# Publicatieblad L 17/2018

| | ISSN 1977-0758 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | L 17 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Wetgeving | 61e jaargang23 januari 2018 |

ISSN 1977-0758

Publicatieblad

van de Europese Unie

L 17

Uitgave in de Nederlandse taal

Wetgeving

61e jaargang23 januari 2018

---

| Inhoud | | II   Niet-wetgevingshandelingen | Bladzijde |
| --- | --- | --- | --- |
| | | INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN |
| | * | Informatie betreffende de datum van ondertekening en voorlopige toepassing van het Verdrag tot oprichting van de Vervoersgemeenschap tussen de EU en de Westelijke Balkan | 1 |
| | * | Informatie betreffende de inwerkingtreding van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Onafhankelijke Staat Samoa inzake de vrijstelling van de visumplicht voor kort verblijf | 1 |
| | | VERORDENINGEN |
| | * | Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/92 van de Commissie van 18 oktober 2017 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 658/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de aan het Europees Geneesmiddelenbureau te betalen vergoedingen voor het uitvoeren van geneesmiddelenbewakingsactiviteiten inzake geneesmiddelen voor menselijk gebruik (
  1
  ) | 2 |
| | * | Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/93 van de Commissie van 16 november 2017 betreffende de verhoging van het voor projecten ter ondersteuning van natuur- en biodiversiteitsbehoud bestemde percentage van de begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten die door middel van subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van het subprogramma Milieu worden gesteund, overeenkomstig artikel 9, lid 4, van Verordening (EU) nr. 1293/2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) (
  1
  ) | 5 |
| | * | Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/94 van de Commissie van 16 november 2017 tot vaststelling van een vaste korting op het recht bij invoer in Spanje van sorghum van herkomst uit derde landen | 7 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2018/95 van de Commissie van 9 januari 2018 tot inschrijving van een naam in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Slavonski med (BOB)) | 9 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2018/96 van de Commissie van 9 januari 2018 tot goedkeuring van een niet-minimale wijziging van het productdossier van een naam die is opgenomen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Oignon doux des Cévennes (BOB)) | 10 |
| | * | Verordening (EU) 2018/97 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad wat het gebruik van zoetstoffen in banketbakkerswaren betreft (
  1
  ) | 11 |
| | * | Verordening (EU) 2018/98 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad en van de bijlage bij Verordening (EU) nr. 231/2012 van de Commissie wat calciumsorbaat (E 203) betreft (
  1
  ) | 14 |
| | * | Uitvoeringsverordening (EU) 2018/99 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 wat betreft de vorm en wijze van mededeling van de jaarlijkse beoordeling van de doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen en de lijst van statistische gegevens die door de lidstaten moeten worden verstrekt voor de evaluatie van Richtlijn 2011/16/EU van de Raad | 29 |
| | | RICHTLIJNEN |
| | * | Uitvoeringsrichtlijn (EU) 2018/100 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van de Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 7 van Richtlijn 2002/53/EG van de Raad, respectievelijk artikel 7 van Richtlijn 2002/55/EG van de Raad, met betrekking tot de kenmerken waartoe het onderzoek van bepaalde rassen van landbouwgewassen en groentegewassen zich ten minste moet uitstrekken, en de minimumeisen voor dat onderzoek (
  1
  ) | 34 |
| | | BESLUITEN |
| | * | Besluit (GBVB) 2018/101 van de Raad van 22 januari 2018 betreffende het bevorderen van doeltreffende controle op de wapenuitvoer | 40 |
| | * | Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/102 van de Commissie van 19 januari 2018 tot wijziging van bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG wat betreft de erkenning dat de autonome gemeenschappen Aragon en Catalonië in Spanje officieel vrij zijn van brucellose (B. melitensis)
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2018) 159)

   (
  1
  ) | 48 |
| | | AANBEVELINGEN |
| | * | Aanbeveling (EU) 2018/103 van de Commissie van 20 december 2017 over de rechtsstaat in Polen ter aanvulling van de Aanbevelingen (EU) 2016/1374, (EU) 2017/146 en (EU) 2017/1520 | 50 |

Inhoud

II   Niet-wetgevingshandelingen

Bladzijde

INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN

*

Informatie betreffende de datum van ondertekening en voorlopige toepassing van het Verdrag tot oprichting van de Vervoersgemeenschap tussen de EU en de Westelijke Balkan

1

*

Informatie betreffende de inwerkingtreding van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Onafhankelijke Staat Samoa inzake de vrijstelling van de visumplicht voor kort verblijf

1

VERORDENINGEN

*

Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/92 van de Commissie van 18 oktober 2017 tot wijziging van Verordening (EU) nr. 658/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de aan het Europees Geneesmiddelenbureau te betalen vergoedingen voor het uitvoeren van geneesmiddelenbewakingsactiviteiten inzake geneesmiddelen voor menselijk gebruik (
  1
  )

1

2

*

Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/93 van de Commissie van 16 november 2017 betreffende de verhoging van het voor projecten ter ondersteuning van natuur- en biodiversiteitsbehoud bestemde percentage van de begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten die door middel van subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van het subprogramma Milieu worden gesteund, overeenkomstig artikel 9, lid 4, van Verordening (EU) nr. 1293/2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) (
  1
  )

1

5

*

Gedelegeerde Verordening (EU) 2018/94 van de Commissie van 16 november 2017 tot vaststelling van een vaste korting op het recht bij invoer in Spanje van sorghum van herkomst uit derde landen

7

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/95 van de Commissie van 9 januari 2018 tot inschrijving van een naam in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Slavonski med (BOB))

9

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/96 van de Commissie van 9 januari 2018 tot goedkeuring van een niet-minimale wijziging van het productdossier van een naam die is opgenomen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Oignon doux des Cévennes (BOB))

10

*

Verordening (EU) 2018/97 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad wat het gebruik van zoetstoffen in banketbakkerswaren betreft (
  1
  )

1

11

*

Verordening (EU) 2018/98 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad en van de bijlage bij Verordening (EU) nr. 231/2012 van de Commissie wat calciumsorbaat (E 203) betreft (
  1
  )

1

14

*

Uitvoeringsverordening (EU) 2018/99 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 wat betreft de vorm en wijze van mededeling van de jaarlijkse beoordeling van de doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen en de lijst van statistische gegevens die door de lidstaten moeten worden verstrekt voor de evaluatie van Richtlijn 2011/16/EU van de Raad

29

RICHTLIJNEN

*

Uitvoeringsrichtlijn (EU) 2018/100 van de Commissie van 22 januari 2018 tot wijziging van de Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 7 van Richtlijn 2002/53/EG van de Raad, respectievelijk artikel 7 van Richtlijn 2002/55/EG van de Raad, met betrekking tot de kenmerken waartoe het onderzoek van bepaalde rassen van landbouwgewassen en groentegewassen zich ten minste moet uitstrekken, en de minimumeisen voor dat onderzoek (
  1
  )

1

34

BESLUITEN

*

Besluit (GBVB) 2018/101 van de Raad van 22 januari 2018 betreffende het bevorderen van doeltreffende controle op de wapenuitvoer

40

*

Uitvoeringsbesluit (EU) 2018/102 van de Commissie van 19 januari 2018 tot wijziging van bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG wat betreft de erkenning dat de autonome gemeenschappen Aragon en Catalonië in Spanje officieel vrij zijn van brucellose (B. melitensis)
  (Kennisgeving geschied onder nummer C(2018) 159)

   (
  1
  )

B. melitensis

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2018) 159)

1

48

AANBEVELINGEN

*

Aanbeveling (EU) 2018/103 van de Commissie van 20 december 2017 over de rechtsstaat in Polen ter aanvulling van de Aanbevelingen (EU) 2016/1374, (EU) 2017/146 en (EU) 2017/1520

50

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Voor de EER relevante tekst. |

---

(1)   Voor de EER relevante tekst.

1

| NL | Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.
  Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten. |
| --- | --- |

NL

Besluiten waarvan de titels mager zijn gedrukt, zijn besluiten van dagelijks beheer die in het kader van het landbouwbeleid zijn genomen en die in het algemeen een beperkte geldigheidsduur hebben.

Besluiten waarvan de titels vet zijn gedrukt en die worden voorafgegaan door een sterretje, zijn alle andere besluiten.

---

II Niet-wetgevingshandelingen

INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/1 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/1

---

Informatie betreffende de datum van ondertekening en voorlopige toepassing van het Verdrag tot oprichting van de Vervoersgemeenschap tussen de EU en de Westelijke Balkan

Tussen 12 juli en 9 oktober 2017 hebben de Europese Unie en zes partners van de Westelijke Balkan het Verdrag tot oprichting van de Vervoersgemeenschap ondertekend (1). Na kennisgevingen in dit verband wordt het verdrag sinds 9 oktober 2017 voorlopig toegepast tussen de Europese Unie, de Republiek Albanië, Bosnië en Herzegovina en Kosovo (2) en sinds 29 november 2017 tussen deze partijen en de Republiek Servië, in overeenstemming met artikel 41, lid 3, van het verdrag.

1

2

---

(1)  Tekst van het verdrag: PB L 278 van 27.10. 2017, blz. 3.

1

(2)  Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

2

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/1 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/1

---

Informatie betreffende de inwerkingtreding van de Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Onafhankelijke Staat Samoa inzake de vrijstelling van de visumplicht voor kort verblijf

De Overeenkomst tussen de Europese Unie en de Onafhankelijke Staat Samoa inzake de vrijstelling van de visumplicht voor kort verblijf treedt op 1 maart 2018 in werking, aangezien de in artikel 8, lid 1, van de overeenkomst bedoelde procedure op 9 januari 2018 is voltooid.

---

VERORDENINGEN

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/2 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/2

---

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) 2018/92 VAN DE COMMISSIE

van 18 oktober 2017

tot wijziging van Verordening (EU) nr. 658/2014 van het Europees Parlement en de Raad betreffende de aan het Europees Geneesmiddelenbureau te betalen vergoedingen voor het uitvoeren van geneesmiddelenbewakingsactiviteiten inzake geneesmiddelen voor menselijk gebruik

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 658/2014 van het Europees Parlement en de Raad van 15 mei 2014 betreffende de aan het Europees Geneesmiddelenbureau te betalen vergoedingen voor het uitvoeren van geneesmiddelenbewakingsactiviteiten inzake geneesmiddelen voor menselijk gebruik (1), en met name artikel 15, lid 6,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 67, lid 3, van Verordening (EG) nr. 726/2004 van het Europees Parlement en de Raad (2) bestaan de ontvangsten van het Europees Geneesmiddelenbureau uit een bijdrage van de Unie en uit de vergoedingen die door ondernemingen worden betaald voor het verkrijgen en handhaven van een uniale vergunning voor het in de handel brengen en voor andere diensten die worden verleend door het Bureau of door de coördinatiegroep met het oog op de vervulling van de taken van die groep overeenkomstig de artikelen 107 quater, 107 sexies, 107 octies, 107 duodecies en 107 octodecies van Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad (3). |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 67, lid 3, van Verordening (EG) nr. 726/2004 van het Europees Parlement en de Raad (2) bestaan de ontvangsten van het Europees Geneesmiddelenbureau uit een bijdrage van de Unie en uit de vergoedingen die door ondernemingen worden betaald voor het verkrijgen en handhaven van een uniale vergunning voor het in de handel brengen en voor andere diensten die worden verleend door het Bureau of door de coördinatiegroep met het oog op de vervulling van de taken van die groep overeenkomstig de artikelen 107 quater, 107 sexies, 107 octies, 107 duodecies en 107 octodecies van Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad (3).

| (2) | Het inflatiecijfer in de Unie, zoals gepubliceerd door het bureau voor de statistiek van de Europese Unie, was 0,2 % in 2015 en 1,2 % in 2016. Wegens de zeer lage inflatie in 2015 werd het niet gerechtvaardigd geacht om overeenkomstig artikel 15, lid 6, van Verordening (EU) nr. 658/2014 de bedragen van de aan het Europees Geneesmiddelenbureau te betalen vergoedingen voor het uitvoeren van geneesmiddelenbewakingsactiviteiten inzake geneesmiddelen voor menselijk gebruik aan te passen. Gelet op de inflatie in de Unie in 2016 wordt het gerechtvaardigd geacht die bedragen aan te passen. De aanpassing is cumulatief, waarbij rekening wordt gehouden met de inflatie in 2015 en in 2016. |
| --- | --- |

(2)

Het inflatiecijfer in de Unie, zoals gepubliceerd door het bureau voor de statistiek van de Europese Unie, was 0,2 % in 2015 en 1,2 % in 2016. Wegens de zeer lage inflatie in 2015 werd het niet gerechtvaardigd geacht om overeenkomstig artikel 15, lid 6, van Verordening (EU) nr. 658/2014 de bedragen van de aan het Europees Geneesmiddelenbureau te betalen vergoedingen voor het uitvoeren van geneesmiddelenbewakingsactiviteiten inzake geneesmiddelen voor menselijk gebruik aan te passen. Gelet op de inflatie in de Unie in 2016 wordt het gerechtvaardigd geacht die bedragen aan te passen. De aanpassing is cumulatief, waarbij rekening wordt gehouden met de inflatie in 2015 en in 2016.

| (3) | Eenvoudigheidshalve worden de aangepaste bedragen afgerond op de dichtstbijzijnde 10 euro, met uitzondering van de jaarlijkse vergoeding voor het IT-systeem en de monitoring van de vakliteratuur, waar het aangepaste niveau wordt afgerond op de dichtstbijzijnde euro. |
| --- | --- |

(3)

Eenvoudigheidshalve worden de aangepaste bedragen afgerond op de dichtstbijzijnde 10 euro, met uitzondering van de jaarlijkse vergoeding voor het IT-systeem en de monitoring van de vakliteratuur, waar het aangepaste niveau wordt afgerond op de dichtstbijzijnde euro.

| (4) | De bij Verordening (EU) nr. 658/2014 vastgestelde vergoedingen zijn verschuldigd op de datum van aanvang van de procedure of, in het geval van de jaarlijkse vergoeding voor het IT-systeem en de monitoring van de vakliteratuur, op 1 juli van elk jaar. Derhalve wordt het toepasselijke bedrag bepaald aan de hand van de datum waarop de vergoeding verschuldigd is, en is er geen behoefte aan specifieke overgangsbepalingen voor lopende procedures. |
| --- | --- |

(4)

De bij Verordening (EU) nr. 658/2014 vastgestelde vergoedingen zijn verschuldigd op de datum van aanvang van de procedure of, in het geval van de jaarlijkse vergoeding voor het IT-systeem en de monitoring van de vakliteratuur, op 1 juli van elk jaar. Derhalve wordt het toepasselijke bedrag bepaald aan de hand van de datum waarop de vergoeding verschuldigd is, en is er geen behoefte aan specifieke overgangsbepalingen voor lopende procedures.

| (5) | Overeenkomstig artikel 15, lid 6, van Verordening (EU) nr. 658/2014 worden, indien een gedelegeerde handeling tot aanpassing van de bedragen van de vergoedingen die zijn vastgesteld in de delen I tot en met IV van de bijlage bij die verordening in werking treedt vóór 1 juli, die aanpassingen van kracht met ingang van 1 juli; indien zij na 30 juni in werking treedt, worden de aanpassingen van kracht met ingang van de datum waarop de gedelegeerde handeling in werking treedt. |
| --- | --- |

(5)

Overeenkomstig artikel 15, lid 6, van Verordening (EU) nr. 658/2014 worden, indien een gedelegeerde handeling tot aanpassing van de bedragen van de vergoedingen die zijn vastgesteld in de delen I tot en met IV van de bijlage bij die verordening in werking treedt vóór 1 juli, die aanpassingen van kracht met ingang van 1 juli; indien zij na 30 juni in werking treedt, worden de aanpassingen van kracht met ingang van de datum waarop de gedelegeerde handeling in werking treedt.

| (6) | De bijlage bij Verordening (EU) nr. 658/2014 moet dan ook dienovereenkomstig worden gewijzigd, |
| --- | --- |

(6)

De bijlage bij Verordening (EU) nr. 658/2014 moet dan ook dienovereenkomstig worden gewijzigd,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De bijlage bij Verordening (EU) nr. 658/2014 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | In deel I wordt punt 1 als volgt gewijzigd:






  a) | „19 500 EUR” wordt vervangen door „19 770 EUR”; |
| --- | --- | --- |

1)

In deel I wordt punt 1 als volgt gewijzigd:

a)

„19 500 EUR” wordt vervangen door „19 770 EUR”;

| b) | „13 100 EUR” wordt vervangen door „13 290 EUR”. |
| --- | --- |

b)

„13 100 EUR” wordt vervangen door „13 290 EUR”.

| 2) | In deel II wordt punt 1 als volgt gewijzigd:






  a) | in de inleidende zin wordt „43 000 EUR” vervangen door „43 600 EUR”; |
| --- | --- | --- |

2)

In deel II wordt punt 1 als volgt gewijzigd:

a)

in de inleidende zin wordt „43 000 EUR” vervangen door „43 600 EUR”;

| b) | punt a) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | „17 200 EUR” wordt vervangen door „17 440 EUR”; |
| --- | --- | --- |

b)

punt a) wordt als volgt gewijzigd:

i)

„17 200 EUR” wordt vervangen door „17 440 EUR”;

| ii) | „7 280 EUR” wordt vervangen door „7 380 EUR”; |
| --- | --- |

ii)

„7 280 EUR” wordt vervangen door „7 380 EUR”;

| c) | punt b) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | „25 800 EUR” wordt vervangen door „26 160 EUR”; |
| --- | --- | --- |

c)

punt b) wordt als volgt gewijzigd:

i)

„25 800 EUR” wordt vervangen door „26 160 EUR”;

| ii) | „10 920 EUR” wordt vervangen door „11 070 EUR”. |
| --- | --- |

ii)

„10 920 EUR” wordt vervangen door „11 070 EUR”.

| 3) | In deel III wordt punt 1 als volgt gewijzigd:






  a) | de eerste alinea wordt als volgt gewijzigd:






  i) | „179 000 EUR” wordt vervangen door „181 510 EUR”; |
| --- | --- | --- | --- |

3)

In deel III wordt punt 1 als volgt gewijzigd:

a)

de eerste alinea wordt als volgt gewijzigd:

i)

„179 000 EUR” wordt vervangen door „181 510 EUR”;

| ii) | „38 800 EUR” wordt vervangen door „39 350 EUR”; |
| --- | --- |

ii)

„38 800 EUR” wordt vervangen door „39 350 EUR”;

| iii) | „295 400 EUR” wordt vervangen door „299 560 EUR”; |
| --- | --- |

iii)

„295 400 EUR” wordt vervangen door „299 560 EUR”;

| b) | de tweede alinea wordt als volgt gewijzigd:






  i) | in punt a) wordt „119 333 EUR” vervangen door „121 000 EUR”; |
| --- | --- | --- |

b)

de tweede alinea wordt als volgt gewijzigd:

i)

in punt a) wordt „119 333 EUR” vervangen door „121 000 EUR”;

| ii) | in punt b) wordt „145 200 EUR” vervangen door „147 240 EUR”; |
| --- | --- |

ii)

in punt b) wordt „145 200 EUR” vervangen door „147 240 EUR”;

| iii) | in punt c) wordt „171 066 EUR” vervangen door „173 470 EUR”; |
| --- | --- |

iii)

in punt c) wordt „171 066 EUR” vervangen door „173 470 EUR”;

| iv) | in punt d) wordt „196 933 EUR” vervangen door „199 700 EUR”; |
| --- | --- |

iv)

in punt d) wordt „196 933 EUR” vervangen door „199 700 EUR”;

| c) | in de vierde alinea wordt punt b) als volgt gewijzigd:






  i) | „1 000 EUR” wordt vervangen door „1 010 EUR”; |
| --- | --- | --- |

c)

in de vierde alinea wordt punt b) als volgt gewijzigd:

i)

„1 000 EUR” wordt vervangen door „1 010 EUR”;

| ii) | „2 000 EUR” wordt vervangen door „2 020 EUR”; |
| --- | --- |

ii)

„2 000 EUR” wordt vervangen door „2 020 EUR”;

| iii) | „3 000 EUR” wordt vervangen door „3 050 EUR”. |
| --- | --- |

iii)

„3 000 EUR” wordt vervangen door „3 050 EUR”.

| 4) | In punt 1 van deel IV wordt „67 EUR” vervangen door „68 EUR”. |
| --- | --- |

4)

In punt 1 van deel IV wordt „67 EUR” vervangen door „68 EUR”.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie. Zij is van toepassing met ingang van 12 februari 2018.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 18 oktober 2017.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 189 van 27.6.2014, blz. 112.

1

(2)  Verordening (EG) nr. 726/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 31 maart 2004 tot vaststelling van communautaire procedures voor het verlenen van vergunningen en het toezicht op geneesmiddelen voor menselijk en diergeneeskundig gebruik en tot oprichting van een Europees Geneesmiddelenbureau (PB L 136 van 30.4.2004, blz. 1).

2

(3)  Richtlijn 2001/83/EG van het Europees Parlement en de Raad van 6 november 2001 tot vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik (PB L 311 van 28.11.2001, blz. 67).

3

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/5 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/5

---

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) 2018/93 VAN DE COMMISSIE

van 16 november 2017

betreffende de verhoging van het voor projecten ter ondersteuning van natuur- en biodiversiteitsbehoud bestemde percentage van de begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten die door middel van subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van het subprogramma Milieu worden gesteund, overeenkomstig artikel 9, lid 4, van Verordening (EU) nr. 1293/2013 van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1293/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake de vaststelling van een programma voor het milieu en klimaatactie (LIFE) en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 614/2007 (1), en met name artikel 9, lid 4,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Aan de voorwaarden om het percentage van de begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten ter ondersteuning van natuur- en biodiversiteitsbehoud zoals bedoeld in artikel 9, lid 3, van de LIFE-verordening met maximaal 10 % te verhogen, is voldaan, aangezien de totale middelen die voor twee opeenvolgende jaren zijn aangevraagd door middel van voorstellen die onder het prioritaire gebied Natuur en biodiversiteit vallen en die voldoen aan minimumkwaliteitseisen, meer dan 20 % hoger zijn dan het corresponderende bedrag berekend voor de twee aan die jaren voorafgaande jaren. |
| --- | --- |

(1)

Aan de voorwaarden om het percentage van de begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten ter ondersteuning van natuur- en biodiversiteitsbehoud zoals bedoeld in artikel 9, lid 3, van de LIFE-verordening met maximaal 10 % te verhogen, is voldaan, aangezien de totale middelen die voor twee opeenvolgende jaren zijn aangevraagd door middel van voorstellen die onder het prioritaire gebied Natuur en biodiversiteit vallen en die voldoen aan minimumkwaliteitseisen, meer dan 20 % hoger zijn dan het corresponderende bedrag berekend voor de twee aan die jaren voorafgaande jaren.

| (2) | Op basis van de conclusies van de geschiktheidscontrole van de natuurrichtlijnen (2) met betrekking tot de behoefte om de beschikbare financiering te verhogen teneinde de uitvoering van die richtlijnen en van maatregel 8 van het actieplan van de Commissie voor de natuur, de mensen en de economie (3) te verbeteren, heeft de Commissie besloten de 55 % begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten op het prioritaire gebied Natuur en biodiversiteit die door middel van subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van het subprogramma Milieu worden gesteund, te verhogen. |
| --- | --- |

(2)

Op basis van de conclusies van de geschiktheidscontrole van de natuurrichtlijnen (2) met betrekking tot de behoefte om de beschikbare financiering te verhogen teneinde de uitvoering van die richtlijnen en van maatregel 8 van het actieplan van de Commissie voor de natuur, de mensen en de economie (3) te verbeteren, heeft de Commissie besloten de 55 % begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten op het prioritaire gebied Natuur en biodiversiteit die door middel van subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van het subprogramma Milieu worden gesteund, te verhogen.

| (3) | Gezien de geplande verhoging van de jaarlijkse begrotingstoewijzing voor de uitvoering van het LIFE-programma in de jaren 2018-2020 en de verlaging van het EU-cofinancieringspercentage voor het merendeel van de subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van de andere prioritaire gebieden van 60 % naar 55 %, zal de verhoging van het percentage van de begrotingsmiddelen voor het prioritaire gebied Natuur en biodiversiteit naar verwachting niet leiden tot een daling van de aan projecten op de andere prioritaire gebieden van het subprogramma Milieu toegewezen middelen, |
| --- | --- |

(3)

Gezien de geplande verhoging van de jaarlijkse begrotingstoewijzing voor de uitvoering van het LIFE-programma in de jaren 2018-2020 en de verlaging van het EU-cofinancieringspercentage voor het merendeel van de subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van de andere prioritaire gebieden van 60 % naar 55 %, zal de verhoging van het percentage van de begrotingsmiddelen voor het prioritaire gebied Natuur en biodiversiteit naar verwachting niet leiden tot een daling van de aan projecten op de andere prioritaire gebieden van het subprogramma Milieu toegewezen middelen,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Artikel 9, lid 3, van de LIFE-verordening wordt door de volgende tekst vervangen: „Ten minste 60,5 % van de begrotingsmiddelen die worden toegewezen aan projecten die door middel van subsidies voor het uitvoeren van acties in het kader van het subprogramma Milieu worden gesteund, zijn bestemd voor projecten ter ondersteuning van natuur- en biodiversiteitsbehoud.”.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 16 november 2017.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 185 (hierna de „LIFE-verordening” genoemd).

1

(2)  SWD(2016) 472 final (Werkdocument van de diensten van de Commissie — Fitness Check of the EU Nature Legislation (Birds and Habitats Directives)).

2

(3)  COM(2017) 198 final en SWD(2017) 139 final (EU-actieplan voor de natuur, de mensen en de economie).

3

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/7 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/7

---

GEDELEGEERDE VERORDENING (EU) 2018/94 VAN DE COMMISSIE

van 16 november 2017

tot vaststelling van een vaste korting op het recht bij invoer in Spanje van sorghum van herkomst uit derde landen

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1308/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 17 december 2013 tot vaststelling van een gemeenschappelijke ordening van de markten voor landbouwproducten en tot intrekking van de Verordeningen (EEG) nr. 922/72, (EEG) nr. 234/79, (EG) nr. 1037/2001 en (EG) nr. 1234/2007 van de Raad (1), en met name artikel 185,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op grond van in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde gesloten overeenkomsten (2) heeft de Unie zich ertoe verbonden toe te staan dat jaarlijks 300 000 ton sorghum in Spanje wordt ingevoerd. |
| --- | --- |

(1)

Op grond van in het kader van de multilaterale handelsbesprekingen van de Uruguayronde gesloten overeenkomsten (2) heeft de Unie zich ertoe verbonden toe te staan dat jaarlijks 300 000 ton sorghum in Spanje wordt ingevoerd.

| (2) | Tussen 1 januari 2017 en 7 augustus 2017 is in Spanje 103 967 ton sorghum ingevoerd. Tijdens die periode was het recht bij invoer van sorghum op 0 EUR per ton vastgesteld overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 van de Commissie (3). Sinds 8 augustus 2017, nadat overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 opnieuw een recht bij invoer van sorghum van meer dan nul is ingesteld, is in Spanje 26 250 ton sorghum ingevoerd. |
| --- | --- |

(2)

Tussen 1 januari 2017 en 7 augustus 2017 is in Spanje 103 967 ton sorghum ingevoerd. Tijdens die periode was het recht bij invoer van sorghum op 0 EUR per ton vastgesteld overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 van de Commissie (3). Sinds 8 augustus 2017, nadat overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 opnieuw een recht bij invoer van sorghum van meer dan nul is ingesteld, is in Spanje 26 250 ton sorghum ingevoerd.

| (3) | Met het oog op de volledige benutting van de invoercontingenten is in artikel 6 van Verordening (EG) nr. 1296/2008 van de Commissie (4) bepaald dat een korting kan worden toegepast op het overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 vastgestelde invoerrecht. |
| --- | --- |

(3)

Met het oog op de volledige benutting van de invoercontingenten is in artikel 6 van Verordening (EG) nr. 1296/2008 van de Commissie (4) bepaald dat een korting kan worden toegepast op het overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 vastgestelde invoerrecht.

| (4) | Rekening houdend met de omstandigheden op de sorghummarkt, met name het feit dat de prijs van sorghum op de wereldmarkt hoger is dan die van maïs, moet een vaste korting van 100 % op het overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 vastgestelde invoerrecht worden toegepast voor de hoeveelheden sorghum die in Spanje nog kunnen worden ingevoerd in het kader van het tariefcontingent dat op 1 januari 2017 is geopend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1296/2008. |
| --- | --- |

(4)

Rekening houdend met de omstandigheden op de sorghummarkt, met name het feit dat de prijs van sorghum op de wereldmarkt hoger is dan die van maïs, moet een vaste korting van 100 % op het overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 vastgestelde invoerrecht worden toegepast voor de hoeveelheden sorghum die in Spanje nog kunnen worden ingevoerd in het kader van het tariefcontingent dat op 1 januari 2017 is geopend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1296/2008.

| (5) | Rekening houdend met het tijdschema dat voor de vaststelling van een gedelegeerde handeling moet worden gevolgd en met de noodzaak ervoor te zorgen dat het invoercontingent volledig kan worden benut, is het passend te bepalen dat de vaste korting voor een langere periode geldt dan het contingentjaar 2017, |
| --- | --- |

(5)

Rekening houdend met het tijdschema dat voor de vaststelling van een gedelegeerde handeling moet worden gevolgd en met de noodzaak ervoor te zorgen dat het invoercontingent volledig kan worden benut, is het passend te bepalen dat de vaste korting voor een langere periode geldt dan het contingentjaar 2017,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in artikel 6 van Verordening (EG) nr. 1296/2008 bedoelde vaste korting op het recht bij invoer van sorghum wordt vastgesteld op 100 % van het overeenkomstig Verordening (EU) nr. 642/2010 vastgestelde recht bij invoer van sorghum. Deze korting is van toepassing op de hoeveelheden sorghum die in Spanje nog kunnen worden ingevoerd in het kader van het tariefcontingent dat op 1 januari 2017 is geopend overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1296/2008.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de derde dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Zij verstrijkt op 28 februari 2018.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 16 november 2017.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 347 van 20.12.2013, blz. 671.

1

(2)  Besluit 94/800/EG van de Raad van 22 december 1994 betreffende de sluiting, namens de Europese Gemeenschap voor wat betreft de onder haar bevoegdheid vallende aangelegenheden, van de uit de multilaterale handelsbesprekingen in het kader van de Uruguayronde (1986-1994) voortvloeiende overeenkomsten (PB L 336 van 23.12.1994, blz. 1).

2

(3)  Verordening (EU) nr. 642/2010 van de Commissie van 20 juli 2010 tot vaststelling van uitvoeringsbepalingen van Verordening (EG) nr. 1234/2007 van de Raad ten aanzien van de invoerrechten in de sector granen (PB L 187 van 21.7.2010, blz. 5).

3

(4)  Verordening (EG) nr. 1296/2008 van de Commissie van 18 december 2008 houdende uitvoeringsbepalingen met betrekking tot de tariefcontingenten voor de invoer van maïs en sorgho in Spanje enerzijds en maïs in Portugal anderzijds (PB L 340 van 19.12.2008, blz. 57).

4

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/9 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/9

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2018/95 VAN DE COMMISSIE

van 9 januari 2018

tot inschrijving van een naam in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen („Slavonski med” (BOB))

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen (1), en met name artikel 52, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 is de aanvraag van Kroatië tot registratie van de naam „Slavonski med” bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (2). |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van Verordening (EU) nr. 1151/2012 is de aanvraag van Kroatië tot registratie van de naam „Slavonski med” bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (2).

| (2) | Aangezien bij de Commissie geen bezwaren zijn ingediend overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012, moet de naam „Slavonski med” worden ingeschreven in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen, |
| --- | --- |

(2)

Aangezien bij de Commissie geen bezwaren zijn ingediend overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012, moet de naam „Slavonski med” worden ingeschreven in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De naam „Slavonski med” (BOB) wordt ingeschreven in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen.

Met de in de eerste alinea vermelde naam wordt een product aangeduid van categorie 1.4 (Andere producten van dierlijke oorsprong (eieren, honing, diverse zuivelproducten met uitzondering van boter enz.)) als opgenomen in bijlage XI bij Uitvoeringsverordening (EU) nr. 668/2014 van de Commissie (3).

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 9 januari 2018.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Phil HOGAN

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

1

(2)  
  PB C 292 van 2.9.2017, blz. 7.

2

(3)  Uitvoeringsverordening (EU) nr. 668/2014 van de Commissie van 13 juni 2014 houdende uitvoeringsbepalingen van Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen (PB L 179 van 19.6.2014, blz. 36).

3

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/10 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/10

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2018/96 VAN DE COMMISSIE

van 9 januari 2018

tot goedkeuring van een niet-minimale wijziging van het productdossier van een naam die is opgenomen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen („Oignon doux des Cévennes” (BOB))

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EU) nr. 1151/2012 van het Europees Parlement en de Raad van 21 november 2012 inzake kwaliteitsregelingen voor landbouwproducten en levensmiddelen (1), en met name artikel 52, lid 2,

Overwegende hetgeen volgt,

| (1) | Overeenkomstig artikel 53, lid 1, eerste alinea, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft de Commissie zich gebogen over de aanvraag van Frankrijk tot goedkeuring van een wijziging van het productdossier van de beschermde oorsprongsbenaming „Oignon doux des Cévennes”, die is geregistreerd bij Verordening (EG) nr. 723/2008 van de Commissie (2), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 686/2013 van de Commissie (3). |
| --- | --- |

(1)

Overeenkomstig artikel 53, lid 1, eerste alinea, van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft de Commissie zich gebogen over de aanvraag van Frankrijk tot goedkeuring van een wijziging van het productdossier van de beschermde oorsprongsbenaming „Oignon doux des Cévennes”, die is geregistreerd bij Verordening (EG) nr. 723/2008 van de Commissie (2), zoals gewijzigd bij Verordening (EU) nr. 686/2013 van de Commissie (3).

| (2) | Aangezien de betrokken wijziging niet minimaal is in de zin van artikel 53, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1151/2012, heeft de Commissie de wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van die verordening bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (4). |
| --- | --- |

(2)

Aangezien de betrokken wijziging niet minimaal is in de zin van artikel 53, lid 2, van Verordening (EU) nr. 1151/2012, heeft de Commissie de wijzigingsaanvraag overeenkomstig artikel 50, lid 2, onder a), van die verordening bekendgemaakt in het Publicatieblad van de Europese Unie (4).

| (3) | Aangezien de Commissie geen enkel bezwaar overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft ontvangen, moet de wijziging van het productdossier worden goedgekeurd, |
| --- | --- |

(3)

Aangezien de Commissie geen enkel bezwaar overeenkomstig artikel 51 van Verordening (EU) nr. 1151/2012 heeft ontvangen, moet de wijziging van het productdossier worden goedgekeurd,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De in het Publicatieblad van de Europese Unie bekendgemaakte wijziging van het productdossier met betrekking tot de naam „Oignon doux des Cévennes” (BOB) wordt goedgekeurd.

Artikel 2

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 9 januari 2018.

Voor de Commissie,

namens de voorzitter,

Phil HOGAN

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB L 343 van 14.12.2012, blz. 1.

1

(2)  Verordening (EG) nr. 723/2008 van de Commissie van 25 juli 2008 houdende inschrijving van een aantal benamingen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Afuega'l Pitu (BOB), Mazapán de Toledo (BGA), Agneau de Lozère (BGA), Oignon doux des Cévennes (BOB), Butelo de Vinhais of Bucho de Vinhais of Chouriço de Ossos de Vinhais (BGA), Chouriça Doce de Vinhais (BGA)) (PB L 198 van 26.7.2008, blz. 28).

2

(3)  Uitvoeringsverordening (EU) nr. 686/2013 van de Commissie van 16 juli 2013 houdende goedkeuring van een minimale wijziging van het productdossier van een benaming die is opgenomen in het register van beschermde oorsprongsbenamingen en beschermde geografische aanduidingen (Oignon doux des Cévennes (BOB)) (PB L 196 van 19.7.2013, blz. 4).

3

(4)  
  PB C 294 van 5.9.2017, blz. 8.

4

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/11 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/11

---

VERORDENING (EU) 2018/97 VAN DE COMMISSIE

van 22 januari 2018

tot wijziging van bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad wat het gebruik van zoetstoffen in banketbakkerswaren betreft

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 inzake levensmiddelenadditieven (1), en met name artikel 10, lid 3,

Gezien Verordening (EG) nr. 1331/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 tot vaststelling van een uniforme goedkeuringsprocedure voor levensmiddelenadditieven, voedingsenzymen en levensmiddelenaroma's (2), en met name artikel 7, lid 5,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 is een EU-lijst vastgesteld van voor gebruik in levensmiddelen goedgekeurde levensmiddelenadditieven en van de gebruiksvoorwaarden daarvoor. |
| --- | --- |

(1)

In bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 is een EU-lijst vastgesteld van voor gebruik in levensmiddelen goedgekeurde levensmiddelenadditieven en van de gebruiksvoorwaarden daarvoor.

| (2) | Die lijst kan volgens de uniforme procedure als bedoeld in artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1331/2008, hetzij op initiatief van de Commissie, hetzij ingevolge een aanvraag worden bijgewerkt. |
| --- | --- |

(2)

Die lijst kan volgens de uniforme procedure als bedoeld in artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1331/2008, hetzij op initiatief van de Commissie, hetzij ingevolge een aanvraag worden bijgewerkt.

| (3) | Op basis van de informatie van de lidstaten heeft de Commissie geconcludeerd dat bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 moet worden gewijzigd met betrekking tot het gebruik van E 950 acesulfaam-K, E 951 aspartaam, E 952 cyclaamzuur en natrium- en calciumcyclamaat, E 954 saccharine en natrium-, kalium- en calciumsacharinaat, E 955 sucralose, E 959 neohesperidine-DC, E 961 neotaam, E 962 aspartaam-acesulfaamzout en E 969 advantaam in „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden”. |
| --- | --- |

(3)

Op basis van de informatie van de lidstaten heeft de Commissie geconcludeerd dat bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 moet worden gewijzigd met betrekking tot het gebruik van E 950 acesulfaam-K, E 951 aspartaam, E 952 cyclaamzuur en natrium- en calciumcyclamaat, E 954 saccharine en natrium-, kalium- en calciumsacharinaat, E 955 sucralose, E 959 neohesperidine-DC, E 961 neotaam, E 962 aspartaam-acesulfaamzout en E 969 advantaam in „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden”.

| (4) | Het gebruik van zoetstoffen in „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” was goedgekeurd bij Richtlijn 94/35/EG van het Europees Parlement en van de Raad (3). Het levensmiddel „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” had betrekking op „voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici)”, zoals geregeld bij Richtlijn 89/398/EEG van de Raad (4). Bij deze richtlijn was een gemeenschappelijke definitie vastgesteld voor „voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen” en was bepaald dat bijzondere bepalingen konden worden vastgesteld voor „voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici)”, een levensmiddelencategorie die valt onder de definitie van voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen. |
| --- | --- |

(4)

Het gebruik van zoetstoffen in „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” was goedgekeurd bij Richtlijn 94/35/EG van het Europees Parlement en van de Raad (3). Het levensmiddel „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” had betrekking op „voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici)”, zoals geregeld bij Richtlijn 89/398/EEG van de Raad (4). Bij deze richtlijn was een gemeenschappelijke definitie vastgesteld voor „voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen” en was bepaald dat bijzondere bepalingen konden worden vastgesteld voor „voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici)”, een levensmiddelencategorie die valt onder de definitie van voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen.

| (5) | Zoals echter is geconcludeerd in het verslag van de Commissie over voeding voor diabetici (5), ontbrak de wetenschappelijke basis voor het vaststellen van specifieke normen voor de samenstelling van deze levensmiddelen. Bovendien is bij Verordening (EU) nr. 609/2013 van het Europees Parlement en de Raad (6) het concept „voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen”, met inbegrip van „voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici)”, afgeschaft. |
| --- | --- |

(5)

Zoals echter is geconcludeerd in het verslag van de Commissie over voeding voor diabetici (5), ontbrak de wetenschappelijke basis voor het vaststellen van specifieke normen voor de samenstelling van deze levensmiddelen. Bovendien is bij Verordening (EU) nr. 609/2013 van het Europees Parlement en de Raad (6) het concept „voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen”, met inbegrip van „voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici)”, afgeschaft.

| (6) | Bijgevolg is de goedkeuring van deze zoetstoffen voor gebruik in „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” overeenkomstig artikel 7, onder c), van Verordening (EG) nr. 1333/2008 niet langer gerechtvaardigd en mogen deze producten niet langer in de handel worden gebracht. |
| --- | --- |

(6)

Bijgevolg is de goedkeuring van deze zoetstoffen voor gebruik in „banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” overeenkomstig artikel 7, onder c), van Verordening (EG) nr. 1333/2008 niet langer gerechtvaardigd en mogen deze producten niet langer in de handel worden gebracht.

| (7) | Daarnaast zou de uniforme toepassing van de voorwaarden voor de goedkeuring van het gebruik van zoetstoffen zorgen voor duidelijkheid en de goede werking van de interne markt. |
| --- | --- |

(7)

Daarnaast zou de uniforme toepassing van de voorwaarden voor de goedkeuring van het gebruik van zoetstoffen zorgen voor duidelijkheid en de goede werking van de interne markt.

| (8) | Bijgevolg moeten de vermeldingen voor de levensmiddelenadditieven E 950 acesulfaam-K, E 951 aspartaam, E 952 cyclaamzuur en natrium- en calciumcyclamaat, E 954 saccharine en natrium-, kalium- en calciumsacharinaat, E 955 sucralose, E 959 neohesperidine-DC, E 961 neotaam, E 962 aspartaam-acesulfaamzout en E 969 advantaam met betrekking tot het gebruik in „alleen banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” in de levensmiddelencategorie 07.2 „Banketbakkerswaren” worden geschrapt. |
| --- | --- |

(8)

Bijgevolg moeten de vermeldingen voor de levensmiddelenadditieven E 950 acesulfaam-K, E 951 aspartaam, E 952 cyclaamzuur en natrium- en calciumcyclamaat, E 954 saccharine en natrium-, kalium- en calciumsacharinaat, E 955 sucralose, E 959 neohesperidine-DC, E 961 neotaam, E 962 aspartaam-acesulfaamzout en E 969 advantaam met betrekking tot het gebruik in „alleen banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” in de levensmiddelencategorie 07.2 „Banketbakkerswaren” worden geschrapt.

| (9) | Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(9)

Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 moet derhalve dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (10) | Om de marktdeelnemers in staat te stellen zich aan te passen aan de nieuwe regels, is het passend te voorzien in een overgangsperiode tijdens welke banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden die deze zoetstoffen bevatten, verder in de handel mogen worden gebracht. |
| --- | --- |

(10)

Om de marktdeelnemers in staat te stellen zich aan te passen aan de nieuwe regels, is het passend te voorzien in een overgangsperiode tijdens welke banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden die deze zoetstoffen bevatten, verder in de handel mogen worden gebracht.

| (11) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, |
| --- | --- |

(11)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 wordt gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden die E 950 acesulfaam-K, E 951 aspartaam, E 952 cyclaamzuur en natrium- en calciumcyclamaat, E 954 saccharine en natrium-, kalium- en calciumsacharinaat, E 955 sucralose, E 959 neohesperidine-DC, E 961 neotaam, E 962 aspartaam-acesulfaamzout en/of E 969 advantaam bevatten en die vóór de inwerkingtreding van deze verordening rechtmatig op de markt zijn gebracht, mogen verder in de handel worden gebracht tot de voorraden zijn uitgeput.

Artikel 3

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 22 januari 2018.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 354 van 31.12.2008, blz. 16.

1

(2)  
  PB L 354 van 31.12.2008, blz. 1.

2

(3)  Richtlijn 94/35/EG van het Europees Parlement en van de Raad van 30 juni 1994 inzake zoetstoffen die in levensmiddelen mogen worden gebruikt (PB L 237 van 10.9.1994, blz. 3).

3

(4)  Richtlijn 89/398/EEG van de Raad van 3 mei 1989 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen (PB L 186 van 30.6.1989, blz. 27).

4

(5)  Verslag van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over voeding voor personen bij wie de glucosestofwisseling is verstoord (diabetici) van 1 juli 2008 (COM(2008) 392 definitief).

5

(6)  Verordening (EU) nr. 609/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 12 juni 2013 inzake voor zuigelingen en peuters bedoelde levensmiddelen, voeding voor medisch gebruik en de dagelijkse voeding volledig vervangende producten voor gewichtsbeheersing, en tot intrekking van Richtlijn 92/52/EEG van de Raad, Richtlijnen 96/8/EG, 1999/21/EG, 2006/125/EG en 2006/141/EG van de Commissie, Richtlijn 2009/39/EG van het Europees Parlement en de Raad en de Verordeningen (EG) nr. 41/2009 en (EG) nr. 953/2009 van de Commissie (PB L 181 van 29.6.2013, blz. 35).

6

---

BIJLAGE

Bijlage II, deel E, bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | In de levensmiddelencategorie 07.2 „Banketbakkerswaren” worden de vermeldingen voor de levensmiddelenadditieven E 950 acesulfaam-K, E 951 aspartaam, E 952 cyclaamzuur en natrium- en calciumcyclamaat, E 954 sacharine en natrium-, kalium- en calciumsacharinaat, E 955 sucralose, E 959 neohesperidine-DC, E 961 neotaam, E 962 aspartaam-acesulfaamzout en E 969 advantaam wat het gebruik ervan betreft, in „alleen banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” geschrapt. |
| --- | --- |

1)

In de levensmiddelencategorie 07.2 „Banketbakkerswaren” worden de vermeldingen voor de levensmiddelenadditieven E 950 acesulfaam-K, E 951 aspartaam, E 952 cyclaamzuur en natrium- en calciumcyclamaat, E 954 sacharine en natrium-, kalium- en calciumsacharinaat, E 955 sucralose, E 959 neohesperidine-DC, E 961 neotaam, E 962 aspartaam-acesulfaamzout en E 969 advantaam wat het gebruik ervan betreft, in „alleen banketbakkerswaren voor specifieke voedingsdoeleinden” geschrapt.

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/14 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/14

---

VERORDENING (EU) 2018/98 VAN DE COMMISSIE

van 22 januari 2018

tot wijziging van de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad en van de bijlage bij Verordening (EU) nr. 231/2012 van de Commissie wat calciumsorbaat (E 203) betreft

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 inzake levensmiddelenadditieven (1), en met name artikel 10, lid 3, en artikel 14,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 is een EU-lijst vastgesteld van voor gebruik in levensmiddelen toegestane levensmiddelenadditieven en van de gebruiksvoorwaarden daarvoor. |
| --- | --- |

(1)

In bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 is een EU-lijst vastgesteld van voor gebruik in levensmiddelen toegestane levensmiddelenadditieven en van de gebruiksvoorwaarden daarvoor.

| (2) | In bijlage III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 is een EU-lijst vastgesteld van voor gebruik in levensmiddelenadditieven, voedingsenzymen, levensmiddelenaroma's en voedingsstoffen goedgekeurde levensmiddelenadditieven en van de gebruiksvoorwaarden daarvoor. |
| --- | --- |

(2)

In bijlage III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 is een EU-lijst vastgesteld van voor gebruik in levensmiddelenadditieven, voedingsenzymen, levensmiddelenaroma's en voedingsstoffen goedgekeurde levensmiddelenadditieven en van de gebruiksvoorwaarden daarvoor.

| (3) | Bij Verordening (EU) nr. 231/2012 van de Commissie (2) zijn de specificaties van de in de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 opgenomen levensmiddelenadditieven vastgesteld. |
| --- | --- |

(3)

Bij Verordening (EU) nr. 231/2012 van de Commissie (2) zijn de specificaties van de in de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 opgenomen levensmiddelenadditieven vastgesteld.

| (4) | Calciumsorbaat (E 203) is een stof die als conserveermiddel in allerlei levensmiddelen is toegelaten, alsmede in levensmiddelenkleurstofpreparaten en -aroma's overeenkomstig de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008. |
| --- | --- |

(4)

Calciumsorbaat (E 203) is een stof die als conserveermiddel in allerlei levensmiddelen is toegelaten, alsmede in levensmiddelenkleurstofpreparaten en -aroma's overeenkomstig de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008.

| (5) | In artikel 32, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1333/2008 is bepaald dat alle levensmiddelenadditieven die vóór 20 januari 2009 in de Unie waren toegestaan, worden onderworpen aan een nieuwe risicobeoordeling door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA). |
| --- | --- |

(5)

In artikel 32, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1333/2008 is bepaald dat alle levensmiddelenadditieven die vóór 20 januari 2009 in de Unie waren toegestaan, worden onderworpen aan een nieuwe risicobeoordeling door de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA).

| (6) | Hiertoe is in Verordening (EU) nr. 257/2010 van de Commissie (3) een programma voor de herbeoordeling van levensmiddelenadditieven vastgesteld. Krachtens Verordening (EU) nr. 257/2010 moest de herbeoordeling van conserveermiddelen uiterlijk op 31 december 2015 zijn voltooid. |
| --- | --- |

(6)

Hiertoe is in Verordening (EU) nr. 257/2010 van de Commissie (3) een programma voor de herbeoordeling van levensmiddelenadditieven vastgesteld. Krachtens Verordening (EU) nr. 257/2010 moest de herbeoordeling van conserveermiddelen uiterlijk op 31 december 2015 zijn voltooid.

| (7) | Op 30 juni 2015 heeft de EFSA een wetenschappelijk advies over de herbeoordeling van sorbinezuur (E 200), kaliumsorbaat (E 202) en calciumsorbaat (E 203) als levensmiddelenadditief (4) uitgebracht. Volgens het advies waren er onvoldoende gegevens over de genotoxiciteit van calciumsorbaat beschikbaar. De EFSA kon derhalve de veiligheid van calciumsorbaat als levensmiddelenadditief niet bevestigen en concludeerde dat deze stof moet worden uitgesloten van de voor de groep sorbinezuur (E 200) en kaliumsorbaat (E 202) vastgestelde aanvaardbare dagelijkse inname (ADI). Volgens het advies moet onderzoek naar de genotoxiciteit van calciumsorbaat worden verricht alvorens te overwegen voor calciumsorbaat de groeps-ADI toe te passen. |
| --- | --- |

(7)

Op 30 juni 2015 heeft de EFSA een wetenschappelijk advies over de herbeoordeling van sorbinezuur (E 200), kaliumsorbaat (E 202) en calciumsorbaat (E 203) als levensmiddelenadditief (4) uitgebracht. Volgens het advies waren er onvoldoende gegevens over de genotoxiciteit van calciumsorbaat beschikbaar. De EFSA kon derhalve de veiligheid van calciumsorbaat als levensmiddelenadditief niet bevestigen en concludeerde dat deze stof moet worden uitgesloten van de voor de groep sorbinezuur (E 200) en kaliumsorbaat (E 202) vastgestelde aanvaardbare dagelijkse inname (ADI). Volgens het advies moet onderzoek naar de genotoxiciteit van calciumsorbaat worden verricht alvorens te overwegen voor calciumsorbaat de groeps-ADI toe te passen.

| (8) | Op 10 juni 2016 heeft de Commissie een openbare oproep tot het indienen van wetenschappelijke en technologische gegevens gedaan betreffende sorbinezuur (E 200), kaliumsorbaat (E 202) en calciumsorbaat (E 203) (5), met specifieke interesse voor de gegevens waarvan in het wetenschappelijk advies over de herbeoordeling van die stoffen als levensmiddelenadditief was vastgesteld dat zij nodig waren. Geen enkele exploitant heeft echter toegezegd de gevraagde gegevens over de genotoxiciteit van calciumsorbaat (E 203) te verstrekken. Zonder die gegevens kan de EFSA de herbeoordeling van de veiligheid van calciumsorbaat als levensmiddelenadditief niet afronden en derhalve kan niet worden vastgesteld of die stof nog steeds aan de voorwaarden van artikel 6, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1333/2008 voor opneming in de EU-lijst van goedgekeurde levensmiddelenadditieven voldoet. |
| --- | --- |

(8)

Op 10 juni 2016 heeft de Commissie een openbare oproep tot het indienen van wetenschappelijke en technologische gegevens gedaan betreffende sorbinezuur (E 200), kaliumsorbaat (E 202) en calciumsorbaat (E 203) (5), met specifieke interesse voor de gegevens waarvan in het wetenschappelijk advies over de herbeoordeling van die stoffen als levensmiddelenadditief was vastgesteld dat zij nodig waren. Geen enkele exploitant heeft echter toegezegd de gevraagde gegevens over de genotoxiciteit van calciumsorbaat (E 203) te verstrekken. Zonder die gegevens kan de EFSA de herbeoordeling van de veiligheid van calciumsorbaat als levensmiddelenadditief niet afronden en derhalve kan niet worden vastgesteld of die stof nog steeds aan de voorwaarden van artikel 6, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1333/2008 voor opneming in de EU-lijst van goedgekeurde levensmiddelenadditieven voldoet.

| (9) | Daarom moet calciumsorbaat (E 203) van de EU-lijst van goedgekeurde levensmiddelenadditieven worden geschrapt. |
| --- | --- |

(9)

Daarom moet calciumsorbaat (E 203) van de EU-lijst van goedgekeurde levensmiddelenadditieven worden geschrapt.

| (10) | Overeenkomstig artikel 10, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1333/2008 moet de EU-lijst van goedgekeurde levensmiddelenadditieven volgens de procedure van Verordening (EG) nr. 1331/2008 van het Europees Parlement en de Raad (6) worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(10)

Overeenkomstig artikel 10, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1333/2008 moet de EU-lijst van goedgekeurde levensmiddelenadditieven volgens de procedure van Verordening (EG) nr. 1331/2008 van het Europees Parlement en de Raad (6) worden gewijzigd.

| (11) | In artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1331/2008 is bepaald dat de EU-lijst van levensmiddelenadditieven hetzij op initiatief van de Commissie, hetzij ingevolge een aanvraag wordt bijgewerkt. |
| --- | --- |

(11)

In artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 1331/2008 is bepaald dat de EU-lijst van levensmiddelenadditieven hetzij op initiatief van de Commissie, hetzij ingevolge een aanvraag wordt bijgewerkt.

| (12) | De bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 en de bijlage bij Verordening (EU) nr. 231/2012 moeten daarom worden gewijzigd door calciumsorbaat (E 203) te verwijderen van de EU-lijst van toegestane levensmiddelenadditieven, aangezien de vermelding ervan in de lijst wegens het ontbreken van passende gegevens over de genotoxiciteit niet langer kan worden gerechtvaardigd. |
| --- | --- |

(12)

De bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 en de bijlage bij Verordening (EU) nr. 231/2012 moeten daarom worden gewijzigd door calciumsorbaat (E 203) te verwijderen van de EU-lijst van toegestane levensmiddelenadditieven, aangezien de vermelding ervan in de lijst wegens het ontbreken van passende gegevens over de genotoxiciteit niet langer kan worden gerechtvaardigd.

| (13) | Om exploitanten van levensmiddelenbedrijven de mogelijkheid te bieden zich aan de nieuwe voorschriften aan te passen of alternatieven voor calciumsorbaat (E 203) te vinden, moet deze verordening zes maanden na de datum van inwerkingtreding ervan van toepassing worden. |
| --- | --- |

(13)

Om exploitanten van levensmiddelenbedrijven de mogelijkheid te bieden zich aan de nieuwe voorschriften aan te passen of alternatieven voor calciumsorbaat (E 203) te vinden, moet deze verordening zes maanden na de datum van inwerkingtreding ervan van toepassing worden.

| (14) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, |
| --- | --- |

(14)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

De bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 worden gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

In de bijlage bij Verordening (EU) nr. 231/2012 wordt de vermelding van levensmiddelenadditief E 203 calciumsorbaat geschrapt.

Artikel 3

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Zij is van toepassing met ingang van 12 augustus 2018.

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 22 januari 2018.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 354 van 31.12.2008, blz. 16.

1

(2)  Verordening (EU) nr. 231/2012 van de Commissie van 9 maart 2012 tot vaststelling van de specificaties van de in de bijlagen II en III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad opgenomen levensmiddelenadditieven (PB L 83 van 22.3.2012, blz. 1).

2

(3)  Verordening (EU) nr. 257/2010 van de Commissie van 25 maart 2010 tot vaststelling van een programma voor de herbeoordeling van goedgekeurde levensmiddelenadditieven overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1333/2008 van het Europees Parlement en de Raad inzake levensmiddelenadditieven (PB L 80 van 26.3.2010, blz. 19).

3

(4)  
  EFSA Journal 2015;13(6):4144.

4

EFSA Journal

(5)  http://ec.europa.eu/food/safety/food_improvement_agents/additives/re-evaluation_en

5

(6)  Verordening (EG) nr. 1331/2008 van het Europees Parlement en de Raad van 16 december 2008 tot vaststelling van een uniforme goedkeuringsprocedure voor levensmiddelenadditieven, voedingsenzymen en levensmiddelenaroma's (PB L 354 van 31.12.2008, blz. 1).

6

---

BIJLAGE

| 1) | Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | in deel B, in tabel 3 „Andere additieven dan kleurstoffen en zoetstoffen” wordt de vermelding van levensmiddelenadditief E 203 calciumsorbaat geschrapt; |
| --- | --- | --- |

1)

Bijlage II bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 wordt als volgt gewijzigd:

a)

in deel B, in tabel 3 „Andere additieven dan kleurstoffen en zoetstoffen” wordt de vermelding van levensmiddelenadditief E 203 calciumsorbaat geschrapt;

| b) | in deel C wordt tabel 5 „Andere additieven die in combinatie mogen worden gereglementeerd” als volgt gewijzigd:






  i) | punt a) „E 200 — E 203: Sorbinezuur — Sorbaten (Sa)” wordt vervangen door:






  „a) | E 200 — E 202: Sorbinezuur — Kaliumsorbaat (Sa)






  E-nummer | Naam |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| E 200 | Sorbinezuur |
| E 202 | Kaliumsorbaat” |

b)

in deel C wordt tabel 5 „Andere additieven die in combinatie mogen worden gereglementeerd” als volgt gewijzigd:

i)

punt a) „E 200 — E 203: Sorbinezuur — Sorbaten (Sa)” wordt vervangen door:

„a)

E 200 — E 202: Sorbinezuur — Kaliumsorbaat (Sa)

E-nummer

Naam

E 200

Sorbinezuur

E 202

Kaliumsorbaat”

| ii) | in punt c) „E 200 — E 213: Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten (Sa + Ba)” wordt de vermelding van levensmiddelenadditief E 203 calciumsorbaat geschrapt; |
| --- | --- |

ii)

in punt c) „E 200 — E 213: Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten (Sa + Ba)” wordt de vermelding van levensmiddelenadditief E 203 calciumsorbaat geschrapt;

| iii) | in punt d) „E 200 — E 219: Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten (Sa + Ba + PHB)” wordt de vermelding van levensmiddelenadditief E 203 calciumsorbaat geschrapt; |
| --- | --- |

iii)

in punt d) „E 200 — E 219: Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten (Sa + Ba + PHB)” wordt de vermelding van levensmiddelenadditief E 203 calciumsorbaat geschrapt;

| iv) | punt e) „E 200 — E 203, E 214 — E 219: Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten (Sa + PHB)” wordt vervangen door:






  „e) | E 200 — E 202, E 214 — E 219: Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten (Sa + PHB)






  E-nummer | Naam |
| --- | --- | --- | --- |
| E 200 | Sorbinezuur |
| E 202 | Kaliumsorbaat |
| E 214 | Ethyl-p-hydroxybenzoaat |
| E 215 | Ethyl-p-hydroxybenzoaat, natriumzout |
| E 218 | Methyl-p-hydroxybenzoaat |
| E 219 | Methyl-p-hydroxybenzoaat, natriumzout” |

iv)

punt e) „E 200 — E 203, E 214 — E 219: Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten (Sa + PHB)” wordt vervangen door:

„e)

E 200 — E 202, E 214 — E 219: Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten (Sa + PHB)

E-nummer

Naam

E 200

Sorbinezuur

E 202

Kaliumsorbaat

E 214

Ethyl-p-hydroxybenzoaat

E 215

Ethyl-p-hydroxybenzoaat, natriumzout

E 218

Methyl-p-hydroxybenzoaat

E 219

Methyl-p-hydroxybenzoaat, natriumzout”

| c) | deel E wordt als volgt gewijzigd:






  1) | in categorie 01.3 (Niet-gearomatiseerde, gefermenteerde melkproducten die na de fermentatie een warmtebehandeling hebben ondergaan) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen gestremde melk” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

c)

deel E wordt als volgt gewijzigd:

1)

in categorie 01.3 (Niet-gearomatiseerde, gefermenteerde melkproducten die na de fermentatie een warmtebehandeling hebben ondergaan) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen gestremde melk”

| 2) | in categorie 01.4 (Gearomatiseerde, gefermenteerde melkproducten, met inbegrip van producten die een warmtebehandeling hebben ondergaan) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 300 | (1) (2) | alleen desserts op basis van zuivelproducten die geen warmtebehandeling hebben ondergaan” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

2)

in categorie 01.4 (Gearomatiseerde, gefermenteerde melkproducten, met inbegrip van producten die een warmtebehandeling hebben ondergaan) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

300

(1) (2)

alleen desserts op basis van zuivelproducten die geen warmtebehandeling hebben ondergaan”

| 3) | in categorie 01.7.1 (Ongerijpte kaas, met uitzondering van producten die onder categorie 16 vallen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

3)

in categorie 01.7.1 (Ongerijpte kaas, met uitzondering van producten die onder categorie 16 vallen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)”

| 4) | in categorie 01.7.2 (Gerijpte kaas) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen voorverpakte, in plakken of stukken gesneden kaas, gelaagde kaas en kaas met toegevoegde levensmiddelen |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | quantum satis | | alleen oppervlaktebehandeling van gerijpte producten” |

4)

in categorie 01.7.2 (Gerijpte kaas) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen voorverpakte, in plakken of stukken gesneden kaas, gelaagde kaas en kaas met toegevoegde levensmiddelen

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

quantum satis

alleen oppervlaktebehandeling van gerijpte producten”

| 5) | in categorie 01.7.4 (Weikaas) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen voorverpakte gesneden kaas, gelaagde kaas en kaas met toegevoegde levensmiddelen” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

5)

in categorie 01.7.4 (Weikaas) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen voorverpakte gesneden kaas, gelaagde kaas en kaas met toegevoegde levensmiddelen”

| 6) | in categorie 01.7.5 (Smeltkaas) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

6)

in categorie 01.7.5 (Smeltkaas) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)”

| 7) | in categorie 01.7.6 (Kaasproducten (met uitzondering van producten die onder categorie 16 vallen)) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen ongerijpte producten, voorverpakte gesneden gerijpte producten, gelaagde gerijpte producten en gerijpte producten met toegevoegde levensmiddelen |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | quantum satis | | alleen oppervlaktebehandeling van gerijpte producten” |

7)

in categorie 01.7.6 (Kaasproducten (met uitzondering van producten die onder categorie 16 vallen)) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen ongerijpte producten, voorverpakte gesneden gerijpte producten, gelaagde gerijpte producten en gerijpte producten met toegevoegde levensmiddelen

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

quantum satis

alleen oppervlaktebehandeling van gerijpte producten”

| 8) | in categorie 01.8 (Zuivelanalogen, inclusief koffiewitmakers) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen kaasanalogen op basis van eiwit |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | quantum satis | (1) (2) | alleen kaasanalogen (alleen oppervlaktebehandeling)” |

8)

in categorie 01.8 (Zuivelanalogen, inclusief koffiewitmakers) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen kaasanalogen op basis van eiwit

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

quantum satis

(1) (2)

alleen kaasanalogen (alleen oppervlaktebehandeling)”

| 9) | in categorie 02.2.2 (Andere emulsies van oliën en vetten, inclusief smeerbare producten als omschreven in Verordening (EG) nr. 1234/2007, en vloeibare emulsies) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen vetemulsies (behalve boter) met een vetgehalte van 60 % of meer |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen vetemulsies met een vetgehalte van minder dan 60 %” |

9)

in categorie 02.2.2 (Andere emulsies van oliën en vetten, inclusief smeerbare producten als omschreven in Verordening (EG) nr. 1234/2007, en vloeibare emulsies) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen vetemulsies (behalve boter) met een vetgehalte van 60 % of meer

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen vetemulsies met een vetgehalte van minder dan 60 %”

| 10) | in categorie 04.1.1 (Verse groenten en fruit, heel) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 20 | | alleen oppervlaktebehandeling van ongeschilde verse citrusvruchten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

10)

in categorie 04.1.1 (Verse groenten en fruit, heel) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

20

alleen oppervlaktebehandeling van ongeschilde verse citrusvruchten”

| 11) | in categorie 04.2.1 (Gedroogde groenten en fruit) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen gedroogde vruchten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

11)

in categorie 04.2.1 (Gedroogde groenten en fruit) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen gedroogde vruchten”

| 12) | categorie 04.2.2 (Groenten en fruit in azijn, olie of pekel) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 2 000 | (1) (2) | alleen groenten (behalve olijven)” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

12)

categorie 04.2.2 (Groenten en fruit in azijn, olie of pekel) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

2 000

(1) (2)

alleen groenten (behalve olijven)”

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen olijven en olijvenbereidingen” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen olijven en olijvenbereidingen”

| iii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen olijven en olijvenbereidingen” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

iii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

alleen olijven en olijvenbereidingen”

| 13) | categorie 04.2.4.1 (Groente- en fruitbereidingen, met uitzondering van compote) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen groente- en fruitbereidingen met inbegrip van zeewierbereidingen, sauzen op basis van fruit, aspic, met uitzondering van moes, puree, compote, salades en soortgelijke producten, in glas of blik” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

13)

categorie 04.2.4.1 (Groente- en fruitbereidingen, met uitzondering van compote) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen groente- en fruitbereidingen met inbegrip van zeewierbereidingen, sauzen op basis van fruit, aspic, met uitzondering van moes, puree, compote, salades en soortgelijke producten, in glas of blik”

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen olijvenbereidingen” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

alleen olijvenbereidingen”

| 14) | in categorie 04.2.5.1 (Extra jam of extra confituur en extra gelei, als omschreven in Richtlijn 2001/113/EG) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen suikerarme producten en vergelijkbare producten met lage energetische waarde of suikervrije producten, „mermeladas”” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

14)

in categorie 04.2.5.1 (Extra jam of extra confituur en extra gelei, als omschreven in Richtlijn 2001/113/EG) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

alleen suikerarme producten en vergelijkbare producten met lage energetische waarde of suikervrije producten, „mermeladas””

| 15) | in categorie 04.2.5.2 (Jam of confituur, gelei en marmelade alsmede kastanjepasta, als omschreven in Richtlijn 2001/113/EG) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen suikerarme producten en vergelijkbare producten met verlaagde energetische waarde of suikervrije producten, smeerbare producten, „mermeladas”” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

15)

in categorie 04.2.5.2 (Jam of confituur, gelei en marmelade alsmede kastanjepasta, als omschreven in Richtlijn 2001/113/EG) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

alleen suikerarme producten en vergelijkbare producten met verlaagde energetische waarde of suikervrije producten, smeerbare producten, „mermeladas””

| 16) | in categorie 04.2.5.3 (Andere soortgelijke smeerbare groente- en fruitproducten) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | andere smeerbare fruitproducten, „mermeladas” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 500 | (1) (2) | alleen „marmelada”” |

16)

in categorie 04.2.5.3 (Andere soortgelijke smeerbare groente- en fruitproducten) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

andere smeerbare fruitproducten, „mermeladas”

E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 500

(1) (2)

alleen „marmelada””

| 17) | in categorie 04.2.6 (Verwerkte aardappelproducten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen aardappeldeeg en voorgebakken aardappelschijven” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

17)

in categorie 04.2.6 (Verwerkte aardappelproducten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen aardappeldeeg en voorgebakken aardappelschijven”

| 18) | categorie 05.2 (Ander snoepgoed, inclusief microproducten ter verfrissing van de adem) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten | 1 500 | (1) (2) (5) | behalve gekonfijte, gekristalliseerde en geglaceerde groenten en vruchten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

18)

categorie 05.2 (Ander snoepgoed, inclusief microproducten ter verfrissing van de adem) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten

1 500

(1) (2) (5)

behalve gekonfijte, gekristalliseerde en geglaceerde groenten en vruchten”

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen gekonfijte, gekristalliseerde en geglaceerde groenten en vruchten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

alleen gekonfijte, gekristalliseerde en geglaceerde groenten en vruchten”

| 19) | in categorie 05.3 (Kauwgom) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 500 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

19)

in categorie 05.3 (Kauwgom) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 500

(1) (2)”

| 20) | categorie 05.4 (Versieringen, afdeklagen en vullingen, met uitzondering van onder categorie 4.2.4 vallende vullingen op basis van fruit) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen dessertsauzen (stroop voor pannenkoeken, gearomatiseerde stroop voor milkshakes en consumptie-ijs, soortgelijke producten)” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

20)

categorie 05.4 (Versieringen, afdeklagen en vullingen, met uitzondering van onder categorie 4.2.4 vallende vullingen op basis van fruit) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen dessertsauzen (stroop voor pannenkoeken, gearomatiseerde stroop voor milkshakes en consumptie-ijs, soortgelijke producten)”

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten | 1 500 | (1) (2) (5)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten

1 500

(1) (2) (5)”

| 21) | in categorie 06.4.4 (Gnocchi van aardappelen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

21)

in categorie 06.4.4 (Gnocchi van aardappelen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1)”

| 22) | in categorie 06.4.5 (Vullingen voor gevulde deegwaren (ravioli en soortgelijke producten)) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

22)

in categorie 06.4.5 (Vullingen voor gevulde deegwaren (ravioli en soortgelijke producten)) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)”

| 23) | in categorie 06.6 (Beslag) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

23)

in categorie 06.6 (Beslag) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)”

| 24) | in categorie 06.7 (Voorgekookte of verwerkte granen) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2) | alleen polenta |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen „Semmelknödelteig”” |

24)

in categorie 06.7 (Voorgekookte of verwerkte granen) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)

alleen polenta

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen „Semmelknödelteig””

| 25) | in categorie 07.1 (Brood en broodjes) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen voorverpakt gesneden brood en roggebrood, gedeeltelijk gebakken, voorverpakte bakkerijproducten bedoeld voor de detailhandel en brood met verlaagde energetische waarde, bedoeld voor de detailhandel” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

25)

in categorie 07.1 (Brood en broodjes) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen voorverpakt gesneden brood en roggebrood, gedeeltelijk gebakken, voorverpakte bakkerijproducten bedoeld voor de detailhandel en brood met verlaagde energetische waarde, bedoeld voor de detailhandel”

| 26) | in categorie 07.2 (Banketbakkerswaren) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen producten met een wateractiviteit van meer dan 0,65” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

26)

in categorie 07.2 (Banketbakkerswaren) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen producten met een wateractiviteit van meer dan 0,65”

| 27) | in categorie 08.3.1 (Niet-warmtebehandelde vleesproducten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten | quantum satis | (1) (2) | alleen oppervlaktebehandeling van gedroogde vleeswaren” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

27)

in categorie 08.3.1 (Niet-warmtebehandelde vleesproducten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten

quantum satis

(1) (2)

alleen oppervlaktebehandeling van gedroogde vleeswaren”

| 28) | categorie 08.3.2 (Warmtebehandelde vleesproducten) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202; E 214 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen patés” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

28)

categorie 08.3.2 (Warmtebehandelde vleesproducten) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202; E 214 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten

1 000

(1) (2)

alleen patés”

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen aspic” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen aspic”

| iii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten | quantum satis | (1) (2) | alleen oppervlaktebehandeling van gedroogde vleeswaren” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

iii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten

quantum satis

(1) (2)

alleen oppervlaktebehandeling van gedroogde vleeswaren”

| 29) | categorie 08.3.3 (Darmen, afdeklagen en versieringen voor vlees) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | quantum satis | | alleen darmen op basis van collageen met een wateractiviteit van meer dan 0,6” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

29)

categorie 08.3.3 (Darmen, afdeklagen en versieringen voor vlees) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

quantum satis

alleen darmen op basis van collageen met een wateractiviteit van meer dan 0,6”

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202; E 214 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen gelatinecoating van vleeswaren (gekookt, gezouten of gedroogd)” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202; E 214 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten

1 000

(1) (2)

alleen gelatinecoating van vleeswaren (gekookt, gezouten of gedroogd)”

| 30) | categorie 09.2 (Verwerkte vis en visserijproducten, inclusief schaal- en weekdieren) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | aspic” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

30)

categorie 09.2 (Verwerkte vis en visserijproducten, inclusief schaal- en weekdieren) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

aspic”

| ii) | de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) worden vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 200 | (1) (2) | alleen gezouten, gedroogde vis |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 2 000 | (1) (2) | alleen halfverduurzaamde vis en visserijproducten, inclusief schaal- en weekdieren, surimi en vis- en schaaldierenpasta, gekookte schaal- en weekdieren |
| | E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 6 000 | (1) (2) | alleen Crangon crangon en Crangon vulgaris, gekookt” |

ii)

de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) worden vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

200

(1) (2)

alleen gezouten, gedroogde vis

E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

2 000

(1) (2)

alleen halfverduurzaamde vis en visserijproducten, inclusief schaal- en weekdieren, surimi en vis- en schaaldierenpasta, gekookte schaal- en weekdieren

E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

6 000

(1) (2)

alleen Crangon crangon en Crangon vulgaris, gekookt”

| 31) | in categorie 09.3 (Viskuit) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 2 000 | (1) (2) | alleen halfverduurzaamde visproducten met inbegrip van producten van viskuit” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

31)

in categorie 09.3 (Viskuit) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

2 000

(1) (2)

alleen halfverduurzaamde visproducten met inbegrip van producten van viskuit”

| 32) | categorie 10.2 (Verwerkte eieren en eiproducten) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen gedehydrateerde, geconcentreerde, bevroren en diepgevroren eiproducten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

32)

categorie 10.2 (Verwerkte eieren en eiproducten) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen gedehydrateerde, geconcentreerde, bevroren en diepgevroren eiproducten”

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 5 000 | (1) (2) | alleen vloeibaar ei (eiwit, eigeel of hele eieren)” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

5 000

(1) (2)

alleen vloeibaar ei (eiwit, eigeel of hele eieren)”

| 33) | in categorie 11.4.1 (Tafelzoetstoffen in vloeibare vorm) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten | 500 | (1) (2) | alleen bij een watergehalte van meer dan 75 %” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

33)

in categorie 11.4.1 (Tafelzoetstoffen in vloeibare vorm) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten; p-hydroxybenzoaten

500

(1) (2)

alleen bij een watergehalte van meer dan 75 %”

| 34) | in categorie 12.2.2 (Kruiderijen en kruidenmixen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

34)

in categorie 12.2.2 (Kruiderijen en kruidenmixen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)”

| 35) | in categorie 12.4 (Mosterd) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

35)

in categorie 12.4 (Mosterd) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)”

| 36) | in categorie 12.5 (Soepen en bouillons) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 500 | (1) (2) | alleen vloeibare soep en bouillon (niet in blik)” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

36)

in categorie 12.5 (Soepen en bouillons) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

500

(1) (2)

alleen vloeibare soep en bouillon (niet in blik)”

| 37) | categorie 12.6 (Sauzen) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) worden vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van 60 % of meer |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van minder dan 60 %” |

37)

categorie 12.6 (Sauzen) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) worden vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van 60 % of meer

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van minder dan 60 %”

| ii) | de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) worden vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van 60 % of meer, niet-geëmulgeerde sauzen |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 2 000 | (1) (2) | alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van minder dan 60 %” |

ii)

de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) worden vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van 60 % of meer, niet-geëmulgeerde sauzen

E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

2 000

(1) (2)

alleen geëmulgeerde sauzen met een vetgehalte van minder dan 60 %”

| 38) | in categorie 12.7 (Salades en hartige broodsmeersels) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 500 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

38)

in categorie 12.7 (Salades en hartige broodsmeersels) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 500

(1) (2)”

| 39) | in categorie 12.9 (Eiwitproducten, met uitzondering van producten die onder categorie 1.8 vallen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen analogen voor vlees, vis, schaaldieren, koppotigen en kaas op basis van eiwitten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

39)

in categorie 12.9 (Eiwitproducten, met uitzondering van producten die onder categorie 1.8 vallen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen analogen voor vlees, vis, schaaldieren, koppotigen en kaas op basis van eiwitten”

| 40) | in categorie 13.2 (Dieetvoeding voor medisch gebruik als omschreven in Richtlijn 1999/21/EG (met uitzondering van producten die onder categorie 13.1.5 vallen)) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 500 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

40)

in categorie 13.2 (Dieetvoeding voor medisch gebruik als omschreven in Richtlijn 1999/21/EG (met uitzondering van producten die onder categorie 13.1.5 vallen)) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 500

(1) (2)”

| 41) | in categorie 13.3 (Dieetvoeding voor gewichtsbeperking ter vervanging van de totale dagelijkse voedselinname of van een maaltijd (gehele of gedeeltelijke vervanging van de volledige dagelijkse voeding)) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 500 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

41)

in categorie 13.3 (Dieetvoeding voor gewichtsbeperking ter vervanging van de totale dagelijkse voedselinname of van een maaltijd (gehele of gedeeltelijke vervanging van de volledige dagelijkse voeding)) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 500

(1) (2)”

| 42) | categorie 14.1.2 (Vruchtensappen als omschreven in Richtlijn 2001/112/EG en groentesappen) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 500 | (1) (2) | alleen „sød ...saft” en „sødet ...saft”” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

42)

categorie 14.1.2 (Vruchtensappen als omschreven in Richtlijn 2001/112/EG en groentesappen) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

500

(1) (2)

alleen „sød ...saft” en „sødet ...saft””

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 2 000 | (1) (2) | alleen ongegist druivensap voor religieus gebruik” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

2 000

(1) (2)

alleen ongegist druivensap voor religieus gebruik”

| 43) | in categorie 14.1.3 (Vruchtennectars als omschreven in Richtlijn 2001/112/EG, groentedranken en soortgelijke producten) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 250 | (1) (2) | alleen traditionele Zweedse vruchtensiroop; dit maximum geldt als E 210 — E 213, benzoëzuur — benzoaten, ook zijn gebruikt |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 300 | (1) (2) | alleen traditionele Zweedse en Finse vruchtensiroop” |

43)

in categorie 14.1.3 (Vruchtennectars als omschreven in Richtlijn 2001/112/EG, groentedranken en soortgelijke producten) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

250

(1) (2)

alleen traditionele Zweedse vruchtensiroop; dit maximum geldt als E 210 — E 213, benzoëzuur — benzoaten, ook zijn gebruikt

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

300

(1) (2)

alleen traditionele Zweedse en Finse vruchtensiroop”

| 44) | in categorie 14.1.4 (Gearomatiseerde dranken) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 250 | (1) (2) | dit maximum geldt als E 210 — E 213, benzoëzuur — benzoaten, ook zijn gebruikt |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 300 | (1) (2) | behalve dranken op basis van zuivelproducten” |

44)

in categorie 14.1.4 (Gearomatiseerde dranken) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

250

(1) (2)

dit maximum geldt als E 210 — E 213, benzoëzuur — benzoaten, ook zijn gebruikt

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

300

(1) (2)

behalve dranken op basis van zuivelproducten”

| 45) | in categorie 14.1.5.2 (Overige) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 600 | (1) (2) | alleen vloeibaar theeconcentraat en vloeibaar vruchten- en kruidentheeconcentraat” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

45)

in categorie 14.1.5.2 (Overige) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

600

(1) (2)

alleen vloeibaar theeconcentraat en vloeibaar vruchten- en kruidentheeconcentraat”

| 46) | in categorie 14.2.1 (Bier en moutdranken) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2) | alleen bier in vaten met meer dan 0,5 % toegevoegde vergistbare suikers en/of vruchtensappen of -concentraten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

46)

in categorie 14.2.1 (Bier en moutdranken) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)

alleen bier in vaten met meer dan 0,5 % toegevoegde vergistbare suikers en/of vruchtensappen of -concentraten”

| 47) | in categorie 14.2.2 (Wijn en andere producten als omschreven in Verordening (EG) nr. 1234/2007 en alcoholarme pendanten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2) | alleen alcoholvrij” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

47)

in categorie 14.2.2 (Wijn en andere producten als omschreven in Verordening (EG) nr. 1234/2007 en alcoholarme pendanten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)

alleen alcoholvrij”

| 48) | in categorie 14.2.3 (Cider en perencider) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

48)

in categorie 14.2.3 (Cider en perencider) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)”

| 49) | in categorie 14.2.4 (Vruchtenwijn en „made wine”) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

49)

in categorie 14.2.4 (Vruchtenwijn en „made wine”) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)”

| 50) | in categorie 14.2.5 (Mede) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

50)

in categorie 14.2.5 (Mede) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)”

| 51) | in categorie 14.2.7.1 (Gearomatiseerde wijnen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieve E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

51)

in categorie 14.2.7.1 (Gearomatiseerde wijnen) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieve E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)”

| 52) | in categorie 14.2.7.2 (Gearomatiseerde dranken op basis van wijn) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

52)

in categorie 14.2.7.2 (Gearomatiseerde dranken op basis van wijn) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)”

| 53) | in categorie 14.2.7.3 (Gearomatiseerde cocktails van wijnbouwproducten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

53)

in categorie 14.2.7.3 (Gearomatiseerde cocktails van wijnbouwproducten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)”

| 54) | in categorie 14.2.8 (Andere alcoholhoudende dranken, inclusief mengsels van alcoholhoudende dranken met niet-alcoholhoudende dranken, en gedistilleerde dranken met een alcoholgehalte van minder dan 15 %) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 200 | (1) (2) | alleen alcoholhoudende dranken met een alcoholgehalte van minder dan 15 % en nalewka na winie owocowym, aromatyzowana nalewka na winie owocowym, nalewka na winie z soku winogronowego, aromatyzowana nalewka na winie z soku winogronowego, napój winny owocowy lub miodowy, aromatyzowany napój winny owocowy lub miodowy, wino owocowe niskoalkoholowe en aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

54)

in categorie 14.2.8 (Andere alcoholhoudende dranken, inclusief mengsels van alcoholhoudende dranken met niet-alcoholhoudende dranken, en gedistilleerde dranken met een alcoholgehalte van minder dan 15 %) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

200

(1) (2)

alleen alcoholhoudende dranken met een alcoholgehalte van minder dan 15 % en nalewka na winie owocowym, aromatyzowana nalewka na winie owocowym, nalewka na winie z soku winogronowego, aromatyzowana nalewka na winie z soku winogronowego, napój winny owocowy lub miodowy, aromatyzowany napój winny owocowy lub miodowy, wino owocowe niskoalkoholowe en aromatyzowane wino owocowe niskoalkoholowe”

| 55) | in categorie 15.1 (Snacks op basis van aardappelen, granen, meel of zetmeel) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 202; E 214 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten | 1 000 | (1) (2) (5)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

55)

in categorie 15.1 (Snacks op basis van aardappelen, granen, meel of zetmeel) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 202; E 214 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten

1 000

(1) (2) (5)”

| 56) | in categorie 15.2 (Verwerkte noten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 202; E 214 — E 219 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten | 1 000 | (1) (2) (5) | alleen omhulde noten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

56)

in categorie 15.2 (Verwerkte noten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203; E 214 — E 219 (Sorbinezuur — Sorbaten; p-hydroxybenzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 202; E 214 — E 219

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; p-hydroxybenzoaten

1 000

(1) (2) (5)

alleen omhulde noten”

| 57) | categorie 16 (Desserts, met uitzondering van producten die onder de categorieën 1, 3 en 4 vallen) wordt als volgt gewijzigd:






  i) | de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) worden vervangen door: | „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 1 000 | (1) (2) | alleen „frugtgrød”, „Rote Grütze” en „pasha” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat | 2 000 | (1) (2) | alleen „ostkaka”” |

57)

categorie 16 (Desserts, met uitzondering van producten die onder de categorieën 1, 3 en 4 vallen) wordt als volgt gewijzigd:

i)

de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203 (Sorbinezuur — Sorbaten) worden vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

1 000

(1) (2)

alleen „frugtgrød”, „Rote Grütze” en „pasha”

E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

2 000

(1) (2)

alleen „ostkaka””

| ii) | de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 300 | (1) (2) | alleen desserts op basis van zuivelproducten die geen warmtebehandeling hebben ondergaan” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

ii)

de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) wordt vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

300

(1) (2)

alleen desserts op basis van zuivelproducten die geen warmtebehandeling hebben ondergaan”

| 58) | in levensmiddelencategorie 17.1 (Voedingssupplementen in vaste vorm, waaronder capsules, tabletten en soortgelijke vormen, met uitzondering van kauwtabletten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 1 000 | (1) (2) | alleen indien verstrekt in vaste vorm, met preparaten van vitamine A of van combinaties van vitamine A en D” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

58)

in levensmiddelencategorie 17.1 (Voedingssupplementen in vaste vorm, waaronder capsules, tabletten en soortgelijke vormen, met uitzondering van kauwtabletten) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

1 000

(1) (2)

alleen indien verstrekt in vaste vorm, met preparaten van vitamine A of van combinaties van vitamine A en D”

| 59) | in categorie 17.2 (Voedingssupplementen in vloeibare vorm) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door: | „E 200 — E 213 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten | 2 000 | (1) (2)” | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |

59)

in categorie 17.2 (Voedingssupplementen in vloeibare vorm) wordt de vermelding betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 213 (Sorbinezuur — Sorbaten; Benzoëzuur — Benzoaten) vervangen door:

„E 200 — E 213

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat; Benzoëzuur — Benzoaten

2 000

(1) (2)”

| 2) | Bijlage III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 wordt als volgt gewijzigd:






  a) | in deel 2 (Andere levensmiddelenadditieven dan draagstoffen in levensmiddelenadditieven) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203, E 210, E 211 en E 212 vervangen door:








  „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat (tabel 2 van deel 6) | 1 500 mg/kg alleen of in combinatie in het preparaat, 15 mg/kg in het eindproduct, uitgedrukt als vrij zuur | Kleurstofpreparaten” |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| E 210 | Benzoëzuur |
| E 211 | Natriumbenzoaat |
| E 212 | Kaliumbenzoaat |

2)

Bijlage III bij Verordening (EG) nr. 1333/2008 wordt als volgt gewijzigd:

a)

in deel 2 (Andere levensmiddelenadditieven dan draagstoffen in levensmiddelenadditieven) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203, E 210, E 211 en E 212 vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat (tabel 2 van deel 6)

1 500 mg/kg alleen of in combinatie in het preparaat, 15 mg/kg in het eindproduct, uitgedrukt als vrij zuur

Kleurstofpreparaten”

E 210

Benzoëzuur

E 211

Natriumbenzoaat

E 212

Kaliumbenzoaat

| b) | in deel 4 (Levensmiddelenadditieven, met inbegrip van draagstoffen, in levensmiddelenaroma's) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203, E 210, E 211, E 212 en E 213 vervangen door:








  „E 200 — E 202 | Sorbinezuur — Kaliumsorbaat (tabel 2 van deel 6) | Alle aroma's | 1 500 mg/kg (alleen of in combinatie, uitgedrukt als vrij zuur) in aroma's” |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| E 210 | Benzoëzuur |
| E 211 | Natriumbenzoaat |
| E 212 | Kaliumbenzoaat |
| E 213 | Calciumbenzoaat |

b)

in deel 4 (Levensmiddelenadditieven, met inbegrip van draagstoffen, in levensmiddelenaroma's) worden de vermeldingen betreffende de levensmiddelenadditieven E 200 — E 203, E 210, E 211, E 212 en E 213 vervangen door:

„E 200 — E 202

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat (tabel 2 van deel 6)

Alle aroma's

1 500 mg/kg (alleen of in combinatie, uitgedrukt als vrij zuur) in aroma's”

E 210

Benzoëzuur

E 211

Natriumbenzoaat

E 212

Kaliumbenzoaat

E 213

Calciumbenzoaat

| c) | in deel 6 (Definiëring van groepen levensmiddelenadditieven voor de toepassing van de delen 1 tot en met 5) wordt tabel 2 (Tabel 2: Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

  „Tabel 2


  Sorbinezuur — Kaliumsorbaat







  E-nummer | Naam |
| --- | --- | --- |
| E 200 | Sorbinezuur |
| E 202 | Kaliumsorbaat” |

c)

in deel 6 (Definiëring van groepen levensmiddelenadditieven voor de toepassing van de delen 1 tot en met 5) wordt tabel 2 (Tabel 2: Sorbinezuur — Sorbaten) vervangen door:

„Tabel 2

Sorbinezuur — Kaliumsorbaat

E-nummer

Naam

E 200

Sorbinezuur

E 202

Kaliumsorbaat”

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/29 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/29

---

UITVOERINGSVERORDENING (EU) 2018/99 VAN DE COMMISSIE

van 22 januari 2018

tot wijziging van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 wat betreft de vorm en wijze van mededeling van de jaarlijkse beoordeling van de doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen en de lijst van statistische gegevens die door de lidstaten moeten worden verstrekt voor de evaluatie van Richtlijn 2011/16/EU van de Raad

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 2011/16/EU van de Raad van 15 februari 2011 betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Richtlijn 77/799/EEG (1), en met name artikel 23, leden 3 en 4,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Artikel 23, lid 3, van Richtlijn 2011/16/EU voorziet in een jaarlijkse beoordeling van de doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen die de lidstaten aan de Commissie moeten doen toekomen. |
| --- | --- |

(1)

Artikel 23, lid 3, van Richtlijn 2011/16/EU voorziet in een jaarlijkse beoordeling van de doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen die de lidstaten aan de Commissie moeten doen toekomen.

| (2) | Artikel 23, lid 4, van Richtlijn 2011/16/EU voorziet in een lijst van statistische gegevens die door de lidstaten moeten worden verstrekt voor de evaluatie van die richtlijn. |
| --- | --- |

(2)

Artikel 23, lid 4, van Richtlijn 2011/16/EU voorziet in een lijst van statistische gegevens die door de lidstaten moeten worden verstrekt voor de evaluatie van die richtlijn.

| (3) | De lijst omvat geen statistische gegevens met betrekking tot de verplichte uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8 bis van Richtlijn 2011/16/EU, aangezien deze gegevens door de Commissie verzameld zullen worden uit het overeenkomstig artikel 21, lid 5, van Richtlijn 2011/16/EU ontwikkelde centrale gegevensbestand. |
| --- | --- |

(3)

De lijst omvat geen statistische gegevens met betrekking tot de verplichte uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8 bis van Richtlijn 2011/16/EU, aangezien deze gegevens door de Commissie verzameld zullen worden uit het overeenkomstig artikel 21, lid 5, van Richtlijn 2011/16/EU ontwikkelde centrale gegevensbestand.

| (4) | Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 van de Commissie (2) moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(4)

Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 van de Commissie (2) moet daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (5) | De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité inzake administratieve samenwerking op belastinggebied, |
| --- | --- |

(5)

De in deze verordening vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Comité inzake administratieve samenwerking op belastinggebied,

HEEFT DE VOLGENDE VERORDENING VASTGESTELD:

Artikel 1

Wijzigingen van Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378

Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 wordt als volgt gewijzigd:

| 1) | De volgende artikelen 2 quater en 2 quinquies worden ingevoegd:

  „Artikel 2 quater
  Vorm en wijze van mededeling van de jaarlijkse beoordeling

  1.   Het formulier voor de mededeling van de jaarlijkse beoordeling van de doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen en de daarmee bereikte resultaten overeenkomstig artikel 23, lid 3, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage VIII bij deze verordening.


  2.   De lidstaten delen de Commissie jaarlijks vóór 1 april langs elektronische weg de jaarlijkse beoordeling mee met gebruikmaking van het in lid 1 bedoelde formulier. De beoordeling heeft betrekking op het voorgaande kalenderjaar.



  Artikel 2 quinquies
  Lijst van statistische gegevens

  1.   De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor alle vormen van administratieve samenwerking, met uitzondering van de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen, overeenkomstig artikel 23, lid 4, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage IX bij deze verordening.
  De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8, lid 1, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage X bij deze verordening.
  De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8, lid 3 bis, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage XI bij deze verordening.
  De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8 bis bis van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage XII bij deze verordening.


  2.   De lidstaten delen de Commissie jaarlijks vóór 1 april langs elektronische weg de statistische gegevens mee met betrekking tot alle vormen van administratieve samenwerking voor het voorgaande kalenderjaar, met uitzondering van de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen, in overeenstemming met de in bijlage IX opgenomen lijst.


  3.   De lidstaten delen de Commissie jaarlijks vóór 1 november langs elektronische weg de statistische gegevens mee met betrekking tot de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen, in overeenstemming met de in de bijlagen X, XI en XII opgenomen lijst.”. |
| --- | --- |

1)

De volgende artikelen 2 quater en 2 quinquies worden ingevoegd:

„Artikel 2 quater

Vorm en wijze van mededeling van de jaarlijkse beoordeling

1.   Het formulier voor de mededeling van de jaarlijkse beoordeling van de doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen en de daarmee bereikte resultaten overeenkomstig artikel 23, lid 3, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage VIII bij deze verordening.

2.   De lidstaten delen de Commissie jaarlijks vóór 1 april langs elektronische weg de jaarlijkse beoordeling mee met gebruikmaking van het in lid 1 bedoelde formulier. De beoordeling heeft betrekking op het voorgaande kalenderjaar.

Artikel 2 quinquies

Lijst van statistische gegevens

1.   De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor alle vormen van administratieve samenwerking, met uitzondering van de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen, overeenkomstig artikel 23, lid 4, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage IX bij deze verordening.

De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8, lid 1, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage X bij deze verordening.

De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8, lid 3 bis, van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage XI bij deze verordening.

De lijst van statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8 bis bis van Richtlijn 2011/16/EU is opgenomen in bijlage XII bij deze verordening.

2.   De lidstaten delen de Commissie jaarlijks vóór 1 april langs elektronische weg de statistische gegevens mee met betrekking tot alle vormen van administratieve samenwerking voor het voorgaande kalenderjaar, met uitzondering van de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen, in overeenstemming met de in bijlage IX opgenomen lijst.

3.   De lidstaten delen de Commissie jaarlijks vóór 1 november langs elektronische weg de statistische gegevens mee met betrekking tot de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen, in overeenstemming met de in de bijlagen X, XI en XII opgenomen lijst.”.

| 2) | De bijlagen VIII, IX, X, XI en XII worden toegevoegd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening. |
| --- | --- |

2)

De bijlagen VIII, IX, X, XI en XII worden toegevoegd overeenkomstig de bijlage bij deze verordening.

Artikel 2

Inwerkingtreding en toepassing

Deze verordening treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Publicatieblad van de Europese Unie

Deze verordening is verbindend in al haar onderdelen en is rechtstreeks toepasselijk in elke lidstaat.

Gedaan te Brussel, 22 januari 2018.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 64 van 11.3.2011, blz. 1.

1

(2)  Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 van de Commissie van 15 december 2015 tot vaststelling van nadere uitvoeringsvoorschriften voor enkele bepalingen van Richtlijn 2011/16/EU van de Raad betreffende de administratieve samenwerking op het gebied van de belastingen en tot intrekking van Uitvoeringsverordening (EU) nr. 1156/2012 (PB L 332 van 18.12.2015, blz. 19).

2

---

BIJLAGE

Aan Uitvoeringsverordening (EU) 2015/2378 worden de volgende bijlagen toegevoegd:

„BIJLAGE VIII

Formulier als bedoeld in artikel 2 quater

Het formulier voor de mededeling overeenkomstig artikel 23, lid 3, van Richtlijn 2011/16/EU omvat de volgende informatie:

| — | lidstaat die de vragenlijst invult; |
| --- | --- |

—

lidstaat die de vragenlijst invult;

| — | beschikbaarheid van inlichtingen in die lidstaat; |
| --- | --- |

—

beschikbaarheid van inlichtingen in die lidstaat;

| — | toezicht op de verzending van bilaterale jaarlijkse terugmeldingen overeenkomstig artikel 14, lid 2; |
| --- | --- |

—

toezicht op de verzending van bilaterale jaarlijkse terugmeldingen overeenkomstig artikel 14, lid 2;

| — | doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen:






  — | verwerking van ontvangen inlichtingen en de belangrijkste algemene technische (IT-)problemen die zich hebben voorgedaan; |
| --- | --- | --- |

—

doeltreffendheid van de automatische uitwisseling van inlichtingen:

—

verwerking van ontvangen inlichtingen en de belangrijkste algemene technische (IT-)problemen die zich hebben voorgedaan;

| — | kwaliteit van de ontvangen inlichtingen, met vermelding van de ontvangers/partijen; inhoudelijke problemen met de ontvangen inlichtingen en suggesties in dit verband; |
| --- | --- |

—

kwaliteit van de ontvangen inlichtingen, met vermelding van de ontvangers/partijen; inhoudelijke problemen met de ontvangen inlichtingen en suggesties in dit verband;

| — | gebruik en doeltreffendheid van de inlichtingen met het oog op naleving, met vermelding van het principiële nut van de inlichtingen; huidig en toekomstig gebruik van de inlichtingen; gebruik van de inlichtingen per fiscaal gebied; bevordering van de administratieve samenwerking door het gebruik van de ontvangen inlichtingen; |
| --- | --- |

—

gebruik en doeltreffendheid van de inlichtingen met het oog op naleving, met vermelding van het principiële nut van de inlichtingen; huidig en toekomstig gebruik van de inlichtingen; gebruik van de inlichtingen per fiscaal gebied; bevordering van de administratieve samenwerking door het gebruik van de ontvangen inlichtingen;

| — | bereikte praktische resultaten, met vermelding van het algemene resultaat (met inbegrip van speciale projecten); specifiek resultaat van speciale projecten; administratieve en andere relevante kosten voor de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van de automatische uitwisseling van inlichtingen; administratieve kosten voor terugkerende activiteiten in het kader van de automatische uitwisseling van inlichtingen; andere relevante kosten voor activiteiten in het kader van belastingnaleving; positieve en negatieve ervaringen; belangrijkste aspecten die tot geschillen en gerechtelijke procedures hebben geleid; |
| --- | --- |

—

bereikte praktische resultaten, met vermelding van het algemene resultaat (met inbegrip van speciale projecten); specifiek resultaat van speciale projecten; administratieve en andere relevante kosten voor de ontwikkeling en tenuitvoerlegging van de automatische uitwisseling van inlichtingen; administratieve kosten voor terugkerende activiteiten in het kader van de automatische uitwisseling van inlichtingen; andere relevante kosten voor activiteiten in het kader van belastingnaleving; positieve en negatieve ervaringen; belangrijkste aspecten die tot geschillen en gerechtelijke procedures hebben geleid;

| — | slaagpercentage wat betreft de verplichting om de landenrapporten mee te delen aan de betrokken lidstaten (aantal landenrapporten dat is ontvangen van de belastingautoriteiten van andere lidstaten/aantal landenrapporten dat moest worden ontvangen van de belastingautoriteiten van andere lidstaten); |
| --- | --- |

—

slaagpercentage wat betreft de verplichting om de landenrapporten mee te delen aan de betrokken lidstaten (aantal landenrapporten dat is ontvangen van de belastingautoriteiten van andere lidstaten/aantal landenrapporten dat moest worden ontvangen van de belastingautoriteiten van andere lidstaten);

| — | nalevingspercentage van de Rapporterende Entiteiten wat betreft de verplichting om de landenrapporten te verstrekken (aantal landenrapporten dat is ontvangen/aantal landenrapporten dat moest worden ontvangen); |
| --- | --- |

—

nalevingspercentage van de Rapporterende Entiteiten wat betreft de verplichting om de landenrapporten te verstrekken (aantal landenrapporten dat is ontvangen/aantal landenrapporten dat moest worden ontvangen);

| — | lijst van alle rechtsgebieden waar Uiteindelijkemoederentiteiten van in de Unie gebaseerde Rapporterende Entiteiten zijn gevestigd, maar waarvan geen volledige landenrapporten zijn ingediend of uitgewisseld. |
| --- | --- |

—

lijst van alle rechtsgebieden waar Uiteindelijkemoederentiteiten van in de Unie gebaseerde Rapporterende Entiteiten zijn gevestigd, maar waarvan geen volledige landenrapporten zijn ingediend of uitgewisseld.

„BIJLAGE IX

Lijst als bedoeld in artikel 2 quinquies

De statistische gegevens die vereist zijn voor de vormen van administratieve samenwerking, met uitzondering van de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen, overeenkomstig artikel 23, lid 4, van Richtlijn 2011/16/EU omvatten de volgende informatie:

| — | lidstaat; |
| --- | --- |

—

lidstaat;

| — | jaar; |
| --- | --- |

—

jaar;

| — | deel A: Statistieken per lidstaat over de uitwisseling van inlichtingen:






  — | over de uitwisseling van inlichtingen op verzoek (artikelen 5, 6 en 7 van Richtlijn 2011/16/EU):






  — | aantal verzonden verzoeken; |
| --- | --- | --- | --- |

—

deel A: Statistieken per lidstaat over de uitwisseling van inlichtingen:

—

over de uitwisseling van inlichtingen op verzoek (artikelen 5, 6 en 7 van Richtlijn 2011/16/EU):

—

aantal verzonden verzoeken;

| — | aantal ontvangen antwoorden; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen antwoorden;

| — | aantal volledige antwoorden die binnen zes maanden zijn ontvangen; |
| --- | --- |

—

aantal volledige antwoorden die binnen zes maanden zijn ontvangen;

| — | aantal antwoorden waarvoor de inlichtingen (deels of volledig) binnen twee maanden zijn ontvangen; |
| --- | --- |

—

aantal antwoorden waarvoor de inlichtingen (deels of volledig) binnen twee maanden zijn ontvangen;

| — | aantal ontvangen verzoeken; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen verzoeken;

| — | aantal verzonden antwoorden; |
| --- | --- |

—

aantal verzonden antwoorden;

| — | aantal weigeringen op grond van artikel 17 van Richtlijn 2011/16/EU; |
| --- | --- |

—

aantal weigeringen op grond van artikel 17 van Richtlijn 2011/16/EU;

| — | over de spontane uitwisseling van inlichtingen (artikelen 9 en 10 van Richtlijn 2011/16/EU):






  — | aantal verzonden spontane uitwisselingen; |
| --- | --- | --- |

—

over de spontane uitwisseling van inlichtingen (artikelen 9 en 10 van Richtlijn 2011/16/EU):

—

aantal verzonden spontane uitwisselingen;

| — | aantal ontvangen spontane uitwisselingen; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen spontane uitwisselingen;

| — | aantal verzonden grensoverschrijdende rulings; |
| --- | --- |

—

aantal verzonden grensoverschrijdende rulings;

| — | aantal ontvangen grensoverschrijdende rulings; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen grensoverschrijdende rulings;

| — | aantal verzonden unilaterale voorafgaande verrekenprijsafspraken; |
| --- | --- |

—

aantal verzonden unilaterale voorafgaande verrekenprijsafspraken;

| — | aantal ontvangen unilaterale voorafgaande verrekenprijsafspraken; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen unilaterale voorafgaande verrekenprijsafspraken;

| — | deel B: Statistieken over andere vormen van administratieve samenwerking:






  — | over de aanwezigheid in de administratiekantoren en de deelname aan administratief onderzoek (artikel 11 van Richtlijn 2011/16/EU):






  — | aantal gevallen waarin gemachtigde ambtenaren van de verzoekende autoriteit aanwezig waren in de administratiekantoren en hebben deelgenomen aan administratief onderzoek; |
| --- | --- | --- | --- |

—

deel B: Statistieken over andere vormen van administratieve samenwerking:

—

over de aanwezigheid in de administratiekantoren en de deelname aan administratief onderzoek (artikel 11 van Richtlijn 2011/16/EU):

—

aantal gevallen waarin gemachtigde ambtenaren van de verzoekende autoriteit aanwezig waren in de administratiekantoren en hebben deelgenomen aan administratief onderzoek;

| — | over gelijktijdige controles (artikel 12 van Richtlijn 2011/16/EU):






  — | aantal gelijktijdige controles die de lidstaat heeft ingeleid; |
| --- | --- | --- |

—

over gelijktijdige controles (artikel 12 van Richtlijn 2011/16/EU):

—

aantal gelijktijdige controles die de lidstaat heeft ingeleid;

| — | aantal gelijktijdige controles waaraan de lidstaat heeft deelgenomen; |
| --- | --- |

—

aantal gelijktijdige controles waaraan de lidstaat heeft deelgenomen;

| — | over verzoeken tot kennisgeving (artikel 13 van Richtlijn 2011/16/EU):






  — | aantal verzonden verzoeken tot kennisgeving; |
| --- | --- | --- |

—

over verzoeken tot kennisgeving (artikel 13 van Richtlijn 2011/16/EU):

—

aantal verzonden verzoeken tot kennisgeving;

| — | aantal ontvangen verzoeken tot kennisgeving; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen verzoeken tot kennisgeving;

| — | over terugmelding (artikel 14 van Richtlijn 2011/16/EU):






  — | aantal verzonden verzoeken tot terugmelding; |
| --- | --- | --- |

—

over terugmelding (artikel 14 van Richtlijn 2011/16/EU):

—

aantal verzonden verzoeken tot terugmelding;

| — | aantal ontvangen terugmeldingen; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen terugmeldingen;

| — | aantal ontvangen verzoeken tot terugmelding; |
| --- | --- |

—

aantal ontvangen verzoeken tot terugmelding;

| — | aantal verzonden terugmeldingen; |
| --- | --- |

—

aantal verzonden terugmeldingen;

| — | deel C: Statistieken over de verwachte extra ontvangsten of de stijging van de vastgestelde belasting als gevolg van administratieve samenwerking (de in dit deel bedoelde informatie is facultatief):






  — | als gevolg van de uitwisseling van inlichtingen op verzoek; |
| --- | --- | --- |

—

deel C: Statistieken over de verwachte extra ontvangsten of de stijging van de vastgestelde belasting als gevolg van administratieve samenwerking (de in dit deel bedoelde informatie is facultatief):

—

als gevolg van de uitwisseling van inlichtingen op verzoek;

| — | als gevolg van de spontane uitwisseling van inlichtingen; |
| --- | --- |

—

als gevolg van de spontane uitwisseling van inlichtingen;

| — | als gevolg van gelijktijdige controles; |
| --- | --- |

—

als gevolg van gelijktijdige controles;

| — | totaalcijfer en aantal gevallen. |
| --- | --- |

—

totaalcijfer en aantal gevallen.

„BIJLAGE X

Lijst als bedoeld in artikel 2 quinquies

De statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 23, lid 4, van Richtlijn 2011/16/EU inzake de in artikel 8, lid 1, van die richtlijn bedoelde inkomsten- en vermogenscategorieën omvatten de volgende informatie:

| — | voor alle in artikel 8, lid 1, van Richtlijn 2011/16/EU bedoelde inkomsten- en vermogenscategorieën: statistieken over bericht en belastingplichtige; |
| --- | --- |

—

voor alle in artikel 8, lid 1, van Richtlijn 2011/16/EU bedoelde inkomsten- en vermogenscategorieën: statistieken over bericht en belastingplichtige;

| — | in geval van inkomen uit een dienstbetrekking en tantièmes en presentiegelden: statistieken over bericht en ontvanger, bericht en betaler, ontvanger en relatie, betaler en relatie, ontvanger en inkomsten; |
| --- | --- |

—

in geval van inkomen uit een dienstbetrekking en tantièmes en presentiegelden: statistieken over bericht en ontvanger, bericht en betaler, ontvanger en relatie, betaler en relatie, ontvanger en inkomsten;

| — | in geval van pensioenen: statistieken over bericht en ontvanger, bericht en betaler, ontvanger, betaler, regeling, inkomsten; |
| --- | --- |

—

in geval van pensioenen: statistieken over bericht en ontvanger, bericht en betaler, ontvanger, betaler, regeling, inkomsten;

| — | in geval van levensverzekeringsproducten: statistieken over bericht en polis, polis algemeen, gebeurtenis; |
| --- | --- |

—

in geval van levensverzekeringsproducten: statistieken over bericht en polis, polis algemeen, gebeurtenis;

| — | in geval van eigendom van en inkomsten uit onroerend goed: statistieken over bericht en partij, partij algemeen, aantal en waarde van onroerende goederen, aantal en waarde van onroerende goederen in het kader van een transactie, aantal en waarde van gebeurtenissen in het kader van een lening, aantal en waarde van inkomsten uit rechten; |
| --- | --- |

—

in geval van eigendom van en inkomsten uit onroerend goed: statistieken over bericht en partij, partij algemeen, aantal en waarde van onroerende goederen, aantal en waarde van onroerende goederen in het kader van een transactie, aantal en waarde van gebeurtenissen in het kader van een lening, aantal en waarde van inkomsten uit rechten;

| — | in geval van statusberichten: statistieken over statusberichten, foutmeldingen bij statusberichten; |
| --- | --- |

—

in geval van statusberichten: statistieken over statusberichten, foutmeldingen bij statusberichten;

| — | in geval van berichten zonder gegevens: statistieken over berichten zonder gegevens. |
| --- | --- |

—

in geval van berichten zonder gegevens: statistieken over berichten zonder gegevens.

„BIJLAGE XI

Lijst als bedoeld in artikel 2 quinquies

De statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8, lid 3 bis, van Richtlijn 2011/16/EU, in overeenstemming met artikel 23, lid 4, van die richtlijn, omvatten de volgende informatie:

| — | per bericht, statistieken over het land dat de inlichtingen verstrekt en het land waarvoor de inlichtingen zijn bestemd, het totale aantal registraties, de totaalbedragen van de betalingen; |
| --- | --- |

—

per bericht, statistieken over het land dat de inlichtingen verstrekt en het land waarvoor de inlichtingen zijn bestemd, het totale aantal registraties, de totaalbedragen van de betalingen;

| — | per land dat de inlichtingen verstrekt, statistieken over het totale aantal rapporterende financiële instellingen, de totaalbedragen van de betalingen; |
| --- | --- |

—

per land dat de inlichtingen verstrekt, statistieken over het totale aantal rapporterende financiële instellingen, de totaalbedragen van de betalingen;

| — | per afzonderlijke rekening, statistieken over het aantal rekeninghouders, de categorie van betaling, het bedrag per categorie van betaling; |
| --- | --- |

—

per afzonderlijke rekening, statistieken over het aantal rekeninghouders, de categorie van betaling, het bedrag per categorie van betaling;

| — | per rekening, statistieken over het type rekeninghouder, het fiscaal identificatienummer van de rekeninghouder of het functionele equivalent daarvan, het land van verblijf van de rekeninghouder, natuurlijke persoon als rekeninghouder, afgesloten rekening, slapende rekening; |
| --- | --- |

—

per rekening, statistieken over het type rekeninghouder, het fiscaal identificatienummer van de rekeninghouder of het functionele equivalent daarvan, het land van verblijf van de rekeninghouder, natuurlijke persoon als rekeninghouder, afgesloten rekening, slapende rekening;

| — | per rekeninghouder, statistieken over het type uiteindelijk belanghebbende, het fiscaal identificatienummer van de uiteindelijk belanghebbende of het functionele equivalent daarvan, het land van verblijf van de uiteindelijk belanghebbende, natuurlijke persoon als uiteindelijk belanghebbende. |
| --- | --- |

—

per rekeninghouder, statistieken over het type uiteindelijk belanghebbende, het fiscaal identificatienummer van de uiteindelijk belanghebbende of het functionele equivalent daarvan, het land van verblijf van de uiteindelijk belanghebbende, natuurlijke persoon als uiteindelijk belanghebbende.

„BIJLAGE XII

Lijst als bedoeld in artikel 2 quinquies

De statistische gegevens die vereist zijn voor de verplichte automatische uitwisseling van inlichtingen overeenkomstig artikel 8 bis bis van Richtlijn 2011/16/EU, in overeenstemming met artikel 23, lid 4, van die richtlijn, omvatten de volgende informatie:

| — | aantal landenrapporten dat is ontvangen van Rapporterende Entiteiten; |
| --- | --- |

—

aantal landenrapporten dat is ontvangen van Rapporterende Entiteiten;

| — | aantal landenrapporten dat moest worden ingediend door Rapporterende Entiteiten, maar niet of slechts gedeeltelijk is ontvangen, met uitsplitsing per rechtsgebied van de Uiteindelijkemoederentiteiten; |
| --- | --- |

—

aantal landenrapporten dat moest worden ingediend door Rapporterende Entiteiten, maar niet of slechts gedeeltelijk is ontvangen, met uitsplitsing per rechtsgebied van de Uiteindelijkemoederentiteiten;

| — | aantal landenrapporten dat is ontvangen van iedere andere lidstaat; |
| --- | --- |

—

aantal landenrapporten dat is ontvangen van iedere andere lidstaat;

| — | aantal landenrapporten dat moest worden ingediend maar niet is ontvangen van iedere andere lidstaat; |
| --- | --- |

—

aantal landenrapporten dat moest worden ingediend maar niet is ontvangen van iedere andere lidstaat;

| — | aantal landenrapporten dat is verzonden naar iedere andere lidstaat. |
| --- | --- |

—

aantal landenrapporten dat is verzonden naar iedere andere lidstaat.

---

RICHTLIJNEN

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/34 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/34

---

UITVOERINGSRICHTLIJN (EU) 2018/100 VAN DE COMMISSIE

van 22 januari 2018

tot wijziging van de Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 7 van Richtlijn 2002/53/EG van de Raad, respectievelijk artikel 7 van Richtlijn 2002/55/EG van de Raad, met betrekking tot de kenmerken waartoe het onderzoek van bepaalde rassen van landbouwgewassen en groentegewassen zich ten minste moet uitstrekken, en de minimumeisen voor dat onderzoek

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 2002/53/EG van de Raad van 13 juni 2002 betreffende de gemeenschappelijke rassenlijst van landbouwgewassen (1), en met name artikel 7, lid 2, onder a) en b),

Gezien Richtlijn 2002/55/EG van de Raad van 13 juni 2002 betreffende het in de handel brengen van groentezaad (2), en met name artikel 7, lid 2, onder a) en b),

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | De Richtlijnen 2003/90/EG (3) en 2003/91/EG (4) van de Commissie zijn vastgesteld om ervoor te zorgen dat de rassen die de lidstaten in hun nationale rassenlijsten opnemen, aan de protocollen van het Communautair Bureau voor plantenrassen (CPVO) voldoen met betrekking tot de kenmerken waartoe het onderzoek van de rassen zich ten minste moet uitstrekken en de minimumeisen voor dat onderzoek, voor zover deze protocollen zijn vastgesteld. Voor de gewassen die niet onder de protocollen van het CPVO vallen, bepalen die richtlijnen dat de richtsnoeren van de Internationale Unie tot bescherming van kweekproducten (UPOV) van toepassing zijn. |
| --- | --- |

(1)

De Richtlijnen 2003/90/EG (3) en 2003/91/EG (4) van de Commissie zijn vastgesteld om ervoor te zorgen dat de rassen die de lidstaten in hun nationale rassenlijsten opnemen, aan de protocollen van het Communautair Bureau voor plantenrassen (CPVO) voldoen met betrekking tot de kenmerken waartoe het onderzoek van de rassen zich ten minste moet uitstrekken en de minimumeisen voor dat onderzoek, voor zover deze protocollen zijn vastgesteld. Voor de gewassen die niet onder de protocollen van het CPVO vallen, bepalen die richtlijnen dat de richtsnoeren van de Internationale Unie tot bescherming van kweekproducten (UPOV) van toepassing zijn.

| (2) | Sinds de laatste wijziging van de Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG bij Uitvoeringsrichtlijn (EU) 2016/1914 van de Commissie (5) hebben het CPVO en de UPOV verdere protocollen en richtsnoeren vastgesteld en bestaande protocollen en richtsnoeren bijgewerkt. |
| --- | --- |

(2)

Sinds de laatste wijziging van de Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG bij Uitvoeringsrichtlijn (EU) 2016/1914 van de Commissie (5) hebben het CPVO en de UPOV verdere protocollen en richtsnoeren vastgesteld en bestaande protocollen en richtsnoeren bijgewerkt.

| (3) | De Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG moeten daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(3)

De Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG moeten daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (4) | De in deze richtlijn vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, |
| --- | --- |

(4)

De in deze richtlijn vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT DE VOLGENDE RICHTLIJN VASTGESTELD:

Artikel 1

De bijlagen I en II bij Richtlijn 2003/90/EG worden vervangen door de tekst in deel A van de bijlage bij deze richtlijn.

Artikel 2

De bijlagen bij Richtlijn 2003/91/EG worden vervangen door de tekst in deel B van de bijlage bij deze richtlijn.

Artikel 3

Voor onderzoeken die vóór 1 september 2018 zijn begonnen, mogen de lidstaten de Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG toepassen in de versie die vóór de wijziging bij deze richtlijn van toepassing was.

Artikel 4

De lidstaten stellen uiterlijk op 31 augustus 2018 de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen vast die nodig zijn om aan deze richtlijn te voldoen, en maken deze bekend. Zij delen de Commissie de tekst van die bepalingen onverwijld mede.

Zij passen die bepalingen toe vanaf 1 september 2018.

Wanneer de lidstaten die bepalingen aannemen, wordt in die bepalingen zelf of bij de officiële bekendmaking ervan naar deze richtlijn verwezen. De regels voor die verwijzing worden vastgesteld door de lidstaten.

Artikel 5

Deze richtlijn treedt in werking op de twintigste dag na die van de bekendmaking ervan in het Publicatieblad van de Europese Unie.

Artikel 6

Deze richtlijn is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, 22 januari 2018.

Voor de Commissie

De voorzitter

Jean-Claude JUNCKER

---

(1)  
  PB L 193 van 20.7.2002, blz. 1.

1

(2)  
  PB L 193 van 20.7.2002, blz. 33.

2

(3)  Richtlijn 2003/90/EG van de Commissie van 6 oktober 2003 houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 7 van Richtlijn 2002/53/EG van de Raad met betrekking tot de kenmerken waartoe het onderzoek van bepaalde rassen van landbouwgewassen zich ten minste moet uitstrekken, en de minimumeisen voor dat onderzoek (PB L 254 van 8.10.2003, blz. 7).

3

(4)  Richtlijn 2003/91/EG van de Commissie van 6 oktober 2003 houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 7 van Richtlijn 2002/55/EG van de Raad wat betreft de kenmerken waartoe het onderzoek van bepaalde rassen van groentegewassen zich ten minste moet uitstrekken, en de minimumeisen voor dat onderzoek (PB L 254 van 8.10.2003, blz. 11).

4

(5)  Uitvoeringsrichtlijn (EU) 2016/1914 van de Commissie van 31 oktober 2016 tot wijziging van de Richtlijnen 2003/90/EG en 2003/91/EG houdende bepalingen ter uitvoering van artikel 7 van Richtlijn 2002/53/EG van de Raad, respectievelijk artikel 7 van Richtlijn 2002/55/EG van de Raad, met betrekking tot de kenmerken waartoe het onderzoek van bepaalde rassen van landbouwgewassen en groentegewassen zich ten minste moet uitstrekken, en de minimumeisen voor dat onderzoek (PB L 296 van 1.11.2016, blz. 7).

5

---

BIJLAGE

DEEL A

„BIJLAGE I

Lijst van de in artikel 1, lid 2, onder a), bedoelde gewassen die moeten voldoen aan de technische protocollen van het CPVO
   (1)

| Wetenschappelijke naam | Triviale naam | CPVO-protocol |
| --- | --- | --- |
| Festuca arundinacea Schreb. | Rietzwenkgras | TP 39/1 van 1.10.2015 |
| Festuca filiformis Pourr. | Fijnbladig schapengras | TP 67/1 van 23.6.2011 |
| Festuca ovina L. | Schapengras | TP 67/1 van 23.6.2011 |
| Festuca pratensis Huds. | Beemdlangbloem | TP 39/1 van 1.10.2015 |
| Festuca rubra L. | Roodzwenkgras | TP 67/1 van 23.6.2011 |
| Festuca trachyphylla (Hack.) Krajina | Hardzwenkgras | TP 67/1 van 23.6.2011 |
| Lolium multiflorum Lam. | Italiaans raaigras | TP 4/1 van 23.6.2011 |
| Lolium perenne L. | Engels raaigras | TP 4/1 van 23.6.2011 |
| Lolium × hybridum Hausskn. | Gekruist raaigras | TP 4/1 van 23.6.2011 |
| Pisum sativum L. | Voedererwt | TP 7/2 rev. 2 van 15.3.2017 |
| Poa pratensis L. | Veldbeemdgras | TP 33/1 van 15.3.2017 |
| Vicia sativa L. | Voederwikke | TP 32/1 van 19.4.2016 |
| Brassica napus L. var. napobrassica (L.) Rchb. | Koolraap | TP 89/1 van 11.3.2015 |
| Raphanus sativus L. var. oleiformis Pers. | Bladrammenas | TP 178/1 van 15.3.2017 |
| Brassica napus L. | Koolzaad | TP 36/2 van 16.11.2011 |
| Cannabis sativa L. | Hennep | TP 276/1 van 28.11.2012 |
| Glycine max (L.) Merr. | Sojaboon | TP 80/1 van 15.3.2017 |
| Gossypium spp. | Katoen | TP 88/1 van 19.4.2016 |
| Helianthus annuus L. | Zonnebloem | TP 81/1 van 31.10.2002 |
| Linum usitatissimum L. | Vlas/lijnzaad | TP 57/2 van 19.3.2014 |
| Sinapis alba L. | Gele mosterd | TP 179/1 van 15.3.2017 |
| Avena nuda L. | Naakte haver | TP 20/2 van 1.10.2015 |
| Avena sativa L. (inclusief A. byzantina K. Koch) | Haver | TP 20/2 van 1.10.2015 |
| Hordeum vulgare L. | Gerst | TP 19/4 van 1.10.2015 |
| Oryza sativa L. | Rijst | TP 16/3 van 1.10.2015 |
| Secale cereale L. | Rogge | TP 58/1 van 31.10.2002 |
| xTriticosecale Wittm. ex A. Camus | Hybriden die het gevolg zijn van de kruising van een soort van het geslacht Triticum met een soort van het geslacht Secale | TP 121/2 rev. 1 van 16.2.2011 |
| Triticum aestivum L. | Zachte tarwe | TP 3/4 rev. 2 van 16.2.2011 |
| Triticum durum Desf. | Harde tarwe/durumtarwe | TP 120/3 van 19.3.2014 |
| Zea mays L. | Mais | TP 2/3 van 11.3.2010 |
| Solanum tuberosum L. | Aardappel | TP 23/3 van 15.3.2017 |

Wetenschappelijke naam

Triviale naam

CPVO-protocol

Festuca arundinacea Schreb.

Rietzwenkgras

TP 39/1 van 1.10.2015

Festuca filiformis Pourr.

Fijnbladig schapengras

TP 67/1 van 23.6.2011

Festuca ovina L.

Schapengras

TP 67/1 van 23.6.2011

Festuca pratensis Huds.

Beemdlangbloem

TP 39/1 van 1.10.2015

Festuca rubra L.

Roodzwenkgras

TP 67/1 van 23.6.2011

Festuca trachyphylla (Hack.) Krajina

Hardzwenkgras

TP 67/1 van 23.6.2011

Lolium multiflorum Lam.

Italiaans raaigras

TP 4/1 van 23.6.2011

Lolium perenne L.

Engels raaigras

TP 4/1 van 23.6.2011

Lolium × hybridum Hausskn.

Gekruist raaigras

TP 4/1 van 23.6.2011

Pisum sativum L.

Voedererwt

TP 7/2 rev. 2 van 15.3.2017

Poa pratensis L.

Veldbeemdgras

TP 33/1 van 15.3.2017

Vicia sativa L.

Voederwikke

TP 32/1 van 19.4.2016

Brassica napus L. var. napobrassica (L.) Rchb.

Koolraap

TP 89/1 van 11.3.2015

Raphanus sativus L. var. oleiformis Pers.

Bladrammenas

TP 178/1 van 15.3.2017

Brassica napus L.

Koolzaad

TP 36/2 van 16.11.2011

Cannabis sativa L.

Hennep

TP 276/1 van 28.11.2012

Glycine max (L.) Merr.

Sojaboon

TP 80/1 van 15.3.2017

Gossypium spp.

Katoen

TP 88/1 van 19.4.2016

Helianthus annuus L.

Zonnebloem

TP 81/1 van 31.10.2002

Linum usitatissimum L.

Vlas/lijnzaad

TP 57/2 van 19.3.2014

Sinapis alba L.

Gele mosterd

TP 179/1 van 15.3.2017

Avena nuda L.

Naakte haver

TP 20/2 van 1.10.2015

Avena sativa L. (inclusief A. byzantina K. Koch)

Haver

TP 20/2 van 1.10.2015

Hordeum vulgare L.

Gerst

TP 19/4 van 1.10.2015

Oryza sativa L.

Rijst

TP 16/3 van 1.10.2015

Secale cereale L.

Rogge

TP 58/1 van 31.10.2002

xTriticosecale Wittm. ex A. Camus

Hybriden die het gevolg zijn van de kruising van een soort van het geslacht Triticum met een soort van het geslacht Secale

TP 121/2 rev. 1 van 16.2.2011

Triticum aestivum L.

Zachte tarwe

TP 3/4 rev. 2 van 16.2.2011

Triticum durum Desf.

Harde tarwe/durumtarwe

TP 120/3 van 19.3.2014

Zea mays L.

Mais

TP 2/3 van 11.3.2010

Solanum tuberosum L.

Aardappel

TP 23/3 van 15.3.2017

„BIJLAGE II

Lijst van de in artikel 1, lid 2, onder b), bedoelde gewassen die moeten voldoen aan de UPOV-testrichtsnoeren
   (2)

| Wetenschappelijke naam | Triviale naam | UPOV-richtsnoer |
| --- | --- | --- |
| Beta vulgaris L. | Voederbiet | TG/150/3 van 4.11.1994 |
| Agrostis canina L. | Kruipend struisgras en heidestruisgras | TG/30/6 van 12.10.1990 |
| Agrostis gigantea Roth. | Hoog struisgras | TG/30/6 van 12.10.1990 |
| Agrostis stolonifera L. | Wit struisgras | TG/30/6 van 12.10.1990 |
| Agrostis capillaris L. | Gewoon struisgras | TG/30/6 van 12.10.1990 |
| Bromus catharticus Vahl | Paardengras | TG/180/3 van 4.4.2001 |
| Bromus sitchensis Trin. | Alaskadravik | TG/180/3 van 4.4.2001 |
| Dactylis glomerata L. | Kropaar | TG/31/8 van 17.4.2002 |
| xFestulolium Asch. et Graebn. | Hybriden die het gevolg zijn van de kruising van een soort van het geslacht Festuca met een soort van het geslacht Lolium | TG/243/1 van 9.4.2008 |
| Phleum nodosum L. | Klein timotheegras | TG/34/6 van 7.11.1984 |
| Phleum pratense L. | Timothee | TG/34/6 van 7.11.1984 |
| Lotus corniculatus L. | Rolklaver | TG 193/1 van 9.4.2008 |
| Lupinus albus L. | Witte lupine | TG/66/4 van 31.3.2004 |
| Lupinus angustifolius L. | Blauwe lupine | TG/66/4 van 31.3.2004 |
| Lupinus luteus L. | Gele lupine | TG/66/4 van 31.3.2004 |
| Medicago doliata Carmign. | | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago italica (Mill.) Fiori | | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago littoralis Rohde ex Loisel. | | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago lupulina L. | Hopperupsklaver | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago murex Willd. | | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago polymorpha L. | Ruige rupsklaver | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago rugosa Desr. | | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago sativa L. | Luzerne | TG/6/5 van 6.4.2005 |
| Medicago scutellata (L.) Mill. | Slakkenklaver | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago truncatula Gaertn. | | TG 228/1 van 5.4.2006 |
| Medicago × varia T. Martyn | Bonte luzerne | TG/6/5 van 6.4.2005 |
| Trifolium pratense L. | Rode klaver | TG/5/7 van 4.4.2001 |
| Trifolium repens L. | Witte klaver | TG/38/7 van 9.4.2003 |
| Vicia faba L. | Paardenboon/Veldboon | TG/8/6 van 17.4.2002 |
| Arachis hypogaea L. | Grondnoot/pinda | TG/93/4 van 9.4.2014 |
| Brassica rapa L. var. silvestris (Lam.) Briggs | Raapzaad | TG/185/3 van 17.4.2002 |
| Carthamus tinctorius L. | Saffloer | TG/134/3 van 12.10.1990 |
| Papaver somniferum L. | Blauwmaanzaad | TG/166/4 van 9.4.2014 |
| Sorghum bicolor (L.) Moench | Kafferkoren | TG/122/4 van 25.3.2015 |
| Sorghum sudanense (Piper) Stapf. | Soedangras | TG 122/4 van 25.3.2015 |
| Sorghum bicolor (L.) Moench × Sorghum sudanense (Piper) Stapf | Hybriden die het product zijn van de kruising van Sorghum bicolor met Sorghum sudanense | TG 122/4 van 25.3.2015 |

Wetenschappelijke naam

Triviale naam

UPOV-richtsnoer

Beta vulgaris L.

Voederbiet

TG/150/3 van 4.11.1994

Agrostis canina L.

Kruipend struisgras en heidestruisgras

TG/30/6 van 12.10.1990

Agrostis gigantea Roth.

Hoog struisgras

TG/30/6 van 12.10.1990

Agrostis stolonifera L.

Wit struisgras

TG/30/6 van 12.10.1990

Agrostis capillaris L.

Gewoon struisgras

TG/30/6 van 12.10.1990

Bromus catharticus Vahl

Paardengras

TG/180/3 van 4.4.2001

Bromus sitchensis Trin.

Alaskadravik

TG/180/3 van 4.4.2001

Dactylis glomerata L.

Kropaar

TG/31/8 van 17.4.2002

xFestulolium Asch. et Graebn.

Hybriden die het gevolg zijn van de kruising van een soort van het geslacht Festuca met een soort van het geslacht Lolium

TG/243/1 van 9.4.2008

Phleum nodosum L.

Klein timotheegras

TG/34/6 van 7.11.1984

Phleum pratense L.

Timothee

TG/34/6 van 7.11.1984

Lotus corniculatus L.

Rolklaver

TG 193/1 van 9.4.2008

Lupinus albus L.

Witte lupine

TG/66/4 van 31.3.2004

Lupinus angustifolius L.

Blauwe lupine

TG/66/4 van 31.3.2004

Lupinus luteus L.

Gele lupine

TG/66/4 van 31.3.2004

Medicago doliata Carmign.

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago italica (Mill.) Fiori

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago littoralis Rohde ex Loisel.

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago lupulina L.

Hopperupsklaver

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago murex Willd.

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago polymorpha L.

Ruige rupsklaver

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago rugosa Desr.

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago sativa L.

Luzerne

TG/6/5 van 6.4.2005

Medicago scutellata (L.) Mill.

Slakkenklaver

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago truncatula Gaertn.

TG 228/1 van 5.4.2006

Medicago × varia T. Martyn

Bonte luzerne

TG/6/5 van 6.4.2005

Trifolium pratense L.

Rode klaver

TG/5/7 van 4.4.2001

Trifolium repens L.

Witte klaver

TG/38/7 van 9.4.2003

Vicia faba L.

Paardenboon/Veldboon

TG/8/6 van 17.4.2002

Arachis hypogaea L.

Grondnoot/pinda

TG/93/4 van 9.4.2014

Brassica rapa L. var. silvestris (Lam.) Briggs

Raapzaad

TG/185/3 van 17.4.2002

Carthamus tinctorius L.

Saffloer

TG/134/3 van 12.10.1990

Papaver somniferum L.

Blauwmaanzaad

TG/166/4 van 9.4.2014

Sorghum bicolor (L.) Moench

Kafferkoren

TG/122/4 van 25.3.2015

Sorghum sudanense (Piper) Stapf.

Soedangras

TG 122/4 van 25.3.2015

Sorghum bicolor (L.) Moench × Sorghum sudanense (Piper) Stapf

Hybriden die het product zijn van de kruising van Sorghum bicolor met Sorghum sudanense

TG 122/4 van 25.3.2015

DEEL B

DEEL B

„BIJLAGE I

Lijst van de in artikel 1, lid 2, onder a), bedoelde gewassen die moeten voldoen aan de CPVO-testprotocollen
   (3)

| Wetenschappelijke naam | Triviale naam | CPVO-protocol |
| --- | --- | --- |
| Allium cepa L. (Cepa-groep) | Ui en echalion | TP 46/2 van 1.4.2009 |
| Allium cepa L. (Aggregatum-groep) | Sjalot | TP 46/2 van 1.4.2009 |
| Allium fistulosum L. | Stengelui | TP 161/1 van 11.3.2010 |
| Allium porrum L. | Prei | TP 85/2 van 1.4.2009 |
| Allium sativum L. | Knoflook | TP 162/1 van 25.3.2004 |
| Allium schoenoprasum L. | Bieslook | TP 198/2 van 11.3.2015 |
| Apium graveolens L. | Bleekselderij | TP 82/1 van 13.3.2008 |
| Apium graveolens L. | Knolselderij | TP 74/1 van 13.3.2008 |
| Asparagus officinalis L. | Asperge | TP 130/2 van 16.2.2011 |
| Beta vulgaris L. | Rode biet, inclusief Cheltenham beet | TP 60/1 van 1.4.2009 |
| Beta vulgaris L. | Snijbiet | TP 106/1 van 11.3.2015 |
| Brassica oleracea L. | Boerenkool | TP 90/1 van 16.2.2011 |
| Brassica oleracea L. | Bloemkool | TP 45/2 rev. van 15.3.2017 |
| Brassica oleracea L. | Broccoli | TP 151/2 rev. van 15.3.2017 |
| Brassica oleracea L. | Spruitkool | TP 54/2 rev. van 15.3.2017 |
| Brassica oleracea L. | Koolrabi | TP 65/1 rev. van 15.3.2017 |
| Brassica oleracea L. | Savooiekool, wittekool en rodekool | TP 48/3 rev. van 15.3.2017 |
| Brassica rapa L. | Paksoi | TP 105/1 van 13.3.2008 |
| Capsicum annuum L. | Paprika of Spaanse peper | TP 76/2 rev. van 15.3.2017 |
| Cichorium endivia L. | Krulandijvie en andijvie | TP 118/3 van 19.3.2014 |
| Cichorium intybus L. | Cichorei voor de industrie | TP 172/2 van 1.12.2005 |
| Cichorium intybus L. | Witlof | TP 173/1 van 25.3.2004 |
| Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum. et Nakai | Watermeloen | TP 142/2 van 19.3.2014 |
| Cucumis melo L. | Meloen | TP 104/2 van 21.3.2007 |
| Cucumis sativus L. | Komkommer en augurk | TP 61/2 van 13.3.2008 |
| Cucurbita maxima Duchesne | Pompoen | TP 155/1 van 11.3.2015 |
| Cucurbita pepo L. | Courgette | TP 119/1 rev. van 19.3.2014 |
| Cynara cardunculus L. | Artisjok en kardoen | TP 184/2 van 27.2.2013 |
| Daucus carota L. | Wortel en voederwortel | TP 49/3 van 13.3.2008 |
| Foeniculum vulgare Mill. | Knolvenkel | TP 183/1 van 25.3.2004 |
| Lactuca sativa L. | Sla | TP 13/5 rev. 2 van 15.3.2017 |
| Solanum lycopersicum L. | Tomaat | TP 44/4 rev. 2 van 19.4.2016 |
| Petroselinum crispum (Mill.) Nyman ex A. W. Hill | Peterselie | TP 136/1 van 21.3.2007 |
| Phaseolus coccineus L. | Pronkboon | TP 9/1 van 21.3.2007 |
| Phaseolus vulgaris L. | Stamboon en stokboon | TP 12/4 van 27.2.2013 |
| Pisum sativum L. (partim) | Kreukzadige doperwt, rondzadige doperwt en peul | TP 7/2 rev. 2 van 15.3.2017 |
| Raphanus sativus L. | Radijs, rammenas | TP 64/2 rev. van 11.3.2015 |
| Rheum rhabarbarum L. | Rabarber | TP 62/1 van 19.4.2016 |
| Scorzonera hispanica L. | Schorseneer | TP 116/1 van 11.3.2015 |
| Solanum melongena L. | Aubergine | TP 117/1 van 13.3.2008 |
| Spinacia oleracea L. | Spinazie | TP 55/5 rev. 2 van 15.3.2017 |
| Valerianella locusta (L.) Laterr. | Veldsla | TP 75/2 van 21.3.2007 |
| Vicia faba L. (partim) | Tuinboon | TP Broadbean/1 van 25.3.2004 |
| Zea mays L. (partim) | Suikermais en pofmais | TP 2/3 van 11.3.2010 |
| Solanum lycopersicum L. × Solanum habrochaites S. Knapp & D.M. Spooner; Solanum lycopersicum L. × Solanum peruvianum (L.) Mill.; Solanum lycopersicum L. × Solanum cheesmaniae (L. Ridley) Fosberg | Tomaatwortelstokken | TP 294/1 rev. 2 van 15.3.2017 |
| Cucurbita maxima × Cucurbita moschata | Interspecifieke hybriden van Cucurbita maxima Duch. × Cucurbita moschata Duch. voor gebruik als entmateriaal | TP 311/1 van 15.3.2017 |

Wetenschappelijke naam

Triviale naam

CPVO-protocol

Allium cepa L. (Cepa-groep)

Ui en echalion

TP 46/2 van 1.4.2009

Allium cepa L. (Aggregatum-groep)

Sjalot

TP 46/2 van 1.4.2009

Allium fistulosum L.

Stengelui

TP 161/1 van 11.3.2010

Allium porrum L.

Prei

TP 85/2 van 1.4.2009

Allium sativum L.

Knoflook

TP 162/1 van 25.3.2004

Allium schoenoprasum L.

Bieslook

TP 198/2 van 11.3.2015

Apium graveolens L.

Bleekselderij

TP 82/1 van 13.3.2008

Apium graveolens L.

Knolselderij

TP 74/1 van 13.3.2008

Asparagus officinalis L.

Asperge

TP 130/2 van 16.2.2011

Beta vulgaris L.

Rode biet, inclusief Cheltenham beet

TP 60/1 van 1.4.2009

Beta vulgaris L.

Snijbiet

TP 106/1 van 11.3.2015

Brassica oleracea L.

Boerenkool

TP 90/1 van 16.2.2011

Brassica oleracea L.

Bloemkool

TP 45/2 rev. van 15.3.2017

Brassica oleracea L.

Broccoli

TP 151/2 rev. van 15.3.2017

Brassica oleracea L.

Spruitkool

TP 54/2 rev. van 15.3.2017

Brassica oleracea L.

Koolrabi

TP 65/1 rev. van 15.3.2017

Brassica oleracea L.

Savooiekool, wittekool en rodekool

TP 48/3 rev. van 15.3.2017

Brassica rapa L.

Paksoi

TP 105/1 van 13.3.2008

Capsicum annuum L.

Paprika of Spaanse peper

TP 76/2 rev. van 15.3.2017

Cichorium endivia L.

Krulandijvie en andijvie

TP 118/3 van 19.3.2014

Cichorium intybus L.

Cichorei voor de industrie

TP 172/2 van 1.12.2005

Cichorium intybus L.

Witlof

TP 173/1 van 25.3.2004

Citrullus lanatus (Thunb.) Matsum. et Nakai

Watermeloen

TP 142/2 van 19.3.2014

Cucumis melo L.

Meloen

TP 104/2 van 21.3.2007

Cucumis sativus L.

Komkommer en augurk

TP 61/2 van 13.3.2008

Cucurbita maxima Duchesne

Pompoen

TP 155/1 van 11.3.2015

Cucurbita pepo L.

Courgette

TP 119/1 rev. van 19.3.2014

Cynara cardunculus L.

Artisjok en kardoen

TP 184/2 van 27.2.2013

Daucus carota L.

Wortel en voederwortel

TP 49/3 van 13.3.2008

Foeniculum vulgare Mill.

Knolvenkel

TP 183/1 van 25.3.2004

Lactuca sativa L.

Sla

TP 13/5 rev. 2 van 15.3.2017

Solanum lycopersicum L.

Tomaat

TP 44/4 rev. 2 van 19.4.2016

Petroselinum crispum (Mill.) Nyman ex A. W. Hill

Peterselie

TP 136/1 van 21.3.2007

Phaseolus coccineus L.

Pronkboon

TP 9/1 van 21.3.2007

Phaseolus vulgaris L.

Stamboon en stokboon

TP 12/4 van 27.2.2013

Pisum sativum L. (partim)

Kreukzadige doperwt, rondzadige doperwt en peul

TP 7/2 rev. 2 van 15.3.2017

Raphanus sativus L.

Radijs, rammenas

TP 64/2 rev. van 11.3.2015

Rheum rhabarbarum L.

Rabarber

TP 62/1 van 19.4.2016

Scorzonera hispanica L.

Schorseneer

TP 116/1 van 11.3.2015

Solanum melongena L.

Aubergine

TP 117/1 van 13.3.2008

Spinacia oleracea L.

Spinazie

TP 55/5 rev. 2 van 15.3.2017

Valerianella locusta (L.) Laterr.

Veldsla

TP 75/2 van 21.3.2007

Vicia faba L. (partim)

Tuinboon

TP Broadbean/1 van 25.3.2004

Zea mays L. (partim)

Suikermais en pofmais

TP 2/3 van 11.3.2010

Solanum lycopersicum L. × Solanum habrochaites S. Knapp & D.M. Spooner; Solanum lycopersicum L. × Solanum peruvianum (L.) Mill.; Solanum lycopersicum L. × Solanum cheesmaniae (L. Ridley) Fosberg

Tomaatwortelstokken

TP 294/1 rev. 2 van 15.3.2017

Cucurbita maxima × Cucurbita moschata

Interspecifieke hybriden van Cucurbita maxima Duch. × Cucurbita moschata Duch. voor gebruik als entmateriaal

TP 311/1 van 15.3.2017

„BIJLAGE II

Lijst van de in artikel 1, lid 2, onder b), bedoelde gewassen die moeten voldoen aan de UPOV-testrichtsnoeren
   (4)

| Wetenschappelijke naam | Triviale naam | UPOV-richtsnoer |
| --- | --- | --- |
| Brassica rapa L. | Meiraap/stoppelknol | TG/37/10 van 4.4.2001 |
| Cichorium intybus L. | Bladcichorei | TG/154/4 van 5.4.2017 |

Wetenschappelijke naam

Triviale naam

UPOV-richtsnoer

Brassica rapa L.

Meiraap/stoppelknol

TG/37/10 van 4.4.2001

Cichorium intybus L.

Bladcichorei

TG/154/4 van 5.4.2017

---

(1)  De tekst van deze protocollen is te vinden op de website van het CPVO (www.cpvo.europa.eu).

1

(2)  De tekst van deze richtsnoeren is te vinden op de website van de UPOV (www.upov.int).

2

(3)  De tekst van deze protocollen is te vinden op de website van het CPVO (www.cpvo.europa.eu).

3

(4)  De tekst van deze richtsnoeren is te vinden op de website van de UPOV (www.upov.int).

4

---

BESLUITEN

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/40 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/40

---

BESLUIT (GBVB) 2018/101 VAN DE RAAD

van 22 januari 2018

betreffende het bevorderen van doeltreffende controle op de wapenuitvoer

DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 28, lid 1, en artikel 31, lid 1,

Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | In de Europese veiligheidsstrategie die de Europese Raad op 12 december 2003 heeft aangenomen, worden vijf belangrijke uitdagingen beschreven waaraan de Unie het hoofd moet bieden: terrorisme, de verspreiding van massavernietigingswapens, regionale conflicten, het falen van staten en georganiseerde criminaliteit. Het ongecontroleerde verkeer van conventionele wapens heeft ernstige gevolgen voor vier van deze vijf uitdagingen. In de strategie wordt het belang van uitvoercontroles ter beheersing van de verspreiding van wapens benadrukt. In de nieuwe integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie, met als titel „Gedeelde visie, gezamenlijk optreden: Een sterker Europa”, die op 28 juni 2016 door de hoge vertegenwoordiger werd gepresenteerd, wordt de steun van de Unie voor de universalisering en de volledige uitvoering en handhaving van multilaterale ontwapenings-, non-proliferatie- en wapenbeheersingsverdragen en regelingen bevestigd. |
| --- | --- |

(1)

In de Europese veiligheidsstrategie die de Europese Raad op 12 december 2003 heeft aangenomen, worden vijf belangrijke uitdagingen beschreven waaraan de Unie het hoofd moet bieden: terrorisme, de verspreiding van massavernietigingswapens, regionale conflicten, het falen van staten en georganiseerde criminaliteit. Het ongecontroleerde verkeer van conventionele wapens heeft ernstige gevolgen voor vier van deze vijf uitdagingen. In de strategie wordt het belang van uitvoercontroles ter beheersing van de verspreiding van wapens benadrukt. In de nieuwe integrale strategie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie, met als titel „Gedeelde visie, gezamenlijk optreden: Een sterker Europa”, die op 28 juni 2016 door de hoge vertegenwoordiger werd gepresenteerd, wordt de steun van de Unie voor de universalisering en de volledige uitvoering en handhaving van multilaterale ontwapenings-, non-proliferatie- en wapenbeheersingsverdragen en regelingen bevestigd.

| (2) | Op 5 juni 1998 heeft de Unie een politiek bindende gedragscode betreffende wapenuitvoer aangenomen, met gemeenschappelijke criteria voor de legale handel in conventionele wapens. |
| --- | --- |

(2)

Op 5 juni 1998 heeft de Unie een politiek bindende gedragscode betreffende wapenuitvoer aangenomen, met gemeenschappelijke criteria voor de legale handel in conventionele wapens.

| (3) | In de strategie van de Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor, die op 15 en 16 december 2005 door de Europese Raad is aangenomen, is bepaald dat de Unie op regionaal en internationaal niveau steun verleent aan het versterken van de uitvoercontroles en aan het uitdragen van de criteria van de gedragscode betreffende wapenuitvoer, onder meer door derde landen bijstand te verlenen bij de vaststelling van nationale wetgeving ter zake en door transparantiemaatregelen te bevorderen. |
| --- | --- |

(3)

In de strategie van de Unie ter bestrijding van de illegale accumulatie van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor, die op 15 en 16 december 2005 door de Europese Raad is aangenomen, is bepaald dat de Unie op regionaal en internationaal niveau steun verleent aan het versterken van de uitvoercontroles en aan het uitdragen van de criteria van de gedragscode betreffende wapenuitvoer, onder meer door derde landen bijstand te verlenen bij de vaststelling van nationale wetgeving ter zake en door transparantiemaatregelen te bevorderen.

| (4) | De gedragscode betreffende wapenuitvoer is op 8 december 2008 vervangen door het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad (1), dat acht criteria bevat waaraan aanvragen voor de uitvoer van conventionele wapens moeten worden getoetst. Het bevat tevens een kennisgevings- en raadplegingsmechanisme voor weigeringen en transparantiemaatregelen zoals een EU-jaarverslag over wapenuitvoer. Een aantal derde landen heeft zich aangesloten bij Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB. |
| --- | --- |

(4)

De gedragscode betreffende wapenuitvoer is op 8 december 2008 vervangen door het Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad (1), dat acht criteria bevat waaraan aanvragen voor de uitvoer van conventionele wapens moeten worden getoetst. Het bevat tevens een kennisgevings- en raadplegingsmechanisme voor weigeringen en transparantiemaatregelen zoals een EU-jaarverslag over wapenuitvoer. Een aantal derde landen heeft zich aangesloten bij Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB.

| (5) | In artikel 11 van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB is bepaald dat de lidstaten zich tot het uiterste moeten inspannen om andere wapenuitvoerende staten ertoe over te halen de criteria die in dit gemeenschappelijk standpunt vervat zijn, toe te passen. |
| --- | --- |

(5)

In artikel 11 van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB is bepaald dat de lidstaten zich tot het uiterste moeten inspannen om andere wapenuitvoerende staten ertoe over te halen de criteria die in dit gemeenschappelijk standpunt vervat zijn, toe te passen.

| (6) | Het Wapenhandelsverdrag (WHV) werd in april 2013 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen en is op 24 december 2014 in werking getreden. Met het verdrag wordt beoogd de verantwoordelijkheid en transparantie in de wapenhandel te versterken. Net zoals Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB bevat het WHV een aantal criteria voor risicobeoordeling waaraan de uitvoer van wapens moet worden getoetst. De Unie ondersteunt concreet de daadwerkelijke uitvoering en universalisering van het WHV door middel van haar gerichte bijstandsprogramma's die overeenkomstig Besluit 2013/768/GBVB van de Raad (2) en Besluit (GBVB) 2017/915 van de Raad (3) zijn aangenomen. In het kader van deze programma's zal aan een aantal derde landen desgevraagd hulp worden geboden bij de versterking van hun systemen voor de controle op wapenoverdrachten, in overeenstemming met de vereisten van het verdrag. |
| --- | --- |

(6)

Het Wapenhandelsverdrag (WHV) werd in april 2013 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties aangenomen en is op 24 december 2014 in werking getreden. Met het verdrag wordt beoogd de verantwoordelijkheid en transparantie in de wapenhandel te versterken. Net zoals Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB bevat het WHV een aantal criteria voor risicobeoordeling waaraan de uitvoer van wapens moet worden getoetst. De Unie ondersteunt concreet de daadwerkelijke uitvoering en universalisering van het WHV door middel van haar gerichte bijstandsprogramma's die overeenkomstig Besluit 2013/768/GBVB van de Raad (2) en Besluit (GBVB) 2017/915 van de Raad (3) zijn aangenomen. In het kader van deze programma's zal aan een aantal derde landen desgevraagd hulp worden geboden bij de versterking van hun systemen voor de controle op wapenoverdrachten, in overeenstemming met de vereisten van het verdrag.

| (7) | Het is derhalve van belang om ervoor te zorgen dat de bijstands- en voorlichtingsactiviteiten waarin het onderhavige besluit voorziet en die overeenkomstig Besluit (GBVB) 2017/915 worden verricht, elkaar aanvullen. |
| --- | --- |

(7)

Het is derhalve van belang om ervoor te zorgen dat de bijstands- en voorlichtingsactiviteiten waarin het onderhavige besluit voorziet en die overeenkomstig Besluit (GBVB) 2017/915 worden verricht, elkaar aanvullen.

| (8) | De activiteiten van de Unie betreffende het bevorderen van doeltreffende en transparante controles op de wapenuitvoer zijn sinds 2008 ontwikkeld op grond van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/230/GBVB (4) en Besluiten 2009/1012/GBVB (5) en 2012/711/GBVB (6) van de Raad en Besluit (GBVB) 2015/2309 van de Raad (7). De ondernomen activiteiten hebben met name ondersteuning geboden voor verdere regionale samenwerking, een grotere transparantie en meer verantwoordelijkheid in overeenstemming met de beginselen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB en de daarin vervatte risicobeoordelingscriteria. De betrokken activiteiten waren traditioneel gericht op de oostelijke en zuidelijke buurlanden van de Unie. |
| --- | --- |

(8)

De activiteiten van de Unie betreffende het bevorderen van doeltreffende en transparante controles op de wapenuitvoer zijn sinds 2008 ontwikkeld op grond van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/230/GBVB (4) en Besluiten 2009/1012/GBVB (5) en 2012/711/GBVB (6) van de Raad en Besluit (GBVB) 2015/2309 van de Raad (7). De ondernomen activiteiten hebben met name ondersteuning geboden voor verdere regionale samenwerking, een grotere transparantie en meer verantwoordelijkheid in overeenstemming met de beginselen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB en de daarin vervatte risicobeoordelingscriteria. De betrokken activiteiten waren traditioneel gericht op de oostelijke en zuidelijke buurlanden van de Unie.

| (9) | De afgelopen jaren heeft de Unie tevens geholpen de controle op de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik in derde landen te verbeteren, en effectieve coördinatie tussen de activiteiten op het gebied van de controle op uitvoer van wapens waarop dit besluit betrekking heeft, en die activiteiten op het gebied van de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik moet worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

(9)

De afgelopen jaren heeft de Unie tevens geholpen de controle op de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik in derde landen te verbeteren, en effectieve coördinatie tussen de activiteiten op het gebied van de controle op uitvoer van wapens waarop dit besluit betrekking heeft, en die activiteiten op het gebied van de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik moet worden gewaarborgd.

| (10) | Het Duitse Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle (Bureau voor Economie en Uitvoercontrole, „BAFA”) is door de Raad belast met de technische uitvoering van Besluiten 2009/1012/GBVB en 2012/711/GBVB en Besluit (GBVB) 2015/2309. BAFA is tevens een uitvoerende instantie voor projecten ter ondersteuning van de doeltreffende uitvoering van het WHV overeenkomstig Besluit 2013/768/GBVB en Besluit (GBVB) 2017/915. Het BAFA is het bevoegde agentschap voor wapentoezicht op een EU-lidstaat en heeft naast het delen van zijn kerncompetenties met andere staten een grote hoeveelheid kennis en expertise op het gebied van voorlichtingsactiviteiten ontwikkeld, |
| --- | --- |

(10)

Het Duitse Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle (Bureau voor Economie en Uitvoercontrole, „BAFA”) is door de Raad belast met de technische uitvoering van Besluiten 2009/1012/GBVB en 2012/711/GBVB en Besluit (GBVB) 2015/2309. BAFA is tevens een uitvoerende instantie voor projecten ter ondersteuning van de doeltreffende uitvoering van het WHV overeenkomstig Besluit 2013/768/GBVB en Besluit (GBVB) 2017/915. Het BAFA is het bevoegde agentschap voor wapentoezicht op een EU-lidstaat en heeft naast het delen van zijn kerncompetenties met andere staten een grote hoeveelheid kennis en expertise op het gebied van voorlichtingsactiviteiten ontwikkeld,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

1.   Ter bevordering van vrede en veiligheid zal de Unie, in overeenstemming met de Europese veiligheidsstrategie, de volgende doelen nastreven:

| a) | doeltreffende controles op de uitvoer van wapens door derde landen, volgens de beginselen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB en van het Wapenhandelsverdrag (WHV), waar passend in synergie en complementariteit met de bijstandsprojecten van de Unie op het gebied van controles op de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik; |
| --- | --- |

a)

doeltreffende controles op de uitvoer van wapens door derde landen, volgens de beginselen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB en van het Wapenhandelsverdrag (WHV), waar passend in synergie en complementariteit met de bijstandsprojecten van de Unie op het gebied van controles op de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik;

| b) | het ondersteunen van de inspanningen van derde landen op nationaal en regionaal niveau om de handel in conventionele wapens verantwoordelijker en transparanter te maken, en het risico te beperken dat wapens naar onbevoegde gebruikers worden omgeleid. |
| --- | --- |

b)

het ondersteunen van de inspanningen van derde landen op nationaal en regionaal niveau om de handel in conventionele wapens verantwoordelijker en transparanter te maken, en het risico te beperken dat wapens naar onbevoegde gebruikers worden omgeleid.

2.   De Unie zal de in lid 1 vermelde doelstellingen met de volgende projectactiviteiten proberen te realiseren:

| a) | doorgaan met het promoten onder derde landen van de criteria en beginselen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB en van het WHV, op basis van de resultaten die bereikt zijn dankzij de uitvoering van Besluit (GBVB) 2015/2309, Besluiten 2012/711/GBVB en 2009/1012/GBVB, en Gemeenschappelijk Optreden 2008/230/GBVB; |
| --- | --- |

a)

doorgaan met het promoten onder derde landen van de criteria en beginselen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB en van het WHV, op basis van de resultaten die bereikt zijn dankzij de uitvoering van Besluit (GBVB) 2015/2309, Besluiten 2012/711/GBVB en 2009/1012/GBVB, en Gemeenschappelijk Optreden 2008/230/GBVB;

| b) | derde landen helpen bij het opstellen, actualiseren en uitvoeren van wettelijke en administratieve maatregelen voor de invoering van een efficiënt systeem voor de controle op de uitvoer van conventionele wapens; |
| --- | --- |

b)

derde landen helpen bij het opstellen, actualiseren en uitvoeren van wettelijke en administratieve maatregelen voor de invoering van een efficiënt systeem voor de controle op de uitvoer van conventionele wapens;

| c) | begunstigde landen helpen bij het opleiden van functionarissen die vergunningen afgeven en toezien op de naleving ervan, om te zorgen voor de adequate uitvoering en handhaving van de controles op wapenuitvoer; |
| --- | --- |

c)

begunstigde landen helpen bij het opleiden van functionarissen die vergunningen afgeven en toezien op de naleving ervan, om te zorgen voor de adequate uitvoering en handhaving van de controles op wapenuitvoer;

| d) | begunstigde landen helpen bij voorlichtingsactiviteiten richting hun nationale wapenindustrie om ervoor te zorgen dat de regelgeving inzake uitvoercontrole wordt nageleefd; |
| --- | --- |

d)

begunstigde landen helpen bij voorlichtingsactiviteiten richting hun nationale wapenindustrie om ervoor te zorgen dat de regelgeving inzake uitvoercontrole wordt nageleefd;

| e) | transparantie en verantwoordelijkheid met betrekking tot de internationale wapenhandel bevorderen, mede door ondersteuning van nationale en regionale maatregelen ter bevordering van transparantie in en passend toezicht op de uitvoer van conventionele wapens; |
| --- | --- |

e)

transparantie en verantwoordelijkheid met betrekking tot de internationale wapenhandel bevorderen, mede door ondersteuning van nationale en regionale maatregelen ter bevordering van transparantie in en passend toezicht op de uitvoer van conventionele wapens;

| f) | begunstigde landen die nog geen enkele stap in de richting van de toetreding tot het WHV hebben gezet, aanmoedigen om partij te worden bij het WHV en landen die het verdrag hebben ondertekend, aanmoedigen het te ratificeren; |
| --- | --- |

f)

begunstigde landen die nog geen enkele stap in de richting van de toetreding tot het WHV hebben gezet, aanmoedigen om partij te worden bij het WHV en landen die het verdrag hebben ondertekend, aanmoedigen het te ratificeren;

| g) | nader onderzoek met betrekking tot het gevaar van omleiding van wapens en de beperking van dat gevaar bevorderen, zowel wat invoer als wat uitvoer betreft. |
| --- | --- |

g)

nader onderzoek met betrekking tot het gevaar van omleiding van wapens en de beperking van dat gevaar bevorderen, zowel wat invoer als wat uitvoer betreft.

In de bijlage staat een nadere omschrijving van deze projectactiviteiten.

Artikel 2

1.   De hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid („de hoge vertegenwoordiger”) draagt de verantwoordelijkheid voor de uitvoering van dit besluit.

2.   De uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde projectactiviteiten is in handen van het Duitse Bundesamt für Wirtschaft und Ausfuhrkontrolle (Bureau voor Economie en Uitvoercontrole, „BAFA”). De keuze voor BAFA is gerechtvaardigd op grond van de bewezen ervaring, kwalificaties en vereiste deskundigheid over het gehele bereik van de activiteiten van de Unie met betrekking tot de controle op de uitvoer van wapens.

3.   BAFA voert zijn taak uit onder de verantwoordelijkheid van de hoge vertegenwoordiger. Daartoe treft de hoge vertegenwoordiger de nodige regelingen met BAFA.

Artikel 3

1.   Het financieel referentiebedrag voor de uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde projectactiviteiten bedraagt 1 304 107,28 EUR.

2.   Uitgaven die uit het in lid 1 genoemde bedrag worden gefinancierd, worden beheerd overeenkomstig de procedures en voorschriften die van toepassing zijn op de begroting van de Unie.

3.   De Commissie houdt toezicht op het correcte beheer van het in lid 1 bedoelde financieel referentiebedrag. Hiertoe sluit zij een financieringsovereenkomst met BAFA. Daarin wordt bepaald dat BAFA ervoor moet zorgen dat de bijdrage van de Unie zichtbaar is in een mate die overeenstemt met haar omvang.

4.   De Commissie stelt alles in het werk om de in lid 3 bedoelde financieringsovereenkomst zo spoedig mogelijk na de inwerkingtreding van dit besluit te treffen. Zij stelt de Raad in kennis van eventuele moeilijkheden en van de datum van sluiting van de financieringsovereenkomst.

Artikel 4

De hoge vertegenwoordiger brengt aan de Raad verslag uit over de uitvoering van dit besluit, op basis van de geregelde verslagen die worden opgesteld door BAFA. Deze verslagen vormen de basis voor de evaluatie door de Raad. De Commissie brengt verslag uit over de financiële aspecten van de uitvoering van de in artikel 1, lid 2, bedoelde projectactiviteiten.

Artikel 5

Dit besluit treedt in werking op de dag waarop het wordt vastgesteld.

Dit besluit verstrijkt dertig maanden na de datum van sluiting van de in artikel 3, lid 3, bedoelde financieringsovereenkomst of zes maanden na de datum van zijn vaststelling als er binnen die periode geen overeenkomst is gesloten.

Gedaan te Brussel, 22 januari 2018.

Voor de Raad

De voorzitter

F. MOGHERINI

---

(1)  Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB van de Raad van 8 december 2008 tot vaststelling van gemeenschappelijke voorschriften voor de controle op de uitvoer van militaire goederen en technologie (PB L 335 van 13.12.2008, blz. 99).

1

(2)  Besluit 2013/768/GBVB van de Raad van 16 december 2013 betreffende activiteiten van de Europese Unie ter ondersteuning van de uitvoering van het Wapenhandelsverdrag in het kader van de Europese veiligheidsstrategie (PB L 341 van 18.12.2013, blz. 56).

2

(3)  Besluit (GBVB) 2017/915 van de Raad van 29 mei 2017 over activiteiten van de Unie ter ondersteuning van de uitvoering van het Wapenhandelsverdrag (PB L 139 van 30.5.2017, blz. 38).

3

(4)  Gemeenschappelijk Optreden 2008/230/GBVB van de Raad van 17 maart 2008 inzake steun voor EU-activiteiten ter bevordering van de controle op wapenuitvoer en van de beginselen en criteria van de EU-gedragscode betreffende wapenuitvoer bij derde landen (PB L 75 van 18.3.2008, blz. 81).

4

(5)  Besluit 2009/1012/GBVB van de Raad van 22 december 2009 inzake steun voor EU-activiteiten ter bevordering van de controle op wapenuitvoer en van de beginselen en criteria van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB bij derde landen (PB L 348 van 29.12.2009, blz. 16).

5

(6)  Besluit 2012/711/GBVB van de Raad van 19 november 2012 inzake steun voor activiteiten van de Unie ter bevordering, bij derde landen, van de controle op wapenuitvoer en van de beginselen en criteria van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB (PB L 321 van 20.11.2012, blz. 62).

6

(7)  Besluit (GBVB) 2015/2309 van de Raad van 10 december 2015 betreffende het bevorderen van doeltreffende controle op de wapenuitvoer (PB L 326 van 11.12.2015, blz. 56).

7

---

BIJLAGE

IN ARTIKEL 1, LID 2, BEDOELDE PROJECTACTIVITEITEN

1.   Doelstellingen

De doelstellingen van dit besluit zijn de verbetering van de controles op overdrachten van wapens door derde landen en de ondersteuning van de nationale en regionale activiteiten van derde landen om de internationale handel in conventionele wapens verantwoorder en transparanter te maken, en om het gevaar dat wapens in de handen van onbevoegde gebruikers terechtkomen, te beperken. Zij omvatten tevens, indien relevant, de bevordering van de beginselen en criteria van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB en van het Wapenhandelsverdrag (WHV). Bij het verwezenlijken van deze doelstellingen moet, waar passend, worden gestreefd naar complementariteit en synergie met de bijstandsprojecten van de Unie op het gebied van controle op de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik.

Ter verwezenlijking van bovengenoemde doelstellingen dient de Unie door te gaan met het promoten van de normen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB, op basis van de resultaten die zijn bereikt dankzij de uitvoering van Besluit (GBVB) 2015/2309, Besluiten 2012/711/GBVB en 2009/1012/GBVB, en Gemeenschappelijk Optreden 2008/230/GBVB. Daartoe moeten begunstigde derde landen worden geholpen bij het opstellen, actualiseren en uitvoeren van wettelijke en bestuursrechtelijke maatregelen voor de ondersteuning van een efficiënt systeem voor controle op de overdracht van conventionele wapens. Voorts moet steun worden verleend voor de beoordeling van het gevaar van bestemmingsverandering van wapens en de beperking van dat gevaar.

Tevens moet steun worden verleend voor het opleiden van functionarissen die vergunningen afgeven en toezien op de naleving ervan, en die belast zijn met de uitvoering en handhaving van controle op de overdracht van wapens, en voor de nationale en regionale maatregelen ter bevordering van transparantie in en passend toezicht op de uitvoer van conventionele wapens. Verder moeten de contacten met de particuliere sector en de naleving van de relevante nationale wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de overdracht van wapens worden bevorderd.

2.   Keuze van de uitvoerende instantie

De uitvoering van dit besluit van de Raad wordt toevertrouwd aan BAFA. Waar passend gaat BAFA een partnerschap aan met de instanties voor uitvoercontrole van de lidstaten van de Unie, de relevante regionale en internationale organisaties, denktanks, onderzoeksinstellingen en ngo's.

BAFA heeft de meeste ervaring met het leveren van bijstand bij de controle op de uitvoer en met voorlichtingsactiviteiten. BAFA heeft deze ervaring opgedaan op alle ter zake doende gebieden van strategische controle op de uitvoer, te weten gebieden die te maken hebben met CBRN, goederen voor tweeërlei gebruik en wapens. Via die programma's en activiteiten heeft BAFA een grondige kennis opgedaan van de systemen voor controle op de uitvoer van de meeste landen die onder dit besluit vallen.

Wat betreft bijstand en voorlichting bij controle op de uitvoer van wapens, heeft BAFA de uitvoering van Besluiten 2009/1012/GBVB en 2012/711/GBVB, en Besluit (GBVB) 2015/2309 met succes afgerond. BAFA is tevens belast met de technische uitvoering van het programma ter ondersteuning van de uitvoering van het WHV dat bij Besluit 2013/768/GBVB en Besluit (GBVB) 2017/915 is ingesteld.

Het algemene effect daarvan is dat BAFA in een unieke positie verkeert om de sterke en zwakke punten aan te wijzen in de systemen voor controle op de uitvoer van landen die de begunstigden zullen zijn van activiteiten uit hoofde van dit besluit. BAFA is bijgevolg het meest geschikt om synergieën te bewerkstelligen tussen de verschillende bijstands- en voorlichtingsprogramma's inzake controle op de uitvoer van wapens, en om dubbel werk te voorkomen.

3.   Coördinatie met overige Uniebijstandsprojecten op het gebied van exportcontrole

Op basis van de ervaring van eerdere voorlichtingsactiviteiten van de Unie inzake controle op de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik en conventionele wapens moet worden gestreefd naar synergie en complementariteit. Daartoe moeten de activiteiten als bedoeld in de punten 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3 en 5.2.5, waar passend, worden uitgevoerd in samenhang met andere, uit de GBVB-begroting gefinancierde activiteiten, met name die waarin Besluit (GBVB) 2017/915 voorziet, of met andere activiteiten op het gebied van controle op de uitvoer van goederen voor tweeërlei gebruik die worden gefinancierd uit andere financiële instrumenten van de Unie dan de GBVB-begroting. Er moet met name worden bekeken of evenementen aansluitend kunnen worden georganiseerd. Dit moet gebeuren met volledige inachtneming van de wettelijke en financiële mogelijkheden om die instrumenten van de Unie in te zetten.

4.   Coördinatie met overige donorhulpprojecten op het gebied van uitvoercontrole

In voorkomend geval moet worden gestreefd naar synergie en complementariteit met andere donorhulpprojecten op het gebied van uitvoercontrole. Zoals vermeld in punt 3, is coördinatie met andere donoren met name van belang voor de activiteiten als bedoeld in de punten 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3 en 5.2.5. De verwijzing in punt 3 naar aansluitende planning blijft geldig.

5.   Beschrijving van projectactiviteiten

5.1.   Doelstellingen van het project

De hoofddoelstelling is technische bijstand te verlenen aan een aantal begunstigde landen die bereid zijn hun normen en praktijken inzake controle op de uitvoer van wapens te ontwikkelen. Daartoe zal bij de geplande activiteiten worden bekeken wat de status van de begunstigde landen is, met name:

| — | of het land is toegetreden of een verzoek tot toetreding heeft ingediend tot internationale regelingen voor controle op de uitvoer in verband met de overdracht van conventionele wapens en goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik; |
| --- | --- |

—

of het land is toegetreden of een verzoek tot toetreding heeft ingediend tot internationale regelingen voor controle op de uitvoer in verband met de overdracht van conventionele wapens en goederen en technologieën voor tweeërlei gebruik;

| — | of het begunstigde land een kandidaat-lidstaat van de Unie is en of het land een officiële of een mogelijke kandidaat-lidstaat is; |
| --- | --- |

—

of het begunstigde land een kandidaat-lidstaat van de Unie is en of het land een officiële of een mogelijke kandidaat-lidstaat is;

| — | wat de positie ten aanzien van het WHV is. |
| --- | --- |

—

wat de positie ten aanzien van het WHV is.

Indien de begunstigde landen waarop de activiteiten zijn gericht, louter het WHV hebben ondertekend, moet er bij de activiteiten, waar mogelijk, naar worden gestreefd in kaart te brengen wat de obstakels voor ratificatie van het WHV zijn, met name waar het gaat om obstakels van juridische of regelgevende aard die te maken hebben met lacunes in of behoeften aan uitvoeringscapaciteiten. Waar passend, moet mogelijke EU-bijstand uit hoofde van Besluit (GBVB) 2017/915 worden bevorderd. Indien de landen waarop de activiteiten zijn gericht, geen stappen richting het WHV hebben gedaan (geen ondertekening, bekrachtiging, of toetreding), moeten de activiteiten de toetreding tot het WHV bevorderen, mogelijkerwijs met de steun van andere begunstigde landen die het WHV hebben bekrachtigd.

Een andere complementaire doelstelling is om een aantal derde landen ervan bewust te maken dat het gevaar van bestemmingsverandering van wapens moet worden beoordeeld en moet worden beperkt, zowel wat invoer als wat uitvoer betreft.

5.2.   Projectomschrijving

5.2.1.   Regionale workshops

Dit project bestaat uit ten hoogste acht tweedaagse workshops over de relevante aspecten van controle op de uitvoer van conventionele wapens.

Bij de deelnemers van de workshops (ten hoogste 35) zijn onder meer overheidsfunctionarissen van de begunstigde landen die onder het besluit vallen. Waar passend, kunnen ook vertegenwoordigers van nationale parlementen, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld worden uitgenodigd.

De opleiding zal worden gegeven door deskundigen uit de nationale overheden van lidstaten (onder wie voormalige functionarissen), vertegenwoordigers van de landen die zich hebben aangesloten bij Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB, en vertegenwoordigers van de particuliere sector en van het maatschappelijk middenveld.

De workshops kunnen plaatsvinden in een begunstigd land of op een andere locatie (nader te bepalen door de hoge vertegenwoordiger in overleg met de Groep export van conventionele wapens (Coarm)).

De organisatie van de regionale workshops is als volgt:

| a) | maximaal twee workshops voor de landen in Zuidoost-Europa; Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid en Turkije worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops; |
| --- | --- |

a)

maximaal twee workshops voor de landen in Zuidoost-Europa; Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid en Turkije worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops;

| b) | maximaal twee workshops voor Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid; Zuidoost-Europese landen en Turkije worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops; |
| --- | --- |

b)

maximaal twee workshops voor Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid; Zuidoost-Europese landen en Turkije worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops;

| c) | maximaal twee workshops voor de Noord-Afrikaanse mediterrane landen van het Europees nabuurschapsbeleid; zuidelijke buurlanden van het Europees nabuurschapsbeleid worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops; |
| --- | --- |

c)

maximaal twee workshops voor de Noord-Afrikaanse mediterrane landen van het Europees nabuurschapsbeleid; zuidelijke buurlanden van het Europees nabuurschapsbeleid worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops;

| d) | maximaal twee workshops voor de landen in Centraal-Azië; Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops. |
| --- | --- |

d)

maximaal twee workshops voor de landen in Centraal-Azië; Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid worden uitgenodigd voor ten minste één van de workshops.

Deze regionale verdeling van twee workshops per regio is misschien niet mogelijk indien de omstandigheden niet gunstig zijn (bijv. een onverwacht laag aantal deelnemers, geen serieus aanbod van een begunstigd land in de regio om als gastland te fungeren, doublures met andere activiteiten van andere voorlichtingsverstrekkers). Indien een of meerdere workshops niet kunnen plaatsvinden, kan het aantal workshops in de andere bovengenoemde regio's dienovereenkomstig worden verhoogd tot in totaal acht.

5.2.2.   Studiebezoeken

Dit project bestaat uit ten hoogste vier tweedaagse studiebezoeken van overheidsfunctionarissen aan de ter zake bevoegde autoriteiten van lidstaten.

Bij de studiebezoeken moeten twee tot vier begunstigde landen worden aangedaan. Begunstigde landen van de studiebezoeken hoeven niet noodzakelijkerwijs uit dezelfde regio afkomstig te zijn.

Dit project bestaat ook uit ten hoogste drie tweedaagse studiebezoeken van overheidsfunctionarissen, douanebeambten en/of voor vergunningen bevoegde ambtenaren van begunstigde landen aan de ter zake bevoegde autoriteiten van andere begunstigde landen.

5.2.3.   Individuele bijstand aan begunstigde landen

Dit project bestaat uit workshops met een duur van in totaal niet meer dan tien dagen voor individuele begunstigde landen die daarom verzoeken, waaraan overheidsfunctionarissen van begunstigde landen, met inbegrip van voor vergunningen en handhaving bevoegde functionarissen, zullen deelnemen. Deze evenementen zullen bij voorkeur in de respectievelijke begunstigde landen plaatsvinden. Afhankelijk van de precieze behoeften en van de beschikbaarheid van deskundigen van de begunstigde landen en van de EU-lidstaten, zullen de in totaal tien beschikbare dagen worden verdeeld over workshops van ten minste twee dagen.

Deskundigen uit de nationale overheden van lidstaten (onder wie voormalige functionarissen), vertegenwoordigers van de landen die zich hebben aangesloten bij Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB, en vertegenwoordigers van de particuliere sector en van het maatschappelijk middenveld zullen hun expertise delen.

Deze workshops voor individuele bijstand zullen vooral worden gehouden op verzoek van de begunstigde landen. Zij zijn bedoeld voor de behandeling van een specifiek onderwerp dat of een specifieke behoefte die het begunstigde land aan de orde stelt, bijvoorbeeld in de marge van een regionale workshop of tijdens regelmatige contacten met de EU-deskundigen en met BAFA.

5.2.4.   Vergadering van deskundigen

Het project krijgt de vorm van een eendaagse vergadering van deskundigen in Brussel, gericht op overheidsfunctionarissen en voor vergunningen en handhaving bevoegde functionarissen van de begunstigde landen die tot de regio Zuidoost-Europa behoren. De vergadering zal plaatsvinden in de marge van Coarm-vergaderingen.

5.2.5.   Evaluaties

Voor een tussentijdse en voor een definitieve evaluatie van de in het kader van dit besluit uitgevoerde activiteiten zullen in Brussel twee deskundigenbijeenkomsten worden belegd, idealiter aansluitend op een gewone Coarm-vergadering.

De tussentijdse evaluatie zal de vorm aannemen van een workshop, waaraan EU-lidstaten zullen deelnemen, die één dag kan duren.

De definitieve evaluatie zal de vorm aannemen van een tweedaagse bijeenkomst in Brussel, waaraan begunstigde landen en EU-lidstaten zullen deelnemen.

Ten hoogste twee vertegenwoordigers (passende overheidsfunctionarissen) van elk begunstigd land zullen worden uitgenodigd voor het evenement voor de definitieve evaluatie.

6.   Begunstigden

6.1.   Landen die begunstigde zijn van de in het kader van dit besluit uitgevoerde activiteiten

| i) | Landen in Zuidoost-Europa (Albanië, Bosnië en Herzegovina, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro, Servië en Kosovo (overeenkomstig resolutie 1244/99 van de VN-Veiligheidsraad (1))); |
| --- | --- |

i)

Landen in Zuidoost-Europa (Albanië, Bosnië en Herzegovina, de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië, Montenegro, Servië en Kosovo (overeenkomstig resolutie 1244/99 van de VN-Veiligheidsraad (1)));

| ii) | Noord-Afrikaanse mediterrane landen van het Europees nabuurschapsbeleid (Algerije, Egypte, Marokko en Tunesië); |
| --- | --- |

ii)

Noord-Afrikaanse mediterrane landen van het Europees nabuurschapsbeleid (Algerije, Egypte, Marokko en Tunesië);

| iii) | Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid (Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne); |
| --- | --- |

iii)

Oost-Europese en Kaukasische landen van het Europees nabuurschapsbeleid (Armenië, Azerbeidzjan, Belarus, Georgië, de Republiek Moldavië en Oekraïne);

| iv) | Centraal-Aziatische landen (Kazachstan, Tadzjikistan, Oezbekistan, Kirgizië, Turkmenistan); |
| --- | --- |

iv)

Centraal-Aziatische landen (Kazachstan, Tadzjikistan, Oezbekistan, Kirgizië, Turkmenistan);

| v) | zuidelijke buurlanden van het Europees nabuurschapsbeleid (Jordanië en Libanon); |
| --- | --- |

v)

zuidelijke buurlanden van het Europees nabuurschapsbeleid (Jordanië en Libanon);

| vi) | Turkije. |
| --- | --- |

vi)

Turkije.

6.2.   Wijziging van het toepassingsgebied wat betreft de begunstigde landen

De Groep export van conventionele wapens (Coarm) kan, op voorstel van de hoge vertegenwoordiger, besluiten om, op basis van een passende verantwoording, de lijst van begunstigde landen te wijzigen. Wijzigingen moeten op formele wijze worden uitgewisseld tussen BAFA en de EU.

7.   Projectresultaten en indicatoren betreffende de uitvoering

Naast het in punt 5.2.5 vermelde evenement voor de definitieve evaluatie zal bij de evaluatie van de projectresultaten rekening worden gehouden met de volgende elementen:

7.1.   Individuele evaluatie van begunstigde landen

Na voltooiing van de beoogde activiteiten legt BAFA aan de EDEO en de Commissie een voortgangsverslag over elk van de in punt 6.1 vermelde begunstigde landen voor. Dat verslag wordt opgesteld in overleg met de EU-delegaties in de betrokken landen en geeft een samenvatting van de activiteiten die in het begunstigde land gedurende de looptijd van het besluit hebben plaatsgevonden. Het verslag evalueert tevens de capaciteit van het begunstigde land op het gebied van controle op de overdracht van wapens. Indien het begunstigde land partij bij het WHV is, wordt geëvalueerd hoe de aldaar beschikbare capaciteit het mogelijk maakt het WHV uit te voeren.

7.2.   Effectbeoordeling en uitvoeringsindicatoren

Voor de begunstigde landen moet na voltooiing van de activiteiten in het kader van dit besluit een effectbeoordeling plaatsvinden. De effectbeoordeling wordt uitgevoerd door de hoge vertegenwoordiger, in samenwerking met Coarm en, zo nodig, met de EU-delegaties in de begunstigde landen en met andere belanghebbenden.

Daartoe worden de volgende indicatoren gebruikt:

| — | er wordt nagegaan of er al dan niet nationale regelgeving betreffende controle op de overdracht van wapens is vastgesteld en/of in welke mate deze voldoet aan de bepalingen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB (onder meer wat betreft de toepassing van de beoordelingscriteria, de toepassing van de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen, verslaglegging); |
| --- | --- |

—

er wordt nagegaan of er al dan niet nationale regelgeving betreffende controle op de overdracht van wapens is vastgesteld en/of in welke mate deze voldoet aan de bepalingen van Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB (onder meer wat betreft de toepassing van de beoordelingscriteria, de toepassing van de gemeenschappelijke EU-lijst van militaire goederen, verslaglegging);

| — | er wordt gebruikgemaakt van informatie over handhavingszaken, indien beschikbaar; |
| --- | --- |

—

er wordt gebruikgemaakt van informatie over handhavingszaken, indien beschikbaar;

| — | er wordt nagegaan of de begunstigde landen verslag kunnen uitbrengen over uitvoer en/of invoer van wapens (bijv. VN-wapenregister, jaarlijks rapport in het kader van het WHV, Wassenaar Arrangement, OVSE, nationaal verslag); |
| --- | --- |

—

er wordt nagegaan of de begunstigde landen verslag kunnen uitbrengen over uitvoer en/of invoer van wapens (bijv. VN-wapenregister, jaarlijks rapport in het kader van het WHV, Wassenaar Arrangement, OVSE, nationaal verslag);

| — | er wordt bekeken of het begunstigde land zich officieel heeft aangesloten bij Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB, dan wel voornemens is dat te doen. |
| --- | --- |

—

er wordt bekeken of het begunstigde land zich officieel heeft aangesloten bij Gemeenschappelijk Standpunt 2008/944/GBVB, dan wel voornemens is dat te doen.

De individuele evaluatieverslagen als bedoeld in punt 7.1 dienen in voorkomend geval naar die toepassingsindicatoren te verwijzen.

8.   Bevordering van het gebruik van het EU-webportaal voor voorlichting (2)

Het EU-P2P-webportaal waarin Besluit 2012/711/GBVB voorziet, werd ontwikkeld als EU-eigen hulpmiddel. Het werkt als gemeenschappelijk platform voor alle voorlichtingsprogramma's van de EU (tweeërlei gebruik, wapens). De activiteiten, vermeld in de punten 5.2.1 tot en met 5.2.5, zullen het EU-webportaal voor voorlichting beter bekendmaken en het gebruik en de raadpleging ervan bevorderen. Deelnemers aan voorlichtingsactiviteiten moeten worden geïnformeerd over het niet-openbare gedeelte van het webportaal, dat een permanente toegang tot hulpmiddelen, documenten en contacten biedt. Op dezelfde manier moet het gebruik van het webportaal worden bevorderd bij andere functionarissen die niet direct hebben kunnen deelnemen aan bijstands- en voorlichtingsactiviteiten. Voorts moeten de activiteiten onder de aandacht worden gebracht door middel van de EU-P2P-nieuwsbrief.

9.   Zichtbaarheid van de EU

BAFA neemt alle passende maatregelen om bekendheid te geven aan het feit dat de Europese Unie de actie financiert. Die maatregelen worden uitgevoerd in overeenstemming met de communicatie- en zichtbaarheidshandleiding betreffende externe maatregelen van de Unie, die door de Europese Commissie is gepubliceerd. BAFA zal aldus de zichtbaarheid van de bijdrage van de Unie verzekeren met passende profilering en publiciteit, waarin de rol van de Unie wordt benadrukt en bekendheid wordt gegeven aan de redenen die tot het besluit hebben geleid, aan de steun van de Unie voor het besluit en aan de resultaten waartoe die steun heeft geleid. Op in het kader van het project geproduceerd materiaal moet duidelijk zichtbaar de EU-vlag worden aangebracht, alsook het logo „EU-P2P-programma voor controle op de uitvoer”, overeenkomstig de EU-richtsnoeren ter zake. De EU-delegaties moeten bij evenementen in derde landen worden betrokken om de politieke follow-up en zichtbaarheid te versterken.

Aangezien de voorgenomen activiteiten sterk verschillen qua toepassingsgebied en aard, zal gebruik worden gemaakt van een veelheid aan promotie-instrumenten: traditionele media, website, sociale media, informatie- en promotiemateriaal (waaronder infographics, folders, nieuwsbrieven, persmededelingen en andere instrumenten, naargelang het geval). Op de in het kader van dit project gefinancierde publicaties en publieke evenementen zal de nodige informatie worden vermeld.

10.   Looptijd

De totale duur van het project wordt op 24 maanden geraamd.

11.   Rapportage

BAFA stelt zesmaandelijks periodieke verslagen op, ook na de voltooiing van elk van de activiteiten. De verslagen worden uiterlijk zes weken na afloop van de betrokken activiteiten aan de hoge vertegenwoordiger voorgelegd.

12.   Totale geraamde kosten van het project en financiële bijdrage van de Unie

De totale geraamde kosten van het project belopen 1 451 597,28 EUR met medefinanciering door de regering van de Bondsrepubliek Duitsland. De totale geraamde kosten van het door de EU gefinancierde project belopen 1 304 107,28 EUR.

---

(1)  Deze aanwijzing laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244(1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

(2)  https://export-control.jrc.ec.europa.eu/

---

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/48 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/48

---

UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2018/102 VAN DE COMMISSIE

van 19 januari 2018

tot wijziging van bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG wat betreft de erkenning dat de autonome gemeenschappen Aragon en Catalonië in Spanje officieel vrij zijn van brucellose (B. melitensis)

(Kennisgeving geschied onder nummer C(2018) 159)

(Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 91/68/EEG van de Raad van 28 januari 1991 inzake veterinairrechtelijke voorschriften voor het intracommunautaire handelsverkeer in schapen en geiten (1), en met name bijlage A, hoofdstuk 1, deel II,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Bij Richtlijn 91/68/EEG zijn veterinairrechtelijke voorschriften voor het handelsverkeer in schapen en geiten binnen de Unie vastgesteld. Bij die richtlijn wordt bepaald onder welke voorwaarden de lidstaten of gebieden daarvan als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) mogen worden erkend. |
| --- | --- |

(1)

Bij Richtlijn 91/68/EEG zijn veterinairrechtelijke voorschriften voor het handelsverkeer in schapen en geiten binnen de Unie vastgesteld. Bij die richtlijn wordt bepaald onder welke voorwaarden de lidstaten of gebieden daarvan als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) mogen worden erkend.

| (2) | In bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG van de Commissie (2) zijn de regio's van de lidstaten vermeld die overeenkomstig Richtlijn 91/68/EEG als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) zijn erkend. |
| --- | --- |

(2)

In bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG van de Commissie (2) zijn de regio's van de lidstaten vermeld die overeenkomstig Richtlijn 91/68/EEG als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) zijn erkend.

| (3) | Spanje heeft bij de Commissie bewijsstukken ingediend waaruit blijkt dat voor de autonome gemeenschappen Aragon en Catalonië aan de voorwaarden van Richtlijn 91/68/EEG is voldaan om als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) te worden erkend ten aanzien van de schapen- en geitenbeslagen. |
| --- | --- |

(3)

Spanje heeft bij de Commissie bewijsstukken ingediend waaruit blijkt dat voor de autonome gemeenschappen Aragon en Catalonië aan de voorwaarden van Richtlijn 91/68/EEG is voldaan om als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) te worden erkend ten aanzien van de schapen- en geitenbeslagen.

| (4) | Na evaluatie van de door Spanje ingediende bewijsstukken moeten de autonome gemeenschappen Aragon en Catalonië als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) worden erkend ten aanzien van de schapen- en geitenbeslagen. |
| --- | --- |

(4)

Na evaluatie van de door Spanje ingediende bewijsstukken moeten de autonome gemeenschappen Aragon en Catalonië als officieel vrij van brucellose (B. melitensis) worden erkend ten aanzien van de schapen- en geitenbeslagen.

| (5) | De gegevens betreffende Spanje in bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG moeten daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd. |
| --- | --- |

(5)

De gegevens betreffende Spanje in bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG moeten daarom dienovereenkomstig worden gewijzigd.

| (6) | De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders, |
| --- | --- |

(6)

De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1

Bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG wordt gewijzigd overeenkomstig de bijlage bij dit besluit.

Artikel 2

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.

Gedaan te Brussel, 19 januari 2018.

Voor de Commissie

Vytenis ANDRIUKAITIS

Lid van de Commissie

---

(1)  
  PB L 46 van 19.2.1991, blz. 19.

1

(2)  Beschikking 93/52/EEG van de Commissie van 21 december 1992 houdende constatering dat bepaalde lidstaten of gebieden aan de voorwaarden voldoen om te worden erkend als officieel brucellosevrij (Br. melitensis) (PB L 13 van 21.1.1993, blz. 14).

2

Br. melitensis

---

BIJLAGE

In bijlage II bij Beschikking 93/52/EEG worden de gegevens voor Spanje vervangen door:

„In Spanje:

| — | autonome gemeenschap Aragon, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Aragon,

| — | autonome gemeenschap Asturias, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Asturias,

| — | autonome gemeenschap van de Balearen, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap van de Balearen,

| — | autonome gemeenschap van de Canarische Eilanden, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap van de Canarische Eilanden,

| — | autonome gemeenschap Cantabria, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Cantabria,

| — | autonome gemeenschap Castilla-La Mancha: de provincies Albacete, Cuenca en Guadalajara, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Castilla-La Mancha: de provincies Albacete, Cuenca en Guadalajara,

| — | autonome gemeenschap Castilla y León, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Castilla y León,

| — | autonome gemeenschap Catalonië, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Catalonië,

| — | autonome gemeenschap Extremadura, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Extremadura,

| — | autonome gemeenschap Galicia, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Galicia,

| — | autonome gemeenschap La Rioja, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap La Rioja,

| — | autonome gemeenschap Navarra, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Navarra,

| — | autonome gemeenschap Pais Vasco, |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Pais Vasco,

| — | autonome gemeenschap Valencia.”. |
| --- | --- |

—

autonome gemeenschap Valencia.”.

---

AANBEVELINGEN

| 23.1.2018 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | L 17/50 |
| --- | --- | --- | --- |

23.1.2018

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

L 17/50

---

AANBEVELING (EU) 2018/103 VAN DE COMMISSIE

van 20 december 2017

over de rechtsstaat in Polen ter aanvulling van de Aanbevelingen (EU) 2016/1374, (EU) 2017/146 en (EU) 2017/1520

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 292,

Overwegende hetgeen volgt:

| (1) | Op 27 juli 2016 heeft de Commissie een aanbeveling over de rechtsstaat in Polen aangenomen (1), waarin zij haar bezorgdheid uitte over de situatie inzake het Constitutioneel Hof en waarin zij een aanpak voorstelde. Op 21 december 2016 en 26 juli 2017 heeft de Commissie aanvullende aanbevelingen over de rechtsstaat in Polen aangenomen (2). |
| --- | --- |

(1)

Op 27 juli 2016 heeft de Commissie een aanbeveling over de rechtsstaat in Polen aangenomen (1), waarin zij haar bezorgdheid uitte over de situatie inzake het Constitutioneel Hof en waarin zij een aanpak voorstelde. Op 21 december 2016 en 26 juli 2017 heeft de Commissie aanvullende aanbevelingen over de rechtsstaat in Polen aangenomen (2).

| (2) | De Commissie nam die aanbevelingen aan op grond van het kader voor de rechtsstaat (3). Daarin wordt uiteengezet hoe de Commissie zal reageren indien er duidelijke aanwijzingen zijn van een bedreiging voor de rechtsstaat in een lidstaat van de Unie, en worden de met de rechtsstaat samenhangende beginselen verduidelijkt. Het kader voor de rechtsstaat biedt een leidraad voor een dialoog tussen de Commissie en de lidstaat om te voorkomen dat een systemische bedreiging voor de rechtsstaat zich ontwikkelt tot een „duidelijk gevaar voor een ernstige schending” die mogelijkerwijze de toepassing van de „procedure van artikel 7 van het EU-Verdrag” zou vereisen. Wanneer er duidelijke aanwijzingen zijn van een systemische bedreiging voor de rechtsstaat in een lidstaat, kan de Commissie een dialoog met de betrokken lidstaat aangaan op grond van het kader voor de rechtsstaat. |
| --- | --- |

(2)

De Commissie nam die aanbevelingen aan op grond van het kader voor de rechtsstaat (3). Daarin wordt uiteengezet hoe de Commissie zal reageren indien er duidelijke aanwijzingen zijn van een bedreiging voor de rechtsstaat in een lidstaat van de Unie, en worden de met de rechtsstaat samenhangende beginselen verduidelijkt. Het kader voor de rechtsstaat biedt een leidraad voor een dialoog tussen de Commissie en de lidstaat om te voorkomen dat een systemische bedreiging voor de rechtsstaat zich ontwikkelt tot een „duidelijk gevaar voor een ernstige schending” die mogelijkerwijze de toepassing van de „procedure van artikel 7 van het EU-Verdrag” zou vereisen. Wanneer er duidelijke aanwijzingen zijn van een systemische bedreiging voor de rechtsstaat in een lidstaat, kan de Commissie een dialoog met de betrokken lidstaat aangaan op grond van het kader voor de rechtsstaat.

| (3) | De Europese Unie is gegrondvest op een reeks gemeenschappelijke waarden die zijn vastgelegd in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie („VEU”), waaronder de eerbiediging van de rechtsstaat. De Commissie heeft als taak toe te zien op de naleving van het recht van de Unie en is daarnaast, samen met het Europees Parlement, de lidstaten en de Raad, verantwoordelijk voor de bescherming van de gemeenschappelijke waarden van de Unie. |
| --- | --- |

(3)

De Europese Unie is gegrondvest op een reeks gemeenschappelijke waarden die zijn vastgelegd in artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie („VEU”), waaronder de eerbiediging van de rechtsstaat. De Commissie heeft als taak toe te zien op de naleving van het recht van de Unie en is daarnaast, samen met het Europees Parlement, de lidstaten en de Raad, verantwoordelijk voor de bescherming van de gemeenschappelijke waarden van de Unie.

| (4) | De jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, alsmede documenten opgesteld door de Raad van Europa, met name voortbouwend op de deskundigheid van de Europese Commissie voor democratie middels het recht („de Commissie van Venetië”), verschaffen een niet-uitputtende lijst van deze beginselen en definiëren zodoende de fundamentele betekenis van de rechtsstaat als gemeenschappelijke waarde van de Unie in de zin van artikel 2 VEU. Tot die beginselen behoren het legaliteitsbeginsel, dat een transparant, aansprakelijk, democratisch en pluralistisch proces voor de vaststelling van wetgeving omvat, rechtszekerheid, verbod van willekeur van de uitvoerende macht, onafhankelijke en onpartijdige rechters, doeltreffende rechterlijke toetsing, met inbegrip van de eerbiediging van de grondrechten, en gelijkheid voor de wet (4). De staatsinstellingen zijn verplicht deze beginselen en waarden te eerbiedigen en zijn tevens gehouden tot loyale samenwerking. |
| --- | --- |

(4)

De jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie en van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, alsmede documenten opgesteld door de Raad van Europa, met name voortbouwend op de deskundigheid van de Europese Commissie voor democratie middels het recht („de Commissie van Venetië”), verschaffen een niet-uitputtende lijst van deze beginselen en definiëren zodoende de fundamentele betekenis van de rechtsstaat als gemeenschappelijke waarde van de Unie in de zin van artikel 2 VEU. Tot die beginselen behoren het legaliteitsbeginsel, dat een transparant, aansprakelijk, democratisch en pluralistisch proces voor de vaststelling van wetgeving omvat, rechtszekerheid, verbod van willekeur van de uitvoerende macht, onafhankelijke en onpartijdige rechters, doeltreffende rechterlijke toetsing, met inbegrip van de eerbiediging van de grondrechten, en gelijkheid voor de wet (4). De staatsinstellingen zijn verplicht deze beginselen en waarden te eerbiedigen en zijn tevens gehouden tot loyale samenwerking.

| (5) | De Commissie zette in haar aanbeveling van 27 juli 2016 de omstandigheden uiteen waaronder zij op 13 januari 2016 had besloten de situatie op grond van het kader voor de rechtsstaat te onderzoeken, en waaronder zij op 1 juni 2016 een advies had aangenomen over de rechtsstaat in Polen. Voorts werd in de aanbeveling toegelicht dat de gedachtewisselingen tussen de Commissie en de Poolse regering de punten van zorg van de Commissie niet konden wegnemen. |
| --- | --- |

(5)

De Commissie zette in haar aanbeveling van 27 juli 2016 de omstandigheden uiteen waaronder zij op 13 januari 2016 had besloten de situatie op grond van het kader voor de rechtsstaat te onderzoeken, en waaronder zij op 1 juni 2016 een advies had aangenomen over de rechtsstaat in Polen. Voorts werd in de aanbeveling toegelicht dat de gedachtewisselingen tussen de Commissie en de Poolse regering de punten van zorg van de Commissie niet konden wegnemen.

| (6) | De Commissie concludeerde in haar aanbeveling dat er sprake was van een systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen en beval de Poolse autoriteiten aan passende maatregelen te nemen om die bedreiging met spoed aan te pakken. |
| --- | --- |

(6)

De Commissie concludeerde in haar aanbeveling dat er sprake was van een systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen en beval de Poolse autoriteiten aan passende maatregelen te nemen om die bedreiging met spoed aan te pakken.

| (7) | In haar aanbeveling van 21 december 2016 hield de Commissie rekening met de ontwikkelingen die zich in de tussentijd, sinds de aanbeveling van de Commissie van 27 juli 2016, hadden voorgedaan. De Commissie constateerde dat, hoewel sommige in haar vorige aanbeveling besproken kwesties waren aangepakt, er nog belangrijke kwesties onopgelost bleven en er zich intussen nieuwe problemen hadden aangediend. De Commissie stelde tevens vast dat de procedure aan de hand waarvan de nieuwe voorzitter van het Hof was benoemd, aanleiding gaf tot ernstige bezorgdheid over de rechtsstatelijkheid ervan. De Commissie concludeerde dat er nog steeds sprake was van een systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen. De Commissie verzocht de Poolse regering de geconstateerde problemen met spoed, binnen twee maanden, te verhelpen en de Commissie in kennis te stellen van de maatregelen die daartoe werden genomen. De Commissie liet weten nog steeds bereid te zijn de constructieve dialoog met de Poolse regering op basis van de aanbeveling voort te zetten. |
| --- | --- |

(7)

In haar aanbeveling van 21 december 2016 hield de Commissie rekening met de ontwikkelingen die zich in de tussentijd, sinds de aanbeveling van de Commissie van 27 juli 2016, hadden voorgedaan. De Commissie constateerde dat, hoewel sommige in haar vorige aanbeveling besproken kwesties waren aangepakt, er nog belangrijke kwesties onopgelost bleven en er zich intussen nieuwe problemen hadden aangediend. De Commissie stelde tevens vast dat de procedure aan de hand waarvan de nieuwe voorzitter van het Hof was benoemd, aanleiding gaf tot ernstige bezorgdheid over de rechtsstatelijkheid ervan. De Commissie concludeerde dat er nog steeds sprake was van een systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen. De Commissie verzocht de Poolse regering de geconstateerde problemen met spoed, binnen twee maanden, te verhelpen en de Commissie in kennis te stellen van de maatregelen die daartoe werden genomen. De Commissie liet weten nog steeds bereid te zijn de constructieve dialoog met de Poolse regering op basis van de aanbeveling voort te zetten.

| (8) | Op 26 juli 2017 nam de Commissie, in aanvulling op haar aanbevelingen van 27 juli en 21 december 2016, een derde aanbeveling over de rechtsstaat in Polen aan. In haar aanbeveling hield zij rekening met de ontwikkelingen die zich sinds de aanbeveling van de Commissie van 21 december 2016 in Polen hadden voorgedaan. De Commissie is bezorgd over het ontbreken van een onafhankelijke en legitieme constitutionele toetsing en over de vaststelling door het Poolse parlement van nieuwe wetgeving inzake de rechterlijke macht in Polen die aanleiding geeft tot ernstige bezorgdheid over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en die de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen aanzienlijk vergroot. De Commissie komt in haar aanbeveling tot de bevinding dat de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen, zoals uiteengezet in haar aanbevelingen van 27 juli 2016 en 21 december 2016, inmiddels sterk is verslechterd. |
| --- | --- |

(8)

Op 26 juli 2017 nam de Commissie, in aanvulling op haar aanbevelingen van 27 juli en 21 december 2016, een derde aanbeveling over de rechtsstaat in Polen aan. In haar aanbeveling hield zij rekening met de ontwikkelingen die zich sinds de aanbeveling van de Commissie van 21 december 2016 in Polen hadden voorgedaan. De Commissie is bezorgd over het ontbreken van een onafhankelijke en legitieme constitutionele toetsing en over de vaststelling door het Poolse parlement van nieuwe wetgeving inzake de rechterlijke macht in Polen die aanleiding geeft tot ernstige bezorgdheid over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en die de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen aanzienlijk vergroot. De Commissie komt in haar aanbeveling tot de bevinding dat de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen, zoals uiteengezet in haar aanbevelingen van 27 juli 2016 en 21 december 2016, inmiddels sterk is verslechterd.

| (9) | In de aanbeveling wordt met name benadrukt dat de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie van 15 juli 2017 en de wet inzake het Hooggerechtshof van 22 juli 2017, indien deze van kracht worden, zouden leiden tot een structurele ondermijning van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Polen en een onmiddellijk en concreet effect zouden hebben op de onafhankelijke werking van de rechterlijke macht in haar geheel. Omdat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een wezenlijk onderdeel van de rechtsstaat is, versterken deze wetten in aanzienlijke mate de systemische bedreiging voor de rechtsstaat die in de voorgaande aanbevelingen is vastgesteld. In de aanbeveling wordt benadrukt dat het ontslag van de rechters bij het Hooggerechtshof, hun mogelijke herbenoeming en andere in de wet inzake het Hooggerechtshof vervatte maatregelen de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in zeer ernstige mate zouden verergeren. De Commissie beval de Poolse autoriteiten onder meer aan om ervoor te zorgen dat de wet inzake het Hooggerechtshof en die inzake de Nationale Raad voor Justitie niet in werking treden en dat elke hervorming van het rechtsstelsel de rechtsstaat eerbiedigt, in overeenstemming is met het EU-recht en de Europese normen inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en wordt voorbereid in nauwe samenwerking met de rechterlijke macht en alle belanghebbende partijen. De Commissie verzocht de Poolse autoriteiten tevens om geen maatregelen te nemen die strekken tot het ontslag of de gedwongen pensionering van rechters bij het Hooggerechtshof, aangezien dergelijke maatregelen de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in zeer ernstige mate zullen verergeren. De Commissie verklaarde zich bereid om artikel 7, lid 1, VEU onmiddellijk in werking te stellen als de Poolse autoriteiten maatregelen van deze aard zouden nemen. |
| --- | --- |

(9)

In de aanbeveling wordt met name benadrukt dat de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie van 15 juli 2017 en de wet inzake het Hooggerechtshof van 22 juli 2017, indien deze van kracht worden, zouden leiden tot een structurele ondermijning van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Polen en een onmiddellijk en concreet effect zouden hebben op de onafhankelijke werking van de rechterlijke macht in haar geheel. Omdat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een wezenlijk onderdeel van de rechtsstaat is, versterken deze wetten in aanzienlijke mate de systemische bedreiging voor de rechtsstaat die in de voorgaande aanbevelingen is vastgesteld. In de aanbeveling wordt benadrukt dat het ontslag van de rechters bij het Hooggerechtshof, hun mogelijke herbenoeming en andere in de wet inzake het Hooggerechtshof vervatte maatregelen de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in zeer ernstige mate zouden verergeren. De Commissie beval de Poolse autoriteiten onder meer aan om ervoor te zorgen dat de wet inzake het Hooggerechtshof en die inzake de Nationale Raad voor Justitie niet in werking treden en dat elke hervorming van het rechtsstelsel de rechtsstaat eerbiedigt, in overeenstemming is met het EU-recht en de Europese normen inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en wordt voorbereid in nauwe samenwerking met de rechterlijke macht en alle belanghebbende partijen. De Commissie verzocht de Poolse autoriteiten tevens om geen maatregelen te nemen die strekken tot het ontslag of de gedwongen pensionering van rechters bij het Hooggerechtshof, aangezien dergelijke maatregelen de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in zeer ernstige mate zullen verergeren. De Commissie verklaarde zich bereid om artikel 7, lid 1, VEU onmiddellijk in werking te stellen als de Poolse autoriteiten maatregelen van deze aard zouden nemen.

| (10) | De Commissie verzocht de Poolse regering de in deze aanbeveling gesignaleerde problemen binnen één maand na de ontvangst van de aanbeveling te verhelpen. |
| --- | --- |

(10)

De Commissie verzocht de Poolse regering de in deze aanbeveling gesignaleerde problemen binnen één maand na de ontvangst van de aanbeveling te verhelpen.

| (11) | Op 31 juli 2017 werd de Sejm formeel in kennis gesteld van het besluit van de president van de Republiek om zijn veto uit te spreken over de wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie en de wet inzake het Hooggerechtshof. |
| --- | --- |

(11)

Op 31 juli 2017 werd de Sejm formeel in kennis gesteld van het besluit van de president van de Republiek om zijn veto uit te spreken over de wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie en de wet inzake het Hooggerechtshof.

| (12) | Op 4 en 16 augustus 2017 verzocht de Poolse regering de Commissie schriftelijk om toelichting bij haar aanbeveling van 26 juli 2017. De Commissie heeft daarop geantwoord bij brieven van respectievelijk 8 en 21 augustus 2017. |
| --- | --- |

(12)

Op 4 en 16 augustus 2017 verzocht de Poolse regering de Commissie schriftelijk om toelichting bij haar aanbeveling van 26 juli 2017. De Commissie heeft daarop geantwoord bij brieven van respectievelijk 8 en 21 augustus 2017.

| (13) | Op 28 augustus 2017 zond de Poolse regering een reactie op de aanbeveling van 26 juli 2017. Zij gaf in haar antwoord te kennen het oneens te zijn op alle in de aanbeveling behandelde punten en stelde geen enkele nieuwe maatregel in het vooruitzicht om de door de Commissie vastgestelde punten van zorg aan te pakken. |
| --- | --- |

(13)

Op 28 augustus 2017 zond de Poolse regering een reactie op de aanbeveling van 26 juli 2017. Zij gaf in haar antwoord te kennen het oneens te zijn op alle in de aanbeveling behandelde punten en stelde geen enkele nieuwe maatregel in het vooruitzicht om de door de Commissie vastgestelde punten van zorg aan te pakken.

| (14) | Op 30 augustus 2017 concludeerde het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) in zijn advies dat de opgeschorte wet inzake het Hooggerechtshof niet voldoet aan de internationale normen op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht (5). |
| --- | --- |

(14)

Op 30 augustus 2017 concludeerde het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) in zijn advies dat de opgeschorte wet inzake het Hooggerechtshof niet voldoet aan de internationale normen op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht (5).

| (15) | Op 11 september 2017 startte de Poolse regering met een campagne voor eerlijke rechtbanken om een maatschappelijk draagvlak te creëren voor de lopende hervorming van het justitiële stelsel. De Nationale Raad voor Justitie en gewone rechtbanken publiceerden tijdens die campagne diverse verklaringen waarin aantijgingen tegen rechtbanken, rechters en de Nationale Raad werden weerlegd. |
| --- | --- |

(15)

Op 11 september 2017 startte de Poolse regering met een campagne voor eerlijke rechtbanken om een maatschappelijk draagvlak te creëren voor de lopende hervorming van het justitiële stelsel. De Nationale Raad voor Justitie en gewone rechtbanken publiceerden tijdens die campagne diverse verklaringen waarin aantijgingen tegen rechtbanken, rechters en de Nationale Raad werden weerlegd.

| (16) | Op 11 september 2017 verklaarde het Constitutioneel Hof in een kamer van vijf rechters een aantal bepalingen van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering ongrondwettig. Op grond van die bepalingen konden gewone rechtbanken en het Hooggerechtshof zich uitspreken over de wettigheid van de benoeming van de voorzitter en de vicevoorzitter van het Constitutioneel Hof (6). |
| --- | --- |

(16)

Op 11 september 2017 verklaarde het Constitutioneel Hof in een kamer van vijf rechters een aantal bepalingen van het wetboek van burgerlijke rechtsvordering ongrondwettig. Op grond van die bepalingen konden gewone rechtbanken en het Hooggerechtshof zich uitspreken over de wettigheid van de benoeming van de voorzitter en de vicevoorzitter van het Constitutioneel Hof (6).

| (17) | Op 13 september 2017 gaf de minister van Justitie voor het eerst uitvoering aan de bevoegdheid om voorzitters en vicevoorzitters van rechtbanken te ontslaan op grond van de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken. |
| --- | --- |

(17)

Op 13 september 2017 gaf de minister van Justitie voor het eerst uitvoering aan de bevoegdheid om voorzitters en vicevoorzitters van rechtbanken te ontslaan op grond van de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken.

| (18) | Op 15 september en 18 oktober 2017 bekritiseerde de Nationale Raad voor Justitie de besluiten van de minister van Justitie om rechtbankvoorzitters te ontslaan. Een dergelijke arbitraire bevoegdheid van de minister van Justitie — aldus de Nationale Raad — druist in tegen het grondwettelijk beginsel van onafhankelijkheid van rechterlijke instanties en kan afbreuk doen aan de onpartijdigheid van de rechter. |
| --- | --- |

(18)

Op 15 september en 18 oktober 2017 bekritiseerde de Nationale Raad voor Justitie de besluiten van de minister van Justitie om rechtbankvoorzitters te ontslaan. Een dergelijke arbitraire bevoegdheid van de minister van Justitie — aldus de Nationale Raad — druist in tegen het grondwettelijk beginsel van onafhankelijkheid van rechterlijke instanties en kan afbreuk doen aan de onpartijdigheid van de rechter.

| (19) | Op 15 september 2017 benoemde de Sejm een persoon op een reeds ingenomen post bij het Constitutioneel Hof en op 18 september 2017 nam de president van de Republiek deze persoon de eed af. |
| --- | --- |

(19)

Op 15 september 2017 benoemde de Sejm een persoon op een reeds ingenomen post bij het Constitutioneel Hof en op 18 september 2017 nam de president van de Republiek deze persoon de eed af.

| (20) | Op 15 september 2017 hechtte de Sejm zijn goedkeuring aan de wet inzake het Nationaal Instituut voor Vrijheid — Centrum voor de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld, waar de verdeling van de middelen, onder meer voor organisaties van het maatschappelijk middenveld, wordt gecentraliseerd. |
| --- | --- |

(20)

Op 15 september 2017 hechtte de Sejm zijn goedkeuring aan de wet inzake het Nationaal Instituut voor Vrijheid — Centrum voor de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld, waar de verdeling van de middelen, onder meer voor organisaties van het maatschappelijk middenveld, wordt gecentraliseerd.

| (21) | Op 22 september 2017 besprak de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties de verslagen over Polen die waren ingediend in het kader van de derde periodieke evaluatie en die aanbevelingen bevatten inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de rechtsstaat. |
| --- | --- |

(21)

Op 22 september 2017 besprak de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties de verslagen over Polen die waren ingediend in het kader van de derde periodieke evaluatie en die aanbevelingen bevatten inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de rechtsstaat.

| (22) | Op 25 september 2017 informeerde de Commissie de Raad over de situatie van de rechtsstaat in Polen. Er was brede overeenstemming over het gemeenschappelijke belang van en de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de rechtsstaat en tevens over het vereiste dat Polen en de Commissie een dialoog moeten aangaan om een oplossing te vinden. |
| --- | --- |

(22)

Op 25 september 2017 informeerde de Commissie de Raad over de situatie van de rechtsstaat in Polen. Er was brede overeenstemming over het gemeenschappelijke belang van en de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de rechtsstaat en tevens over het vereiste dat Polen en de Commissie een dialoog moeten aangaan om een oplossing te vinden.

| (23) | Op 26 september 2017 legde de president van de Republiek de Sejm twee nieuwe ontwerpwetten voor inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie. |
| --- | --- |

(23)

Op 26 september 2017 legde de president van de Republiek de Sejm twee nieuwe ontwerpwetten voor inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie.

| (24) | Op 3 oktober 2017 zond de Sejm de twee presidentiële ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie toe aan de relevante belanghebbenden, waaronder de Europese Ombudsman, het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie. |
| --- | --- |

(24)

Op 3 oktober 2017 zond de Sejm de twee presidentiële ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie toe aan de relevante belanghebbenden, waaronder de Europese Ombudsman, het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie.

| (25) | Op 6 en 25 oktober 2017 publiceerde het Hooggerechtshof zijn adviezen over de twee nieuwe ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie. Volgens de adviezen zou de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof de onafhankelijkheid van dit Hof aanzienlijk inperken en is de ontwerpwet inzake de Raad voor Justitie niet verenigbaar met het concept van een democratische rechtsstaat. |
| --- | --- |

(25)

Op 6 en 25 oktober 2017 publiceerde het Hooggerechtshof zijn adviezen over de twee nieuwe ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie. Volgens de adviezen zou de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof de onafhankelijkheid van dit Hof aanzienlijk inperken en is de ontwerpwet inzake de Raad voor Justitie niet verenigbaar met het concept van een democratische rechtsstaat.

| (26) | Op 11 oktober 2017 nam de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa een resolutie aan over nieuwe bedreigingen voor de rechtsstaat in lidstaten van de Raad van Europa, waarin zij onder meer haar bezorgdheid uitspreekt over de ontwikkelingen in Polen, die een risico vormen voor de eerbiediging van de rechtsstaat en, in het bijzonder, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en het beginsel van de scheiding der machten (7). |
| --- | --- |

(26)

Op 11 oktober 2017 nam de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa een resolutie aan over nieuwe bedreigingen voor de rechtsstaat in lidstaten van de Raad van Europa, waarin zij onder meer haar bezorgdheid uitspreekt over de ontwikkelingen in Polen, die een risico vormen voor de eerbiediging van de rechtsstaat en, in het bijzonder, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en het beginsel van de scheiding der machten (7).

| (27) | Op 13 oktober 2017 bracht het Europees Netwerk van Raden voor de rechtspraak (ENCJ) advies (8) uit over de nieuwe ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie en het benadrukte daarin dat deze niet in overeenstemming was met de Europese normen inzake Raden voor de rechtspraak. |
| --- | --- |

(27)

Op 13 oktober 2017 bracht het Europees Netwerk van Raden voor de rechtspraak (ENCJ) advies (8) uit over de nieuwe ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie en het benadrukte daarin dat deze niet in overeenstemming was met de Europese normen inzake Raden voor de rechtspraak.

| (28) | Op 23 oktober 2017, na de derde cyclus van de universele periodieke doorlichting van Polen, drong de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten er bij de Poolse autoriteiten op aan dat zij de aanbevelingen van de Verenigde Naties inzake de eerbiediging van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht zouden aanvaarden. |
| --- | --- |

(28)

Op 23 oktober 2017, na de derde cyclus van de universele periodieke doorlichting van Polen, drong de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten er bij de Poolse autoriteiten op aan dat zij de aanbevelingen van de Verenigde Naties inzake de eerbiediging van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht zouden aanvaarden.

| (29) | Op 24 oktober 2017 verklaarde het Constitutioneel Hof in een kamer met onder meer twee onrechtmatig benoemde rechters bepalingen van de wet inzake het Hooggerechtshof ongrondwettig. Deze bepalingen hadden onder meer als grondslag gediend voor de benoeming van de eerste voorzitter van het Hooggerechtshof. |
| --- | --- |

(29)

Op 24 oktober 2017 verklaarde het Constitutioneel Hof in een kamer met onder meer twee onrechtmatig benoemde rechters bepalingen van de wet inzake het Hooggerechtshof ongrondwettig. Deze bepalingen hadden onder meer als grondslag gediend voor de benoeming van de eerste voorzitter van het Hooggerechtshof.

| (30) | Op 24 oktober 2017 verklaarde het Constitutioneel Hof in een kamer met onder meer twee onrechtmatig benoemde rechters bepalingen van de drie wetten inzake het Constitutioneel Hof van december 2016 grondwettig. Het betrof onder meer de bepalingen op grond waarvan de twee onrechtmatig benoemde rechters die vonnis wezen in deze zaak, toestemming hadden gekregen om vonnis te wijzen in het Constitutioneel Hof. De motie van de Poolse Europese Ombudsman over wraking van de twee onrechtmatig benoemde rechters in deze zaak was afgewezen door het Constitutioneel Hof. |
| --- | --- |

(30)

Op 24 oktober 2017 verklaarde het Constitutioneel Hof in een kamer met onder meer twee onrechtmatig benoemde rechters bepalingen van de drie wetten inzake het Constitutioneel Hof van december 2016 grondwettig. Het betrof onder meer de bepalingen op grond waarvan de twee onrechtmatig benoemde rechters die vonnis wezen in deze zaak, toestemming hadden gekregen om vonnis te wijzen in het Constitutioneel Hof. De motie van de Poolse Europese Ombudsman over wraking van de twee onrechtmatig benoemde rechters in deze zaak was afgewezen door het Constitutioneel Hof.

| (31) | Op 27 oktober 2017 presenteerde de speciale VN-rapporteur voor de onafhankelijkheid van rechters en advocaten, de heer Diego García-Sayán, zijn inleidende opmerkingen (9) waarin hij wijst op de bedenkelijkheid van de twee ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie uit het oogpunt van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. |
| --- | --- |

(31)

Op 27 oktober 2017 presenteerde de speciale VN-rapporteur voor de onafhankelijkheid van rechters en advocaten, de heer Diego García-Sayán, zijn inleidende opmerkingen (9) waarin hij wijst op de bedenkelijkheid van de twee ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie uit het oogpunt van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

| (32) | Op 31 oktober 2017 keurde de Nationale Raad voor Justitie een advies goed over de door de president van de Republiek ingediende nieuwe ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie. De Raad merkt op dat de ontwerpwet fundamenteel onverenigbaar is met de Poolse grondwet, aangezien de Sejm op grond van de wet de bevoegdheid krijgt om rechters-leden van de Raad te benoemen en grondwettelijk beschermde zittingsperioden van de in dienst zijnde rechters-leden van de Raad voortijdig kunnen worden beëindigd. |
| --- | --- |

(32)

Op 31 oktober 2017 keurde de Nationale Raad voor Justitie een advies goed over de door de president van de Republiek ingediende nieuwe ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie. De Raad merkt op dat de ontwerpwet fundamenteel onverenigbaar is met de Poolse grondwet, aangezien de Sejm op grond van de wet de bevoegdheid krijgt om rechters-leden van de Raad te benoemen en grondwettelijk beschermde zittingsperioden van de in dienst zijnde rechters-leden van de Raad voortijdig kunnen worden beëindigd.

| (33) | Op 10 november 2017 hechtte de adviesraad van Europese rechters (CCJE) zijn goedkeuring aan een verklaring waarin hij zijn bezorgdheid uit over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Polen (10). |
| --- | --- |

(33)

Op 10 november 2017 hechtte de adviesraad van Europese rechters (CCJE) zijn goedkeuring aan een verklaring waarin hij zijn bezorgdheid uit over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Polen (10).

| (34) | Op 11 november 2017 zond de Europese Ombudsman een brief aan de president van de Republiek, met een evaluatie van de twee nieuwe ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie en een aanbeveling deze ontwerpen niet aan te nemen, omdat zij niet zouden waarborgen dat de rechterlijke macht onafhankelijk blijft ten opzichte van de uitvoerende macht, noch dat de burgers hun grondwettelijk recht op toegang tot een onafhankelijke rechter kunnen uitoefenen. |
| --- | --- |

(34)

Op 11 november 2017 zond de Europese Ombudsman een brief aan de president van de Republiek, met een evaluatie van de twee nieuwe ontwerpwetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie en een aanbeveling deze ontwerpen niet aan te nemen, omdat zij niet zouden waarborgen dat de rechterlijke macht onafhankelijk blijft ten opzichte van de uitvoerende macht, noch dat de burgers hun grondwettelijk recht op toegang tot een onafhankelijke rechter kunnen uitoefenen.

| (35) | Het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) bracht op 13 november 2017 een advies over de nieuwe ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof uit, waarin de herziene bepalingen worden aangemerkt als onverenigbaar met de internationale normen op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht (11). |
| --- | --- |

(35)

Het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) bracht op 13 november 2017 een advies over de nieuwe ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof uit, waarin de herziene bepalingen worden aangemerkt als onverenigbaar met de internationale normen op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht (11).

| (36) | Op 15 november 2017 keurde het Europees Parlement een resolutie over de situatie van de rechtsstaat en democratie in Polen goed waarin het uiting geeft aan zijn steun voor de aanbevelingen betreffende de rechtsstaat van de Commissie en voor de inbreukprocedure, en aan zijn standpunt dat er momenteel in Polen een duidelijk risico bestaat van een ernstige inbreuk op de waarden als bedoeld in artikel 2 VEU (12). |
| --- | --- |

(36)

Op 15 november 2017 keurde het Europees Parlement een resolutie over de situatie van de rechtsstaat en democratie in Polen goed waarin het uiting geeft aan zijn steun voor de aanbevelingen betreffende de rechtsstaat van de Commissie en voor de inbreukprocedure, en aan zijn standpunt dat er momenteel in Polen een duidelijk risico bestaat van een ernstige inbreuk op de waarden als bedoeld in artikel 2 VEU (12).

| (37) | Op 24 november 2017 richtte de Raad van de balies van de Europese Unie (CCBE) een oproep tot de Poolse autoriteiten om de twee ontwerpwetten over het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie niet aan te nemen, aangezien deze afbreuk kunnen doen aan de scheiding der machten als gewaarborgd door de Poolse grondwet (13). Op 29 november 2017 brachten de Organisatie van rechters „Iustitia”, de Helsinki Foundation for Human Rights en Amnesty International een gezamenlijke verklaring uit waarin zij kritiek uitten op de wetgevingsprocedure voor de twee presidentiële ontwerpwetten. |
| --- | --- |

(37)

Op 24 november 2017 richtte de Raad van de balies van de Europese Unie (CCBE) een oproep tot de Poolse autoriteiten om de twee ontwerpwetten over het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie niet aan te nemen, aangezien deze afbreuk kunnen doen aan de scheiding der machten als gewaarborgd door de Poolse grondwet (13). Op 29 november 2017 brachten de Organisatie van rechters „Iustitia”, de Helsinki Foundation for Human Rights en Amnesty International een gezamenlijke verklaring uit waarin zij kritiek uitten op de wetgevingsprocedure voor de twee presidentiële ontwerpwetten.

| (38) | Op 5 december 2017 bracht het Europees netwerk van de Raden voor de rechtspraak een advies uit waarin de ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie wordt bekritiseerd vanwege het niet in acht nemen van de ENCJ-normen (14). |
| --- | --- |

(38)

Op 5 december 2017 bracht het Europees netwerk van de Raden voor de rechtspraak een advies uit waarin de ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie wordt bekritiseerd vanwege het niet in acht nemen van de ENCJ-normen (14).

| (39) | Op 8 december 2017 keurde de Commissie van Venetië op verzoek van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa een advies goed over de ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie, de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof en de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken, alsook een advies over de wet inzake het Openbaar Ministerie (15). De Commissie van Venetië is tot de conclusie gekomen dat de wet en de ontwerpwetten — met name tezamen en in de context van de wet van 2016 inzake het Openbaar Ministerie — de wetgevende en de uitvoerende macht de bevoegdheid geven om diepgaand en omvattend in te grijpen in de rechtsbedeling, en daardoor een ernstige bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht als essentieel onderdeel van de rechtsstaat. Zij roept de president van de Republiek op zijn voorstellen in te trekken en een dialoog aan te gaan voordat de wetgevingsprocedure wordt voortgezet. Tevens spoort zij het Poolse parlement aan zich opnieuw te beraden over de recente wijzigingen van de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken. |
| --- | --- |

(39)

Op 8 december 2017 keurde de Commissie van Venetië op verzoek van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa een advies goed over de ontwerpwet inzake de Nationale Raad voor Justitie, de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof en de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken, alsook een advies over de wet inzake het Openbaar Ministerie (15). De Commissie van Venetië is tot de conclusie gekomen dat de wet en de ontwerpwetten — met name tezamen en in de context van de wet van 2016 inzake het Openbaar Ministerie — de wetgevende en de uitvoerende macht de bevoegdheid geven om diepgaand en omvattend in te grijpen in de rechtsbedeling, en daardoor een ernstige bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht als essentieel onderdeel van de rechtsstaat. Zij roept de president van de Republiek op zijn voorstellen in te trekken en een dialoog aan te gaan voordat de wetgevingsprocedure wordt voortgezet. Tevens spoort zij het Poolse parlement aan zich opnieuw te beraden over de recente wijzigingen van de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken.

| (40) | Op 8 december 2017 bracht de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa een verklaring uit waarin werd betreurd dat de Sejm de wetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie had aangenomen, aangezien deze verder afbreuk zouden doen aan de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. |
| --- | --- |

(40)

Op 8 december 2017 bracht de Commissaris voor de Mensenrechten van de Raad van Europa een verklaring uit waarin werd betreurd dat de Sejm de wetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie had aangenomen, aangezien deze verder afbreuk zouden doen aan de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht.

| (41) | Op 8 december 2017 werden de twee ontwerpwetten vastgesteld door de Sejm. Op 15 december 2017 werden de twee wetten goedgekeurd door de senaat, |
| --- | --- |

(41)

Op 8 december 2017 werden de twee ontwerpwetten vastgesteld door de Sejm. Op 15 december 2017 werden de twee wetten goedgekeurd door de senaat,

HEEFT DE VOLGENDE AANBEVELING VASTGESTELD:

| 1. | De Republiek Polen zou naar behoren rekening moeten houden met de hierna toegelichte analyse van de Commissie en zou de in afdeling 4 van deze aanbeveling vermelde maatregelen moeten nemen om de geconstateerde punten van zorg binnen de gestelde termijn aan te pakken. |
| --- | --- |

1.

1.   REIKWIJDTE EN DOELSTELLING VAN DE AANBEVELING

| 2. | De onderhavige aanbeveling dient ter aanvulling van de aanbevelingen van 27 juli 2016, 21 december 2016 en 26 juli 2017. Naast de in deze aanbevelingen geuite punten van zorg worden nieuwe punten van zorg van de Commissie naar voren gebracht die sindsdien met betrekking tot de rechtsstaat in Polen zijn ontstaan. De punten van zorg hebben betrekking op:






  a) | de door de Sejm op 8 december 2017 aangenomen wet inzake het Hooggerechtshof, en |
| --- | --- | --- |

2.

a)

de door de Sejm op 8 december 2017 aangenomen wet inzake het Hooggerechtshof, en

| b) | de wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie en sommige andere wetten („wet inzake de Nationale Raad voor Justitie”), die door de Sejm op 8 december 2017 is aangenomen. |
| --- | --- |

b)

de wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie en sommige andere wetten („wet inzake de Nationale Raad voor Justitie”), die door de Sejm op 8 december 2017 is aangenomen.

| 3. | De punten van zorg en de maatregelen die zijn aanbevolen in de aanbeveling van 26 juli 2017 met betrekking tot het Constitutioneel Hof, de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken en de wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht (16), behouden hun geldigheid. |
| --- | --- |

3.

2.   GEVAREN VOOR DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE RECHTERLIJKE MACHT

| 4. | De wet inzake het Hooggerechtshof en de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie bevatten een aantal bepalingen die aanleiding geven tot ernstige bezorgdheid met betrekking tot de beginselen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de scheiding der machten. |
| --- | --- |

4.

2.1.   Het Hooggerechtshof

2.1.1.   Ontslag en gedwongen pensionering van in dienst zijnde rechters van het Hooggerechtshof

| 5. | Bij de wet inzake het Hooggerechtshof werd de algemene pensioenleeftijd van rechters van het Hooggerechtshof verlaagd van 70 naar 65 jaar (17). Deze maatregel is van toepassing op alle rechters die momenteel in functie zijn. Rechters die de leeftijd van 65 jaar hebben bereikt of binnen drie maanden na de inwerkingtreding van de wet zullen bereiken, worden op pensioen gesteld (18). |
| --- | --- |

5.

| 6. | Doordat de wet de pensioenleeftijd verlaagt en deze toepast op in dienst zijnde rechters van het Hooggerechtshof, wordt hun mandaat beëindigd en kan een groot aantal van de huidige rechters van het Hooggerechtshof op pensioen worden gesteld: 31 van de 83 rechters volgens het Hooggerechtshof (37 %). De toepassing van die verlaagde pensioenleeftijd op de in dienst zijnde rechters van het Hooggerechtshof heeft specifiek voor dat hof sterke negatieve gevolgen, aangezien het is samengesteld uit rechters die per definitie aan het eind van hun carrière zijn. De gedwongen pensionering van een groot aantal van de huidige rechters van het Hooggerechtshof maakt een verregaande en onmiddellijke herziening van de samenstelling van het Hooggerechtshof mogelijk. Deze mogelijkheid is bijzonder zorgwekkend in verband met de scheiding der machten, met name in combinatie met de gelijktijdige hervormingen van de Nationale Raad voor Justitie. Het is namelijk zo dat als gevolg van de verlaging van de pensioenleeftijd alle nieuwe rechters door de president van de Republiek zullen worden benoemd, op aanbeveling van de Nationale Raad voor Justitie in zijn nieuwe samenstelling, die grotendeels zal worden gedomineerd door politiek benoemde personen. Een gedwongen pensionering van thans in dienst zijnde rechters van het Hooggerechtshof doet ook vragen rijzen in verband met het beginsel dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven, dat een wezenlijk element is van de onafhankelijkheid van rechters, zoals neergelegd in de jurisprudentie van het Hof van Justitie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (19), en in Europese normen (20). In haar advies over de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof benadrukt de Commissie van Venetië dat de vervroegde pensionering van de huidige rechters zowel hun vaste benoemingstermijn als de onafhankelijkheid van het hof in het algemeen ondermijnt (21). |
| --- | --- |

6.

| 7. | Rechters dienen tegen ontslag te worden beschermd door middel van doeltreffende waarborgen tegen onterechte bemoeienis of druk van de kant van andere machten in de staat (22). De onafhankelijkheid van de rechterlijke macht vereist dat er is voorzien in voldoende waarborgen ter bescherming van de persoon van degenen die tot taak hebben recht te spreken (23). Een consequentie van de onafhankelijkheid van de rechter is dat hij tijdens zijn ambtstermijn niet uit zijn functie kan worden ontheven, wat dan ook een van de garanties is waarin artikel 6, lid 1, van het EVRM voorziet (24). Rechters mogen derhalve alleen individueel worden ontslagen indien dat gerechtvaardigd is gebleken op grond van een tuchtprocedure die betrekking heeft op hun individuele activiteiten en voorziet in alle waarborgen voor de verdediging zoals die in een democratische samenleving van kracht zijn. Rechters kunnen niet worden ontslagen op collectieve basis of om algemene redenen die geen verband houden met hun individuele gedrag. De genoemde garanties en waarborgen ontbreken in het onderhavige geval en de betrokken bepalingen zijn daarom een flagrante schending van de onafhankelijkheid van de rechters van het Hooggerechtshof en van de scheiding der machten (25), en derhalve van de rechtsstaat. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Voorts zal het mandaat van zes jaar van de huidige eerste voorzitter, dat in de grondwet is vastgelegd, voortijdig worden beëindigd (volgens de grondwet zou dat in 2020 moeten aflopen). Als het mandaat van de eerste voorzitter wordt beëindigd, vindt de benoeming van een „waarnemend eerste voorzitter” door de president van de Republiek plaats zonder dat de normale procedure wordt gevolgd (26): volgens de grondwet moet de eerste voorzitter door de president van de Republiek worden benoemd uit door de Algemene Assemblee van het Hooggerechtshof voorgedragen kandidaten (27). Die voortijdige beëindiging van een in de grondwet vastgesteld mandaat houdt een ernstige schending in van het beginsel dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven en van de vaste benoemingstermijn. De benoeming van een waarnemend eerste voorzitter volgens een ad-hocprocedure zonder betrokkenheid van de rechterlijke macht leidt tot ernstige bezorgdheid wat betreft het beginsel van de scheiding der machten. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Volgens de toelichting bij de wet is het onontbeerlijk de samenstelling van het Hooggerechtshof te herzien vanwege de manier waarop het Hooggerechtshof na 1989 de „decommuniseringszaken” heeft behandeld en omdat er nog altijd rechters in het hof zetelen die hetzij hebben gewerkt voor, hetzij recht hebben gesproken onder het vorige regime (28). Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft duidelijk onderstreept dat een zuiveringsproces geïndividualiseerd moet zijn (er moet bijvoorbeeld een onderscheid worden gemaakt tussen verschillende niveaus van betrokkenheid bij het voormalige regime), en het is van mening dat zuiveringsmaatregelen die lange tijd na het einde van het communistische regime plaatsvinden, mogelijk minder gerechtvaardigd zijn in het licht van de kleiner wordende risico's voor pas opgerichte democratieën (29). De staat heeft andere evenredige maatregelen ter beschikking om op te treden tegen individuele rechters met een communistische achtergrond (onder meer in individuele gevallen toe te passen transparante procedures voor onpartijdige organen op basis van vooraf vastgestelde wettelijke criteria) (30). |
| --- | --- |

9.

| 10. | In haar advies over de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof is de Commissie van Venetië van oordeel dat moeilijk valt in te zien waarom een persoon die geschikt was bevonden om nog meerdere jaren officiële taken uit te voeren, plotseling ongeschikt zou worden geacht. De toelichting bij de wet kan aldus worden opgevat dat, als gevolg van de hervorming, de meeste ervaren rechters, van wie velen onder het vorige regime actief waren, met pensioen zouden gaan. Als deze interpretatie juist is, is die aanpak onaanvaardbaar: indien de autoriteiten twijfelen aan de loyaliteit van individuele rechters, moeten zij de bestaande tucht- of zuiveringsprocedures toepassen, en niet de pensioenleeftijd wijzigen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De Commissie van Venetië concludeert dat de voortijdige verwijdering van een groot aantal rechters van het Hooggerechtshof (met inbegrip van de eerste voorzitter) door voor hen met onmiddellijke ingang een lagere pensioenleeftijd te laten gelden, hun individuele rechten schendt en afbreuk doet aan de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in haar geheel; zij moeten de mogelijkheid krijgen om hun mandaat uit te oefenen totdat zij de nu geldende pensioenleeftijd hebben bereikt (31). De Commissie van Venetië onderstreept met name dat de vervroegde pensionering van de huidige rechters zowel hun vaste benoemingstermijn als de onafhankelijkheid van het Hof in het algemeen ondermijnt (32). |
| --- | --- |

11.

| 12. | Tot slot roepen deze bepalingen vragen over de grondwettigheid ervan op. Zoals opgemerkt door het Hooggerechtshof en de Europese Ombudsman, zijn het ontslag en de gedwongen pensionering van de zittende rechters van het Hooggerechtshof in strijd met het beginsel van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en rechtstreeks van invloed op het recht op een onafhankelijke rechter. De Europese Ombudsman merkt op dat het instellen van een waarnemend eerste voorzitter van het Hooggerechtshof een schending vormt van de rechtsstaat door het beginsel van de niet-toe-eigening van bevoegdheden van de staatsmachten, het beginsel van de scheiding der machten en het machtsevenwicht, en het beginsel van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te schenden. |
| --- | --- |

12.

2.1.2.   De bevoegdheid het mandaat van de rechters van het Hooggerechtshof te verlengen

| 13. | Volgens de wet kunnen rechters van het Hooggerechtshof die door de verlaagde pensioenleeftijd worden getroffen en die hun lopend mandaat willen verlengen, daartoe een verzoek richten tot de president van de Republiek (33). |
| --- | --- |

13.

| 14. | Wat betreft de bevoegdheid van de president van de Republiek om te besluiten tot verlenging van het lopend mandaat van rechters van het Hooggerechtshof, voorziet de wetgeving niet in criteria, noch in een termijn voor het nemen van een besluit of in rechterlijke toetsing. Een rechter die om verlenging verzoekt, is „overgeleverd” aan het oordeel van de president van de Republiek. Bovendien zal de president van de Republiek in staat zijn om tweemaal (telkens voor drie jaar) over de verlenging te beslissen. Hierdoor is de benoemingstermijn niet vast en kan de president van de Republiek invloed uitoefenen op zittende rechters van het Hooggerechtshof. De regeling is in strijd met de aanbeveling van de Raad van Europa van 2010 die vereist dat besluiten inzake de selectie en de loopbaan van rechters moeten gebaseerd zijn op objectieve, vooraf vastgestelde wettelijke criteria en dat er een onafhankelijke bevoegde autoriteit moet zijn die voor een aanzienlijk deel uit rechters is samengesteld en aanbevelingen moet kunnen doen of adviezen moet kunnen uitbrengen die door het tot aanstelling bevoegde gezag in de praktijk worden nagevolgd (34). De aanbeveling vereist ook dat de betrokken rechters het recht hebben beroep aan te tekenen tegen een besluit dat op hun loopbaan betrekking heeft (35). |
| --- | --- |

14.

| 15. | De nieuwe pensioenregeling heeft negatieve gevolgen voor de onafhankelijkheid van de rechters (36). Met de nieuwe regels wordt een extra instrument gecreëerd waarmee de president van de Republiek invloed kan uitoefenen op individuele rechters. Met name het ontbreken van criteria voor de verlenging van een mandaat biedt buitensporige discretionaire bevoegdheid, die het beginsel dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven, ondermijnt. De wet verlaagt de pensioenleeftijd van rechters, maar maakt het mogelijk dat de president van de Republiek hun mandaat verlengt met ten hoogste zes jaar. Er geldt bovendien geen termijn waarbinnen de president van de Republiek een besluit moet nemen over de verlenging van het mandaat, waardoor hij op de betrokken rechters gedurende de resterende tijd van hun mandaat invloed kan blijven uitoefenen. Ook voor de pensioenleeftijd is bereikt, zou het vooruitzicht de president om verlenging te moeten vragen, de betrokken rechters al onder druk kunnen zetten. |
| --- | --- |

15.

| 16. | In haar advies over de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof benadrukt de Commissie van Venetië dat deze bevoegdheid van de president van de Republiek hem buitensporige invloed geeft op de rechters van het Hooggerechtshof die de pensioenleeftijd naderen. Om deze reden concludeert de Commissie van Venetië dat de president van de Republiek als gekozen politicus geen discretionaire bevoegdheid dient te hebben tot verlenging van het mandaat van een rechter bij het Hooggerechtshof tot na de pensioengerechtigde leeftijd (37). |
| --- | --- |

16.

| 17. | De nieuwe regels geven ook aanleiding tot grondwettelijke bezwaren. Volgens de adviezen van het Hooggerechtshof en de Europese Ombudsman houdt het nieuwe mechanisme voor verlenging van rechterlijke mandaten een schending in van het beginsel betreffende legaliteit en scheiding der machten. |
| --- | --- |

17.

2.1.3.   Het buitengewoon beroep

| 18. | De wet voorziet in een nieuwe vorm van rechterlijke toetsing van definitieve en bindende rechterlijke beslissingen: het buitengewoon beroep (38). Binnen drie jaar (39) na de inwerkingtreding van de wet zal het Hooggerechtshof elke definitieve beslissing van een Poolse rechtbank van de laatste twintig jaar geheel of gedeeltelijk (40) kunnen terugdraaien (41), met inbegrip van arresten van het Hooggerechtshof, behoudens enkele uitzonderingen (42). De bevoegdheid om dit buitengewoon beroep in te stellen, berust onder meer bij de openbare aanklager en de Europese Ombudsman (43). De gronden voor het beroep zijn ruim: het buitengewoon beroep kan worden ingesteld indien dit noodzakelijk is om de rechtsstaat en de sociale rechtvaardigheid te waarborgen en de uitspraak niet kan worden ingetrokken of gewijzigd door middel van andere buitengewone rechtsmiddelen, en indien 1) de uitspraak in strijd is met de in de grondwet verankerde beginselen of rechten en vrijheden van personen en burgers; 2) de uitspraak een flagrante schending van het recht uitmaakt op grond van onjuiste uitlegging of toepassing ervan, of 3) er sprake is van een duidelijke tegenstrijdigheid tussen de vaststellingen van de rechter en het verzamelde bewijsmateriaal (44). |
| --- | --- |

18.

| 19. | Deze nieuwe buitengewone beroepsprocedure doet vragen rijzen in verband met het beginsel van rechtszekerheid, dat een wezenlijk onderdeel is van de rechtsstaat (45). Zoals opgemerkt door het Hof van Justitie, moet worden herinnerd aan het belang, zowel in de rechtsorde van de Unie als in de nationale rechtsordes, van het beginsel van kracht van gewijsde: „Om zowel de stabiliteit van het recht en van de rechtsbetrekkingen als een goede rechtspleging te garanderen, is het van belang dat rechterlijke beslissingen die definitief zijn geworden nadat de beschikbare beroepsmogelijkheden zijn uitgeput of na afloop van de voor deze beroepen voorziene termijnen, niet meer opnieuw in geding kunnen worden gebracht.” (46) Zoals het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft opgemerkt, mag het buitengewoon beroep geen „verkapt beroep” zijn en mag de loutere mogelijkheid dat er twee standpunten over een onderwerp zijn, geen reden voor heropening van de zaak zijn (47). |
| --- | --- |

19.

| 20. | In haar advies over de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof heeft de Commissie van Venetië benadrukt dat de buitengewone beroepsprocedure een gevaar vormt voor de stabiliteit van de Poolse rechtsorde. In het advies wordt opgemerkt dat het mogelijk zal worden om elke zaak waarover in het land in de afgelopen twintig jaar een uitspraak is gedaan, in feite op elke grond te heropenen en dat het systeem kan leiden tot een situatie waarin geen enkele uitspraak ooit nog definitief zal zijn (48). |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het nieuwe buitengewone beroep geeft ook aanleiding tot grondwettelijke bezwaren. Volgens het Hooggerechtshof en de Europese Ombudsman raakt de wet aan het beginsel van de stabiliteit van de jurisprudentie en de kracht van gewijsde van rechterlijke beslissingen (49), het beginsel van de bescherming van het vertrouwen in de staat en het recht, en het recht op behandeling van een zaak binnen een redelijke termijn (50). |
| --- | --- |

21.

2.1.4.   Overige bepalingen

| 22. | Zoals benadrukt in het advies van de Commissie van Venetië en van andere instanties (51), doet een aantal andere bepalingen in de wet inzake het Hooggerechtshof vragen rijzen met betrekking tot de beginselen van onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de scheiding der machten. |
| --- | --- |

22.

| 23. | De nieuwe wet bevat een nieuwe tuchtregeling voor rechters van het Hooggerechtshof. Er wordt voorzien in twee soorten met tuchtprocedures belaste functionarissen: de met de tuchtprocedure belaste functionaris van het Hooggerechtshof, die voor een ambtstermijn van vier jaar wordt benoemd door het college van het Hooggerechtshof (52), en de buitengewone met de tuchtprocedure belaste functionaris die per geval door de president van de Republiek wordt benoemd uit de rechters van het Hooggerechtshof, de gewone rechters, de rechters van militaire rechtbanken en de openbare aanklagers (53). Op grond van het Poolse recht kunnen alleen met de tuchtprocedure belaste functionarissen besluiten een tuchtprocedure tegen een rechter in te leiden. De benoeming van een buitengewone functionaris door de president van de Republiek vindt plaats zonder betrokkenheid van de rechterlijke macht en komt overeen met een verzoek een preliminair onderzoek te starten. De benoeming van een buitengewone met de tuchtprocedure belaste functionaris in het kader van een lopende tuchtprocedure sluit de met de tuchtprocedure belaste functionaris van het Hooggerechtshof van die procedure uit (54). Het feit dat de president van de Republiek (en in sommige gevallen ook de minister van Justitie (55)) de mogelijkheid heeft invloed uit te oefenen op de tuchtprocedures jegens rechters van het Hooggerechtshof door het benoemen van een met de tuchtprocedure belaste functionaris die de zaak zal onderzoeken, waardoor de met de tuchtprocedure belaste functionaris van het Hooggerechtshof van de lopende procedure wordt uitgesloten, geeft aanleiding tot bezorgdheid met betrekking tot het beginsel van scheiding der machten en kan de rechterlijke onafhankelijkheid nadelig beïnvloeden. Een dergelijke bezorgdheid is ook naar voren gebracht in het OVSE-ODHIR-advies en in het advies van het Hooggerechtshof (56). |
| --- | --- |

23.

| 24. | De wet schrapt ook een reeks procedurele waarborgen in tuchtprocedures tegen gewone rechters (57) en rechters van het Hooggerechtshof (58): onrechtmatig verkregen bewijs zou tegen een rechter kunnen worden gebruikt (59); onder bepaalde voorwaarden zou door de betrokken rechter overlegd bewijsmateriaal buiten beschouwing kunnen worden gelaten (60); de verjaringstermijn voor tuchtrechtelijke zaken zou worden geschorst voor de duur van een tuchtprocedure, hetgeen betekent dat een rechter voor onbepaalde duur aan een procedure kan worden onderworpen (61), en tot slot zou de tuchtprocedure zelfs voort kunnen worden gezet indien de betrokken rechter afwezig was (ook wanneer de afwezigheid gerechtvaardigd was) (62). De nieuwe tuchtregeling doet eveneens vragen rijzen inzake de verenigbaarheid ervan met de vereisten voor een deugdelijke procesvoering van artikel 6, lid 1, EVRM, die van toepassing zijn op tuchtprocedures tegen rechters (63). |
| --- | --- |

24.

| 25. | De wet wijzigt de interne structuur van het Hooggerechtshof door het aan te vullen met twee nieuwe kamers. Een nieuwe kamer van buitengewone controle en openbare aangelegenheden zal zaken behandelen in het kader van de nieuwe buitengewone beroepsprocedure (64). Deze nieuwe kamer zal hoofdzakelijk zijn samengesteld uit nieuwe rechters (65) en zal de geldigheid van algemene en lokale verkiezingen verifiëren en electorale geschillen behandelen, met inbegrip van geschillen betreffende de verkiezingen voor het Europees Parlement (66). Daarnaast zal een nieuwe autonome (67) tuchtkamer, die uitsluitend uit nieuwe rechters (68) bestaat, worden belast met de toetsing in eerste en tweede aanleg van tuchtzaken tegen rechters van het Hooggerechtshof (69). Deze twee nieuwe, grotendeels autonome kamers, die uit nieuwe rechters bestaan, doen vragen rijzen met betrekking tot de scheiding der machten. Zoals opgemerkt door de Commissie van Venetië, maken beide kamers weliswaar deel uit van het Hooggerechtshof, maar zullen zij in de praktijk boven alle andere kamers staan, waardoor het risico ontstaat dat het gehele justitiële stelsel zal wordt gedomineerd door deze kamers die zijn samengesteld uit nieuwe rechters, gekozen met een beslissende invloed van de regeringspartijen (70). De Commissie van Venetië benadrukt ook dat de wet de rechterlijke toetsing van electorale geschillen bijzonder kwetsbaar zal maken voor politieke inmenging, waardoor een ernstig risico ontstaat voor de werking van de Poolse democratie (71). |
| --- | --- |

25.

| 26. | De wet voert lekenrechters in die door de senaat van de Republiek (72) worden benoemd voor procedures voor het Hooggerechtshof betreffende buitengewone beroepen en voor door het Hooggerechtshof behandelde tuchtzaken. Zoals opgemerkt door de Commissie van Venetië, brengt de invoering van lekenrechters voor de twee nieuwe kamers van het Hooggerechtshof de efficiëntie en kwaliteit van de rechtsbedeling in gevaar (73). |
| --- | --- |

26.

2.2.   De Nationale Raad voor Justitie

| 27. | Overeenkomstig de Poolse grondwet wordt de rechterlijke onafhankelijkheid gewaarborgd door de Nationale Raad voor Justitie (74). De rol van de Nationale Raad voor Justitie heeft een directe impact op de onafhankelijkheid van de rechters, met name met betrekking tot promotie, overplaatsing, tuchtprocedures, ontslag en vervroegde pensionering. Ter illustratie: om een rechter te bevorderen (bijv. van een districtsrechtbank naar een regionale rechtbank), moet de president van de Republiek de rechter opnieuw benoemen en moet de beoordelings- en benoemingsprocedure, met inspraak van de Nationale Raad voor Justitie, nogmaals worden doorlopen. Ook assistent-rechters die reeds taken van een rechter uitvoeren, moeten door de Nationale Raad voor Justitie worden beoordeeld voordat zij door de president van de Republiek als rechter worden benoemd. |
| --- | --- |

27.

| 28. | In lidstaten waar een Raad voor Justitie is ingesteld, is de onafhankelijkheid van die raad daarom bijzonder belangrijk om ongepaste invloed van de regering of het parlement op de onafhankelijkheid van rechters te voorkomen (75). |
| --- | --- |

28.

| 29. | De wet inzake de Nationale Raad voor Justitie vergroot de bezorgdheid over de algehele onafhankelijkheid van de rechterlijke macht omdat deze het mogelijk maakt het mandaat van alle rechters die lid zijn van de Nationale Raad voor de Rechterlijke Macht, vroegtijdig te beëindigen en een volledig nieuwe regeling voor de benoeming van rechters tot lid van de Raad invoert die ruimte laat voor een hoge mate van politieke beïnvloeding. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Volgens artikel 6 van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie zullen de mandaten van alle huidige leden-rechters van de Nationale Raad voor Justitie voortijdig worden beëindigd. Dat de wetgever deze mandaten heeft beëindigd, wekt bezorgdheid over de onafhankelijkheid van de Raad en de scheiding der machten. Het Parlement zal een beslissende invloed krijgen op de samenstelling van de Raad ten nadele van de invloed van de rechters zelf. De Nationale Raad voor Justitie zou al opnieuw kunnen worden samengesteld binnen anderhalve maand na de bekendmaking van de wet (76). De vroegtijdige beëindiging geeft ook aanleiding tot grondwettelijke bezwaren, zoals wordt benadrukt in de adviezen van de Nationale Raad voor Justitie, het Hooggerechtshof en de Europese Ombudsman. |
| --- | --- |

30.

| 31. | De nieuwe regeling voor de benoeming van rechters-leden van de Nationale Raad voor Justitie geeft ook aanleiding tot ernstige bezorgdheid. Beproefde Europese normen, met name de aanbeveling van het Comité van ministers van de Raad van Europa van 2010, bepalen dat „niet minder dan de helft van de leden [van de Raden voor Justitie] rechters moeten zijn die door hun confraters uit alle geledingen van de rechterlijke macht zijn gekozen met inachtneming van het pluralisme van de rechterlijke macht” (77). Het staat aan de lidstaten hun gerechtelijke systeem te organiseren en in het kader daarvan al dan niet een Raad voor Justitie in stellen. Is een dergelijke Raad eenmaal ingesteld, zoals in Polen, dan moet evenwel worden toegezien op de onafhankelijkheid ervan, overeenkomstig Europese normen. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Vóór de vaststelling van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie voldeed het Poolse systeem volledig aan deze normen, aangezien de meeste rechters die in de Nationale Raad voor Justitie zitting hadden, door rechters waren gekozen. Dit systeem zou radicaal gewijzigd worden door artikel 1, lid 1, en artikel 7 van de wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie, waarin is bepaald dat de 15 leden-rechters van de Nationale Raad voor Justitie door de Sejm (78) zullen worden benoemd en kunnen worden herbenoemd. Bovendien is er geen garantie dat de Sejm op grond van de nieuwe wet leden-rechters van de Raad zal benoemen met goedkeuring van de rechterlijke macht, aangezien de kandidaten voor deze functies niet alleen door groepen van 25 rechters, maar ook door groepen van ten minste 2 000 burgers kunnen worden voorgedragen (79). Bovendien wordt de uiteindelijke lijst van kandidaten die door de Sejm en bloc zal moeten worden goedgekeurd, van tevoren vastgesteld door een comité van de Sejm (80). De nieuwe voorschriften inzake de benoeming van leden-rechters van de Nationale Raad voor Justitie geven het parlement aanzienlijk meer invloed op de Raad en hebben een nadelig effect op de onafhankelijkheid van de Raad, in strijd met de Europese normen. Het feit dat de leden-rechters door de Sejm zullen worden benoemd met een drievijfdemeerderheid, doet niets af aan deze bezorgdheid aangezien de leden-rechters nog steeds niet door hun collega-rechters zullen worden gekozen. Bovendien zullen de leden-rechters van de Raad, indien deze drievijfdemeerderheid niet wordt bereikt, met absolute meerderheid van de stemmen door de Sejm worden benoemd. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Deze situatie geeft aanleiding tot bezorgdheid over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Een rechter bij een districtsrechtbank die in een politiek gevoelige zaak uitspraak moet doen en tegelijkertijd streeft naar een bevordering tot rechter bij een regionale rechtbank, zou bijvoorbeeld geneigd kunnen zijn zijn oordeel te laten beïnvloeden door het standpunt van de politieke meerderheid, teneinde zijn kansen op bevordering niet in gevaar te brengen. Ook als dit risico geen werkelijkheid wordt, voorziet de nieuwe regeling niet in voldoende garanties om de perceptie van onafhankelijkheid te verzekeren, die van wezenlijk belang is voor het vertrouwen dat de rechter in een democratische samenleving bij het publiek moet wekken (81). Ook zullen assistent-rechters voor hun benoeming als rechter moeten worden beoordeeld door een politiek beïnvloede Nationale Raad voor Justitie, |
| --- | --- |

33.

| 34. | De Commissie van Venetië concludeert dat de verkiezing van de 15 rechters-leden van de Nationale Raad voor Justitie door het Parlement, in samenhang met de onmiddellijke vervanging van de huidige leden, zal leiden tot een verregaande politisering van dit orgaan. De Commissie van Venetië beveelt aan dat de rechters-leden van de Nationale Raad voor Justitie in de plaats daarvan door hun rechters-collega's zouden worden gekozen, zoals de huidige wet bepaalt (82). Zij heeft ook opgemerkt dat de wet de onafhankelijkheid van de Raad tegenover de meerderheid in het Parlement verzwakt en bijdraagt tot een verzwakking van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in haar geheel (83). |
| --- | --- |

34.

| 35. | In hun adviezen over de ontwerpwet hebben het Hooggerechtshof, de Nationale Raad voor Justitie en de Europese Ombudsman een aantal bezwaren opgeworpen over de grondwettigheid van de nieuwe regeling. De Nationale Raad voor Justitie merkt met name op dat in het kader van de Poolse grondwet, de Raad als een tegenwicht fungeert tegen het Parlement, dat grondwettelijk bevoegd is om te beslissen over de inhoud van de wetgeving. De politieke benoeming van leden-rechters en de voortijdige beëindiging van het mandaat van de huidige leden-rechters van de Raad schenden dan ook het beginsel van de scheiding der machten en het beginsel van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. Zoals in eerdere aanbevelingen is toegelicht, is een effectieve constitutionele toetsing van deze bepalingen thans niet mogelijk. |
| --- | --- |

35.

3.   VASTSTELLING VAN EEN SYSTEMISCHE BEDREIGING VOOR DE RECHTSSTAAT

| 36. | Om de hiervoor vermelde redenen is de Commissie van mening dat de zorgen die in de aanbeveling inzake de rechtsstaat van 26 juli 2017 tot uitdrukking zijn gebracht over de wet inzake het Hooggerechtshof en die inzake de Nationale Raad voor Justitie, niet zijn weggenomen door de twee nieuwe wetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie. |
| --- | --- |

36.

| 37. | De Commissie merkt voorts op dat geen van de andere in de aanbeveling van 26 juli 2017 vermelde punten van zorg met betrekking tot het Constitutioneel Hof, de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken en de wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht, is weggenomen. |
| --- | --- |

37.

| 38. | De Commissie is bijgevolg van mening dat de systemische bedreiging voor de rechtsstaat in Polen, zoals uiteengezet in haar aanbevelingen van 27 juli 2016, 21 december 2016 en 26 juli 2017, inmiddels sterk is toegenomen. De wet inzake de Nationale Raad voor Justitie en de wet inzake het Hooggerechtshof, ook in combinatie met de wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht, en de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken doen de systemische bedreiging van de rechtsstaat als vastgesteld in de eerdere aanbevelingen, aanzienlijk toenemen. Meer bepaald:






  1) | ondermijnt de gedwongen pensionering van een groot aantal van de huidige rechters van het Hooggerechtshof, samen met de mogelijkheid om hun actieve rechterlijke mandaat te verlengen en de nieuwe tuchtregeling voor rechters van het Hooggerechtshof, structureel de onafhankelijkheid van de rechters van het Hooggerechtshof, terwijl de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een cruciaal onderdeel is van de rechtsstaat; |
| --- | --- | --- |

38.

1)

ondermijnt de gedwongen pensionering van een groot aantal van de huidige rechters van het Hooggerechtshof, samen met de mogelijkheid om hun actieve rechterlijke mandaat te verlengen en de nieuwe tuchtregeling voor rechters van het Hooggerechtshof, structureel de onafhankelijkheid van de rechters van het Hooggerechtshof, terwijl de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht een cruciaal onderdeel is van de rechtsstaat;

| 2) | maakt de gedwongen pensionering van een groot aantal van de huidige rechters van het Hooggerechtshof ook een verregaande en onmiddellijke herziening van de samenstelling van het Hooggerechtshof mogelijk. Deze mogelijkheid is zorgwekkend in verband met de scheiding der machten, met name in combinatie met de gelijktijdige hervormingen van de Nationale Raad voor Justitie. Feitelijk zullen alle nieuwe rechters van het Hooggerechtshof door de president van de Republiek worden benoemd, op aanbeveling van de Nationale Raad voor Justitie in zijn nieuwe samenstelling, die grotendeels zal worden gedomineerd door de politiek benoemde personen. Als gevolg daarvan zal de huidige parlementaire meerderheid, op zijn minst indirect, de toekomstige samenstelling van het Hooggerechtshof in veel sterkere mate kunnen bepalen dan mogelijk zou zijn in een systeem waarin de bestaande voorschriften over de duur van de rechterlijke mandaten normaal worden toegepast — wat die duur ook zij en welk overheidsorgaan dan ook bevoegd is om over rechterlijke benoemingen te beslissen; |
| --- | --- |

2)

maakt de gedwongen pensionering van een groot aantal van de huidige rechters van het Hooggerechtshof ook een verregaande en onmiddellijke herziening van de samenstelling van het Hooggerechtshof mogelijk. Deze mogelijkheid is zorgwekkend in verband met de scheiding der machten, met name in combinatie met de gelijktijdige hervormingen van de Nationale Raad voor Justitie. Feitelijk zullen alle nieuwe rechters van het Hooggerechtshof door de president van de Republiek worden benoemd, op aanbeveling van de Nationale Raad voor Justitie in zijn nieuwe samenstelling, die grotendeels zal worden gedomineerd door de politiek benoemde personen. Als gevolg daarvan zal de huidige parlementaire meerderheid, op zijn minst indirect, de toekomstige samenstelling van het Hooggerechtshof in veel sterkere mate kunnen bepalen dan mogelijk zou zijn in een systeem waarin de bestaande voorschriften over de duur van de rechterlijke mandaten normaal worden toegepast — wat die duur ook zij en welk overheidsorgaan dan ook bevoegd is om over rechterlijke benoemingen te beslissen;

| 3) | is de nieuwe procedure voor buitengewoon beroep zorgwekkend in verband met de rechtszekerheid en, in combinatie met de mogelijkheid van een verregaande en onmiddellijke herziening van de samenstelling van het Hooggerechtshof, in verband met de scheiding der machten; |
| --- | --- |

3)

is de nieuwe procedure voor buitengewoon beroep zorgwekkend in verband met de rechtszekerheid en, in combinatie met de mogelijkheid van een verregaande en onmiddellijke herziening van de samenstelling van het Hooggerechtshof, in verband met de scheiding der machten;

| 4) | vormen de beëindiging van het mandaat van alle leden-rechters van de Nationale Raad voor Justitie en de herbenoeming van de leden-rechters van de Raad volgens een proces dat een grote mate van politieke beïnvloeding mogelijk maakt, evenzeer een bron van ernstige zorg; |
| --- | --- |

4)

vormen de beëindiging van het mandaat van alle leden-rechters van de Nationale Raad voor Justitie en de herbenoeming van de leden-rechters van de Raad volgens een proces dat een grote mate van politieke beïnvloeding mogelijk maakt, evenzeer een bron van ernstige zorg;

| 5) | leiden de nieuwe wetten tot ernstige bezorgdheid over de verenigbaarheid ervan met de Poolse grondwet, zoals is benadrukt in een aantal adviezen van onder andere het Hooggerechtshof, de Nationale Raad voor Justitie en de Poolse Europese Ombudsman. Zoals uiteengezet in de aanbeveling van 26 juli 2017 over de rechtsstaat, is een effectieve constitutionele toetsing van deze bepalingen echter niet meer mogelijk. |
| --- | --- |

5)

leiden de nieuwe wetten tot ernstige bezorgdheid over de verenigbaarheid ervan met de Poolse grondwet, zoals is benadrukt in een aantal adviezen van onder andere het Hooggerechtshof, de Nationale Raad voor Justitie en de Poolse Europese Ombudsman. Zoals uiteengezet in de aanbeveling van 26 juli 2017 over de rechtsstaat, is een effectieve constitutionele toetsing van deze bepalingen echter niet meer mogelijk.

| 39. | De Commissie benadrukt dat welk model voor het rechtsstelsel ook wordt gekozen, de rechtsstaat vereist dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de scheiding der machten en de rechtszekerheid gewaarborgd worden. Het staat aan de lidstaten hun rechtsstelsel te organiseren en in het kader daarvan al dan niet een Raad voor Justitie in stellen, die tot taak heeft de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te waarborgen. Is in een lidstaat echter een dergelijke raad ingesteld, zoals in Polen, waar de Poolse grondwet de Nationale Raad voor Justitie uitdrukkelijk de opdracht heeft gegeven om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te waarborgen, dan moet de onafhankelijkheid van die raad overeenkomstig de Europese normen worden gegarandeerd. De Commissie merkt met grote bezorgdheid op dat als gevolg van de bovengenoemde nieuwe wetten het rechtsstelsel in Polen niet langer aan die vereisten zou voldoen. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Bovendien hebben de tegen Poolse rechters en rechtbanken gerichte maatregelen en uitlatingen van de Poolse regering en van leden van het parlement die tot de regerende meerderheid behoren, het vertrouwen in het rechtsstelsel als zodanig beschadigd. De Commissie herinnert met klem aan het beginsel van loyale samenwerking tussen de staatsorganen dat, zoals wordt beklemtoond in de adviezen van de Commissie van Venetië, een grondwettelijk vereiste is in een democratische rechtsstaat. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Eerbiediging van de rechtsstaat is niet alleen een vereiste voor de bescherming van alle fundamentele waarden die in artikel 2 VEU worden opgesomd. Het is tevens een vereiste voor de handhaving van alle rechten en verplichtingen die voortvloeien uit de Verdragen en voor het wederzijds vertrouwen van burgers, ondernemingen en nationale autoriteiten in de rechtsstelsels van alle andere lidstaten. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Met name ook voor een soepele werking van de interne markt is het essentieel dat de rechtsstaat goed functioneert, omdat economische subjecten moeten weten dat zij voor de wet gelijk worden behandeld. Zonder een onafhankelijke rechterlijke macht in elke lidstaat kan dat niet worden gegarandeerd. |
| --- | --- |

42.

| 43. | De Commissie wijst erop dat door een brede reeks van actoren op Europees en internationaal niveau diepe bezorgdheid is uitgesproken over de twee nieuwe wetten inzake het Hooggerechtshof en de Nationale Raad voor Justitie, met name door de Commissie van Venetië, de speciale rapporteur van de VN voor de onafhankelijkheid van rechters en advocaten, het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten van de OVSE en de vertegenwoordigende organen van de rechterlijke macht in heel Europa, waaronder de Adviesraad van Europese rechters, het Europees Netwerk van Raden voor de rechtspraak en de Raad van de balies van de Europese Unie. |
| --- | --- |

43.

| 44. | In zijn resolutie van 15 november 2017 over rechtsstaat en democratie in Polen heeft het Europees Parlement verklaard dat het zich ernstig zorgen maakt over de herziene wetgeving inzake de Poolse rechterlijke macht en de Poolse president opgeroepen om geen nieuwe wetten te ondertekenen als die de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht niet volledig waarborgen. |
| --- | --- |

44.

4.   AANBEVOLEN MAATREGELEN

| 45. | De Commissie beveelt aan dat de Poolse autoriteiten passende maatregelen nemen om de systemische bedreiging voor de rechtsstaat die in afdeling 2 is vastgesteld, met spoed aan te pakken. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Met name beveelt de Commissie de Poolse autoriteiten aan de volgende maatregelen te nemen met betrekking tot de onlangs aangenomen wetten, zodat deze in overeenstemming zijn met de vereisten ter zake van het waarborgen van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, de scheiding der machten en de rechtszekerheid, en met de Poolse grondwet en de Europese normen inzake rechterlijke onafhankelijkheid:






  a) | ervoor zorgen dat de wet inzake het Hooggerechtshof zo wordt gewijzigd dat:






  — | op de huidige rechters van het Hooggerechtshof geen verlaagde pensioenleeftijd van toepassing is; |
| --- | --- | --- | --- |

46.

a)

ervoor zorgen dat de wet inzake het Hooggerechtshof zo wordt gewijzigd dat:

—

op de huidige rechters van het Hooggerechtshof geen verlaagde pensioenleeftijd van toepassing is;

| — | de president van de Republiek de bevoegdheid wordt ontnomen het lopende rechterlijke mandaat van de rechters van het Hooggerechtshof te verlengen, en |
| --- | --- |

—

de president van de Republiek de bevoegdheid wordt ontnomen het lopende rechterlijke mandaat van de rechters van het Hooggerechtshof te verlengen, en

| — | de buitengewone beroepsprocedure wordt ingetrokken; |
| --- | --- |

—

de buitengewone beroepsprocedure wordt ingetrokken;

| b) | ervoor zorgen dat de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie zo wordt gewijzigd dat het mandaat van de leden-rechters van de Nationale Raad voor Justitie niet wordt beëindigd en dat de nieuwe benoemingsregeling wordt geschrapt zodat de leden-rechters door hun confraters worden gekozen; |
| --- | --- |

b)

ervoor zorgen dat de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie zo wordt gewijzigd dat het mandaat van de leden-rechters van de Nationale Raad voor Justitie niet wordt beëindigd en dat de nieuwe benoemingsregeling wordt geschrapt zodat de leden-rechters door hun confraters worden gekozen;

| c) | zich onthouden van maatregelen en openlijke verklaringen die de legitimiteit van het Hooggerechtshof, de gewone rechtbanken, de rechters individueel of collectief, dan wel van het rechtsstelsel in zijn geheel, verder zouden kunnen ondermijnen. |
| --- | --- |

c)

zich onthouden van maatregelen en openlijke verklaringen die de legitimiteit van het Hooggerechtshof, de gewone rechtbanken, de rechters individueel of collectief, dan wel van het rechtsstelsel in zijn geheel, verder zouden kunnen ondermijnen.

| 47. | Bovendien herinnert de Commissie eraan dat geen van de volgende, in haar aanbeveling van 26 juli 2017 aanbevolen maatregelen met betrekking tot het Constitutioneel Hof, de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken en de wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht is genomen, en herhaalt zij daarom haar aanbeveling deze maatregelen te nemen:






  d) | de onafhankelijkheid en de legitimiteit van het Constitutioneel Hof als hoeder van de Poolse grondwet herstellen door erop toe te zien dat de rechters, de voorzitter en de vicevoorzitter ervan rechtsgeldig worden gekozen en benoemd, en door de uitspraken van het Constitutioneel Hof van 3 en 9 december 2015 volledig ten uitvoer te leggen, wat betekent dat de drie in oktober 2015 door de vorige legislatuur rechtsgeldig benoemde rechters hun ambt bij het Constitutioneel Hof kunnen opnemen en dat de drie door de nieuwe legislatuur zonder geldige rechtsgrondslag benoemde rechters dit ambt niet opnemen als zij niet rechtsgeldig gekozen zijn; |
| --- | --- | --- |

47.

d)

de onafhankelijkheid en de legitimiteit van het Constitutioneel Hof als hoeder van de Poolse grondwet herstellen door erop toe te zien dat de rechters, de voorzitter en de vicevoorzitter ervan rechtsgeldig worden gekozen en benoemd, en door de uitspraken van het Constitutioneel Hof van 3 en 9 december 2015 volledig ten uitvoer te leggen, wat betekent dat de drie in oktober 2015 door de vorige legislatuur rechtsgeldig benoemde rechters hun ambt bij het Constitutioneel Hof kunnen opnemen en dat de drie door de nieuwe legislatuur zonder geldige rechtsgrondslag benoemde rechters dit ambt niet opnemen als zij niet rechtsgeldig gekozen zijn;

| e) | de uitspraken van het Constitutioneel Hof van 9 maart 2016, 11 augustus 2016 en 7 november 2016 bekendmaken en volledig uitvoeren; |
| --- | --- |

e)

de uitspraken van het Constitutioneel Hof van 9 maart 2016, 11 augustus 2016 en 7 november 2016 bekendmaken en volledig uitvoeren;

| f) | ervoor zorgen dat de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken en de wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht worden ingetrokken of zodanig gewijzigd dat deze in overeenstemming zijn met de grondwet en met de Europese normen inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht; concreet gezien beveelt de Commissie met name aan om:






  — | de nieuwe pensioenregeling voor rechters van de gewone rechtbanken in te trekken, met inbegrip van de discretionaire bevoegdheid van de minister van Justitie om het mandaat van die rechters te verlengen; |
| --- | --- | --- |

f)

ervoor zorgen dat de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken en de wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht worden ingetrokken of zodanig gewijzigd dat deze in overeenstemming zijn met de grondwet en met de Europese normen inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht; concreet gezien beveelt de Commissie met name aan om:

—

de nieuwe pensioenregeling voor rechters van de gewone rechtbanken in te trekken, met inbegrip van de discretionaire bevoegdheid van de minister van Justitie om het mandaat van die rechters te verlengen;

| — | de minister van Justitie de discretionaire bevoegdheid te ontnemen om voorzitters van rechtbanken te benoemen en te ontslaan en om reeds genomen besluiten te herzien; |
| --- | --- |

—

de minister van Justitie de discretionaire bevoegdheid te ontnemen om voorzitters van rechtbanken te benoemen en te ontslaan en om reeds genomen besluiten te herzien;

| g) | ervoor zorgen dat elke hervorming van het rechtsstelsel de rechtsstaat eerbiedigt en in overeenstemming is met het EU-recht en de Europese normen inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en wordt voorbereid in nauwe samenwerking met de rechterlijke macht en alle belanghebbende partijen. |
| --- | --- |

g)

ervoor zorgen dat elke hervorming van het rechtsstelsel de rechtsstaat eerbiedigt en in overeenstemming is met het EU-recht en de Europese normen inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en wordt voorbereid in nauwe samenwerking met de rechterlijke macht en alle belanghebbende partijen.

| 48. | De Commissie beklemtoont dat de loyale samenwerking van de verschillende staatsinstellingen die inzake rechtsstatelijke aangelegenheden vereist is, essentieel is om in de huidige situatie tot een oplossing te komen. De Commissie raadt de Poolse autoriteiten ook aan de adviezen van de Commissie van Venetië uit te voeren over de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie, de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken en de wet inzake het Hooggerechtshof, en het standpunt van de Commissie van Venetië in te winnen over elk nieuw wetsvoorstel tot hervorming van het rechtsstelsel in Polen. |
| --- | --- |

48.

| 49. | De Commissie verzoekt de Poolse regering de in deze aanbeveling gesignaleerde problemen te verhelpen binnen drie maanden na ontvangst van deze aanbeveling, en de Commissie in kennis te stellen van de maatregelen die daartoe zijn genomen. |
| --- | --- |

49.

| 50. | De onderhavige aanbeveling wordt tegelijk met het met redenen omklede voorstel uitgebracht dat de Commissie op grond van artikel 7, lid 1, VEU heeft ingediend met betrekking tot de rechtsstaat in Polen. De Commissie is bereid om, in nauw overleg met het Europees Parlement en de Raad, dat met redenen omklede voorstel te herzien, mochten de Poolse autoriteiten de in de onderhavige aanbeveling aanbevolen maatregelen binnen de gestelde termijn uitvoeren. |
| --- | --- |

50.

| 51. | De Commissie is bereid op basis van deze aanbeveling de constructieve dialoog met de Poolse regering voort te zetten. |
| --- | --- |

51.

Gedaan te Brussel, 20 december 2017.

Voor de Commissie

Frans TIMMERMANS

Eerste vicevoorzitter

---

(1)  Aanbeveling (EU) 2016/1374 van de Commissie van 27 juli 2016 over de rechtsstaat in Polen (PB L 217 van 12.8.2016, blz. 53).

1

(2)  Aanbeveling (EU) 2017/146 van de Commissie van 21 december 2016 over de rechtsstaat in Polen ter aanvulling van Aanbeveling (EU) 2017/146 (PB L 22 van 27.1.2017, blz. 65), en Aanbeveling (EU) 2017/1520 van de Commissie van 26 juli 2017 over de rechtsstaat in Polen ter aanvulling van de Aanbevelingen (EU) 2016/1374 en (EU) 2017/146 (PB L 228 van 2.9.2017, blz. 19).

2

(3)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad van 11 maart 2014 — „Een nieuw EU-kader voor het versterken van de rechtsstaat” (COM(2014) 158 final).

3

(4)  Zie COM(2014) 158 final, deel 2, bijlage I.

4

(5)  Advies van het Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten (ODIHR) van 30 augustus 2017 over sommige bepalingen van de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof van Polen.

5

(6)  K 10/17.

6

(7)  Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa, 11 oktober 2017, Resolutie 2188 (2017) over een aantal voorbeelden van nieuwe bedreigingen voor de rechtsstaat in lidstaten van de Raad van Europa.

7

(8)  Advies van de raad van bestuur van het ENCJ van 13 oktober 2017 betreffende het verzoek van de Krajowa Rada Sądownictwa (Nationale Raad voor Justitie van Polen).

8

(9)  Inleidende opmerkingen van 27 oktober 2017 over het officiële bezoek aan Polen (23-27 oktober 2017).

9

(10)  Verklaring CCJE(2017)9 van 10 november 2017 over de situatie op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in Polen.

10

(11)  OVSE-ODIHR-advies van 13 november 2017 over sommige bepalingen van de ontwerpwet inzake het Hooggerechtshof van Polen (per 26 september 2017).

11

(12)  Resolutie van het Europees Parlement van 15 november 2017 over rechtsstaat en democratie in Polen: stand van zaken (2017/2931(RSP)).

12

(13)  Resolutie van de plenaire vergadering van de CCBE van 24 november 2017.

13

(14)  Advies van de raad van bestuur van het ENCJ van 5 december 2017 betreffende de vaststelling van de wijzigingen van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie.

14

(15)  Advies 904/2017 van de Commissie van Venetië over de ontwerpwet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie, over de ontwerpwet tot wijziging van de wet inzake het Hooggerechtshof, zoals voorgesteld door de president van Polen, en over de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken (CDL(2017)035), en advies 892/2017 van de Commissie van Venetië over de wet inzake het Openbaar Ministerie, zoals gewijzigd (CDL(2017)037).

15

(16)  De wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht en het Openbaar Ministerie, de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken en sommige andere wetten („wet inzake de Nationale School voor de rechterlijke macht”).

16

(17)  Artikel 37, lid 1, van de wet inzake het Hooggerechtshof. Deze bepaling is ook van toepassing op de rechters van het Administratief Hooggerechtshof, aangezien artikel 49 van de wet van 25 juli 2002 betreffende de organisatie van de administratieve rechtbanken bepaalt dat aangelegenheden die verband houden met het Administratief Hooggerechtshof en niet door die wet worden geregeld (zoals de pensioenregeling), mutatis mutandis door de wet inzake het Hooggerechtshof worden geregeld.

17

(18)  Artikel 111, lid 1, van de wet inzake het Hooggerechtshof. Bovendien bepaalt artikel 111, lid 3, van de wet op het Hooggerechtshof dat alle rechters van de militaire kamer (ongeacht hun leeftijd) zullen worden ontslagen en op pensioen gesteld zonder de mogelijkheid om de president van de Republiek om verlenging van hun lopend mandaat te verzoeken.

18

(19)  EHRM, zaak Campbell en Fell v. Verenigd Koninkrijk, arrest van 28 juni 1984, punt 80; zaak Henryk Urban en Ryszard Urban v. Polen, arrest van 30 november 2011, punt 45; zaak Fruni/Slowakije, arrest van 21 juni 2011, punt 145, en zaak Brudnicka en anderen v. Polen, 3 maart 2005, punt 41.

19

(20)  Aanbeveling CM/Rec(2010)12 van het Comité van ministers aan de lidstaten over rechters: onafhankelijkheid, efficiëntie en verantwoordelijkheden (hierna „aanbeveling van de Raad van Europa van 2010” genoemd), punten 49 en 50.

20

(21)  CDL(2017)035, punt 48.

21

(22)  Arrest van 31 mei 2005 in zaak C-53/03, Syfait e.a., ECLI:EU:C:2005:333, punt 31, en arrest van 4 februari 1999 in zaak C-103/97, Köllensperger en Atzwanger, ECLI:EU:C:1999:52, punt 20.

22

(23)  Arrest van 9 oktober 2014 in zaak C-222/13, TDC, ECLI:EU:C:2014:2265, punten 29 tot en met 32; arrest van 19 september 2006 in zaak C-506/04, Wilson, ECLI:EU:C:2006:587, punt 53; arrest van 4 februari 1999 in zaak C-103/97 Köllensperger en Atzwanger, ECLI:EU:C:1999:52, punten 20 tot en met 23; arrest van 17 september 1997 in zaak C-54/96, Dorsch Consult, ECLI:EU:C:1997:413, punt 36; arrest van 29 november 2001 in zaak C-17/00, De Coster, ECLI:EU:C:2001:651, punten 18 tot en met 21; arrest van 13 december 2017 in zaak C-403/16, Hassani, ECLI:EU:C:2017:960, punt 40, en EHRM, zaak 20261/12, Baka v. Hongarije, arrest van 23 juni 2016, punt 121.

23

(24)  EHRM, zaak A80(1984), Campbell en Fell v. Verenigd Koninkrijk, arrest van 28 juni 1984, punt 80.

24

(25)  De nieuwe regels zijn in strijd met het beginsel dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven, een wezenlijk onderdeel van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht dat is vastgelegd in de aanbeveling van de Raad van Europa van 2010 (punt 49). Voor de rechters van het Hooggerechtshof dient derhalve een gegarandeerde ambtstermijn te gelden en hun mandaat mag niet voortijdig worden ingetrokken. Bovendien moeten besluiten over de keuze van rechters en hun loopbaan worden gebaseerd op objectieve criteria die vooraf bij wet of door de bevoegde autoriteiten zijn vastgesteld, en wanneer de regering of het parlement besluiten neemt over de keuze van rechters en hun loopbaan, moet een onafhankelijke bevoegde autoriteit die voor een aanzienlijk deel uit rechters is samengesteld, aanbevelingen kunnen doen of adviezen kunnen uitbrengen die door het tot aanstelling bevoegde gezag in de praktijk worden opgevolgd (punten 44 tot en met 48).

25

(26)  Volgens artikel 111, lid 4, van de wet inzake het Hooggerechtshof belast de president van de Republiek een rechter van het Hooggerechtshof van zijn keuze met het voorzitterschap van dat hof. Die „waarnemend eerste voorzitter” oefent zijn functies uit totdat de Algemene Assemblee van de rechters vijf kandidaten voordraagt voor de functie van eerste voorzitter van het Hooggerechtshof (artikel 12). De Algemene Assemblee van de rechters van het Hooggerechtshof kan die kandidaten pas voordragen wanneer ten minste 110 rechters van het Hooggerechtshof zijn benoemd.

26

(27)  Artikel 183, lid 3, van de Poolse grondwet bepaalt dat de eerste voorzitter van het Hooggerechtshof door de president van de Republiek voor een ambtstermijn van zes jaar wordt benoemd uit door de Algemene Assemblee van de rechters van het Hooggerechtshof voorgedragen kandidaten.

27

(28)  Bladzijde 2 van de toelichting.

28

(29)  EHRM, zaak Sõro v. Estonia, arrest van 3 september 2015, punten 60, 61 en 62.

29

(30)  Punten 44 tot en met 47 en punt 50 van de aanbeveling van de Raad van Europa van 2010.

30

(31)  Advies CDL(2017)035, punt 130.

31

(32)  Advies CDL(2017)035, punt 48.

32

(33)  Het verzoek moet worden ingediend via de eerste voorzitter van het Hooggerechtshof, die een advies uitbrengt over het verzoek van de rechter. Voor de verlenging van het mandaat van de eerste voorzitter moet de eerste voorzitter de president van de Republiek het advies van het college van het Hooggerechtshof overleggen. In de besluitvormingsprocedure kan de president van de Republiek de NRJ om een niet-bindend advies verzoeken (zie artikel 37, lid 2, in samenhang met artikel 111, lid 1, van de wet inzake het Hooggerechtshof). Er zij op gewezen dat naar het oordeel van het Hooggerechtshof een dergelijk besluit van de president van de Republiek volgens de grondwet ook door de eerste minister moet worden ondertekend, overeenkomstig artikel 144, leden 1 en 2, van de Poolse grondwet.

33

(34)  Punten 46 en 47. Deze regeling zou ook vragen oproepen in het kader van het actieplan van de Raad van Europa inzake de versterking van de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van de rechterlijke macht (CM(2016)36 final, onder C, ii), hierna „actieplan van de Raad van Europa van 2016” genoemd) en van benchmarks van de CCJE (Advies nr. 1 betreffende normen op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en het beginsel dat rechters niet uit hun functie kunnen worden ontheven (punt 25)).

34

(35)  Punt 48 van de aanbeveling van de Raad van Europa van 2010.

35

(36)  Punt 49 van de aanbeveling van de Raad van Europa van 2010.

36

(37)  Zie advies CDL(2017)035, punten 51 en 130.

37

(38)  Artikel 89, lid 1, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

38

(39)  Artikel 115 van de wet inzake het Hooggerechtshof. Na afloop van deze periode van drie jaar zou het beroep moeten worden ingesteld binnen vijf jaar vanaf het tijdstip waarop de betrokken beslissing definitief is geworden, en binnen één jaar indien een cassatieberoep is ingesteld, tenzij het buitengewoon beroep is ingesteld ten nadele van de verweerder, in welk geval het beroep moet worden ingesteld uiterlijk één jaar nadat de beslissing definitief is geworden (of, indien cassatieberoep is ingesteld, uiterlijk zes maanden na het onderzoek van het cassatieberoep); zie artikel 89, lid 4, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

39

(40)  Artikel 91, lid 1, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

40

(41)  Indien vijf jaar zijn verstreken sinds de betwiste uitspraak definitief werd en deze onomkeerbare juridische gevolgen heeft gehad, of indien de in de grondwet verankerde beginselen of rechten en vrijheden van burgers of andere personen dit rechtvaardigen, kan het Hooggerechtshof zich beperken tot de bevestiging dat de betrokken uitspraak in strijd met de wet is, en de omstandigheden vermelden die het tot de uitvaardiging van een dergelijke beslissing hebben gebracht (conform de artikelen 89, lid 4, en 115, lid 2, van de wet inzake het Hooggerechtshof).

41

(42)  In strafzaken kan geen buitengewoon beroep ten nadele van de beklaagde worden ingesteld meer dan één jaar nadat de uitspraak definitief is geworden (of, indien cassatieberoep is ingesteld, meer dan zes maanden na het onderzoek van het cassatieberoep); ook kan er geen beroep worden ingesteld tegen vonnissen waarbij een huwelijk nietig wordt verklaard of wordt ontbonden of een echtscheiding wordt uitgesproken (alleen voor zover ten minste één van beide partijen hertrouwd is nadat de uitspraak definitief is geworden) of tegen adoptiebesluiten. In zaken betreffende lichte overtredingen of kleine fiscale delicten is geen buitengewoon beroep mogelijk; zie de artikelen 89, lid 3, en 90, leden 3 en 4, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

42

(43)  Artikel 89, lid 2, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

43

(44)  Artikel 89, lid 1, punten 1, 2 en 3, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

44

(45)  EHRM, zaak Brumărescu v. Roemenië, arrest van 28 oktober 1999, punt 61; zaak Ryabykh v. Rusland, arrest van 3 maart 2003, punten 54 en 57; zaak Miragall Escolano en anderen v. Spanje, arrest van 25 januari 2000, punt 33, en ook zaak Phinikaridou v. Cyprus, arrest van 20 december 2007, punt 52.

45

(46)  Arrest van 30 september 2003 in zaak C-224/01, Köbler, ECLI:EU:C:2003:513, punt 38.

46

(47)  Zaak Moreira Ferreira v. Portugal (nr. 2), arrest van 11 juli 2017 (final), punt 62.

47

(48)  Advies CDL(2017)035, punten 58, 63 en 130.

48

(49)  Beide beginselen worden door het Constitutioneel Hof geacht deel uit te maken van de rechtsstaat; zie de arresten van het Constitutioneel Hof in zaak SK 7/06 van 24 oktober 2007 en in zaak SK 77/06 van 1 april 2008.

49

(50)  Arrest in zaak SK 19/05 van 28 november 2006 en arrest in zaak SK 16/05 van 14 november 2007.

50

(51)  Met name de adviezen van het Hooggerechtshof van 6 en 23 oktober en van 30 november 2017, het advies van de Europese Ombudsman van 11 november 2017 en het OVSE-ODIHR-advies van 13 november 2017.

51

(52)  Artikel 74 van de wet inzake het Hooggerechtshof.

52

(53)  Artikel 76, lid 8, van de wet inzake het Hooggerechtshof; de president van de republiek kan de buitengewone met de tuchtprocedure belaste functionaris benoemen uit door het Openbaar Ministerie voorgestelde openbare aanklagers, wanneer een tuchtzaak betrekking heeft op tuchtrechtelijk strafbaar gedrag dat voldoet aan de criteria van een opzettelijk misdrijf dat bij openbare aanklacht wordt vervolgd, of van opzettelijke fiscale misdrijven.

53

(54)  Artikel 76, lid 8, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

54

(55)  Op grond van artikel 76, lid 9, van de wet inzake het Hooggerechtshof kan de minister van Justitie de president van de Republiek kennisgeven van de noodzaak om een buitengewone met de tuchtprocedure belaste functionaris te benoemen in een zaak van tuchtrechtelijk strafbaar gedrag dat voldoet aan de criteria van een opzettelijk misdrijf dat bij openbare aanklacht wordt vervolgd, of van een opzettelijk fiscaal misdrijf. Het blijkt dat de minister van Justitie en de president van de Republiek autonoom beslissen of een zaak aan deze criteria voldoet, aangezien tegen hun beslissingen over de benoeming van de buitengewone functionaris geen beroep kan worden ingesteld.

55

(56)  OVSE-ODIHR-advies van 13 november 2017, punten 119-121 en advies van het Hooggerechtshof van 6 oktober, blz. 34.

56

(57)  Volgens artikel 108, leden 17, 18 en 19, van de wet inzake het Hooggerechtshof heeft de minister van Justitie de bevoegdheid tot de vaststelling van het aantal en de benoeming van met de tuchtprocedure belaste functionarissen voor gewone rechters zonder de rechterlijke macht te hoeven raadplegen. Bovendien zou de minister van Justitie in staat zijn om persoonlijk toe te zien op tuchtzaken tegen gewone rechters via met de tuchtprocedure belaste functionarissen en een buitengewone met de tuchtprocedure belaste functionaris van de minister van Justitie, die hij zelf benoemt (en onder bepaalde omstandigheden ook openbare aanklagers). Door de minister van Justitie benoemde met de tuchtprocedure belaste functionarissen zouden afgesloten onderzoeken op verzoek van de ministerie van Justitie kunnen heropenen.

57

(58)  Volgens de wet zijn in de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken neergelegde bepalingen, waaronder die betreffende de procedurele aspecten van tuchtprocedures, mutatis mutandis van toepassing op de rechters van het Hooggerechtshof. Zie artikel 72, lid 1, en artikel 108, in samenhang met artikel 10, lid 1, van de wet inzake het Hooggerechtshof. De wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken wordt gewijzigd bij artikel 108 van de wet inzake het Hooggerechtshof.

58

(59)  Artikel 108, lid 23, van de wet inzake het Hooggerechtshof wat betreft het aan de wet inzake de organisatie van de gewone rechtbanken toegevoegde artikel 115c.

59

(60)  Indien het bewijs werd overgelegd na het verstrijken van de termijn, conform artikel 108, lid 22, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

60

(61)  Artikel 108, lid 13, punt b, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

61

(62)  Artikel 108, lid 23, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

62

(63)  EHRM, zaak Vilho Eskelinen en anderen v. Finland, arrest van 19 april 2007, punt 62; zaak Olujić v. Kroatië, arrest van 5 februari 2009, punten 34 tot en met 43; zaak Harabin v. Slowakije, arrest van 20 november 2012, punten 118 tot en met 124, en zaak Baka v. Hongarije, arrest van 23 juni 2016, punten 100 tot en met 119.

63

(64)  Artikelen 26 en 94 van de wet inzake het Hooggerechtshof.

64

(65)  Artikel 134 van de wet inzake het Hooggerechtshof; de voormalige kamer van arbeid, sociale zekerheid en openbare aangelegenheden is opgesplitst in twee kamers: de kamer van arbeid en sociale zekerheid, en de nieuwe kamer van buitengewone controle en openbare aangelegenheden; deze nieuwe kamer zal worden samengesteld uit nieuwe rechters, aangezien alle huidige rechters aan de kamer van arbeid en sociale zekerheid worden toegewezen; de huidige rechters van het Hooggerechtshof kunnen verzoeken om aan deze nieuwe kamer te worden toegewezen.

65

(66)  Artikel 26 bevat een volledige lijst van taken van deze kamer.

66

(67)  De voorzitter van de tuchtkamer is autonoom ten opzichte van de eerste voorzitter van het Hooggerechtshof, en de begroting van die kamer kan aanzienlijk worden verhoogd in vergelijking met de totale begroting van het Hooggerechtshof (zie artikel 7, leden 2 en 4, en artikel 20 van de wet inzake het Hooggerechtshof).

67

(68)  Volgens artikel 131 van de wet inzake het Hooggerechtshof kunnen, zolang niet alle rechters in de tuchtkamer van het Hooggerechtshof zijn benoemd, andere rechters van het Hooggerechtshof niet worden overgeplaatst naar een functie in die kamer.

68

(69)  Artikel 27 van de wet inzake het Hooggerechtshof bevat een volledige lijst van de taken van de tuchtkamer.

69

(70)  Advies CDL(2017)035, punt 92.

70

(71)  Advies CDL(2017)035, punt 43.

71

(72)  Artikel 61, lid 2, van de wet inzake het Hooggerechtshof.

72

(73)  Advies CDL(2017)035, punt 67.

73

(74)  Artikel 186, lid 1, van de Poolse grondwet: „De Nationale Raad voor Justitie waarborgt de onafhankelijkheid van de rechtbanken en de rechters.”

74

(75)  Ter illustratie: Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft in het kader van een tuchtprocedure die door een bepaalde raad tegen rechters was ingeleid, twijfels bij de mate van beïnvloeding door de wetgevende of de uitvoerende instanties geuit omdat de meeste leden van de raad in kwestie rechtstreeks door deze instanties waren benoemd; EHRM, zaak 55391/13, 57728/13 en 74041/13, Ramos Nunes de Carvalho E Sá v. Portugal, arrest van 21 juni 2016, punt 77.

75

(76)  De mandaten van de huidige leden-rechters zouden aflopen op de dag voorafgaand aan het begin van de gezamenlijke ambtsperiode van de nieuwe leden-rechters van de Raad, maar niet later dan negentig dagen na de inwerkingtreding van de wet. Het tijdschema is als volgt: binnen drie dagen na de bekendmaking van de wet kondigt de voorzitter van de Sejm het begin van de benoemingsprocedure aan. Binnen 21 dagen na deze aankondiging worden de kandidaten voor de functie van rechter-lid van de Raad aan de voorzitter van de Sejm gepresenteerd door de daartoe bevoegde entiteiten (groepen van ten minste 25 rechters of 2 000 burgers). Na het verstrijken van deze termijn van 21 dagen zendt de voorzitter de lijst van kandidaten naar de parlementaire groeperingen, die over een termijn van zeven dagen beschikken om negen kandidaten van die lijst voor te stellen. Vervolgens vindt de benoemingsprocedure plaats volgens de reguliere bepalingen (zie hieronder); zie de artikelen 6 en 7 van de wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie, en artikel 1, leden 1 en 3, wat betreft de toegevoegde artikelen 11a en 11d van de wet tot wijziging van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie.

76

Sejm

Sejm

(77)  Punt 27; zie ook punt C, onder ii), van het actieplan van de Raad van Europa van 2016; CCJE-advies nr. 10 inzake de Raad voor Justitie ten dienste van de samenleving, punt 27, en het verslag 2010-11 „Raden voor Justitie” van het Europees netwerk van de Raden voor de rechtspraak, punt 2.3.

77

(78)  De grondwet bepaalt dat de Nationale Raad voor Justitie moet zijn samengesteld uit ambtshalve benoemde leden (de eerste voorzitter van het Hooggerechtshof, de minister van Justitie, de voorzitter van het Administratief Hooggerechtshof en een door de president benoemd lid) en verkozen leden. De verkozen leden zijn vier „
  door de Sejm gekozen
  ” volksvertegenwoordigers, twee „
  door de senaat gekozen
  ” senatoren en 15 rechters („
  gekozen uit
  ” de gewone, administratieve en militaire rechtbanken en het Hooggerechtshof).

78

door de Sejm gekozen

door de senaat gekozen

gekozen uit

(79)  Artikel 1, lid 3, van de wet inzake de Nationale Raad voor Justitie, dat een artikel 11a, leden 2 en 3, toevoegt: er zij op gewezen dat elke groep (van rechters en burgers) meer dan één kandidatuur kan indienen voor een benoeming van een rechter-lid van de Raad.

79

(80)  Wanneer parlementaire groeperingen niet in totaal 15 kandidaten voordragen, zal het presidium van de Sejm deze kiezen om tot een lijst van 15 kandidaten te komen. Deze lijst wordt dan doorgegeven aan het comité van de Sejm (zie artikel 1, lid 3, dat de artikelen 11c en 11d, leden 1 tot en met 4, toevoegt).

80

Sejm

Sejm

(81)  EHRM, zaak 29369/10, Morice v. Frankrijk, arrest van 23 april 2015, punt 78, en zaak 25781/94, Cyprus v. Turkije, arrest van 10 mei 2001, punt 233.

81

(82)  Advies CDL(2017)035, punt 130.

82

(83)  Advies CDL(2017)035, punt 31.

83

---