3 bhilliún i mbearta éifeachtúlachta fuinnimh i bhfoirgnimh chónaithe phoiblí agus phríobháideacha agus sna hearnálacha tionsclaíocha le plean téarnaimh agus athléimneachta na Rómáine. Is gá dul níos faide ná an chéad tonn athchóirithe sin chun laghdú a dhéanamh ar thomhaltas fuinnimh agus ar spleáchas ar bhreoslaí iontaise, toisc nach gcumhdófar stoc iomlán na bhfoirgneamh le sprioc an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Ní mór don Rómáin tuilleadh feabhais a chur ar an gcreat beartais chun dlús a chur le hathchóiriú foirgneamh. Beidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun bheith i gcomhréir le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (24) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Rómáin úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Rómáin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(24)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an Rómáin úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an Rómáin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (15), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (25) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár 2022 um Chóineasú. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (3). Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann leis an easnamh mór leanúnach sa chuntas reatha toisc go gcuideoidh comharduithe fioscacha níos fearr le mór-riachtanais maoinithe sheachtraigh gheilleagar na Rómáine ina iomláine a laghdú. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (2) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann leis an iomaíochas. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (3), le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann leis na cuntais sheachtracha san fhadtéarma, |
| --- | --- |

(25)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár 2022 um Chóineasú. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1), (2) agus (3). Cuidíonn beartais fhioscacha dá dtagraítear i moladh (1) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar mhíchothromaíochtaí a bhaineann leis an easnamh mór leanúnach sa chuntas reatha toisc go gcuideoidh comharduithe fioscacha níos fearr le mór-riachtanais maoinithe sheachtraigh gheilleagar na Rómáine ina iomláine a laghdú. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (2) le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann leis an iomaíochas. Cuidíonn na beartais dá dtagraítear i moladh (3), le haghaidh a thabhairt, inter alia, ar na leochaileachtaí a bhaineann leis na cuntais sheachtracha san fhadtéarma,

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an Rómáin gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

Beartais fhioscacha a shaothrú i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 d’fhonn deireadh a chur le heasnamh iomarcach rialtais sa Rómáin.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 3 Samhain 2021. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027 a thabhairt chun críche go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú. Forbairt bhreise ar tháirgeadh fuinnimh inbhuanaithe a éascú trí dhlús a chur le forbairt foinsí in-athnuaite fuinnimh, eangacha tarchurtha fuinnimh a uasghrádú agus an t-idirnasc leis na Ballstáit chomharsanachta a mhéadú. Luas agus uaillmhian an athchóirithe a mhéadú chun éifeachtúlacht fuinnimh an stoic foirgneamh a chur chun cinn.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  ST 12319/21; ST12319/21 ADD1.

6

(7)  Cinneadh (AE) 2020/509 ón gComhairle an 3 Aibreán 2020 maidir le heasnamh iomarcach a bheith sa Rómáin (IO L 110, 8.4.2020, lch. 58).

7

(8)  Moladh ón gComhairle an 3 Aibreán 2020 d’fhonn deireadh a chur le heasnamh iomarcach rialtais sa Rómáin (IO C 116, 8.4.2020, lch. 1).

8

(9)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2021 na Rómáine, (IO C 304, 29.7.2021, lch. 107).

9

(10)  Léirítear leis na figiúirí leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

10

(11)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

11

(12)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

12

(13)  Eurostat (2020), sciar na n-allmhairí Rúiseacha os cionn iomlán na n-allmhairí. Do mheán AE-27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE-27. I gcás na Rómáine, áirítear trádáil laistigh den AE ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

13

(14)  Treoir 2003/87/CE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 13 Deireadh Fómhair 2003 lena mbunaítear scéim i ndáil le trádáil ar lamháltais i gcomhair astaíochtaí gás ceaptha teasa laistigh den Chomhphobal agus lena leasaítear Treoir 96/61/CE ón gComhairle (IO L 275, 25.10.2003, lch. 32).

14

(15)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

15

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/197 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/197

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóivéine agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóivéine

(2022/C 334/24)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar shuíomhanna buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do chonclúidí na Comhairle Eorpaí,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar ríog fhioscach í arna maoiniú ag an Aontas. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar ríog fhioscach í arna maoiniú ag an Aontas. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an tSlóivéin inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an tSlóivéin inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó mhí an Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó mhí an Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Slóivéine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Slóivéine, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a léiríú ina gCláir Chobhsaíochta agus ina gCláir um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach chomhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid fhioscach chomhiomlán a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a léiríú ina gCláir Chobhsaíochta agus ina gCláir um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 30 Aibreán 2021, chuir an tSlóivéin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 28 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don tSlóivéin a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an tSlóivéin tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 30 Aibreán 2021, chuir an tSlóivéin a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 28 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don tSlóivéin a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an tSlóivéin tar éis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 28 Aibreán 2022, thíolaic an tSlóivéin a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Slóivéine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 28 Aibreán 2022, thíolaic an tSlóivéin a Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú agus, an 29 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Slóivéine ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSlóivéin an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSlóivéin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire an cur chun feidhme a rinne an tSlóivéin maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Slóivéine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSlóivéin an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSlóivéin maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire an cur chun feidhme a rinne an tSlóivéin maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Slóivéine maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Slóivéine sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Pléadh staid bhuiséadach na Slóivéine sa tuarascáil sin, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha, arb é 3 % den olltáirgeacht intíre (OTI) é. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh critéar an easnaimh. I gcomhréir le teachtaireacht an 2 Márta 2022, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don tSlóivéin na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an tSlóivéin, nuair is féidir sin faoi dhálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama sa mheántéarma a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Slóivéine ó 7,8 % de OTI in 2020 go 5,2 %. Thacaigh an fhreagairt maidir leis an mbeartas fioscach a thug an tSlóivéin leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 5,1 % de OTI in 2020 go 3,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSlóivéin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 79,8 % de OTI in 2020 go 74,7 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don tSlóivéin na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an tSlóivéin, nuair is féidir sin faoi dhálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama sa mheántéarma a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Slóivéine ó 7,8 % de OTI in 2020 go 5,2 %. Thacaigh an fhreagairt maidir leis an mbeartas fioscach a thug an tSlóivéin leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 5,1 % de OTI in 2020 go 3,8 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSlóivéin in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 79,8 % de OTI in 2020 go 74,7 % de OTI in 2021.

| (14) | Is fabhrach an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 agus is réadúil an cás ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,2 % in 2022 agus 3,0 % in 2023. I gcomparáid leis sin, measann an Coimisiún i réamhaisnéis an earraigh 2022 go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 3,7 % ann in 2022 agus 3,1 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag meas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,1 % de OTI in 2022, agus go 3,0 % in 2023. Is léiriú é an laghdú in 2022 go príomha ar leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 73,3 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 71,5 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,3 % de OTI agus 3,4 % faoi seach. Is airde é sin ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar an gcaiteachas reatha réamh-mheasta níos airde agus ar an ioncam réamh-mheasta níos ísle ó cháin ioncaim. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, réamh-mheastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos airde, idir 74,1 % in 2022 agus 72,7 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná na heasnaimh níos airde sa dá bhliain agus fás eacnamaíoch réamh-mheasta níos ísle sa bhliain 2022. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Slóivéine. |
| --- | --- |

(14)

Is fabhrach an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 agus is réadúil an cás ina dhiaidh sin. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 4,2 % in 2022 agus 3,0 % in 2023. I gcomparáid leis sin, measann an Coimisiún i réamhaisnéis an earraigh 2022 go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 3,7 % ann in 2022 agus 3,1 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag meas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 4,1 % de OTI in 2022, agus go 3,0 % in 2023. Is léiriú é an laghdú in 2022 go príomha ar leachtú fhormhór na mbeart éigeandála. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 73,3 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 71,5 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais do 2022 agus 2023 de 4,3 % de OTI agus 3,4 % faoi seach. Is airde é sin ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022, go príomha mar gheall ar an gcaiteachas reatha réamh-mheasta níos airde agus ar an ioncam réamh-mheasta níos ísle ó cháin ioncaim. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, réamh-mheastar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI níos airde, idir 74,1 % in 2022 agus 72,7 % in 2023. Is é is cúis leis an difríocht ná na heasnaimh níos airde sa dá bhliain agus fás eacnamaíoch réamh-mheasta níos ísle sa bhliain 2022. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,5 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Slóivéine.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 3,8 % de OTI in 2021 go 0,5 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,4 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, díolúine ó mhuirir ghréasáin a íoc agus ó uasteorainneacha praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola breosla. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ar phraghsanna breosla agus na ciorruithe i gcoitinne ar dhleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 2023 araon (13). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 3,8 % de OTI in 2021 go 0,5 % in 2022. Tá an t-easnamh rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh, rud a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,4 % de OTI in 2022 agus meastar go gcuirfí deireadh leo de réir a chéile in 2023 (12). Is éard atá sna bearta sin den chuid is mó aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh bhochta, ciorruithe ar chánacha indíreacha ar thomhaltas fuinnimh, díolúine ó mhuirir ghréasáin a íoc agus ó uasteorainneacha praghsanna ar phraghsanna miondíola agus mórdhíola breosla. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfanfaidh praghsanna fuinnimh ag leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe an uasteorainn ar phraghsanna breosla agus na ciorruithe i gcoitinne ar dhleachtanna máil. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 2023 araon (13).

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSlóivéin staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSlóivéin, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSlóivéin staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSlóivéin, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Slóivéine, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an tSlóivéin tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,9 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an tSlóivéin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,6 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an ranníocaíocht réidh shuntasach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Meastar go mbeidh tionchar ag an méadú is airde fós ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI ar ranníocaíocht réidh an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, tríd an gcaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí rialtais a mhéadú, agus ar shochair shóisialta mar thoradh ar innéacsú agus ar phá poiblí mar thoradh ar an méadú ar an mbrú pá. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, bunaithe ar réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Slóivéine, meastar go mbeidh an seasamh fioscach tacúil ag – 2,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an tSlóivéin tacaíocht leanúnach a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,9 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an tSlóivéin infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe dar méid 1,6 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis an ranníocaíocht réidh shuntasach sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Meastar go mbeidh tionchar ag an méadú is airde fós ar phraghsanna tomhaltóirí i gcomparáid leis an díbhoilsceoir OTI ar ranníocaíocht réidh an chaiteachais phríomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta in 2022, tríd an gcaiteachas ar thomhaltas earraí agus seirbhísí rialtais a mhéadú, agus ar shochair shóisialta mar thoradh ar innéacsú agus ar phá poiblí mar thoradh ar an méadú ar an mbrú pá.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 0,1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an tSlóivéin d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,6 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,2 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach de 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar de dheasca deireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,4 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 0,1 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an tSlóivéin d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,6 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,2 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach de 0,7 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar de dheasca deireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,4 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,1 % de OTI in 2024, agus go 1,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go mbeidh easnamh ginearálta an rialtais ag 3 % de OTI faoi 2023 agus go bhfanfaidh sé faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse Chlár Cobhsaíochta 2022. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach go dtí 69,5 % in 2024 agus go laghdóidh sé a thuilleadh go 68 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,1 % de OTI in 2024, agus go 1,7 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go mbeidh easnamh ginearálta an rialtais ag 3 % de OTI faoi 2023 agus go bhfanfaidh sé faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse Chlár Cobhsaíochta 2022. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach go dtí 69,5 % in 2024 agus go laghdóidh sé a thuilleadh go 68 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Tá maoiniú poiblí an chórais sláinte faoi bhun mheán an Aontais (72,8 % in 2019 i gcomparáid le 79,7 % san Aontas). Meastar, áfach, go dtiocfaidh méadú 1,5 pointe céatadáin de OTI ar an gcaiteachas ar chúram sláinte idir 2019 agus 2070 agus tiocfaidh méadú faoi 2055 ar chostais cúraim fhadtéarmaigh. Chomh maith leis na saincheisteanna maidir le hinrochtaineacht cúraim fhadtéarmaigh agus cúraim fhadtéarmaigh a chumhdaítear go maith sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá rioscaí arda maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach ag bagairt ar an tSlóivéin sa mheántéarma agus san fhadtéarma, rud a spreagtar i ngeall ar chaiteachas a bhaineann le daonra atá ag dul in aois. Tá tús curtha ag an tír le hathchóirithe cuimsitheacha ar chúram sláinte agus ar chúram fadtéarmach le blianta beaga anuas. Cuirfear chun feidhme iad i roinnt céimeanna agus leathnófar den chuid is mó rochtain ar sheirbhísí ardcháilíochta agus feabhsófar cearta sóisialta agus an cuimsiú sóisialta. Cé go gcuirfear brú breise ar an airgeadas poiblí leis sin, beidh sé ríthábhachtach don tSlóivéin tacar beart a chur ar aghaidh lena mbunófar bonn ioncaim cobhsaí nach mbainfidh an taca den chothromaíocht fhioscach sa mheántéarma agus san fhadtéarma. |
| --- | --- |

(20)

Tá maoiniú poiblí an chórais sláinte faoi bhun mheán an Aontais (72,8 % in 2019 i gcomparáid le 79,7 % san Aontas). Meastar, áfach, go dtiocfaidh méadú 1,5 pointe céatadáin de OTI ar an gcaiteachas ar chúram sláinte idir 2019 agus 2070 agus tiocfaidh méadú faoi 2055 ar chostais cúraim fhadtéarmaigh. Chomh maith leis na saincheisteanna maidir le hinrochtaineacht cúraim fhadtéarmaigh agus cúraim fhadtéarmaigh a chumhdaítear go maith sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá rioscaí arda maidir le hinbhuanaitheacht fhioscach ag bagairt ar an tSlóivéin sa mheántéarma agus san fhadtéarma, rud a spreagtar i ngeall ar chaiteachas a bhaineann le daonra atá ag dul in aois. Tá tús curtha ag an tír le hathchóirithe cuimsitheacha ar chúram sláinte agus ar chúram fadtéarmach le blianta beaga anuas. Cuirfear chun feidhme iad i roinnt céimeanna agus leathnófar den chuid is mó rochtain ar sheirbhísí ardcháilíochta agus feabhsófar cearta sóisialta agus an cuimsiú sóisialta. Cé go gcuirfear brú breise ar an airgeadas poiblí leis sin, beidh sé ríthábhachtach don tSlóivéin tacar beart a chur ar aghaidh lena mbunófar bonn ioncaim cobhsaí nach mbainfidh an taca den chothromaíocht fhioscach sa mheántéarma agus san fhadtéarma.

| (21) | An 11 Márta 2022, ghlac an Tionól Náisiúnta le hathruithe ar an dlí maidir le cáin ioncaim phearsanta a meastar go mbeidh tionchar diúltach buiséadach incriminteach 0,4 % acu in 2022, 0,3 % in 2023, 0,3 % de OTI in 2024 agus 0,3 % in 2025. Léirítear le hionsamhlúcháin ó Chomhairle Fhioscach na Slóivéine go bhféadfadh na ciorruithe ar cháin ioncaim phearsanta an fiachas poiblí a mhéadú idir 4 agus 14 phointe céatadáin de OTI sa mheántéarma. Níor moladh aon bheart cúitimh go dtí seo, cé go bhfuil deis shuntasach ann ioncam cánach a mhéadú sa tSlóivéin. Mar shampla, d’fhéadfadh an tSlóivéin níos mó ioncaim a ghiniúint ó chánachas comhshaoil, e.g. trí dheireadh a chur le fóirdheontais atá díobhálach don chomhshaol (amhail an aisíocaíocht ar dhleacht mháil ar iompar tráchtála), cánacha fuinnimh a innéacsú nó muirir acharbhunaithe a thabhairt isteach do ghluaisteáin phríobháideacha. Foinse eile ioncaim a d’fhéadfadh a bheith ann ná cánacha athfhillteacha níos airde fós ar mhaoin dhochorraithe toisc go bhfuil an t-ioncam atá ann faoi láthair sách íseal sa tSlóivéin (0,5 % de OTI i gcomparáid le meán an Aontais atá ag 1,2 % de OTI). Agus luachanna réadmhaoine a thabhairt i gcomhréir le luachanna margaidh agus feidhmíocht fuinnimh foirgneamh a chur san áireamh, d’fhéadfadh é sin bheith ina spreagadh don fhás, neamhionannas a laghdú agus éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn. |
| --- | --- |

(21)

An 11 Márta 2022, ghlac an Tionól Náisiúnta le hathruithe ar an dlí maidir le cáin ioncaim phearsanta a meastar go mbeidh tionchar diúltach buiséadach incriminteach 0,4 % acu in 2022, 0,3 % in 2023, 0,3 % de OTI in 2024 agus 0,3 % in 2025. Léirítear le hionsamhlúcháin ó Chomhairle Fhioscach na Slóivéine go bhféadfadh na ciorruithe ar cháin ioncaim phearsanta an fiachas poiblí a mhéadú idir 4 agus 14 phointe céatadáin de OTI sa mheántéarma. Níor moladh aon bheart cúitimh go dtí seo, cé go bhfuil deis shuntasach ann ioncam cánach a mhéadú sa tSlóivéin. Mar shampla, d’fhéadfadh an tSlóivéin níos mó ioncaim a ghiniúint ó chánachas comhshaoil, e.g. trí dheireadh a chur le fóirdheontais atá díobhálach don chomhshaol (amhail an aisíocaíocht ar dhleacht mháil ar iompar tráchtála), cánacha fuinnimh a innéacsú nó muirir acharbhunaithe a thabhairt isteach do ghluaisteáin phríobháideacha. Foinse eile ioncaim a d’fhéadfadh a bheith ann ná cánacha athfhillteacha níos airde fós ar mhaoin dhochorraithe toisc go bhfuil an t-ioncam atá ann faoi láthair sách íseal sa tSlóivéin (0,5 % de OTI i gcomparáid le meán an Aontais atá ag 1,2 % de OTI). Agus luachanna réadmhaoine a thabhairt i gcomhréir le luachanna margaidh agus feidhmíocht fuinnimh foirgneamh a chur san áireamh, d’fhéadfadh é sin bheith ina spreagadh don fhás, neamhionannas a laghdú agus éifeachtúlacht fuinnimh a chur chun cinn.

| (22) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Slóivéine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugann an plean freagairt oiriúnach do tacar mór dúshlán eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil atá os comhair na Slóivéine. Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar isteach athchóirithe agus infheistíochtaí lena dtugtar aghaidh ar fhothacar suntasach de na dúshláin a sainaithníodh sna moltaí tírshonracha don tSlóivéin mar chuid den Seimeastar Eorpach. Go háirithe, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar dhúshláin a bhaineann le beartais fhioscacha agus le hairgeadas poiblí, le líontáin sábhála sóisialta, le fostaíocht agus gnóthaí sóisialta, le timpeallacht an ghnó agus le hinfheistíochtaí i dtaighde agus forbairt (T&F), agus leis na haistrithe glasa agus digiteacha. |
| --- | --- |

(22)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Slóivéine sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugann an plean freagairt oiriúnach do tacar mór dúshlán eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil atá os comhair na Slóivéine. Leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, tugtar isteach athchóirithe agus infheistíochtaí lena dtugtar aghaidh ar fhothacar suntasach de na dúshláin a sainaithníodh sna moltaí tírshonracha don tSlóivéin mar chuid den Seimeastar Eorpach. Go háirithe, tugtar aghaidh sa phlean téarnaimh agus athléimneachta ar dhúshláin a bhaineann le beartais fhioscacha agus le hairgeadas poiblí, le líontáin sábhála sóisialta, le fostaíocht agus gnóthaí sóisialta, le timpeallacht an ghnó agus le hinfheistíochtaí i dtaighde agus forbairt (T&F), agus leis na haistrithe glasa agus digiteacha.

| (23) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Slóivéine le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSlóivéin agus 42,4 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21,4 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSlóivéin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú ag an am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(23)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Slóivéine le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSlóivéin agus 42,4 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21,4 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSlóivéin téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú ag an am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (24) | Níor thíolaic an tSlóivéin fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSlóivéin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(24)

Níor thíolaic an tSlóivéin fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18) nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSlóivéin leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (25) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(25)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (26) | Tá an tSlóivéin tiomanta deireadh a chur de réir a chéile le gual sa táirgeadh leictreachais faoi 2033. Chun an sprioc uaillmhianach sin a bhaint amach, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Slóivéine athchóirithe agus infheistíochtaí suntasacha lena ndírítear ar an méid seo a leanas a dhéanamh: (i) sciar na bhfoinsí fuinnimh in-athnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh a mhéadú; (ii) rochtain agus comhtháthú ar an eangach leictreachais ag saoráidí táirgthe foinsí fuinnimh in-athnuaite a éascú, agus (iii) éifeachtúlacht fuinnimh agus athchóiriú foirgneamh poiblí a fheabhsú. Is céim thábhachtach iad na bearta faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta chun deireadh a chur le bacainní a eascraíonn as nósanna imeachta ceadúnúcháin, ach d’fhéadfadh an tSlóivéin cur lena hiarrachtaí. D’fhéadfadh an tír bearta breise a dhéanamh sa bhreis ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta atá aici faoi láthair chun éascú a dhéanamh ar fhoinsí in-athnuaite fuinnimh, lena n-áirítear tionscadail ghaoithe agus ghréine ar an gcósta. Ina plean náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, leag an tSlóivéin síos sprioc 27 % mar rannchuidiú le sprioc 2030 an Aontais maidir le fuinneamh in-athnuaite. Tá sé sin go mór faoi bhun 37 % den sciar in-athnuaite in 2030 bunaithe ar Iarscríbhinn II de Rialachán Rialachais (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Bhain an tSlóivéin a sciar fuinnimh ó fhoinsí in-athnuaite do 2020 amach in olltomhaltas deiridh na sprice fuinnimh trí úsáid a bhaint as sásra an Aontais um chomhar trasteorann i gcomhréir le Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) (trí aistrithe staidrimh). Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an tSlóivéin ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.
  Dá bhrí sin, maidir leis an uaillmhian mhéadaithe le haghaidh foinsí in-athnuaite fuinnimh ar leibhéal an Aontais agus maidir leis an ngá atá ann an soláthar fuinnimh a éagsúlú, i ngeall ar an margadh nua geopholaitiúil agus ar an margadh nua fuinnimh mar atá ann faoi láthair, beidh gá le beartais agus bearta a ghéarú chun tacú le húsáid bhreise an fhuinnimh in-athnuaite. Cé nach mbaineann ach 11,3 % den mheascán fuinnimh le gás nádúrtha, allmhairíonn an tSlóivéin 100 % dá gás nádúrtha ón Rúis, i gcomparáid le meán 44 % san Aontas, de réir shonraí 2020. Is é atá san ola 30,9 % de mheascán fuinnimh na Slóivéine ach ní allmhairítear ach 13 % de sin ón Rúis (21). Tá ról suntasach fós ag an ngás i meascán fuinnimh na Slóivéine agus is foinse ríthábhachtach fuinnimh é don tionscal, agus ag an am céanna cuireann sé an tsolúbthacht is gá ar fáil in earnáil na cumhachta. I ngeall ar an spleáchas mór ar ghás na Rúise, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le feabhas a chur ar idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanacha agus ar an mbonneagar gáis gaolmhar chun an soláthar gáis a éagsúlú. Moltar infheistíochtaí i mbonneagair nua agus i líonraí nua a bhaineann leis an ngás a bheith slán san am atá amach romhainn i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. |
| --- | --- |

(26)

Tá an tSlóivéin tiomanta deireadh a chur de réir a chéile le gual sa táirgeadh leictreachais faoi 2033. Chun an sprioc uaillmhianach sin a bhaint amach, áirítear i bplean téarnaimh agus athléimneachta na Slóivéine athchóirithe agus infheistíochtaí suntasacha lena ndírítear ar an méid seo a leanas a dhéanamh: (i) sciar na bhfoinsí fuinnimh in-athnuaite san olltomhaltas deiridh fuinnimh a mhéadú; (ii) rochtain agus comhtháthú ar an eangach leictreachais ag saoráidí táirgthe foinsí fuinnimh in-athnuaite a éascú, agus (iii) éifeachtúlacht fuinnimh agus athchóiriú foirgneamh poiblí a fheabhsú. Is céim thábhachtach iad na bearta faoin bplean téarnaimh agus athléimneachta chun deireadh a chur le bacainní a eascraíonn as nósanna imeachta ceadúnúcháin, ach d’fhéadfadh an tSlóivéin cur lena hiarrachtaí. D’fhéadfadh an tír bearta breise a dhéanamh sa bhreis ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta atá aici faoi láthair chun éascú a dhéanamh ar fhoinsí in-athnuaite fuinnimh, lena n-áirítear tionscadail ghaoithe agus ghréine ar an gcósta. Ina plean náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid, leag an tSlóivéin síos sprioc 27 % mar rannchuidiú le sprioc 2030 an Aontais maidir le fuinneamh in-athnuaite. Tá sé sin go mór faoi bhun 37 % den sciar in-athnuaite in 2030 bunaithe ar Iarscríbhinn II de Rialachán Rialachais (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19). Bhain an tSlóivéin a sciar fuinnimh ó fhoinsí in-athnuaite do 2020 amach in olltomhaltas deiridh na sprice fuinnimh trí úsáid a bhaint as sásra an Aontais um chomhar trasteorann i gcomhréir le Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20) (trí aistrithe staidrimh). Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le fuinneamh in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an tSlóivéin ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

Dá bhrí sin, maidir leis an uaillmhian mhéadaithe le haghaidh foinsí in-athnuaite fuinnimh ar leibhéal an Aontais agus maidir leis an ngá atá ann an soláthar fuinnimh a éagsúlú, i ngeall ar an margadh nua geopholaitiúil agus ar an margadh nua fuinnimh mar atá ann faoi láthair, beidh gá le beartais agus bearta a ghéarú chun tacú le húsáid bhreise an fhuinnimh in-athnuaite. Cé nach mbaineann ach 11,3 % den mheascán fuinnimh le gás nádúrtha, allmhairíonn an tSlóivéin 100 % dá gás nádúrtha ón Rúis, i gcomparáid le meán 44 % san Aontas, de réir shonraí 2020. Is é atá san ola 30,9 % de mheascán fuinnimh na Slóivéine ach ní allmhairítear ach 13 % de sin ón Rúis (21). Tá ról suntasach fós ag an ngás i meascán fuinnimh na Slóivéine agus is foinse ríthábhachtach fuinnimh é don tionscal, agus ag an am céanna cuireann sé an tsolúbthacht is gá ar fáil in earnáil na cumhachta. I ngeall ar an spleáchas mór ar ghás na Rúise, d’fhéadfadh sé go mbeadh gá le feabhas a chur ar idirnaisc leis na Ballstáit chomharsanacha agus ar an mbonneagar gáis gaolmhar chun an soláthar gáis a éagsúlú. Moltar infheistíochtaí i mbonneagair nua agus i líonraí nua a bhaineann leis an ngás a bheith slán san am atá amach romhainn i gcás inar féidir, d’fhonn a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo.

| (27) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an tSlóivéin leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSlóivéin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(27)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an tSlóivéin leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSlóivéin leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (22), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (28) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (23) i moladh (1). |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (23) i moladh (1).

| (29) | I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí a leagtar amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an tSlóivéin, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí a leagtar amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an tSlóivéin, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

MOLANN SÍ LEIS SEO go ndéanfaidh an tSlóivéin beart in 2022 agus in 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama sa mheántéarma a bhaint amach. Inbhuanaitheacht fhioscach fhadtéarmach na gcóras cúraim sláinte agus an chórais um chúram fadtéarmach a áirithiú. Bearta cúitimh a thabhairt isteach chun an t-aistriú ó chánacha saothair a thabhairt chun críche, lena n-áirítear trí athchothromú i dtreo cánacha níos glaise agus níos fabhraí don fhás.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna a áirítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 28 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú agus spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh, go háirithe trí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh, agus tríd an ngréasán dáileacháin leictreachais a neartú. Cur chun feidhme beart éifeachtúlachta fuinnimh a mhéadú, go háirithe san earnáil tógála, leictriú na hearnála iompair, agus trína áirithiú go mbeidh acmhainneacht leordhóthanach ag an mbonneagar fuinnimh agus ag na hidirnaisc fuinnimh.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Slóivéine, IO C 304, 29.7.2021, lch. 116.

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  ST 10612/2021; ST 10612/2021 ADD 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú na Slóivéine agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 na Slóivéine (IO C 282, 26.8.2020, lch. 157).

11

(12)  Léirítear leis na figiúirí leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh a bhféadfadh daoine a bheith incháilithe dóibh agus do shochair chomhchineáil chomh maith, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

14

(15)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Rialachán (AE) 2018/1999 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le Rialachas an Aontais Fuinnimh agus na Gníomhaíochta Aeráide, lena leasaítear Rialachán (CE) Uimh. 663/2009 agus Rialachán (CE) Uimh. 715/2009 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 94/22/CE, 98/70/CE, 2009/31/CE, 2009/73/CE, 2010/31/AE, 2012/27/AE agus 2013/30/AE ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle, Treoracha 2009/119/CE agus (AE) 2015/652 ón gComhairle agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 525/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (IO L 328, 21.12.2018, lch. 1).

19

(20)  Treoir (AE) 2018/2001 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2018 maidir le cur chun cinn úsáid fuinnimh ó fhoinsí inathnuaite (IO L 328, 21.12.2018, lch. 82).

20

(21)  Eurostat (2020), sciar na n-allmhairí Rúiseacha os cionn iomlán na n-allmhairí. Do mheán AE27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Slóivéine, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Tagraíonn an figiúr ola do tháirgí ola scagtha.

21

(22)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

22

(23)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

23

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/205 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/205

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Slóvaice agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2022 de chuid na Slóvaice

(2022/C 334/25)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 5(2) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ó Choiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (2), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an tSlóvaic inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh, ar tuarascáil í nár sainaithníodh an tSlóvaic inti mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (“Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro”) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don tSlóvaic faoin tionscnamh maidir leis an nGníomhaíocht Chomhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (5), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (6) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. Cuirtear tacaíocht eisceachtúil ar fáil don tSlóvaic faoin tionscnamh maidir leis an nGníomhaíocht Chomhtháthaithe do Dhídeanaithe san Eoraip (CARE) agus trí réamh-mhaoiniú breise faoin gclár um Chúnamh Téarnaimh don Chomhtháthú agus do Chríocha na hEorpa (REACT-EU) chun aghaidh a thabhairt go práinneach ar riachtanais ghlactha agus lánpháirtithe na ndaoine sin atá ar a dteitheadh ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Slóvaice, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Slóvaice, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a léiriú ina gCláir Chobhsaíochta nó ina gCláir um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir a léiriú ina gCláir Chobhsaíochta nó ina gCláir um Chóineasú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 29 Aibreán 2021, chuir an tSlóvaic a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don tSlóvaic a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an tSlóvaic tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 29 Aibreán 2021, chuir an tSlóvaic a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 13 Iúil 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don tSlóvaic a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an tSlóvaic tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na clocha míle agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na gcloch míle agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 29 Aibreán 2022, thíolaic an tSlóvaic a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 28 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Slóvaice ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022, thíolaic an tSlóvaic a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus, an 28 Aibreán 2022, a Clár Cobhsaíochta 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a bunaíodh in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Slóvaice ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSlóvaic an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSlóvaic maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire an cur chun feidhme a rinne an tSlóvaic maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Slóvaice maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSlóvaic an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSlóvaic maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire an cur chun feidhme a rinne an tSlóvaic maidir leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Slóvaice maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Slóvaice, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar easnaimh agus gur comhlíonadh an critéar fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Slóvaice, ós rud é gur sháraigh a heasnamh ginearálta rialtais in 2021 luach tagartha 3 % an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), agus gur sháraigh a fiachas ginearálta rialtais an 60 % de luach tagartha an Chonartha maidir le OTI. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar easnaimh agus gur comhlíonadh an critéar fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, dar leis an gCoimisiún, ní gá an tagarmharc maidir le laghdú an fhiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus déanfaidh sé athmheasúnú ar cibé acu an mbeidh sé riachtanach nó nach mbeidh a mholadh go gcuirfí tús le nósanna imeachta den sórt sin i bhfómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don tSlóvaic na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an tSlóvaic, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Slóvaice ó 5,5 % de OTI in 2020 go 6,2 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón tSlóvaic leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2020 go 3,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSlóvaic in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh den chuid is mó. An tráth céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is é sin go príomha méaduithe ar an 13ú pinsean, athruithe ar an aois scoir do thuismitheoirí, laghdú ar cháin mótarfheithiclí agus cealú an tobhaigh bainc. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 59,7 % de OTI in 2020 go 63,1 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don tSlóvaic na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an tSlóvaic, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar sheasaimh fhioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus ar inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas á chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar easnamh ginearálta rialtas na Slóvaice ó 5,5 % de OTI in 2020 go 6,2 %. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón tSlóvaic leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig méadú ar bhearta sealadacha éigeandála ó 2,3 % de OTI in 2020 go 3,3 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSlóvaic in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh den chuid is mó. An tráth céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a ghlac an rialtas le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, is é sin go príomha méaduithe ar an 13ú pinsean, athruithe ar an aois scoir do thuismitheoirí, laghdú ar cháin mótarfheithiclí agus cealú an tobhaigh bainc. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, tháinig méadú ar fhiachas ginearálta an rialtais ó 59,7 % de OTI in 2020 go 63,1 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch in 2022 agus tá sé fabhrach in 2023. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,1 % in 2022 agus 5,3 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás níos airde iarbhír de 2,3 % ar OTI in 2022 agus go mbeidh fás 3,6 % níos ísle ar OTI in 2023, go príomha mar gheall ar an tionchar a mheastar a bheidh ag an mboilsciú ar thomhaltas príobháideach agus ar onnmhairithe níos moille. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag meas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,1 % de OTI in 2022, agus go 2,4 % in 2023. Is léiriú é an laghdú in 2022 go príomha ar leachtú fhormhór na mbeart éigeandála agus ar fhás láidir OTI ainmniúil. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 61,6 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 58,0 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 3,6 % agus 2,6 % de OTI faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 don bhliain 2022 agus níos airde do 2023, go príomha mar gheall ar réamhaisnéis níos dearfaí don fhorbairt i margadh an tsaothair in 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 61,7 % in 2022 agus 58,3 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,0 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Slóvaice. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réalaíoch in 2022 agus tá sé fabhrach in 2023. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 2,1 % in 2022 agus 5,3 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fás níos airde iarbhír de 2,3 % ar OTI in 2022 agus go mbeidh fás 3,6 % níos ísle ar OTI in 2023, go príomha mar gheall ar an tionchar a mheastar a bheidh ag an mboilsciú ar thomhaltas príobháideach agus ar onnmhairithe níos moille. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag meas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 5,1 % de OTI in 2022, agus go 2,4 % in 2023. Is léiriú é an laghdú in 2022 go príomha ar leachtú fhormhór na mbeart éigeandála agus ar fhás láidir OTI ainmniúil. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 61,6 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 58,0 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 3,6 % agus 2,6 % de OTI faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin níos ísle ná an t-easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022 don bhliain 2022 agus níos airde do 2023, go príomha mar gheall ar réamhaisnéis níos dearfaí don fhorbairt i margadh an tsaothair in 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 61,7 % in 2022 agus 58,3 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 2,0 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Slóvaice.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2021 go 1,0 % in 2022. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (12). |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2021 go 1,0 % in 2022. Tá tionchar ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais freisin, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (12).

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSlóvaic staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSlóvaic, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSlóvaic staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSlóvaic, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Slóvaice, meastar go mbeidh an seasamh fioscach craptha ag + 0,3 % de OTI, agus mhol an Chomhairle seasamh fioscach tacúil (13). Tá sé beartaithe ag an tSlóvaic leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Théarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,4 pointe céatadáin in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an tSlóvaic infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1,6 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar breise a bheidh ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Mar gheall ar innéacsú lagaithe le boilsciú, in 2022 tá ráta fáis níos ísle ná boilsciú ag mórchaiteachas rialtais amhail sochair shóisialta seachas sochair chomhchineáil nó cúiteamh d’fhostaithe agus cuireann sé leis an seasamh crapthach. |
| --- | --- |

(17)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Slóvaice, meastar go mbeidh an seasamh fioscach craptha ag + 0,3 % de OTI, agus mhol an Chomhairle seasamh fioscach tacúil (13). Tá sé beartaithe ag an tSlóvaic leanúint de thacaíocht a thabhairt don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Théarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,7 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,4 pointe céatadáin in 2022 (14). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an tSlóvaic infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht chrapthach dar méid 1,6 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar breise a bheidh ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). Mar gheall ar innéacsú lagaithe le boilsciú, in 2022 tá ráta fáis níos ísle ná boilsciú ag mórchaiteachas rialtais amhail sochair shóisialta seachas sochair chomhchineáil nó cúiteamh d’fhostaithe agus cuireann sé leis an seasamh crapthach.

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 0,8 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an tSlóvaic d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 1,0 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de 0,2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid – 0,8 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (15). Meastar go leanfaidh an tSlóvaic d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 1,0 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (16). Ag an am céanna, meastar go gcuirfidh an méadú ar an gcaiteachas príomha reatha arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 rannchuidiú neodrach, a bheag nó a mhór, de 0,2 pointe céatadáin leis an seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,3 % in 2024 agus go 2,0 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2023 agus go bhfanfaidh sé faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go gcuirfear teorainn le fás an chaiteachais phoiblí – lena n-áirítear cúiteamh d’fhostaithe agus aistrithe sóisialta comhchineáil – ar luas níos moille ná ioncam agus faoi bhun fhás láidir ainmniúil OTI. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe agus méadú go 58,2 % ann in 2024, agus laghdú go 57,3 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 2,3 % in 2024 agus go 2,0 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go rachaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI faoi 2023 agus go bhfanfaidh sé faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an Chláir. Glactar leis sna réamh-mheastacháin sin go gcuirfear teorainn le fás an chaiteachais phoiblí – lena n-áirítear cúiteamh d’fhostaithe agus aistrithe sóisialta comhchineáil – ar luas níos moille ná ioncam agus faoi bhun fhás láidir ainmniúil OTI. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go háirithe agus méadú go 58,2 % ann in 2024, agus laghdú go 57,3 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | D’fhéadfaí córas cánach na Slóvaice a athchóiriú chun borradh a chur faoin éifeachtúlacht eacnamaíoch, chun inbhuanaitheacht chomhshaoil agus fhioscach a chothú agus chun cothroime a fheabhsú, agus chun tacú le cuspóirí beartais níos leithne an tráth céanna. Tá an t-ualach cánach saothair an-ard do dhaoine atá ag tuilleamh ioncaim íseal i gcomparáid le Ballstáit eile. I gcodarsnacht leis sin, ní bhaintear lánacmhainneacht as cánachas comhshaoil agus réadmhaoine. Dá n-athrófaí an meascán cánach, d’fhéadfaí tacú leis an bhfás agus d’fhéadfaí an t-aistriú glas agus an inbhuanaitheacht chomhshaoil a chothú freisin. Tá déine fuinnimh an gheilleagair go mór os cionn mheán an Aontais, ach sheas an t-ioncam ó chánacha comhshaoil ag 2,4 % in 2020, gar do mheán an Aontais. Le muirir chomhshaoil a bhaineann le bainistiú dramhaíola agus truailliú aeir, ní dhéantar úsáid éifeachtúil acmhainní a chur chun cinn go leordhóthanach agus ní laghdaítear costais don chomhshaol agus don tsochaí leo. Ní léiríonn cánacha ar bhóithre agus táillí cláraithe feithiclí déine astaíochtaí go maith. Ní dhéantar cánacha agus muirir chomhshaoil a innéacsú, agus laghdaíonn sé sin ioncam glas le himeacht ama mar gheall ar bhoilsciú. Maidir le cánachas réadmhaoine, bhí an t-ioncam ó chánacha athfhillteacha ar mhaoin dhochorraithe réasúnta íseal in 2020 (0,5 % de OTI i gcomparáid leis an meán 1,2 % san Aontas). Níl dóthain sonraí ag an tSlóvaic faoi láthair chun an bonn cánach maoine a thabhairt cothrom le dáta agus a innéacsú i gcomhréir le luachanna margaidh, rud a d’fhéadfadh an t-éileamh láidir leanúnach ar thithíocht agus fás láidir gaolmhar ar phraghsanna tithe a mhaolú i bpáirt. Ina theannta sin, d’fhéadfadh iarrachtaí breise maidir le cánacha a shimpliú agus comhlíonadh a fheabhsú ioncam poiblí a mhéadú agus, ar an gcaoi sin, tacú le hinbhuanaitheacht fhioscach agus cothroime a fheabhsú. D’ainneoin feabhsuithe, bhí an bhearna i gcomhlíonadh cánach CBL fós ard in 2019 (16,1 % i gcomparáid le 10,4 % san Aontas). D’fhéadfadh tuilleadh feabhsuithe ar an riarachán cánach, lena n-áirítear sonrascadh leictreonach, tuairisceáin chánach réamhlíonta agus tuilleadh digitithe, cabhrú le sceitheadh sa chóras cánach a laghdú tuilleadh. |
| --- | --- |

(20)

D’fhéadfaí córas cánach na Slóvaice a athchóiriú chun borradh a chur faoin éifeachtúlacht eacnamaíoch, chun inbhuanaitheacht chomhshaoil agus fhioscach a chothú agus chun cothroime a fheabhsú, agus chun tacú le cuspóirí beartais níos leithne an tráth céanna. Tá an t-ualach cánach saothair an-ard do dhaoine atá ag tuilleamh ioncaim íseal i gcomparáid le Ballstáit eile. I gcodarsnacht leis sin, ní bhaintear lánacmhainneacht as cánachas comhshaoil agus réadmhaoine. Dá n-athrófaí an meascán cánach, d’fhéadfaí tacú leis an bhfás agus d’fhéadfaí an t-aistriú glas agus an inbhuanaitheacht chomhshaoil a chothú freisin. Tá déine fuinnimh an gheilleagair go mór os cionn mheán an Aontais, ach sheas an t-ioncam ó chánacha comhshaoil ag 2,4 % in 2020, gar do mheán an Aontais. Le muirir chomhshaoil a bhaineann le bainistiú dramhaíola agus truailliú aeir, ní dhéantar úsáid éifeachtúil acmhainní a chur chun cinn go leordhóthanach agus ní laghdaítear costais don chomhshaol agus don tsochaí leo. Ní léiríonn cánacha ar bhóithre agus táillí cláraithe feithiclí déine astaíochtaí go maith. Ní dhéantar cánacha agus muirir chomhshaoil a innéacsú, agus laghdaíonn sé sin ioncam glas le himeacht ama mar gheall ar bhoilsciú. Maidir le cánachas réadmhaoine, bhí an t-ioncam ó chánacha athfhillteacha ar mhaoin dhochorraithe réasúnta íseal in 2020 (0,5 % de OTI i gcomparáid leis an meán 1,2 % san Aontas). Níl dóthain sonraí ag an tSlóvaic faoi láthair chun an bonn cánach maoine a thabhairt cothrom le dáta agus a innéacsú i gcomhréir le luachanna margaidh, rud a d’fhéadfadh an t-éileamh láidir leanúnach ar thithíocht agus fás láidir gaolmhar ar phraghsanna tithe a mhaolú i bpáirt. Ina theannta sin, d’fhéadfadh iarrachtaí breise maidir le cánacha a shimpliú agus comhlíonadh a fheabhsú ioncam poiblí a mhéadú agus, ar an gcaoi sin, tacú le hinbhuanaitheacht fhioscach agus cothroime a fheabhsú. D’ainneoin feabhsuithe, bhí an bhearna i gcomhlíonadh cánach CBL fós ard in 2019 (16,1 % i gcomparáid le 10,4 % san Aontas). D’fhéadfadh tuilleadh feabhsuithe ar an riarachán cánach, lena n-áirítear sonrascadh leictreonach, tuairisceáin chánach réamhlíonta agus tuilleadh digitithe, cabhrú le sceitheadh sa chóras cánach a laghdú tuilleadh.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Slóvaice sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, is féidir a mheas gur freagairt chuimsitheach agus leordhóthanach ar na dúshláin atá os comhair na Slóvaice é fócas láidir an phlean téarnaimh agus athléimneachta ar an oideachas cuimsitheach, ar rialachas poiblí agus ar infheistíocht chun táirgiúlacht a fheabhsú sna haistrithe glasa agus digiteacha, mar aon leis an méid atá beartaithe a dhéanamh chun éagothromaíochtaí réigiúnacha a laghdú. Téitear i ngleic leis an dúshlán a bhaineann le dlús a chur leis na haistrithe glasa agus digiteacha le diongbháilteacht agus raon leathan beart. Tugtar aghaidh freisin ar dhúshláin sheanbhunaithe maidir le hoideachas, cúram leanaí, cúram sláinte agus taighde agus nuálaíocht (T&N) le bearta cuimsitheacha do na heasnaimh is tromchúisí, mar shampla caighdeán agus cuimsitheacht íseal an oideachais, comhordú beartais T&N ilroinnte, easpa comhair phoiblí-phríobháidí, agus lagfheidhmíocht T&N. Leis na bearta breise a mholtar sa phlean téarnaimh agus athléimneachta chun feabhas a chur ar an gcóras ceartais, ar sholáthar poiblí agus ar an gcomhrac i gcoinne sciúradh airgid, d’fhéadfaí aghaidh a thabhairt ar go leor de na dúshláin bhunúsacha, má ghlactar agus má chuirtear chun feidhme iad i gcomhréir le ceanglais dhlí an Aontais maidir le coimircí cuí agus neamhspleáchas breithiúnach agus le rannpháirtíocht chuí na ngeallsealbhóirí. Ar deireadh, táthar ag súil go gcuirfidh roinnt athchóirithe feabhas ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí. Ar an iomlán, foráiltear leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta d’athchóirithe uaillmhianacha agus d’infheistíochtaí uaillmhianacha, go háirithe sa chúram sláinte, sna haistrithe glasa agus digiteacha, agus sa riarachán poiblí, atá dírithe freisin ar chóineasú sa limistéar euro a fheabhsú agus ar fhás eacnamaíoch a threisiú. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Slóvaice sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, is féidir a mheas gur freagairt chuimsitheach agus leordhóthanach ar na dúshláin atá os comhair na Slóvaice é fócas láidir an phlean téarnaimh agus athléimneachta ar an oideachas cuimsitheach, ar rialachas poiblí agus ar infheistíocht chun táirgiúlacht a fheabhsú sna haistrithe glasa agus digiteacha, mar aon leis an méid atá beartaithe a dhéanamh chun éagothromaíochtaí réigiúnacha a laghdú. Téitear i ngleic leis an dúshlán a bhaineann le dlús a chur leis na haistrithe glasa agus digiteacha le diongbháilteacht agus raon leathan beart. Tugtar aghaidh freisin ar dhúshláin sheanbhunaithe maidir le hoideachas, cúram leanaí, cúram sláinte agus taighde agus nuálaíocht (T&N) le bearta cuimsitheacha do na heasnaimh is tromchúisí, mar shampla caighdeán agus cuimsitheacht íseal an oideachais, comhordú beartais T&N ilroinnte, easpa comhair phoiblí-phríobháidí, agus lagfheidhmíocht T&N. Leis na bearta breise a mholtar sa phlean téarnaimh agus athléimneachta chun feabhas a chur ar an gcóras ceartais, ar sholáthar poiblí agus ar an gcomhrac i gcoinne sciúradh airgid, d’fhéadfaí aghaidh a thabhairt ar go leor de na dúshláin bhunúsacha, má ghlactar agus má chuirtear chun feidhme iad i gcomhréir le ceanglais dhlí an Aontais maidir le coimircí cuí agus neamhspleáchas breithiúnach agus le rannpháirtíocht chuí na ngeallsealbhóirí. Ar deireadh, táthar ag súil go gcuirfidh roinnt athchóirithe feabhas ar inbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí. Ar an iomlán, foráiltear leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta d’athchóirithe uaillmhianacha agus d’infheistíochtaí uaillmhianacha, go háirithe sa chúram sláinte, sna haistrithe glasa agus digiteacha, agus sa riarachán poiblí, atá dírithe freisin ar chóineasú sa limistéar euro a fheabhsú agus ar fhás eacnamaíoch a threisiú.

| (22) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Slóvaice le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSlóvaic agus 45 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSlóvaic téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Slóvaice le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSlóvaic agus 45 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSlóvaic téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | Níor thíolaic an tSlóvaic fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17) an 8 Aibreán 2022, nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSlóvaic leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. Go háirithe, ba cheart aghaidh a thabhairt ar éagothromaíochtaí réigiúnacha maidir le hiomaíochas agus táscairí sóisialta trí úsáid a bhaint as meascán de na cistí éagsúla atá ar fáil. |
| --- | --- |

(23)

Níor thíolaic an tSlóvaic fós an Comhaontú Comhpháirtíochta dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (17) an 8 Aibreán 2022, nó na cláir bheartais chomhtháthaithe eile dá bhforáiltear sa Rialachán sin. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSlóvaic leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. Go háirithe, ba cheart aghaidh a thabhairt ar éagothromaíochtaí réigiúnacha maidir le hiomaíochas agus táscairí sóisialta trí úsáid a bhaint as meascán de na cistí éagsúla atá ar fáil.

| (24) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(24)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (25) | Ó bhí 2015 ann, is beag dul chun cinn atá déanta chun glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Tá ard-déine fuinnimh ag geilleagar na Slóvaice, i bpáirt mar gheall ar spleáchas na hearnála tionsclaíochta fairsinge ar allmhairí breosla iontaise. De réir sonraí 2020, tá an tSlóvaic ag brath go mór ar an Rúis le haghaidh gás nádúrtha (85 % i gcomparáid le meán an Aontais a bhí ag 44 %) agus amhola (100 % i gcomparáid le meán an Aontais a bhí ag 26 %). Mar sin féin, níl an tSlóvaic ag brath an oiread céanna ar an Rúis le haghaidh gual crua (35 % i gcomparáid le meán an Aontais atá ag 54 %) (18). Tá an sciar den ghás nádúrtha sa mheascán fuinnimh rud beag os cionn mheán an Aontais (24,9 % i gcomparáid le 24,4 % don Aontas) i gcomparáid le sciar na mbreoslaí iontaise soladacha (14 % i gcomparáid le 10,8 % san Aontas), agus tá an sciar ola níos ísle (21,9 % i gcomparáid le 32,7 % san Aontas). Sheas sciar an fhuinnimh núicléach sa mheascán fuinnimh ag 24,6 % in 2020 (i gcomparáid le 13,1 % don Aontas). Dá mbeifí níos gasta ag glacadh foinsí in-athnuaite fuinnimh, chuideodh sé sin a oiread a bhraitheann an tSlóvaic ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a laghdú agus d’ísleofaí baol na bochtaineachta fuinnimh tráth a bhfuil praghsanna fuinnimh atá ag dul i méid. Tá sé beartaithe tuilleadh athchóirithe a dhéanamh i réimse dhearadh an mhargaidh agus na tacaíochta d’fhoinsí in-athnuaite in 2022 mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta. Is féidir dlús breise a chur le glacadh an fhuinnimh in-athnuaite trí na tairseacha maidir le díolúintí ó cheadanna tógála do tháirgeadh in-athnuaite ar scála beag a mhéadú, nósanna imeachta riaracháin agus ceadanna a chuíchóiriú in ionad ilfhreastail, táillí ceangail eangaí a ísliú agus rochtain ar an acmhainneacht eangaí atá ar fáil a fheabhsú. I mí Aibreáin 2021, chuir an tSlóvaic deireadh leis an moratóir maidir le foinsí in-athnuaite nua a nascadh leis an eangach. Ní mór, áfach, sásra réamhbhreathnaitheach a chur chun feidhme go fóill lena gcuirfear faisnéis thrédhearcach agus iontaofa ar fáil maidir leis an acmhainneacht chun foinsí in-athnuaite uaineacha nua a nascadh leis an eangach. Chun freastal ar mhéid méadaitheach an leictreachais in-athnuaite, ba cheart don tSlóvaic na gréasáin tarchurtha agus dáileacháin a nuachóiriú, saoráidí nua stórála fuinnimh a chruthú agus an creat rialála maidir le hidrigin in-athnuaite a thabhairt chun críche.
  Chuideodh infheistíochtaí breise i bhfuinneamh geoiteirmeach, i stáisiúin bhithmheatáin inbhuanaithe agus i réitigh in-athnuaite atá bunaithe ar hidrigin, lena n-urramaítear critéir ábhartha inbhuanaitheachta, le haghaidh a thabhairt ar an ardtomhaltas intíre gáis nádúrtha. Tá scóip ann freisin éifeachtúlacht fuinnimh na gcóras téimh ceantair a mhéadú agus foinsí teasa in-athnuaite a chur in úsáid go tapa in ionad gás nádúrtha. Is féidir feabhas a chur ar an iarracht dícharbónaithe freisin ar an leibhéal réigiúnach trí ionaid fuinnimh inbhuanaithe réigiúnacha a bhunú. |
| --- | --- |

(25)

Ó bhí 2015 ann, is beag dul chun cinn atá déanta chun glanastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú. Tá ard-déine fuinnimh ag geilleagar na Slóvaice, i bpáirt mar gheall ar spleáchas na hearnála tionsclaíochta fairsinge ar allmhairí breosla iontaise. De réir sonraí 2020, tá an tSlóvaic ag brath go mór ar an Rúis le haghaidh gás nádúrtha (85 % i gcomparáid le meán an Aontais a bhí ag 44 %) agus amhola (100 % i gcomparáid le meán an Aontais a bhí ag 26 %). Mar sin féin, níl an tSlóvaic ag brath an oiread céanna ar an Rúis le haghaidh gual crua (35 % i gcomparáid le meán an Aontais atá ag 54 %) (18). Tá an sciar den ghás nádúrtha sa mheascán fuinnimh rud beag os cionn mheán an Aontais (24,9 % i gcomparáid le 24,4 % don Aontas) i gcomparáid le sciar na mbreoslaí iontaise soladacha (14 % i gcomparáid le 10,8 % san Aontas), agus tá an sciar ola níos ísle (21,9 % i gcomparáid le 32,7 % san Aontas). Sheas sciar an fhuinnimh núicléach sa mheascán fuinnimh ag 24,6 % in 2020 (i gcomparáid le 13,1 % don Aontas). Dá mbeifí níos gasta ag glacadh foinsí in-athnuaite fuinnimh, chuideodh sé sin a oiread a bhraitheann an tSlóvaic ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis a laghdú agus d’ísleofaí baol na bochtaineachta fuinnimh tráth a bhfuil praghsanna fuinnimh atá ag dul i méid. Tá sé beartaithe tuilleadh athchóirithe a dhéanamh i réimse dhearadh an mhargaidh agus na tacaíochta d’fhoinsí in-athnuaite in 2022 mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta. Is féidir dlús breise a chur le glacadh an fhuinnimh in-athnuaite trí na tairseacha maidir le díolúintí ó cheadanna tógála do tháirgeadh in-athnuaite ar scála beag a mhéadú, nósanna imeachta riaracháin agus ceadanna a chuíchóiriú in ionad ilfhreastail, táillí ceangail eangaí a ísliú agus rochtain ar an acmhainneacht eangaí atá ar fáil a fheabhsú. I mí Aibreáin 2021, chuir an tSlóvaic deireadh leis an moratóir maidir le foinsí in-athnuaite nua a nascadh leis an eangach. Ní mór, áfach, sásra réamhbhreathnaitheach a chur chun feidhme go fóill lena gcuirfear faisnéis thrédhearcach agus iontaofa ar fáil maidir leis an acmhainneacht chun foinsí in-athnuaite uaineacha nua a nascadh leis an eangach. Chun freastal ar mhéid méadaitheach an leictreachais in-athnuaite, ba cheart don tSlóvaic na gréasáin tarchurtha agus dáileacháin a nuachóiriú, saoráidí nua stórála fuinnimh a chruthú agus an creat rialála maidir le hidrigin in-athnuaite a thabhairt chun críche.

Chuideodh infheistíochtaí breise i bhfuinneamh geoiteirmeach, i stáisiúin bhithmheatáin inbhuanaithe agus i réitigh in-athnuaite atá bunaithe ar hidrigin, lena n-urramaítear critéir ábhartha inbhuanaitheachta, le haghaidh a thabhairt ar an ardtomhaltas intíre gáis nádúrtha. Tá scóip ann freisin éifeachtúlacht fuinnimh na gcóras téimh ceantair a mhéadú agus foinsí teasa in-athnuaite a chur in úsáid go tapa in ionad gás nádúrtha. Is féidir feabhas a chur ar an iarracht dícharbónaithe freisin ar an leibhéal réigiúnach trí ionaid fuinnimh inbhuanaithe réigiúnacha a bhunú.

| (26) | Beidh gá le tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh maidir le héifeachtúlacht fuinnimh. Go háirithe, is gá díriú ar athchóiriú domhain glas, tomhaltas teasa a laghdú agus infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in-athnuaite teasa, lena n-áirítear teaschaidéil. D’fhéadfadh an tSlóvaic dlús breise a chur le hathchóiriú foirgneamh trí níos mó infheistíochtaí príobháideacha a mhealladh, lena n-áirítear d’fhoirgnimh phoiblí, trí chúnamh teicniúil a chur ar fáil, acmhainneachtaí cur chun feidhme agus cur chuige “ionaid ilfhreastail” a fheabhsú agus infheistiú i scileanna glasa. Thairis sin, mar gheall ar leibhéil arda neamhréire scileanna sa gheilleagar teastaíonn beartais maidir le foghlaim aosach a neartú, lena n-áirítear i ndáil leis an aistriú glas. Tá iarracht bhreise ag teastáil chun aghaidh a thabhairt ar bhochtaineacht fuinnimh agus ar infheistíocht athchóirithe sa tithíocht shóisialta. Thairis sin, ba cheart roinnt beart rialála agus riaracháin a chur i bhfeidhm chun dlús a chur leis an bpróiseas ceadanna tógála, chun na rialacha cur chun feidhme a shimpliú, chun scéimeanna athchóiriúcháin a oiriúnú agus chun comhordú idir údaráis phoiblí éagsúla agus cláir chistiúcháin a fheabhsú. D’fhéadfadh bearta agus dreasachtaí breise aghaidh a thabhairt ar an déine ard fuinnimh sa tionsclaíocht, lena n-áirítear i gcuideachtaí beaga agus meánmhéide. Áirítear leis sin scéimeanna infheistíochta chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú bunaithe ar iniúchtaí fuinnimh. Ba cheart do scéimeanna tacaíochta a bheith comhlántach (e.g. leis an scéim dícharbónaithe) agus ba cheart maoiniú príobháideach agus ionstraimí airgeadais a bheith ag tacú leo. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna maidir le foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a ardú chun go mbeidh an tSlóvaic ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(26)

Beidh gá le tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh maidir le héifeachtúlacht fuinnimh. Go háirithe, is gá díriú ar athchóiriú domhain glas, tomhaltas teasa a laghdú agus infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in-athnuaite teasa, lena n-áirítear teaschaidéil. D’fhéadfadh an tSlóvaic dlús breise a chur le hathchóiriú foirgneamh trí níos mó infheistíochtaí príobháideacha a mhealladh, lena n-áirítear d’fhoirgnimh phoiblí, trí chúnamh teicniúil a chur ar fáil, acmhainneachtaí cur chun feidhme agus cur chuige “ionaid ilfhreastail” a fheabhsú agus infheistiú i scileanna glasa. Thairis sin, mar gheall ar leibhéil arda neamhréire scileanna sa gheilleagar teastaíonn beartais maidir le foghlaim aosach a neartú, lena n-áirítear i ndáil leis an aistriú glas. Tá iarracht bhreise ag teastáil chun aghaidh a thabhairt ar bhochtaineacht fuinnimh agus ar infheistíocht athchóirithe sa tithíocht shóisialta. Thairis sin, ba cheart roinnt beart rialála agus riaracháin a chur i bhfeidhm chun dlús a chur leis an bpróiseas ceadanna tógála, chun na rialacha cur chun feidhme a shimpliú, chun scéimeanna athchóiriúcháin a oiriúnú agus chun comhordú idir údaráis phoiblí éagsúla agus cláir chistiúcháin a fheabhsú. D’fhéadfadh bearta agus dreasachtaí breise aghaidh a thabhairt ar an déine ard fuinnimh sa tionsclaíocht, lena n-áirítear i gcuideachtaí beaga agus meánmhéide. Áirítear leis sin scéimeanna infheistíochta chun éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú bunaithe ar iniúchtaí fuinnimh. Ba cheart do scéimeanna tacaíochta a bheith comhlántach (e.g. leis an scéim dícharbónaithe) agus ba cheart maoiniú príobháideach agus ionstraimí airgeadais a bheith ag tacú leo. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus le spriocanna maidir le foinsí inathnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a ardú chun go mbeidh an tSlóvaic ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (27) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an tSlóvaic úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSlóvaic leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(27)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúraithe i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an tSlóvaic úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSlóvaic leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (19), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (28) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1). |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (20) i moladh (1).

| (29) | I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an tSlóvaic, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2), |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise na dlúthnaisc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an tSlóvaic, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2),

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an tSlóvaic gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. An meascán cánach a dhéanamh níos éifeachtúla agus níos mó tacaíochta a thabhairt don fhás cuimsitheach inbhuanaithe, lena n-áirítear trí acmhainneacht an chánachais chomhshaoil agus mhaoine a ghiaráil. Leanúint de chomhlíonadh cánach a neartú, lena n-áirítear trí riarachán cánach a dhigitiú tuilleadh.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 13 Iúil 2021. Doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021–2027 a thíolacadh d’fhonn an chaibidlíocht leis an gCoimisiún a thabhairt chun críche agus tús a chur lena gcur chun feidhme ina dhiaidh sin.

3.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breoslaí iontaise a éagsúlú. Dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh trí rochtain ar eangacha a éascú tuilleadh, trí bhearta a thabhairt isteach chun cuíchóiriú a dhéanamh ar nósanna imeachta ceadúnúcháin agus riaracháin agus tríd an ngréasán leictreachais a nuachóiriú. Spleáchas ar ghás nádúrtha sa téamh agus sa tionsclaíocht a laghdú. Beartais athchóiriúcháin a choigeartú chun dlús a chur le hathchóiriú domhain foirgneamh agus chun iad a dhreasú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

2

(3)  Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (IO L 306, 23.11.2011, lch. 25).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

5

(6)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Slóvaice (IO C 304, 29.7.2021, lch. 121).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachtaagus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  ST 10156/2021 + COR 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 um Athchóiriú de chuid na Slóvaice agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2020 de chuid na Gearmáine (IO C 282, 26.8.2020, lch. 164).

11

(12)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod de chuid Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh, d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

12

(13)  Freagraíonn comhartha dearfach den táscaire d’easnamh i bhfás caiteachais phríomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach crapthach.

13

(14)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,2 pointe céatadáin de OTI.

14

(15)  Freagraíonn comhartha diúltach den táscaire do bharrachas fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach forleathnaitheach.

15

(16)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,1 pointe céatadáin de OTI.

16

(17)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

17

(18)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Slóvaice, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha in amhola.

18

(19)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

19

(20)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

20

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/213 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/213

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Fionlainne in 2022 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Fionlainne in 2022

(2022/C 334/26)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), agus go háirithe Airteagal 5(2) de, a neartú,

Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 1 de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do chonclúidí na Comhairle Eorpaí,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht airgeadais is mó in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Aisghabhála agus Athléimneachta chun dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadas poiblí inbhuanaithe a neartú agus borradh a chur faoin bhfás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht airgeadais is mó in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Aisghabhála agus Athléimneachta chun dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh.. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh freisin, ar tuarascáil í nár shainaithin sé an Fhionlainn mar cheann de na Ballstáit a mbeadh gá le mion-athbhreithniú ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil ar Fhás Inbhuanaithe, rud a chuir tús le Seimeastar Eorpach 2022 chun beartas eacnamaíoch a chomhordú. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto arna síniú an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh.. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí an tSuirbhé Bhliantúil ar Fhás Inbhuanaithe 2022 an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh freisin, ar tuarascáil í nár shainaithin sé an Fhionlainn mar cheann de na Ballstáit a mbeadh gá le mion-athbhreithniú ina leith. An dáta céanna, ghlac an Coimisiún moladh freisin le haghaidh moladh ón gComhairle maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro agus togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht 2022, lena ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Moladh maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (4) (Moladh 2022 maidir leis an limistéar euro) an 5 Aibreán 2022 agus an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch, i ndiaidh na paindéime domhanda, i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna níos airde ar fhuinneamh, bia agus amhábhair, agus trí ionchais fáis níos laige. Is iad na teaghlaigh leochaileacha atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh, mar aon le gnólachtaí is leochailí ó thaobh arduithe ar phraghsanna fuinnimh, is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Tá na héifeachtaí eacnamaíocha a d’eascair as cogadh foghach na Rúise tar éis tionchar neamhshiméadrach a imirt ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) den chéad uair le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (6), lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(3)

Tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch, i ndiaidh na paindéime domhanda, i ngeall ar ionradh na Rúise ar an Úcráin. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna níos airde ar fhuinneamh, bia agus amhábhair, agus trí ionchais fáis níos laige. Is iad na teaghlaigh leochaileacha atá i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol bochtaineachta fuinnimh, mar aon le gnólachtaí is leochailí ó thaobh arduithe ar phraghsanna fuinnimh, is mó atá thíos leis na praghsanna fuinnimh níos airde. Ina theannta sin, tá sruth daoine isteach san Aontas nach bhfacthas a leithéid riamh agus iad ag teitheadh ón Úcráin. Tá na héifeachtaí eacnamaíocha a d’eascair as cogadh foghach na Rúise tar éis tionchar neamhshiméadrach a imirt ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, tionscnaíodh an Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) den chéad uair le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (6), lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas mar aon le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar an margadh saothair, agus ar chúram sláinte, tithíocht agus leas sóisialta do dhaoine easáitithe ón Úcráin.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide um Théarnamh agus um Athléimneacht, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide um Théarnamh agus um Athléimneacht, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá moltaí tírshonracha 2019 agus 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir le pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí tírshonracha arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Gníomhachtaíodh clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis ó mhí an Mhárta 2020 i leith. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Is gá síneadh a chur le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023 mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, arduithe nach bhfacthas cheana ar phraghsanna fuinnimh agus suaití leanúnacha ar an slabhra soláthair. |
| --- | --- |

(5)

Gníomhachtaíodh clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis ó mhí an Mhárta 2020 i leith. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19 [Aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Is gá síneadh a chur le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023 mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, arduithe nach bhfacthas cheana ar phraghsanna fuinnimh agus suaití leanúnacha ar an slabhra soláthair.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Fionlainne, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (7) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Fionlainne, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (8). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (9) arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”), a bhfuil sé mar aidhm léi tacú leis na Ballstáit agus Cláir Chobhsaíochta agus Cláir um Chóineasú á n-ullmhú acu agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais mhaicreacnamaíoch i réamhaisnéis an gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don suíomh eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir Chobhsaíochta agus ina gCláir um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí sa phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”), a bhfuil sé mar aidhm léi tacú leis na Ballstáit agus Cláir Chobhsaíochta agus Cláir um Chóineasú á n-ullmhú acu agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchais mhaicreacnamaíoch i réamhaisnéis an gheimhridh 2022, aistriú ó staid fhioscach comhiomláin tacaíochta in 2020-2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don suíomh eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D’fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstát agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir Chobhsaíochta agus ina gCláir um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí sa phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis réamhaisnéis an gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid leis réamhaisnéis an gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine i ndáil le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear a mhéid a bhaineann lena nochtadh don ghéarchéim agus le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | Ar an 27 Bealtaine 2021, chuir an Fhionlainn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 29 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Fhionlainn a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Fhionlainn tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú. |
| --- | --- |

(9)

Ar an 27 Bealtaine 2021, chuir an Fhionlainn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 29 Deireadh Fómhair 2021, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don Fhionlainn a fhormheas (10). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an Fhionlainn tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis le comhlíonadh sásúil nach ndearnadh gnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna roimhe sin a aisiompú.

| (10) | An 13 Aibreán 2022, thíolaic an Fhionlainn a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Fionlainne ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(10)

An 13 Aibreán 2022, thíolaic an Fhionlainn a Clár Náisiúnta um Athchóiriú 2022 agus a Clár Cobhsaíochta 2022, i gcomhréir leis an spriocdháta a leagtar síos in Airteagal 4 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun a n-idirnascadh a chur san áireamh. I gcomhréir le hAirteagal 27 de Rialachán (AE) 2021/241, léiríonn Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú freisin tuairisciú débhliantúil na Fionlainne ar an dul chun cinn atá déanta maidir lena plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Fhionlainn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an bhFionlainn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire a mhéid a chur an Fhionlainn a plean téarnaimh agus athléimneachta chun feidhme, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Fionlainne maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don Fhionlainn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an bhFionlainn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá aire a mhéid a chur an Fhionlainn a plean téarnaimh agus athléimneachta chun feidhme, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Rinne sí measúnú freisin ar dhul chun cinn na Fionlainne maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, laghdú scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith le dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Fionlainne, ós rud é gur sháraigh fiachas ginearálta an rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), arb ionann é agus 60 %, agus nár urramaíodh an tagarmharc maidir le fiachas a laghdú. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, i dtuairim an Choimisiúin, ní gá an tagarmharc um laghdú fiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus measúnóidh sé an athuair an gá nó nach gá nósanna imeachta den sórt sin a oscailt san fhómhar 2022. |
| --- | --- |

(12)

An 23 Bealtaine 2022, d’eisigh an Coimisiún tuarascáil faoi Airteagal 126(3) den Chonradh. Sa tuarascáil sin, pléadh staid bhuiséadach na Fionlainne, ós rud é gur sháraigh fiachas ginearálta an rialtais in 2021 luach tagartha an Chonartha maidir le holltáirgeacht intíre (OTI), arb ionann é agus 60 %, agus nár urramaíodh an tagarmharc maidir le fiachas a laghdú. Thángthas ar an gconclúid sa tuarascáil nár comhlíonadh an critéar fiachais. I gcomhréir leis an teachtaireacht an 2 Márta 2022, mheas an Coimisiún, laistigh dá mheasúnú ar na fachtóirí ábhartha uile, go mbeadh iarracht fhioscach tús-ualaithe ró-éilitheach i gceist le comhlíonadh an tagarmhairc maidir le laghdú an fhiachais a d’fhéadfadh an fás a chur i mbaol. Dá bhrí sin, i dtuairim an Choimisiúin, ní gá an tagarmharc um laghdú fiachais a chomhlíonadh faoi na dálaí eacnamaíocha eisceachtúla atá ann faoi láthair. Mar a fógraíodh, níor mhol an Coimisiún nósanna imeachta nua maidir le heasnamh iomarcach a oscailt in earrach na bliana 2022 agus measúnóidh sé an athuair an gá nó nach gá nósanna imeachta den sórt sin a oscailt san fhómhar 2022.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Fhionlainn na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Fhionlainn, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Fionlainne ó 5,5 % de OTI in 2020 go 2,6 % in 2021. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón bhFionlainn leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus laghdaigh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2020 go 1,7 %. Bhí na bearta a ghlac an Fhionlainn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 69,0 % de OTI in 2020 go 65,8 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (11), mhol an Chomhairle don Fhionlainn na bearta uile is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an Fhionlainn, nuair is féidir sin le dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus feabhas a chur ar an infheistíocht ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Fionlainne ó 5,5 % de OTI in 2020 go 2,6 % in 2021. Thacaigh freagairt an bheartais fhioscaigh ón bhFionlainn leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus laghdaigh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,8 % de OTI in 2020 go 1,7 %. Bhí na bearta a ghlac an Fhionlainn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus 2021 sealadach nó comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 69,0 % de OTI in 2020 go 65,8 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réadúil. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 1,5 % in 2022 agus 1,7 % in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh fíorfhás rud beag níos airde de 1,6 % ar OTI ann in 2022 agus 1,7 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag meas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 2,2 % de OTI in 2022, agus go 1,7 % in 2023. Den chuid is mó, léiríonn an laghdú in 2022 moilliú ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus neamh-tarlú ioncam cánach áirithe. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 66,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 66,9 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 2,2 % agus 1,7 % de OTI faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI ar aon dul le 65,9 % in 2022 agus 66,6 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Fionlainne. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár Cobhsaíochta 2022 réadúil. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 1,5 % in 2022 agus 1,7 % in 2023. I gcomparáid leis sin, i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh fíorfhás rud beag níos airde de 1,6 % ar OTI ann in 2022 agus 1,7 % in 2023. Ina Chlár Cobhsaíochta 2022, tá an rialtas ag meas go laghdóidh an t-easnamh ceannlíne go 2,2 % de OTI in 2022, agus go 1,7 % in 2023. Den chuid is mó, léiríonn an laghdú in 2022 moilliú ar ghníomhaíocht eacnamaíoch agus neamh-tarlú ioncam cánach áirithe. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 66,2 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 66,9 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais atá aitheanta ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún easnamh rialtais de 2,2 % agus 1,7 % de OTI faoi seach do 2022 agus 2023. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár Cobhsaíochta 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta rialtais le OTI ar aon dul le 65,9 % in 2022 agus 66,6 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,2 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meán 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear sa mheastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoi fhás ionchasach na Fionlainne.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 1,7 % de OTI in 2021 go 0,2 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh ar an easnamh rialtais, mar a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus ag 0,0 % de OTI in 2023. (12) Bearta cánach sealadacha is mó atá sna bearta sin (ar nós asbhaint i leith costais taistil). Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar freisin ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (13), chomh maith leis an gcostas méadaithe a bhaineann le caiteachas ar chosaint, ar tháinig méadú 0,3 % de OTI air in 2022 agus 0,1 % de OTI in 2023. |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 1,7 % de OTI in 2021 go 0,2 % in 2022. Tá tionchar ag na bearta a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh ar an easnamh rialtais, mar a mheastar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,1 % de OTI in 2022 agus ag 0,0 % de OTI in 2023. (12) Bearta cánach sealadacha is mó atá sna bearta sin (ar nós asbhaint i leith costais taistil). Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, i gcás ina bhfuil praghsanna fuinnimh fós ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Tá tionchar freisin ag na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin ar an easnamh rialtais, rud a thuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag 0,2 % de OTI in 2022 agus 0,2 % in 2023 (13), chomh maith leis an gcostas méadaithe a bhaineann le caiteachas ar chosaint, ar tháinig méadú 0,3 % de OTI air in 2022 agus 0,1 % de OTI in 2023.

| (16) | Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Fhionlainn staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a chuirtear ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Fhionlainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

Ina Moladh an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an Fhionlainn staid fhioscach tacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a chuirtear ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an Fhionlainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth céanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Fionlainne, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 0,6 % de OTI (14). Tá sé beartaithe ag an bhFionlainn tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bhFionlainn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht a bheidh neodrach den chuid is mó dar méid 0,1 pointe céatadáin don staide fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus lena n-áirítear an fhaisnéis a ionchorpraítear i gClár Cobhsaíochta 2022 na Fionlainne, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 0,6 % de OTI (14). Tá sé beartaithe ag an bhFionlainn tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú mar a mhol an Chomhairle. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2021 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,2 pointe céatadáin in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an bhFionlainn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht a bheidh neodrach den chuid is mó dar méid 0,1 pointe céatadáin don staide fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis an rannchuidiú suntasach leathnaithe sin tionchar breise na mbeart chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,1 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,3 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Fhionlainn d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún dar méid 0,3 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an Fhionlainn d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht in 2023 chun infheistíocht bhreise a mhaoiniú chun tacú leis an téarnamh. Meastar go méadófar le 0,2 pointe céatadáin de OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht mhéadaitheach ar fáil don staid fhioscach de 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,4 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,1 % de OTI) agus costais bhreise chun cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe as an Úcráin (0,1 % de OTI).

| (19) | I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 1,4 % in 2024 agus go 1,8 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an t-easnamh ginearálta rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach agus méadú go 68,0 % ann in 2024, agus ardú go 69,1 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár Cobhsaíochta 2022, meastar go laghdóidh easnamh ginearálta an rialtais de réir a chéile go 1,4 % in 2024 agus go 1,8 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh an t-easnamh ginearálta rialtais faoi bhun 3 % de OTI thar thréimhse an chláir. De réir Chlár Cobhsaíochta 2022, meastar go méadóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI faoi 2025, go sonrach agus méadú go 68,0 % ann in 2024, agus ardú go 69,1 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur ardrioscaí iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Cuireann córas slándála sóisialta na Fionlainne cumhdach fairsing agus cosaint éifeachtach ar fáil i gcoinne na bochtaineachta, ach ina theannta sin tá castacht ard agus roinnt neamhéifeachtúlachtaí nádúrtha ag baint leis. Baineann sé sin go háirithe le hioncam oibre agus sochair shóisialta a chur le chéile agus dul i ngleic le dífhostaíocht fhadtéarmach. Beidh athchóiriú cuimsitheach ar shlándáil shóisialta ríthábhachtach chun an córas a shruthlíniú, dreasachtaí chun oibre a mhéadú agus, ag an am céanna, an chosaint shóisialta a chaomhnú, agus an ráta fostaíochta a ardú, i gcomhréir le cuspóirí fadtéarmacha an rialtais. Ba cheart dó ioncam an rialtais ó chánacha ioncaim a mhéadú agus feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chaiteachais ar chosaint shóisialta, rud a thacóidh le hinbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí ar an gcaoi sin. In 2020, cuireadh de chúram ar choiste tiomnaithe parlaiminteach an t-athchóiriú a cheapadh faoi 2027. I mí Eanáir 2022, d’fhoilsigh an coiste torthaí a chuid oibre chun fadhbanna a mhapáil agus is éard atá sa chéad chéim eile réitigh fhéideartha a fhorbairt ar na fadhbanna a sainaithníodh agus bealaí malartacha a anailísiú chun an tslándáil shóisialta a eagrú. Trí threochlár rialtais don athchóiriú slándála sóisialta a ghlacadh, bunaithe ar obair an choiste, ba cheart go gcothófaí an dul chun cinn maidir le hullmhú an athchóirithe agus go réiteofaí an bealach lena chur chun feidhme. |
| --- | --- |

(20)

Cuireann córas slándála sóisialta na Fionlainne cumhdach fairsing agus cosaint éifeachtach ar fáil i gcoinne na bochtaineachta, ach ina theannta sin tá castacht ard agus roinnt neamhéifeachtúlachtaí nádúrtha ag baint leis. Baineann sé sin go háirithe le hioncam oibre agus sochair shóisialta a chur le chéile agus dul i ngleic le dífhostaíocht fhadtéarmach. Beidh athchóiriú cuimsitheach ar shlándáil shóisialta ríthábhachtach chun an córas a shruthlíniú, dreasachtaí chun oibre a mhéadú agus, ag an am céanna, an chosaint shóisialta a chaomhnú, agus an ráta fostaíochta a ardú, i gcomhréir le cuspóirí fadtéarmacha an rialtais. Ba cheart dó ioncam an rialtais ó chánacha ioncaim a mhéadú agus feabhas a chur ar éifeachtúlacht an chaiteachais ar chosaint shóisialta, rud a thacóidh le hinbhuanaitheacht an airgeadais phoiblí ar an gcaoi sin. In 2020, cuireadh de chúram ar choiste tiomnaithe parlaiminteach an t-athchóiriú a cheapadh faoi 2027. I mí Eanáir 2022, d’fhoilsigh an coiste torthaí a chuid oibre chun fadhbanna a mhapáil agus is éard atá sa chéad chéim eile réitigh fhéideartha a fhorbairt ar na fadhbanna a sainaithníodh agus bealaí malartacha a anailísiú chun an tslándáil shóisialta a eagrú. Trí threochlár rialtais don athchóiriú slándála sóisialta a ghlacadh, bunaithe ar obair an choiste, ba cheart go gcothófaí an dul chun cinn maidir le hullmhú an athchóirithe agus go réiteofaí an bealach lena chur chun feidhme.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Fionlainne sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, tá an tAcht um Athrú Aeráide agus na hathchóirithe leanúnacha foghlama agus sóisialta agus cúraim sláinte á dtabhairt cothrom le dáta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. Áirítear leis freisin bearta chun borradh a chur faoin bhfostaíocht, chomh maith le bearta chun frithsciúradh airgid a threisiú agus chun tacú le clár oibre dearfach creidmheasa a bhunú. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Fionlainne sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisíodh go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta.. Go háirithe, tá an tAcht um Athrú Aeráide agus na hathchóirithe leanúnacha foghlama agus sóisialta agus cúraim sláinte á dtabhairt cothrom le dáta sa phlean téarnaimh agus athléimneachta. Áirítear leis freisin bearta chun borradh a chur faoin bhfostaíocht, chomh maith le bearta chun frithsciúradh airgid a threisiú agus chun tacú le clár oibre dearfach creidmheasa a bhunú.

| (22) | Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fionlainne le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide san Fhionlainn agus 50,1 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 27,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an bhFionlainn teacht chuici féin go pras ó thitim na géarchéime COVID-19, agus leanfaidh sé dá teacht aniar a neartú. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Táthar ag súil go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Fionlainne le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide san Fhionlainn agus 50,1 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 27,5 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Le cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna ábhartha, cuideofar leis an bhFionlainn teacht chuici féin go pras ó thitim na géarchéime COVID-19, agus leanfaidh sé dá teacht aniar a neartú. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | D’fhormheas an Coimisiún doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), i gcomhair na Fionlainne, cé is moite den Chiste um Aistriú Cóir le haghaidh Oileáin Åland, an 5 Bealtaine 2022. Thíolaic Oileáin Åland an clár beartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 an 4 Aibreán 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Fhionlainn leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin an bheartais chomhtháthaithe agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide um Théarnamh agus Athléimneacht agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht, chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

D’fhormheas an Coimisiún doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18), i gcomhair na Fionlainne, cé is moite den Chiste um Aistriú Cóir le haghaidh Oileáin Åland, an 5 Bealtaine 2022. Thíolaic Oileáin Åland an clár beartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 an 4 Aibreán 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an Fhionlainn leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir na cistí sin an bheartais chomhtháthaithe agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide um Théarnamh agus Athléimneacht agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht, chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus bogadh ar shiúl ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis. |
| --- | --- |

(24)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh phlean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais á sainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus bogadh ar shiúl ó allmhairí breosla iontaise ón Rúis.

| (25) | Cé go bhfuil geilleagar na Fionlainne ar cheann de na tíortha is déine ó thaobh fuinnimh de san Aontas Eorpach, tá sé mar chuspóir ag an bhFionlainn a bheith carbón-neodrach faoi 2035 agus ar an gcéad sochaí leasa saor ó iontaise ina dhiaidh sin. Is iad fuinneamh, tionsclaíocht, iompar agus foirgnimh na príomhearnálacha a chaithfidh rannchuidiú le laghduithe móra ar astaíochtaí gás ceaptha teasa. I measc na ndúshlán a bhaineann leis an gcuspóir sin a bhaint amach tá bearna shuntasach san infheistíocht phríobháideach agus phoiblí chomh maith le moilleanna ar infheistíochtaí i bhfuinneamh in-athnuaite a eascraíonn as riaráiste ceadanna comhshaoil a bhfuil próiseáil de dhíth orthu. De réir sonraí 2020, bhí an Fhionlainn ag brath go mór ar allmhairí gáis (6,7 % v 44 % san Aontas, ola (84 % v 26 % san Aontas) agus gual (55 % v 54 % san Aontas) ón Rúis. (19) Mar sin féin, níl geilleagar na Fionlainne ag brath mórán ar allmhairí gáis (arb ionann sin agus 6,9 % den mheascán fuinnimh in 2020), agus is féidir breoslaí eile nó allmhairí ó thíortha eile a úsáid den chuid is mó in ionad na dtrí acmhainn sin. Tá bearta teagmhasacha i bhfeidhm ag an bhFionlainn chun a áirithiú gur féidir le hearnálacha atá ag brath ar na breoslaí sin leanúint d’oibriú má shuaitear an soláthar agus tá gníomhaíocht á déanamh aici chun gur féidir imeacht ó allmhairí fuinnimh ón Rúis. Úsáideann an Fhionlainn an méid íosta gáis chun tithe a théamh, agus is iondúil gur féidir le gléasraí cumhachta breoslaí eile a úsáid in ionad gáis. Níl rochtain ag an bhFionlainn ar shaoráidí stórála gáis intíre, ach cuireadh píblíne dhéthreoch Idirnascaire Mhuir Bhailt (Balticconnector) i bhfeidhm in 2020 agus measann an tír go gcríochnóidh sí a tríú críochfort gáis nádúrtha leachtaithe (GNL) sa dara leath de 2022. In éineacht le dhá chríochfort GNL atá ann cheana agus tionscadail a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo, táthar ag súil go gcumhdófar sciar suntasach de riachtanais allmhairithe gáis na Fionlainne leis an acmhainn allmhairithe gáis iomlán. Moltar infheistíochtaí nua i mbonneagar agus sna líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i bhfad na haimsire i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Shínigh an Fhionlainn comhaontú léasa 10 mbliana le haghaidh críochfort GNL an 20 Bealtaine 2022.
  Tá tuairim is aon trian de mheascán fuinnimh na Fionlainne fós comhdhéanta d’ola agus de ghual, cé go bhfuil an Fhionlainn ag bogadh a n-allmhairí ola agus guail ar shiúl ón Rúis freisin, agus go bhfuil sé beartaithe aici táirgeacht intíre inbhuanaithe bhithgháis a mhéadú, lena úsáid in iompar tromshaothair freisin. Bhí cumhacht núicléach 17 % sa mheascán fuinnimh in 2020, agus is foinse thábhachtach breosla núicléach í an Rúis. Is é 29 % ráta idirnaisc leictreachais na Fionlainne faoi láthair, ach meastar go dtiocfaidh méadú air sin sa mheántéarma. D’fhéadfaí tarchur náisiúnta leictreachais na Fionlainne a neartú. Ar an iomlán, cé go bhfuil an Fhionlainn ag imeacht ón spleáchas teoranta atá aici ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis, éilítear, sna himthosca reatha, go gcuirfí dlús leis an infheistíocht i ndícharbónú agus go méadófaí an infheistíocht sin agus go n-áiritheofaí éifeachtúlacht fuinnimh agus slándáil an tsoláthair. Áirítear leis sin sruthlíniú breise ar nósanna imeachta um cheadúnúcháin chun riaráiste na dtionscadal fuinnimh atá ar feitheamh a imréiteach agus chun infheistíochtaí breise tosaíochta a éascú. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus ní mór cur le foinsí inathnuaite agus le héifeachtúlacht fuinnimh chun go mbeidh an Fhionlainn ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(25)

Cé go bhfuil geilleagar na Fionlainne ar cheann de na tíortha is déine ó thaobh fuinnimh de san Aontas Eorpach, tá sé mar chuspóir ag an bhFionlainn a bheith carbón-neodrach faoi 2035 agus ar an gcéad sochaí leasa saor ó iontaise ina dhiaidh sin. Is iad fuinneamh, tionsclaíocht, iompar agus foirgnimh na príomhearnálacha a chaithfidh rannchuidiú le laghduithe móra ar astaíochtaí gás ceaptha teasa. I measc na ndúshlán a bhaineann leis an gcuspóir sin a bhaint amach tá bearna shuntasach san infheistíocht phríobháideach agus phoiblí chomh maith le moilleanna ar infheistíochtaí i bhfuinneamh in-athnuaite a eascraíonn as riaráiste ceadanna comhshaoil a bhfuil próiseáil de dhíth orthu. De réir sonraí 2020, bhí an Fhionlainn ag brath go mór ar allmhairí gáis (6,7 % v 44 % san Aontas, ola (84 % v 26 % san Aontas) agus gual (55 % v 54 % san Aontas) ón Rúis. (19) Mar sin féin, níl geilleagar na Fionlainne ag brath mórán ar allmhairí gáis (arb ionann sin agus 6,9 % den mheascán fuinnimh in 2020), agus is féidir breoslaí eile nó allmhairí ó thíortha eile a úsáid den chuid is mó in ionad na dtrí acmhainn sin. Tá bearta teagmhasacha i bhfeidhm ag an bhFionlainn chun a áirithiú gur féidir le hearnálacha atá ag brath ar na breoslaí sin leanúint d’oibriú má shuaitear an soláthar agus tá gníomhaíocht á déanamh aici chun gur féidir imeacht ó allmhairí fuinnimh ón Rúis. Úsáideann an Fhionlainn an méid íosta gáis chun tithe a théamh, agus is iondúil gur féidir le gléasraí cumhachta breoslaí eile a úsáid in ionad gáis. Níl rochtain ag an bhFionlainn ar shaoráidí stórála gáis intíre, ach cuireadh píblíne dhéthreoch Idirnascaire Mhuir Bhailt (Balticconnector) i bhfeidhm in 2020 agus measann an tír go gcríochnóidh sí a tríú críochfort gáis nádúrtha leachtaithe (GNL) sa dara leath de 2022. In éineacht le dhá chríochfort GNL atá ann cheana agus tionscadail a d’fhéadfadh a bheith ann amach anseo, táthar ag súil go gcumhdófar sciar suntasach de riachtanais allmhairithe gáis na Fionlainne leis an acmhainn allmhairithe gáis iomlán. Moltar infheistíochtaí nua i mbonneagar agus sna líonraí a bhaineann le gás a bheith slán i bhfad na haimsire i gcás inar féidir, chun a n-inbhuanaitheacht fhadtéarmach a éascú trí bhreoslaí inbhuanaithe a chur in ionad breoslaí inbhuanaithe amach anseo. Shínigh an Fhionlainn comhaontú léasa 10 mbliana le haghaidh críochfort GNL an 20 Bealtaine 2022.

Tá tuairim is aon trian de mheascán fuinnimh na Fionlainne fós comhdhéanta d’ola agus de ghual, cé go bhfuil an Fhionlainn ag bogadh a n-allmhairí ola agus guail ar shiúl ón Rúis freisin, agus go bhfuil sé beartaithe aici táirgeacht intíre inbhuanaithe bhithgháis a mhéadú, lena úsáid in iompar tromshaothair freisin. Bhí cumhacht núicléach 17 % sa mheascán fuinnimh in 2020, agus is foinse thábhachtach breosla núicléach í an Rúis. Is é 29 % ráta idirnaisc leictreachais na Fionlainne faoi láthair, ach meastar go dtiocfaidh méadú air sin sa mheántéarma. D’fhéadfaí tarchur náisiúnta leictreachais na Fionlainne a neartú. Ar an iomlán, cé go bhfuil an Fhionlainn ag imeacht ón spleáchas teoranta atá aici ar allmhairí breosla iontaise ón Rúis, éilítear, sna himthosca reatha, go gcuirfí dlús leis an infheistíocht i ndícharbónú agus go méadófaí an infheistíocht sin agus go n-áiritheofaí éifeachtúlacht fuinnimh agus slándáil an tsoláthair. Áirítear leis sin sruthlíniú breise ar nósanna imeachta um cheadúnúcháin chun riaráiste na dtionscadal fuinnimh atá ar feitheamh a imréiteach agus chun infheistíochtaí breise tosaíochta a éascú. Beidh gá le huaillmhian bhreise maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus ní mór cur le foinsí inathnuaite agus le héifeachtúlacht fuinnimh chun go mbeidh an Fhionlainn ag teacht le cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (26) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na carbón-neodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bhFionlainn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an bhFionlainn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(26)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na carbón-neodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, is féidir leis an bhFionlainn úsáid a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an bhFionlainn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (27) | I bhfianaise an mheasúnaithe ón gCoimisiún, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1). |
| --- | --- |

(27)

I bhfianaise an mheasúnaithe ón gCoimisiún, scrúdaigh an Chomhairle Clár Cobhsaíochta 2022 agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1).

| (28) | I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i Moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an bhFionlainn, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2). |
| --- | --- |

(28)

I bhfianaise na ndlúthnasc idir geilleagair Bhallstáit an limistéir euro agus a rannchuidiú comhchoiteann le feidhmiú an aontais eacnamaíoch agus airgeadaíochta, mhol an Chomhairle go ngníomhódh Ballstáit an limistéir euro, lena n-áirítear trína bpleananna téarnaimh agus athléimneachta, chun na moltaí atá leagtha amach i Moladh 2022 maidir leis an limistéir euro a chur chun feidhme. Maidir leis an bhFionlainn, léirítear é sin go háirithe i moltaí (1) agus (2).

Ag MOLADH LEIS SEO go ndéanfaidh an Fhionlainn gníomhaíocht in 2022 agus in 2023 chun:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha arna mhaoiniú go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do na teaghlaigh agus na gnólachtaí is leochailí ó thaobh arduithe ar phraghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. A bheith réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Tograí beartais a thíolacadh maidir le hathchóiriú na slándála sóisialta, arb é is aidhm dóibh éifeachtúlacht chóras na sochar sóisialta a mhéadú, dreasachtaí don obair a fheabhsú, agus tacú freisin le hinbhuanaitheacht fhadtéarmach an airgeadais phoiblí.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na garspriocanna agus na spriocanna a áirítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 29 Deireadh Fómhair 2021. Leanúint ar aghaidh le cur chun feidhme chlár comhaontaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021-2027 don Fhionlainn, agus bailchríoch a chur go pras ar an gcaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe 2021-2027 d’Oileáin Åland agus don Chiste um Aistriú Cóir d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

An spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a éagsúlú. Dlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite fuinnimh, lena n-áirítear trí nósanna imeachta ceadúnúcháin a chuíchóiriú, agus borradh a chur faoin infheistíocht i ndícharbónú na tionsclaíochta agus iompair, lena n-áirítear leictriú na hearnála iompair. Bonneagar fuinnimh a fhorbairt chun cinnteacht an tsoláthair a mhéadú.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Aisghabhála agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Moladh ón gComhairle an 5 Aibreán 2022 maidir le beartas eacnamaíoch an limistéir euro (IO C 153, 7.4.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

6

(7)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta 2021 na Fionlainne (IO C 304, 29.7.2021, lch. 126).

7

(8)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiúin. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

8

(9)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

9

(10)  12524/2021; 12524/2021 ADD 1.

10

(11)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta Athchóirithe na Fionlainne in 2020 agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár Cobhsaíochta na Fionlainne in 2022 (IO C 282, 26.8.2020, lch. 171).

11

(12)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le — i gcás inarb ábhartha — bearta caiteachais chaipitil.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod d’Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh, d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

14

(15)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht leathnaithe de 0,3 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Réamh-mheastar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach dar méid 0,2 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Fionlainne, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní áirítear táirgí ola scagtha ar amhola. Ó mhí Bealtaine 2022 i leith, tar éis an tsoláthair gáis ó Gazprom a bheith curtha ar fionraí go haontaobhach, níl soláthairtí gáis á bhfáil ag an bhFionlainn ón Rúis a thuilleadh.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

20

(21)  Faoi Airteagal 5(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle.

21

---

| 1.9.2022 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C 334/221 |
| --- | --- | --- | --- |

1.9.2022

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C 334/221

---

MOLADH ÓN gCOMHAIRLE

an 12 Iúil 2022

maidir le Clár Náisiúnta 2022 um Athchóiriú de chuid na Sualainne agus lena dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár um Chóineasú 2022 de chuid na Sualainne

(2022/C 334/27)

TÁ COMHAIRLE AN AONTAIS EORPAIGH,

Ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh, agus go háirithe Airteagail 121(2) agus 148(4) de,

Ag féachaint do Rialachán (CE) Uimh. 1466/97 ón gComhairle an 7 Iúil 1997 maidir leis an bhfaireachas ar riochtaí buiséadacha, agus an faireachas ar bheartais eacnamaíocha agus a gcomhordú (1), a neartú, agus go háirithe Airteagal 9(2) de,

Ag féachaint do Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 16 Samhain 2011 maidir le míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha a chosc agus a cheartú (2), agus go háirithe Airteagal 6(1) de,

Ag féachaint don mholadh ón gCoimisiún Eorpach,

Ag féachaint do na rúin ó Pharlaimint na hEorpa,

Ag féachaint do na conclúidí ón gComhairle Eorpach,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Fostaíochta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste Eacnamaíoch agus Airgeadais,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Chosaint Shóisialta,

Ag féachaint don tuairim ón gCoiste um Beartas Eacnamaíoch,

De bharr an mhéid seo a leanas:

| (1) | Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241. |
| --- | --- |

(1)

Tháinig Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (3), lenar bunaíodh an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, i bhfeidhm an 19 Feabhra 2021. Leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, cuirtear tacaíocht airgeadais ar fáil chun athchóirithe agus infheistíocht a chur chun feidhme, ar athchóirithe agus infheistíocht í a mhaoiníonn an tAontas ó thaobh buiséid de. Cuireann sé leis an téarnamh eacnamaíoch agus le cur chun feidhme athchóirithe inbhuanaithe a chuireann leis an bhfás agus le hinfheistíocht, go háirithe chun na haistrithe glasa agus digiteacha a chur chun cinn, agus athléimneacht agus fás ionchasach gheilleagair na mBallstát a neartú ag an am céanna. Cuidíonn sé freisin le hairgeadais phoiblí inbhuanaithe a neartú agus le borradh a chur faoi fhás agus faoi chruthú post sa mheántéarma agus san fhadtéarma. Tabharfar an ranníocaíocht uasta airgeadais in aghaidh an Bhallstáit faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta cothrom le dáta i mí an Mheithimh 2022, i gcomhréir le hAirteagal 11(2) de Rialachán (AE) 2021/241.

| (2) | An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an tSualainn mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022. |
| --- | --- |

(2)

An 24 Samhain 2021, ghlac an Coimisiún an Suirbhé Bliantúil don Fhás Inbhuanaithe, rud a chur tús le Seimeastar Eorpach 2022 le haghaidh comhordú beartais eacnamaíoch. Thug sí aird chuí ar Ghealltanas Sóisialta Porto a síníodh an 7 Bealtaine 2021 chun Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a d’fhógair Parlaimint na hEorpa, an Chomhairle agus an Coimisiún an 17 Samhain 2017 a chur chun feidhme a thuilleadh. D’fhormhuinigh an Chomhairle Eorpach tosaíochtaí Shuirbhé Bliantúil 2022 don Fhás Inbhuanaithe an 25 Márta 2022. An 24 Samhain 2021, ar bhonn Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011, ghlac an Coimisiún freisin an Tuarascáil maidir leis an Sásra Foláirimh inar shainaithin sé an tSualainn mar cheann de na Ballstáit a mbeadh grinn-athbhreithniú ag teastáil ina leith. Ar an dáta céanna, ghlac an Coimisiún an togra le haghaidh Tuarascáil Chomhpháirteach 2022 ar Fhostaíocht ina ndéantar anailís ar chur chun feidhme na dTreoirlínte Fostaíochta agus ar phrionsabail Cholún Eorpach na gCeart Sóisialta. Ghlac an Chomhairle an Tuarascáil Chomhpháirteach ar Fhostaíocht an 14 Márta 2022.

| (3) | Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta. |
| --- | --- |

(3)

Le hionradh na Rúise ar an Úcráin, i ndiaidh na paindéime domhanda, tá athrú suntasach tagtha ar an gcomhthéacs geopholaitiúil agus eacnamaíoch. Tá tionchar an ionraidh ar gheilleagair na mBallstát le sonrú, inter alia, trí phraghsanna fuinnimh, bia agus amhábhair níos airde, agus trí ionchais fáis níos laige. Luíonn na praghsanna fuinnimh go trom, go háirithe, ar na teaghlaigh is leochailí a bhfuil cónaí orthu i mbochtaineacht fuinnimh nó atá i mbaol na bochtaineachta fuinnimh, chomh maith leis na gnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de. Tá rabharta daoine ag teacht isteach atá ag teitheadh ón Úcráin gan fasach le feiceáil san Aontas freisin. Bhí tionchar neamhshiméadrach ag na héifeachtaí eacnamaíocha, a d’eascair as cogadh foghach na Rúise, ar na Ballstáit. Sa chomhthéacs sin, an 4 Márta 2022, le Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle (4), cuireadh Treoir 2001/55/CE ón gComhairle (5) i ngníomh den chéad uair, lena dtugtar an ceart chun fanacht go dleathach san Aontas do dhaoine easáitithe ón Úcráin, chomh maith le rochtain ar oideachas agus oiliúint, ar mhargadh an tsaothair, ar chúram sláinte, ar thithíocht agus ar leas sóisialta.

| (4) | Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe. |
| --- | --- |

(4)

Agus an staid eacnamaíoch agus gheopholaitiúil atá ag athrú go tapa á cur san áireamh, athbhunaíonn an Seimeastar Eorpach a bheartas eacnamaíoch agus fostaíochta ar bhonn leathan in 2022, agus forbraítear é ag an am céanna i gcomhréir le ceanglais chur chun feidhme na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta, mar a leagtar amach sa Suirbhé Bliantúil Fáis Inbhuanaithe 2022. Tá cur chun feidhme na bpleananna téarnaimh agus athléimneachta a glacadh ríthábhachtach chun cuspóirí comhordaithe an bheartais eacnamaíoch faoin Seimeastar Eorpach a bhaint amach, ós rud é go dtugtar aghaidh sna pleananna ar fhothacar suntasach ar a laghad de na moltaí tírshonracha ábhartha a eisíodh i dtimthriallta Sheimeastar Eorpach 2019 agus 2020. Tá na moltaí tírshonracha in 2019 agus in 2020 fós chomh ábhartha céanna maidir leis na pleananna téarnaimh agus athléimneachta arna n-athbhreithniú, arna dtabhairt cothrom le dáta nó arna leasú i gcomhréir le hAirteagail 14, 18 agus 21 de Rialachán (AE) 2021/241, sa bhreis ar aon mholtaí eile tírshonracha eile arna n-eisiúint suas go dtí an dáta a chuirtear isteach pleananna téarnaimh agus athléimneachta den sórt sin atá athbhreithnithe, nuashonraithe nó leasaithe.

| (5) | Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó mhí an Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023. |
| --- | --- |

(5)

Tá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis gníomhach ó mhí an Mhárta 2020. I dTeachtaireacht uaidh an 3 Márta 2021 dar teideal One year since the outbreak of COVID-19: fiscal policy response [aon bhliain amháin ó thosaigh COVID-19: freagairt an bheartais fhioscaigh], leag an Coimisiún amach a thuairim gur cheart an cinneadh maidir le clásal ginearálta éalaithe a dhíghníomhachtú nó a chur i bhfeidhm go leanúnach a dhéanamh mar mheasúnú foriomlán ar staid an gheilleagair, agus leibhéal na gníomhaíochta eacnamaíche san Aontas nó sa limistéar euro i gcomparáid leis an leibhéal réamh-ghéarchéime (deireadh 2019) mar phríomhchritéar cainníochtúil. Mar gheall ar éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí láidre taobh thiar den ionchas eacnamaíoch i gcomhthéacs an chogaidh san Eoraip, is gá clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis a leathnú go gcuirfear síneadh le clásal éalaithe ginearálta an Chomhshocraithe Cobhsaíochta agus Fáis le linn 2023.

| (6) | De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Sualainne, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht. |
| --- | --- |

(6)

De réir an chur chuige atá sa Mholadh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 (6) ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Sualainne, is fearr an staid fhioscach fhoriomlán a thomhas mar an t-athrú ar chaiteachas príomha (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh), ach caiteachas arna mhaoiniú le tacaíocht neamh-inaisíoctha (deontais) ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus ó chistí eile de chuid an Aontais a áireamh, i gcoibhneas leis an bhfás féideartha meántéarmach (7). Agus níos faide ná an staid fhioscach fhoriomlán, d’fhonn a mheas an bhfuil an beartas fioscach náisiúnta stuama agus an bhfuil a chomhdhéanamh fabhrach do théarnamh inbhuanaithe a bheidh comhsheasmhach leis na haistrithe glasa agus digiteacha, tabharfar aird freisin ar an éabhlóid ar phríomhchaiteachas reatha (8) arna maoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta lánroghnacha ioncaim agus gan bearta sealadacha éigeandála a bhaineann le géarchéim COVID-19 a áireamh) agus ar an infheistíocht.

| (7) | An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis an gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022. |
| --- | --- |

(7)

An 2 Márta 2022, ghlac an Coimisiún teachtaireacht lena gcuirtear treoir leathan ar fáil maidir le beartas fioscach in 2023 (“an treoir fhioscach”) a raibh sé mar aidhm léi tacú le hullmhú Chláir na mBallstát um Chobhsaíocht agus um Chóineasú agus comhordú beartais a neartú ar an gcaoi sin. Thug an Coimisiún dá aire, go mbeadh sé iomchuí in 2023, ar bhonn an ionchas maicreacnamaíoch a bhí ann i réamhaisnéis an gheimhridh 2022, aistriú ó sheasamh fioscach comhiomláin tacaíochta in 2020–2022 go staid chomhiomlán fhioscach a bheadh neodrach tríd is tríd, agus go bhfuil sé réidh chun freagairt don staid eacnamaíoch atá ag teacht chun cinn. D‘fhógair an Coimisiún gur cheart leanúint de dhifreáil a dhéanamh idir na moltaí fioscacha do 2023 idir na Ballstáit agus iarmhairtí trastíortha a d’fhéadfadh a bheith ann a chur san áireamh. D’iarr an Coimisiún ar na Ballstáit an treoir ina gCláir um Chobhsaíocht agus um Chóineasú a léiriú. Gheall an Coimisiún go ndéanfadh sé dlúthfhaireachán ar na forbairtí eacnamaíocha agus go n-athróidh sé a threoir beartais de réir mar is gá agus ar a dhéanaí ina phacáiste earraigh den Seimeastar Eorpach a bheidh ann ag deireadh mhí na Bealtaine 2022.

| (8) | Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis an gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin. |
| --- | --- |

(8)

Maidir leis an treoir fhioscach, cuirtear san áireamh sna moltaí fioscacha do 2023 an t-ionchas eacnamaíoch atá ag dul in olcas, an éiginnteacht mhéadaithe agus rioscaí níos ísle, agus an boilsciú níos airde i gcomparáid le réamhaisnéis an gheimhridh 2022 ón gCoimisiún. I bhfianaise na mbreithnithe sin, ní mór don fhreagairt fhioscach infheistíocht phoiblí a leathnú i gcomhair an aistrithe ghlais agus dhigitigh agus na slándála fuinnimh, agus cumhacht ceannaigh na dteaghlach is leochailí a choimeád ar bun chun tionchar na dteithe praghsanna fuinnimh a mhaolú agus chun an brú boilscithe a theorannú ón dara babhta trí bhearta spriocdhírithe agus sealadacha. Ní mór don bheartas fioscach leanúint de bheith ag dul in oiriúint do na cúinsí atá ag athrú go tapa, lena n-áirítear dúshláin a eascraíonn as cogadh foghach na Rúise i gcoinne na hÚcráine maidir le cosaint agus slándáil, agus ní mór dó idirdhealú a dhéanamh idir na Ballstáit de réir a staide fioscaí agus eacnamaíche, lena n-áirítear maidir lena nochtadh don ghéarchéim agus maidir le rabhartaí daoine easáitithe ón Úcráin.

| (9) | An 28 Bealtaine 2021, chuir an tSualainn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 4 Bealtaine 2022, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don tSualainn a fhormheas (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an tSualainn tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin. |
| --- | --- |

(9)

An 28 Bealtaine 2021, chuir an tSualainn a plean náisiúnta téarnaimh agus athléimneachta faoi bhráid an Choimisiúin, i gcomhréir le hAirteagal 18(1) de Rialachán (AE) 2021/241. De bhun Airteagal 19 de Rialachán (AE) 2021/241, rinne an Coimisiún measúnú ar ábharthacht, éifeachtacht, éifeachtúlacht agus comhleanúnachas an phlean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na treoirlínte measúnaithe a leagtar amach in Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin. An 4 Bealtaine 2022, ghlac an Chomhairle a Cinneadh Cur Chun Feidhme maidir leis an measúnú ar an bplean téarnaimh agus athléimneachta don tSualainn a fhormheas (9). Tá scaoileadh na dtráthchodanna ag brath ar chinneadh a bheith glactha ag an gCoimisiún, i gcomhréir le hAirteagal 24(5) de Rialachán (AE) 2021/241, cinneadh ina luaitear go bhfuil an tSualainn tar éis na ngarspriocanna agus na spriocanna ábhartha a leagtar amach sa Chinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle a chomhlíonadh go sásúil. Glactar leis, trí na garspriocanna agus na spriocanna sin a bheith comhlíonta go sásúil, nach ndeachthas siar ar ghnóthú na ngarspriocanna agus na spriocanna a gnóthaíodh roimhe sin.

| (10) | An 29 Aibreán 2022 thíolaic an tSualainn a Clár Athchóirithe 2022 agus a Clár um Chóineasú 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh. |
| --- | --- |

(10)

An 29 Aibreán 2022 thíolaic an tSualainn a Clár Athchóirithe 2022 agus a Clár um Chóineasú 2022 i gcomhréir leis an spriocdháta a leagadh síos in Airteagal 8 de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97. Rinneadh measúnú ar an dá chlár le chéile chun na naisc eatarthu a chur san áireamh.

| (11) | D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSualainn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSualainn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá haire an chaoi ar chuir an tSualainn an plean téarnaimh agus athléimneachta chun feidhme, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Mheasúnú sé freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSualainn maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith leis an dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach. |
| --- | --- |

(11)

D’fhoilsigh an Coimisiún tuarascáil tíre 2022 don tSualainn an 23 Bealtaine 2022. Rinne sé measúnú ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSualainn maidir le haghaidh a thabhairt ar na moltaí tírshonracha ábhartha a ghlac an Chomhairle in 2019, 2020 agus 2021, agus thug sé dá haire an chaoi ar chuir an tSualainn an plean téarnaimh agus athléimneachta chun feidhme, ag cur leis an scórchlár téarnaimh agus athléimneachta. Ar bhonn na hanailíse sin, sainaithníodh sa tuarascáil tíre bearnaí i ndáil leis na dúshláin sin nach dtugtar aghaidh orthu, nó nach dtugtar aghaidh orthu ach i bpáirt, leis an bplean téarnaimh agus athléimneachta, chomh maith le dúshláin nua agus dúshláin atá ag teacht chun cinn, lena n-áirítear na dúshláin sin a eascraíonn as ionradh na Rúise ar an Úcráin. Mheasúnú sé freisin ar an dul chun cinn atá déanta ag an tSualainn maidir le Colún Eorpach na gCeart Sóisialta a chur chun feidhme agus ar spriocanna ceannlíne an Aontais maidir le fostaíocht, scileanna agus laghdú bochtaineachta a bhaint amach, chomh maith leis an dul chun cinn maidir le Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe a bhaint amach.

| (12) | Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 don tSualainn agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa tSualainn. Baineann leochaileacht le praghsanna arda tithe atá ag ardú agus le féichiúnas ard teaghlaigh. D’ardaigh an fiachas príobháideach go 216 % den olltáirgeacht náisiúnta (OTI) in 2020, agus is ábhar imní é sin mar gheall ar an sciar mór fiachais a úsáidtear chun réadmhaoin a cheannach. Bíonn institiúidí airgeadais neamhchosanta ar mhargadh an eastáit réadaigh trí iasachtaí morgáiste agus creidmheas a thabhairt do ghnólachtaí réadmhaoine agus tógála tráchtála. Á spreagadh ag ganntanas tithíochta, margadh cíosa rórialáilte, dreasachtaí fioscacha chun glacadh le hiasachtaí morgáiste, agus rátaí úis atá ag laghdú, tá méadú ag teacht ar líon na dteaghlach atá ag glacadh le fiachas chun ceannacháin tithe a mhaoiniú. Fágann sé sin go bhfuil siad leochaileach d’athruithe a d’fhéadfadh teacht ar an ráta úis. Bhí fiachas teaghlaigh ag 188 % den ioncam indiúscartha agus 95 % de OTI ag deireadh 2020. D’fhéadfadh drochthionchar a bheith ag ceartú ar an ngeilleagar agus ar an earnáil baincéireachta. D’fhéadfadh éifeacht iarmhartach a bheith aige sin ar thíortha a bhfuil naisc eacnamaíocha agus airgeadais acu le geilleagar na Sualainne agus le hearnáil na baincéireachta. Rinneadh roinnt beart le blianta beaga anuas chun aghaidh a thabhairt ar na míchothromaíochtaí sin ach ní raibh ach tionchar teoranta acu. Tá bearnaí tábhachtacha beartais fós ann go háirithe maidir le dreasachtaí cánach i ndáil le húinéireacht bhaile a mhaoinítear le fiachas, le soláthar tithíochta agus leis an margadh cíosa. |
| --- | --- |

(12)

Rinne an Coimisiún grinn-athbhreithniú faoi Airteagal 5 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 don tSualainn agus d’fhoilsigh sé a thorthaí an 23 Bealtaine 2022. Tháinig an Coimisiún ar an gconclúid go bhfuil míchothromaíochtaí maicreacnamaíocha sa tSualainn. Baineann leochaileacht le praghsanna arda tithe atá ag ardú agus le féichiúnas ard teaghlaigh. D’ardaigh an fiachas príobháideach go 216 % den olltáirgeacht náisiúnta (OTI) in 2020, agus is ábhar imní é sin mar gheall ar an sciar mór fiachais a úsáidtear chun réadmhaoin a cheannach. Bíonn institiúidí airgeadais neamhchosanta ar mhargadh an eastáit réadaigh trí iasachtaí morgáiste agus creidmheas a thabhairt do ghnólachtaí réadmhaoine agus tógála tráchtála. Á spreagadh ag ganntanas tithíochta, margadh cíosa rórialáilte, dreasachtaí fioscacha chun glacadh le hiasachtaí morgáiste, agus rátaí úis atá ag laghdú, tá méadú ag teacht ar líon na dteaghlach atá ag glacadh le fiachas chun ceannacháin tithe a mhaoiniú. Fágann sé sin go bhfuil siad leochaileach d’athruithe a d’fhéadfadh teacht ar an ráta úis. Bhí fiachas teaghlaigh ag 188 % den ioncam indiúscartha agus 95 % de OTI ag deireadh 2020. D’fhéadfadh drochthionchar a bheith ag ceartú ar an ngeilleagar agus ar an earnáil baincéireachta. D’fhéadfadh éifeacht iarmhartach a bheith aige sin ar thíortha a bhfuil naisc eacnamaíocha agus airgeadais acu le geilleagar na Sualainne agus le hearnáil na baincéireachta. Rinneadh roinnt beart le blianta beaga anuas chun aghaidh a thabhairt ar na míchothromaíochtaí sin ach ní raibh ach tionchar teoranta acu. Tá bearnaí tábhachtacha beartais fós ann go háirithe maidir le dreasachtaí cánach i ndáil le húinéireacht bhaile a mhaoinítear le fiachas, le soláthar tithíochta agus leis an margadh cíosa.

| (13) | I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don tSualainn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an tSualainn, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Sualainne ó 2,7 % de OTI in 2020 go 0,2 %. Thacaigh freagairt na Sualainne i mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSualainn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus in 2021 sealadach. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a glacadh le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é atá iontu den chuid is mó roinnt beart caiteachais chomh maith le ciorruithe cánach ioncaim. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 39,6 % de OTI in 2020 go 36,7 % de OTI in 2021. |
| --- | --- |

(13)

I Moladh uaithi an 20 Iúil 2020 (10), mhol an Chomhairle don tSualainn gach beart is gá a dhéanamh in 2020 agus 2021, i gcomhréir leis an gclásal éalaithe ginearálta, chun aghaidh a thabhairt go héifeachtach ar phaindéim COVID-19, chun an geilleagar a chothú agus chun tacú leis an téarnamh ina dhiaidh sin. Mhol sí freisin go saothródh an tSualainn, nuair a cheadaíonn na dálaí eacnamaíocha, beartais fhioscacha arb é is aidhm dóibh seasaimh fhioscacha mheántéarmacha stuama a bhaint amach agus inbhuanaitheacht fiachais a áirithiú, agus an infheistíocht a fheabhsú ag an am céanna. In 2021, de réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit easnamh ginearálta rialtas na Sualainne ó 2,7 % de OTI in 2020 go 0,2 %. Thacaigh freagairt na Sualainne i mbeartas fioscach leis an téarnamh eacnamaíoch in 2021, agus tháinig laghdú ar bhearta sealadacha tacaíochta éigeandála ó 3,3 % de OTI in 2020 go 2,2 % in 2021. Bhí na bearta a ghlac an tSualainn in 2021 i gcomhréir leis an Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020. Den chuid is mó, bhí na bearta buiséadacha lánroghnacha a ghlac an rialtas in 2020 agus in 2021 sealadach. Ag an am céanna, ní raibh roinnt de na bearta lánroghnacha a glacadh le linn na tréimhse 2020 go 2021 sealadach ná comhoiriúnaithe le bearta fritháirimh, arb é atá iontu den chuid is mó roinnt beart caiteachais chomh maith le ciorruithe cánach ioncaim. De réir na sonraí a bhailíochtaigh Eurostat, thit fiachas ginearálta an rialtais ó 39,6 % de OTI in 2020 go 36,7 % de OTI in 2021.

| (14) | Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár um Chóineasú 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,1 % in 2022 agus 1,6 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 2,3 % ann in 2022 agus 1,4 % in 2023. Tá an rialtas ag súil go méadóidh an t-easnamh ceannlíne go 0,5 % de OTI in 2022 agus go mbeidh barrachas de 0,5 % ann in 2023. Den chuid is mó, léiríonn an méadú in 2022 fás eacnamaíoch níos laige agus tosaíochtaí caiteachais breise, a raibh tionchar acu le chéile ar scaoileadh na mbeart éigeandála. De réir Chlár um Chóineasú 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 33,5 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 30,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais fógartha arb eol iad ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar easnamh rialtais de 0,5 % de OTI do 2022 agus barrachas 0,5 % in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár um Chóineasú 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 33,8 % in 2022 agus 30,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,9 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear leis an meastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnamh agus athléimneachta, lena bhféadfaí borradh a chur faoi fhás ionchasach na Sualainne. |
| --- | --- |

(14)

Tá an cás maicreacnamaíoch atá mar bhuntaca leis na réamh-mheastacháin bhuiséadacha i gClár um Chóineasú 2022 réalaíoch. Tá sé tuartha ag an rialtas go méadóidh fíor-OTI faoi 3,1 % in 2022 agus 1,6 % in 2023. I gcomparáid leis sin, tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún go mbeidh fíorfhás OTI níos ísle de 2,3 % ann in 2022 agus 1,4 % in 2023. Tá an rialtas ag súil go méadóidh an t-easnamh ceannlíne go 0,5 % de OTI in 2022 agus go mbeidh barrachas de 0,5 % ann in 2023. Den chuid is mó, léiríonn an méadú in 2022 fás eacnamaíoch níos laige agus tosaíochtaí caiteachais breise, a raibh tionchar acu le chéile ar scaoileadh na mbeart éigeandála. De réir Chlár um Chóineasú 2022, meastar go laghdóidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI go 33,5 % in 2022, agus go laghdóidh sé go 30,7 % in 2023. Bunaithe ar bhearta beartais fógartha arb eol iad ag scoithdháta na réamhaisnéise, tuartar easnamh rialtais de 0,5 % de OTI do 2022 agus barrachas 0,5 % in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Tá sé sin i gcomhréir leis an easnamh atá tuartha i gClár um Chóineasú 2022. I réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, tuartar go mbeidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI ar aon dul le 33,8 % in 2022 agus 30,5 % in 2023. De réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún, is é 1,9 % an fás aschuir féideartha measta sa mheántéarma (meánfhás 10 mbliana). Mar sin féin, ní áirítear leis an meastachán sin tionchar na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnamh agus athléimneachta, lena bhféadfaí borradh a chur faoi fhás ionchasach na Sualainne.

| (15) | In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,2 % de OTI in 2021 go 1,2 % in 2022. Tá an comhardú rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an ardaithe ar phraghsanna fuinnimh, arna meas ag 0,4 % de OTI in 2022 agus 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). I gcomparáid le meán an Aontais, tá déine fuinnimh geilleagair níos ísle ag an tSualainn agus tá sciar níos ísle de chaiteachas teaghlaigh ar fhuinneamh aici (12). Is éard atá i gceist leis na bearta sin aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh mar chúiteamh ar phraghsanna leictreachais níos airde agus ciorruithe ar chánacha breosla sa talmhaíocht, san fhoraoiseacht agus san iascach. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, má fhanann praghsanna fuinnimh ar leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na haistrithe chuig teaghlaigh chun praghsanna leictreachais níos airde a chumhdach. Tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún gurb ionann na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin agus 0,1 % de OTI in 2022 agus 2023 (13), agus is ionann costas méadaithe an chaiteachais ar chosaint agus beagán faoi bhun 0,1 % de OTI in 2022 amháin. |
| --- | --- |

(15)

In 2022, chuir an rialtas deireadh le formhór na mbeart a glacadh mar fhreagairt ar ghéarchéim COVID-19, sa chaoi is go meastar go laghdóidh na bearta sealadacha éigeandála ó 2,2 % de OTI in 2021 go 1,2 % in 2022. Tá an comhardú rialtais faoi thionchar na mbeart a glacadh chun dul i ngleic le tionchar eacnamaíoch agus sóisialta an ardaithe ar phraghsanna fuinnimh, arna meas ag 0,4 % de OTI in 2022 agus 0,0 % de OTI in 2023 i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún (11). I gcomparáid le meán an Aontais, tá déine fuinnimh geilleagair níos ísle ag an tSualainn agus tá sciar níos ísle de chaiteachas teaghlaigh ar fhuinneamh aici (12). Is éard atá i gceist leis na bearta sin aistrithe sóisialta chuig teaghlaigh mar chúiteamh ar phraghsanna leictreachais níos airde agus ciorruithe ar chánacha breosla sa talmhaíocht, san fhoraoiseacht agus san iascach. Fógraíodh na bearta sin mar bhearta sealadacha. Mar sin féin, má fhanann praghsanna fuinnimh ar leibhéal ardaithe in 2023, d’fhéadfaí leanúint le cuid de na bearta sin. Níl roinnt de na bearta sin spriocdhírithe, go háirithe na haistrithe chuig teaghlaigh chun praghsanna leictreachais níos airde a chumhdach. Tuartar i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún gurb ionann na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin agus 0,1 % de OTI in 2022 agus 2023 (13), agus is ionann costas méadaithe an chaiteachais ar chosaint agus beagán faoi bhun 0,1 % de OTI in 2022 amháin.

| (16) | I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSualainn staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSualainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis. |
| --- | --- |

(16)

I Moladh uaithi an 18 Meitheamh 2021, mhol an Chomhairle go gcoinneodh an tSualainn staid fhioscach thacúil in 2022, lena n-áirítear ón spreagadh a cuireadh ar fáil leis an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta, agus go gcaomhnódh sí infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta. Mhol an Chomhairle freisin go saothródh an tSualainn, nuair is féidir sin sna dálaí eacnamaíocha, beartas fioscach atá dírithe ar shuíomhanna fioscacha stuama meántéarmacha a bhaint amach agus an inbhuanaitheacht fhioscach a áirithiú sa mheántéarma, agus an tráth chéanna, feabhas a chur ar an infheistíocht chun borradh a chur faoin acmhainneacht fáis.

| (17) | In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus an fhaisnéis a ionchorpraíodh i gClár 2022 um Chóineasú na Sualainne á cur san áireamh, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 0,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an tSualainn tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun tuilleadh spreagtha a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an tSualainn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 0,4 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart thuasluaite chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI). |
| --- | --- |

(17)

In 2022, de réir réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún agus an fhaisnéis a ionchorpraíodh i gClár 2022 um Chóineasú na Sualainne á cur san áireamh, meastar go mbeidh an staid fhioscach tacúil ag – 0,6 % de OTI, mar a mhol an Chomhairle (14). Tá sé beartaithe ag an tSualainn tacaíocht leanúnach a chur ar fáil don téarnamh trí leas a bhaint as an tSaoráid um Théarnamh agus um Athléimneacht chun tuilleadh spreagtha a mhaoiniú, mar a mhol an Chomhairle. Meastar go dtiocfaidh méadú 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2021 ar an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Tuartar go gcuirfidh infheistíocht atá maoinithe go náisiúnta leis an seasamh fioscach ar bhealach neodrach in 2022 (15). Dá bhrí sin, tá sé beartaithe ag an tSualainn infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta a chaomhnú, mar a mhol an Chomhairle. Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an fás ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2022 ranníocaíocht fhorleathnaithe de 0,4 pointe céatadáin don staid fhioscach fhoriomlán. Áirítear leis sin tionchar breise na mbeart thuasluaite chun aghaidh a thabhairt ar thionchar eacnamaíoch agus sóisialta an mhéadaithe ar phraghsanna fuinnimh (0,4 % de OTI) chomh maith leis na costais a bhaineann le cosaint shealadach a thabhairt do dhaoine easáitithe ón Úcráin (0,1 % de OTI).

| (18) | In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag + 1,3 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an tSualainn d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun tacaíocht bhreise a mhaoiniú don téarnamh. Meastar go méadófar le 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 1,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,4 % de OTI). |
| --- | --- |

(18)

In 2023, tuartar go mbeidh an seasamh fioscach i réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún ag + 1,3 % de OTI ar an mbonn nach mbeidh aon athrú beartais ann (16). Meastar go leanfaidh an tSualainn d’úsáid a bhaint as na deontais ón tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta in 2023 chun tacaíocht bhreise a mhaoiniú don téarnamh. Meastar go méadófar le 0,1 pointe céatadáin OTI i gcomparáid le 2022 an ranníocaíocht dhearfach le gníomhaíocht eacnamaíoch de chaiteachas arna mhaoiniú ag deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus cistí eile de chuid an Aontais. Réamh-mheastar go gcuirfidh infheistíocht arna maoiniú go náisiúnta ranníocaíocht chrapthach ar fáil don staid fhioscach dar méid 0,1 pointe céatadáin in 2023 (17). Ag an am céanna, meastar go soláthróidh an méadú ar chaiteachas reatha príomhúil arna mhaoiniú go náisiúnta (glan ar bhearta nua ioncaim) in 2023 ranníocaíocht chraptha dar méid 1,1 pointe céatadáin don seasamh fioscach foriomlán. Áirítear leis sin an tionchar ó dheireadh a chur de réir a chéile leis na bearta lena dtugtar aghaidh ar phraghsanna méadaithe fuinnimh (0,4 % de OTI).

| (19) | I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh barrachas ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,8 % de OTI in 2024 agus go 1,4 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse Chlár 2022 um Chóineasú. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go leanfaidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI de bheith ag laghdú, go sonrach go 28,9 % in 2024 agus go dtiocfaidh laghdú breise air go 26,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma. |
| --- | --- |

(19)

I gClár 2022 um Chóineasú, meastar go méadóidh barrachas ginearálta an rialtais de réir a chéile go 0,8 % de OTI in 2024 agus go 1,4 % faoi 2025. Dá bhrí sin, tá sé beartaithe go bhfanfaidh easnamh ginearálta an rialtais faoi bhun 3 % de OTI laistigh de thréimhse Chlár 2022 um Chóineasú. De réir Chlár 2022 um Chóineasú, meastar go leanfaidh cóimheas fiachais ghinearálta an rialtais le OTI de bheith ag laghdú, go sonrach go 28,9 % in 2024 agus go dtiocfaidh laghdú breise air go 26,4 % in 2025. De réir anailís an Choimisiúin, is cosúil gur rioscaí ísle iad na rioscaí maidir le hinbhuanaitheacht fiachais sa mheántéarma.

| (20) | Tá baol ann go ndéanfaí ceartú mí-ordúil ar phraghsanna arda tithe agus ar fhiachas teaghlaigh. Tá roinnt beart macrastuamachta curtha chun feidhme ag an tSualainn le blianta beaga anuas chun fiachas teaghlaigh i gcoibhneas le hioncam agus luach na maoine morgáistithe a laghdú. Mar sin féin, tá dreasachtaí eile fós i bhfeidhm chun iasachtaí a fháil agus fiacha a ghlacadh. Mar thoradh air sin, is cosúil nach raibh ach tionchar teoranta ag bearta beartais a rinneadh go dtí seo ar an bhfás iasachta morgáiste. Tá praghsanna tithe ag méadú ó lár na 1990idí, rud a fhágann go bhfuil fás ioncam an teaghlaigh ag méadú. Mhéadaigh an treocht sin i rith 2021, agus tháinig fás 11,3 % bliain in aghaidh na bliana sa tríú ráithe ar phraghsanna ainmniúla tithe. Áirítear ar na príomhchúiseanna leis sin dreasachtaí cánach lena dtugtar tús áite d’úinéireacht tí agus d’fhiachas morgáiste, coinníollacha creidmheasa cóiríochta agus rátaí aisíocaíochta morgáiste atá sách íseal. Is é an t-ualach cánach foriomlán ar mhaoin sách íseal sa tSualainn mar gheall ar asbhaintí cánach flaithiúla íocaíochtaí úis morgáiste agus cánacha íseal athfhillteach maoine. Cé gur tháinig laghdú ar chostais d’úinéirí tí arb ann dóibh cheana i ndáil le tithe a cheannach agus aistriú idir tithe mar gheall ar bearta maidir le cánacha gnóthachan caipitil in 2020 agus 2021, d’fhéadfadh an t-athrú seo an bac iontrála a ardú beagán do cheannaitheoirí céaduaire trí phraghsanna tithe a ardú. D’ainneoin méadú suntasach i dtógáil nua le blianta beaga anuas agus méadú ar líon na gceadanna tógála a deonaíodh, táthar ag súil go leanfaidh ganntanas tithe ar aghaidh sna blianta amach romhainn. Ina theannta sin, ní bhaintear úsáid éifeachtúil as an stoc tithíochta atá ann cheana. I dteannta a chéile, fágann sé sin go bhfuil sé níos deacra do dhaoine poist a athrú agus is dócha go gcuirfidh sé le héagothroime ó ghlúin go glúin. Sa mhargadh cíosa, téann cíosanna rialáilte faoi bhun an mhargaidh chun tairbhe do ghrúpa teoranta teaghlach. Níl aon nasc idir an cíos agus riachtanais agus ioncam an teaghlaigh. Dhéanfaí gnóthachain éifeachtúlachta dá ndéanfaí cíosanna a chomhlánú ar bhealach níos dlúithe le tacaíocht cíosa bunaithe ar ioncam agus ar ghlansaibhreas. |
| --- | --- |

(20)

Tá baol ann go ndéanfaí ceartú mí-ordúil ar phraghsanna arda tithe agus ar fhiachas teaghlaigh. Tá roinnt beart macrastuamachta curtha chun feidhme ag an tSualainn le blianta beaga anuas chun fiachas teaghlaigh i gcoibhneas le hioncam agus luach na maoine morgáistithe a laghdú. Mar sin féin, tá dreasachtaí eile fós i bhfeidhm chun iasachtaí a fháil agus fiacha a ghlacadh. Mar thoradh air sin, is cosúil nach raibh ach tionchar teoranta ag bearta beartais a rinneadh go dtí seo ar an bhfás iasachta morgáiste. Tá praghsanna tithe ag méadú ó lár na 1990idí, rud a fhágann go bhfuil fás ioncam an teaghlaigh ag méadú. Mhéadaigh an treocht sin i rith 2021, agus tháinig fás 11,3 % bliain in aghaidh na bliana sa tríú ráithe ar phraghsanna ainmniúla tithe. Áirítear ar na príomhchúiseanna leis sin dreasachtaí cánach lena dtugtar tús áite d’úinéireacht tí agus d’fhiachas morgáiste, coinníollacha creidmheasa cóiríochta agus rátaí aisíocaíochta morgáiste atá sách íseal. Is é an t-ualach cánach foriomlán ar mhaoin sách íseal sa tSualainn mar gheall ar asbhaintí cánach flaithiúla íocaíochtaí úis morgáiste agus cánacha íseal athfhillteach maoine. Cé gur tháinig laghdú ar chostais d’úinéirí tí arb ann dóibh cheana i ndáil le tithe a cheannach agus aistriú idir tithe mar gheall ar bearta maidir le cánacha gnóthachan caipitil in 2020 agus 2021, d’fhéadfadh an t-athrú seo an bac iontrála a ardú beagán do cheannaitheoirí céaduaire trí phraghsanna tithe a ardú. D’ainneoin méadú suntasach i dtógáil nua le blianta beaga anuas agus méadú ar líon na gceadanna tógála a deonaíodh, táthar ag súil go leanfaidh ganntanas tithe ar aghaidh sna blianta amach romhainn. Ina theannta sin, ní bhaintear úsáid éifeachtúil as an stoc tithíochta atá ann cheana. I dteannta a chéile, fágann sé sin go bhfuil sé níos deacra do dhaoine poist a athrú agus is dócha go gcuirfidh sé le héagothroime ó ghlúin go glúin. Sa mhargadh cíosa, téann cíosanna rialáilte faoi bhun an mhargaidh chun tairbhe do ghrúpa teoranta teaghlach. Níl aon nasc idir an cíos agus riachtanais agus ioncam an teaghlaigh. Dhéanfaí gnóthachain éifeachtúlachta dá ndéanfaí cíosanna a chomhlánú ar bhealach níos dlúithe le tacaíocht cíosa bunaithe ar ioncam agus ar ghlansaibhreas.

| (21) | I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Sualainne sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar isteach leis athchóirithe agus infheistíochtaí chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha, chun an córas cúraim sláinte a dhéanamh níos athléimní, chun an baol a bhaineann le sciúradh airgid a laghdú, agus chun leibhéal an oideachais agus na scileanna a ardú. |
| --- | --- |

(21)

I gcomhréir le hAirteagal 19(3), pointe (b), de Rialachán (AE) 2021/241 agus critéar 2.2 d’Iarscríbhinn V a ghabhann leis an Rialachán sin, áirítear sa phlean téarnaimh agus athléimneachta sraith fhairsing athchóirithe agus infheistíochtaí a threisíonn a chéile agus a bhfuil amchlár táscach ag gabháil leo maidir lena gcur chun feidhme a bheidh le tabhairt chun críche faoin 31 Lúnasa 2026. Cuidítear, leis sin, le dul i ngleic leis na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta ar fad nó le fothacar suntasach de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a leagtar amach sna moltaí tírshonracha a chuir an Chomhairle faoi bhráid na Sualainne sa Seimeastar Eorpach in 2019 agus 2020, chomh maith le haon mholtaí tírshonracha a eisítear go dtí an dáta a ghlacfar plean téarnaimh agus athléimneachta. Go háirithe, tugtar isteach leis athchóirithe agus infheistíochtaí chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha, chun an córas cúraim sláinte a dhéanamh níos athléimní, chun an baol a bhaineann le sciúradh airgid a laghdú, agus chun leibhéal an oideachais agus na scileanna a ardú.

| (22) | Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Sualainne le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSualainn agus 44 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSualainn téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais. |
| --- | --- |

(22)

Meastar go gcuideoidh cur chun feidhme phlean téarnaimh agus athléimneachta na Sualainne le tuilleadh dul chun cinn a dhéanamh maidir leis na haistrithe glasa agus digiteacha. Is ionann bearta chun tacú le cuspóirí aeráide sa tSualainn agus 44 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta, agus is ionann bearta lena dtacaítear le cuspóirí digiteacha agus 21 % de leithdháileadh iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta. Cur chun feidhme iomlán an phlean téarnaimh agus athléimneachta i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna ábhartha, sin rud a chuideoidh leis an tSualainn téarnamh go tapa ó iarmhairtí ghéarchéim COVID-19 agus a hathléimneacht á neartú san am céanna. Tá rannpháirtíocht chórasach na gcomhpháirtithe sóisialta agus na ngeallsealbhóirí ábhartha eile tábhachtach i gcónaí chun an plean téarnaimh agus athléimneachta a chur chun feidhme go rathúil, chomh maith le beartais eacnamaíocha agus fostaíochta eile a théann níos faide ná an plean téarnaimh agus athléimneachta, chun a áirithiú go mbeidh úinéireacht leathan ar an gclár oibre foriomlán beartais.

| (23) | An 25 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Sualainne dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). Thíolaic an tSualainn cláir an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear sa Rialachán sin idir Samhain 2021 agus Feabhra 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSualainn leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom. |
| --- | --- |

(23)

An 25 Bealtaine 2022, d’fhormheas an Coimisiún Comhaontú Comhpháirtíochta na Sualainne dá bhforáiltear i Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (18). Thíolaic an tSualainn cláir an bheartais chomhtháthaithe dá bhforáiltear sa Rialachán sin idir Samhain 2021 agus Feabhra 2022. I gcomhréir le Rialachán (AE) 2021/1060, tá an tSualainn leis na moltaí tírshonracha ábhartha a chur san áireamh i gclársceidealú chistí an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021–2027. Is réamhriachtanas é sin chun éifeachtacht na tacaíochta airgeadais atá le fáil ó chistí an bheartais chomhtháthaithe a fheabhsú agus chun uasmhéadú a dhéanamh ar bhreisluach na tacaíochta sin, agus comhordú, comhlántacht agus comhleanúnachas idir cistí an bheartais chomhtháthaithe sin agus ionstraimí agus cistí eile de chuid an Aontais á gcur chun cinn ag an am céanna. Tá cur chun feidhme rathúil na Saoráide Téarnaimh agus Athléimneachta agus cláir beartais chomhtháthaithe ag brath freisin ar dheireadh a chur le bacainní ar infheistíocht chun tacú leis na haistrithe glasa agus digiteacha agus le forbairt chríochach chothrom.

| (24) | Lasmuigh de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Sualainne maidir le (i) leibhéil praghsanna tithe atá ró-luacháilte mar aon le méadú leanúnach ar fhiachas teaghlaigh; (ii) deiseanna neamhionanna san oideachas do dhaltaí faoi mhíbhuntáiste agus ó chúlra imirceach agus an gá atá le comhtháthú níos fearr a dhéanamh ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste sa mhargadh saothair; Agus (iii) an gá atá ann an spleáchas ar bhreoslaí iontaise, ón Rúis san áireamh, a laghdú tuilleadh. |
| --- | --- |

(24)

Lasmuigh de na dúshláin eacnamaíocha agus shóisialta a dtugtar aghaidh orthu sa phlean téarnaimh agus athléimneachta, tá roinnt dúshlán breise os comhair na Sualainne maidir le (i) leibhéil praghsanna tithe atá ró-luacháilte mar aon le méadú leanúnach ar fhiachas teaghlaigh; (ii) deiseanna neamhionanna san oideachas do dhaltaí faoi mhíbhuntáiste agus ó chúlra imirceach agus an gá atá le comhtháthú níos fearr a dhéanamh ar ghrúpaí faoi mhíbhuntáiste sa mhargadh saothair; Agus (iii) an gá atá ann an spleáchas ar bhreoslaí iontaise, ón Rúis san áireamh, a laghdú tuilleadh.

| (25) | In ainneoin torthaí maithe ar an iomlán, bíonn tionchar ag míchothromaíochtaí i gcóras oideachais na Sualainne ar leibhéal bhunscileanna na ndaltaí ó chúlra socheacnamaíoch agus imirceach atá faoi mhíbhuntáiste. Tá méadú suntasach tagtha ar an difríocht idir na daltaí a rugadh sa tSualainn agus daltaí a rugadh ar an gcoigríoch, i bhfianaise dhúbláil líon na ndaltaí a mbaineann cúlra imirceach leo idir 2009 agus 2018. Cé go léiríonn torthaí tástála idirnáisiúnta go bhfuil feabhas tagtha ar bhunscileanna ar an iomlán, tá an difríocht sna scileanna léitheoireachta idir daltaí a bhfuil cúlra imirceach acu agus nach bhfuil cúlra imirceach acu ar na scileanna is airde san Aontais. Thairis sin, tá an ráta luathfhágála scoile i bhfad níos airde do dhaltaí a rugadh ar eachtrannaigh. Tá an neamhionannas san oideachas ag dul i méid agus is minic a bhíonn baint acu leis na deiseanna teoranta atá ann do dhaltaí ó chúlra imirceach a tháinig go dtí an tSualainn le déanaí. Bíonn tionchar mór ag an difríocht sna torthaí oideachais ar na deiseanna a bhíonn ag daltaí i gcásanna faoi mhíbhuntáiste na scileanna riachtanacha a fhorbairt chun fostaíocht a fháil. Tá deiseanna ann chun feabhas a chur bhunú agus ar rialachas an chórais oideachais, lena n-áirítear an próiseas rollaithe, agus aghaidh a thabhairt ar ghanntanais mharthanacha múinteoirí cáilithe chun cáilíocht agus cothromas an chórais oideachais a chur chun cinn. Tá dúshláin roimh an tSualainn freisin maidir le daoine ar bheagán oiliúna agus daoine a rugadh i dtír lasmuigh den scoil a lánpháirtiú i margadh an tsaothair. Ar an iomlán, cuireann sé sin le bearnaí leanúnacha i rannpháirtíocht sa mhargadh saothair agus le scileanna do líon mór oibrithe. |
| --- | --- |

(25)

In ainneoin torthaí maithe ar an iomlán, bíonn tionchar ag míchothromaíochtaí i gcóras oideachais na Sualainne ar leibhéal bhunscileanna na ndaltaí ó chúlra socheacnamaíoch agus imirceach atá faoi mhíbhuntáiste. Tá méadú suntasach tagtha ar an difríocht idir na daltaí a rugadh sa tSualainn agus daltaí a rugadh ar an gcoigríoch, i bhfianaise dhúbláil líon na ndaltaí a mbaineann cúlra imirceach leo idir 2009 agus 2018. Cé go léiríonn torthaí tástála idirnáisiúnta go bhfuil feabhas tagtha ar bhunscileanna ar an iomlán, tá an difríocht sna scileanna léitheoireachta idir daltaí a bhfuil cúlra imirceach acu agus nach bhfuil cúlra imirceach acu ar na scileanna is airde san Aontais. Thairis sin, tá an ráta luathfhágála scoile i bhfad níos airde do dhaltaí a rugadh ar eachtrannaigh. Tá an neamhionannas san oideachas ag dul i méid agus is minic a bhíonn baint acu leis na deiseanna teoranta atá ann do dhaltaí ó chúlra imirceach a tháinig go dtí an tSualainn le déanaí. Bíonn tionchar mór ag an difríocht sna torthaí oideachais ar na deiseanna a bhíonn ag daltaí i gcásanna faoi mhíbhuntáiste na scileanna riachtanacha a fhorbairt chun fostaíocht a fháil. Tá deiseanna ann chun feabhas a chur bhunú agus ar rialachas an chórais oideachais, lena n-áirítear an próiseas rollaithe, agus aghaidh a thabhairt ar ghanntanais mharthanacha múinteoirí cáilithe chun cáilíocht agus cothromas an chórais oideachais a chur chun cinn. Tá dúshláin roimh an tSualainn freisin maidir le daoine ar bheagán oiliúna agus daoine a rugadh i dtír lasmuigh den scoil a lánpháirtiú i margadh an tsaothair. Ar an iomlán, cuireann sé sin le bearnaí leanúnacha i rannpháirtíocht sa mhargadh saothair agus le scileanna do líon mór oibrithe.

| (26) | Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis. |
| --- | --- |

(26)

Mar fhreagairt ar an sainordú ó Cheannairí Stáit nó Rialtais an Aontais a leagtar amach i nDearbhú Versailles, tá sé mar aidhm ag an togra ón gCoimisiún le haghaidh plean REPowerEU deireadh a chur de réir a chéile le spleáchas an Aontais ar allmhairiú breosla iontaise ón Rúis a luaithe is féidir. Chun na críche sin, tá sé beartaithe ag an gCoimisiún na tionscadail, na hinfheistíochtaí agus na hathchóirithe is oiriúnaí ar an leibhéal náisiúnta, ar an leibhéal réigiúnach agus ar leibhéal an Aontais a shainaithint i gcomhphlé leis na Ballstáit. Is é is aidhm do na bearta sin an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú agus allmhairí breosla iontaise a aistriú ón Rúis.

| (27) | Tá sé ríthábhachtach dlús a chur leis na hiarrachtaí chun na spriocanna in-athnuaite a leagtar síos sa phlean náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a bhaint amach. Cé go bhfuil an sciar is airde d’fhoinsí in-athnuaite fuinnimh in olltomhaltas fuinnimh intíre san Aontas ag an tSualainn (51,1 % in 2020), tá sí i measc na mBallstát ina bhfuil an tomhaltas fuinnimh is airde in aghaidh an duine. Ina theannta sin, is as earnáil an iompair, go háirithe iompar de bhóthar, a thagann sciar mór d’astaíochtaí gás ceaptha teasa na Sualainne. Tá an earnáil sin fós ag brath go mór ar ola, arb ionann í agus 17,7 % den mheascán iomlán fuinnimh. Ina theannta sin, lean srianta ar chumas cumhachta agus eangaí, go háirithe i ndeisceart na Sualainne, ag méadú in 2021, rud a chuir teorainn le leathnú agus suíomh gníomhaíochtaí tráchtála ann. Tá an tsaincheist seo níos measa fós mar gheall ar an easpa acmhainne tarchuir idir an tuaisceart agus an deisceart. Tá gá le hinfheistíocht bhreise i bhfuinneamh in-athnuaite, in acmhainn eangaí agus líonra, agus in idirnascacht idir réigiúin na tíre chun an sprioc náisiúnta 100 % den leictreachas in-athnuaite a bhaint amach faoi 2040 agus chun glanastaíochtaí nialasacha carbóin a bhaint amach faoi 2045 ar a dhéanaí. Dá ndéanfaí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh, d’éascódh sé an t-ualach a bhaineann le fuinneamh inathnuaite a imscaradh, go háirithe cumhacht ghaoithe. Ina theannta sin, tá sé ríthábhachtach ídiú fuinnimh a laghdú trí éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun astaíochtaí carbóin agus costais fuinnimh a laghdú do thomhaltóirí agus do ghnólachtaí. Beidh laghdú ar an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise, lena n-áirítear ón Rúis, mar thoradh ar infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in-athnuaite agus i leictriú, lena dtugtar aghaidh ar scrogaill bonneagair, rud a threisíonn éifeachtúlacht fuinnimh agus a laghdaíonn ídiú breosla iontaise san iompar. Tá meáchan breoslaí iontaise (2,6 % gás, 3,2 % gual agus 17,7 % ola in 2020) i meascán fuinnimh na Sualainne i bhfad níos ísle ná meán an Aontais (24,4 % gás, 10,8 % gual agus 32,7 % ola in 2020). Mar sin féin, tá deis ann spleáchas na Sualainne ar bhreoslaí iontaise na Rúise a laghdú tuilleadh. Is fíor sin go háirithe i gcás ola (in 2020, 20 % d’allmhairí ola scagtha agus 8 % d’allmhairí iomlána amhola ón Rúis) agus gáis (13 % d’iomlán na n-allmhairí gáis in 2020 a tháinig ón Rúis).
  Cé go bhfuil spleáchas ar ghás agus ar ola, suntasach, tá siad faoi bhun mheán an Aontais de 44 % spleáchas ar allmhairiú gáis, 23 % spleáchas ar allmhairiú ola amh, agus 35 % scagtha spleáchas ar allmhairiú ola ar an Rúis (19). Ina theannta sin, dá ndéanfaí tionscadail idirnaisc a chur chun cinn le tíortha comharsanachta, d’fhéadfaí cur le slándáil sholáthar fuinnimh na Sualainne agus le hinoiriúnaitheacht do dhifríochtaí réigiúnacha, i bhfianaise imeachtaí geopholaitiúla a tharla le déanaí. Ba cheart a thabhairt ar aird go mbeidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an tSualainn ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”. |
| --- | --- |

(27)

Tá sé ríthábhachtach dlús a chur leis na hiarrachtaí chun na spriocanna in-athnuaite a leagtar síos sa phlean náisiúnta don fhuinneamh agus don aeráid a bhaint amach. Cé go bhfuil an sciar is airde d’fhoinsí in-athnuaite fuinnimh in olltomhaltas fuinnimh intíre san Aontas ag an tSualainn (51,1 % in 2020), tá sí i measc na mBallstát ina bhfuil an tomhaltas fuinnimh is airde in aghaidh an duine. Ina theannta sin, is as earnáil an iompair, go háirithe iompar de bhóthar, a thagann sciar mór d’astaíochtaí gás ceaptha teasa na Sualainne. Tá an earnáil sin fós ag brath go mór ar ola, arb ionann í agus 17,7 % den mheascán iomlán fuinnimh. Ina theannta sin, lean srianta ar chumas cumhachta agus eangaí, go háirithe i ndeisceart na Sualainne, ag méadú in 2021, rud a chuir teorainn le leathnú agus suíomh gníomhaíochtaí tráchtála ann. Tá an tsaincheist seo níos measa fós mar gheall ar an easpa acmhainne tarchuir idir an tuaisceart agus an deisceart. Tá gá le hinfheistíocht bhreise i bhfuinneamh in-athnuaite, in acmhainn eangaí agus líonra, agus in idirnascacht idir réigiúin na tíre chun an sprioc náisiúnta 100 % den leictreachas in-athnuaite a bhaint amach faoi 2040 agus chun glanastaíochtaí nialasacha carbóin a bhaint amach faoi 2045 ar a dhéanaí. Dá ndéanfaí nósanna imeachta ceadaithe a chuíchóiriú tuilleadh, d’éascódh sé an t-ualach a bhaineann le fuinneamh inathnuaite a imscaradh, go háirithe cumhacht ghaoithe. Ina theannta sin, tá sé ríthábhachtach ídiú fuinnimh a laghdú trí éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun astaíochtaí carbóin agus costais fuinnimh a laghdú do thomhaltóirí agus do ghnólachtaí. Beidh laghdú ar an spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise, lena n-áirítear ón Rúis, mar thoradh ar infheistíocht a mhéadú i bhfoinsí in-athnuaite agus i leictriú, lena dtugtar aghaidh ar scrogaill bonneagair, rud a threisíonn éifeachtúlacht fuinnimh agus a laghdaíonn ídiú breosla iontaise san iompar. Tá meáchan breoslaí iontaise (2,6 % gás, 3,2 % gual agus 17,7 % ola in 2020) i meascán fuinnimh na Sualainne i bhfad níos ísle ná meán an Aontais (24,4 % gás, 10,8 % gual agus 32,7 % ola in 2020). Mar sin féin, tá deis ann spleáchas na Sualainne ar bhreoslaí iontaise na Rúise a laghdú tuilleadh. Is fíor sin go háirithe i gcás ola (in 2020, 20 % d’allmhairí ola scagtha agus 8 % d’allmhairí iomlána amhola ón Rúis) agus gáis (13 % d’iomlán na n-allmhairí gáis in 2020 a tháinig ón Rúis).

Cé go bhfuil spleáchas ar ghás agus ar ola, suntasach, tá siad faoi bhun mheán an Aontais de 44 % spleáchas ar allmhairiú gáis, 23 % spleáchas ar allmhairiú ola amh, agus 35 % scagtha spleáchas ar allmhairiú ola ar an Rúis (19). Ina theannta sin, dá ndéanfaí tionscadail idirnaisc a chur chun cinn le tíortha comharsanachta, d’fhéadfaí cur le slándáil sholáthar fuinnimh na Sualainne agus le hinoiriúnaitheacht do dhifríochtaí réigiúnacha, i bhfianaise imeachtaí geopholaitiúla a tharla le déanaí. Ba cheart a thabhairt ar aird go mbeidh gá le méadú breise ar an uaillmhian maidir le hastaíochtaí gás ceaptha teasa a laghdú agus chun foinsí in-athnuaite agus éifeachtúlacht fuinnimh a mhéadú chun go mbeidh an tSualainn ag teacht leis na cuspóirí “Oiriúnach do 55”.

| (28) | Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an tSualainn leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSualainn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú. |
| --- | --- |

(28)

Cé go mbeidh costais shuntasacha athstruchtúrúcháin i roinnt earnálacha mar thoradh ar an dlús atá curtha leis an aistriú i dtreo na haeráidneodrachta agus ar shiúl ó bhreoslaí iontaise, féadfaidh an tSualainn leas a bhaint as an Sásra um Aistriú Cóir i gcomhthéacs an bheartais chomhtháthaithe chun tionchar socheacnamaíoch an aistrithe a mhaolú sna réigiúin is mó atá buailte. Ina theannta sin, is féidir leis an tSualainn leas a bhaint as Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, arna bhunú le Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle (20), chun deiseanna fostaíochta a fheabhsú agus comhtháthú sóisialta a neartú.

| (29) | I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1). |
| --- | --- |

(29)

I bhfianaise mheasúnú an Choimisiúin, scrúdaigh an Chomhairle Clár 2022 um Chóineasú agus léirítear a tuairim (21) i moladh (1).

| (30) | I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár 2022 um Chóineasú. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (2). Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moltaí (1) agus (2) le haghaidh a thabhairt, inter-alia, ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le drochfheidhmiú an mhargaidh tithíochta agus le praghsanna tithe ró-luacháilte mar aon le méadú leanúnach ar fhiachas teaghlaigh. |
| --- | --- |

(30)

I bhfianaise ghrinn-athbhreithniú an Choimisiún agus an mheasúnaithe uaidh, scrúdaigh an Comhairle Clár 2022 um Athchóiriú Náisiúnta agus Clár 2022 um Chóineasú. Léirítear a moltaí faoi Airteagal 6 de Rialachán (AE) Uimh. 1176/2011 i moltaí (1) agus (2). Cuidíonn beartais dá dtagraítear i moltaí (1) agus (2) le haghaidh a thabhairt, inter-alia, ar mhíchothromaíochtaí atá nasctha le drochfheidhmiú an mhargaidh tithíochta agus le praghsanna tithe ró-luacháilte mar aon le méadú leanúnach ar fhiachas teaghlaigh.

AG MOLADH LEIS SEO go nglacfadh an tSualainn gníomhaíocht in 2022 agus 2023 chun an méid seo a leanas a dhéanamh:

1.

In 2023, a áirithiú go mbeidh fás an phríomhchaiteachais reatha atá maoinithe go náisiúnta i gcomhréir le seasamh foriomlán neodrach beartais, agus tacaíocht leanúnach shealadach spriocdhírithe á cur san áireamh do theaghlaigh agus do ghnólachtaí is leochailí ó thaobh praghsanna fuinnimh de agus do dhaoine atá ag teitheadh ón Úcráin. Réidh chun an caiteachas reatha a chur in oiriúint don staid atá ag teacht chun cinn. Infheistíocht phoiblí a leathnú le haghaidh na n-aistrithe glasa agus digiteacha agus le haghaidh na slándála fuinnimh, lena gcuirtear san áireamh an tionscadal REPowerEU, lena n-áirítear trí leas a bhaint as an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta agus as cistí eile de chuid an Aontais. Le linn na tréimhse tar éis 2023, saothrófar beartas fioscach atá dírithe ar riochtaí fioscacha meántéarmacha stuama a bhaint amach. Rioscaí a bhaineann le fiachas teaghlaigh ard agus míchothromaíochtaí sa mhargadh tithíochta a laghdú trí in-asbhainteacht chánach íocaíochtaí úis morgáiste a laghdú nó trí chánacha athfhillteacha maoine a mhéadú. Infheistíocht i bhfoirgníocht chónaithe a spreagadh chun na ganntanais is práinní a éascú, go háirithe trí dheireadh a chur le bacainní struchtúracha ar an bhfoirgníocht agus trí sholáthar talún intógála a áirithiú. Feabhas a chur ar éifeachtúlacht an mhargaidh tithíochta, lena n-áirítear trí athchóirithe a thabhairt isteach ar an margadh cíosa.

2.

Dul ar aghaidh le cur chun feidhme a plean téarnaimh agus athléimneachta, i gcomhréir leis na clocha míle agus na spriocanna a chuimsítear i gCinneadh Cur Chun Feidhme ón gComhairle an 4 Bealtaine 2022. An chaibidlíocht leis an gCoimisiún maidir le doiciméid chlársceidealaithe an bheartais chomhtháthaithe le haghaidh 2021-2027 a chur i gcrích go tapa d’fhonn tús a chur lena gcur chun feidhme.

3.

An tionchar atá ag cúlra socheacnamaíoch agus imirceach na ndaltaí ar a gcuid torthaí oideachais a laghdú trí dheiseanna rochtana comhionanna a chur ar fáil do scoileanna agus trí aghaidh a thabhairt ar ghanntanas múinteoirí cáilithe. Scileanna grúpaí faoi mhíbhuntáiste a fhorbairt, lena n-áirítear daoine ó chúlra imirceach, trí acmhainní agus modhanna a chur in oiriúint dá gcuid riachtanas chun cuidiú leo iad féin a lánpháirtiú sa mhargadh saothair.

4.

Spleáchas foriomlán ar bhreoslaí iontaise a laghdú trí dhlús a chur le húsáid foinsí in-athnuaite agus trí bhorradh a chur faoi infheistíocht chomhlántach i mbonneagar gréasáin, eangacha inmheánacha laistigh den tír a neartú chun acmhainn leordhóthanach an ghréasáin a áirithiú, éifeachtúlacht fuinnimh a fheabhsú agus nósanna imeachta ceadaithe i ndáil le tionscadail fuinnimh in-athnuaite a chuíchóiriú tuilleadh.

Arna dhéanamh sa Bhruiséil an 12 Iúil 2022.

Thar ceann na Comhairle

An tUachtarán

Z. STANJURA

---

(1)  IO L 209, 2.8.1997, lch. 1.

1

(2)  IO L 306, 23.11.2011, lch. 25.

2

(3)  Rialachán (AE) 2021/241 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 12 Feabhra 2021 lena mbunaítear an tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta (IO L 57, 18.2.2021, lch. 17).

3

(4)  Cinneadh Cur Chun Feidhme (AE) 2022/382 ón gComhairle an 4 Márta 2022 lena mbunaítear gurb ann d’insreabhadh ollmhór daoine easáitithe ón Úcráin de réir bhrí Airteagal 5 de Threoir 2001/55/CE, agus a bhfuil d’éifeacht aige cosaint shealadach a thabhairt isteach (IO L 71, 4.3.2022, lch. 1).

4

(5)  Treoir 2001/55/CE ón gComhairle an 20 Iúil 2001 maidir le caighdeáin íosta chun cosaint shealadach a thabhairt i gcás insreabhadh ollmhór daoine easáitithe agus maidir le bearta lena gcuirtear cothromaíocht iarrachtaí chun cinn idir na Ballstáit agus na daoine sin á nglacadh isteach acu agus na hiarmhairtí lena mbaineann á mbraistint (IO L 212, 7.8.2001, lch. 12).

5

(6)  Moladh ón gComhairle an 18 Meitheamh 2021 ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2021 um Chóineasú na Sualainne, IO C 304, 29.7.2021, lch. 131.

6

(7)  Is meastacháin ón gCoimisiún iad na meastacháin ar an staid fhioscach agus a chomhpháirteanna sa Mholadh seo bunaithe ar na toimhdí is bunús le réamhaisnéis an earraigh 2022 ón gCoimisiún. Sna meastacháin ón gCoimisiún ar fhás ionchasach meántéarmach, ní áirítear tionchar dearfach na n-athchóirithe atá mar chuid den phlean téarnaimh agus athléimneachta agus lena bhféadfar borradh a chur faoin bhfás a d’fhéadfadh a bheith ann.

7

(8)  Ní mhaoinítear iad le deontais faoin tSaoráid Téarnaimh agus Athléimneachta ná le cistí eile de chuid an Aontais.

8

(9)  7772/2022; 7772/2022 ADD 1.

9

(10)  Moladh ón gComhairle an 20 Iúil 2020 maidir le Clár Náisiúnta 2020 na Sualainne um Athchóiriú agus ina dtugtar tuairim ón gComhairle maidir le Clár 2020 na Sualainne um Chóineasú (IO C 282, 26.8.2020, lch. 177).

10

(11)  Is ionann na figiúirí agus leibhéal chostais bhuiséadacha bhliantúla na mbeart sin a rinneadh ó fhómhar 2021, lena n-áirítear ioncam agus caiteachas reatha chomh maith le – i gcás inarb ábhartha – bearta caiteachais chaipitil.

11

(12)  Déantar an sciar de chaiteachas teaghlaigh ar fhuinneamh a thomhas de réir mheáchan na comhpháirte fuinnimh atá sa chiseán ICPT.

12

(13)  Glactar leis go mbeidh líon iomlán na ndaoine easáitithe ón Úcráin go dtí an tAontas Eorpach chomh hard le 6 mhilliún duine de réir a chéile faoi dheireadh 2022, agus meastar a ndáileadh geografach bunaithe ar mhéid an diaspóra atá ann cheana, ar dhaonra coibhneasta an Bhallstáit ghlactha, agus ar dháileadh iarbhír na ndaoine easáitithe ón Úcráin ar fud an Aontais ó mhí an Mhárta 2022. I gcás costais bhuiséadacha in aghaidh an duine, tá meastacháin bunaithe ar shamhail mhicreashamhlú Euromod d’Airmheán Comhpháirteach Taighde an Choimisiúin, agus an dá aistriú airgid á gcur san áireamh, d’fhéadfadh daoine a bheith incháilithe do shochair chomhchineáil, amhail oideachas agus cúram sláinte.

13

(14)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

14

(15)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

15

(16)  Freagraíonn comhartha diúltach (dearfach) den táscaire do bharrachas (easnamh) fáis ar chaiteachas príomhúil i gcomparáid le fás eacnamaíoch meántéarmach, lena léirítear beartas fioscach fairsing (crapthach).

16

(17)  Tuartar go soláthróidh caiteachas caipitil eile arna mhaoiniú go náisiúnta ranníocaíocht neodrach 0,0 pointe céatadáin de OTI.

17

(18)  Rialachán (AE) 2021/1060 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena leagtar síos forálacha coiteanna maidir le Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa, Ciste Sóisialta na hEorpa Plus, an Ciste Comhtháthaithe, an Ciste um Aistriú Cóir agus an Ciste Eorpach Muirí, Iascaigh agus Dobharshaothraithe agus rialacha airgeadais maidir leis na cistí sin agus maidir leis an gCiste um Thearmann, Imirce agus Lánpháirtíocht, an Ciste Slándála Inmheánaí agus an Ionstraim le haghaidh Tacaíocht Airgeadais don Bhainistiú Teorainneacha agus don Bheartas Víosaí (IO L 231, 30.6.2021, lch. 159).

18

(19)  Eurostat (2020), sciar allmhairí na Rúise os cionn allmhairí iomlána gáis nádúrtha, amhola agus guail chrua. Do mheán AE27, tá iomlán na n-allmhairí bunaithe ar allmhairí lasmuigh de AE27. I gcás na Sualainne, áirítear trádáil laistigh den Aontas ar iomlán na n-allmhairí. Ní fholaíonn amhola táirgí ola scagtha.

19

(20)  Rialachán (AE) 2021/1057 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 24 Meitheamh 2021 lena mbunaítear Ciste Sóisialta na hEorpa Plus (CSE+), agus lena n-aisghairtear Rialachán (AE) Uimh. 1296/2013 (IO L 231, 30.6.2021, lch. 21).

20

(21)  Faoi Airteagal 9(2) de Rialachán (CE) Uimh. 1466/97.

21

---