# Dziennik Urzędowy L 330/16 g

| | ISSN 1725-5139 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 330 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Tom 4816 grudnia 2005 |

ISSN 1725-5139

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 330

Wydanie polskie

Legislacja

Tom 4816 grudnia 2005

---

| Spis treści | | I   Akty, których publikacja jest obowiązkowa | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | * | Regulamin nr 25 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji zagłówków, wbudowanych i niewbudowanych w siedzenia pojazdów | 1 |
| | * | Regulamin nr 26 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w odniesieniu do zewnętrznych elementów wystających | 26 |
| | * | Regulamin nr 28 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji dźwiękowych urządzeń ostrzegawczych oraz pojazdów silnikowych w odniesieniu do sygnałów dźwiękowych | 42 |
| | * | Regulamin nr 44 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji urządzeń przytrzymujących dla dzieci przebywających w pojazdach o napędzie silnikowym (urządzenia przytrzymujące dla dzieci). | 56 |
| | * | Regulamin nr 105 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych w odniesieniu do ich szczególnych cech konstrukcyjnych | 158 |
| | * | Regulamin nr 112 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów silnikowych wyposażonych w żarówki i emitujących asymetryczne światło mijania i/lub światło drogowe | 169 |
| | * | Regulamin nr 113 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów silnikowych wyposażonych w żarówki i emitujących symetryczne światło mijania i/lub światło drogowe | 214 |

Spis treści

I   Akty, których publikacja jest obowiązkowa

Strona

*

Regulamin nr 25 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji zagłówków, wbudowanych i niewbudowanych w siedzenia pojazdów

1

*

Regulamin nr 26 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w odniesieniu do zewnętrznych elementów wystających

26

*

Regulamin nr 28 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji dźwiękowych urządzeń ostrzegawczych oraz pojazdów silnikowych w odniesieniu do sygnałów dźwiękowych

42

*

Regulamin nr 44 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji urządzeń przytrzymujących dla dzieci przebywających w pojazdach o napędzie silnikowym (urządzenia przytrzymujące dla dzieci).

56

*

Regulamin nr 105 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych w odniesieniu do ich szczególnych cech konstrukcyjnych

158

*

Regulamin nr 112 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów silnikowych wyposażonych w żarówki i emitujących asymetryczne światło mijania i/lub światło drogowe

169

*

Regulamin nr 113 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów silnikowych wyposażonych w żarówki i emitujących symetryczne światło mijania i/lub światło drogowe

214

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

I Akty, których publikacja jest obowiązkowa

| 16.12.2005 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 330/1 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2005

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 330/1

---

Regulamin nr 25 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji zagłówków, wbudowanych i niewbudowanych w siedzenia pojazdów (1)

1.   ZAKRES

Niniejszy regulamin stosuje się do zagłówków zgodnych z jednym z typów zdefiniowanych w pkt. 2.2. poniżej (2).

1.1.1.   Regulaminu nie stosuje się do zagłówków, które mogą być montowane na siedzeniach składanych lub siedzeniach skierowanych w bok lub w tył.

1.1.2.   Regulamin stosuje się do samych oparć siedzeń zaprojektowanych tak, aby służyły także jako zagłówki zgodnie z definicją w pkt. 2.2. poniżej.

2.   DEFINICJE

Do celów niniejszego regulaminu:

„typ pojazdu” oznacza kategorię pojazdów o napędzie silnikowym, które nie różnią się pod następującymi istotnymi względami:

2.1.1.   linie i wewnętrzne wymiary części nadwozia tworzącej kabinę pasażerską,

2.1.2.   typy i wymiary siedzeń,

2.1.3.   typ i wymiary elementu chroniącego głowę oraz odpowiednich części konstrukcji pojazdu w przypadku zagłówka zamocowanego bezpośrednio do konstrukcji pojazdu;

„zagłówek” oznacza urządzenie mające na celu ograniczenie przemieszczania się do tyłu głowy osoby dorosłej w pojeździe, względem jej tułowia, aby w razie wypadku ograniczyć ryzyko uszkodzeń szyjnego odcinka kręgosłupa tejże osoby;

2.2.1.   „zintegrowany zagłówek” oznacza zagłówek, który tworzy górna część oparcia siedzenia. Definicji tej odpowiadają zagłówki zgodne z definicjami w pkt. 2.2.2. i 2.2.3. poniżej, których nie można oddzielić od siedzeń lub konstrukcji pojazdu w sposób inny niż przy użyciu narzędzi lub po częściowym bądź całkowitym usunięciu elementów siedzenia;

2.2.2.   „zdejmowany zagłówek” oznacza zagłówek, który stanowi element zdejmowany z siedzenia, zaprojektowany w sposób umożliwiający umieszczenie go i trwałe zamocowanie w konstrukcji oparcia siedzenia;

2.2.3.   „oddzielny zagłówek” oznacza zagłówek, który stanowi odrębny element siedzenia, zaprojektowany w sposób umożliwiający umieszczenie go i/lub trwałe zamocowanie w konstrukcji oparcia siedzenia;

2.3.   „typ siedzenia” oznacza kategorię siedzeń nieróżniących się pod względem wymiarów, szkieletu konstrukcji lub obicia, mogących się jednak różnić pod względem wykończenia i koloru;

2.4.   „typ zagłówka” oznacza kategorię zagłówków nieróżniących się pod względem wymiarów, szkieletu konstrukcji lub obicia, mogących się jednak różnić pod względem wykończenia, koloru i obicia;

2.5.   „punkt odniesienia” siedzenia (punkt H) (patrz załącznik 3 do niniejszego regulaminu) oznacza ślad, w pionowej płaszczyźnie wzdłużnej w stosunku do siedzenia, teoretycznej osi obrotu między nogą a tułowiem ciała ludzkiego reprezentowanego przez manekina;

2.6.   „linia odniesienia” oznacza prostą, która, przy zastosowaniu do badań manekina o masie i rozmiarach dorosłego 50-centylowego mężczyzny lub też manekina o identycznych właściwościach, przechodzi przez punkt połączenia nogi z miednicą oraz punkt połączenia szyi z klatką piersiową. W przypadku manekina przedstawionego w załączniku 3 do niniejszego regulaminu, w celu określenia punktu „H” siedzenia, linią odniesienia jest linia przedstawiona na rys. 1 w dodatku do niniejszego załącznika;

2.7.   „linia głowy” oznacza prostą przechodzącą przez środek ciężkości głowy oraz punkt połączenia szyi z klatką piersiową. Jeżeli głowa znajduje się w pozycji spoczynku, linia ta stanowi przedłużenie linii odniesienia;

2.8.   „siedzenie składane” oznacza dodatkowe siedzenie przeznaczone do użytku co pewien czas i zazwyczaj złożone;

„system regulacji” oznacza urządzenie umożliwiające ustawienie siedzenia lub jego części w pozycji dostosowanej do morfologii osoby zajmującej siedzenie.

Urządzenie to może w szczególności pozwalać na:

2.9.1.   przesuwanie wzdłużne,

2.9.2.   przesuwanie pionowe,

2.9.3.   przesuwanie kątowe;

2.10.   „system przesuwu” oznacza urządzenie, za pomocą którego siedzenie lub jedna z jego części może zostać przesunięta lub obrócona, bez ustalonej pozycji pośredniej, w sposób pozwalający na łatwy dostęp do przestrzeni za danym siedzeniem.

3.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ

3.1.   Wniosek o homologację składa właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego, lub jego prawnie ustanowiony przedstawiciel.

Do wniosku należy dołączyć wymienione poniżej dokumenty w trzech egzemplarzach:

3.2.1.   szczegółowy opis zagłówka, określający w szczególności materiał lub materiały użyte do obicia, oraz, jeśli dotyczy, położenie oraz specyfikację klamer i punktów mocowania typu lub typów siedzeń, których dotyczy wniosek o homologację;

w przypadku „zdejmowanego” zagłówka (patrz definicja w pkt. 2.2.2.):

3.2.2.1.   szczegółowy opis typu lub typów siedzeń, których dotyczy wniosek o homologację,

3.2.2.2.   informacje określające typ lub typy pojazdów, w których montowane mają być siedzenia, o których mowa w pkt. 3.2.2.1. powyżej;

w przypadku „oddzielnego” zagłówka (patrz definicja w pkt. 2.2.3.):

3.2.3.1.   szczegółowy opis strefy konstrukcyjnej, w której zagłówek ma być zamontowany,

3.2.3.2.   informacje określające typ pojazdu, w którym zagłówki mają być montowane,

3.2.3.3.   wymiarowe rysunki charakterystycznych części konstrukcji i zagłówka; rysunki muszą pokazywać miejsce przeznaczone pod numer homologacji w odniesieniu do okręgu wokół znaku homologacji,

3.2.4.   wymiarowe rysunki charakterystycznych części siedzenia i zagłówka. Rysunki muszą pokazywać miejsce przeznaczone pod numer homologacji w odniesieniu do okręgu wokół znaku homologacji.

Służbie technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych należy przedstawić, co następuje:

3.3.1.   jeżeli zagłówek jest typu „zintegrowanego” (patrz definicja w pkt. 2.2.1.), cztery kompletne siedzenia.

jeżeli zagłówek jest typu „zdejmowanego” (patrz definicja w pkt. 2.2.2.):

3.3.2.1.   dwa siedzenia z każdego typu, do którego montowany ma być zagłówek;

3.3.2.2.   4 + 2N zagłówków, przy czym N jest liczbą typów siedzeń, do których montowany ma być zagłówek;

3.3.3.   jeżeli zagłówek jest typu „oddzielnego” (patrz definicja w pkt. 2.2.3.), trzy zagłówki i odpowiednia część konstrukcji pojazdu lub cały pojazd;

Służba techniczna odpowiedzialna za przeprowadzenie badań homologacyjnych może zażądać:

3.4.1.   dostarczenia jej określonych części lub określonych próbek zastosowanych materiałów; i/lub

3.4.2.   przedstawienia jej pojazdów typu lub typów, o których mowa w pkt. 3.2.2.2. powyżej.

4.   OZNACZENIA

Urządzenia przedstawione do homologacji powinny:

4.1.1.   być w sposób wyraźny i trwały opatrzone nazwą handlową lub znakiem towarowym wnioskodawcy;

4.1.2.   posiadać, w miejscach pokazanych na rysunkach, o których mowa w pkt. 3.2.3.3. lub 3.2.4. powyżej, wystarczającą ilość miejsca na znak homologacji.

4.2.   Jeżeli zagłówek jest typu „zintegrowanego” lub „zdejmowanego” (patrz definicje w pkt. 2.2.1. i 2.2.2.), oznaczenia, o których mowa w pkt. 4.1.1. i 4.1.2. powyżej mogą zostać odtworzone na etykietach umieszczonych w miejscu pokazanym na rysunkach, o których mowa w pkt. 3.2.4. powyżej.

5.   HOMOLOGACJA

5.1.   Homologacji typu zagłówka udziela się, jeżeli zagłówek, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi pkt. 6. i 7. poniżej.

5.2.   Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 03, odpowiadające serii poprawek 03, które weszły w życie dnia 20 listopada 1989 r.) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi zagłówka.

5.3.   Powiadomienie o homologacji, rozszerzeniu lub odmowie homologacji zostaje przekazane w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin.

Na każdym zagłówku zdefiniowanym w pkt. 2.2.1., 2.2.2. i 2.2.3. homologowanym zgodnie z niniejszym regulaminem, bez względu na to czy zagłówek taki jest wbudowany w siedzenie, czy nie, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:

5.4.1.   okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (3);

5.4.2.   numeru homologacji; oraz

5.4.3.   w przypadku zagłówka wbudowanego w oparcie siedzenia, przed numerem homologacji dodaje się numer niniejszego regulaminu, literę „R” i łącznik.

5.5.   Znak homologacji umieszcza się w miejscu, o którym mowa w pkt. 4.1.2. powyżej.

5.6.   Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

5.7.   Przykładowe układy znaków homologacji przedstawiono w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

6.   SPECYFIKACJE OGÓLNE

Obecność zagłówków w pojeździe nie może stanowić dodatkowego źródła zagrożenia dla osób znajdujących się w pojeździe. W szczególności w żadnej pozycji użytkowej zagłówek nie może posiadać szorstkich powierzchni ani ostrych krawędzi mogących zwiększyć ryzyko powstania lub zakres obrażeń ciała u osób znajdujących się w pojeździe. Części zagłówka znajdujące się w zdefiniowanej poniżej strefie uderzenia powinny rozpraszać energię w sposób określony w załączniku 6 do niniejszego regulaminu.

6.1.1.   Granice strefy uderzenia wyznaczają po bokach dwie pionowe płaszczyzny wzdłużne przebiegające, w odległości 70 mm każda, po obu stronach płaszczyzny symetrii danego siedzenia.

6.1.2.   Wysokość strefy uderzenia jest ograniczona do części zagłówka umieszczonej powyżej płaszczyzny prostopadłej do linii odniesienia „R” i odległej od punktu „H” o 635 mm.

6.1.3.   W drodze odstępstwa od powyższych postanowień, wymogów dotyczących pochłaniania energii nie stosuje się do tylnych powierzchni zagłówków siedzeń, za którymi nie znajdują się inne siedzenia.

6.2.   Części powierzchni przedniej i tylnej zagłówka, z wyłączeniem części tylnej zagłówka przeznaczonej do instalacji w siedzeniach, za którymi nie znajdują się inne siedzenia, usytuowane poza określonymi powyżej pionowymi płaszczyznami wzdłużnymi muszą być wyściełane tak, by uniemożliwić stykanie się głowy z częściami składowymi konstrukcji, których promień zakrzywienia, w miejscach niestykających się z kulą o średnicy 165 mm, musi wynosić nie mniej niż 5 mm.

Ewentualnie części te mogą zostać uznane za zadowalające, jeżeli przejdą z wynikiem pozytywnym badanie pochłaniania energii opisane w załączniku 6 do niniejszego regulaminu. Jeżeli wspomniane części zagłówka i ich wsporniki pokryte są materiałem o twardości mniejszej niż 50 w skali Shore’a A, wymogi niniejszego punktu, z wyjątkiem wymogów dotyczących pochłaniania energii zgodnie z definicją w załączniku 6 do niniejszego regulaminu, stosuje się tylko do części sztywnych.

6.3.   Zagłówek powinien zostać zamocowany na siedzeniu lub, w zależności od przypadku, do konstrukcji pojazdu w taki sposób, by pod naciskiem wywieranym przez głowę w czasie badania żadna ze sztywnych i niebezpiecznych części konstrukcji nie wystawała poza obicia zagłówka, mocowania lub oparcia.

Wysokość zagłówka, mierzona zgodnie z wymogami pkt. 7.2. poniżej, powinna być zgodna z następującymi wymogami:

6.4.1.   Wysokość zagłówka powinna być mierzona zgodnie z opisem w pkt. 7.2. poniżej.

6.4.2.   W przypadku zagłówków o nieregulowanej wysokości, wysokość powinna być nie mniejsza niż 800 mm dla siedzeń przednich i 750 mm dla pozostałych siedzeń.

W przypadku zagłówków o regulowanej wysokości:

6.4.3.1.   wysokość powinna wynosić nie mniej niż 800 mm dla siedzeń przednich i 750 mm dla pozostałych siedzeń; wartość tę otrzymuje się pomiędzy najwyższą a najniższą pozycją, do której możliwa jest regulacja;

6.4.3.2.   nie powinno być „pozycji użytkowej” skutkującej wysokością mniejszą niż 750 mm;

6.4.3.3.   w przypadku siedzeń innych niż siedzenia przednie, zagłówki mogą być przesuwane do pozycji skutkującej wysokością mniejszą niż 750 mm, z zastrzeżeniem, że osoba znajdująca się w pojeździe może z łatwością stwierdzić, że zagłówek nie jest przeznaczony do użytkowania w tej pozycji;

6.4.3.4.   w przypadku siedzeń przednich, zagłówki mogą być automatycznie przesuwane, kiedy siedzenie nie jest zajęte, do pozycji skutkującej wysokością mniejszą niż 750 mm, z zastrzeżeniem że powracają one automatycznie do poprzedniej pozycji, kiedy siedzenie jest zajęte.

6.4.4.   Wymiary, o których mowa w pkt. 6.4.2. i 6.4.3.1. powyżej mogą być mniejsze niż 800 mm, w przypadku siedzeń przednich, i 750 mm, w przypadku pozostałych siedzeń, w celu pozostawienia odpowiedniego odstępu między zagłówkiem a wewnętrzną powierzchnią dachu, oknami lub jakąkolwiek częścią konstrukcji pojazdu; odstęp ten nie powinien jednak przekraczać 25 mm. W przypadku siedzeń wyposażonych w systemy przesuwania i/lub regulacji, powyższe stosuje się do wszystkich pozycji siedzeń. Ponadto w drodze odstępstwa od pkt. 6.4.3.2. powyżej, nie powinno być żadnej „pozycji użytkowej” skutkującej wysokością mniejszą niż 700 mm.

6.4.5.   W drodze odstępstwa od wymogów dotyczących wysokości, o których mowa w pkt. 6.4.2. i 6.4.3.1. powyżej, wysokość żadnego zagłówka przeznaczonego do umieszczenia na środkowym tylnym siedzeniu lub miejscu siedzącym nie może być mniejsza niż 700 mm.

6.5.   W przypadku zagłówka o regulowanej wysokości, mierzona w sposób określony w pkt. 7.2. wysokość części, na której spoczywa głowa, powinna wynosić nie mniej niż 100 mm.

W przypadku zagłówka bez regulacji wysokości, przerwa między oparciem siedzenia a zagłówkiem nie powinna być większa niż 60 mm.

6.6.1.   Jeżeli zagłówek ma regulowaną wysokość, to w najniższej pozycji powinien znajdować się nie dalej niż 25 mm od szczytu oparcia.

W przypadku zagłówka bez regulacji wysokości, należy wziąć pod uwagę obszar:

6.6.2.1.   powyżej płaszczyzny prostopadłej do linii odniesienia w odległości 540 mm od punktu „R” oraz

6.6.2.2.   między dwiema pionowymi płaszczyznami wzdłużnymi, przebiegającymi 85 mm po obu stronach linii odniesienia.

W obszarze tym dopuszcza się obecność jednej lub większej liczby przerw, które, mierzone zgodnie z opisem w pkt. 7.5., odpowiadają, bez względu na kształt, odległości „a”, wynoszącej więcej niż 60 mm, z zastrzeżeniem, że po przeprowadzeniu dodatkowych badań zgodnie z pkt. 7.4.3.4. nadal spełnione pozostają wymogi pkt. 7.4.3.6.

6.6.3.   W przypadku zagłówka o regulowanej wysokości w części, na której spoczywa głowa, dopuszcza się obecność jednej lub większej liczby przerw, które, mierzone zgodnie z opisem w pkt. 7.5., odpowiadają, bez względu na kształt, odległości „a” wynoszącej więcej niż 60 mm, z zastrzeżeniem, że po przeprowadzeniu dodatkowych badań zgodnie z pkt. 7.4.3.4. nadal spełnione pozostają wymogi pkt. 7.4.3.6.

6.7.   Szerokość zagłówka zapewnia odpowiednie oparcie głowy osobie zajmującej normalną pozycję siedzącą. W płaszczyźnie pomiaru szerokości, zdefiniowanej w pkt. 7.3. poniżej, zagłówek zajmuje obszar 85 mm po każdej stronie pionowej płaszczyzny symetrii siedzenia, dla którego jest przeznaczony, przy czym odległość ta jest mierzona w sposób określony w pkt. 7.3.

6.8.   Zagłówek oraz jego mocowanie powinny umożliwiać maksymalne przesunięcie głowy w tył, na które pozwala zagłówek, mierzone zgodnie z procedurą statyczną określoną w pkt. 7.4. poniżej, wynoszące mniej niż 102 mm.

6.9.   Zagłówek oraz jego mocowanie powinny być wystarczająco wytrzymałe, aby utrzymać bez ich uszkodzenia ciężar określony w pkt. 7.4.3.7. poniżej.

6.10.   W przypadku zagłówka o regulowanej wysokości nie można podnieść go ponad maksymalną określoną wysokość, wyjąwszy celowe działanie użytkownika inne niż mające na celu jego regulację.

7.   BADANIA

7.1.   Określenie punktu odniesienia (punktu „H”) siedzenia z wbudowanym zagłówkiem

Punkt ten określa się zgodnie z wymogami załącznika 3 do niniejszego regulaminu.

Określenie wysokości zagłówka

7.2.1.   Wszystkie linie należy narysować w płaszczyźnie symetrii danego siedzenia, której przecięcie z siedzeniem określa kontur zagłówka i oparcia siedzenia (patrz załącznik 4, rys. 1, do niniejszego regulaminu).

7.2.2.   Manekina odpowiadającego 50-centylowemu dorosłemu mężczyźnie lub manekina przedstawionego w załączniku 3 do niniejszego regulaminu umieszcza się w normalnej pozycji na siedzeniu. Oparcie siedzenia z regulowanym nachyleniem należy zablokować w położeniu odpowiadającym kątowi odchylenia linii odniesienia tułowia manekina zbliżonemu w miarę możliwości do kąta 25° od pionu.

7.2.3.   Rzut linii odniesienia manekina przedstawionego w załączniku 3 wyznacza się w przypadku danego siedzenia w płaszczyźnie określonej w pkt. 7.2.1. Styczną „S” do szczytu zagłówka wyznacza się prostopadle do linii odniesienia.

7.2.4.   Odległość „h” od punktu „H” do stycznej „S” to wysokość, którą należy uwzględnić w celu spełnienia wymogu określonego w pkt. 6.4.

Określenie szerokości zagłówka (patrz załącznik 4, rys. 2, do niniejszego regulaminu).

7.3.1.   Płaszczyzna „S1”, prostopadła do linii odniesienia i znajdująca się 65 mm poniżej stycznej „S” zdefiniowanej w pkt. 7.2.3., określa przekrój zagłówka ograniczony obrysem „C”. Na płaszczyznę „S1” nanosi się proste styczne do „C” stanowiące przecięcie płaszczyzn pionowych („P” i „P”), równoległych do płaszczyzny symetrii danego miejsca siedzącego, z płaszczyzną „S1”.

7.3.2.   Szerokość zagłówka brana pod uwagę w związku z realizacją wymogu określonego w pkt. 6.7. jest równa odległości „L” między liniami płaszczyzn „P” i „P'” na płaszczyźnie „S1”.

7.3.3.   W razie potrzeby szerokość zagłówka należy również określić 635 mm powyżej punktu odniesienia siedzenia, przy czym odległość tę mierzy się wzdłuż linii odniesienia.

Ocena skuteczności urządzenia

7.4.1.   Skuteczność zagłówka sprawdza się za pomocą badania statycznego opisanego poniżej.

Przygotowanie do badania

7.4.2.1.   Zagłówek o regulowanej wysokości ustawia się w najwyższej pozycji.

7.4.2.2.   W przypadku kanapy, gdy część lub cała rama nośna (wraz z ramą zagłówka) jest wspólna dla więcej niż jednego miejsca siedzącego, badania przeprowadza się jednocześnie dla wszystkich tych siedzeń.

7.4.2.3.   Siedzenie lub oparcie siedzenia regulowane w stosunku do zagłówka zamocowanego do konstrukcji pojazdu, należy ustawić w pozycji najbardziej niekorzystnej zdaniem służby technicznej.

Badanie

7.4.3.1.   Wszystkie linie należy wyznaczyć w płaszczyźnie symetrii danego siedzenia (patrz załącznik 5 do niniejszego regulaminu).

7.4.3.2.   Na płaszczyznę, o której mowa w pkt 7.4.3.1., nanosi się rzut linii odniesienia „R”.

7.4.3.3.   Przesuniętą linię odniesienia „R1” wytycza się oddziałując na część symulującą plecy manekina, o którym mowa w załączniku 3 do niniejszego regulaminu, siłą początkową wytwarzającą wynoszący 37,3 daNm moment ku tyłowi wokół punktu „H”.

Pod kątem prostym do przesuniętej linii odniesienia „R1” i 65 mm poniżej szczytu zagłówka, oddziałuje się za pomocą kulistego modelu głowy o średnicy 165 mm siłą początkową wytwarzającą moment 37,3 daNm wokół punktu „H”, przy czym linia odniesienia pozostaje w przesuniętej pozycji „R1”, określonej zgodnie z wymogami pkt. 7.4.3.3. powyżej.

7.4.3.4.1.   Jeżeli obecność przerw uniemożliwia oddziaływanie siłą określoną powyżej w odległości 65 mm od szczytu zagłówka, odległość może być ograniczona tak, aby oś siły przechodziła przez linię środkową składnika ramy znajdującego się najbliżej przerwy.

7.4.3.4.2.   W przypadku opisanym w pkt. 6.6.2. i 6.6.3. powyżej, badanie należy powtórzyć oddziałując na każdą przerwę, za pomocą kuli o średnicy 165 mm, siłą:

przechodzącą przez środek ciężkości najmniejszej części przerwy, wzdłuż płaszczyzny poprzecznej równoległej do linii odniesienia oraz wytwarzającą moment 373 Nm wokół punktu „R”.

7.4.3.5.   Należy określić styczną „Y” do kulistego modelu głowy, równoległą do przesuniętej linii odniesienia „R1”.

7.4.3.6.   Należy dokonać pomiaru odległości „X” między styczną „Y” oraz przesuniętą linią odniesienia. Wymóg pkt. 6.8. uważa się za spełniony, jeżeli odległość „X” jest mniejsza niż 102 mm.

7.4.3.7.   W przypadkach, kiedy siła określona w pkt. 7.4.3.4. przykładana jest w odległości 65 mm lub mniejszej poniżej szczytu zagłówka, i tylko w takich przypadkach, zwiększa się ją do 89 daNm, jeśli wcześniej nie nastąpi złamanie siedzenia lub oparcia.

Określenie odległości „a” dla przerw zagłówka (patrz załącznik 7 do niniejszego regulaminu)

7.5.1.   Odległość „a” określa się dla każdej przerwy w odniesieniu do przedniej powierzchni zagłówka za pomocą kuli o średnicy 165 mm.

7.5.2.   Kula styka się z przerwą w punkcie obszaru przerwy pozwalającym na maksymalne wciśnięcie kuli, bez uwzględniania zastosowanego obciążenia.

7.5.3.   Odległość między dwoma punktami styczności kuli z przerwą stanowi odległość „a” uwzględnianą przy ocenie przepisów zgodnie z pkt. 6.6.2. i 6.6.3.

8.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

8.1.   Każdy zagłówek lub siedzenie noszące znak homologacji zgodny z załącznikiem 2 powinny być zgodne z homologowanym typem zagłówka i spełniać warunki określone w pkt. 6. i 7. powyżej.

8.2.   W celu weryfikacji wspomnianej zgodności przeprowadza się wystarczającą liczbę wyrywkowych kontroli seryjnie produkowanych zagłówków.

8.3.   Badaniom należy poddać zagłówki, które są lub mają być oferowane do sprzedaży.

8.4.   Zagłówki wybrane dla celów weryfikacji zgodności z homologowanym typem poddawane są badaniu zgodnie z pkt. 7. niniejszego regulaminu.

9.   SANKCJE ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI

9.1.   Homologowane zagłówki

Homologacja udzielona typowi zagłówka zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeżeli zagłówki oznaczone w sposób, o którym mowa w pkt. 5.4. powyżej, nie przejdą z wynikiem pozytywnym wyrywkowych kontroli lub nie są zgodne z homologowanym typem.

9.2.   Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

10.   ZMIANA I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI TYPU ZAGŁÓWKA

Jakakolwiek zmiana typu zagłówka wymaga powiadomienia służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu zagłówka. Służba taka może wówczas:

10.1.1.   uznać, że wprowadzone zmiany prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku i zagłówek nadal spełnia wszelkie wymogi; lub

10.1.2.   zażądać kolejnego sprawozdania z badań od służby technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań.

10.2.   Potwierdzenie lub odmowa homologacji, określające zmiany, zostają przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w pkt. 5.3 powyżej.

10.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny dla takiego rozszerzenia oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

11.   INSTRUKCJE

Do każdego modelu zgodnego z homologowanym typem zagłówka producent dołącza informacje o typach i właściwościach siedzeń, w odniesieniu do których zagłówek został homologowany. Jeżeli zagłówek jest regulowany instrukcja taka musi w sposób wyraźny opisywać sposoby regulacji i/lub zwalniania.

12.   OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji zagłówka homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

13.   PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

13.1.   Po oficjalnej dacie wejścia w życie serii poprawek 04, żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy regulamin nie może odmówić udzielenia homologacji EKG zgodnie z niniejszym regulaminem, zmienionym serią poprawek 04.

13.2.   Po upływie 24 miesięcy od wejścia w życie serii poprawek 04, Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin udzielają homologacji EKG tylko typom pojazdów zgodnym z wymogami niniejszego regulaminu, zmienionego serią poprawek 04.

13.3.   Po upływie 48 miesięcy od wejścia w życie serii poprawek 04 obowiązujące homologacje zgodne z niniejszym regulaminem tracą ważność. Powyższe nie ma zastosowania do typów pojazdów spełniających wymogi niniejszego regulaminu, zmienionego serią poprawek 04.

14.   NAZWY I ADRESY SŁUŻB TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZEPROWADZENIE BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy służb technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzenie badań homologacyjnych oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające homologację, rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji.

---

(1)  Zawierająca serię poprawek 03.

(2)  W przypadku zagłówków pojazdów kategorii M1 zgodnych z postanowieniami regulaminu nr 17 nie jest wymagana zgodność z postanowieniami niniejszego regulaminu.

(3)  1 - Niemcy, 2 - Francja, 3 - Włochy, 4 - Niderlandy, 5 - Szwecja, 6 - Belgia, 7 - Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 - Hiszpania, 10 - Jugosławia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 - Austria, 13 - Luksemburg, 14 - Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 - Norwegia, 17 - Finlandia, 18 - Dania, 19 - Rumunia, 20 - Polska, 21 - Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 - Grecja, 24 - (numer wolny), 25 - (numer wolny), 26 – Słowenia i 27 – Słowacja. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymogów technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymogów, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

---

ZAŁĄCZNIK 1

KOMUNIKAT

(Maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

UKŁAD ZNAKÓW HOMOLOGACJI (1)

Znak homologacji dla zagłówka typu „zintegrowanego” lub „zdejmowanego” (patrz definicje w pkt. 2.2.1. i 2.2.2. niniejszego regulaminu).

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na jednym lub większej liczbie zagłówków typu „zintegrowanego” lub „zdejmowanego”, wskazuje, że odnośny typ zagłówka uzyskał homologację w Niderlandach (E4) zgodnie z regulaminem nr 25, pod numerem homologacji 032439. Pierwsze dwie cyfry numeru homologacji wskazują, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 25, zmienionego serią poprawek 03.

Znak homologacji dla zagłówka typu „oddzielnego” (patrz definicja w pkt. 2.2.3. niniejszego regulaminu).

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na zagłówku wskazuje, że odnośny zagłówek uzyskał homologację w Niderlandach (E4) jako typ zagłówka „oddzielnego”ach (E4), pod numerem homologacji 032439. Pierwsze dwie cyfry numeru homologacji wskazują, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 25, zmienionego serią poprawek 03.

---

(1)  Numer homologacji musi znajdować się blisko okręgu, poniżej lub powyżej litery „E” lub też na prawo albo na lewo od niej.

---

ZAŁĄCZNIK 3

PROCEDURA OKREŚLANIA PUNKTU „H” I RZECZYWISTEGO KĄTA TUŁOWIA DLA MIEJSC SIEDZĄCYCH W POJAZDACH SILNIKOWYCH

1.   CEL

Procedura opisana w niniejszym załączniku stosowana jest w celu określenia położenia punktu „H” oraz rzeczywistego kąta tułowia dla jednego lub kilku miejsc siedzących w pojeździe silnikowym oraz w celu sprawdzenia stosunku zmierzonych danych do wymogów konstrukcyjnych podanych przez producenta pojazdu (1).

2.   DEFINICJE

Do celów niniejszego załącznika:

„dane odniesienia” oznaczają jedną lub kilka następujących właściwości miejsca siedzącego:

2.1.1.   punkt „H” i punkt „R” oraz ich wzajemny stosunek,

2.1.2.   rzeczywisty kąt tułowia i konstrukcyjny kąt tułowia oraz ich wzajemny stosunek;

2.2.   „trójwymiarowa maszyna punktu »H«” (maszyna 3-D H) oznacza urządzenie wykorzystywane w celu określenia punktów „H” oraz rzeczywistych kątów tułowia; urządzenie to opisane jest w dodatku 1 do niniejszego załącznika;

2.3.   „punkt »H«” oznacza obrotowy środek tułowia i uda maszyny 3-D H, która została zainstalowana na siedzeniu pojazdu zgodnie z pkt. 4 poniżej. Punkt „H” znajduje się w środku linii środkowej urządzenia, która leży między pomiarowymi gałkami punktu „H” po obu stronach maszyny 3-D H. Teoretycznie punkt „H” odpowiada punktowi „R” (tolerancje określone w pkt. 3.2.2 poniżej). Określony zgodnie z procedurą opisaną w pkt. 4., punkt „H” uważany jest za stały w stosunku do konstrukcji poduszki siedzenia i przesuwa się z nią, jeżeli siedzenie jest regulowane;

2.4.   „punkt »R«” lub „punkt odniesienia miejsca siedzącego” oznacza punkt konstrukcyjny określony przez producenta pojazdu dla każdego miejsca siedzącego i ustanowiony w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia;

2.5.   „linia tułowia” oznacza linię środkową sondy maszyny 3-D H, przy czym sonda ma całkowicie tylne położenie;

2.6.   „rzeczywisty kąt tułowia” oznacza kąt zmierzony między pionową linią przechodzącą przez punkt „H” i linią tułowia z wykorzystaniem kwadrantu kąta pleców na maszynie 3-D H. Teoretycznie, rzeczywisty kąt tułowia odpowiada konstrukcyjnemu kątowi tułowia (tolerancje określone w pkt. 3.2.2. poniżej);

2.7.   „konstrukcyjny kąt tułowia” oznacza kąt zmierzony między pionową linią przechodzącą przez punkt „R” i linią tułowia w położeniu, które odpowiada konstrukcyjnej pozycji oparcia siedzenia określonej przez producenta pojazdu;

2.8.   „płaszczyzna środkowa osoby zajmującej siedzenie” (C/LO) oznacza środkową płaszczyznę maszyny 3-D H umieszczonej na każdym konstrukcyjnym miejscu siedzącym; przedstawia ją współrzędna punktu „H” na osi „Y”. Dla oddzielnych siedzeń, płaszczyzna środkowa siedzenia zbiega się z płaszczyzną środkową osoby zajmującej siedzenie. Dla pozostałych siedzeń, płaszczyzna środkowa osoby zajmującej siedzenie określona jest przez producenta;

2.9.   „trójwymiarowy układ odniesienia” oznacza układ opisany w dodatku 2 do niniejszego załącznika;

2.10.   „znaki odniesienia” są fizycznymi punktami (otworami, powierzchniami, znakami lub wcięciami) na nadwoziu pojazdu zdefiniowanymi przez producenta;

2.11.   „położenie pomiarowe pojazdu” oznacza pozycję pojazdu zgodnie ze współrzędnymi znaków odniesienia w trójwymiarowym układzie odniesienia.

3.   WYMOGI

3.1.   Przedstawienie danych

Dla każdego miejsca siedzącego, gdzie są wymagane dane odniesienia w celu wykazania zgodności z postanowieniami niniejszego regulaminu, wszystkie lub odpowiednio wybrane poniższe dane przedstawia się w formie zgodnej z dodatkiem 3 do niniejszego załącznika:

3.1.1.   współrzędne punktu „R” w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia;

3.1.2.   konstrukcyjny kąt tułowia;

3.1.3.   wszystkie wskazówki konieczne dla wyregulowania siedzenia (jeżeli jest regulowane) do pozycji pomiarowej przedstawionej w pkt. 4.3. poniżej;

3.2.   Wzajemny stosunek między zmierzonymi danymi i specyfikacjami konstrukcyjnymi

3.2.1.   Współrzędne punktu „H” i wartość rzeczywistego kąta tułowia otrzymane podczas zastosowania procedury opisanej w pkt. 4 porównuje się odpowiednio ze współrzędnymi punktu „R” oraz wartością konstrukcyjnego kąta tułowia, wskazanymi przez producenta pojazdu.

3.2.2.   Względne pozycje punktu „R” i punktu „H” oraz wzajemny stosunek między konstrukcyjnym kątem tułowia i rzeczywistym kątem tułowia uważa się za zadowalające dla badanego miejsca siedzącego, jeżeli punkt „H”, określony przez swoje współrzędne, leży w obrębie kwadratu o długości boku 50 mm, a przekątne poziomych i pionowych boków kwadratu przecinają się w punkcie „R”, oraz jeżeli rzeczywisty kąt tułowia znajduje się w zakresie 5° konstrukcyjnego kąta tułowia.

3.2.3.   Jeżeli powyższe wymogi są spełnione, punkt „R” i konstrukcyjny kąt tułowia wykorzystuje się w celu wykazania zgodności z postanowieniami niniejszego regulaminu.

3.2.4.   Jeżeli punkt „H” lub rzeczywisty kąt tułowia nie spełniają wymogów pkt. 3.2.2. powyżej, punkt „H” i rzeczywisty kąt tułowia należy określić jeszcze dwukrotnie (w sumie trzy razy). Jeżeli wyniki dwóch spośród tych trzech badań spełniają te wymogi, stosuje się warunki pkt. 3.2.3. powyżej.

3.2.5.   Jeżeli co najmniej dwa spośród trzech wyników czynności opisanych w pkt. 3.2.4. powyżej nie spełniają wymogów pkt. 3.2.2. powyżej, lub jeżeli nie jest możliwe przeprowadzenie weryfikacji, ponieważ producent pojazdu nie przedstawił informacji dotyczącej położenia punktu „R” lub dotyczącej konstrukcyjnego kąta tułowia, wykorzystuje się środek masy trzech zmierzonych punktów lub średnią z trzech zmierzonych kątów, i jest ona uważana za mającą zastosowanie we wszystkich przypadkach, gdzie w niniejszym regulaminie mowa jest o punkcie „R” lub konstrukcyjnym kącie tułowia.

4.   PROCEDURA OKREŚLANIA PUNKTU „H” ORAZ RZECZYWISTEGO KĄTA TUŁOWIA

4.1.   Pojazd zostaje wstępnie przygotowany według uznania producenta, w temperaturze 20 ± 10 °C, aby zapewnić osiągnięcie przez materiał siedzeń temperatury pokojowej. Jeżeli siedzenie, które ma być poddane badaniu, nie było jeszcze użytkowane, osoba lub urządzenie o masie 70-80 kg powinno na nim dwukrotnie usiąść przez jedną minutę, aby nagiąć poduszkę i oparcie. Na wniosek producenta, wszystkie zespoły siedzenia pozostaną nieobciążone przez minimalny okres 30 minut poprzedzający instalację maszyny 3-D H.

4.2.   Pojazd znajduje się w położeniu pomiarowym określonym w pkt. 2.11. powyżej.

4.3.   Siedzenie, jeżeli jest regulowane, ustawia się najpierw w najbardziej tylnej normalnej pozycji kierowania lub jazdy zgodnie ze wskazaniem producenta pojazdu, z uwzględnieniem jedynie wzdłużnej regulacji siedzenia, wyłączając przesuw siedzenia wykorzystywany do celów innych niż normalna pozycja kierowania lub jazdy. Jeżeli istnieją inne sposoby regulacji siedzenia (pionowe, kątowe, oparcia, itd.), są one ustawione w pozycji określonej przez producenta pojazdu. Dla siedzeń amortyzowanych, pionowa pozycja jest sztywno zamocowana, odpowiednio do normalnej pozycji kierowania, według wskazań producenta.

4.4.   Obszar miejsca siedzącego, z którym ma styczność maszyna 3-D H, pokryty jest muślinem bawełnianym o wystarczających rozmiarach i właściwej fakturze, opisanej jako gładka tkanina bawełniana o 18,9 nitkach na 1 cm2 i gramaturze 0,228 kg/m2 lub jako dzianina albo włóknina o podobnych właściwościach.

Jeżeli badanie przeprowadzane jest na siedzeniu na zewnątrz pojazdu, podłoga, na której znajduje się siedzenie, ma takie same zasadnicze parametry (2) jak podłoga pojazdu, w którym siedzenie ma być zamontowane.

4.5.   Umieścić siedzenie i zespół oparcia maszyny 3-D H na siedzeniu tak, aby płaszczyzna środkowa osoby zajmującej siedzenie (C/LO) zbiegała się z płaszczyzną środkową maszyny 3-D H. Na wniosek producenta, maszyna 3-D H może być przesunięta ku środkowi w odniesieniu do C/LO, jeżeli maszyna 3-D H znajduje się tak daleko na zewnątrz, że krawędź siedzenia nie pozwoli na wypoziomowanie maszyny 3-D H.

4.6.   Zamocować zespoły stóp i dolnych części nóg do miednicy siedzenia, oddzielnie albo z wykorzystaniem zespołu pręta T i dolnej części nogi. Linia przechodząca przez pomiarowe gałki punktu „H” jest równoległa do podłoża oraz prostopadła do wzdłużnej płaszczyzny środkowej siedzenia.

Wyregulować w następujący sposób położenie stóp i nóg maszyny 3-D H:

Wyznaczona pozycja miejsca siedzącego: kierowcy oraz pasażera z przodu od zewnątrz

4.7.1.1.   Zespoły stóp i nóg przesuwa się do przodu w taki sposób, aby stopy przybrały naturalną pozycję na podłodze, w razie konieczności między pedałami roboczymi. Tam gdzie to możliwe, lewa stopa położona jest w przybliżeniu w takiej samej odległości na lewo od płaszczyzny środkowej maszyny 3-D H, co prawa stopa na prawo. Poziomnica alkoholowa sprawdzająca poprzeczne położenie maszyny 3-D H ustawiana jest poziomo, w razie konieczności przy pomocy regulacji miednicy siedzenia lub przy pomocy regulacji zespołów nogi i stopy w kierunku do tyłu. Linia przechodząca przez pomiarowe gałki punktu „H” utrzymywana jest prostopadle w stosunku do wzdłużnej płaszczyzny środkowej siedzenia.

4.7.1.2.   Jeżeli lewa noga nie może być utrzymana równolegle do prawej oraz lewa stopa nie może być podparta konstrukcją, należy przesunąć lewą stopę, aż do uzyskania podparcia. Położenie pomiarowych gałek musi zostać utrzymane.

4.7.2.   Wyznaczona pozycja miejsca siedzącego: zewnętrznego tylnego

Dla tylnych siedzeń lub siedzeń dodatkowych, nogi są usytuowane zgodnie z opisem producenta. Jeżeli stopy spoczywają na częściach podłogi, które znajdują się na różnych poziomach, stopa, która pierwsza styka się z przednim siedzeniem służy za punkt odniesienia, a druga stopa jest tak ustawiona, aby poziomnica alkoholowa wskazująca poprzeczną orientację siedzenia urządzenia wskazywała położenie poziome.

4.7.3.   Pozostałe wyznaczone miejsca siedzące:

Stosuje się ogólną procedurę opisaną w pkt. 4.7.1. powyżej, z tym wyjątkiem, że stopy umieszcza się zgodnie z opisem producenta pojazdu.

4.8.   Nałożyć obciążniki dolnej części nogi i uda oraz wypoziomować maszynę 3-D H.

Przechylić do przodu miednicę pleców do zatrzymania i odciągnąć maszynę 3-D H od oparcia siedzenia przy wykorzystaniu pręta T. Zmienić pozycję maszyny 3-D H na siedzeniu stosując jedną z następujących metod:

4.9.1.   Jeżeli maszyna 3-D H ma tendencje do zsuwania się ku tyłowi, stosuje się następującą procedurę. Pozwolić maszynie 3-D H zsunąć się ku tyłowi aż do momentu, gdy nie jest dłużej wymagane przednie równoległe obciążenie przytrzymujące pręta T, tj. do chwili styku miednicy siedzenia z oparciem siedzenia. W razie konieczności zmienić pozycję dolnej części nogi.

4.9.2.   Jeżeli maszyna 3-D H nie ma tendencji do zsuwania się ku tyłowi, stosuje się następującą procedurę. Zsunąć maszynę 3-D H ku tyłowi stosując wsteczne równoległe obciążenie pręta T do chwili styku miednicy siedzenia z oparciem siedzenia (patrz rysunek 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika).

4.10.   Zastosować obciążenie 100 N + 10 N na zespół oparcia i miednicy maszyny 3-D H na przecięciu kwadrantu kąta biodra i obudowy pręta T. Kierunek stosowanego obciążenia utrzymywany jest wzdłuż linii przechodzącej przez wspomniane przecięcie do punktu znajdującego się bezpośrednio nad obsadą pręta uda (patrz rysunek 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika). Następnie ostrożnie umieścić z powrotem miednicę pleców na oparciu siedzenia. Pozostałą część procedury należy przeprowadzić z zachowaniem ostrożności w celu zapobieżenia zsunięcia się do przodu maszyny 3-D H.

4.11.   Zamocować prawe i lewe obciążniki pośladków oraz, naprzemiennie, osiem obciążników tułowia. Utrzymać poziom maszyny 3-D H.

4.12.   Nachylić miednicę pleców do przodu, aby zwolnić nacisk na oparcie siedzenia. Kołysać maszyną 3-D H z boku na bok w obrębie 10° kątowych (5° na każdy bok pionowej płaszczyzny środkowej) przez 3 pełne cykle, aby wyzwolić wszelkie zakumulowane tarcie między maszyną 3-D H a siedzeniem.

Podczas czynności kołysania, pręt T maszyny 3-D H może mieć tendencje do odchylania się od określonego poziomego i pionowego ustawienia. Pręt T musi być wówczas przytwierdzony przez zastosowanie odpowiedniego poprzecznego obciążenia podczas ruchu kołysania. W czasie utrzymywania pręta T oraz kołysania maszyny 3-D H należy zachować ostrożność w celu zapewnienia, że nie są stosowane żadne przypadkowe zewnętrzne obciążenia w kierunku pionowym lub w przód/w tył.

Stopy maszyny 3-D H nie mogą być przytwierdzone lub przytrzymywane podczas tej czynności. Jeżeli stopy zmienią położenie, należy pozwolić im pozostać przez chwilę w tej pozycji.

Ostrożnie przyciągnąć miednicę pleców do oparcia siedzenia i sprawdzić czy dwie poziomnice alkoholowe znajdują się w pozycji zerowej. Jeżeli nastąpiło przesunięcie stóp podczas czynności kołysania maszyny 3-D H, należy je ustawić na nowo w następujący sposób:

Naprzemiennie podnosić każdą stopę z podłogi do minimalnej koniecznej wysokości, aż nie będzie żadnego dodatkowego ruchu. Podczas tego podnoszenia stopy muszą swobodnie się obracać i nie będą stosowane żadne obciążenia poprzeczne lub skierowane do przodu. Po umieszczeniu każdej stopy z powrotem w pozycji dolnej, pięta ma być w styczności z konstrukcją do tego celu zaprojektowaną.

Sprawdzić czy poprzeczna poziomnica alkoholowa znajduje się w pozycji zerowej; w razie konieczności zastosować poprzeczne obciążenie u szczytu jej miednicy pleców, wystarczające do wypoziomowania miednicy siedzenia maszyny 3-D H na siedzeniu.

4.13.   Przytrzymać pręt T aby zapobiec zsuwaniu się ku przodowi maszyny 3-D H na poduszce siedzenia i postępować w następujący sposób:

| (a) | przyciągnąć miednicę pleców do oparcia siedzenia; |
| --- | --- |

(a)

przyciągnąć miednicę pleców do oparcia siedzenia;

| (b) | naprzemiennie przykładać i zwalniać poziome wsteczne obciążenie, nie przekraczając 25 N, w stosunku do pręta kąta pleców na wysokości zbliżonej do środka obciążników tułowia do chwili wskazania przez kwadrant kąta biodra osiągnięcia stabilnej pozycji po zwolnieniu obciążenia. Należy zachować ostrożność w celu zapewnienia, że nie są stosowane na maszynę 3-D H żadne zewnętrzne obciążenia poprzeczne lub skierowane w dół. Jeżeli są niezbędne inne regulacje maszyny 3-D H, należy obrócić miednicę pleców do przodu, wyrównać i powtórzyć procedurę opisaną w pkt. 4.12. |
| --- | --- |

(b)

naprzemiennie przykładać i zwalniać poziome wsteczne obciążenie, nie przekraczając 25 N, w stosunku do pręta kąta pleców na wysokości zbliżonej do środka obciążników tułowia do chwili wskazania przez kwadrant kąta biodra osiągnięcia stabilnej pozycji po zwolnieniu obciążenia. Należy zachować ostrożność w celu zapewnienia, że nie są stosowane na maszynę 3-D H żadne zewnętrzne obciążenia poprzeczne lub skierowane w dół. Jeżeli są niezbędne inne regulacje maszyny 3-D H, należy obrócić miednicę pleców do przodu, wyrównać i powtórzyć procedurę opisaną w pkt. 4.12.

Dokonać wszystkich pomiarów:

4.14.1.   Współrzędne punktu „H” mierzone są w odniesieniu do trójwymiarowego układu odniesienia.

4.14.2.   Rzeczywisty kąt tułowia odczytywany jest przy kwadrancie kąta pleców maszyny 3-D H z sondą znajdującą się w całkowicie tylnym położeniu.

4.15.   Jeżeli konieczne jest ponowne przeprowadzenie procesu instalacji maszyny 3-D H, zespół siedzenia pozostaje nieobciążony przez co najmniej 30 minut przed ponownym zainstalowaniem. Maszyna 3-D H nie powinna pozostawać pod obciążeniem na zespole siedzenia dłużej niż jest to wymagane dla przeprowadzenia badania.

Jeżeli siedzenia w tym samym rzędzie można uznać za podobne (kanapa, siedzenia jednakowe, itp.) określa się tylko jeden punkt „H” oraz jeden „rzeczywisty kąt tułowia” dla każdego rzędu siedzeń, przy czym opisana w dodatku 1 do niniejszego załącznika maszyna 3-D H zostaje umieszczona na miejscu uważanym za reprezentatywne dla rzędu. Tym miejscem jest:

4.16.1.   miejsce kierowcy w przypadku przedniego rzędu;

4.16.2.   siedzenie zewnętrzne w przypadku tylnego rzędu lub rzędów.

---

(1)  Dla każdego miejsca siedzącego, poza przednimi siedzeniami, dla którego nie można określić punktu „H” przy wykorzystaniu „trójwymiarowej maszyny punktu »H«” lub procedur, wskazany przez producenta punkt „R” może posłużyć jako odniesienie według uznania właściwego organu.

(2)  Kąt nachylenia, różnica wysokości z mocowaniem siedzenia, faktura powierzchni, itp.

Dodatek 1

OPIS TRÓJWYMIAROWEJ MASZYNY PUNKTU „H” (1)

(Maszyna 3-D H)

| 1. | MIEDNICE OPARCIA I SIEDZENIA
  Miednice oparcia i siedzenia zbudowane są ze wzmocnionego tworzywa sztucznego i metalu; naśladują one tułów i uda człowieka i są mechanicznie umocowane zawiasowo w punkcie „H”. Kwadrant zamocowany jest do sondy zawiasowo w punkcie „H” w celu zmierzenia rzeczywistego kąta tułowia. Regulowany pręt ud, przyłączony do miednicy siedzenia, ustala linię środkową uda i służy jako linia podstawowa dla kwadrantu kąta biodra. |
| --- | --- |

1.

MIEDNICE OPARCIA I SIEDZENIA

Miednice oparcia i siedzenia zbudowane są ze wzmocnionego tworzywa sztucznego i metalu; naśladują one tułów i uda człowieka i są mechanicznie umocowane zawiasowo w punkcie „H”. Kwadrant zamocowany jest do sondy zawiasowo w punkcie „H” w celu zmierzenia rzeczywistego kąta tułowia. Regulowany pręt ud, przyłączony do miednicy siedzenia, ustala linię środkową uda i służy jako linia podstawowa dla kwadrantu kąta biodra.

| 2. | ELEMENTY SKŁADOWE CIAŁA I NÓG
  Segmenty dolnej części nogi połączone są z zestawem miednicy siedzenia za pomocą pręta T łączącego kolana, który jest poprzecznym przedłużeniem regulowanego pręta uda. Kwadranty włączone są w odcinki dolnej części nogi, aby zmierzyć kąty kolana. Zespoły buta i stopy są wyskalowane w celu zmierzenia kąta stopy. Dwie poziomnice alkoholowe ustalają położenie urządzenia w przestrzeni. Obciążniki elementów składowych ciała są umieszczane w odpowiednich środkach ciężkości, aby zagwarantować nacisk na siedzenie równoważny naciskowi wywieranemu przez osobę płci męskiej o masie 76 kg. Wszystkie połączenia maszyny 3-D H sprawdzone są pod kątem możliwości swobodnego poruszania się bez zauważalnego tarcia. |
| --- | --- |

2.

ELEMENTY SKŁADOWE CIAŁA I NÓG

Segmenty dolnej części nogi połączone są z zestawem miednicy siedzenia za pomocą pręta T łączącego kolana, który jest poprzecznym przedłużeniem regulowanego pręta uda. Kwadranty włączone są w odcinki dolnej części nogi, aby zmierzyć kąty kolana. Zespoły buta i stopy są wyskalowane w celu zmierzenia kąta stopy. Dwie poziomnice alkoholowe ustalają położenie urządzenia w przestrzeni. Obciążniki elementów składowych ciała są umieszczane w odpowiednich środkach ciężkości, aby zagwarantować nacisk na siedzenie równoważny naciskowi wywieranemu przez osobę płci męskiej o masie 76 kg. Wszystkie połączenia maszyny 3-D H sprawdzone są pod kątem możliwości swobodnego poruszania się bez zauważalnego tarcia.

Maszyna odpowiada urządzeniu opisanemu w normie ISO 6549-1980.

Image

Image

---

(1)  W sprawie szczegółów dotyczących budowy maszyny 3-D H należy się zwrócić do Society of Automotive Engineers (SAE), Warrendale, Commonwealth Drive 400, Pennsylvania 15096, Stany Zjednoczone Ameryki Północnej.

Dodatek 2

TRÓJWYMIAROWY UKŁAD ODNIESIENIA

| 1. | Trójwymiarowy układ odniesienia określają trzy prostopadłe płaszczyzny ustalone przez producenta pojazdu (patrz rysunek) (1). |
| --- | --- |

1.

Trójwymiarowy układ odniesienia określają trzy prostopadłe płaszczyzny ustalone przez producenta pojazdu (patrz rysunek) (1).

| 2. | Położenie pomiarowe pojazdu ustala się poprzez usytuowanie pojazdu na powierzchni nośnej tak, aby współrzędne znaków odniesienia odpowiadały wartościom wskazanym przez producenta. |
| --- | --- |

2.

Położenie pomiarowe pojazdu ustala się poprzez usytuowanie pojazdu na powierzchni nośnej tak, aby współrzędne znaków odniesienia odpowiadały wartościom wskazanym przez producenta.

| 3. | Współrzędne punktu „R” i punktu „H” ustala się w stosunku do znaków odniesienia określonych przez producenta pojazdu. |
| --- | --- |

3.

Współrzędne punktu „R” i punktu „H” ustala się w stosunku do znaków odniesienia określonych przez producenta pojazdu.

Image

---

(1)  Układ odniesienia odpowiada normie ISO 4130-1978.

Dodatek 3

DANE ODNIESIENIA DOTYCZĄCE MIEJSC SIEDZĄCYCH

1.   KODOWANIE DANYCH ODNIESIENIA

Dane odniesienia wymienione są kolejno dla każdego miejsca siedzącego. Miejsca siedzące określane są kodem dwucyfrowym. Pierwsza wartość jest cyfrą arabską i określa rząd siedzeń, licząc od początku do końca pojazdu. Druga wartość jest dużą literą, która określa położenie miejsca siedzącego w rzędzie, patrząc w kierunku jazdy pojazdu; wykorzystuje się następujące litery:

| L | = | lewe |
| --- | --- | --- |
| C | = | środkowe |
| R | = | prawe |

L

=

lewe

C

=

środkowe

R

=

prawe

2.   OPIS POŁOŻENIA POMIAROWEGO POJAZDU

2.1.   Współrzędne znaków odniesienia

X ...

Y ...

Z ...

3.   WYKAZ DANYCH ODNIESIENIA

Miejsce siedzące: ...

3.1.1.   Współrzędne punktu „R”

X ...

Y ...

Z ...

3.1.2.   Konstrukcyjny kąt tułowia ...

3.1.3.   Wymogi dotyczące regulacji siedzenia (1)

poziomej: ...

pionowej: ...

kątowej: ...

kąta tułowia: ...

Uwaga: Podać dane odniesienia dla dalszych miejsc siedzących w pkt. 3.2., 3.3. itd.

---

(1)  Niepotrzebne skreślić.

---

ZAŁĄCZNIK 4

OKREŚLENIE WYSOKOŚCI I SZEROKOŚCI ZAGŁÓWKA

Image

Image

---

ZAŁĄCZNIK 5

SZCZEGÓŁOWE DANE DOTYCZĄCE LINII WYZNACZONYCH I POMIARÓW DOKONANYCH PODCZAS BADANIA

Image

---

ZAŁĄCZNIK 6

PROCEDURA BADANIA ROZPRASZANIA ENERGII

1.   INSTALACJA, APARATURA BADAWCZA, INSTRUMENTY POMIAROWE I PROCEDURA

1.1.   Instalacja

Zagłówek pokryty rozpraszającym energię materiałem instaluje się i poddaje badaniu na siedzeniu lub części konstrukcji pojazdu, na której jest montowany. Element konstrukcji powinien być stabilnie zamocowany do stanowiska badawczego, tak aby nie przemieszczał się pod wpływem uderzenia, a podstawa, na której spoczywa, w razie braku szczegółowych, uzasadnionych specyfikacji, powinna być w przybliżeniu pozioma. Oparcie siedzenia, jeżeli jest regulowane, należy zablokować w pozycji opisanej w pkt. 7.2.2. niniejszego regulaminu.

Zagłówek montuje się na oparciu siedzenia, tak jak w pojeździe. W przypadku oddzielnego zagłówka, należy go zamocować do części konstrukcji pojazdu, do której zwykle jest mocowany.

Jeżeli zagłówek jest regulowany, należy ustawić go w najbardziej niekorzystnej pozycji, na jaką pozwala urządzenie regulacyjne.

1.2.   Aparatura badawcza

1.2.1.   Aparaturę stanowi wahadło, którego oś przegubu wspierają łożyska kulkowe i którego masa zredukowana (1) w środku uderzenia wynosi 6,8 kg. Dolną część wahadła stanowi sztywny model głowy o średnicy 165 mm, którego środek jest identyczny ze środkiem uderzenia wahadła.

1.2.2.   Model głowy powinien być wyposażony w dwa przyspieszeniomierze i urządzenie do pomiaru prędkości, wszystkie będące w stanie dokonywać pomiaru wartości w kierunku uderzenia.

1.3.   Instrumenty pomiarowe

Należy użyć instrumentów pomiarowych umożliwiających dokonywanie pomiarów o następujących stopniach dokładności:

1.3.1.   Przyspieszenie:

dokładność = ± 5 % rzeczywistej wartości

klasa częstotliwości łańcucha pomiarowego: CFC 600 odpowiadająca wymogom normy ISO 6487 (1987)

Czułość poprzeczna ≤ 5 % najniższego punktu skali.

1.3.2.   Prędkość:

dokładność = ± 2,5 % rzeczywistej wartości

czułość = 0,5 km/h

1.3.3.   Rejestracja czasu

oprzyrządowanie powinno umożliwiać rejestrację akcji przez cały czas jej trwania oraz dokonywanie odczytów z dokładnością do jednej tysięcznej sekundy:

w nagraniu wykorzystanym do analizy badania powinien zostać wykryty początek uderzenia w momencie pierwszego kontaktu modelu głowy z badanym przedmiotem.

1.4.   Procedura badawcza

Po zainstalowaniu i wyregulowaniu zagłówka zgodnie z pkt. 1.1. niniejszego załącznika, uderzenie ma miejsce w punktach wybranych przez laboratorium w strefie zdefiniowanej w pkt. 6.1. niniejszego regulaminu oraz, w miarę możliwości, poza strefą uderzenia zdefiniowaną w pkt. 6.2. niniejszego regulaminu, na powierzchniach o promieniu krzywizny mniejszym niż 5 mm.

1.4.1.1.   Na powierzchni tylnej kierunek uderzenia z przodu do tyłu w płaszczyźnie wzdłużnej jest pod kątem 45° od pionu.

1.4.1.2.   Na powierzchni przedniej kierunek uderzenia z przodu do tyłu, w płaszczyźnie wzdłużnej, jest poziomy.

1.4.1.3.   Strefy przednią i tylną ogranicza płaszczyzna pozioma styczna do szczytu zagłówka określonego w pkt. 7.2. niniejszego regulaminu.

1.4.2.   Model głowy uderza badany obiekt z prędkością 24,1 km/godz.; prędkość tę uzyskuje się za pomocą energii napędu lub przy użyciu dodatkowego urządzenia napędowego.

2.   WYNIKI

W badaniach przeprowadzonych zgodnie z powyższą procedurą przyspieszenie ujemne modelu głowy nie powinno przekraczać 80 g w sposób ciągły przez więcej niż 3 milisekundy. Za wartość przyspieszenia ujemnego przyjmuje się średnią odczytów z obu opóźnieniomierzy.

3.   PROCEDURY RÓWNOWAŻNE

3.1.   Dopuszczalne są procedury równoważne pod warunkiem, że umożliwiają one uzyskanie wyników wymaganych w pkt. 2. powyżej, w szczególności elementy aparatury badawczej mogą być zorientowane inaczej, jeżeli zachowane zostaną względne kąty między zagłówkiem i kierunkiem uderzenia.

3.2.   Osoba stosująca metodę inną niż metoda opisana w pkt. 1 jest odpowiedzialna za wykazanie równoważności takiej metody.

---

(1)  Stosunek masy zredukowanej „mr” wahadła do całkowitej masy „m” wahadła w odległości „a” między środkiem uderzenia i osią obrotu oraz w odległości l między środkiem ciężkości i osią obrotu wyraża wzór: mr = m (l/a)

---

ZAŁĄCZNIK 7

OKREŚLENIE WYMIARU „A” DLA PRZERW ZAGŁÓWKA

(patrz pkt. 6.6.2. i 6.6.3. niniejszego regulaminu)

Image

Image

---

| 16.12.2005 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 330/26 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2005

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 330/26

---

Regulamin nr 26 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów w odniesieniu do zewnętrznych elementów wystających

1.   ZAKRES I CEL

1.1.   Niniejszy regulamin stosuje się do zewnętrznych elementów wystających pojazdów kategorii M1 (1). Regualminu nie stosuje się do zewnętrznych lusterek wstecznych ani do zaczepów do holowania.

1.2.   Celem niniejszego regulaminu jest ograniczenie ryzyka wystąpienia lub złagodzenie obrażeń ciała u osoby w wyniku uderzenia lub otarcia się o nadwozie w przypadku kolizji. Obowiązuje zarówno w przypadku unieruchomionego pojazdu jak również pojazdu w ruchu.

2.   DEFINICJE

Do celów niniejszego regulaminu:

2.1.   „homologacja pojazdu” oznacza homologację typu pojazdu w odniesieniu do zewnętrznych elementów wystających;

2.2.   „typ pojazdu” oznacza kategorię pojazdów silnikowych, nieróżniących się od siebie pod istotnymi względami takimi jak kształt czy materiały, z jakich wykonana jest ich powierzchnia zewnętrzna;

2.3.   „powierzchnia zewnętrzna” oznacza zewnętrzną stronę pojazdu włączając w to maskę silnika, pokrywę bagażnika, drzwi, błotniki, dach, światła i sygnalizację świetlną oraz widoczne elementy wzmacniające;

2.4.   „linia podłogi” oznacza linię wyznaczoną w następujący sposób:

wokół obciążonego pojazdu stopniowo wyznacza się stożek o pionowej osi, której wysokość nie jest określona, i o kącie połówkowym 30°, w taki sposób, aby przystawał stale i możliwie jak najniżej do zewnętrznej powierzchni pojazdu. Linia podłogi jest geometrycznym śladem takich punktów styczności. Przy wyznaczaniu linii podłogi nie bierze się pod uwagę miejsc przyłożenia podnośnika, rur wydechowych i kół. Przyjmuje się, że wnęki na koła są wypełnione przez wyimaginowaną powierzchnię, która stanowi płynne przedłużenie otaczającej ją powierzchni zewnętrznej. Przy określaniu linii podłogi bierze się pod uwagę zderzaki umieszczone z przodu oraz z tyłu pojazdu. W zależności od rodzaju pojazdu linia wyznaczająca podłogę może przebiegać po obwodzie odcinka zderzaka lub wzdłuż płatu poszycia nadwozia poniżej zderzaka. W przypadku występowania jednocześnie dwóch lub większej liczby punktów styczności, przy wyznaczaniu linii podłogi bierze się pod uwagę punkt położony niżej,

2.5.   „promień krzywizny” oznacza promień łuku koła, który jest najbliższy zaokrąglonemu kształtowi danej części składowej;

2.6.   „pojazd obciążony” oznacza pojazd obciążony do maksymalnej, dopuszczalnej ze względów technicznych masy. Pojazdy wyposażone w zawieszenie hydropneumatyczne, hydrauliczne lub pneumatyczne, lub też w urządzenie służące do automatycznego wyrównywania zgodnie z poziomem obciążenia poddawane są badaniom w najbardziej niekorzystnych normalnych warunkach pracy, określonych przez producenta;

„skrajna krawędź zewnętrzna” pojazdu oznacza, w odniesieniu do ścian bocznych pojazdu, płaszczyznę równoległą do środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu i zbiegającą się ze swoją boczną krawędzią zewnętrzną oraz, w odniesieniu do przodu i tyłu pojazdu, poprzeczną prostopadłą płaszczyznę pojazdu zbiegającą się swoimi przednimi i tylnymi krawędziami zewnętrznymi, bez uwzględnienia wystających elementów zewnętrznych:

2.7.1.   opon położonych blisko punktu styczności z podłożem i złącz do pomiaru ciśnienia w oponie,

2.7.2.   urządzeń przeciwpoślizgowych, które mogą być zamontowane na kołach,

2.7.3.   lusterek wstecznych,

2.7.4.   kierunkowskazów, świateł obrysowych, przednich i tylnych świateł pozycyjnych (bocznych) oraz świateł postojowych,

2.7.5.   w odniesieniu do przodu i tyłu pojazdu: elementów zamontowanych na zderzakach, zaczepów do holowania oraz rur wydechowych;

2.8.   „wymiar wystającego elementu” części składowej zamontowanej na płacie poszycia oznacza wymiar ustalony przy użyciu metody określonej w pkt. 2. załącznika 3 do niniejszego regulaminu;

2.9.   „nominalna linia płatu poszycia” oznacza linię przechodzącą przez dwa punkty wyznaczone przez pozycję środka kuli, gdy styka się ona po raz pierwszy i po raz ostatni z częścią składową, w trakcie wykonywania czynności pomiarowych określonych w pkt. 2.2. załącznika 3 do niniejszego regulaminu.

3.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ

Wniosek o homologację typu pojazdu w odniesieniu do wystających elementów zewnętrznych.

3.1.1.   Wniosek o homologację typu pojazdu w odniesieniu do wystających elementów zewnętrznych składa producent pojazdu lub jego prawnie ustanowiony przedstawiciel.

Do wniosku należy dołączyć wymienione poniżej dokumenty w trzech egzemplarzach:

3.1.2.1.   fotografie przednich, tylnych oraz bocznych części pojazdu wykonane pod kątem 30° - 45° w stosunku do pionowej wzdłużnej płaszczyzny środkowej pojazdu;

3.1.2.2.   rysunki zderzaków z wymiarami oraz, w stosownych przypadkach:

3.1.2.3.   rysunki niektórych wystających elementów zewnętrznych a także, jeżeli dotyczy, niektórych odcinków powierzchni zewnętrznej, o której mowa w pkt. 6.9.1.

3.1.3.   Pojazd reprezentujący typ pojazdu będący przedmiotem homologacji należy przekazać służbie technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych. Na żądanie wspomnianej służby technicznej należy również przekazać określone części składowe i próbki wykorzystanego materiału.

Wniosek o homologację typu w odniesieniu do bagażników dachowych, bagażników na narty oraz anten radiowych odbiorczych lub nadawczych, uznawanych za odrębne urządzenia techniczne.

3.2.1.   Wniosek o homologację typu w odniesieniu do bagażników dachowych, bagażników na narty oraz anten radiowych odbiorczych lub nadawczych uznawanych za odrębne urządzenia techniczne składa producent pojazdu lub też producent wyżej wspomnianych odrębnych urządzeń technicznych, lub ich prawnie ustanowiony przedstawiciel.

W odniesieniu do każdego z urządzeń, o których mowa w pkt. 3.2.1. powyżej, do wniosku należy dołączyć:

3.2.2.1.   dokumenty, w trzech egzemplarzach, określające właściwości techniczne odrębnego urządzenia technicznego oraz instrukcje montażu dołączone do każdego sprzedawanego odrębnego urządzenia technicznego;

3.2.2.2.   egzemplarz typu odrębnego urządzenia technicznego. Właściwy organ może zażądać przekazania kolejnego egzemplarza, jeżeli uzna to za stosowne.

4.   HOMOLOGACJA

Homologacja typu pojazdu w odniesieniu do wystających elementów zewnętrznych.

4.1.1.   Homologacji typu pojazdu udziela się, jeżeli pojazd, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi pkt. 5. i 6. poniżej.

4.1.2.   Każdy typ pojazdu, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 02, odpowiadające serii poprawek 02, która weszła w życie dnia 13 grudnia 1996 r.) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi pojazdu.

4.1.3.   Powiadomienie o homologacji lub rozszerzeniu, lub odmowie, lub cofnięciu homologacji, lub ostatecznym zaprzestaniu produkcji zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane w postaci formularza komunikatu zgodnego z wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin.

Na każdym pojeździe zgodnym z typem pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:

4.1.4.1.   okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji;

4.1.4.2.   numeru niniejszego regulaminu, po którym następuje litera „R”, następnie łącznik i numer homologacji, na prawo od okręgu określonego w pkt. 4.1.4.1.

4.1.5.   Jeżeli pojazd jest zgodny z typem pojazdu homologowanego zgodnie z jednym lub kilkoma regulaminami załączonymi do Porozumienia w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, nie trzeba powtarzać symbolu podanego w pkt. 4.1.4.1.; w takim wypadku dodatkowe numery i symbole wszystkich regulaminów, zgodnie z którymi udzielono homologacji w kraju, który wydał homologację na podstawie niniejszego regulaminu, umieszcza się w kolumnach pionowych z prawej strony symbolu podanego w pkt. 4.1.4.1.

4.1.6.   Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

4.1.7.   Znak homologacji umieszcza się na tabliczce znamionowej pojazdu umieszczonej przez producenta lub w pobliżu tabliczki znamionowej.

4.1.8.   Przykłady znaków homologacji przedstawiono w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

4.1.9.   Właściwy organ weryfikuje istnienie zadowalających środków zapewniających efektywną kontrolę zgodności produkcji przed udzieleniem homologacji typu.

Homologacja w odniesieniu do bagażników dachowych, bagażników na narty oraz anten radiowych odbiorczych lub nadawczych, uznawanych za odrębne urządzenia techniczne.

4.2.1.   Homologacji danego typu odrębnego urządzenia technicznego udziela się, jeżeli typ odrębnego urządzenia technicznego, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi pkt. 6.16., 6.17. i 6.18. poniżej.

4.2.2.   Każdy typ odrębnego urządzenia technicznego, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 02, odpowiadające serii poprawek 02, która weszła w życie dnia 13 grudnia 1996 r.) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi odrębnego urządzenia technicznego.

4.2.3.   Powiadomienie o homologacji lub rozszerzeniu, lub odmowie, lub cofnięciu homologacji, lub ostatecznym zaprzestaniu produkcji typu odrębnego urządzenia technicznego zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane w postaci formularza komunikatu zgodnego z wzorem przedstawionym w załączniku 4 do niniejszego regulaminu Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin.

Na każdym odrębnym urządzeniu technicznym zgodnym z typem homologowanym zgodnie z niniejszym regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:

4.2.4.1.   okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (2);

4.2.4.2.   numeru niniejszego regulaminu, po którym następuje litera „R”, następnie łącznik i numer homologacji, na prawo od okręgu określonego w pkt. 4.2.4.1.

4.2.5.   Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

4.2.6.   Znak homologacji umieszcza się na tabliczce znamionowej odrębnego urządzenia technicznego umieszczonej przez producenta lub w pobliżu tabliczki znamionowej.

4.2.7.   Przykłady znaków homologacji przedstawiono w załączniku 2 do niniejszego regulaminu.

4.2.8.   Właściwy organ weryfikuje istnienie zadowalających środków zapewniających efektywną kontrolę zgodności produkcji przed udzieleniem homologacji typu.

5.   SPECYFIKACJE OGÓLNE

Przepisy niniejszego regulaminu nie mają zastosowania do tych części powierzchni zewnętrznej, które przy obciążeniu pojazdu ładunkiem i przy zamkniętych drzwiach, oknach, pokrywach itd. znajdują się:

5.1.1.   na wysokości ponad 2 m; lub

5.1.2.   poniżej linii podłogi; lub

5.1.3.   są umieszczone w taki sposób, że w warunkach statycznych, a także w trakcie użytkowania, nie mogą zetknąć się z kulą o średnicy 100 mm.

5.2.   Zewnętrzna powierzchnia pojazdów nie może zawierać skierowanych na zewnątrz spiczastych lub ostrych części, ani elementów wystających, które z uwagi na swój kształt, rozmiary, ustawienie lub twardość mogłyby zwiększyć ryzyko powstania lub zakres obrażeń u osoby w wyniku uderzenia lub otarcia się o nadwozie w przypadku kolizji.

5.3.   Zewnętrzna powierzchnia pojazdów nie powinna zawierać elementów skierowanych na zewnątrz, mogących zaczepiać się o pieszych, rowerzystów lub motocyklistów.

5.4.   Promień krzywizny wystającej części powierzchni zewnętrznej nie może być mniejszy niż 2,5 mm. Wymóg ten nie ma zastosowania do części powierzchni zewnętrznej wystających mniej niż 5 mm, przy czym skierowane na zewnątrz kąty takich części powinny być zaokrąglone, jeżeli części takie wystają więcej niż 1,5 mm.

5.5.   W przypadku wystających części powierzchni zewnętrznej wykonanych z materiału, którego twardość nie przekracza 60 w skali Shore’a A, promień krzywizny może być mniejszy niż 2,5 mm.

Pomiaru twardości dokonuje się na części składowej zainstalowanej w pojeździe. Jeżeli niemożliwe jest dokonanie pomiaru twardości z zastosowaniem procedury Shore’a A, do celów oceny należy wykorzystać porównywalne pomiary.

5.6.   Postanowienia powyższych pkt. 5.1.-5.5. stosują się wraz ze szczegółową specyfikacją podaną w poniższym pkt. 6., z wyjątkiem przypadków, w których szczegółowa specyfikacja w sposób wyraźny stanowi inaczej.

6.   SPECYFIKACJE SZCZEGÓŁOWE

6.1.   Elementy ozdobne

6.1.1.   Dodatkowe elementy ozdobne, wystające ponad 10 mm w stosunku do swojego umocowania, powinny się składać, zdejmować lub odchylać pod wpływem siły 10 daN, oddziałującej w dowolnym kierunku na ich najbardziej wystający punkt, w płaszczyźnie w przybliżeniu równoległej do powierzchni, na której zostały zamontowane. Niniejsze postanowienia nie mają zastosowania w odniesieniu do elementów ozdobnych umieszczonych na osłonie chłodnicy, w odniesieniu do których stosuje się wymogi ogólne określone w pkt. 5. W celu przyłożenia siły o wartości 10 daN używany jest płasko zakończony bijak o średnicy nieprzekraczającej 50 mm. Jeżeli nie jest to możliwe stosuje się metodę równoważną. Po złożeniu, zdjęciu lub też odchyleniu elementów ozdobnych, pozostałe elementy wystające nie mogą wystawać więcej niż 10 mm. Takie elementy wystające w każdym razie odpowiadają postanowieniom pkt. 5.2. Jeżeli element dekoracyjny jest umieszczony na podstawie, to podstawa ta traktowana jest jako przynależna do elementu dekoracyjnego, a nie do powierzchni podparcia.

6.1.2.   Wymogi powyższego pkt. 6.1.1. nie obejmują listew lub osłon zabezpieczających, umieszczonych na zewnętrznej powierzchni; powinny być one jednak mocno przytwierdzone do pojazdu.

6.2.   Światła główne

6.2.1.   Dopuszcza się wystające osłony lub obramowania świateł głównych, pod warunkiem, że nie wystają więcej niż 30 mm w stosunku do zewnętrznej powierzchni przezroczystej światła, a ich promień krzywizny we wszystkich punktach wynosi co najmniej 2,5 mm. Jeśli światło główne jest umieszczone za dodatkową powierzchnią przezroczystą, element wystający mierzony jest od najdalej wysuniętego na zewnętrz punktu powierzchni przezroczystej. Występ określa się zgodnie z metodą opisaną w pkt. 3. załącznika 3 do niniejszego regulaminu.

6.2.2.   Światła główne wysuwane, zarówno w pozycji wysuniętej jak i wsuniętej, powinny spełniać wymogi określone w pkt. 6.2.1.

6.2.3.   Postanowienia pkt. 6.2.1. nie mają zastosowania do świateł wpuszczonych w nadwozie lub też „zawieszonych” poza nadwoziem, jeżeli to ostatnie spełnia wymogi pkt. 6.9.1.

6.3.   Okratowania i odstępy

6.3.1.   Wymogi określone w pkt. 5.4. nie mają zastosowania do odstępów między elementami stałymi lub ruchomymi, łącznie z elementami okratowań wlotu i wylotu powietrza oraz okratowań wlotu chłodnicy, pod warunkiem, że odstęp między dwoma sąsiadującymi elementami nie przekracza 40 mm oraz że okratowania i odstępy są funkcjonalnie uzasadnione. Jeżeli odstęp zawiera się między 40 i 25 mm, promienie krzywizny powinny być równe lub większe niż 1 mm. Niemniej jednak, jeżeli odstęp między dwoma następującymi po sobie elementami jest równy lub mniejszy niż 25 mm, promienie krzywizny zewnętrznych powierzchni tych elementów powinny wynosić co najmniej 0,5 mm. Odległość między dwoma następującymi po sobie elementami okratowań oraz odstępów określa się zgodnie z metodą opisaną w pkt. 4. załącznika 3 do niniejszego regulaminu.

6.3.2.   Połączenia przodu z bokami każdego elementu tworzącego okratowanie lub odstęp powinny być zaokrąglone.

6.4.   Wycieraczki szyby przedniej

6.4.1.   Obudowa wycieraczki szyby przedniej powinna umożliwiać wyposażenie płozy zgarniakowej wycieraczki w osłonę ochronną o promieniu krzywizny odpowiadającym wymogom pkt. 5.4. powyżej oraz o końcówce z powierzchnią nie mniejszą niż 150 mm2. Wystająca powierzchnia zaokrąglonych osłon, mierzona w odległości nie większej niż 6,5 mm od najdalej wystającego punktu, wynosi nie mniej niż 150 mm2. Wymogi te stosuje się również do wycieraczek tylnych szyb oraz wycieraczek świateł głównych.

6.4.2.   Pkt. 5.4. nie ma zastosowania do piór wycieraczek ani do żadnego elementu podtrzymującego. Jednakże części te nie powinny mieć ostrych kątów ani ostrych lub spiczastych elementów.

6.5.   Zderzaki

6.5.1.   Zakończenia zderzaków powinny być zakrzywione do wewnątrz, w stronę powierzchni zewnętrznej, w celu zmniejszenia ryzyka wyrządzenia szkody. Wymóg ten uważa się za spełniony, jeśli zderzak jest wbudowany lub scalony z nadwoziem, lub jeżeli jest zakrzywiony do wewnątrz tak, że nie styka się z kulą o średnicy 100 mm oraz odstęp między zakończeniem zderzaka i nadwoziem nie przekracza 20 mm.

6.5.2.   Jeżeli linia zderzaka odpowiadająca obrysowi rzutu pionowego pojazdu znajduje się na sztywnej powierzchni, powierzchnia ta powinna mieć promień krzywizny wynoszący co najmniej 5 mm we wszystkich punktach leżących do 20 mm do wewnątrz od linii obrysu oraz promień krzywizny wynoszący co najmniej 2,5 mm we wszystkich pozostałych przypadkach. Przepis ten stosuje się do części obszaru znajdującej się 20 mm do wewnątrz od linii obrysu, umiejscowionej pomiędzy punktami stycznymi dwóch płaszczyzn pionowych, z których każda tworzy ze wzdłużną płaszczyzną symetrii pojazdu kąt 15°, z linią obrysu, oraz przed takimi punktami (lub za nimi w przypadku zderzaka tylnego) (patrz rys. 1).

Image

6.5.3.   Wymogi pkt. 6.5.2. nie mają zastosowania do elementów znajdujących się na zderzaku lub wchodzących w jego skład, ani do jego wkładek wystających mniej niż 5 mm, ze szczególnym uwzględnieniem pokryw miejsc połączenia i spryskiwaczy urządzeń do oczyszczania świateł głównych; niemniej jednak skierowane na zewnętrz kąty takich części muszą być zaokrąglone, z wyjątkiem części wystających mniej niż 1,5 mm.

6.6.   Klamki, zawiasy oraz przyciski w drzwiach, pokrywie bagażnika i masce silnika; zamknięcia wlewu paliwa oraz osłony

6.6.1.   Klamki drzwi lub bagażnika nie mogą wystawać więcej niż 40 mm, pozostałe części nie mogą wystawać więcej niż 30 mm.

Jeżeli klamki drzwi bocznych obracają się, powinny one spełniać jeden z następujących wymogów:

6.6.2.1.   W przypadku, gdy klamki drzwi obracają się równolegle do płaszczyzny drzwi, otwarte końce klamek powinny być skierowane do tyłu. Końce takich klamek powinny być zagięte do tyłu w kierunku płaszczyzny drzwi i umieszczone w ochronnej osłonie lub też wpuszczone do środka.

6.6.2.2.   Klamki, które obracają się na zewnątrz w dowolnym kierunku, który nie jest równoległy do płaszczyzny drzwi, powinny w pozycji zamkniętej być zabezpieczone ochronną osłoną lub wpuszczone do środka. Otwarty koniec powinien być skierowany do tyłu lub opadać ku dołowi.

Jednakże klamki niespełniające ostatniego warunku mogą zostać zatwierdzone, jeżeli:

| (a) | posiadają niezależny mechanizm powrotny; |
| --- | --- |

(a)

posiadają niezależny mechanizm powrotny;

| (b) | w przypadku awarii mechanizmu powrotnego klamka nie wystaje więcej niż 15 mm; |
| --- | --- |

(b)

w przypadku awarii mechanizmu powrotnego klamka nie wystaje więcej niż 15 mm;

| (c) | w pozycji otwartej spełniają wymogi pkt. 5.4.;
  oraz |
| --- | --- |

(c)

w pozycji otwartej spełniają wymogi pkt. 5.4.;

oraz

| (d) | powierzchnia czołowa uchwytu, mierzona nie więcej niż 6,5 mm od najdalej wystającego punktu, wynosi nie mniej niż 150 mm2. |
| --- | --- |

(d)

powierzchnia czołowa uchwytu, mierzona nie więcej niż 6,5 mm od najdalej wystającego punktu, wynosi nie mniej niż 150 mm2.

6.7.   Koła, nakrętki kół, kołpaki i tarcze kół

6.7.1.   Wymogi pkt. 5.4. nie mają zastosowania.

6.7.2.   Koła, nakrętki kół, kołpaki i tarcze kół nie powinny posiadać żadnych spiczastych lub ostrych części wystających poza zewnętrzną płaszczyznę obręczy koła. Nie dopuszcza się nakrętek skrzydełkowych.

6.7.3.   W czasie jazdy po linii prostej żadna część kół, z wyjątkiem opon, umieszczona powyżej płaszczyzny poziomej przechodzącej przez ich oś obrotu, nie powinna wystawać poza rzut pionowy w płaszczyźnie poziomej powierzchni zewnętrznej lub konstrukcji. Jeżeli jednak uzasadniają to wymogi funkcjonalne, tarcze kół, zakrywające nakrętki koła i piasty, mogą wystawać poza rzut pionowy powierzchni zewnętrznej lub konstrukcji pod warunkiem, że powierzchnia wystającej części ma promień krzywizny równy co najmniej 30 mm i że część ta w żadnym wypadku nie wystaje poza rzut pionowy powierzchni zewnętrznej lub konstrukcji więcej niż 30 mm.

6.8.   Krawędzie blaszane

6.8.1.   Krawędzie blaszane, takie jak rynienki ściekowe czy prowadnice drzwi przesuwnych są niedozwolone, z wyjątkiem takich, które są zagięte do wewnątrz lub są wyposażone w element ochronny spełniający wymogi niniejszego regulaminu, mające zastosowanie do takiego elementu. Niezabezpieczoną krawędź uważa się za zagiętą do tyłu, jeżeli kąt zagięcia do tyłu wynosi około 180° lub jeżeli krawędź zagięta jest w kierunku nadwozia w taki sposób, że nie styka się z kulą o średnicy 100 mm.

6.9.   Płaty poszycia nadwozia

6.9.1.   Promień krzywizny zagięć płatów poszycia nadwozia może być mniejszy niż 2,5 mm pod warunkiem, że nie jest mniejszy niż jedna dziesiąta wysokości „H” wystającego elementu, mierzonej zgodnie z metodą opisaną w pkt. 1. załącznika 3.

6.10.   Owiewki boczne lub odrzutniki deszczu

6.10.1.   Promień krzywizny krawędzi owiewek bocznych powinien wynosić co najmniej 1 mm na krawędziach odchylanych na zewnątrz.

6.11.   Zaczepy podnośnika oraz rury wydechowe

6.11.1.   Zaczepy podnośnika oraz rura wydechowa/rury wydechowe nie powinny wystawać więcej niż 10 mm poza pionowy rzut linii podłogi znajdującej się pionowo nad nimi. Wyjątkowo rura wydechowa może wystawać więcej niż 10 mm poza rzut pionowy linii podłogi pod warunkiem, że zakończona jest zaokrąglonymi krawędziami, przy minimalnym kącie krzywizny wynoszącym 2,5 mm.

6.12.   Zawory klapowe wlotu i wylotu powietrza

6.12.1.   Zawory klapowe wlotu i wylotu powietrza powinny spełniać wymogi pkt. 5.2., 5.3. oraz 5.4. we wszystkich pozycjach użytkowych.

6.13.   Dach

6.13.1.   Dachy otwierane ocenia się tylko w pozycji zamkniętej.

Kabriolety poddaje się badaniom z dachem zarówno w pozycji podniesionej, jak i opuszczonej.

6.13.2.1.   Kiedy dach znajduje się w pozycji opuszczonej nie przeprowadza się badań pojazdu w odniesieniu do wnętrza wyimaginowanej powierzchni tworzonej przez dach w pozycji podniesionej.

6.13.2.2.   Jeśli osłona układu przenoszącego dla dachu opuszczanego w pozycji złożonej stanowi część standardowego wyposażenia, badania przeprowadza się z osłoną znajdującą się w tej pozycji.

6.14.   Okna

Okna otwierane na zewnątrz w stosunku do zewnętrznej powierzchni pojazdu powinny we wszystkich pozycjach użytkowych odpowiadać następującym wymogom:

6.14.1.1.   żadna odkryta krawędź nie może być zwrócona ku przodowi;

6.14.1.2.   żadna część okna nie powinna wystawać poza skrajną krawędź zewnętrzną pojazdu.

6.15.   Ramki do mocowania tablic rejestracyjnych

6.15.1.   Ramki, w które producent wyposażył pojazd w celu zamocowania tablic rejestracyjnych powinny spełniać wymogi pkt. 5.4. niniejszego regulaminu, jeżeli stykają się z kulą o średnicy 100 mm, kiedy tablica rejestracyjna zainstalowana jest zgodnie z zaleceniem producenta.

6.16.   Bagażniki dachowe oraz bagażniki na narty

6.16.1.   Bagażniki dachowe oraz bagażniki na narty powinny być zamontowane na pojeździe w taki sposób, aby możliwe było ich zablokowanie w co najmniej jednym kierunku, a także aby poziome, wzdłużne oraz poprzeczne siły, które mogą być przekazane, były co najmniej równe pionowej nośności bagażnika, zgodnie ze wskazaniami producenta. W celu przeprowadzenia badań bagażnik dachowy lub bagażnik na narty należy przymocować do pojazdu zgodnie z instrukcją producenta; w czasie badań nie należy przykładać obciążenia tylko do jednego punktu.

6.16.2.   Powierzchnie, które po zamontowaniu bagażnika stykają się z kulą o średnicy 165 mm nie mogą mieć elementów o promieniu krzywizny mniejszym niż 2,5 mm, o ile nie mają zastosowania postanowienia pkt. 6.3.

6.16.3.   Elementy służące do mocowania, takie jak śruby zakręcane lub zwalniane bez użycia narzędzi, nie mogą wystawać więcej niż 40 mm poza powierzchnie, o których mowa w pkt. 6.16.2., przy czym odległość, na jaką wystają, określona jest zgodnie z metodą podaną w pkt. 2. załącznika 3, jednak przy użyciu kuli o średnicy 165 mm w przypadku zastosowania metody opisanej w pkt. 2.2. niniejszego załącznika.

6.17.   Anteny radiowe odbiorcze i nadawcze

6.17.1.   Anteny radiowe odbiorcze i nadawcze powinny być przymocowane do pojazdu w taki sposób, aby niezamocowany koniec anteny, w każdej pozycji użytkowej określonej przez producenta anteny, będąc na wysokości mniejszej niż 2 metry od powierzchni jezdni, znajdował się w strefie ograniczonej pionowymi płaszczyznami znajdującymi się w odległości 10 mm do wewnątrz w stosunku do skrajnej krawędzi zewnętrznej pojazdu, zdefiniowanej w pkt. 2.7.

6.17.2.   Ponadto anteny powinny być przymocowane do pojazdu w taki sposób oraz, w razie potrzeby, ich niezamocowane końce ograniczone w taki sposób, aby żadna część anteny nie wystawała poza skrajną krawędź zewnętrzną pojazdu, zdefiniowaną w pkt. 2.7.

6.17.3.   Pręty anten mogą mieć promień krzywizny mniejszy niż 2,5 mm. Jednakże ich niezamocowane zakończenia powinny być wyposażone na stałe w nasadki o promieniu krzywizny nie mniejszym niż 2,5 mm.

6.17.4.   Podstawy anten nie powinny wystawać więcej niż 30 mm, co ustala się zgodnie z procedurą określoną w pkt. 2. załącznika 3. Jednakże w przypadku anten ze wzmacniaczami wbudowanymi w podstawę, podstawa może wystawać do 40 mm.

6.18.   Instrukcje montażu

6.18.1.   Bagażniki dachowe, bagażniki na narty oraz anteny radiowe odbiorcze lub nadawcze, które uzyskały homologację jako odrębne urządzenia techniczne, nie mogą być oferowane do sprzedaży, sprzedawane ani kupowane, jeżeli nie są zaopatrzone w instrukcje montażu. Instrukcje montażu powinny zawierać wystarczające informacje, umożliwiające montaż homologowanych części składowych w pojeździe w sposób zgodny z właściwymi postanowieniami pkt. 5. i 6. W szczególności, w przypadku anten teleskopowych powinny zostać wskazane pozycje użytkowe.

7.   ZMIANA TYPU POJAZDU I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

Jakakolwiek zmiana typu pojazdu wymaga powiadomienia służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu pojazdu. Służba taka może wówczas:

7.1.1.   uznać, że wprowadzone zmiany prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku;

7.1.2.   lub zażądać kolejnego sprawozdania od służby technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań.

7.2.   Potwierdzenie homologacji z opisem wprowadzonych zmian lub odmowa homologacji zostają przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w pkt. 4.3. powyżej.

7.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny dla takiego rozszerzenia oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

8.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

8.1.   Pojazd (odrębne urządzenie techniczne) homologowany zgodnie z niniejszym regulaminem produkowany jest w sposób zapewniający jego zgodność z typem homologowanym i spełnia wymogi określone w pkt. 5. i 6. powyżej.

8.2.   W celu sprawdzenia czy spełnione zostały wymogi pkt. 8.1. prowadzone są odpowiednie kontrole produkcji.

Posiadacz homologacji w szczególności:

8.3.1.   zapewnia istnienie procedur efektywnej kontroli jakości produktów,

8.3.2.   ma dostęp do wyposażenia kontrolnego niezbędnego do weryfikacji zgodności z każdym homologowanym typem;

8.3.3.   zapewnia, aby wyniki badań zostały zarejestrowane, a załączone dokumenty pozostały dostępne przez okres ustalony w porozumieniu ze służbą administracyjną;

8.3.4.   analizuje wyniki każdego typu badania w celu weryfikacji i zapewnienia stabilności właściwości produktu, z uwzględnieniem zmienności produkcji przemysłowej;

8.3.5.   zapewnia przeprowadzenie, w przypadku każdego typu produktu, co najmniej badań określonych w załączniku 3 do niniejszego regulaminu;

8.3.6.   zapewnia, aby każdy zbiór badanych egzemplarzy lub części wykazujących brak zgodności podczas danego typu badania, stanowił podstawę do wybrania kolejnych egzemplarzy i kolejnego badania. Należy podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu przywrócenia zgodności odnośnej produkcji.

Właściwy organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych.

8.4.1.   Podczas każdej kontroli inspektorowi udostępnia się ewidencję badawczą i ewidencję nadzoru produkcji.

8.4.2.   Inspektor może wyrywkowo wybierać egzemplarze, które następnie zostają poddane badaniu w laboratorium producenta. Minimalną liczbę egzemplarzy można określić na podstawie wyników weryfikacji własnej producenta.

8.4.3.   Jeśli poziom jakości wydaje się niewystarczający lub gdy niezbędne wydaje się zweryfikowanie ważności badań przeprowadzanych zgodnie z pkt. 8.4.2., inspektor wybiera egzemplarze do wysłania służbie technicznej, która przeprowadziła badania homologacji typu.

8.4.4.   Właściwy organ może przeprowadzić dowolne badania określone w niniejszym regulaminie.

8.4.5.   Kontrole z upoważnienia właściwego organu przeprowadza się zazwyczaj raz na dwa lata. W razie odnotowania negatywnych wyników podczas jednej z takich kontroli, właściwy organ zapewnia podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu przywrócenia zgodności produkcji w najkrótszym możliwym terminie.

9.   SANKCJE ZA BRAK ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

9.1.   Homologacja udzielona typowi pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów pkt. 8.1. powyżej.

9.2.   Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

10.   OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji typu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

11.   NAZWY I ADRESY SŁUŻB TECHNICZNYCH PRZEPROWADZAJĄCYCH BADANIA HOMOLOGACYJNE ORAZ SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy służb technicznych przeprowadzających badania homologacyjne oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające homologację, odmowę lub cofnięcie homologacji.

---

(1)  Zdefiniowanej w załączniku 7 do ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (dokument TRANS/SC1/WP29/78/Amend.3).

(2)  1 - Niemcy, 2 - Francja, 3 - Włochy, 4 - Niderlandy, 5 - Szwecja, 6 - Belgia, 7 - Węgry, 8 - Czechy, 9 - Hiszpania, 10 - Jugosławia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 - Austria, 13 - Luksemburg, 14 - Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 - Norwegia, 17 - Finlandia, 18 - Dania, 19 - Rumunia, 20 - Polska, 21 - Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 - Grecja, 24 - Irlandia, 25 - Chorwacja, 26 - Słowenia, 27 - Słowacja, 28 - Białoruś, 29 - Estonia, 30 (numer wolny), 31 - Bośnia i Hercegowina, 32 - Łotwa, 33 (numer wolny), 34 - Bułgaria, 35-36 (numery wolne), 37 - Turcja, 38-39 (numery wolne), 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielone przez jej Państwa Członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 - Japonia, 44 (numer wolny), 45 - Australia, 46 - Ukraina. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymogów technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymogów, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

---

ZAłĄCZNIK 1

KOMUNIKAT

(maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAłĄCZNIK 2

UKŁAD ZNAKÓW HOMOLOGACJI

Wzór A

(Patrz pkt. 4.1.1. i 4.2.4. niniejszego regulaminu)

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe wskazuje, że odnośny typ pojazdu uzyskał homologację w Niderlandach (E4) zgodnie z regulaminem nr 26, pod numerem homologacji 022439. Pierwsze dwie cyfry numeru homologacji wskazują, że w momencie udzielania homologacji regulamin nr 26 obejmował serię poprawek 02.

Wzór B

(Patrz pkt 4.1.5. niniejszego regulaminu)

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe wskazuje, że odnośny typ pojazdu uzyskał homologację w Niderlandach (E4) zgodnie z regulaminami nr 26 i 24 (1). Pierwsze dwie cyfry numerów homologacji wskazują, że w momencie udzielania odnośnych homologacji regulamin nr 26 obejmował serię poprawek 02, a regulamin nr 24 obejmował już serię poprawek 03.

---

(1)  Numer drugiego regulaminu podano jedynie jako przykład; poprawiony współczynnik pochłaniania wynosi 1,30 m–1.

---

ZAłĄCZNIK 3

METODY OKREŚLANIA WYMIARÓW CZĘŚCI WYSTAJĄCYCH ORAZ ODSTĘPÓW

1.   METODY OKREŚLANIA WYSOKOŚCI WYSTAJĄCYCH ZAGIĘĆ W PŁATACH POSZYCIA NADWOZIA

1.1.   Wysokość H wystającego elementu określa się metodą graficzną z wykorzystaniem okręgu o średnicy 165 mm, stycznego wewnętrznie do zewnętrznego obrysu powierzchni zewnętrznej na poddawanym badaniu odcinku.

1.2.   H stanowi maksymalną wartość odległości, mierzonej na prostej przechodzącej przez środek okręgu o średnicy 165 mm, między obwodem tego okręgu a zewnętrznym obrysem wystającego elementu (patrz rys. 1).

1.3.   Jeżeli część zewnętrznego obrysu powierzchni zewnętrznej na badanym odcinku nie styka się od zewnątrz z okręgiem o średnicy 100 mm, uznaje się, że obrys powierzchni w tym miejscu odpowiada fragmentowi obwodu okręgu o średnicy 100 mm, zawartemu między punktami styczności z obrysem zewnętrznym (patrz rys. 2).

1.4.   Producent powinien dostarczyć niezbędne przekroje powierzchni zewnętrznej w celu umożliwienia dokonania pomiarów elementów wystających, o których mowa powyżej.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

2.   METODA OKREŚLANIA WYMIARÓW WYSTAJĄCEJ CZĘŚCI SKŁADOWEJ PRZYMOCOWANEJ DO POWIERZCHNI ZEWNĘTRZNEJ

2.1.   Wymiary wystającej części składowej przymocowanej na powierzchni wypukłej mogą być ustalone zarówno bezpośrednio, jak również poprzez odniesienie do rysunku odpowiedniego odcinka zamontowanej części składowej, przedstawiającego taką część po zamontowaniu.

2.2.   Jeżeli wymiary wystającej części przymocowanej do powierzchni innej niż wypukła nie mogą zostać określone na podstawie zwykłych pomiarów, ustala się je na podstawie maksymalnej zmiany odległości między środkiem kuli o średnicy 100 mm a nominalną linią płatu poszycia nadwozia w chwili, gdy kula jest przesuwana nad daną częścią składową i pozostaje z nią w stałym kontakcie. Rysunek 3 przedstawia przykład zastosowania tej procedury.

3.   METODA OKREŚLANIA WYMIARÓW WYSTAJĄCYCH ELEMENTÓW OSŁON LAMP GŁÓWNYCH ORAZ ICH OPRAW

3.1.   Wymiary elementów świateł głównych wystających poza zewnętrzną powierzchnię mierzy się poziomo od punktu, w którym stykają się one z kulą o średnicy 100 mm, tak jak zostało to pokazane na rysunku 4.

4.   METODA OKREŚLANIA WYMIARÓW ODSTĘPÓW LUB PRZESTRZENI MIĘDZY ELEMENTAMI OKRATOWANIA

4.1.   Wymiary odstępu lub przestrzeni między elementami okratowania określa się na podstawie odległości między dwiema płaszczyznami przechodzącymi przez punkty styczności z kulą oraz prostą prostopadłą do linii łączącej te punkty styczności. Rysunki 5 i 6 przedstawiają przykłady zastosowania tej procedury.

| | |
| --- | --- |
| | |

Image

Image

Image

Image

---

ZAłĄCZNIK 4

KOMUNIKAT

(maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

| 16.12.2005 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 330/42 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2005

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 330/42

---

Regulamin nr 28 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji dźwiękowych urządzeń ostrzegawczych oraz pojazdów silnikowych w odniesieniu do sygnałów dźwiękowych

1.   ZAKRES

Niniejszy regulamin stosuje się do:

1.1.   dźwiękowych urządzeń ostrzegawczych (DUO) (1), zasilanych prądem stałym lub zmiennym, lub sprężonym powietrzem, przeznaczonych do instalacji w pojazdach silnikowych kategorii od L3 do 5, M oraz N, z wyłączeniem motorowerów (kategorie L1 i L2) (2).

1.2.   sygnałów dźwiękowych (3) do pojazdów silnikowych, z wyjątkiem motocykli.

I.   DŹWIĘKOWE URZĄDZENIA OSTRZEGAWCZE

2.   DEFINICJE

Do celów niniejszego regulaminu przez dźwiękowe urządzenia ostrzegawcze (DUO) różnych „typów” rozumie się urządzenia zasadniczo różniące się od siebie pod takimi względami, jak:

2.1.   nazwa handlowa lub znak towarowy,

2.2.   zasady działania,

2.3.   rodzaj zasilania elektrycznego (prąd stały lub zmienny),

2.4.   zewnętrzny kształt obudowy,

2.5.   kształt i wymiary membran(y),

2.6.   kształt lub rodzaj ujścia/ujść dźwięku,

2.7.   znamionowa częstotliwość lub częstotliwości dźwięku,

2.8.   znamionowe napięcie zasilania,

2.9.   w przypadku urządzeń zasilanych bezpośrednio z zewnętrznego źródła sprężonego powietrza, znamionowe ciśnienie robocze.

DUO jest przeznaczone zasadniczo dla:

2.10.1.   motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej (klasa I).

2.10.2.   pojazdów kategorii M i N oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW (klasa II).

3.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ

Wniosek o homologację typu dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego składa właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego bądź jego prawnie ustanowiony przedstawiciel.

Do wniosku należy dołączyć wymienione poniżej dokumenty w trzech egzemplarzach, zawierające następujące dane szczegółowe:

3.2.1.   opis typu dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego, ze szczególnym uwzględnieniem aspektów, o których mowa w pkt. 2.;

3.2.2.   rysunek przedstawiający, między innymi, urządzenie ostrzegawcze w przekroju;

3.2.3.   listę części składowych użytych do produkcji, należycie określonych, ze wskazaniem zastosowanych materiałów;

3.2.4.   szczegółowe rysunki wszystkich części składowych użytych do produkcji. Rysunki muszą przedstawiać miejsce przeznaczone pod numer homologacji w odniesieniu do okręgu wokół znaku homologacji.

3.3.   Ponadto, do wniosku należy dołączyć dwa egzemplarze danego typu urządzenia ostrzegawczego.

3.4.   Właściwy organ weryfikuje istnienie zadowalających środków zapewniających efektywną kontrolę zgodności produkcji przed udzieleniem homologacji typu.

4.   OZNACZENIA

4.1.   Egzemplarze dźwiękowych urządzeń ostrzegawczych przedstawione do homologacji noszą nazwę handlową lub znak towarowy producenta; znak ten musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

4.2.   Każdy egzemplarz posiada przeznaczone pod znak homologacji miejsce o odpowiednich rozmiarach; miejsce to jest wskazane na rysunku, o którym mowa w pkt. 3.2.2.

5.   HOMOLOGACJA

5.1.   Homologacji danego typu urządzenia ostrzegawczego udziela się, jeżeli egzemplarze przedstawione do homologacji zgodne są z postanowieniami pkt. 6. i 7. poniżej.

5.2.   Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 00, oznaczające niniejszy regulamin w pierwotnej postaci) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego.

5.3.   Ten sam numer homologacji może zostać przydzielony typom urządzeń ostrzegawczych różniącym się jedynie pod względem napięcia znamionowego, częstotliwości znamionowej lub częstotliwości znamionowych, lub, w przypadku urządzeń podanych w pkt. 2.8. powyżej, znamionowego ciśnienia roboczego.

5.4.   Powiadomienie o homologacji, odmowie, rozszerzeniu lub cofnięciu homologacji, lub ostatecznym zaprzestaniu produkcji typu urządzenia ostrzegawczego zgodnie z niniejszym regulaminem, zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu oraz rysunków dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego (dostarczonych przez wnioskodawcę), w formacie nie większym niż A4 (210 × 297 mm) lub złożonych do tego formatu i w skali 1:1.

Na każdym urządzeniu ostrzegawczym, zgodnym z homologowanym typem na mocy niniejszego regulaminu, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:

5.5.1.   okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (4);

5.5.2.   numeru homologacji.

5.5.3.   dodatkowego symbolu w postaci liczby zapisanej cyframi rzymskimi, wskazującego klasę, do której należy DUO.

5.6.   Znak homologacji i dodatkowy symbol muszą być łatwe do odczytania i nieusuwalne.

5.7.   Przykładowy układ znaku homologacji podano w załączniku 3, sekcja 1, do niniejszego regulaminu.

6.   SPECYFIKACJE

6.1.   Specyfikacje ogólne

6.1.1.   Dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze emituje ciągły i jednolity dźwięk; jego spektrum akustyczne nie zmienia się w sposób istotny podczas działania.

W przypadku urządzeń ostrzegawczych zasilanych prądem zmiennym, wymóg ten ma zastosowanie jedynie przy stałej prędkości prądnicy, w zakresie określonym w pkt. 6.2.3.2.

6.1.2.   Urządzenie ostrzegawcze posiada właściwości akustyczne (rozkład spektralny energii akustycznej, poziom ciśnienia dźwięku) oraz właściwości mechaniczne pozwalające na przejście poniższych badań z wynikiem pozytywnym, w podanej kolejności.

6.2.   Pomiar właściwości akustycznych

6.2.1.   Optymalnie, badanie urządzenia ostrzegawczego powinno być przeprowadzone w środowisku bezechowym. Ewentualnie badanie można przeprowadzić w komorze półbezechowej lub na otwartej przestrzeni (5). W takim przypadku należy podjąć środki ostrożności w celu uniknięcia odbić od podłoża na obszarze pomiaru (np. poprzez umieszczenie zestawu ekranów pochłaniających hałas). Należy sprawdzić zgodność ze sferyczną rozbieżnością do 1 dB w obrębie półkuli o promieniu nie mniejszym niż 5 m, aż do maksymalnej częstotliwości pomiarowej, zwłaszcza w kierunku pomiaru i na wysokości aparatury i mikrofonu.

Poziom szumu otoczenia powinien być niższy od mierzonego poziomu ciśnienia akustycznego o co najmniej 10 dB.

Mikrofon oraz urządzenie poddawane badaniu należy umieścić na tej samej wysokości. Wysokość ta wynosi między 1,14 a 1,25 m. Oś maksymalnej wrażliwości mikrofonu pokrywa się z kierunkiem maksymalnego poziomu dźwięku urządzenia.

Mikrofon należy umieścić tak, aby jego membrana znajdowała się w odległości 2 ± 0,01 m od płaszczyzny ujścia dźwięku emitowanego przez urządzenie. W przypadku urządzeń posiadających kilka ujść, odległość określa się w stosunku do płaszczyzny ujścia znajdującego się najbliżej mikrofonu.

6.2.2.   Pomiary poziomu ciśnienia akustycznego dokonywane są przy użyciu precyzyjnego miernika poziomu dźwięku klasy 1, odpowiadającego specyfikacji podanej w publikacji nr 651 IEC, wydanie pierwsze (1979 r). Wszystkie pomiary należy przeprowadzać z zastosowaniem stałej czasowej „F”. Przy pomiarach całkowitych poziomów ciśnienia akustycznego należy zastosować krzywą korekcyjną A. Przy pomiarze spektrum emitowanego dźwięku należy zastosować transformatę sygnału akustycznego Fouriera. Ewentualnie można zastosować filtry 1/3-oktawowe, odpowiadające specyfikacji podanej w publikacji nr 225 IEC, wydanie pierwsze (1966 r.):

w takim przypadku poziom ciśnienia akustycznego w częstotliwości środkowej pasma 2 500 Hz jest określony przez dodanie kwadratów średnich wartości ciśnienia akustycznego w 1/3 środkowych częstotliwościach pasma 2 000, 2 500 i 3 150 Hz.

W każdym przypadku za metodę odniesienia uważa się wyłącznie transformatę Fouriera.

DUO zasilane jest odpowiednio jednym z następujących napięć probierczych:

6.2.3.1.   W przypadku DUO zasilanych prądem stałym, napięciem mierzonym na zacisku źródła zasilania odpowiadającym 13/12 napięcia znamionowego;

6.2.3.2.   W przypadku DUO zasilanych prądem zmiennym, prąd powinien być wytwarzany przez prądnicę typu stosowanego zazwyczaj z DUO danego typu. Właściwości akustyczne tego typu DUO należy zarejestrować przy prędkościach prądnicy odpowiadających 50, 75 i 100 % maksymalnej prędkości określonej przez producenta prądnicy dla pracy ciągłej. Podczas tego badania prądnica nie może być poddawana żadnemu innemu obciążeniu elektrycznemu. Badanie trwałości opisane w pkt. 6.3. należy przeprowadzić przy prędkości wskazanej przez producenta sprzętu i wybranej z powyższego zakresu.

6.2.4.   Jeżeli do badań DUO zasilanych prądem stałym wykorzystuje się źródło prądu stałego, podczas pracy urządzeń ostrzegawczych zmienny element napięcia mierzonego na zaciskach nie przekracza 0,1 V, od punktu szczytowego do punktu szczytowego.

6.2.5.   W przypadku DUO zasilanych prądem stałym opór czynny przewodów łączących, wyrażony w omach, w tym zacisków i styków, jest możliwie najbardziej zbliżony do (0,10/12) x napięcia znamionowego wyrażonego w woltach.

6.2.6.   Urządzenie ostrzegawcze należy sztywno zamontować, przy użyciu wyposażenia wskazanego przez producenta, na wsporniku, którego masa jest przynajmniej dziesięć razy większa niż masa urządzenia ostrzegawczego poddawanego badaniu i nie mniejsza niż 30 kg. Ponadto, należy poczynić starania, aby odbicia od boków wspornika oraz jego wibracje nie wpływały znacząco na wyniki pomiarów.

W określonych powyżej warunkach poziom ciśnienia akustycznego, skorygowany zgodnie z krzywą A, nie przekracza następujących wartości:

| (a) | 115 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej; |
| --- | --- |

(a)

115 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej;

| (b) | 118 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla pojazdów kategorii M i N oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW. |
| --- | --- |

(b)

118 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla pojazdów kategorii M i N oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW.

6.2.7.1.   Ponadto, poziom ciśnienia akustycznego w częstotliwości pasma od 1 800 do 3 550 Hz jest większy niż poziom dowolnego elementu częstotliwości wyższej niż 3 550 Hz i w każdym przypadku równy lub większy niż:

| (a) | 95 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej; |
| --- | --- |

(a)

95 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej;

| (b) | (b) 105 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla pojazdów kategorii M i N oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW. |
| --- | --- |

(b)

(b) 105 dB(A) w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla pojazdów kategorii M i N oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW.

6.2.7.2.   DUO posiadające właściwości akustyczne wspomniane w (b) mogą być stosowane w pojazdach wymienionych w punkcie (a).

6.2.8.   Powyższej specyfikacji powinno odpowiadać również urządzenie poddawane badaniu trwałości, o którym mowa w pkt. 6.3. poniżej, przy napięciu zasilania wahającym się pomiędzy 115 % a 95 % jego napięcia znamionowego w przypadku DUO zasilanego prądem stałym, lub pomiędzy 50 % a 100 % maksymalnej prędkości prądnicy określonej przez producenta dla pracy ciągłej w przypadku DUO zasilanego prądem zmiennym.

6.2.9.   Upływ czasu pomiędzy momentem uruchomienia urządzenia a momentem, w którym dźwięk osiąga minimalny poziom określony w pkt. 6.2.7., nie przekracza 0,2 sekundy, mierzony w temperaturze otoczenia wynoszącej 20 + 5 °C. Przepis ten stosuje się, między innymi, do urządzeń ostrzegawczych pneumatycznych lub elektropneumatycznych.

6.2 10.   Urządzenia pneumatyczne lub elektropneumatyczne, działające w warunkach zasilania określonych dla nich przez producenta, spełniają takie same wymogi akustyczne, jak te określone dla DUO sterowanych elektrycznie.

6.3.   Badanie trwałości

6.3.1.   DUO jest zasilane prądem, którego napięcie znamionowe i opór czynny przewodów łączących określono w pkt. 6.2.3. i 6.2.5. oraz jest uruchamiane odpowiednio:

10 000 razy w przypadku DUO przeznaczonych zasadniczo dla motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej;

50 000 razy dla DUO przeznaczonych zasadniczo dla pojazdów kategorii M i N oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW, za każdym razem na jedną sekundę, po której następuje czterosekundowa przerwa. Podczas badania DUO jest wentylowane strumieniem powietrza o prędkości ok. 10 m/s.

6.3.2.   Jeżeli badanie przeprowadza się w komorze bezechowej, komora ta powinna być wystarczająco duża, aby umożliwić naturalne rozchodzenie się ciepła uwalnianego przez urządzenie ostrzegawcze podczas badania.

6.3.3.   Temperatura otoczenia w pomieszczeniu badawczym wynosi pomiędzy +15 a +30 °C.

6.3.4.   Jeżeli po uruchomieniu DUO połowę określonej ilości razy, właściwości poziomu dźwięku nie są takie same jak przed badaniem, dopuszcza się regulację DUO. Po uruchomieniu DUO określoną ilość razy i po dokonaniu dalszej regulacji, jeżeli zajdzie taka potrzeba, DUO musi przejść z wynikiem pozytywnym badanie opisane w pkt. 6.2. powyżej.

6.3.5.   W przypadku urządzeń ostrzegawczych typu elektropneumatycznego, urządzenie można nasmarować olejem zaleconym przez producenta po każdych 10 000 uruchomień.

7.   ZMIANA TYPU DŹWIĘKOWEGO URZĄDZENIA OSTRZEGAWCZEGO ORAZ ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

Jakakolwiek zmiana typu dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego wymaga powiadomienia służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego. Służba taka może wówczas:

7.1.1.   uznać, że wprowadzone zmiany prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku;

7.l.2.   zażądać kolejnego sprawozdania od służby technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań.

7.2.   Potwierdzenie homologacji, określające zmiany, lub odmowa homologacji zostają przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w pkt. 5.4. powyżej.

7.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji, przydziela numer seryjny każdemu formularzowi komunikatu przygotowanemu w związku z takim rozszerzeniem.

8.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

Procedury kontroli zgodności produkcji muszą odpowiadać procedurom zawartym w Porozumieniu, dodatek 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), łącznie z następującymi wymogami:

8.1.   Każde DUO homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem produkowane jest w sposób zapewniający jego zgodność z typem homologowanym i spełnia wymogi określone w pkt. 6. powyżej.

8.2.   Organ, który udzielił homologacji typu może w dowolnym momencie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacji takiej dokonuje się zazwyczaj co dwa lata.

Posiadacz homologacji w szczególności:

8.3.1.   zapewnia istnienie procedur efektywnej kontroli jakości produktów;

8.3.2.   ma dostęp do wyposażenia kontrolnego niezbędnego do weryfikacji zgodności z każdym homologowanym typem;

8.3.3.   zapewnia, aby wyniki badań zostały zarejestrowane, a załączone dokumenty pozostały dostępne przez okres ustalony w porozumieniu ze służbą administracyjną;

8.3.4.   analizuje wyniki każdego typu badania w celu weryfikacji i zapewnienia stabilności właściwości produktu, z uwzględnieniem zmienności produkcji przemysłowej;

8.3.5.   zapewnia, aby dla każdego typu DUO przeprowadzono wystarczające badania zapewniające zgodność wszystkich produkowanych DUO ze specyfikacją podaną dla DUO przedstawionego do homologacji typu;

8.3.6.   zapewnia, aby każdy zbiór badanych egzemplarzy lub części wykazujących brak zgodności podczas danego typu badania, stanowił podstawę do wybrania kolejnych egzemplarzy i kolejnego badania. Należy podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu przywrócenia zgodności odnośnej produkcji.

Właściwy organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych.

8.4.1.   Podczas każdej kontroli inspektorowi udostępnia się ewidencję badawczą i ewidencję nadzoru produkcji.

8.4.2.   Inspektor może wyrywkowo wybierać egzemplarze, które następnie zostają poddane badaniu w laboratorium producenta. Minimalną liczbę egzemplarzy można określić na podstawie wyników weryfikacji własnej producenta.

8.4.3.   Jeśli poziom jakości wydaje się niewystarczający lub gdy niezbędne wydaje się zweryfikowanie ważności badań przeprowadzanych zgodnie z pkt. 8.4.2., inspektor wybiera egzemplarze do wysłania służbie technicznej, która przeprowadziła badania homologacji typu.

8.4.4.   Właściwy organ może przeprowadzić dowolne badania określone w niniejszym regulaminie.

8.4.5.   Kontrole z upoważnienia właściwego organu przeprowadza się zazwyczaj raz na rok. W razie odnotowania negatywnych wyników podczas jednej z kontroli, właściwy organ zapewnia podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu przywrócenia zgodności produkcji w najkrótszym możliwym terminie.

9.   SANKCJE ZA BRAK ZGODNOŚCI PRODUKCJI

9.1.   Homologacja udzielona typowi dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów pkt. 8.1. lub jeżeli dźwiękowe urządzenie ostrzegawcze nie przejdzie z wynikiem pozytywnym badań, o których mowa w pkt. 8.2. powyżej.

9.2.   Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą kopii formularza homologacji, opatrzonej na końcu następującą adnotacją, napisaną dużymi literami, podpisaną i opatrzoną datą: „HOMOLOGACJA COFNIĘTA”

10.   ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji zaprzestanie produkcji typu dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego, homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu, organ ten informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin, za pomocą kopii formularza homologacji, opatrzonej na końcu następującą adnotacją, napisaną dużymi literami, podpisaną i opatrzoną datą: „ZAPRZESTANO PRODUKCJI”.

II.   SYGNAŁY DŹWIĘKOWE DLA POJAZDÓW SILNIKOWYCH

11.   DEFINICJE

Dla celów niniejszego regulaminu:

11.1.   „homologacja pojazdu silnikowego” oznacza homologację typu pojazdu w odniesieniu do sygnału dźwiękowego;

„typ pojazdu” oznacza pojazdy nieróżniące się zasadniczo pod takimi względami jak:

11.2.1.   liczba i typ(y) urządzeń ostrzegawczych zamontowanych w pojeździe,

11.2.2.   sposób montażu urządzeń ostrzegawczych w pojeździe,

11.2.3.   umiejscowienie urządzeń ostrzegawczych w pojeździe,

11.2.4.   sztywność elementów konstrukcji, na których urządzenie/urządzenia ostrzegawcze jest/są zamontowane,

11.2.5.   kształt i materiał, z którego wykonano nadwozie z przodu pojazdu, mogące wpływać na poziom dźwięku emitowanego przez urządzenie/urządzenia ostrzegawcze i mające efekt maskujący.

12.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ

12.1.   Wniosek o homologację typu pojazdu w odniesieniu do sygnałów dźwiękowych składa producent pojazdu lub jego prawnie ustanowiony przedstawiciel.

Do wniosku należy dołączyć wymienione poniżej dokumenty w trzech egzemplarzach, zawierające następujące dane szczegółowe:

12.2.1.   opis typu pojazdu z uwzględnieniem aspektów, o których mowa w pkt. 11.2. powyżej;

12.2.2.   wykaz elementów wymaganych do identyfikacji urządzenia/urządzeń, które może/mogą być zamontowane w pojeździe;

12.2.3.   rysunki wskazujące umiejscowienie urządzenia ostrzegawczego/urządzeń ostrzegawczych oraz sposób jego/ich zamontowania.

12.3.   Pojazd reprezentujący typ pojazdu będący przedmiotem homologacji należy przekazać służbie technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych.

13.   HOMOLOGACJA

13.1.   Homologacji typu udziela się, jeżeli typ pojazdu, którego dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem, spełnia wymogi pkt. 14. i 15. poniżej.

13.2.   Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 00, oznaczające niniejszy regulamin w pierwotnej postaci) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi pojazdu.

13.3.   Powiadomienie o homologacji, odmowie, rozszerzeniu lub cofnięciu homologacji, lub o ostatecznym zaprzestaniu produkcji typu pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem, zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 2 do niniejszego regulaminu oraz rysunków (dostarczonych przez wnioskodawcę), w formacie nie większym niż A4 (210 × 297 mm) lub złożonych do tego formatu i we właściwej skali.

Na każdym pojeździe zgodnym z homologowanym typem na mocy niniejszego regulaminu, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:

13.4.1.   okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (6);

13.4.2.   numeru niniejszego regulaminu umieszczonego z prawej strony okręgu, o którym mowa w pkt. 13.4.1.

13.5.   Jeżeli pojazd jest zgodny z typem pojazdu homologowanego na mocy jednego lub kilku regulaminów załączonych do Porozumienia w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem, nie trzeba powtarzać symbolu podanego w pkt. 13.4.; w takim wypadku dodatkowe numery i symbole wszystkich regulaminów, na mocy których udzielono homologacji w kraju, który wydał homologację na podstawie niniejszego regulaminu, umieszcza się w kolumnach pionowych z prawej strony symbolu podanego w pkt. 13.4.

13.6.   Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

13.7.   Znak homologacji umieszcza się w pobliżu lub na tabliczce znamionowej pojazdu.

13.8.   Przykładowy układ znaku homologacji podano w załączniku 3, sekcja II, do niniejszego regulaminu.

13.9.   Właściwy organ weryfikuje istnienie zadowalających środków zapewniających efektywną kontrolę zgodności produkcji przed udzieleniem homologacji typu.

14.   SPECYFIKACJE

Pojazd powinien spełniać następujące wymogi:

14.1.   Dźwiękowe urządzenie/urządzenia ostrzegawcze (lub system) zamontowane w pojeździe powinny być typu homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem.

Dźwiękowe urządzenia klasy II homologowane zgodnie z niniejszym regulaminem w jego pierwotnej postaci, i dlatego nieposiadające symbolu II w znaku homologacji, mogą nadal być montowane w pojazdach, których dotyczy wniosek o homologację zgodnie z niniejszym regulaminem.

14.2.   Napięcie probiercze powinno odpowiadać wielkości podanej w pkt. 6.2.3. niniejszego regulaminu.

14.3.   Pomiarów ciśnienia akustycznego należy dokonywać w warunkach określonych w pkt. 6.2.2. niniejszego regulaminu

14.4.   Ważony poziom dźwięku A emitowanego przez urządzenie zamontowane w pojeździe mierzony jest 7 m przed pojazdem umieszczonym na otwartej przestrzeni (7), na możliwie jak najbardziej gładkim podłożu, oraz, w przypadku urządzeń zasilanych prądem stałym, przy wyłączonym silniku.

14.5.   Mikrofon przyrządu pomiarowego umieszcza się w przybliżeniu we wzdłużnej płaszczyźnie środkowej pojazdu.

14.6.   Poziom ciśnienia akustycznego szumu tła oraz szumów wywoływanych przez wiatr musi być co najmniej 10 dB (A) poniżej poziomu mierzonego dźwięku.

14.7.   Maksymalny poziom ciśnienia akustycznego ustalany jest na wysokości między 0,5-1,5 m ponad poziomem podłoża.

14.8.   Maksymalny poziom ciśnienia akustycznego (14.7) badanego sygnału dźwiękowego, mierzony w warunkach określonych w pkt. od 14.2. do 14.7, wynosi co najmniej:

| (a) | 83 dB(A) i nie więcej niż 112 dB(A) w przypadku sygnałów motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej; |
| --- | --- |

(a)

83 dB(A) i nie więcej niż 112 dB(A) w przypadku sygnałów motocykli o mocy 7 kW lub mniejszej;

| (b) | 93 dB i nie więcej niż 112 dB(A) w przypadku sygnałów pojazdów kategorii M i N (6) oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW. |
| --- | --- |

(b)

93 dB i nie więcej niż 112 dB(A) w przypadku sygnałów pojazdów kategorii M i N (6) oraz motocykli o mocy większej niż 7 kW.

15.   ZMIANY TYPU POJAZDU I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

Jakakolwiek zmiana typu pojazdu wymaga powiadomienia służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu pojazdu. Służba taka może wówczas:

15.1.1.   uznać, że wprowadzone zmiany prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku i pojazd nadal spełnia wszelkie wymogi; lub

15.1.2.   zażądać kolejnego sprawozdania od służby technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań.

15.2.   Potwierdzenie homologacji, określające zmiany, lub odmowa homologacji zostają przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w pkt. 13.3. powyżej.

15.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji, przydziela numer seryjny każdemu formularzowi komunikatu przygotowanemu w związku z takim rozszerzeniem.

16.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

Procedury kontroli zgodności produkcji muszą odpowiadać procedurom zawartym w Porozumieniu, dodatek 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), łącznie z następującymi wymogami:

16.1.   Pojazd homologowany zgodnie z niniejszym regulaminem produkowany jest w sposób zapewniający jego zgodność z typem homologowanym i spełnia wymogi określone w pkt. 14. powyżej.

16.2.   Organ, który udzielił homologacji typu może w dowolnym momencie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacji takiej dokonuje się zazwyczaj co dwa lata.

Posiadacz homologacji w szczególności:

16.3.1.   zapewnia istnienie procedur efektywnej kontroli jakości pojazdów w odniesieniu do wszelkich aspektów istotnych dla zgodności z wymogami określonymi w pkt. 14. powyżej,

16.3.2.   zapewnia, aby dla każdego typu pojazdu przeprowadzono wystarczające badania w odniesieniu do liczby i typu DUO, w celu zapewnienia zgodności wszystkich produkowanych pojazdów ze specyfikacją podaną dla pojazdu, którego dotyczy wniosek o homologację,

16.3.3.   zapewnia, w przypadku, gdy badania przeprowadzone zgodnie z pkt. 16.3.2. powyżej wykażą brak zgodności jednego lub większej liczby pojazdów z wymogami określonymi w pkt. 14. powyżej, aby podjęto wszystkie niezbędne kroki w celu przywrócenia zgodności odpowiedniej produkcji.

16.4.   Właściwy organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym momencie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Organ może również przeprowadzić dowolne badania wyrywkowe produkowanych seryjnie pojazdów w odniesieniu do wymogów określonych w pkt. 14. powyżej.

16.5.   W razie niezadowalających wyników weryfikacji i badań przeprowadzonych zgodnie z pkt 16.4. powyżej, właściwy organ zapewnia podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu przywrócenia zgodności produkcji w najkrótszym możliwym terminie.

17.   SANKCJE ZA BRAK ZGODNOŚCI PRODUKCJI

17.1.   Homologacja udzielona typowi pojazdu zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów pkt. 16.1. lub jeżeli pojazd nie przejdzie z wynikiem pozytywnym badań, o których mowa w pkt. 16.2. powyżej.

17.2.   Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest ona bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą kopii formularza homologacji, opatrzonej na końcu następującą adnotacją, napisaną dużymi literami, podpisaną i opatrzoną datą: „HOMOLOGACJA COFNIĘTA”

18.   NAZWY I ADRESY SŁUŻB TECHNICZNYCH PRZEPROWADZAJĄCYCH BADANIA HOMOLOGACYJNE ORAZ SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy służb technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzenie badań homologacyjnych oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające homologację, odmowę lub cofnięcie homologacji.

---

(1)  Urządzenie posiadające kilka ujść dźwięku uruchamianych przez jedną jednostkę zasilającą uważa się za DUO.

(2)  Zgodnie z definicją podaną w ujednoliconej rezolucji (R.E.3).

(3)  DUO składające się z kilku jednostek, z których każda emituje sygnał dźwiękowy i które uruchamiane są jednocześnie przez jedno urządzenie sterujące, uważa się za dźwiękowy system ostrzegawczy.

(4)  1 - Niemcy, 2 - Francja, 3 - Włochy, 4 - Niderlandy, 5 - Szwecja, 6 - Belgia, 7 - Węgry, 8 – Republika Czeska, 9 - Hiszpania, 10 - Jugosławia, 11 – Zjednoczone Królestwo, 12 - Austria, 13 - Luksemburg, 14 - Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 - Norwegia, 17 - Finlandia, 18 - Dania, 19 - Rumunia, 20 - Polska, 21 - Portugalia, 22 – Federacja Rosyjska, 23 - Grecja, 24 - Irlandia, 25 - Chorwacja, 26 - Słowenia, 27 - Słowacja, 28 - Białoruś, 29 - Estonia, 30 (numer wolny), 31 - Bośnia i Hercegowina, 32 - Łotwa, 33 (numer wolny), 34 - Bułgaria, 35-36 (numery wolne), 37 - Turcja, 38-39 (numery wolne), 40 – Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 – Wspólnota Europejska (homologacje udzielane są przez jej Państwa Członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 - Japonia, 44 (numer wolny), 45 - Australia, 46 - Ukraina, 47 – Republika Południowej Afryki. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymogów technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymogów, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

(5)  Miejsce to może mieć przykładowo postać otwartej przestrzeni o promieniu 50 m, której część środkowa powinna być praktycznie pozioma w promieniu co najmniej 20 m, przy czym nawierzchnia powinna być wykonana z betonu, asfaltu lub podobnego materiału i wolna od sypkiego śniegu, wysokiej trawy, sypkiej gleby lub żużlu. Pomiarów dokonuje się przy dobrej pogodzie. W sąsiedztwie dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego lub mikrofonu nie może przebywać nikt poza obserwatorem odczytującym wskazania przyrządu, ponieważ obecność widzów może wywrzeć znaczny wpływ na odczyty rejestrowane przez przyrząd, jeśli widzowie ci znajdą się w pobliżu dźwiękowego urządzenia ostrzegawczego lub mikrofonu. Podczas odczytu należy zignorować wszelkie wartości szczytowe sprawiające wrażenie niezwiązanych z ogólnym poziomem dźwięku.

(6)  Patrz pkt 5.5.1., przypis 1.

(7)  Patrz pkt 6.2.1., przypis 2.

---

ZAŁĄCZNIK 1

(Maksymalny format: A 4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

(Maksymalny format: A 4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 3

I.   UKŁAD ZNAKU HOMOLOGACJI DŹWIĘKOWEGO URZĄDZENIA OSTRZEGAWCZEGO

(Patrz pkt 5.5. niniejszego regulaminu)

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na dźwiękowym urządzeniu ostrzegawczym wskazuje, że dane DUO klasy I uzyskało homologację w Niderlandach (E4), pod numerem homologacji 002439. Pierwsze dwie cyfry numeru homologacji wskazują, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu nr 28 w jego pierwotnej formie.

Uwaga

Numer homologacji musi znajdować się blisko okręgu, poniżej lub powyżej litery „E”, lub też na prawo albo na lewo od niej. Cyfry tworzące numer homologacji muszą znajdować się po tej samej stronie „E” i być zwrócone w tym samym kierunku. Należy unikać stosowania liczb rzymskich jako numerów homologacji, aby zapobiec pomyłkom z innymi symbolami.

II.   UKŁAD ZNAKU HOMOLOGACJI POJAZDU W ODNIESIENIU DO SYGNAŁÓW DŹWIĘKOWYCH

(Patrz pkt 13.4. niniejszego regulaminu)

Wzór A

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe wskazuje, że dany typ pojazdu uzyskał homologację w odniesieniu do sygnałów dźwiękowych w Niderlandach (E 4), zgodnie z regulaminem nr 28.

Wzór B

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe wskazuje, że dany typ pojazdu uzyskał homologację w odniesieniu do sygnałów dźwiękowych i emisji zanieczyszczeń przez silniki wysokoprężne w Niderlandach (E 4), zgodnie z regulaminami nr 28 i 24. W przypadku drugiego z regulaminów skorygowana wartość współczynnika pochłaniania wynosi 1,30 m–1.

---

| 16.12.2005 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 330/56 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2005

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 330/56

---

Regulamin nr 44 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji urządzeń przytrzymujących dla dzieci przebywających w pojazdach o napędzie silnikowym („urządzenia przytrzymujące dla dzieci”).

1.   ZAKRES

1.1.   Niniejszy regulamin stosuje się do urządzeń przytrzymujących dla dzieci, które nadają się do instalacji w pojazdach o napędzie silnikowym, posiadających trzy lub więcej kół, i nieprzeznaczonych do eksploatacji ze składanymi lub bocznymi siedzeniami.

2.   DEFINICJE

Dla celów niniejszego regulaminu:

Urządzenie przytrzymujące dla dzieci („urządzenie przytrzymujące”) oznacza układ części, który może obejmować zespół taśm lub części elastycznych z klamrą zabezpieczającą, elementami regulującymi, elementami mocującymi, a w niektórych przypadkach dodatkowe urządzenie, takie jak przenośne łóżeczko, nosidełko dla niemowląt, dodatkowy fotel i/lub osłonę przed uderzeniem, które mogą być umieszczone w pojeździe o napędzie silnikowym. Urządzenie jest tak zaprojektowane, aby zmniejszyć ryzyko zranienia użytkownika w przypadku zderzenia lub nagłego spowolnienia pojazdu poprzez ograniczenie ruchów jego ciała.

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci klasyfikuje się według pięciu „grup wagowych”:

2.1.1.1.   grupa 0 dla dzieci o wadze mniejszej niż 10 kg;

2.1.1.2.   grupa 0+ dla dzieci o wadze mniejszej niż 13 kg;

2.1.1.3.   grupa I dla dzieci o wadze od 9 do 18 kg;

2.1.1.4.   grupa II dla dzieci o wadze od 15 do 25 kg;

2.1.1.5.   grupa III dla dzieci o wadze od 22 do 36 kg.

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci dzieli się na cztery „kategorie”:

2.1.2.1.   „uniwersalne” do zastosowań określonych w ppkt. 6.1.1. i 6.1.3.1. na większości miejsc siedzących w pojeździe, a w szczególności na miejscach, które oceniono zgodnie z załącznikiem 13 – dodatek 2 ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) jako zgodne z taką kategorią urządzeń przytrzymujących dla dzieci;

2.1.2.2.   „zastrzeżone” do zastosowań określonych w ppkt. 6.1.1. i 6.1.3.1. na wyznaczonych miejscach siedzących dla określonych typów pojazdów zgodnie ze wskazaniem producenta urządzenia przytrzymującego dla dzieci lub producenta pojazdu;

2.1.2.3.   „półuniwersalne” do zastosowań określonych w ppkt. 6.1.1. i 6.1.3.2;

„tylko dla niektórych pojazdów” do zastosowania:

2.1.2.4.1.   w konkretnych typach pojazdów, zgodnie z ppkt. 6.1.2. i 6.1.3.3 lub

2.1.2.4.2.   jako wbudowane urządzenie przytrzymujące dla dzieci.

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci można podzielić na dwie klasy:

klasa zintegrowana obejmująca zespół taśm lub części elastycznych z klamrą zabezpieczającą, elementem regulującym, elementami mocującymi, a w niektórych przypadkach dodatkowy fotel i/lub osłonę przed uderzeniem, które mogą być przymocowane w pojeździe za pomocą własnej zintegrowanej taśmy lub taśm;

klasa niezintegrowana, która może obejmować częściowe urządzenie przytrzymujące, które w połączeniu z pasem dla dorosłych otaczającym ciało dziecka lub przytrzymującym urządzenie, w którym umieszczone jest dziecko, tworzy kompletne urządzenie przytrzymujące dla dzieci;

2.1.3.1.   „częściowe urządzenie przytrzymujące” oznacza na przykład takie urządzenie jak poduszka podwyższająca, które w połączeniu z pasem dla dorosłych otaczającym ciało dziecka lub przytrzymującym urządzenie, w którym umieszczone jest dziecko, tworzy kompletne urządzenie przytrzymujące dla dzieci;

2.1.3.2.   „poduszka podwyższająca” oznacza twardą poduszkę, której można używać wraz z pasem bezpieczeństwa dla dorosłych;

2.1.3.3.   „prowadnica taśmy” oznacza taśmę, która mocuje taśmę barkową pasa bezpieczeństwa dla dorosłych w pozycji odpowiedniej dla dzieci, oraz gdy skuteczna pozycja, w której taśma barkowa zmienia kierunek, może być regulowana za pomocą elementu, który da się przesuwać w górę i w dół taśmy w celu zlokalizowania barku użytkownika, a następnie zablokowania w tej pozycji. Prowadnica taśmy nie służy do przenoszenia znaczącej części obciążenia dynamicznego.

2.2.   „Fotelik bezpieczeństwa dla dzieci” oznacza urządzenie przytrzymujące dla dzieci obejmujące fotelik, w którym umieszczone jest dziecko.

2.3.   „Pas” oznacza urządzenie przytrzymujące dla dzieci obejmujące zespół taśm z klamrą bezpieczeństwa, elementami regulującymi i mocującymi;

„Fotelik” oznacza konstrukcję będącą częścią składową urządzenia przytrzymującego dla dzieci, przeznaczoną do umieszczania dzieci w pozycji siedzącej;

2.4.1.   „przenośne łóżeczko” oznacza urządzenie do przytrzymywania przeznaczone do umieszczania i przytrzymywania dzieci w pozycji leżącej na wznak lub na brzuchu, przy czym kręgosłup dziecka jest w pozycji prostopadłej do środkowej płaszczyzny wzdłużnej pojazdu. Urządzenie jest tak zaprojektowane, aby w przypadku zderzenia rozłożyć siły dośrodkowe na głowę i ciało dziecka za wyjątkiem jego kończyn;

2.4.2.   „urządzenie przytrzymujące przenośne łóżeczko” oznacza urządzenie służące do przytwierdzenia łóżeczka do struktury pojazdu;

2.4.3.   „nosidełko dla niemowląt” oznacza urządzenie przytrzymujące przeznaczone do umieszczenia dziecka w pozycji półleżącej, tyłem do kierunku jazdy. Urządzenie jest tak zaprojektowane, aby w przypadku zderzenia czołowego rozłożyć siły dośrodkowe na głowę i ciało dziecka za wyjątkiem jego kończyn.

2.5.   „Podpórka fotelika” oznacza tę część urządzenia przytrzymującego dla dzieci, za pomocą której można podnieść fotel.

2.6.   „Podparcie dla dzieci” oznacza tę część urządzenia przytrzymującego dla dzieci, za pomocą której można podnieść dziecko w urządzeniu przytrzymującym.

2.7.   „Osłona przed uderzeniem” oznacza urządzenie zamocowane przed dzieckiem i zaprojektowane w celu rozkładania sił dośrodkowych na większą część wysokości ciała dziecka w przypadku zderzenia czołowego.

„Taśma” oznacza część elastyczną przeznaczoną do przenoszenia sił;

2.8.1.   „taśma biodrowa” oznacza taśmę, która w postaci całego pasa lub jako jego element przechodzi przez obszar miednicy dziecka i przytrzymuje go;

2.8.2.   „pas barkowy” oznacza tę część pasa, która przytrzymuje górną część tułowia dziecka;

2.8.3.   „taśma krokowa” oznacza taśmę (lub rozdzielające się taśmy, w przypadku gdy tworzą ją dwie lub więcej taśm) zamocowaną do urządzenia przytrzymującego dla dzieci oraz taśmy biodrowej, umieszczoną w taki sposób, że przechodzi między udami dziecka; taśma ta jest zaprojektowana tak, aby zapobiec wysunięciu się dziecka z taśmy biodrowej w normalnych warunkach użytkowania oraz przesunięciu się taśmy biodrowej w górę względem miednicy w trakcie zderzenia.

2.8.4.   „taśma przytrzymująca dla dzieci” oznacza taśmę stanowiącą element składowy pasa i przytrzymującą jedynie ciało dziecka;

2.8.5.   „taśma mocująca urządzenia przytrzymującego dla dzieci” oznacza taśmę, która mocuje urządzenie przytrzymujące dla dzieci do konstrukcji pojazdu i może stanowić część urządzenia zabezpieczającego siedzenia pojazdu;

2.8.6.   „szelki bezpieczeństwa” oznaczają zespół pasów obejmujący pas biodrowy, pasy barkowe oraz, o ile została zamontowana, taśmę krokową;

2.8.7.   „pas w kształcie litery Y” oznacza pas, w przypadku którego taśma przeprowadzona między nogami dziecka oraz dwie taśmy barkowe tworzą zespół taśm.

„Klamra” oznacza mechanizm szybkiego zwolnienia, który umożliwia trzymanie dziecka za pomocą urządzenia przytrzymującego lub zamocowanie urządzenia przytrzymującego do struktury samochodu, oraz które można szybko otworzyć. Klamra może obejmować element regulujący;

2.9.1.   „przycisk odblokowujący klamrę z obudową”, klamry nie można zwolnić przy użyciu kuli o średnicy 40 mm;

2.9.2.   „przycisk odblokowujący klamrę bez obudowy”; zwolnienie klamry musi być możliwe przy użyciu kuli o średnicy 40 mm;

„Element regulujący” oznacza element umożliwiający dostosowanie urządzenia przytrzymującego lub jego mocowań do budowy ciała użytkownika i/lub konfiguracji pojazdu. Element regulujący może być częścią klamry lub zwijaczem, bądź każdą inną częścią pasa bezpieczeństwa;

2.10.1.   „szybki regulator” oznacza element regulujący, który można uruchomić płynnym ruchem jednej ręki.

2.10.2.   „regulator zamontowany bezpośrednio w urządzeniu przytrzymującym dla dzieci” oznacza regulator zintegrowanych szelek bezpieczeństwa, który zamontowany jest bezpośrednio w urządzeniu przytrzymującym dla dzieci, nie jest natomiast bezpośrednio osadzony na taśmach, do których regulacji został zaprojektowany.

2.11.   „Mocowania” oznaczają elementy urządzenia przytrzymującego dla dzieci, obejmujące elementy mocujące, które umożliwiają zamocowanie urządzenia przytrzymującego dla dzieci do konstrukcji pojazdu bezpośrednio lub poprzez siedzenie pojazdu.

2.12.   „Pochłaniacz energii” oznacza urządzenie zaprojektowane do rozpraszania energii niezależnie od taśmy lub w połączeniu z nią oraz stanowiące część urządzenia przytrzymującego dla dzieci.

„Zwijacz” oznacza urządzenie zaprojektowane do przechowywania części lub całości taśmy urządzenia przytrzymującego dla dzieci. Określenie to obejmuje następujące urządzenia:

2.13.1.   „zwijacz samoblokujący” to zwijacz umożliwiający rozwinięcie żądanej długości taśmy, zaś po zapięciu klamry automatycznie dostosowujący taśmę do budowy ciała użytkownika, przy czym nie jest możliwe dalsze wysunięcie taśmy bez świadomego działania użytkownika;

„zwijacz blokowany awaryjnie” to zwijacz, który nie ogranicza swobody ruchów użytkownika pasa w normalnych warunkach jazdy. Takie urządzenie wyposażone jest w elementy regulujące długość, które automatycznie dostosowują taśmę do budowy ciała użytkownika, oraz mechanizm blokujący uruchamiany awaryjnie przez:

2.13.2.1.   spowolnienie pojazdu, wyciągnięcie taśmy ze zwijacza lub dowolny inny automatyczny środek (reakcja jednoczynnikowa); lub

2.13.2.2.   połączenie jakichkolwiek z wymienionych środków (reakcja wieloczynnikowa).

„Mocowanie urządzenia przytrzymującego” oznacza części konstrukcji pojazdu lub siedzenia, do których przytwierdzone są mocowania urządzenia przytrzymującego dla dzieci;

2.14.1.   „dodatkowe mocowanie” oznacza część konstrukcji pojazdu lub siedzenia, bądź dowolnej innej części pojazdu, do której zamierza się przymocować urządzenie przytrzymujące dla dzieci, występującej oprócz mocowań, które uzyskały homologację zgodnie z regulaminem nr 14.

2.15.   „Zwrócone przodem do kierunku jazdy” oznacza zwrócone przodem do normalnego kierunku jazdy pojazdu.

2.16.   „Zwrócone tyłem do kierunku jazdy” oznacza zwrócone tyłem do normalnego kierunku jazdy pojazdu;

2.17.   „Pozycja odchylona” oznacza specjalną pozycję fotela, która umożliwia dziecku przyjęcie pozycji półleżącej.

2.18.   „Pozycja leżąca/na wznak/na brzuchu” oznacza pozycję, w której przynajmniej głowa i ciało dziecka, za wyjątkiem jego kończyn, spoczywają na poziomej powierzchni w urządzeniu przytrzymującym.

„Typ urządzeń przytrzymujących dla dzieci” oznacza urządzenia przytrzymujące dla dzieci, które nie różnią się pod następującymi istotnymi względami:

2.19.1.   kategoria oraz grupa wagowa (grupy wagowe), a także pozycja i kierunek (określone w pkt. 2.15. i 2.16.), przy których zamierza się używać urządzenia przytrzymujące;

2.19.2.   geometria urządzenia przytrzymującego dla dzieci;

2.19.3.   wymiary, masa, materiał i kolor:

| | siedzenia; |
| --- | --- |

siedzenia;

| | wypełniacza;
  oraz |
| --- | --- |

wypełniacza;

oraz

| | osłony przed uderzeniem; |
| --- | --- |

osłony przed uderzeniem;

2.19.4.   materiał, splot, wymiary i kolor taśm;

2.19.5.   elementy twarde (klamra, mocowania itp.).

„Siedzenie pojazdu” oznacza strukturę, która może, lecz nie musi stanowić integralnej części konstrukcji pojazdu, z wykończeniem, przeznaczoną do użytkowania przez jedną dorosłą osobę. W tym kontekście:

2.20.1.   „zestaw siedzeń pojazdu” oznacza kanapę lub kilka osobnych siedzeń przylegających do siebie (tzn. zamocowanych w ten sposób, że przednie mocowania jednego z tych siedzeń leżą na jednej linii z przednimi lub tylnymi mocowaniami innego siedzenia, lub pomiędzy tymi mocowaniami), przy czym każde siedzenie mieści jedną lub więcej osób dorosłych;

2.20.2.   „kanapa pojazdu” oznacza strukturę z wykończeniem przeznaczoną do użytkowania przez więcej niż jedną osobę dorosłą;

2.20.3.   „przednie siedzenia pojazdu” oznacza zespół siedzeń najbardziej wysuniętych do przodu w kabinie pasażerskiej, tj. przed którymi nie znajduje się bezpośrednio żadne inne siedzenie;

2.20.4.   „tylne siedzenia pojazdu” to zamocowane, zwrócone przodem do kierunku jazdy siedzenia umieszczone za innym zespołem siedzeń pojazdu.

„System regulacji” oznacza kompletne urządzenie, za pomocą którego można regulować siedzenie pojazdu lub jego części, tak aby dopasować je do budowy ciała dorosłego użytkownika; w szczególności urządzenie to pozwala na:

2.21.1.   przemieszczanie wzdłużne oraz/lub

2.21.2.   przemieszczanie pionowe, oraz/lub

2.21.3.   przemieszczanie kątowe.

2.22.   „Mocowanie siedzenia” oznacza system, dzięki któremu siedzenie dla dorosłego przymocowane jest do konstrukcji pojazdu, wraz z przynależnymi częściami konstrukcji pojazdu.

„Typ siedzenia” oznacza kategorię siedzeń dla dorosłych, które nie różnią się pod następującymi istotnymi względami:

2.23.1.   kształt, wymiary oraz materiał użyty do ich wykonania,

2.23.2.   typy i wymiary systemu regulacji oparcia siedzenia oraz systemu blokady, a także

2.23.3.   typ i wymiary mocowania pasa bezpieczeństwa dla dorosłych do siedzenia, mocowania siedzenia oraz przynależnych fragmentów konstrukcji pojazdu.

2.24.   „System przemieszczania” oznacza urządzenie pozwalające na kątowe lub wzdłużne przemieszczenie siedzenia dla dorosłego użytkownika lub pewnej jego części (bez ustalonego położenia pośredniego) w celu ułatwienia pasażerom zajęcia miejsca w pojeździe oraz włożenia lub wyjęcia przedmiotów.

2.25.   „System blokady” oznacza urządzenie służące do unieruchamiania i utrzymywania siedzenia i jego części składowych w pozycji, w której jest używane.

„Mechanizm blokujący” jest mechanizmem blokującym i zapobiegającym przemieszczaniu się jednego odcinka taśmy pasa bezpieczeństwa dla dorosłych względem innego odcinka taśmy tego samego pasa. Określenie to obejmuje następujące klasy:

2.26.1.   „Mechanizm klasy A” to mechanizm zapobiegający wyciągnięciu przez dziecko taśmy ze zwijacza do części biodrowej pasa, gdy stosowany jest pas dla dorosłych do bezpośredniego przytrzymania dziecka. Mechanizm dostarczony z urządzeniami przytrzymującymi grupy I umożliwia zachowanie zgodności z ppkt. 6.2.9.

2.26.2.   „Mechanizm klasy B” to mechanizm umożliwiający zachowanie zastosowanego naciągu w części biodrowej pasa bezpieczeństwa dla dorosłych, gdy pas ten stosowany jest do mocowania urządzenia przytrzymującego dla dzieci. Mechanizm ten ma na celu zapobieżenie wysunięciu się taśmy ze zwijacza, co spowodowałoby zwolnienie naciągu, a urządzenie przytrzymujące znalazłoby się w pozycji nieoptymalnej.

2.27.   „Urządzenie przytrzymujące dla osób specjalnej troski” jest urządzeniem przytrzymującym przeznaczonym dla dzieci specjalnej troski, które wynikają z upośledzenia fizycznego bądź umysłowego; urządzenie to może w szczególności umożliwić użycie dodatkowych urządzeń przytrzymujących dla dowolnej części ciała dziecka, jednak musi zawierać jako minimum podstawowe środki przytrzymywania, które zgodne są z wymogami niniejszego regulaminu.

3.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ

3.1.   Wniosek o homologację typu urządzenia przytrzymującego dla dzieci składa posiadacz znaku towarowego lub jego należycie ustanowiony przedstawiciel.

Do wniosku o homologację dotyczącego każdego typu urządzenia przytrzymującego dla dzieci należy dołączyć:

3.2.1.   opis techniczny urządzenia przytrzymującego dla dzieci, określający taśmy i inne użyte materiały, wraz z dołączonymi rysunkami części tworzących urządzenie przytrzymujące dla dzieci, zaś w przypadku zwijaczy instrukcje montażu zwijaczy oraz ich czujników, deklarację poziomu toksyczności (ppkt. 6.1.5.) i łatwopalności (ppkt. 6.1.6.). Rysunki muszą przedstawiać pozycję przewidzianą dla numeru homologacji oraz dodatkowy symbol (symbole) w odniesieniu do okręgu znaku homologacji. Opis musi określać kolor modelu zgłoszonego do procedury homologacji;

3.2.2.   cztery próbki urządzenia przytrzymującego dla dzieci;

3.2.3.   10-metrowy odcinek każdej kategorii taśm użytych w urządzeniu przytrzymującym dla dzieci; oraz

3.2.4.   dodatkowe próbki zostaną dostarczone na żądanie służby technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań;

3.2.5.   instrukcje i szczegóły dotyczące opakowania zgodnie z ust. 14 poniżej;

3.2.6.   w przypadku przenośnego łóżeczka, jeśli urządzenie przytrzymujące przenośne łóżeczko można używać w połączeniu z różnymi typami przenośnych łóżeczek, producent urządzenia przytrzymującego musi dostarczyć listę takich łóżeczek.

3.3.   Jeśli pas bezpieczeństwa dla dorosłych posiadający homologację stosowany jest do mocowania urządzenia przytrzymującego dla dzieci, wniosek musi określać kategorię używanego pasa bezpieczeństwa dla dorosłych, np. statyczny pas biodrowy.

3.4.   Przed udzieleniem homologacji, właściwy organ sprawdzi obecność zadowalających rozwiązań dla zapewnienia skutecznej kontroli zgodności produkcji.

4.   OZNACZENIA

4.1.   Próbki urządzeń przytrzymujących dla dzieci zgłoszone do procedury homologacji zgodnie z przepisami ppkt. 3.2.2. i 3.2.3. powyżej muszą być wyraźnie i trwale oznakowane z podaniem nazwy, inicjałów lub znaku towarowego producenta.

4.2.   Na jednej z części urządzenia przytrzymującego dla dzieci wykonanej z tworzywa sztucznego (szkielet urządzenia, osłona przed uderzeniem, poduszka podwyższająca, itp.), za wyjątkiem pasa (pasów) lub szelek bezpieczeństwa jest uwidoczniony w sposób wyraźny (i trwały) rok produkcji.

4.3.   Jeśli urządzenie przytrzymujące będzie używane w połączeniu z pasem bezpieczeństwa dla dorosłych, należy wyraźnie oznakować prawidłowe ułożenie taśmy za pomocą rysunku umieszczonego na stałe na urządzeniu przytrzymującym. Jeśli urządzenie przytrzymujące jest unieruchomione pasem bezpieczeństwa dla dorosłych, ułożenie taśmy musi być wyraźnie oznakowane na produkcie za pomocą kodów kolorystycznych. W przypadku zainstalowania urządzenia przodem do kierunku jazdy ułożenie pasa bezpieczeństwa należy oznakować kolorem czerwonym, jeśli zaś urządzenie zwrócone jest tyłem do kierunku jazdy, kolorem niebieskim. Takie same kolory należy także zastosować na tabliczkach przymocowanych do urządzenia przedstawiających sposób użycia.

Prawidłowe ułożenie, osobno dla odcinka biodrowego i barkowego pasa bezpieczeństwa, należy zaznaczyć na produkcie za pomocą kodów kolorystycznych i/lub słownie.

Oznakowanie określone w niniejszym ustępie musi być widoczne po zainstalowaniu urządzenia w pojeździe. W przypadku urządzeń przytrzymujących z grupy 0 oznakowanie to musi być także widoczne, gdy w urządzeniu znajduje się dziecko.

4.4.   Na urządzeniach przytrzymujących dla dzieci zwróconych tyłem do kierunku jazdy należy umieścić na stałe tabliczkę widoczną w pozycji po zainstalowaniu z ostrzeżeniem: „ZAGROŻENIE ŻYCIA – Nie używać na miejscach wyposażonych w poduszki powietrzne”; napis na tabliczce powinien być umieszczony w języku kraju, w którym sprzedawane jest urządzenie.

4.5.   Ponadto w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru, na którym spoczywa głowa dziecka w urządzeniu przytrzymującym oraz na widocznej powierzchni urządzenia przytrzymującego dla dzieci, na urządzeniach zwróconych tyłem do kierunku jazdy należy umieścić na stałe następującą tabliczkę (poniższy tekst stanowi minimalny wymóg).

Napis na tabliczce musi być napisany w języku (językach) kraju, w którym sprzedawane jest urządzenie.

Minimalny rozmiar etykiety: 60 × 120 mm

Image

4.6.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci, które można zainstalować przodem lub tyłem do kierunku jazdy, należy umieścić następujący tekst:

„Uwaga – nie używać urządzeń zwróconych przodem do kierunku jazdy, jeŚli waga dziecka nie przekracza ... (Należy odnieść się do instrukcji)”

4.7.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci, w których możliwe jest alternatywne ułożenie pasa, alternatywne nośne punkty styczności między urządzeniem a pasem bezpieczeństwa dla dorosłych należy oznakować w sposób trwały. Oznakowanie powinno wskazywać, że jest to alternatywne ułożenie pasa i powinno być zgodne ze wspomnianymi powyżej wymogami w zakresie używania kodów kolorystycznych dla siedzeń zwróconych przodem i tyłem do kierunku jazdy.

4.8.   Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci umożliwia użycie alternatywnych nośnych punktów styczności, oznakowanie wymagane w pkt. 4.3 musi zawierać wskazanie, że alternatywne ułożenie pasa opisane jest w instrukcji.

5.   HOMOLOGACJA

5.1.   Każda próbka zgłoszona zgodnie z ppkt. 3.2.2. i 3.2.3. powyżej musi pod każdym względem spełniać wymogi specyfikacji określone w ustępach 6-8 niniejszego regulaminu przed udzieleniem homologacji.

5.2.   Każdy typ, któremu udzielono homologacji, otrzymuje numer homologacji. Pierwsze dwie cyfry takiego numeru (obecnie 03, odpowiadające serii poprawek 03, które weszły w życie dnia 12 września 1995 r.) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do niniejszego regulaminu przed terminem udzielenia homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi urządzenia przytrzymującego dla dzieci objętemu niniejszym regulaminem.

5.3.   Powiadomienie o homologacji lub jej rozszerzeniu, bądź odmowie homologacji urządzenia przytrzymującego dla dzieci zgodnie z niniejszym regulaminem zostaje przekazane w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin.

Oprócz oznaczeń określonych w ust. 4 powyżej, na każdym urządzeniu przytrzymującym dla dzieci zgodnym z typem urządzenia homologowanego na mocy niniejszego regulaminu należy umieścić w odpowiednim miejscu następujące dane szczegółowe:

międzynarodowy znak homologacji składający się z:

5.4.1.1.   okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji; (1)

5.4.1.2.   numeru homologacji;

następujące dodatkowe symbole:

5.4.2.1.   słowo (słowa): „uniwersalne”, „zastrzeżone”, „półuniwersalne” lub „tylko dla niektórych pojazdów” w zależności od kategorii urządzenia przytrzymującego;

5.4.2.2.   zakres wagowy, dla którego zaprojektowano urządzenie przytrzymujące dla dzieci, tj. 0-10 kg; 0-13 kg; 9-18 kg; 15-25 kg; 22-36 kg; 0-18 kg; 9-25 kg; 15-36 kg; 0-25 kg; 9-36 kg; 0-36 kg;

5.4.2.3.   symbol „Y” w przypadku urządzenia obejmującego taśmę krokową zgodnie z wymogami suplementu 3 do serii poprawek 02 do niniejszego regulaminu;

5.4.2.4.   symbol „S” w przypadku „urządzenia przytrzymującego dla osób specjalnej troski”;

5.5.   W załączniku 2 do niniejszego regulaminu podano przykładowy układ znaku homologacji.

5.6.   Dane szczegółowe określone w pkt. 5.4 powyżej muszą być czytelne i trwałe oraz mogą być umieszczone na urządzeniu w postaci tabliczki lub bezpośredniego oznakowania. Tabliczka lub oznakowanie muszą być odporne na zużycie.

5.7.   Tabliczki, o których mowa w pkt. 5.6. powyżej, mogą zostać wydane przez organ, który udzielił homologacji lub, za upoważnieniem tego organu, przez producenta.

6.   SPECYFIKACJA OGÓLNA

6.1.   Umieszczanie i mocowanie w pojeździe

6.1.1.   Używanie urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „uniwersalne”, „półuniwersalne” i „zastrzeżone” dozwolone jest na miejscach siedzących zwróconych przodem i tyłem do kierunku jazdy, jeśli urządzenia przytrzymujące zamontowane są zgodnie z instrukcjami producenta.

6.1.2.   Używanie urządzeń przytrzymujących kategorii „tylko dla niektórych pojazdów” dozwolone jest na wszystkich miejscach siedzących, a także w bagażniku, jeśli urządzenia przytrzymujące zamontowane są zgodnie z instrukcjami producenta. W przypadku urządzenia przytrzymującego zwróconego tyłem do kierunku jazdy jego konstrukcja musi zapewniać podpórkę pod głowę dziecka, gdy urządzenie jest gotowe do użytku. Powyższe określamy jako linię prostopadłą do oparcia siedzenia przebiegającą wzdłuż linii wzroku; punkt przecięcia powinien znajdować się co najmniej 40 mm poniżej początku promienia takiej podpórki pod głowę.

Zgodnie z kategorią, do której należy, urządzenie przytrzymujące dla dzieci musi być przymocowane do struktury pojazdu lub struktury siedzenia;

6.1.3.1.   w przypadku kategorii „uniwersalne” i „zastrzeżone”: jedynie za pomocą pasa bezpieczeństwa dla dorosłych (ze zwijaczem lub bez) spełniającego wymogi regulaminu nr 16 (lub równoważnego) przytwierdzonego do mocowań spełniających wymogi regulaminu nr 14 (lub równoważnego).

6.1.3.2.   w przypadku kategorii „półuniwersalne”: za pomocą dolnych mocowań zgodnych z regulaminem 14 oraz dodatkowych mocowań spełniających zalecenia załącznika 11 do niniejszego regulaminu;

6.1.3.3.   w przypadku kategorii „tylko dla niektórych pojazdów”: za pomocą mocowań zaprojektowanych przez producenta pojazdu lub producenta urządzenia przytrzymującego dla dzieci;

6.1.3.4.   w przypadku pasów przytrzymujących dla dzieci lub pasa mocującego urządzenie przytrzymujące dla dzieci wykorzystujące mocowanie pasa, do którego został już przymocowany pas lub pasy dla dorosłych, służba techniczna sprawdzi, czy:

| | skuteczne miejsce mocowania dla dorosłych jest miejscem, które uzyskało homologację zgodnie z regulaminem 14 lub równoważnym; |
| --- | --- |

skuteczne miejsce mocowania dla dorosłych jest miejscem, które uzyskało homologację zgodnie z regulaminem 14 lub równoważnym;

| | skuteczne działanie obu urządzeń nie jest utrudnione przez jedno z nich; |
| --- | --- |

skuteczne działanie obu urządzeń nie jest utrudnione przez jedno z nich;

| | klamry systemu dla dorosłych i systemu dodatkowego nie mogą być wymienne. |
| --- | --- |

klamry systemu dla dorosłych i systemu dodatkowego nie mogą być wymienne.

W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci wykorzystujących pręty lub dodatkowe elementy mocujące przytwierdzone do mocowań posiadających homologację zgodnie z regulaminem 14, które zmieniają właściwe miejsce mocowań w stosunku do miejsca określonego regulaminem 14, mają zastosowanie następujące wymogi:

| | takie urządzenia uzyskają homologację jedynie jako urządzenia półuniwersalne lub przeznaczone tylko dla niektórych pojazdów; |
| --- | --- |

takie urządzenia uzyskają homologację jedynie jako urządzenia półuniwersalne lub przeznaczone tylko dla niektórych pojazdów;

| | służba techniczna zastosuje wymogi załącznika 11 do niniejszego regulaminu w odniesieniu do pręta i mocowań; |
| --- | --- |

służba techniczna zastosuje wymogi załącznika 11 do niniejszego regulaminu w odniesieniu do pręta i mocowań;

| | pręt zostanie objęty badaniem dynamicznym, przy czym obciążeniu zostanie poddana środkowa część pręta przy jego największym wydłużeniu, jeśli jest regulowany; |
| --- | --- |

pręt zostanie objęty badaniem dynamicznym, przy czym obciążeniu zostanie poddana środkowa część pręta przy jego największym wydłużeniu, jeśli jest regulowany;

| | nie będzie negatywnego wpływu na właściwą pozycję i działanie wszelkich mocowań dla dorosłych, za pomocą których pręt jest przymocowany. |
| --- | --- |

nie będzie negatywnego wpływu na właściwą pozycję i działanie wszelkich mocowań dla dorosłych, za pomocą których pręt jest przymocowany.

6.1.4.   Poduszka podwyższająca musi być przytrzymywana przez pas bezpieczeństwa dla dorosłych, przy zastosowaniu badania określonego w ppkt. 8.1.4., lub przez odrębne środki.

6.1.5.   Producent urządzenia przytrzymującego dla dzieci musi oświadczyć na piśmie, że poziom toksyczności materiałów stosowanych przy wytwarzaniu urządzeń przytrzymujących i dostępnych dla dziecka pozostającego w urządzeniu przytrzymującym odpowiada stosownym wymogom normy CEN – Bezpieczeństwo zabawek, część 3 (czerwiec 1982 r.). Badania potwierdzające ważność oświadczenia mogą być przeprowadzane według uznania służby odpowiedzialnej za badania. Niniejszy ustęp nie ma zastosowania do urządzeń przytrzymujących z grupy II i III.

6.1.6.   Producent urządzenia przytrzymującego dla dzieci musi oświadczyć na piśmie, że poziom palności materiałów stosowanych przy wytwarzaniu urządzeń przytrzymujących odpowiada właściwym postanowieniom ujednoliconej rezolucji EKG w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (dokument TRANS/WP.29/78/Rev.1, ust. 1.42). Badania potwierdzające ważność oświadczenia mogą być przeprowadzane według uznania służby odpowiedzialnej za badania.

6.1.7.   W celu homologacji zgodnie z niniejszym regulaminem przyjmuje się, że deska rozdzielcza musi być odpowiednio sztywna w przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci zwróconych tyłem do kierunku jazdy i wspartych o deskę rozdzielczą pojazdu.

6.1.8.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „uniwersalne”, główny nośny punkt styczności między urządzeniem przytrzymującym dla dzieci a pasem bezpieczeństwa dla dorosłych nie może być oddalony o mniej niż 150 mm od osi Cr podczas pomiaru z urządzeniem przytrzymującym dla dzieci umieszczonym na stanowisku do badań dynamicznych. Powyższe dotyczy wszystkich konfiguracji dopasowania. Zezwala się na dodatkowe alternatywne ułożenie pasów. Jeśli możliwe jest alternatywne ułożenie pasa, producent musi zawrzeć szczególne odniesienie do ułożenia alternatywnego w instrukcji użytkownika, zgodnie z wymogami ust. 14. Podczas badań przy zastosowaniu alternatywnego ułożenia pasa, urządzenie przytrzymujące musi spełniać wszystkie wymogi niniejszego regulaminu za wyjątkiem postanowień niniejszego ustępu.

6.1.9.   Maksymalna długość pasa bezpieczeństwa dla dorosłych, jaka może być stosowana do mocowania urządzenia przytrzymującego dla dzieci kategorii „uniwersalne” na stanowisku do badań dynamicznych, określona została w załączniku 13 do niniejszego regulaminu.

W celu stwierdzenia zgodności z powyższymi wymogami urządzenie przytrzymujące dla dzieci zostanie zamocowane na stanowisku badawczym za pomocą odpowiedniego standardowego pasa bezpieczeństwa opisanego w załączniku 13. Manekin nie zostanie zainstalowany, o ile konstrukcja urządzenia przytrzymującego nie spowoduje zwiększenia długości używanego pasa wskutek instalacji manekina. Po zainstalowaniu urządzenia przytrzymującego dla dzieci, naciąg pasa jest powodowany wyłącznie przez standardowy zwijacz, jeśli takowy zainstalowano. W przypadku zastosowania pasa ze zwijaczem, warunek ten musi zostać spełniony, przy czym na szpuli musi pozostać fragment pasa o długości co najmniej 150 mm.

6.1.10.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci należące do grupy 0 i 0+ nie mogą być zwrócone przodem do kierunku jazdy.

6.2.   Konfiguracja

Konfiguracja urządzenia przytrzymującego musi być taka, by

6.2.1.1.   urządzenie przytrzymujące zapewniało wymagany poziom ochrony w każdej pozycji; w przypadku „urządzeń przytrzymujących dla osób specjalnej troski” podstawowe środki przytrzymywania powinny zapewniać wymagany poziom ochrony w każdej pozycji bez konieczności stosowania dodatkowych urządzeń przytrzymujących, które mogą być także zainstalowane.

6.2.1.2.   można w sposób łatwy i szybki umieścić i wyjąć z niego dziecko; w przypadku urządzenia przytrzymującego dla dzieci, w którym dziecko przytrzymywane jest za pomocą szelek lub pasa w kształcie litery Y bez zwijacza, każdy pas barkowy oraz taśma biodrowa muszą mieć swobodę przemieszczania się względem siebie podczas procedury określonej w ppkt. 7.2.1.4.

W takich przypadkach zespół pasa urządzenia przytrzymującego dla dzieci może być wyposażony w dwie lub więcej części łączących. W przypadku „urządzeń przytrzymujących dla osób specjalnej troski” uznaje się, że dodatkowe urządzenia przytrzymujące ograniczą szybkość, z jaką dziecko może zostać umieszczone w urządzeniu i z niego wyjęte. Jednak dodatkowe urządzenia muszą być zaprojektowane w taki sposób, by możliwie szybko można je było odblokować.

6.2.1.3.   Jeśli istnieje możliwość zmiany pochylenia urządzenia przytrzymującego, taka zmiana nie powinna wymagać ręcznego dostosowania pasów. Zmiany pochylenia urządzenia przytrzymującego można dokonać jedynie ręcznie, przy świadomym udziale użytkownika.

6.2.1.4.   urządzenia przytrzymujące z grup 0, 0+ i I powinny utrzymywać dziecko w takiej pozycji, by zapewnić wymagany poziom ochrony nawet podczas jego snu;

6.2.1.5.   w celu zapobieżenia wysunięciu się spod zapiętego pasa wskutek zderzenia lub niespokojnych ruchów dziecka, we wszystkich urządzeniach przytrzymujących z grupy I zwróconych przodem do kierunku jazdy i obejmujących zintegrowany system szelek bezpieczeństwa wymaga się zamontowania taśmy krokowej. Po przymocowaniu taśmy krokowej, w pozycji najbardziej wyciągniętej, o ile jest regulowana, nie może być możliwe dostosowanie taśmy biodrowej tak, by znajdowała się ponad miednicą manekina o wadze 9 lub 15 kg.

6.2.2.   W przypadku grup I, II i III wszystkie urządzenia przytrzymujące wykorzystujące „taśmę biodrową” muszą odpowiednio prowadzić „taśmę biodrową”, aby zapewnić, że siły przenoszone są przez „taśmę biodrową” przez obszar miednicy.

6.2.3.   Wszystkie taśmy urządzenia przytrzymującego muszą być umieszczone w taki sposób, by nie powodowały niewygody u użytkownika w normalnych warunkach eksploatacji lub nie układały się w niebezpiecznej konfiguracji. Odległość między taśmami barkowymi w pobliżu szyi powinna wynosić co najmniej tyle, ile szerokość szyi odpowiedniego manekina.

Zespół nie powinien narażać delikatnych części ciała dziecka (brzuch, okolice kroku itp.) na nadmierne obciążenia. Konstrukcja powinna zapewniać, by siły ściskające nie działały na ciemię głowy dziecka w przypadku zderzenia.

6.2.4.1.   Pasy w kształcie litery Y mogą być stosowane jedynie w urządzeniach przytrzymujących dla dzieci zwróconych tyłem do kierunku jazdy.

Urządzenie przytrzymujące musi być skonstruowane i zainstalowane w taki sposób, by:

6.2.5.1.   zminimalizować ryzyko uszkodzenia ciała dziecka lub innych osób przebywających w pojeździe spowodowane przez ostre krawędzie lub występy (określone na przykład w regulaminie nr 21);

6.2.5.2.   nie wystawały ostre krawędzie lub występy, które mogą zniszczyć tapicerkę siedzeń pojazdu lub odzież osób przebywających w pojeździe;

6.2.5.3.   nie narażać delikatnych części ciała dziecka (brzuch, okolice kroku itp.) na dodatkowe siły bezwładności, które wywołuje;

6.2.5.4.   zapewnić, że jego twarde części, w punktach styczności z taśmami, nie posiadają ostrych krawędzi, które mogą ścierać pasy.

6.2.6.   Każda część wytworzona oddzielnie tak, by umożliwić zamocowanie i demontaż elementów, musi być zaprojektowana w taki sposób, by w miarę możliwości zapobiec ryzyku nieprawidłowego montażu i użytkowania. „Urządzenia przytrzymujące dla osób specjalnej troski” mogą być wyposażone w dodatkowe urządzenia przytrzymujące; muszą być one zaprojektowane w taki sposób, by zapobiec ryzyku nieprawidłowego montażu, zaś metody ich odłączania i działania powinny być oczywiste dla ratownika w razie niebezpieczeństwa.

6.2.7.   Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci przeznaczone dla grup I, II oraz łącznie grupy I i II obejmuje oparcie fotela, wewnętrzna wysokość oparcia, określona zgodnie ze schematem w załączniku 12, nie może być mniejsza niż 500 mm.

6.2.8.   Można stosować jedynie zwijacze samoblokujące lub blokowane awaryjnie.

6.2.9.   W przypadku urządzeń przeznaczonych do użycia w grupie I dziecko nie może mieć możliwości łatwego poluzowania tej części urządzenia, która przytrzymuje miednicę po umieszczeniu dziecka w urządzeniu; wszelkie urządzenia zaprojektowane w takim celu muszą być przymocowane na stałe do urządzenia przytrzymującego dla dzieci.

6.2.10.   Urządzenie przytrzymujące dla dzieci może być zaprojektowane do użycia w więcej niż jednej grupie wagowej i/lub przez więcej niż jedno dziecko pod warunkiem, że jest w stanie spełnić wymogi określone dla każdej z grup. Urządzenie przytrzymujące dla dzieci kategorii „uniwersalne” musi spełniać wymogi tej kategorii dla wszystkich grup wagowych, dla których uzyskało homologację.

6.2.11.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci ze zwijaczem

W przypadku urządzenia przytrzymującego dla dzieci wyposażonego w zwijacz, musi on spełniać wymogi ppkt. 7.2.3. poniżej.

6.2.12.   W przypadku poduszek podwyższających należy zbadać swobodę przechodzenia pasów i wypustów pasa dla dorosłych przez punkty mocowania. Dotyczy to w szczególności poduszek podwyższających, które przeznaczone są dla przednich siedzeń w samochodach i które mogą mieć długi półsztywny szkielet. Zamocowana klamra nie może przechodzić przez punkty mocowania podwyższonych siedzeń ani umożliwiać ułożenia pasa całkowicie odmiennie od ułożenia w wózku doświadczalnym.

6.2.13.   Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci zaprojektowane jest dla więcej niż jednego dziecka, każde urządzenie przytrzymujące musi być w pełni niezależne w kontekście przenoszenia sił i regulacji.

6.2.14.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci obejmujące elementy nadmuchiwane muszą być zaprojektowane w taki sposób, by warunki użytkowania (ciśnienie, temperatura, wilgotność) nie miały wpływu na zachowanie przez nie zgodności z wymogi niniejszego regulaminu.

7.   SPECYFIKACJA SZCZEGÓŁOWA

7.1.   Przepisy mające zastosowanie do zamontowanego urządzenia przytrzymującego

7.1.1.   Odporność na korozję

7.1.1.1.   Kompletne urządzenie przytrzymujące dla dzieci lub jego części podatne na korozję podlegają badaniom korozyjnym określonym w ppkt. 8.1.1. poniżej.

7.1.1.2.   Po przeprowadzeniu badania korozyjnego określonego w ppkt. 8.1.1.1. i 8.1.1.2. żadne oznaki zużycia mogące zakłócić prawidłowe funkcjonowanie urządzenia ani też żadne znaczne oznaki korozji nie mogą być widoczne dla nieuzbrojonego oka wykwalifikowanego obserwatora.

7.1.2.   Pochłanianie energii

7.1.2.1.   Wszystkie urządzenia z oparciem muszą posiadać wewnętrzne powierzchnie, określone w załączniku 18 do niniejszego regulaminu, obejmujące materiał o szczytowym przyspieszeniu poniżej 60 g, mierzonym zgodnie z załącznikiem 17 do niniejszego regulaminu. Wymóg ten stosuje się także do fragmentów osłon przed uderzeniem, które znajdują się w strefie uderzenia głowy.

7.1.3.   Wywrócenie

7.1.3.1.   Urządzenie przytrzymujące dla dzieci należy poddać badaniom określonym w ppkt. 8.1.2.; manekin nie może wypaść z urządzenia, zaś gdy siedzenie do badań znajduje się w pozycji do góry nogami, głowa manekina nie może się przesunąć o więcej niż 300 mm w stosunku do swego pierwotnego położenia w kierunku pionowym względem siedzenia.

7.1.4.   Badanie dynamiczne

7.1.4.1.   Dane ogólne.

Urządzenie przytrzymujące dla dzieci należy poddać badaniu dynamicznemu zgodnie z ppkt. 8.1.3. poniżej.

7.1.4.1.1.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci kategorii „uniwersalne”, „zastrzeżone” i „półuniwersalne” należy poddać badaniu na wózku doświadczalnym przy użyciu siedzenia do badań określonego w ust. 6 oraz zgodnie z ppkt. 8.1.3.1.

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci kategorii „tylko dla niektórych pojazdów” należy poddać badaniu z każdym modelem pojazdu, dla jakiego są przeznaczone. Służba techniczna odpowiedzialna za przeprowadzanie badań może zmniejszyć liczbę badanych modeli pojazdów, jeśli nie różnią się w sposób znaczący pod względem aspektów wymienionych w ppkt. 7.1.4.1.2.3. Urządzenie przytrzymujące dla dzieci można poddać badaniom w jeden z następujących sposobów:

7.1.4.1.2.1.   w kompletnym pojeździe zgodnie z ppkt. 8.1.3.3.;

7.1.4.1.2.2.   w kadłubie nadwozia pojazdu na wózku doświadczalnym zgodnie z 8.1.3.2.; lub

7.1.4.1.2.3.   w częściach kadłuba nadwozia pojazdu reprezentatywnych dla struktury pojazdu i powierzchni zderzenia. Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci przeznaczone jest do eksploatacji na tylnym siedzeniu, części te powinny obejmować oparcie przedniego siedzenia, siedzenie tylne, podłogę, słupki „B” i „C” oraz dach. Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci przeznaczone jest do eksploatacji na przednim siedzeniu, części pojazdu powinny obejmować deskę rozdzielczą, słupki „A”, przednią szybę oraz dźwignie lub gałki zainstalowane w podłodze bądź na konsoli, przednie siedzenie, podłogę oraz dach. Ponadto, jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci przeznaczone jest do eksploatacji w połączeniu z pasem bezpieczeństwa dla dorosłych, części pojazdu powinny obejmować odpowiedni pas bądź pasy dla dorosłych. Służba techniczna odpowiedzialna za przeprowadzanie badań może zezwolić na wyłączenie z badania elementów, jeśli uzna je za zbędne. Badania należy przeprowadzać zgodnie z ppkt. 8.1.3.2.

7.1.4.1.3.   Badanie dynamiczne należy przeprowadzić na urządzeniach do przytrzymywania dla dzieci, które wcześniej nie były poddawane obciążeniu.

7.1.4.1.4.   Podczas badań dynamicznych żadna część urządzenia przytrzymującego dla dzieci umożliwiająca utrzymanie dziecka na miejscu nie może się złamać, zaś klamry, system blokujący lub system przemieszczania nie może się odblokować.

7.1.4.1.5.   W przypadku urządzeń niezintegrowanych stosowany pas bezpieczeństwa musi być pasem standardowym, zaś jego klamry mocujące muszą być zgodne z załącznikiem 13 do niniejszego regulaminu. Powyższe nie ma zastosowania do homologacji urządzeń kategorii „tylko dla niektórych pojazdów”. W takim przypadku należy użyć właściwy pas pojazdu.

7.1.4.1.6.   Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci kategorii „tylko dla niektórych pojazdów” zainstalowane jest za najdalej wysuniętymi do tyłu siedzeniami dla użytkowników dorosłych zwróconymi przodem do kierunku jazdy (na przykład bagażnik), należy przeprowadzić jedno badanie przy użyciu największego manekina bądź manekinów w kompletnym pojeździe, o czym mowa w ppkt. 8.1.3.3.3. Pozostałe badania, w tym badanie zgodności produkcji, można przeprowadzić zgodnie z ppkt. 8.1.3.2. na życzenie producenta.

7.1.4.1.7.   W przypadku „urządzenia przytrzymującego dla osób specjalnej troski” należy przeprowadzić dwukrotnie każde badanie dynamiczne określone w niniejszym regulaminie dla każdej grupy wagowej: za pierwszym razem przy użyciu podstawowych środków przytrzymywania, za drugim zaś przy użyciu wszystkich urządzeń przytrzymujących. W przypadku tych badań należy zwrócić szczególną uwagę na wymogi określone w ppkt. 6.2.3. i 6.2.4.

7.1.4.1.8.   Podczas badań dynamicznych standardowy pas bezpieczeństwa używany do instalacji urządzenia przytrzymującego dla dzieci nie może się odłączyć od żadnej prowadnicy lub mechanizmu blokady wykorzystywanego w prowadzonym badaniu.

7.1.4.2.   Przyspieszenie klatki piersiowej (2)

7.1.4.2.1.   Wynik przyspieszenia klatki piersiowej nie może przekraczać 55 g, za wyjątkiem okresów, których suma nie przekracza 3 ms.

7.1.4.2.2.   Element pionowy przyspieszenia od brzucha w kierunku głowy nie może przekraczać 30 g, za wyjątkiem okresów, których suma nie przekracza 3 ms.

7.1.4.3.   Nacisk na brzuch (3)

7.1.4.3.1.   Podczas weryfikacji opisanej w załączniku 8 – dodatek 1, ustęp 5.3. nie mogą być widoczne żadne ślady wgnieceń modeliny w okolicy brzucha spowodowanych przez jakąkolwiek część urządzenia przytrzymującego.

7.1.4.4.   Przemieszczenie manekina

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci kategorii „uniwersalne”, „zastrzeżone” i „półuniwersalne”:

7.1.4.4.1.1.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci zwrócone przodem do kierunku jazdy: głowa manekina nie może wyjść poza płaszczyzny BA i DA przedstawione na rysunku 1 poniżej.

Image

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci zwrócone tyłem do kierunku jazdy:

7.1.4.4.1.2.1.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci wsparte o deskę rozdzielczą: głowa manekina nie może wyjść poza płaszczyzny AD i DCr przedstawione na rysunku 2 poniżej.

Image

7.1.4.4.1.2.2.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci należące do grupy 0 niewsparte o deskę rozdzielczą oraz przenośne łóżeczka: głowa manekina nie może wyjść poza płaszczyzny AB, AD i DE pokazane na rysunku 3 poniżej.

Image

7.1.4.4.1.2.3.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci nie należące do grupy 0 oraz niewsparte o deskę rozdzielczą:

Głowa manekina nie może wyjść poza płaszczyzny FD, FG i DE pokazane na rysunku 4 poniżej.

Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci ma styczność z prętem o średnicy 100 mm oraz spełnione są wszystkie kryteria działania, należy przeprowadzić dodatkowe badanie dynamiczne (zderzenie czołowe) przy użyciu najcięższego manekina przeznaczonego dla tego typu urządzenia przytrzymującego dla dzieci, bez pręta o średnicy 100 mm; przy tym badaniu wymaga się spełnienia wszystkich kryteriów, za wyjątkiem przemieszczenia w przód.

Image

7.1.4.4.2.   Urządzenia przytrzymujące dla dzieci należące do kategorii „tylko dla niektórych pojazdów”: podczas badań w kompletnym pojeździe lub kadłubie nadwozia pojazdu, głowa nie może stykać się z żadną częścią pojazdu. Jednak w przypadku styczności prędkość uderzenia głowy nie może przekraczać 24 km/h, zaś stykająca się część musi spełniać wymogi badania na pochłanianie energii określone w regulaminie nr 21, załącznik 4. W przypadku badań przy użyciu kompletnych pojazdów musi istnieć możliwość usunięcia manekinów z urządzenia przytrzymującego dla dzieci bez użycia narzędzi po przeprowadzeniu badania.

Odporność na temperaturę

7.1.5.1.   Zespoły klamer, zwijacze, regulatory oraz mechanizmy blokujące, na które może mieć wpływ temperatura, należy poddać badaniu termicznemu określonemu w ppkt. 8.2.8. poniżej.

7.1.5.2.   Po przeprowadzeniu badania termicznego określonego w ppkt. 8.2.8.1. żadne oznaki zużycia mogące zakłócić prawidłowe funkcjonowanie urządzenia nie mogą być widoczne dla nieuzbrojonego oka wykwalifikowanego obserwatora.

7.2.   Przepisy mające zastosowanie do poszczególnych elementów urządzenia przytrzymującego

7.2.1.   Klamra

7.2.1.1.   Klamra musi być zaprojektowana w sposób wykluczający możliwość nieprawidłowego użycia. Oznacza to, między innymi, że klamra nie może przyjąć pozycji na wpół zatrzaśniętej; nie może istnieć możliwość niezamierzonej zamiany części klamry, gdy jest ona zamknięta; klamra musi zamykać się jedynie wówczas, gdy wszystkie części są zaczepione. Jeśli klamra ma styczność z dzieckiem, nie może być węższa od minimalnej szerokości taśmy określonej w ppkt. 7.2.4.1.1 poniżej. Niniejszy ustęp nie stosuje się do zespołów pasa, które posiadają homologację zgodnie z regulaminem EKG nr 16 lub inną obowiązującą równoważną normą. W przypadku „urządzeń przytrzymujących dla osób specjalnej troski” jedynie klamra znajdująca się na głównych środkach przytrzymywania musi spełniać wymogi ppkt. 7.2.1.1. do 7.2.1.9. włącznie.

7.2.1.2.   Klamra powinna pozostawać zamknięta bez względu na swoją pozycję, również nieobciążona. Musi być skonstruowana w sposób ułatwiający chwytanie i jej użytkowanie. Musi istnieć możliwość jej otwarcia przez zastosowanie nacisku na przycisk lub podobny mechanizm. Powierzchnia, do której należy przyłożyć taki nacisk, powinna posiadać następujące wymiary w pozycji odpiętej: dla urządzeń z obudową: obszar nie większy niż 4,5 cm2 o szerokości co najmniej 15 mm; dla urządzeń bez obudowy: obszar nie większy niż 2,5 cm2 o szerokości co najmniej 10 mm. Szerokość powinna być mniejszą wartością dwóch wymiarów określających zalecany obszar i należy ją mierzyć prostokątnie do kierunku ruchu przycisku zwalniającego.

7.2.1.3.   Obszar odblokowania klamry należy oznaczyć kolorem czerwonym. Koloru tego nie może posiadać żadna inna część klamry.

Musi istnieć możliwość uwolnienia dziecka z urządzenia przytrzymującego wykonując jedno działanie na pojedynczej klamrze. W przypadku grup 0 i 0+ zezwala się na wyjęcie dziecka wraz z takimi urządzeniami jak nosidełko dla niemowląt/przenośne łóżeczko/urządzenie przytrzymujące przenośne łóżeczko, jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci można uwolnić za pomocą działania na maksymalnie dwóch klamrach.

7.2.1.4.1.   Połączenie zaciskowe między taśmami barkowymi szelek bezpieczeństwa uznaje się za niezgodne z wymogiem odblokowania za pomocą jednego działania określonym w ppkt. 7.2.1.4. powyżej.

7.2.1.5.   W przypadku grup II i III klamra musi być umieszczona w taki sposób, by znajdowała się w zasięgu dziecka przebywającego w pojeździe. Ponadto, w przypadku wszystkich grup musi być umieszczona w taki sposób, by jej przeznaczenie i sposób działania były oczywiste dla ratownika w razie niebezpieczeństwa.

7.2.1.6.   Otwarcie klamry powinno umożliwić swobodne wyjęcie dziecka z „fotelika”„podpórki fotelika” lub „osłony przed uderzeniem”, jeśli są zamontowane; jeśli zaś urządzenie obejmuje taśmę krokową, powinna być ona uwalniana tą samą klamrą.

7.2.1.7.   Klamra powinna spełniać wymogi eksploatacyjne badania termicznego określone w ppkt. 8.2.8.1. oraz powtarzalne działanie. Przed badaniem dynamicznym określonym w ppkt. 8.1.3. powinna być poddana badaniu obejmującemu 5 000 ± 5 cykli otwarcia i zamknięcia w normalnych warunkach pracy.

Klamrę należy poddać następującym badaniom w zakresie otwierania:

7.2.1.8.1.   Próba obciążeniowa

7.2.1.8.1.1.   Do tej próby należy wykorzystać urządzenie przytrzymujące dla dzieci, które poddano uprzednio badaniu dynamicznemu określonemu w ppkt. 8.1.3. poniżej.

7.2.1.8.1.2.   Siła wystarczająca do otwarcia klamry w badaniu opisanym w ppkt. 8.2.1.1. poniżej nie powinna przekraczać 80 N.

7.2.1.8.2.   Próba bez obciążenia

7.2.1.8.2.1.   W próbie tej należy użyć klamry, która nie była wcześniej poddana obciążeniu. Siła wystarczająca do otwarcia klamry niepoddanej obciążeniu musi mieścić się w zakresie 40-80 N w badaniach opisanych w ppkt. 8.2.1.2. poniżej.

7.2.1.9.   Wytrzymałość.

7.2.1.9.1.   Podczas badania zgodnie z ppkt. 8.2.1.3.2. żadna część klamry lub przylegających taśm bądź regulatorów nie może się złamać ani odpaść.

7.2.1.9.2.   Klamra szelek stosowana w grupach wagowych 0 i 0+ powinna wytrzymać działanie siły 4 000 N.

7.2.1.9.3.   Klamra szelek stosowana w grupie I i wyższych powinna wytrzymać działanie siły 10 000 N.

7.2.1.9.4.   Właściwy organ może zrezygnować z przeprowadzenia badania wytrzymałości klamry, jeśli dostępne informacje czynią je zbytecznym.

7.2.2.   Element regulujący

7.2.2.1.   Zakres regulacji powinien być wystarczający, by umożliwić prawidłową regulację urządzenia przytrzymującego dla dzieci w całej grupie wagowej, dla której urządzenie jest przeznaczone, oraz odpowiednią instalację we wszystkich określonych modelach pojazdów.

7.2.2.2.   Wszystkie elementy regulujące powinny być typu „szybki regulator” za wyjątkiem elementów regulujących stosowanych jedynie w trakcie wstępnej instalacji urządzenia przytrzymującego w pojeździe.

7.2.2.3.   Urządzenia typu „szybki regulator” powinny być łatwo dostępne, gdy urządzenie przytrzymujące dla dzieci jest prawidłowo zainstalowane, a dziecko lub manekin jest w nim umieszczony.

7.2.2.4.   Urządzenie typu „szybki regulator” powinno łatwo dopasowywać się do budowy ciała dziecka. W szczególności, w badaniu przeprowadzonym zgodnie z ppkt. 8.2.2.1., siła wymagana do obsługi ręcznego urządzenia do regulacji nie powinna przekraczać 50 N.

Badaniu należy poddać dwie próbki elementów regulujących urządzenia przytrzymującego dla dzieci zgodnie z wymogami eksploatacyjnymi badania termicznego określonymi w ppkt. 8.2.8.1. i 8.2.3. poniżej.

7.2.2.5.1.   Obsunięcie taśmy nie może przekroczyć 25 mm dla jednego lub 40 mm dla wszystkich elementów regulujących.

7.2.2.6.   Element regulujący nie może się złamać ani odpaść podczas badania określonego w ppkt. 8.2.2.1. poniżej.

7.2.2.7.   Regulator zamontowany bezpośrednio na urządzeniu przytrzymującym dla dzieci musi być zdolny wytrzymać powtarzalne działanie. Przed badaniem dynamicznym określonym w ppkt. 8.1.3. powinien być poddany badaniu obejmującemu 5 000 ± 5 cykli, określonemu w 8.2.7.

7.2.3.   Zwijacze

7.2.3.1.   Zwijacze samoblokujące

7.2.3.1.1.   Różnica pomiędzy pozycjami blokowania zwijacza taśmy pasa bezpieczeństwa wyposażonego w zwijacz samoblokujący nie powinna przekraczać 30 mm. Po wykonaniu ruchu wstecz przez użytkownika pas pozostaje w pozycji wyjściowej lub powraca do tej pozycji automatycznie wskutek następującego ruchu do przodu użytkownika.

7.2.3.1.2.   Jeżeli zwijacz stanowi część pasa biodrowego, wówczas siła wciągania taśmy wynosi co najmniej 7 N, mierzona na dystansie pomiędzy manekinem a zwijaczem zgodnie z ppkt. 8.2.4.1. poniżej. Jeżeli zwijacz stanowi część pasa barkowego, w ten sam sposób mierzona siła wciągania taśmy wynosi co najmniej 2 N i nie więcej niż 7 N. Jeżeli taśma przechodzi przez prowadnicę lub koło pasowe, siłę wciągania należy mierzyć na dystansie pomiędzy manekinem a prowadnicą lub kołem pasowym. Jeżeli zestaw zawiera zabezpieczenie (ręczne lub automatyczne) przed całkowitym zwinięciem pasa, nie powinno ono być uruchomione podczas mierzenia siły zwijania.

7.2.3.1.3.   Taśmę należy wysunąć ze zwijacza i pozwolić jej swobodnie zwinąć się, zgodnie z warunkami określonymi w ppkt. 8.2.4.2 poniżej. Czynność należy powtórzyć 5 000 razy. Następnie zwijacz należy poddać badaniu termicznemu zgodnie z wymogami eksploatacyjnymi określonymi w ppkt. 8.2.8.1. oraz badaniu na korozję opisanemu w ppkt. 8.1.1, a także badaniu odporności na pył opisanemu w ppkt. 8.2.4.5. Następnie urządzenie powinno pomyślnie przejść kolejną próbę 5 000 cykli wysunięcia i zwinięcia. Po zakończeniu powyższych prób zwijacz nadal powinien funkcjonować poprawnie i spełniać wymogi określone w ppkt. 7.2.3.1.1. i 7.2.3.1.2. powyżej.

7.2.3.2.   Zwijacze blokowane awaryjnie

Zwijacz blokowany awaryjnie powinien spełniać następujące warunki w czasie badania przeprowadzonego zgodnie z ppkt. 8.2.4.3.:

7.2.3.2.1.1.   Zwijacz powinien się zablokować, gdy opóźnienie pojazdu osiągnie wartość 0,45 g.

7.2.3.2.1.2.   Taśma nie powinna zostać zablokowana przy przyspieszeniach (mierzonych zgodnie z kierunkiem rozwijania) poniżej 0,8 g.

7.2.3.2.1.3.   Zwijacz nie powinien blokować się, jeżeli czujnik znajduje się w położeniu wychylonym o maksymalnie 12° w dowolnym kierunku od pozycji fabrycznie ustalonej przez producenta.

7.2.3.2.1.4.   Zwijacz powinien zablokować się, gdy czujnik jest wychylony o kąt ponad 27° w dowolnym kierunku w stosunku do pozycji fabrycznie ustalonej przez producenta.

7.2.3.2.2.   Jeżeli działanie zwijacza zależy od sygnału lub źródła energii z zewnątrz, urządzenie powinno zapewnić automatyczne zablokowanie zwijacza w razie awarii i przerwania sygnału lub dopływu źródła energii.

7.2.3.2.3.   Powyższe wymogi muszą spełniać zwijacze blokowane awaryjnie, reagujące wieloczynnikowo. Ponadto, jeśli jeden z czynników czułości związany jest z rozwijaniem pasa, taśma musi zostać zablokowana przy przyspieszeniu 1,5 g mierzonym zgodnie z kierunkiem rozwijania.

7.2.3.2.4.   W badaniach określonych w ppkt. 7.2.3.2.1.1. i 7.2.3.2.3. powyżej dopuszczalny przesuw taśmy występujący przed zablokowaniem zwijacza nie może przekraczać 50 mm, licząc na dystansie opisanym w ppkt. 8.2.4.3.1. W badaniu określonym w 7.2.3.2.1.2. powyżej, zwijacz nie powinien się blokować, zanim nie rozwinęło się co najmniej 50 mm taśmy, licząc na dystansie podanym w ppkt. 8.2.4.3.1. poniżej.

7.2.3.2.5.   Jeżeli zwijacz stanowi część pasa biodrowego, wówczas siła wciągania taśmy powinna wynosić co najmniej 7 N, mierzona na dystansie pomiędzy manekinem a zwijaczem zgodnie z ppkt. 8.2.4.1. Jeżeli zwijacz stanowi część pasa barkowego, w ten sam sposób mierzona siła wciągania taśmy wynosi co najmniej 2 N i nie więcej niż 7 N. Jeżeli taśma przechodzi przez prowadnicę lub koło pasowe, siłę wciągania należy mierzyć na dystansie między manekinem a prowadnicą lub kołem pasowym. Jeżeli zestaw zawiera zabezpieczenie (obsługiwane ręcznie lub automatycznie) przed całkowitym zwinięciem pasa, nie powinno ono być uruchomione podczas mierzenia siły zwijania.

7.2.3.2.6.   Taśmę należy wysuwać ze zwijacza i pozwalać jej swobodnie zwinąć się, zgodnie z warunkami określonymi w ppkt. 8.2.4.2. Czynność należy powtórzyć 40 000 razy. Następnie zwijacz należy poddać badaniu termicznemu zgodnie z wymogami określonymi w ppkt. 8.2.8.1. oraz badaniu na korozję opisanemu w 8.1.1, a także badaniu na odporność na pył opisanemu w ppkt. 8.2.4.5. Następnie urządzenie powinno pomyślnie przejść kolejną próbę 5 000 cykli wysunięcia i zwinięcia (w sumie 45 000). Po przeprowadzeniu powyższych prób zwijacz nadal powinien funkcjonować poprawnie i spełniać wymogi określone w ppkt. 7.2.3.2.1. do 7.2.3.2.5. powyżej.

7.2.4.   Taśmy

7.2.4.1.   Szerokość

7.2.4.1.1.   Minimalna szerokość taśm urządzenia przytrzymującego dla dzieci mających styczność z manekinem powinna wynosić 25 mm dla grup 0, 0+ i I oraz 38 mm dla grup II i III. Szerokość taśm należy zmierzyć podczas badania wytrzymałości pasa na złamania określonego w ppkt. 8.2.5.1., bez zatrzymywania maszyny, pod naciskiem równym 75 % siły zrywającej taśmę.

7.2.4.2.   Wytrzymałość w warunkach pokojowych

7.2.4.2.1.   W przypadku dwóch egzemplarzy próbnych taśm poddanych warunkom z ppkt. 8.2.5.2.1. siła zrywająca powinna być określona zgodnie z ppkt. 8.2.5.1.2. poniżej.

7.2.4.2.2.   Różnica między siłami zrywającymi dwóch egzemplarzy próbnych nie powinna być większa niż 10 % w stosunku do większej z dwóch zmierzonych sił.

7.2.4.3.   Wytrzymałość w warunkach specjalnych

7.2.4.3.1.   W przypadku dwóch egzemplarzy próbnych pasów poddanych warunkom z ppkt. 8.2.5.2. (oprócz 8.2.5.2.1.) siła zrywająca powinna być nie mniejsza niż 75 % średniej wartości sił ustalonej w badaniu, o którym mowa w 8.2.5.1. poniżej.

7.2.4.3.2.   Ponadto, siła zrywająca powinna być nie mniejsza niż 3,6 kN dla urządzeń przytrzymujących z grupy 0, 0+ i I, 5 kN dla urządzeń z grupy II oraz 7,2 kN dla urządzeń z grupy III.

7.2.4.3.3.   Właściwy organ może zrezygnować z jednego lub więcej badań, jeżeli struktura materiału użytego do badań lub dotychczas zgromadzone informacje czynią badanie zbytecznym.

7.2.4.3.4.   Procedurę ścierania typu 1 określoną w ppkt. 8.2.5.2.6. można przeprowadzić jedynie wówczas, gdy badanie mikroprzesuwu określone w ppkt. 8.2.3. poniżej daje wynik stanowiący ponad 50 % wartości granicznej określonej w ppkt. 7.2.2.5.1. powyżej.

7.2.4.4.   Nie powinna istnieć możliwość przeciągnięcia całej taśmy przez jakiekolwiek regulatory, klamry lub punkty mocowania.

7.2.5.   Mechanizm blokujący

7.2.5.1.   Mechanizm blokujący musi być na stałe zamocowany do urządzenia przytrzymującego dla dzieci.

7.2.5.2.   Mechanizm ten nie może niekorzystnie wpływać na trwałość pasa dla dorosłych oraz musi zostać poddany badaniu termicznemu w warunkach określonych w ppkt. 8.2.8.1.

7.2.5.3.   Mechanizm blokujący nie może utrudniać szybkiego uwolnienia dziecka.

7.2.5.4.   Mechanizmy klasy A.

Po przeprowadzeniu badania określonego w ppkt. 8.2.6.1. poniżej, obsunięcie taśmy nie może przekroczyć 25 mm.

7.2.5.5.   Mechanizmy klasy B.

Po przeprowadzeniu badania określonego w ppkt. 8.2.6.2. poniżej, obsunięcie taśmy nie może przekroczyć 25 mm.

8.   OPIS BADAŃ (4)

8.1.   Badania zamontowanego urządzenia przytrzymującego

8.1.1.   Badanie korozyjne

8.1.1.1.   Metalowe części urządzenia przytrzymującego dla dzieci należy umieścić w komorze badawczej według instrukcji z załącznika 4. W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci, wyposażonych w zwijacz, taśma powinna rozwijać się do pełnej długości minus 100 ± 3 mm. Z wyjątkiem krótkich przerw, koniecznych np. dla sprawdzenia lub uzupełnienia roztworu soli, badanie ekspozycyjne powinno przebiegać bez przerwy przez 50 ± 0,5 h.

8.1.1.2.   Po zakończeniu ekspozycji na warunki sprzyjające korozji i przed przeprowadzeniem kontroli zgodnie z ppkt. 7.1.1.2. powyżej, metalowe części urządzenia przytrzymującego dla dzieci należy delikatnie umyć lub zamoczyć w czystej bieżącej wodzie, w temperaturze nieprzekraczającej 38 °C w celu usunięcia ewentualnych złogów solnych, a następnie pozostawić do wysuszenia w temperaturze pokojowej wynoszącej od 18 do 25 °C przez 24 ± 1 h.

8.1.2.   Wywrócenie

8.1.2.1.   Manekina należy umieścić w zainstalowanym urządzeniu zgodnie z niniejszym regulaminem oraz uwzględniając instrukcje producenta oraz przy zachowaniu standardowego luzu określonego w ppkt. 8.1.3.6. poniżej.

8.1.2.2.   Urządzenie przytrzymujące należy przymocować do siedzenia doświadczalnego lub siedzenia pojazdu. Całe siedzenie należy obracać wokół osi poziomej zawartej w środkowej płaszczyźnie wzdłużnej siedzenia o kąt 360° z prędkością 2-5 stopni/sekundę. Dla celów tego badania urządzenia przeznaczone do użycia w określonych pojazdach mogą zostać zamocowane do siedzenia doświadczalnego opisanego w załączniku 6.

8.1.2.3.   Badanie należy przeprowadzić ponownie obracając siedzenie w odwrotnym kierunku po umieszczeniu manekina w początkowym położeniu, jeśli jest to konieczne. Procedurę należy powtórzyć stosując dwa kierunki obrotu przy osi obrotu znajdującej się w płaszczyźnie poziomej oraz pod kątem 90° w stosunku do dwóch poprzednich badań.

8.1.2.4.   Badania te należy przeprowadzać przy użyciu zarówno najmniejszego, jak i największego odpowiedniego manekina z grupy lub grup, dla których przeznaczone jest urządzenie przytrzymujące.

8.1.3.   Badania dynamiczne

8.1.3.1.   Badania na wózku i siedzeniu doświadczalnym

8.1.3.1.1.   Zwrócone przodem do kierunku jazdy

8.1.3.1.1.1.   Wózek i siedzenie doświadczalne stosowane podczas badania dynamicznego muszą spełnić wymogi załącznika 6 do niniejszego regulaminu, zaś procedura instalacyjna dla dynamicznego badania zderzenia musi być zgodna z załącznikiem 21.

8.1.3.1.1.2.   Wózek powinien pozostać w pozycji poziomej w czasie ruchu opóźnionego.

8.1.3.1.1.3.   Opóźnienie wózka należy uzyskać przez zastosowanie urządzenia przedstawionego w załączniku 6 do niniejszego regulaminu lub dowolnego innego urządzenia dającego taki sam rezultat. Urządzenie powinno posiadać właściwości jezdne zgodne z wymogami podanymi w ppkt. 8.1.3.4. oraz załączniku 7 do niniejszego regulaminu.

Należy dokonać pomiaru:

8.1.3.1.1.4.1.   prędkości wózka bezpośrednio przed zderzeniem,

8.1.3.1.1.4.2.   drogi zatrzymania;

8.1.3.1.1.4.3.   przemieszczenia głowy manekina w płaszczyźnie pionowej i poziomej dla grup I, II i III, zaś dla grup 0 i 0+ przemieszczenia manekina bez uwzględnienia jego kończyn;

8.1.3.1.1.4.4.   przyspieszenia klatki piersiowej w trzech prostopadłych do siebie kierunkach, za wyjątkiem manekinów noworodków.

8.1.3.1.1.4.5.   wszelkich widocznych śladów wgnieceń modeliny w okolicy brzucha (patrz ppkt. 7.1.4.3.1.), za wyjątkiem manekinów noworodków.

8.1.3.1.1.5.   Po zderzeniu należy bez otwierania klamry dokonać oględzin urządzenia przytrzymującego dla dzieci w celu stwierdzenia ewentualnych uszkodzeń lub zniszczeń.

8.1.3.1.2.   Zwrócone tyłem do kierunku jazdy

8.1.3.1.2.1.   Podczas badań zgodnie z wymogami badania zderzenia tylnego siedzenie doświadczalne należy obracać o 180°.

8.1.3.1.2.2.   Podczas badania urządzenia przytrzymującego dla dzieci zwróconego tyłem do kierunku jazdy, przeznaczonego do użycia na przednim siedzeniu, przód pojazdu powinien reprezentować sztywny pręt zamocowany do wózka w taki sposób, by urządzenie przytrzymujące dla dzieci pochłaniało energię.

8.1.3.1.2.3.   Warunki opóźnienia powinny spełniać wymogi określone w ppkt. 8.1.3.4. poniżej.

8.1.3.1.2.4.   Dokonywane pomiary powinny być podobne do pomiarów wymienionych w ppkt. 8.1.3.1.1.4. do 8.1.3.1.1.4.5. powyżej.

8.1.3.1.2.5.   Po zderzeniu należy bez otwierania klamry dokonać oględzin urządzenia przytrzymującego dla dzieci w celu stwierdzenia ewentualnych uszkodzeń lub zniszczeń.

8.1.3.2.   Badania na wózku i w kadłubie nadwozia pojazdu

8.1.3.2.1.   Zwrócone przodem do kierunku jazdy

8.1.3.2.1.1.   Metoda stosowana do przymocowania pojazdu podczas badania nie powinna wzmacniać mocowań siedzeń pojazdu, pasów bezpieczeństwa dla dorosłych i wszelkich dodatkowych mocowań wymaganych dla zainstalowania urządzenia przytrzymującego dla dzieci lub zmniejszenia normalnego odkształcenia konstrukcji. Nie dopuszcza się użycia jakichkolwiek części pojazdu, które poprzez ograniczenie swobody ruchu manekina mogłyby zmniejszyć obciążenie na urządzenie przytrzymujące dla dzieci podczas badania. Odrzucone części konstrukcji można zastąpić częściami o takiej samej wytrzymałości, pod warunkiem że nie ograniczają one ruchu manekina.

8.1.3.2.1.2.   Blokadę uznaje się za zadowalającą, jeżeli nie wywiera ona żadnych skutków na obszar rozciągający się na całej szerokości konstrukcji oraz jeżeli pojazd lub konstrukcja ulegnie zablokowaniu lub unieruchomieniu na przodzie w odległości co najmniej 500 mm od mocowania badanego urządzenia przytrzymującego. Z tyłu konstrukcję należy przymocować za mocowaniami w odległości wystarczającej dla zapewnienia zgodności z wymogami ppkt. 8.1.3.2.1.1. powyżej.

8.1.3.2.1.3.   Siedzenie pojazdu oraz urządzenie przytrzymujące dla dzieci należy zamontować oraz ustawić w pozycji wybranej przez służbę techniczną przeprowadzającą badania homologacyjne, tak aby stworzyć najmniej korzystne warunki pod względem wytrzymałości, zgodne z instalacją manekina w pojeździe. Ustawienie oparcia siedzenia pojazdu oraz urządzenia przytrzymującego dla dzieci należy ująć w sprawozdaniu. Jeżeli oparcie siedzenia jest regulowane, to należy je zablokować według instrukcji producenta lub w przypadku braku instrukcji zablokować je tak, aby tworzyło kąt rzeczywisty maksymalnie zbliżony do 25°.

8.1.3.2.1.4.   O ile instrukcja montażu i użytkowania nie stanowi inaczej, przednie siedzenie należy przesunąć maksymalnie do przodu, do pozycji normalnie używanej w przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci przeznaczonych do stosowania na przednim siedzeniu oraz maksymalnie do tyłu, do pozycji normalnie używanej w przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci przeznaczonych do stosowania na tylnym siedzeniu.

8.1.3.2.1.5.   Warunki opóźnienia powinny spełniać wymogi określone w ppkt. 8.1.3.4. poniżej. Siedzenie do badań będzie siedzeniem rzeczywistego pojazdu.

Należy dokonać pomiaru:

8.1.3.2.1.6.1.   prędkości wózka bezpośrednio przed zderzeniem,

8.1.3.2.1.6.2.   drogi zatrzymania,

8.1.3.2.1.6.3.   kontaktu głowy manekina z wnętrzem kadłuba nadwozia pojazdu,

8.1.3.2.1.6.4.   przyspieszenia klatki piersiowej w trzech prostopadłych do siebie kierunkach, za wyjątkiem manekinów noworodków,

8.1.3.2.1.6.5.   wszelkich widocznych śladów wgnieceń modeliny w okolicy brzucha (patrz ppkt. 7.1.4.3.1.), za wyjątkiem manekinów noworodków.

8.1.3.2.1.7.   Po zderzeniu należy bez otwierania klamry dokonać oględzin urządzenia przytrzymującego dla dzieci w celu stwierdzenia ewentualnych uszkodzeń.

8.1.3.2.2.   Zwrócone tyłem do kierunku jazdy

8.1.3.2.2.1.   Podczas badań zderzenia tylnego kadłub nadwozia pojazdu należy obrócić o 180° na wózku doświadczalnym.

8.1.3.2.2.2.   Takie same wymogi jak w przypadku zderzenia czołowego.

8.1.3.3.   Badanie z kompletnym pojazdem

8.1.3.3.1.   Warunki opóźnienia powinny spełniać wymogi określone w ppkt. 8.1.3.4. poniżej.

8.1.3.3.2.   Procedura badania zderzenia czołowego powinna być procedurą określoną w załączniku 9 do niniejszego regulaminu.

8.1.3.3.3.   Procedura badania zderzenia tylnego powinna być procedurą określoną w załączniku 10 do niniejszego regulaminu.

Należy dokonać pomiaru:

8.1.3.3.4.1.   prędkości pojazdu/urządzenia uderzającego bezpośrednio przed zderzeniem,

8.1.3.3.4.2.   kontaktu głowy manekina (w przypadku grupy 0 – manekina bez uwzględnienia jego kończyn) z wnętrzem pojazdu,

8.1.3.3.4.3.   przyspieszenia klatki piersiowej w trzech prostopadłych do siebie kierunkach, za wyjątkiem manekinów noworodków,

8.1.3.3.4.4.   wszelkich widocznych śladów wgnieceń modeliny w okolicy brzucha (patrz ppkt. 7.1.4.3.1.), za wyjątkiem manekinów noworodków.

8.1.3.3.5.   Jeżeli oparcie przednich siedzeń jest regulowane, to należy je zablokować według instrukcji producenta lub w przypadku braku instrukcji zablokować je tak, aby tworzyło kąt rzeczywisty maksymalnie zbliżony do 25°.

8.1.3.3.6.   Po zderzeniu należy bez otwierania klamry dokonać oględzin urządzenia przytrzymującego dla dzieci w celu stwierdzenia ewentualnych uszkodzeń lub zniszczeń.

8.1.3.4.   Warunki badania dynamicznego przedstawia poniższa tabela

| | | ZDERZENIE CZOŁOWE | ZDERZENIE TYLNE |
| --- | --- | --- | --- |
| Badanie | Urządzenie przytrzymujące | Prędkość (km/h) | Impuls testowy | Droga zatrz. podczas badania (mm) | Prędkość (km/h) | Impuls testowy | Droga zatrz. podczas badania (mm) |
| Wózek z siedzeniem doświadczalnym | Przednie i tylne siedzenia zwrócone przodem do kierunku jazdy kategorii uniwersalne, półuniwersalne lub zastrzeżone (5) | 50+0
  –2 | 1 | 650±50 | — | — | — |
| Przednie i tylne siedzenia zwrócone tyłem do kierunku jazdy kategorii uniwersalne, półuniwersalne lub zastrzeżone (6) | 50+0
  –2 | 1 | 650±50 | 30+2
  –0 | 2 | 275±25 |
| Kadłub nadwozia pojazdu na wózku | Zwrócony przodem do kierunku jazdy (5) | 50+0
  –2 | 1 lub 3 | 650±50 | — | — | — |
| Zwrócony tyłem do kierunku jazdy (6) | 50+2
  –2 | 1 lub 3 | 650±50 | 30+2
  –0 | 2 lub 4 | 275±25 |
| Badanie całego pojazdu z użyciem przeszkody | Zwrócony przodem do kierunku jazdy | 50+0
  –2 | 3 | Nie określono | — | — | — |
| Zwrócony tyłem do kierunku jazdy | 50+0
  –2 | 3 | Nie określono | 30+2
  –0 | 4 | Nie określono |
| UWAGA: Wszystkie urządzenia przytrzymujące dla dzieci należące do grup 0 i 0+ należy poddać badaniu zgodnie z wymogami dla urządzeń „zwróconych tyłem do kierunku jazdy” podczas zderzenia czołowego i tylnego.

  Legenda:

  Impuls testowy nr 1: Zgodnie z wymogami załącznika 7 – zderzenie czołowe.
  Impuls testowy nr 2: Zgodnie z wymogami załącznika 7 – zderzenie tylne.
  Impuls testowy nr 3: Impuls opóźnienia pojazdu poddanego zderzeniu czołowemu.
  Impuls testowy nr 4: Impuls opóźnienia pojazdu poddanego zderzeniu tylnemu. |

ZDERZENIE CZOŁOWE

ZDERZENIE TYLNE

Badanie

Urządzenie przytrzymujące

Prędkość (km/h)

Impuls testowy

Droga zatrz. podczas badania (mm)

Prędkość (km/h)

Impuls testowy

Droga zatrz. podczas badania (mm)

Wózek z siedzeniem doświadczalnym

Przednie i tylne siedzenia zwrócone przodem do kierunku jazdy kategorii uniwersalne, półuniwersalne lub zastrzeżone (5)

50+0

–2

1

650±50

—

—

—

Przednie i tylne siedzenia zwrócone tyłem do kierunku jazdy kategorii uniwersalne, półuniwersalne lub zastrzeżone (6)

50+0

–2

1

650±50

30+2

–0

2

275±25

Kadłub nadwozia pojazdu na wózku

Zwrócony przodem do kierunku jazdy (5)

50+0

–2

1 lub 3

650±50

—

—

—

Zwrócony tyłem do kierunku jazdy (6)

50+2

–2

1 lub 3

650±50

30+2

–0

2 lub 4

275±25

Badanie całego pojazdu z użyciem przeszkody

Zwrócony przodem do kierunku jazdy

50+0

–2

3

Nie określono

—

—

—

Zwrócony tyłem do kierunku jazdy

50+0

–2

3

Nie określono

30+2

–0

4

Nie określono

UWAGA: Wszystkie urządzenia przytrzymujące dla dzieci należące do grup 0 i 0+ należy poddać badaniu zgodnie z wymogami dla urządzeń „zwróconych tyłem do kierunku jazdy” podczas zderzenia czołowego i tylnego.

Legenda:

Impuls testowy nr 1: Zgodnie z wymogami załącznika 7 – zderzenie czołowe.

Impuls testowy nr 2: Zgodnie z wymogami załącznika 7 – zderzenie tylne.

Impuls testowy nr 3: Impuls opóźnienia pojazdu poddanego zderzeniu czołowemu.

Impuls testowy nr 4: Impuls opóźnienia pojazdu poddanego zderzeniu tylnemu.

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci umożliwiające użycie dodatkowych mocowań

8.1.3.5.1.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci przeznaczonych do użycia zgodnie z ppkt. 2.1.2.3. i umożliwiających użycie dodatkowych mocowań wymóg dotyczący badania zderzenia czołowego zgodnie z ppkt. 8.1.3.4. należy stosować w następujący sposób:

8.1.3.5.2.   W przypadku urządzeń wyposażonych w krótkie górne taśmy mocujące, tj. przeznaczonych do zamocowania do tylnej półki bagażowej, konfiguracja górnych mocowań na wózku doświadczalnym powinna być zgodna z wymogami załącznika 6, dodatek 3.

8.1.3.5.3.   W przypadku urządzeń wyposażonych w długie górne taśmy mocujące, tj. przeznaczonych do użycia, jeśli nie istnieje sztywna tylna półka bagażowa, a taśmy górnych mocowań przytwierdzone są do podłogi, mocowania na wózku doświadczalnym powinny być zgodne z wymogami załącznika 6, dodatek 3.

8.1.3.5.4.   W przypadku urządzeń przeznaczonych do użytku w obu konfiguracjach należy przeprowadzić badania określone w ppkt. 8.1.3.5.2. i 8.1.3.5.3. z zastrzeżeniem, że w przypadku badań przeprowadzanych zgodnie z wymogami powyższego ppkt. 8.1.3.5.3.należy stosować jedynie cięższe manekiny.

8.1.3.5.5.   W przypadku urządzeń zwróconych tyłem do kierunku jazdy dolne mocowania konfiguracji na wózku doświadczalnym powinny spełniać wymogi załącznika 6, dodatek 3.

8.1.3.6.   Manekiny

8.1.3.6.1.   Urządzenie przytrzymujące dla dzieci oraz manekiny należy zainstalować w taki sposób, by spełnione zostały wymogi określone w ppkt. 8.1.3.6.3.

8.1.3.6.2.   Badania urządzenia przytrzymującego dla dzieci należy przeprowadzić przy użyciu manekinów określonych w załączniku 8 do niniejszego regulaminu.

Instalacja manekina.

8.1.3.6.3.1.   Manekin należy umieścić w taki sposób, by zachować odstęp między tyłem manekina a urządzeniem przytrzymującym. W przypadku przenośnych łóżeczek, manekin należy umieścić poziomo w pozycji wyprostowanej, możliwie najbliżej linii środkowej przenośnego łóżeczka.

8.1.3.6.3.2.   Umieścić fotelik dla dziecka na siedzeniu doświadczalnym.

Umieścić manekina w foteliku dla dziecka.

Między manekinem i oparciem fotelika umieścić deskę z zawiasami lub podobny giętki przyrząd o grubości 2,5 cm, szerokości 6 cm i długości równej wysokości barku (w pozycji siedzącej, załącznik 8) pomniejszonej o wysokość środkowej części biodra (w pozycji siedzącej, w załączniku 8 wysokość mięśnia podkolanowego plus połowa wysokości uda, w pozycji siedzącej) właściwą dla rozmiaru badanego manekina. Deska powinna możliwie idealnie dopasować się do krzywizny fotelika, zaś jej dolna krawędź powinna znajdować się na wysokości stawu biodrowego manekina.

Wyregulować pas zgodnie z instrukcjami producenta, jednak przykładając siłę naciągu większą o 250 ± 25 N od siły regulatora, pod kątem ugięcia taśmy w regulatorze wynoszącym 45 ± 5° lub pod kątem zaleconym przez producenta.

Zakończyć montaż fotelika dla dziecka na siedzeniu doświadczalnym zgodnie z załącznikiem 21 do niniejszego regulaminu.

Usunąć giętki przyrząd.

Powyższe ma zastosowanie jedynie do szelek bezpieczeństwa oraz do urządzeń przytrzymujących, jeśli dziecko przytrzymywane jest za pomocą trzypunktowego pasa dla dorosłych oraz jeśli stosowany jest mechanizm blokujący; nie stosuje się natomiast do taśm przytrzymujących dla dzieci połączonych bezpośrednio ze zwijaczem.

8.1.3.6.3.3.   Płaszczyznę wzdłużną przechodzącą przez linię środkową manekina należy ustalić w punkcie znajdującym się w równej odległości od dwóch dolnych mocowań pasa; należy jednak również uwzględnić wymogi określone w ppkt. 8.1.3.2.1.3. W przypadku poduszek podwyższających, które mają zostać poddane badaniom z użyciem manekina przedstawiającego 10-letnie dziecko, płaszczyznę wzdłużną przechodzącą przez linię środkową manekina należy umieścić w odległości 75 ± 5 mm na prawo lub lewo względem punktu znajdującego się w równej odległości od dwóch dolnych mocowań pasa.

8.1.3.6.3.4.   W przypadku urządzeń wymagających użycia standardowego pasa taśmę barkową można umieścić na manekinie przed rozpoczęciem badania dynamicznego za pomocą lekkiej taśmy maskującej o odpowiedniej szerokości i długości. W przypadku urządzeń zwróconych tyłem do kierunku jazdy głowę można przymocować do oparcia urządzenia przytrzymującego za pomocą lekkiej taśmy maskującej o odpowiedniej szerokości i długości. W przypadku urządzeń przytrzymujących zwróconych tyłem do kierunku jazdy zezwala się na użycie lekkiej taśmy maskującej w celu połączenia głowy manekina z prętem o długości 100 mm lub oparciem urządzenia przytrzymującego podczas przyspieszenia sań.

8.1.3.7.   Kategorie używanych manekinów

| Urządzenie z grupy 0: | badanie przy użyciu manekina noworodka oraz manekina o wadze 9 kg; |
| --- | --- |

Urządzenie z grupy 0:

badanie przy użyciu manekina noworodka oraz manekina o wadze 9 kg;

| Urządzenie z grupy 0+: | badanie przy użyciu manekina noworodka oraz manekina o wadze 11 kg; |
| --- | --- |

Urządzenie z grupy 0+:

badanie przy użyciu manekina noworodka oraz manekina o wadze 11 kg;

| Urządzenie z grupy I: | badania przy użyciu manekina o wadze odpowiednio 9 i 15 kg; |
| --- | --- |

Urządzenie z grupy I:

badania przy użyciu manekina o wadze odpowiednio 9 i 15 kg;

| Urządzenie z grupy II: | badania przy użyciu manekina o wadze odpowiednio 15 i 22 kg; |
| --- | --- |

Urządzenie z grupy II:

badania przy użyciu manekina o wadze odpowiednio 15 i 22 kg;

| Urządzenie z grupy III: | badania przy użyciu manekina o wadze odpowiednio 22 i 32 kg; |
| --- | --- |

Urządzenie z grupy III:

badania przy użyciu manekina o wadze odpowiednio 22 i 32 kg;

8.1.3.7.6.   Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci jest odpowiednie dla dwóch lub więcej grup wagowych, badania należy przeprowadzić przy użyciu najlżejszego i najcięższego manekina, jak określono powyżej, dla wszystkich grup, których to dotyczy. Jednak jeśli konfiguracja urządzenia znacznie różni się między grupami, na przykład jeśli zmienia się konfigurację szelek lub długość szelek, laboratorium przeprowadzające badania może dodać badanie przy użyciu manekina o wadze średniej, jeśli uzna to za stosowne.

8.1.3.7.7.   Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci przeznaczone jest dla dwóch lub więcej dzieci, należy przeprowadzić jedno badanie przy użyciu najcięższego manekina na wszystkich miejscach siedzących. Należy przeprowadzić drugie badanie przy użyciu najlżejszego i najcięższego manekina, jak określono powyżej. Badania należy przeprowadzać przy użyciu siedzenia doświadczalnego, jak pokazano na rysunku 3 w załączniku 6, dodatek 3. Laboratorium dokonujące badań może, jeśli uzna to za stosowne, dodać trzecie badanie przy użyciu dowolnych kombinacji manekinów lub przy pustych miejscach siedzących.

8.1.4.   Mocowanie poduszek podwyższających

Umieścić bawełnianą tkaninę na powierzchni siedziska stanowiska badawczego. Umieścić poduszkę podwyższającą na stanowisku badawczym, ustawić dolną część bloku tułowia zgodnie z załącznikiem 22, rysunek 1 na powierzchni siedziska, zamocować i zastosować trzypunktowy pas bezpieczeństwa dla dorosłych, ustalając naciąg określony w załączniku 21. Za pomocą taśmy o szerokości 25 mm lub podobnego urządzenia opasującego poduszkę podwyższającą, zastosować siłę 250 ± 5 N w kierunku strzałki A, patrz załącznik 22, rysunek 2, wzdłuż linii powierzchni siedziska doświadczalnego.

8.2.   Badania poszczególnych elementów

8.2.1.   Klamra

Badanie otwarcia klamry pod obciążeniem

8.2.1.1.1.   Do badania tego wykorzystuje się urządzenie przytrzymujące dla dzieci poddane uprzednio badaniu dynamicznemu zgodnie z ppkt. 8.1.3.

8.2.1.1.2.   Urządzenie przytrzymujące dla dzieci należy odłączyć od wózka doświadczalnego lub pojazdu bez otwierania klamry. Klamrę należy obciążyć, ciągnąc bezpośrednio za przymocowane do niej taśmy, tak aby poddać je sile 80/n daN, gdzie „n” oznacza liczbę taśm połączonych z klamrą w położeniu zamkniętym, a za jej minimalną wartość przyjmuje się 2, jeżeli klamra jest połączona z częścią twardą. Podczas przykładania siły należy zwrócić uwagę na kąt utworzony w teście dynamicznym przez klamrę i część twardą.

8.2.1.1.3.   Do geometrycznego środka przycisku zwalniającego klamrę należy przyłożyć siłę z prędkością 400 ± 20 mm/min., wzdłuż stałej osi przebiegającej równolegle do początkowego kierunku ruchu przycisku; geometryczny środek stosuje się do tej części powierzchni klamry, do której ma zostać przyłożony nacisk zwalniający. Klamrę należy przytrzymać twardą podporą w momencie przykładania siły koniecznej do otwarcia.

8.2.1.1.4.   Siłę konieczną do otwarcia klamry należy przyłożyć za pomocą dynamometru lub podobnego przyrządu w sposób i w kierunku charakterystycznym dla warunków normalnego użytkowania. Przedmiot stykający się z badanym zestawem musi mieć kształt kuli o promieniu 2,5 ± 0,1 mm, o gładkiej, metalowej powierzchni.

8.2.1.1.5.   Należy zmierzyć siłę konieczną do otwarcia klamry oraz zaprotokołować jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu klamry.

8.2.1.2.   Badanie otwarcia klamry bez obciążenia

8.2.1.2.1.   Zespół klamer niepoddany uprzednio obciążeniu należy zamontować i umieścić w warunkach „bez obciążenia”.

8.2.1.2.2.   Należy zastosować metodę pomiaru siły koniecznej do otwarcia klamry określoną w ppkt. 8.2.1.1.3. i 8.2.1.1.4.

8.2.1.2.3.   Należy dokonać pomiaru siły koniecznej do otwarcia klamry.

8.2.1.3.   Badanie wytrzymałości.

8.2.1.3.1.   Do badań wytrzymałości należy zastosować dwie próbki. Badaniem objęte są wszystkie regulatory, za wyjątkiem regulatorów bezpośrednio zamontowanych na urządzeniu przytrzymującym dla dzieci.

8.2.1.3.2.   Załącznik 20 przedstawia typowe urządzenie stosowane do badań wytrzymałości klamer. Klamrę umieszcza się na okrągłej górnej płycie (A) w obrębie nacisku zwalniającego. Wszystkie przyległe taśmy mają długość co najmniej 250 mm i zwisają z górnej płyty odpowiednio do swojego ułożenia w klamrze. Swobodne końce taśm następnie okręca się wokół okrągłej dolnej płyty (B) do momentu, gdy przejdą przez wewnętrzny otwór płyty. Wszystkie taśmy muszą znajdować się w pozycji pionowej między A i B. Następnie lekko mocuje się okrągłą płytę dociskową (C) do dolnej powierzchni (B), pozostawiając nadal pewną swobodę ruchów taśmy pomiędzy nimi. Przy użyciu niewielkiej siły urządzenia rozciągającego, taśmy są napinane i rozciągane między (B) i (C) do momentu, gdy wszystkie taśmy obciążone są odpowiednio do swojego ułożenia. Podczas tej czynności oraz samego badania klamra nie może stykać się z płytą (A) ani żadnym z jej elementów. Następnie dociska się (B) i (C) i zwiększa siłę rozciągającą z prędkością poprzeczną 100 ± 20 mm/min do momentu osiągnięcia zadanych wartości.

8.2.2.   Element regulujący

8.2.2.1.   Łatwość regulacji

8.2.2.1.1.   Podczas badania ręcznego elementu regulującego taśmę należy przeciągnąć powoli przez element regulujący, uwzględniając normalne warunki eksploatacyjne, z prędkością 100 ± 20 mm/min i przykładając maksymalną siłę mierzoną do najbliższej wartości liczby całkowitej w N po wysunięciu pierwszego odcinka taśmy o długości 25 ± 5 mm.

8.2.2.1.2.   Badanie należy przeprowadzić w obu kierunkach ruchu taśmy przeciąganej przez element regulujący. Przed pomiarem taśma powinna 10 razy przejść pełny cykl przesuwu.

8.2.3.   Badanie mikroprzesuwu (patrz załącznik 5, rysunek 3)

8.2.3.1.   Części lub przyrządy przeznaczone do badania mikroprzesuwu powinny najpierw na co najmniej 24 h zostać umieszczone w warunkach o temperaturze 20 ± 5 °C i względnej wilgotności 65 ± 5 %. Badanie należy przeprowadzić w temperaturze między 15 a 30 °C.

8.2.3.2.   Swobodna część taśmy powinna znajdować się w takiej samej konfiguracji jak podczas użytkowania w pojeździe i nie może być zamocowana do żadnej innej części.

8.2.3.3.   Element regulujący należy umieścić na pionowym fragmencie taśmy, do której jednego końca przyłożono obciążenie 50 ± 0,5 N (prowadzonej w sposób zapobiegający kołysaniu się obciążenia oraz skręcaniu taśmy). Swobodny koniec taśmy wystający z elementu regulującego powinien być skierowany w górę albo w dół, podobnie jak w pojeździe. Drugi koniec powinien przechodzić przez rolkę deflektora, którego oś pozioma jest równoległa do płaszczyzny fragmentu taśmy, do którego przyłożono obciążenie. Fragment przechodzący przez rolkę jest poziomy.

8.2.3.4.   Badane urządzenie należy umieścić w taki sposób, by jego środek, w swoim najwyższym położeniu, znajdował się w odległości 300 ± 5 mm od stołu doświadczalnego, zaś odległość obciążenia od tego stołu powinna wynosić 100 ± 5 mm.

8.2.3.5.   Przed rozpoczęciem badania należy wykonać 20 ± 2 cykli, a następnie 1 000 ± 5 cykli z częstotliwością 30 ± 10 cykli na sekundę, o amplitudzie całkowitej 300 ± 20 mm lub określonej w ppkt. 8.2.5.2.6.2. Obciążenie 50 N powinno zostać przyłożone tylko w czasie odpowiadającym przesunięciu o 100 ± 20 mm dla każdego półokresu. Pomiaru mikroprzesuwu należy dokonać względem pozycji po przeprowadzeniu wstępnych 20 cykli.

8.2.4.   Zwijacz

8.2.4.1.   Siła wciągania

8.2.4.1.1.   Siły wciągania należy mierzyć przy użyciu zespołu pasa bezpieczeństwa zamontowanego do manekina w taki sposób, jak w przypadku badania dynamicznego określonego w ppkt. 8.1.3. Naciąg pasa należy zmierzyć w punkcie styczności (ale w pewnej odległości) z manekinem podczas wciągania pasa z prędkością w przybliżeniu 0,6 m/min.

Wytrzymałość mechanizmu zwijacza

8.2.4.2.1.   Należy wysunąć taśmę, a następnie pozwolić jej się zwinąć przepisową ilość cykli, z częstotliwością nieprzekraczającą 30 cykli na minutę. Przy pasach blokowanych awaryjnie, przy co piątym cyklu należy wykonać szarpnięcie w celu zablokowania zwijacza. Szarpnięcia należy wykonać w jednakowej ilości, przy każdym z pięciu różnych położeń, tzn. w 90, 80, 75, 70 i 65 % całkowitej długości taśmy na zwijaczu. Jeżeli jednak dostarczono ponad 900 mm taśmy, wówczas powyższe części procentowe należy odnieść do ostatnich 900 mm taśmy, które pozostały nawinięte na zwijaczu.

8.2.4.3.   Blokowanie zwijaczy blokowanych awaryjnie

8.2.4.3.1.   Badanie prawidłowego blokowania zwijacza powinno się odbyć, kiedy w szpuli zwijacza pozostało 300 ± 3 mm nawiniętej taśmy.

8.2.4.3.2.   W przypadku zwijacza blokowanego przesuwem taśmy wysuwanie taśmy powinno odbywać się w kierunku zgodnym z normalnym trybem pracy, gdy pas jest prawidłowo zainstalowany w pojeździe.

8.2.4.3.3.   Podczas badania czułości zwijaczy na opóźnienie pojazdu zwijacze należy badać przy wysunięciu taśmy podanym powyżej, w obu kierunkach, wzdłuż dwóch osi wzajemnie prostopadłych, które przy instalacji w pojeździe według zaleceń producenta urządzenia przytrzymującego dla dzieci przebiegają horyzontalnie. Jeśli pozycja taka nie jest określona, organ przeprowadzający badania konsultuje się z producentem urządzenia przytrzymującego dla dzieci. Służba techniczna przeprowadzająca badania homologacyjne wybiera jeden z tych kierunków w celu stworzenia możliwie najmniej sprzyjających warunków dla aktywacji mechanizmu blokady.

8.2.4.3.4.   Konstrukcja używanych urządzeń powinna gwarantować odpowiednie przyspieszenie ze średnim przyrostem przyspieszenia co najmniej 25 g/s (7).

8.2.4.3.5.   Na potrzeby badania zgodności z wymogami z ppkt. 7.2.3.2.1.3. i 7.2.3.2.1.4. zwijacz należy zainstalować na poziomym pulpicie, po czym pulpit należy przechylać z prędkością poniżej 2E na sekundę aż do zablokowania. Badanie należy powtórzyć w różnych kierunkach, tak aby mieć pewność, że wymogi zostały spełnione.

8.2.4.4.   Badanie korozyjne

8.2.4.4.1.   Badanie korozyjne zostało opisane w ppkt. 8.1.1. powyżej.

8.2.4.5.   Badanie odporności na pył

8.2.4.5.1.   Zwijacz należy umieścić w komorze doświadczalnej według opisu podanego w załączniku 3 do niniejszego regulaminu. Jego pozycja względna powinna być taka sama jak po zainstalowaniu w pojeździe. Komora doświadczalna powinna zawierać ilość pyłu określoną w ppkt. 8.2.4.5.2. poniżej. Należy wysunąć 500 mm taśmy i pozostawić ją wysuniętą, chyba że zwijacz ma zostać poddany dziesięciu kompletnym cyklom zwinięcia i rozwinięcia w ciągu minuty lub dwóch od każdorazowego rozproszenia pyłu. Pył należy rozpraszać w ciągu 5 h, co 20 minut, przez 5 sekund za pomocą sprężonego powietrza, suchego i pozbawionego oleju smarowego. Powietrze powinno przechodzić przez otwór o średnicy 1,5 ± 0,1 mm, pod ciśnieniem manometrycznym 5,5 ± 0,5 Pa.

8.2.4.5.2.   Pył wykorzystywany do badania z ppkt. 8.2.4.5.1. powinien składać się z ok. 1 kg suchego kwarcu. Rozkład rozmiarów ziarenek powinien być następujący:

| (a) | ziarenka przedostające się przez szczelinę szerokości 150 μm, przy średnicy włókna 104 μm: od 99 do 100 %; |
| --- | --- |

(a)

ziarenka przedostające się przez szczelinę szerokości 150 μm, przy średnicy włókna 104 μm: od 99 do 100 %;

| (b) | ziarenka przedostające się przez szczelinę szerokości 105 μm, przy średnicy włókna 64 μm: od 76 do 86 %; |
| --- | --- |

(b)

ziarenka przedostające się przez szczelinę szerokości 105 μm, przy średnicy włókna 64 μm: od 76 do 86 %;

| (c) | ziarenka przedostające się przez szczelinę szerokości 75 μm, przy średnicy włókna 52 μm: od 60 do 70 %. |
| --- | --- |

(c)

ziarenka przedostające się przez szczelinę szerokości 75 μm, przy średnicy włókna 52 μm: od 60 do 70 %.

8.2.5.   Badanie statyczne taśm

8.2.5.1.   Badanie wytrzymałości taśmy na zerwanie

8.2.5.1.1.   Badanie należy przeprowadzić za każdym razem na dwóch nowych egzemplarzach próbnych taśmy, poddanych warunkom określonym w ppkt. 7.2.4.

8.2.5.1.2.   Każdą taśmę należy chwycić w imadła maszyny do badania naprężeń. Imadła powinny być skonstruowane w sposób wykluczający uszkodzenie taśmy w lub w pobliżu uchwytu. Prędkość belki poprzecznej powinna wynosić 100 ± 20 mm na minutę. Swobodny odcinek egzemplarza próbnego między imadłami maszyny na początku badania powinien mieć długość 200 mm ± 40 mm.

8.2.5.1.3.   Należy zwiększyć obciążenie aż do zerwania taśmy, przy czym obciążenie powodujące zerwanie powinno zostać zapisane.

8.2.5.1.4.   Jeżeli taśma obsunie się lub zerwie w miejscu, w którym styka się z którymś z imadeł lub w obrębie 10 mm od któregoś z nich, badanie należy unieważnić i przeprowadzić jeszcze jedno, na nowym egzemplarzu próbnym.

Próbki taśm, o których mowa w ppkt. 3.2.3., należy poddać następującym warunkom:

8.2.5.2.1.   Warunki pokojowe

8.2.5.2.1.1.   Taśmę należy przez 24 ± 1 h trzymać w otoczeniu o temperaturze 23 ± 5° i względnej wilgotności 50 ± 10 %. Jeżeli badania nie wykonuje się natychmiast po kondycjonowaniu, egzemplarz próbny należy umieścić w hermetycznie zamkniętym pojemniku do czasu rozpoczęcia badania. Siłę zrywającą należy określić w ciągu pięciu minut od wyjęcia taśmy z komory atmosferycznej lub pojemnika.

8.2.5.2.2.   Warunki oświetleniowe

8.2.5.2.2.1.   Zastosowanie mają postanowienia zalecenia ISO/R 105-B 02(1978). Taśmę należy poddać działaniu światła do czasu, kiedy standardowy barwnik błękitny typu 7 wyblaknie tak, że osiągnie kontrast odpowiadający stopniu czwartemu na skali szarości.

8.2.5.2.2.2.   Następnie taśmę należy przez co najmniej 24 h trzymać w otoczeniu o temperaturze 23 ± 5° i względnej wilgotności 50 ± 10 %. Siłę zrywającą należy określić w ciągu pięciu minut od wyjęcia taśmy z zadanego otoczenia.

8.2.5.2.3.   Niskie temperatury

8.2.5.2.3.1.   Taśmę należy przez co najmniej 24 h trzymać w otoczeniu o temperaturze 23 ± 5° i względnej wilgotności 50 ± 10 %.

8.2.5.2.3.2.   Następnie taśmę należy trzymać przez 90 ± 5 minut na płaskiej powierzchni w komorze niskich temperatur, gdzie temperatura powietrza wynosi –30 ± 5 °C. Następnie taśmę należy zwinąć, a powstały zwój obciążyć odważnikiem o masie 2 ± 0,2 kg, uprzednio schłodzonym do temperatury –30 ± 5 °C. Taśmę należy trzymać pod obciążeniem przez 30 ± 5 minut w tej samej komorze niskich temperatur. Następnie należy wyciągnąć taśmę z komory, usunąć odważniki i w ciągu pięciu minut zmierzyć obciążenie powodujące zerwanie.

8.2.5.2.4.   Wysokie temperatury

8.2.5.2.4.1.   Taśmę należy przez co najmniej 180 ± 10 minut trzymać w komorze cieplnej zapewniającej temperaturę 60 ± 5° i względną wilgotność 65 ± 5 %.

8.2.5.2.4.2.   Pomiaru obciążenia powodującego zerwanie taśmy należy dokonać w ciągu pięciu minut od wyjęcia taśmy z komory cieplnej.

8.2.5.2.5.   Ekspozycja na wodę

8.2.5.2.5.1.   Taśmę należy trzymać całkowicie zanurzoną w wodzie destylowanej przez 180 ± 10 minut o temperaturze 20 ± 5 °C, z niewielkim dodatkiem środka nawilżającego. Dopuszcza się stosowanie dowolnych środków nawilżających odpowiednich dla badanych włókien.

8.2.5.2.5.2.   Obciążenie powodujące zerwanie należy zmierzyć w ciągu dziesięciu minut od wyjęcia taśmy z wody.

8.2.5.2.6.   Ścieranie

8.2.5.2.6.1.   Elementy lub przyrządy przed poddaniem badaniu na ścieranie należy trzymać przez co najmniej 24 h w otoczeniu o temperaturze 23 ± 5 °C i względnej wilgotności 50 ± 10 %. Temperatura pomieszczenia w czasie badania powinna wynosić między 15 a 30 °C.

8.2.5.2.6.2.   Poniższa tabela podaje ogólne warunki dla każdej procedury ścierania:

| | Obciążenie (N) | Cykle na minutę | Ilość cykli |
| --- | --- | --- | --- |
| Procedura typu 1 | 10 ± 0,1 | 30 ± 10 | 1 000 ± 5 |
| Procedura typu 2 | 5 ± 0,05 | 30 ± 10 | 5 000 ± 5 |

Obciążenie (N)

Cykle na minutę

Ilość cykli

Procedura typu 1

10 ± 0,1

30 ± 10

1 000 ± 5

Procedura typu 2

5 ± 0,05

30 ± 10

5 000 ± 5

Jeśli długość taśmy jest niewystarczająca do zbadania przesunięcia o ponad 300 mm, wówczas badanie można zastosować do krótszej długości z minimalnym przesunięciem o 100 mm.

8.2.5.2.6.3.   Warunki badań specjalnych

8.2.5.2.6.3.1.   Procedura typu 1: w przypadkach gdy taśma prześlizguje się przez mechanizm szybkiej regulacji. Należy przyłożyć stałe, pionowe obciążenie 10 N do jednej z taśm. Inną taśmę rozłożoną poziomo należy przymocować do urządzenia, poddając ją ruchowi posuwisto-zwrotnemu. Element regulujący należy ustawić w ten sposób, aby taśma ułożona poziomo pozostała obciążona (patrz załącznik 5, rysunek 1).

8.2.5.2.6.3.2.   Procedura typu 2: w przypadkach gdy taśma zmienia kierunek, przechodząc przez część twardą. Podczas tego badania kąty tworzone przez obie taśmy muszą odpowiadać rysunkowi 2 z załącznika 5. Należy przyłożyć stałe obciążenie 5 N. Jeżeli taśma zmieni kierunek więcej niż raz przy przechodzeniu przez część twardą, dotychczasowe obciążenie 5 N może zostać zwiększone tak, aby została osiągnięta przepisowa wartość 300 mm przesuwu taśmy przez część twardą.

8.2.6.   Mechanizmy blokujące

8.2.6.1.   Mechanizmy klasy A

Urządzenie przytrzymujące dla dzieci oraz największy manekin, dla jakiego przeznaczone jest to urządzenie, należy umieścić w sposób pokazany na rysunku 5 poniżej. Należy zastosować taśmy określone w załączniku 13 do niniejszego regulaminu. Należy w pełni zastosować mechanizm blokujący oraz zaznaczyć na pasie punkt jego wejścia do mechanizmu. Mierniki siły należy zamocować do pasa za pomocą pierścienia D oraz należy przyłożyć siłę równą dwukrotnej (± 5 %) wadze najcięższego manekina z grupy I przez co najmniej jedną sekundę. W przypadku mechanizmów blokujących w pozycji A należy zastosować niższą pozycję, zaś w pozycji B – pozycję wyższą. Siłę należy przyłożyć kolejne 9 razy. Na pasie należy oznaczyć kolejny punkt jego wejścia do mechanizmu blokującego, a następnie dokonać pomiaru odległości między tymi dwoma punktami. Podczas tego badania zwijacz musi znajdować się w pozycji odblokowanej.

Image

8.2.6.2.   Mechanizmy klasy B.

Urządzenie przytrzymujące dla dzieci musi być mocno przytwierdzone, zaś taśmy, zgodnie z załącznikiem 13 do niniejszego regulaminu, muszą przechodzić przez mechanizm blokujący oraz ramę, a ich ułożenie powinno być zgodne z instrukcją producenta. Pas powinien przechodzić przez sprzęt testowy zgodnie z rysunkiem 6 poniżej oraz zostać obciążony masą 5,25 ± 0,05 kg. Pomiędzy obciążnikiem oraz punktem, w którym taśma wykracza poza ramę, długość swobodnego odcinka taśmy powinna wynosić 650 ± 40 mm. Należy w pełni zastosować mechanizm blokujący oraz zaznaczyć na pasie punkt jego wejścia do mechanizmu. Obciążniki należy podnieść, a następnie puścić, tak aby mogły swobodnie opaść na odległość 25 ± 1 mm. Czynność tę należy powtórzyć 100 ± 2 razy z częstotliwością 60 ± 2 cykli na minutę w celu symulacji szarpnięcia urządzenia przytrzymującego dla dzieci w samochodzie. Na pasie należy oznaczyć kolejny punkt jego wejścia do mechanizmu blokującego, a następnie dokonać pomiaru odległości między tymi dwoma punktami. Po zamontowaniu mechanizm blokujący musi obejmować całą szerokość taśmy przy zainstalowanym manekinie o wadze 15 kg. Badanie to należy przeprowadzić przy użyciu tych samych kątów taśm, jakie tworzą się w trakcie normalnego używania. Należy przymocować swobodny koniec fragmentu pasa biodrowego. Badanie należy przeprowadzić z urządzeniem przytrzymującym dla dzieci mocno przymocowanym do stanowiska badawczego używanego podczas badania wywrócenia lub badania dynamicznego. Taśmę obciążającą można zamocować do symulowanej klamry.

Image

8.2.7.   Badanie kondycjonujące dla regulatorów bezpośrednio zamontowanych w urządzeniach przytrzymujących dla dzieci

Zainstalować największy manekin, dla którego przeznaczone jest urządzenie przytrzymujące, jak w przypadku badania dynamicznego, zachowując standardowy luz określony w ppkt. 8.1.3.6. W punkcie taśmy, w którym jej swobodny koniec wchodzi do regulatora, zaznaczyć linię referencyjną.

Usuń manekin, a następnie umieść urządzenie przytrzymujące w urządzeniu kondycjonującym pokazanym na rysunku 1 w załączniku 19.

Odcinek taśmy o długości co najmniej 150 mm należy przewinąć przez regulator. Należy to wykonać w taki sposób, by co najmniej 100 mm taśmy po stronie linii referencyjnej w kierunku swobodnego końca taśmy oraz pozostała długość (ok. 50 mm) po stronie zintegrowanych szelek linii referencyjnej przeszło przez regulator.

Jeśli długość taśmy od linii referencyjnej do jej swobodnego końca nie jest wystarczająca, by wykonać działanie opisane powyżej, wówczas ruch taśmy o długości 150 mm przez regulator należy rozpocząć od pozycji, w której szelki są w pełni rozwinięte.

Częstotliwość przewijania powinna wynosić 10 ± 1 cykli na minutę z prędkością w „B” równą 150 ± 10 mm/sek.

Badanie termiczne

8.2.8.1.   Elementy określone w ppkt. 7.1.5.1. należy poddać warunkom środowiska nad powierzchnią wody w zamkniętej przestrzeni, o temperaturze nie mniejszej niż 80 °C, bez przerwy przez co najmniej 24 h, a następnie ochłodzić w otoczeniu o temperaturze nieprzekraczającej 23 °C. Po okresie chłodzenia elementy należy natychmiast poddać trzem następującym po sobie 24-godzinnym cyklom, przy czym każdy cykl powinien przebiegać w następującej kolejności:

| (i) | warunki otoczenia o temperaturze nie mniejszej niż 100 °C należy utrzymać bez przerwy przez 6 godzin. Takie warunki należy uzyskać w ciągu 80 minut od rozpoczęcia cyklu; następnie |
| --- | --- |

(i)

warunki otoczenia o temperaturze nie mniejszej niż 100 °C należy utrzymać bez przerwy przez 6 godzin. Takie warunki należy uzyskać w ciągu 80 minut od rozpoczęcia cyklu; następnie

| (ii) | warunki otoczenia o temperaturze nie większej niż 0 °C należy utrzymać bez przerwy przez 6 godzin. Takie warunki należy uzyskać w ciągu 90 minut; następnie |
| --- | --- |

(ii)

warunki otoczenia o temperaturze nie większej niż 0 °C należy utrzymać bez przerwy przez 6 godzin. Takie warunki należy uzyskać w ciągu 90 minut; następnie

| (iii) | warunki otoczenia o temperaturze nie większej niż 23 °C należy utrzymać przez pozostały okres 24-godzinnego cyklu. |
| --- | --- |

(iii)

warunki otoczenia o temperaturze nie większej niż 23 °C należy utrzymać przez pozostały okres 24-godzinnego cyklu.

8.3.   Certyfikacja poduszki kanapy do badań

8.3.1.   Nową poduszkę siedzeniową do badań należy poddać certyfikacji w celu określenia wstępnych wartości nacisku wskutek zderzenia oraz szczytowego opóźnienia, a następnie co 50 badań dynamicznych lub przynajmniej raz w miesiącu, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej, lub przed każdym badaniem, jeśli urządzenie testowe jest często używane.

8.3.2.   Procedury certyfikacyjne oraz pomiarowe powinny odpowiadać procedurom określonym w ostatniej wersji normy ISO 6487; urządzenia pomiarowe powinny odpowiadać specyfikacji kanału informacyjnego o klasie filtra kanałowego (CFC) 60.

Przy użyciu urządzenia testowego określonego w załączniku 17 do niniejszego regulaminu należy przeprowadzić 3 badania, w odległości 150 ± 5 mm od przedniej krawędzi poduszki na linii środkowej oraz 150 ± 5 mm w każdym kierunku od linii środkowej.

Umieścić urządzenie pionowo na płaskiej, sztywnej powierzchni. Obniżyć masę zderzeniową aż dotknie powierzchni, a następnie wyzerować znacznik nacisku. Umieścić urządzenie pionowo nad punktem testowym, podnieść masę o 500 ± 5 mm i pozwolić jej swobodnie opaść, tak aby zderzyła się z powierzchnią siedzenia. Zapisać wartość nacisku oraz krzywą opóźnienia.

8.3.3.   Zarejestrowane szczytowe wartości nie powinny wykazywać odchyleń większych niż 15 % od wartości początkowych.

8.4.   Rejestracja na wysokoczułej taśmie filmowej i wideo

8.4.1.   W celu określenia zachowania manekina oraz jego przemieszczenia wszystkie badania dynamiczne należy zarejestrować na taśmie filmowej lub wideo o częstotliwości co najmniej 400 klatek na sekundę.

8.4.2.   Na wózku lub strukturze pojazdu należy mocno przytwierdzić odpowiednie oznaczenia wzorcowe, tak aby można było określić przemieszczenie manekina.

8.5.   Pomiary elektryczne.

Procedury pomiarowe powinny odpowiadać procedurom określonym w najnowszej wersji normy ISO 6487. Klasy częstotliwości kanału:

| Rodzaj pomiaru | CFC – Klasa częstotliwości kanału (Hz) |
| --- | --- |
| Obciążenia pasa | 60 |
| Przyspieszenie (modelu) głowy | 1 000 |
| Przyspieszenie klatki piersiowej | 180 |
| Przyspieszenie wózka | 60 |

Rodzaj pomiaru

CFC – Klasa częstotliwości kanału (Hz)

Obciążenia pasa

60

Przyspieszenie (modelu) głowy

1 000

Przyspieszenie klatki piersiowej

180

Przyspieszenie wózka

60

Częstotliwość próbkowania powinna być co najmniej osiem razy większa od FH. (tj. w instalacjach z filtrami próbki przedprodukcyjnej klasy 1 000; odpowiada to minimalnej częstotliwości próbkowania około 8 000 próbek na sekundę na kanał).

9.   SPRAWOZDANIE Z BADANIA

9.1.   Sprawozdanie z badania powinno obejmować wyniki wszystkich badań i pomiarów oraz prędkość wózka, pozycję klamry podczas badania, jeśli jest regulowana, oraz wszelkie uszkodzenia i zniszczenia.

9.2.   Jeżeli nie zostały zachowane wymogi dotyczące mocowań z załącznika 6, dodatek 3 do niniejszego regulaminu, wówczas sprawozdanie powinno opisywać, w jaki sposób urządzenie przytrzymujące dla dzieci zostało zainstalowane, oraz zawierać informację o ważniejszych kątach i wymiarach.

9.3.   W odniesieniu do urządzenia przytrzymującego dla dzieci badanego w pojeździe lub strukturze pojazdu, sprawozdanie powinno określać sposób przymocowania konstrukcji pojazdu do wózka, położenie urządzenia przytrzymującego dla dzieci i siedzeń oraz odchylenie oparć.

10.   ZMIANA I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI TYPU URZĄDZENIA PRZYTRZYMUJĄCEGO DLA DZIECI

Każdą modyfikację urządzenia przytrzymującego dla dzieci należy zgłosić do służby administracyjnej, która udzieliła homologacji. Służba taka może wówczas:

10.1.1.   uznać, że wprowadzone modyfikacje prawdopodobnie nie będą miały istotnego negatywnego skutku, i że w każdym razie urządzenie przytrzymujące dla dzieci nadal spełnia wymogi; lub

10.1.2.   zażądać kolejnego sprawozdania z badań od służby technicznej odpowiedzialnej za prowadzenie badań.

10.2.   Potwierdzenie lub odmowa homologacji, określająca zmiany, zostaje przekazana Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w pkt. 5.3. powyżej.

10.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny dla takiego rozszerzenia oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza komunikatu zgodnego z wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

11.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

Procedury kontroli zgodności produkcji muszą odpowiadać procedurom zawartym w Porozumieniu, dodatek 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), łącznie z następującymi wymogami:

11.1.   Wszystkie urządzenia przytrzymujące dla dzieci homologowane według procedur zawartych w niniejszym regulaminie powinny być produkowane w sposób zgodny z modelem, na który wydano homologację, spełniając wymogi określone przez ustęp 6 do 8 powyżej.

11.2.   Należy spełnić minimalne wymogi w zakresie procedur kontroli zgodności produkcji określone w załączniku 16 do niniejszego regulaminu.

11.3.   Organ, który udzielił homologacji typu, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacji dokonuje się zazwyczaj dwa razy w roku.

12.   SANKCJE ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI

12.1.   Homologacja udzielona urządzeniu przytrzymującemu dla dzieci zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci opatrzone szczegółowymi informacjami, o których mowa w pkt. 5.4., nie przeszło badań wyrywkowych określonych w ust. 11 lub nie jest zgodne z homologowanym typem.

12.2.   Jeżeli Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, zobowiązana jest ona bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

13.   OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

13.1.   Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji określonego typu urządzenia przytrzymującego dla dzieci zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu organ ten, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin.

14.   INSTRUKCJE

14.1.   Do każdego urządzenia przytrzymującego dla dzieci powinna być dołączona instrukcja sporządzona w języku kraju, w którym sprzedawane jest urządzenie, zawierająca następujące informacje:

Instrukcja dotycząca instalacji powinna zawierać następujące informacje:

14.2.1.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „uniwersalne” następująca tabliczka musi być wyraźnie widoczna w punkcie sprzedaży bez konieczności zdejmowania opakowania:

1.

| 1. | Urządzenie przytrzymujące dla dzieci należy do kategorii „uniwersalne”. Uzyskało homologację zgodnie z regulaminem nr 44, seria poprawek 03, do ogólnego zastosowania w pojazdach i nadaje się do zainstalowania na większości miejsc siedzących (jednak nie wszystkich), w samochodzie. |
| --- | --- |

Urządzenie przytrzymujące dla dzieci należy do kategorii „uniwersalne”. Uzyskało homologację zgodnie z regulaminem nr 44, seria poprawek 03, do ogólnego zastosowania w pojazdach i nadaje się do zainstalowania na większości miejsc siedzących (jednak nie wszystkich), w samochodzie.

| 2. | Prawidłowa instalacja jest możliwa, jeśli producent pojazdu w instrukcji obsługi pojazdu deklaruje, że pojazd ten nadaje się do instalacji urządzenia przytrzymującego dla dzieci kategorii „uniwersalne” dla tej grupy wiekowej. |
| --- | --- |

2.

Prawidłowa instalacja jest możliwa, jeśli producent pojazdu w instrukcji obsługi pojazdu deklaruje, że pojazd ten nadaje się do instalacji urządzenia przytrzymującego dla dzieci kategorii „uniwersalne” dla tej grupy wiekowej.

| 3. | Niniejsze urządzenie przytrzymujące dla dzieci zostało zaliczone do kategorii „uniwersalne” na podstawie bardziej restrykcyjnych wymogów niż zastosowane w odniesieniu do wcześniejszych projektów, nie opatrzonych tą informacją. |
| --- | --- |

3.

Niniejsze urządzenie przytrzymujące dla dzieci zostało zaliczone do kategorii „uniwersalne” na podstawie bardziej restrykcyjnych wymogów niż zastosowane w odniesieniu do wcześniejszych projektów, nie opatrzonych tą informacją.

| 4. | W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z producentem lub sprzedawcą urządzenia. |
| --- | --- |

4.

W razie jakichkolwiek wątpliwości należy skontaktować się z producentem lub sprzedawcą urządzenia.

14.2.2.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „zastrzeżone” i „półuniwersalne” następujące informacje muszą być wyraźnie widoczne w punkcie sprzedaży bez konieczności zdejmowania opakowania:

Niniejsze urządzenie przytrzymujące dla dzieci zostało zaliczone do kategorii „zastrzeżone/półuniwersalne” i nadaje się do zainstalowania na miejscach siedzących w następujących samochodach







  Formula

| | | |
| --- | --- | --- |

Formula

Formula

14.2.3.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „tylko dla niektórych pojazdów” informacje na temat pojazdów, w których można je instalować, muszą być wyraźnie widoczne w punkcie sprzedaży bez konieczności zdejmowania opakowania.

14.2.4.   Jeśli urządzenie wymaga zastosowania pasa bezpieczeństwa dla dorosłych, także poniższy zapis musi być wyraźnie uwidoczniony w punkcie sprzedaży, bez konieczności zdejmowania opakowania:

„Nadaje się do instalacji jedynie wówczas, gdy homologowane pojazdy wyposażone są w biodrowe/trzypunktowe/statyczne/ze zwijaczem pasy bezpieczeństwa, które uzyskały homologację zgodnie z regulaminem ONZ/EKG nr 16 lub innymi równoważnymi normami.” (Niepotrzebne skreślić.)

W przypadku urządzeń przytrzymujących przenośne łóżeczka należy dołączyć także wykaz przenośnych łóżeczek, dla których są przeznaczone.

14.2.5.   Na opakowaniu producent urządzenia przytrzymującego dla dzieci podaje także adres, pod który klient może pisemnie zwrócić się o udzielenie dalszych informacji na temat instalacji urządzenia w określonych samochodach.

14.2.6.   sposób instalacji przedstawiony za pomocą zdjęć i/lub bardzo wyraźnych rysunków;

14.2.7.   użytkownika należy poinformować o tym, że twarde elementy oraz plastikowe części urządzenia przytrzymującego dla dzieci należy umieścić i zainstalować w taki sposób, by w normalnych warunkach eksploatacji pojazdu nie mogły zostać uwięzione przez przesuwane siedzenie lub drzwi pojazdu;

14.2.8.   użytkownika należy poinformować o tym, by instalował przenośne łóżeczka prostopadle do osi wzdłużnej pojazdu;

14.2.9.   w przypadku urządzeń zwróconych tyłem do kierunku jazdy należy poinformować użytkownika, by nie instalował ich na siedzeniach wyposażonych w poduszki powietrzne. Taka informacja musi być wyraźnie widoczna w punkcie sprzedaży bez konieczności zdejmowania opakowania;

14.2.10.   w przypadku „urządzeń przytrzymujących dla osób specjalnej troski” następujące informacje muszą być wyraźnie widoczne w punkcie sprzedaży bez konieczności zdejmowania opakowania:

Niniejsze „urządzenie przytrzymujące dla osób specjalnej troski” ma na celu zapewnienie dodatkowego podparcia dla dzieci odczuwających trudności z prawidłowym siedzeniem na konwencjonalnych siedzeniach. W każdym przypadku należy skontaktować się z lekarzem, aby upewnić się, czy to urządzenie jest odpowiednie dla dziecka.

Instrukcje użytkowania powinny zawierać następujące informacje:

14.3.1.   grupy wagowe, dla których urządzenie jest przeznaczone:

14.3.2.   jeśli urządzenie stosowane jest w połączeniu z pasem bezpieczeństwa dla dorosłych, należy umieścić następującą informację: Nadaje się do instalacji jedynie w wymienionych pojazdach wyposażonych biodrowe/trzypunktowe/statyczne/ze zwijaczem pasy bezpieczeństwa, które uzyskały homologację zgodnie z regulaminem ONZ/EKG nr 16 lub innymi równoważnymi normami. (Niepotrzebne skreślić.)

14.3.3.   sposób instalacji należy przedstawić za pomocą zdjęć i/lub bardzo wyraźnych rysunków. W przypadku siedzeń, które mogą być zwrócone zarówno przodem, jak i tyłem do kierunku jazdy, należy dołączyć wyraźne ostrzeżenie, by instalować urządzenie przytrzymujące tyłem do kierunku jazdy, jeśli waga dziecka jest niższa od podanej wartości granicznej lub jeśli inne kryterium dotyczące wymiarów nie jest przekroczone.

14.3.4.   należy wyraźnie wyjaśnić sposób obsługi klamry i elementów regulujących;

14.3.5.   należy umieścić zalecenie, by wszelkie taśmy mocujące urządzenie przytrzymujące do pojazdu były napięte, a taśmy przytrzymujące dziecko dopasowane do budowy jego ciała oraz by taśmy nie były poskręcane;

14.3.6.   należy podkreślić, jak ważne jest upewnienie się, by wszystkie taśmy biodrowe przebiegały nisko, tak aby miednica była mocno przytrzymywana;

14.3.7.   należy umieścić zalecenie wymiany urządzenia, jeśli zostało poddane gwałtownym obciążeniom podczas wypadku;

14.3.8.   należy podać instrukcje czyszczenia urządzenia;

14.3.9.   należy umieścić ogólne ostrzeżenie dla użytkownika dotyczące niebezpieczeństwa związanego z wszelkimi przeróbkami lub instalacją dodatkowych elementów do urządzenia bez zgody właściwych organów oraz niebezpieczeństwa związanego z nieprzestrzeganiem instrukcji instalacji dostarczonych przez producenta urządzenia przytrzymującego;

14.3.10.   jeśli fotelik nie posiada pokrycia z tkaniny, należy umieścić zalecenie, by chronić go przed działaniem promieni słonecznych; w przeciwnym wypadku może on być zbyt gorący dla skóry dziecka;

14.3.11.   należy umieścić zalecenie, by nie pozostawiać dzieci bez opieki w urządzeniu przytrzymującym;

14.3.12.   należy umieścić zalecenie, by bagaż lub inne przedmioty mogące spowodować obrażenia ciała w przypadku zderzenia były odpowiednio zabezpieczone.

14.3.13.   Należy umieścić zalecenie, by:

| (a) | nie używać urządzenia przytrzymującego dla dzieci bez pokrycia, |
| --- | --- |

(a)

nie używać urządzenia przytrzymującego dla dzieci bez pokrycia,

| (b) | nie zastępować pokrycia siedzenia innym niż zalecane przez producenta, gdyż stanowi ono integralną część urządzenia mającą wpływ na jego funkcjonowanie. |
| --- | --- |

(b)

nie zastępować pokrycia siedzenia innym niż zalecane przez producenta, gdyż stanowi ono integralną część urządzenia mającą wpływ na jego funkcjonowanie.

14.3.14.   Należy umieścić napis lub schemat wskazujący sposób, w jaki użytkownik może zidentyfikować nieodpowiednią pozycję klamry pasa bezpieczeństwa dla dorosłych względem głównych nośnych punktów styczności na urządzeniu przytrzymującym. Należy poinformować użytkownika, by w razie wątpliwości odnośnie do tego punktu skontaktował się z producentem urządzenia przytrzymującego dla dzieci.

14.3.15.   Jeśli urządzenie przytrzymujące dla dzieci posiada alternatywne nośne punkty styczności, sposób ich wykorzystania musi być wyraźnie opisany. Użytkownika należy poinformować o tym, w jaki sposób może stwierdzić, czy takie alternatywne ułożenie pasów jest odpowiednie. Należy poinformować użytkownika, by w razie wątpliwości odnośnie do tego punktu skontaktował się z producentem urządzenia przytrzymującego dla dzieci. Użytkownika należy wyraźnie poinformować, by rozpoczął instalację urządzenia przytrzymującego dla dzieci na miejscach siedzących zaliczonych do kategorii „uniwersalne” w instrukcji obsługi właściciela pojazdu stosując podstawowe ułożenie pasów.

14.3.16.   Należy zawrzeć postanowienia stanowiące, iż instrukcje można umieścić na urządzeniu przytrzymującym dla dzieci w okresie jego użytkowania lub umieścić je w instrukcji obsługi pojazdu w przypadku wbudowanych urządzeń przytrzymujących.

14.3.17.   Należy umieścić wyraźne ostrzeżenie, by nie używać innych nośnych punktów styczności niż punkty opisane w instrukcji i oznaczone na urządzeniu przytrzymującym dla dzieci.

15.   NAZWY I ADRESY SŁUŻB TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PROWADZENIE BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

15.1.   Strony Porozumienia stosujące niniejszy regulamin przekazują sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy służb technicznych odpowiedzialnych za prowadzenie badań homologacyjnych oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesłać wydane w innych krajach formularze poświadczające homologację, rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji.

---

(1)  1 - Niemcy, 2 - Francja, 3 - Włochy, 4 - Niderlandy, 5 - Szwecja, 6 - Belgia, 7 - Węgry, 8 - Republika Czeska, 9 - Hiszpania, 10 - Jugosławia, 11 - Zjednoczone Królestwo, 12 - Austria, 13 - Luksemburg, 14 - Szwajcaria, 15 (numer wolny), 16 - Norwegia, 17 - Finlandia, 18 - Dania, 19 - Rumunia, 20 - Polska, 21 - Portugalia, 22 - Federacja Rosyjska, 23 - Grecja, 24 - Irlandia, 25 - Chorwacja, 26 - Słowenia, 27 - Słowacja, 28 - Białoruś, 29 - Estonia, 30 (numer wolny), 31 - Bośnia i Hercegowina, 32 - Łotwa, 33 (numer wolny), 34 - Bułgaria, 35 (numer wolny), 36 - Litwa, 37 - Turcja, 38 (numer wolny), 39 - Azerbejdżan, 40 - Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, 41 (numer wolny), 42 - Wspólnota Europejska (homologacje udzielone przez jej Państwa Członkowskie z użyciem właściwych im symboli EKG), 43 - Japonia, 44 (numer wolny), 45 - Australia, 46 - Ukraina, 47 - Republika Południowej Afryki i 48 - Nowa Zelandia. Kolejne numery przydzielane są pozostałym krajom w porządku chronologicznym, zgodnie z ratyfikacją lub ich przystaąpieniem do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymogów technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach, oraz wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymogów, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

(2)  Granice przyspieszenia klatki piersiowej nie stosują się w przypadku użycia manekina noworodka, gdyż nie jest on wyposażony w przyrządy.

(3)  Manekin noworodka nie jest wyposażony w żadną wkładkę brzuszną. Z tego względu jako wskazówkę nacisku na brzuch można stosować jedynie analizę subiektywną.

(4)  Tolerancja wymiarów, o ile nie podano inaczej, nie obowiązuje dla wartości granicznych

| Zakres wymiarów (mm) | poniżej 6 | od 6 do 30 | od 30 do 120 | od 120 do 315 | od 315 do 1 000 | powyżej 1 000 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tolerancja (mm) | ± 0,5 | ± 1 | ± 1,5 | ± 2 | ± 3 | ± 4 |

Zakres wymiarów (mm)

poniżej 6

od 6 do 30

od 30 do 120

od 120 do 315

od 315 do 1 000

powyżej 1 000

Tolerancja (mm)

± 0,5

± 1

± 1,5

± 2

± 3

± 4

Tolerancje dotyczące kątów, o ile nie określono inaczej: ± 1.

(5)  Podczas kalibracji droga zatrzymania powinna wynosić 650 ± 30 mm.

(6)  Podczas kalibracji droga zatrzymania powinna wynosić 275 ± 20 mm.

UWAGA: Wszystkie urządzenia przytrzymujące dla dzieci należące do grup 0 i 0+ należy poddać badaniu zgodnie z wymogami dla urządzeń „zwróconych tyłem do kierunku jazdy” podczas zderzenia czołowego i tylnego.

Legenda:

Impuls testowy nr 1: Zgodnie z wymogami załącznika 7 – zderzenie czołowe.

Impuls testowy nr 2: Zgodnie z wymogami załącznika 7 – zderzenie tylne.

Impuls testowy nr 3: Impuls opóźnienia pojazdu poddanego zderzeniu czołowemu.

Impuls testowy nr 4: Impuls opóźnienia pojazdu poddanego zderzeniu tylnemu.

(7)  g = 9,81 m/s2

---

ZAŁĄCZNIK 1

KOMUNIKAT

(maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

UKŁAD ZNAKÓW HOMOLOGACYJNYCH

Image

Urządzenie przytrzymujące dla dzieci opatrzone powyższym znakiem homologacyjnym jest urządzeniem, które można zainstalować w dowolnym pojeździe i stosować w zakresie wagowym od 9 kg do 36 kg (grupy I–III); uzyskało homologację w Niderlandach (E4), numer homologacji to 032439. Numer homologacji wskazuje, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu dotyczącego homologacji urządzeń przytrzymujących dla dzieci przebywających w pojazdach z napędem silnikowym („urządzenie przytrzymujące dla dzieci”), zmienionego serią poprawek 03.

Image

Urządzenie przytrzymujące dla dzieci opatrzone powyższym znakiem homologacyjnym jest urządzeniem, którego nie można zainstalować w dowolnym pojeździe i stosować w zakresie wagowym od 9 kg do 36 kg (grupy I i II); uzyskało homologację w Niderlandach (E4), numer homologacji to 032439. Numer homologacji wskazuje, że homologacji udzielono zgodnie z wymogami regulaminu dotyczącego homologacji urządzeń przytrzymujących dla dzieci przebywających w pojazdach z napędem silnikowym („urządzenie przytrzymujące dla dzieci”), zmienionego serią poprawek 03. Symbol „Y” wskazuje, że urządzenie wyposażone jest w taśmę krokową.

Uwaga: Numer homologacyjny i dodatkowy symbol lub symbole muszą znajdować się blisko okręgu, poniżej lub powyżej litery „E” lub też na prawo albo na lewo od niej. Cyfry tworzące numer homologacyjny muszą znajdować się po tej samej stronie „E” i być zwrócone w tym samym kierunku. Dodatkowy symbol lub symbole muszą być umieszczone w diametralnie przeciwległej pozycji do numeru homologacyjnego. Należy unikać stosowania liczb rzymskich jako numerów homologacyjnych, aby zapobiec pomyłkom.

---

ZAŁĄCZNIK 3

UKŁAD URZĄDZENIA DO BADANIA ODPORNOŚCI NA PYŁ

(wymiary w mm)

Image

Image

---

ZAŁĄCZNIK 4

BADANIE KOROZYJNE

1.   URZĄDZENIE BADAWCZE

1.1.   Urządzenie powinno składać się z komory solnej, zasobnika roztworu soli, źródła sprężonego powietrza o odpowiednich parametrach, jednej lub więcej dysz atomizujących, podpórek na egzemplarze próbne, systemu ogrzewania komory oraz niezbędnych środków nadzoru. Wielkość i szczegóły konstrukcyjne urządzenia pozostają dowolne, pod warunkiem że spełnione są warunki badania.

1.2.   Nie można dopuścić, aby krople roztworu gromadzące się na suficie lub pokrywie komory spadały na badane egzemplarze próbne.

1.3.   Krople roztworu spadające z badanych egzemplarzy próbnych nie mogą wracać do zasobnika i nie mogą być ponownie rozpylane.

1.4.   Urządzenie nie może być wykonane z materiałów, które wpływają na korozyjne właściwości aerozolu.

2.   UMIESZCZANIE EGZEMPLARZY PRÓBNYCH W KOMORZE SOLNEJ

2.1.   Egzemplarze próbne, z wyjątkiem zwijaczy, należy podeprzeć lub zawiesić pod kątem od 15° do 30° od pionu, najlepiej równolegle do głównego poziomego ciągu mgły solnej w komorze, określanego względem najistotniejszej badanej powierzchni.

2.2.   Zwijacze należy podeprzeć lub zawiesić w taki sposób, aby osie szpul mieszczące taśmę były ustawione prostopadle do głównego poziomego ciągu mgły solnej w komorze. Wylot zwijacza również powinien być skierowany w stronę głównego ciągu.

2.3.   Egzemplarze próbne należy ułożyć w sposób pozwalający mgle solnej na swobodny dostęp do wszystkich egzemplarzy próbnych.

2.4.   Ułożenie wszystkich egzemplarzy próbnych musi wykluczać kapanie roztworu z jednego egzemplarza próbnego na drugi.

3.   ROZTWÓR SOLI

3.1.   Roztwór należy przygotować, rozpuszczając 5 ± 1 części wagowych chlorku sodu w 95 częściach wody destylowanej. Sól powinna być chlorkiem sodu, zasadniczo wolnym od niklu, miedzi i zawierającym w suchej masie nie więcej niż 0,1 % jodku sodu i nie więcej niż 0,3 % wszystkich zanieczyszczeń.

3.2.   Rozpylony przy 35 °C roztwór powinien charakteryzować się kwasowością od 6,5 do 7,2 pH.

4.   SPRĠŻONE POWIETRZE

4.1.   Sprężone powietrze dochodzące do dyszy lub dysz atomizujących roztwór soli powinno być wolne od olejów oraz innych zanieczyszczeń i znajdować się pod ciśnieniem między 70 kN/m2 a 170 kN/m2.

5.   WARUNKI W KOMORZE SOLNEJ

5.1.   Strefę ekspozycji komory solnej należy utrzymywać w temperaturze 35 ± 5 °C. W strefie ekspozycji należy ustawić co najmniej dwa czyste zbiorniki zapobiegające gromadzeniu się kropel roztworu pochodzących z egzemplarzy próbnych lub jakiegokolwiek innego źródła. Zbiorniki należy ustawić w pobliżu egzemplarzy próbnych – jeden, możliwie blisko dysz, a drugi możliwie daleko od nich. Roztwór powinien charakteryzować się tym, że na każde 80 cm2 poziomej powierzchni zbiornika zbiera się przeciętnie od 1,0 do 2,0 ml roztworu w ciągu godziny (dla każdego zbiornika), mierzone średnio co najmniej przez 16 godzin.

5.2.   Dysze należy nakierować lub ustawić w taki sposób, aby aerozol nie uderzał bezpośrednio w egzemplarze próbne.

---

ZAŁĄCZNIK 5

BADANIE ŚCIERANIA I MIKROPRZESUWU

Przykład a

Image

Przykład b

Image

Przykłady układów badawczych odpowiadających typowi elementu regulującego.

Image

Image

Image

Siłę 50 N należy przyłożyć pionowo do urządzenia badawczego, tak aby zapobiec kołysaniu się obciążenia oraz skręceniu taśmy.

Element mocujący należy obciążyć siłą 50 N w taki sam sposób jak w pojeździe.

---

ZAŁĄCZNIK 6

OPIS WÓZKA

1.   WÓZEK

1.1.   Dla potrzeb badań pasów bezpieczeństwa wózek wyposażony tylko w siedzenie powinien posiadać masę 400 ± 20 kg. Przy badaniu urządzeń przytrzymujących wózek razem z dołączonym do niego fragmentem konstrukcji pojazdu powinien posiadać masę 800 kg. Jednak w razie konieczności całkowita masa wózka wraz z fragmentem konstrukcji pojazdu może być podwyższana o kolejne przyrosty 200 kg. Masa rzeczywista nie może w żadnym wypadku odbiegać od wartości nominalnej o więcej niż 40 kg.

2.   EKRAN KALIBRACYJNY

2.1.   Ekran kalibracyjny należy mocno przytwierdzić do wózka i wyraźnie oznaczyć na nim linię graniczną ruchu, aby umożliwić stwierdzenie zgodności z kryteriami ruchu do przodu na podstawie zapisu fotograficznego.

3.   SIEDZENIE

Siedzenie musi być skonstruowane w następujący sposób:

3.1.1.   Zamocowane sztywne oparcie, którego wymiary podane są w dodatku 1 do niniejszego załącznika. Część dolna i górna wykonane są z rurki o średnicy 20 mm;

3.1.2.   Sztywne oparcie, którego wymiary podane są w dodatku 1 do niniejszego załącznika. Tylna część siedzenia wykonana jest ze sztywnej cienkiej blachy, której górną krawędź stanowi rurka o średnicy 20 mm. Część przednia siedzenia wykonana jest także z rurki o średnicy 20 mm;

3.1.3.   Aby zapewnić dostęp do wsporników mocowań, z tyłu poduszki siedzenia należy wykonać otwory zgodnie z dodatkiem 1 do niniejszego załącznika;

3.1.4.   Szerokość siedzenia powinna wynosić 800 mm;

3.1.5.   Oparcie i siedzisko należy pokryć pianką poliuretanową, której właściwości podano w tabeli 1. Wymiary poduszki ujęte są w dodatku 1 do niniejszego załącznika;

Tabela 1:

| Gęstość zgodnie z ISO 485 (kg/m3) | 43 |
| --- | --- |
| Nośność zgodnie z ISO 2439B (N) | |
| | p –25 % |

Gęstość zgodnie z ISO 485 (kg/m3)

43

Nośność zgodnie z ISO 2439B (N)

p –25 %

125

| | p –40 % |
| --- | --- |

p –40 %

155

Współczynnik nośności zgodnie z ISO 3386 (kPa)

4

Wydłużenie w chwili zerwania zgodnie z ISO 1798 (%)

180

Odporność na rozerwanie zgodnie z ISO 1798 (kPa)

100

Odkształcenie trwałe po ściskaniu zgodnie z ISO 1856 (%)

3

3.1.6.   Piankę poliuretanową należy pokryć osłoną przeciwsłoneczną wykonaną z włókien poliakrylowych, których właściwości podane są w tabeli 2.

Tabela 2:

| Masa właściwa (g/m2) | 290 |
| --- | --- |
| Odporność na rozerwanie zgodnie z DIN 53587 na egzemplarzu próbnym o szerokości 50 mm: | |
| | wzdłuż (kg): |

Masa właściwa (g/m2)

290

Odporność na rozerwanie zgodnie z DIN 53587 na egzemplarzu próbnym o szerokości 50 mm:

wzdłuż (kg):

120

| | wszerz (kg): |
| --- | --- |

wszerz (kg):

80

Pokrycie siedziska i oparcia (1)

3.1.7.1.   Poduszka siedzenia z pianki wytwarzana jest z kwadratowego bloku piankowego (800 × 575 × 135 mm) w taki sposób (patrz rysunek 1 w dodatku 1 do niniejszego załącznika), że jej kształt jest podobny do kształtu aluminiowej płyty spodu przedstawionej na rysunku 2 w dodatku 1 do niniejszego załącznika.

3.1.7.2.   W płycie spodu wywierca się sześć otworów w celu zamocowania jej do wózka za pomocą śrub. Po każdej stronie wywierca się trzy otwory wzdłuż najdłuższego boku płyty. Ich umieszczenie zależy od budowy wózka. Przez otwory przekłada się sześć śrub. Zaleca się, by śruby przykleić do płyty odpowiednim klejem. Następnie śruby mocuje się za pomocą nakrętek.

3.1.7.3.   Materiał pokrycia siedzenia (1 250 × 1 200 mm, patrz rysunek 3 w dodatku 1 do niniejszego załącznika) tnie się na całej szerokości w taki sposób, by nie zachodził na siebie po pokryciu nim siedzeń. Między brzegami materiału na pokrycie należy zachować odstęp około 100 mm. Z tego względu materiał należy przyciąć do około 1 200 mm.

3.1.7.4.   Materiał na pokrycie oznaczony jest dwiema liniami biegnącymi wzdłuż jego szerokości. Umieszczone są w odległości 375 mm od linii środkowej materiału. (Patrz rysunek 3 w dodatku 1 do niniejszego załącznika)

3.1.7.5.   Poduszkę siedzenia z pianki umieszcza się w pozycji odwróconej na materiale na pokrycie, tak aby aluminiowa płyta spodu znalazła się na górze.

3.1.7.6.   Materiał na pokrycie rozciąga się po obu stronach do momentu, gdy linie na nim narysowane odpowiadają krawędziom aluminiowej płyty spodu. W każdej pozycji śruby robi się niewielkie nacięcia, a materiał na pokrycie naciąga na śruby.

3.1.7.7.   W miejscu rowków w płycie spodu oraz w piance należy zrobić nacięcia w materiale.

3.1.7.8.   Pokrycie przykleja się do płyty aluminiowej za pomocą elastycznego kleju. Przed sklejeniem należy usunąć nakrętki.

3.1.7.9.   Płaty po bokach zwija się na płytę i również przykleja.

3.1.7.10.   Płaty w rowkach zwija się do środka i przykleja mocną taśmą.

3.1.7.11.   Klej elastyczny musi schnąć przez co najmniej 12 godzin.

3.1.7.12.   Poduszkę oparcia siedzenia pokrywa się w taki sam sposób jak siedzisko z taką różnicą, że linie na materiale na pokrycie (1 250 × 850 mm) umieszcza się w odległości 320 mm od linii środkowej materiału.

3.1.8.   Linia Cr jest styczna z linią przecięcia górnej płaszczyzny siedzenia z przednią płaszczyzną oparcia siedzenia.

Badanie urządzeń zwróconych tyłem do kierunku jazdy

3.2.1.   Na wózku należy zamontować specjalną ramę w celu podparcia urządzenia przytrzymującego dla dzieci, jak pokazano na rysunku 1.

3.2.2.   Do wózka należy dobrze przymocować stalową rurę w taki sposób, by siła 5 000 ± 50 N przyłożona poziomo do środkowej części rury nie spowodowała przemieszczenia większego niż 2 mm.

3.2.3.   Rura powinna posiadać wymiary: 500 × 100 × 90 mm.

Image

4.   URZĄDZENIE ZATRZYMUJĄCE

4.1.   Urządzenie składa się z dwóch identycznych pochłaniaczy zamontowanych równolegle.

W razie potrzeby należy zastosować dodatkowy pochłaniacz na każde dodatkowe 200 kg masy nominalnej. Każdy pochłaniacz zawiera:

4.2.1.   powłokę zewnętrzną uformowaną ze stalowej rurki,

4.2.2.   rurkę poliuretanową pochłaniającą energię,

4.2.3.   oszlifowaną stalową gałkę w kształcie oliwki wchodzącą do pochłaniacza oraz

4.2.4.   wałek i płytę uderzeniową.

4.3.   Wymiary poszczególnych części takiego pochłaniacza energii pokazano na schemacie w dodatku 2 do niniejszego załącznika.

4.4.   Dane techniczne materiału pochłaniającego energię podano w tabelach 3 i 4 w niniejszym załączniku.

4.5.   Przed badaniami kalibracyjnymi opisanymi w załączniku 7 do niniejszego regulaminu zespół urządzenia zatrzymującego należy poddać temperaturze między 15 a 25 °C przez co najmniej 12 h. Podczas każdego rodzaju badania urządzenie zatrzymujące powinno spełniać wymogi eksploatacyjne określone w załączniku 7, dodatki 1 i 2. W czasie badania dynamicznego urządzenia przytrzymującego dla dzieci temperatura urządzenia zatrzymującego powinna pozostać taka sama jak w czasie badania kalibracji, z tolerancją 2 °C, przez co najmniej 12 godzin. Dozwolone jest zastosowanie dowolnego innego urządzenia prowadzącego do takich samych wyników.

Tabela 3

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁU POCHŁANIAJĄCEGO ENERGIĘ „A”

(wg metody ASTM D735, o ile nie podano inaczej)

| Twardość Shore'a A: | 95 ± 2 przy temperaturze 20 ± 5 °C |
| --- | --- |
| Odporność na rozerwanie: | Ro 350 kg/cm2 |
| Minimalne wydłużenie: | Ao 400 % |
| Moduł | przy 100 % wydłużeniu: | 110 kg/cm2 |
| przy 300 % wydłużeniu: | 240 kg/cm2 |
| Łamliwość w niskiej temperaturze (wg metody ASTM D736): | 5 godzin przy –55 °C |
| Odkształcenie trwałe po ściskaniu (metoda B): | 22 godziny przy 70 °C 45 % |
| Gęstość przy 25 °C: | od 1,05 do 1,10 |
| Starzenie w powietrzu (metoda ASTM D 573) | 70 godzin przy 100 °C:






  — | twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 3 |

Twardość Shore'a A:

95 ± 2 przy temperaturze 20 ± 5 °C

Odporność na rozerwanie:

Ro 350 kg/cm2

Minimalne wydłużenie:

Ao 400 %

Moduł

przy 100 % wydłużeniu:

110 kg/cm2

przy 300 % wydłużeniu:

240 kg/cm2

Łamliwość w niskiej temperaturze (wg metody ASTM D736):

5 godzin przy –55 °C

Odkształcenie trwałe po ściskaniu (metoda B):

22 godziny przy 70 °C 45 %

Gęstość przy 25 °C:

od 1,05 do 1,10

Starzenie w powietrzu (metoda ASTM D 573)

70 godzin przy 100 °C:

—

twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 3

| — | odporność na rozerwanie: spadek < 10 % z Ro |
| --- | --- |

—

odporność na rozerwanie: spadek < 10 % z Ro

| — | wydłużenie: spadek < 10 % z Ao |
| --- | --- |

—

wydłużenie: spadek < 10 % z Ao

| — | masa: spadek < 1 % |
| --- | --- |

—

masa: spadek < 1 %

Zanurzenie w oleju (metoda ASTM nr 1 – olej):

70 godzin przy 100 °C:

| — | twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 4 |
| --- | --- |

—

twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 4

| — | odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro |
| --- | --- |

—

odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro

| — | wydłużenie: spadek < 10 % z Ao |
| --- | --- |

—

wydłużenie: spadek < 10 % z Ao

| — | objętość: pęcznienie < 5 % |
| --- | --- |

—

objętość: pęcznienie < 5 %

Zanurzenie w oleju (metoda ASTM nr 3 – olej):

70 godzin przy 100 °C:

| — | odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro |
| --- | --- |

—

odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro

| — | wydłużenie: spadek < 15 % z Ao |
| --- | --- |

—

wydłużenie: spadek < 15 % z Ao

| — | objętość: pęcznienie < 20 % |
| --- | --- |

—

objętość: pęcznienie < 20 %

Zanurzenie w wodzie destylowanej:

odporność na rozerwanie: spadek < 35 % z Ro

1 tydzień przy 70 °C:

wydłużenie: wzrost < 20 % z Ao

Tabela 4

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁU POCHŁANIAJĄCEGO ENERGIĘ „B”

(wg metody ASTM 2000 (1980), o ile nie podano inaczej)

| Twardość Shore'a A: | 88 ± 2 przy temperaturze 20 ± 5 °C |
| --- | --- |
| Odporność na rozerwanie: | Ro 300 kg/cm2 |
| Minimalne wydłużenie: | Ao 400 % |
| Moduł | przy 100 % wydłużeniu: | 70 kg/cm2 |
| przy 300 % wydłużeniu: | 130 kg/cm2 |
| Łamliwość w niskiej temperaturze (wg metody ASTM D 736): | 5 godzin przy –55 °C |
| Odkształcenie trwałe po ściskaniu (metoda B): | 22 godziny przy 70 °C 45 % |
| Gęstość przy 25 °C: | od 1,08 do 1,12 |
| Starzenie w powietrzu (metoda ASTM D 573 (1981)): | 70 godzin przy 100 °C:






  — | twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 3 |

Twardość Shore'a A:

88 ± 2 przy temperaturze 20 ± 5 °C

Odporność na rozerwanie:

Ro 300 kg/cm2

Minimalne wydłużenie:

Ao 400 %

Moduł

przy 100 % wydłużeniu:

70 kg/cm2

przy 300 % wydłużeniu:

130 kg/cm2

Łamliwość w niskiej temperaturze (wg metody ASTM D 736):

5 godzin przy –55 °C

Odkształcenie trwałe po ściskaniu (metoda B):

22 godziny przy 70 °C 45 %

Gęstość przy 25 °C:

od 1,08 do 1,12

Starzenie w powietrzu (metoda ASTM D 573 (1981)):

70 godzin przy 100 °C:

—

twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 3

| — | odporność na rozerwanie: spadek < 10 % z Ro |
| --- | --- |

—

odporność na rozerwanie: spadek < 10 % z Ro

| — | wydłużenie: spadek < 10 % z Ao |
| --- | --- |

—

wydłużenie: spadek < 10 % z Ao

| — | masa: spadek < 1 % |
| --- | --- |

—

masa: spadek < 1 %

Zanurzenie w oleju (metoda ASTM D 471 (1979) nr 1 – olej):

70 godzin przy 100 °C:

| — | twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 4 |
| --- | --- |

—

twardość Shore'a: maksymalne odchylenie ± 4

| — | odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro |
| --- | --- |

—

odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro

| — | wydłużenie: spadek < 10 % z Ao |
| --- | --- |

—

wydłużenie: spadek < 10 % z Ao

| — | objętość: pęcznienie < 5 % |
| --- | --- |

—

objętość: pęcznienie < 5 %

Zanurzenie w oleju (metoda ASTM D 471 (1979) nr 3 – olej):

70 godzin przy 100 °C:

| — | odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro |
| --- | --- |

—

odporność na rozerwanie: spadek < 15 % z Ro

| — | wydłużenie: spadek < 15 % z Ao |
| --- | --- |

—

wydłużenie: spadek < 15 % z Ao

| — | objętość: pęcznienie < 20 % |
| --- | --- |

—

objętość: pęcznienie < 20 %

Zanurzenie w wodzie destylowanej:

odporność na rozerwanie: spadek < 35 % z Ro

1 tydzień przy 70 °C:

wydłużenie: wzrost < 20 % z Ao

---

(1)  Szczegóły na temat materiałów używanych w tym procesie można uzyskać w TNO (Research Institute for Road Vehicles), Schoemakerstraat 97, 2628 VK Delft, Niderlandy.

ZAŁĄCZNIK 6

Dodatek 1

Image

Image

Image

Image

Dodatek 2

Urządzenie zatrzymujące

wymiary przy zderzeniu czołowym (w mm)

Image

Image

Image

Image

Image

Urządzenie zatrzymujące (zamontowane)

Zderzenie tylne

Image

Urządzenie zatrzymujące Rurka poliuretanowa

Zderzenie tylne

Image

Dodatek 3

UKŁAD I STOSOWANIE MOCOWAŃ NA WÓZKU DOŚWIADCZALNYM

1.   Mocowania powinny być umiejscowione jak na rysunku poniżej.

Do urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „uniwersalne” i „zastrzeżone” należy stosować następujące miejsca mocowań:

2.1.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci, które uzyskały homologację do stosowania z pasami biodrowymi – punkty A i B;

2.2.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci, które uzyskały homologację do stosowania z pasami biodrowymi i diagonalnymi – punkty A, B0 i C.

3.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „półuniwersalne” wyposażonych w tylko jedno dodatkowe mocowanie górne należy stosować punkty mocowania A, B i D.

4.   W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „półuniwersalne” wyposażonych w dwa dodatkowe mocowania górne należy stosować punkty mocowania A, B, E i F.

5.   Punkty mocowania R1, R2, R3, R4 i R5 są dodatkowymi punktami mocowania dla urządzeń przytrzymujących dla dzieci zwróconych tyłem do kierunku jazdy należących do kategorii „półuniwersalne”, wyposażonych w jedno lub więcej dodatkowych mocowań (patrz ppkt. 8.1.3.5.3.).

6.   Za wyjątkiem punktu C (który reprezentuje pozycję pętli słupka), punkty, które odpowiadają układowi mocowań, wskazują, w którym miejscu końce pasa mają zostać połączone z wózkiem lub przetwornikiem obciążenia, w zależności od przypadku. Konstrukcja, do której przytwierdzone są mocowania, powinna charakteryzować się odpowiednią sztywnością. Górne mocowania nie mogą ulec przemieszczeniu o więcej niż 0,2 mm w kierunku, w którym przyłożono obciążenie 980 N. Konstrukcja wózka powinna wykluczać jakiekolwiek trwałe odkształcenia we fragmentach, w których na czas badania zamocowano mocowania.

7.   W przypadku przenośnych łóżeczek z grupy 0 można używać wymiennie punktów A1 i/lub B1, zgodnie ze wskazaniem producenta urządzenia przytrzymującego. Punkty A1 i B1 umiejscowione są na linii poprzecznej przechodzącej przez punkt R1, w odległości 350 mm od tego punktu.

8.   Podczas badań urządzeń przytrzymujących dla dzieci kategorii „uniwersalne” i „zastrzeżone” do siedzenia doświadczalnego należy zamocować standardowy pas ze zwijaczem, zgodnie z załącznikiem 13.

Image

Image

---

ZAŁĄCZNIK 7

OPIS KRZYWEJ OPÓŹNIENIA WÓZKA W CZASIE

1.   Krzywa opóźnienia dla wózka obciążonego bezwładną masą dającą w sumie masę całkowitą 455 ± 20 kg podczas badań urządzeń przytrzymujących dla dzieci zgodnie z ppkt. 8.1.3.1. niniejszego regulaminu oraz 910 ± 40 kg dla badań urządzeń przytrzymujących dla dzieci, przeprowadzanych zgodnie z ppkt. 8.1.3.2. niniejszego regulaminu, gdzie nominalna masa wózka z dołączonymi fragmentami konstrukcji pojazdu wynosi 800 kg, musi w przypadku zderzenia czołowego zawierać się w zaznaczonym obszarze przedstawionym w dodatku 1 do niniejszego załącznika, zaś w przypadku zderzenia tylnego, w zaznaczonym obszarze przedstawionym w dodatku 2 do niniejszego załącznika.

2.   W razie potrzeby nominalna masa wózka wraz z dołączonymi do niego fragmentami struktury pojazdu może być podwyższana o kolejne 200 kg. Wówczas dodatkowo należy za każdym razem uzupełnić wagę wózka o 28 kg masy bezwładnej (na każde dodane 200 kg). Dopuszczalne odchylenie masy całkowitej wózka, tj. łącznej masy wózka, fragmentu pojazdu oraz masy bezwładnej, od nominalnej wartości przy badaniach kalibracyjnych wynosi ± 40 kg. Droga zatrzymania w czasie kalibracji urządzenia zatrzymującego powinna wynieść 650 ± 30 mm w przypadku zderzenia czołowego oraz 275 ± 20 mm w przypadku zderzenia tylnego.

3.   Procedury certyfikacyjne oraz pomiarowe powinny odpowiadać procedurom określonym w normie międzynarodowej ISO 6487 (1980); urządzenia pomiarowe powinny odpowiadać specyfikacji kanału informacyjnego o klasie częstotliwości kanału (CFC) 60.

Dodatek 1

Opis krzywej opóźnienia wózka w czasie

(krzywa do kalibracji urządzenia zatrzymującego)

Zderzenie czołowe

Image

Dodatek 2

Opis krzywych opóźnienia wózka w czasie

(krzywa dla kalibracji urządzenia zatrzymującego)

Zderzenie tylne

Image

---

ZAŁĄCZNIK 8

OPIS MANEKINÓW

1.   DANE OGÓLNE

1.1.   Manekiny określone w niniejszym regulaminie opisane są w dodatkach od 1 do 3 do niniejszego załącznika oraz przedstawione na rysunkach technicznych dostarczonych przez TNO (Research Institute for Road Vehicles), Schoemakerstraat 97, 2628 VK Delft, Niderlandy.

Można stosować inne manekiny pod warunkiem, że:

1.2.1.   Można wykazać ich równoważność w sposób spełniający wymogi właściwego organu oraz

1.2.2.   Ich użycie jest odnotowane w sprawozdaniu z badań oraz w formularzu komunikatu opisanym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

Dodatek 1

OPIS MANEKINÓW 9-MIESIĘCZNYCH ORAZ 3, 6 I 10-LETNICH

1.   DANE OGÓLNE

1.1.   Wymiary i masy manekinów opisanych poniżej oparte są na danych antropometrycznych 50-centylowych dzieci w wieku odpowiednio 9 miesięcy oraz 3, 6 i 10 lat.

1.2.   Manekiny składają się ze szkieletu wykonanego z metalu i poliestru oraz odlewów części ciała z poliuretanu.

1.3.   Widok zespołu rozebranego dla manekina przedstawiono na rysunku 9.

2.   BUDOWA

2.1.   Głowa

2.1.1.   Głowa wykonana jest z poliuretanu i wzmocniona taśmami metalowymi. W głowie można zainstalować aparaturę pomiarową na bloku poliamidowym w środku ciężkości.

2.2.   Kręgi

Kręgi szyjne

2.2.1.1.   Szyja składa się z pięciu krążków poliuretanowych zawierających rdzeń składający się z elementów poliamidowych. Blok kręgów Atlas-Axis wykonany jest z poliamidu.

Kręgi lędźwiowe

2.2.2.1.   Pięć kręgów lędźwiowych wykonanych jest z poliamidu.

2.3.   Klatka piersiowa

2.3.1.   Szkielet klatki piersiowej składa się ze stalowej ramy rurowej, na której zamocowane są połączenia ramienia. Odcinek piersiowy kręgosłupa manekina składa się ze stalowego kabla z czterema gwintowanymi zaciskami.

2.3.2.   Szkielet pokryty jest warstwą poliuretanu. Urządzenia pomiarowe można umieścić w zagłębieniu klatki piersiowej.

2.4.   Kończyny

2.4.1.   Ręce i nogi wykonane są również z poliuretanu wzmocnionego elementami metalowymi w formie kwadratowych rurek, taśm i płyt. Kolana i łokcie wyposażone są w regulowane stawy zawiasowe. Stawy ramienia oraz uda składają się z regulowanych stawów kulistych.

2.5.   Miednica

2.5.1.   Miednica wykonana jest z poliestru wzmocnionego szkłem, który także pokryty jest warstwą poliuretanu.

2.5.2.   Kształt górnej części boku miednicy, ważny przy określaniu czułości na obciążenie brzucha, możliwie wiernie imituje kształt miednicy dziecka.

2.5.3.   Stawy biodrowe umieszczone są tuż poniżej miednicy.

2.6.   Montaż manekina

Szyja-klatka piersiowa-miednica

2.6.1.1.   Kręgi lędźwiowe i miednicę gwintuje się do stalowego kabla, zaś ich naprężenie regulowane jest za pomocą nakrętki. Montaż i regulacja kręgów szyjnych przebiega w sposób identyczny. Jako że kabel stalowy nie może swobodnie przemieszczać się w obrębie klatki piersiowej, regulacja naprężenia kręgów lędźwiowych z szyi i na odwrót musi być uniemożliwiona.

Głowa-szyja

2.6.2.1.   Głowę można zamocować i regulować za pomocą śruby i nakrętki przechodzących przez blok kręgów Atlas-Axis.

Tułów-kończyny

2.6.3.1.   Ręce i nogi można zamocować do tułowia i regulować za pomocą stawów kulistych.

2.6.3.2.   W przypadku stawów ramieniowych kule połączone są z tułowiem; w przypadku stawów udowych, do nóg.

3.   GŁÓWNE CECHY CHARAKTERYSTYCZNE

3.1.   Masa

Tabela 1

| Element | Masa w kg pod względem grupy wiekowej |
| --- | --- |
| 9 miesięcy | 3 lata | 6 lat | 10 lat |
| Głowa + | 2,20 | ± 0,10 | 2,70 | ± 0,10 | 3,45 | ± 0,10 | 3,60 | ± 0,10 |
| Tułów | 3,40 | ± 0,10 | 5,80 | ± 0,15 | 8,45 | ± 0,20 | 12,30 | ± 0,30 |
| Górny | 0,70 | ± 0,05 | 1,10 | ± 0,05 | 1,85 | ± 0,10 | 2,00 | ± 0,10 |
| Dolny | 0,45 | ± 0,05 | 0,70 | ± 0,05 | 1,15 | ± 0,05 | 1,60 | ± 0,10 |
| Górny | 1,40 | ± 0,05 | 3,00 | ± 0,10 | 4,10 | ± 0,15 | 7,50 | ± 0,15 |
| Dolny | 0,85 | ± 0,05 | 1,70 | ± 0,10 | 3,00 | ± 0,10 | 5,00 | ± 0,15 |
| Razem | 9,00 | ± 0,20 | 15,00 | ± 0,30 | 22,00 | ± 0,50 | 32,00 | ± 0,70 |

Element

Masa w kg pod względem grupy wiekowej

9 miesięcy

3 lata

6 lat

10 lat

Głowa +

2,20

± 0,10

2,70

± 0,10

3,45

± 0,10

3,60

± 0,10

Tułów

3,40

± 0,10

5,80

± 0,15

8,45

± 0,20

12,30

± 0,30

Górny

0,70

± 0,05

1,10

± 0,05

1,85

± 0,10

2,00

± 0,10

Dolny

0,45

± 0,05

0,70

± 0,05

1,15

± 0,05

1,60

± 0,10

Górny

1,40

± 0,05

3,00

± 0,10

4,10

± 0,15

7,50

± 0,15

Dolny

0,85

± 0,05

1,70

± 0,10

3,00

± 0,10

5,00

± 0,15

Razem

9,00

± 0,20

15,00

± 0,30

22,00

± 0,50

32,00

± 0,70

3.2.   Podstawowe wymiary

3.2.1.   Podstawowe wymiary, w oparciu o rysunek 1 w niniejszym załączniku, podane są w tabeli 2

Image

Tabela 2

| Nr | Wymiary | Wymiary w mm pod względem grupy wiekowej |
| --- | --- | --- |
| 9 miesięcy | 3 lata | 6 lat | 10 lat |
| 1 | Od tyłu pośladków do przodu kolana | 195 | 334 | 378 | 456 |
| 2 | Od tyłu pośl. do mięśnia podkol., poz. sied. | 145 | 262 | 312 | 376 |
| 3 | Od środka ciężkości do siedzenia | 180 | 190 | 190 | 200 |
| 4 | Obwód klatki piersiowej | 440 | 510 | 580 | 660 |
| 5 | Głębokość klatki piersiowej | 102 | 125 | 135 | 142 |
| 6 | Odległość między łopatkami | 170 | 215 | 250 | 295 |
| 7 | Szerokość głowy | 125 | 137 | 141 | 141 |
| 8 | Długość głowy | 166 | 174 | 175 | 181 |
| 9 | Obwód biodra, w pozycji siedzącej | 510 | 590 | 668 | 780 |
| 10 | Obwód biodra, w pozycji stojącej (nie pokaz.) | 470 | 550 | 628 | 740 |
| 11 | Głębokość biodra, w pozycji siedzącej | 125 | 147 | 168 | 180 |
| 12 | Szerokość biodra, w pozycji siedzącej | 166 | 206 | 229 | 255 |
| 13 | Szerokosć szyi | 60 | 71 | 79 | 89 |
| 14 | Od siedzenia do łokcia | 135 | 153 | 155 | 186 |
| 15 | Szerokość barku | 216 | 249 | 295 | 345 |
| 16 | Wysokość linii wzroku, w pozycji siedzącej | 350 | 460 | 536 | 625 |
| 17 | Wysokość, w pozycji siedzącej | 450 | 560 | 636 | 725 |
| 18 | Wysokość barku, w pozycji siedzącej | 280 | 335 | 403 | 483 |
| 19 | Od podeszwy stopy do mięś. podk., w poz. siedz. | 125 | 205 | 283 | 355 |
| 20 | Postura (nie pokazano) | 708 | 980 | 1 166 | 1 376 |
| 21 | Wysokość uda, w pozycji siedzącej | 70 | 85 | 95 | 106 |

Nr

Wymiary

Wymiary w mm pod względem grupy wiekowej

9 miesięcy

3 lata

6 lat

10 lat

1

Od tyłu pośladków do przodu kolana

195

334

378

456

2

Od tyłu pośl. do mięśnia podkol., poz. sied.

145

262

312

376

3

Od środka ciężkości do siedzenia

180

190

190

200

4

Obwód klatki piersiowej

440

510

580

660

5

Głębokość klatki piersiowej

102

125

135

142

6

Odległość między łopatkami

170

215

250

295

7

Szerokość głowy

125

137

141

141

8

Długość głowy

166

174

175

181

9

Obwód biodra, w pozycji siedzącej

510

590

668

780

10

Obwód biodra, w pozycji stojącej (nie pokaz.)

470

550

628

740

11

Głębokość biodra, w pozycji siedzącej

125

147

168

180

12

Szerokość biodra, w pozycji siedzącej

166

206

229

255

13

Szerokosć szyi

60

71

79

89

14

Od siedzenia do łokcia

135

153

155

186

15

Szerokość barku

216

249

295

345

16

Wysokość linii wzroku, w pozycji siedzącej

350

460

536

625

17

Wysokość, w pozycji siedzącej

450

560

636

725

18

Wysokość barku, w pozycji siedzącej

280

335

403

483

19

Od podeszwy stopy do mięś. podk., w poz. siedz.

125

205

283

355

20

Postura (nie pokazano)

708

980

1 166

1 376

21

Wysokość uda, w pozycji siedzącej

70

85

95

106

4.   REGULACJA POŁĄCZEŃ

4.1.   Dane ogólne

4.1.1.   W celu uzyskania powtarzalnych wyników przy użyciu manekinów istotne jest określenie i regulacja tarcia różnych połączeń, naprężenia kabli szyi i lędźwi, a także sztywności wkładki brzusznej.

4.2.   Regulacja kabla szyjnego

4.2.1.   Ułożyć tułów na plecach w płaszczyźnie poziomej.

4.2.2.   Zamontować kompletny zespół szyi bez głowy.

4.2.3.   Dokręcić nakrętkę napinacza na bloku kręgów Atlas-Axis.

4.2.4.   Przeprowadzić odpowiedni pręt lub śrubę przez blok kręgów Atlas-Axis.

4.2.5.   Poluzować nakrętkę napinacza, tak aby blok kręgów Atlas-Axis obniżył się o 10 ± 1 mm, gdy siła 50 N skierowana w dół przyłożona jest do pręta lub śruby przechodzącej przez blok kręgów Atlas-Axis (patrz rysunek 2).

Image

4.3.   Połączenie kręgów Atlas-Axis

4.3.1.   Ułożyć tułów na plecach w płaszczyźnie poziomej.

4.3.2.   Zamontować kompletny zespół szyi i głowy.

4.3.3.   Dokręcić śrubę i nakrętkę regulującą przechodzące przez głowę i blok kręgów Atlas-Axis, gdy głowa umieszczona jest w pozycji poziomej.

4.3.4.   Poluzować nakrętkę regulującą aż głowa zacznie się poruszać (patrz rysunek 3).

Image

4.4.   Połączenie biodrowe

4.4.1.   Ułożyć miednicę na jej przedniej części w płaszczyźnie poziomej.

4.4.2.   Zamontować górną część nogi bez części dolnej.

4.4.3.   Dokręcić nakrętkę regulującą, gdy górna część nogi znajduje się w pozycji poziomej.

4.4.4.   Poluzować nakrętkę regulującą aż górna część nogi zacznie się poruszać.

4.4.5.   Na wstępnym etapie należy często sprawdzać połączenie biodrowe pod kątem problemów z „docieraniem” (patrz rysunek 4).

Image

4.5.   Połączenie kolanowe

4.5.1.   Umieścić górną część nogi w pozycji poziomej.

4.5.2.   Zamontować dolną część nogi.

4.5.3.   Dokręcić nakrętkę regulującą połączenie kolanowe, gdy dolna część nogi znajduje się w pozycji poziomej.

4.5.4.   Poluzować nakrętkę regulującą aż dolna część nogi zacznie się poruszać (patrz rysunek 5).

Image

4.6.   Połączenie barkowe

4.6.1.   Umieścić tułów w pozycji wyprostowanej.

4.6.2.   Zamontować ramię bez przedramienia.

4.6.3.   Dokręcić nakrętki regulujące połączenie barkowe, gdy ramię znajduje się w pozycji poziomej.

4.6.4.   Poluzować nakrętki regulujące aż ramię zacznie się poruszać (patrz rysunek 6).

Image

4.6.5.   Na wstępnym etapie należy często sprawdzać połączenia barkowe pod kątem problemów z „docieraniem”.

4.7.   Połączenie łokciowe

4.7.1.   Umieścić ramię w pozycji pionowej.

4.7.2.   Zamontować przedramię.

4.7.3.   Dokręcić nakrętkę regulującą połączenie łokciowe, gdy przedramię znajduje się w pozycji poziomej.

4.7.4.   Poluzować nakrętkę regulującą aż przedramię zacznie się poruszać (patrz rysunek 7).

Image

4.8.   Kabel lędźwiowy

4.8.1.   Złożyć górną część tułowia, odcinek lędźwiowy, dolną część tułowia, wkładkę brzuszną, kabel i sprężynę.

4.8.2.   Dokręcić nakrętkę regulującą kabel w dolnej części tułowia do momentu, gdy sprężyna ściśnięta jest do 2/3 swojej długości bez obciążenia (patrz rysunek 8).

Image

4.9.   Kalibracja wkładki biodrowej

Dane ogólne

4.9.1.1.   Badanie należy przeprowadzić za pomocą odpowiedniego urządzenia wytwarzającego naciąg.

4.9.2.   Umieścić wkładkę brzuszną na sztywnym bloku o takiej samej długości i szerokości jak odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Grubość tego bloku powinna być co najmniej dwa razy większa od grubości odcinka lędźwiowego kręgosłupa (patrz rysunek 9).

Image

4.9.3.   Należy przyłożyć siłę początkową 20 N.

4.9.4.   Należy przyłożyć stałą siłę 50 N.

4.9.5.   Ugięcie wkładki brzusznej po 2 minutach powinno wynosić:

| dla | 9- miesięcznego manekina: | 11,5 mm ± 2,0 mm |
| --- | --- | --- |
| | 3- letniego manekina: | 11,5 mm ± 2,0 mm |
| | 6- letniego manekina: | 13,0 mm ± 2,0 mm |
| | 10- letniego manekina: | 13,0 mm ± 2,0 mm |

dla

9- miesięcznego manekina:

11,5 mm ± 2,0 mm

3- letniego manekina:

11,5 mm ± 2,0 mm

6- letniego manekina:

13,0 mm ± 2,0 mm

10- letniego manekina:

13,0 mm ± 2,0 mm

5.   OPRZYRZĄDOWANIE

5.1.   Dane ogólne

5.1.1.   Procedury certyfikacyjne oraz pomiarowe powinny opierać się na międzynarodowych normach ISO 6487 (1980).

5.2.   Instalacja przyspieszeniomierza w klatce piersiowej

Przyspieszeniomierz należy zamontować w osłoniętym zagłębieniu klatki piersiowej.

5.3.   Oznaczenie nacisku na brzuch

5.3.1.   Próbkę modeliny należy połączyć pionowo z przednią częścią odcinka lędźwiowego za pomocą cienkiej taśmy samoprzylepnej.

5.3.2.   Ugięcie modeliny niekoniecznie oznacza, że doszło do nacisku.

5.3.3.   Próbki modeliny muszą mieć taką samą długość i szerokość jak odcinek lędźwiowy kręgosłupa; grubość próbek powinna wynosić 25 ± 2 mm.

5.3.4.   Należy używać jedynie modeliny dostarczonej z manekinami.

5.3.5.   Podczas badania temperatura modeliny powinna wynosić 30 ± 5 °C.

Dodatek 2

OPIS MANEKINA NOWORODKA

Manekin składa się z głowy, tułowia, rąk i nóg stanowiących jedną część. Tułów, ręce i nogi są pojedynczą formą wykonaną z Sorbothane, pokrytą skórą z PCW i zawierającą stalowy kręgosłup sprężynowy. Głowa jest formą z pianki poliuretanowej pokrytej skórą z PCW i zamocowana jest na stałe do tułowia. Manekin jest ubrany w specjalny, ściśle przylegający kombinezon z rozciągliwej bawełny/poliestru.

Wymiary oraz rozkład masy manekina oparte są na danych 50-centylowych noworodków i podane są w tabelach 1 i 2 oraz na rysunku 1.

Tabela 1

Podstawowe wymiary manekinów noworodków

| Wymiary | mm |
| --- | --- |
| A | Od cz. krzyż. do głowy | 345 |
| B | Od cz. krzyż. do stopy (z wyprostowaną nogą) | 250 |
| C | Szerokość głowy | 105 |
| D | Głębokość głowy | 125 |
| E | Szerokość barków | 150 |
| F | Szerokość klatki piersiowej | 105 |
| G | Głębokość klatki piersiowej | 100 |
| H | Szerokość biodra | 105 |
| I | Od czubka głowy C z G | 235 |

Wymiary

mm

A

Od cz. krzyż. do głowy

345

B

Od cz. krzyż. do stopy (z wyprostowaną nogą)

250

C

Szerokość głowy

105

D

Głębokość głowy

125

E

Szerokość barków

150

F

Szerokość klatki piersiowej

105

G

Głębokość klatki piersiowej

100

H

Szerokość biodra

105

I

Od czubka głowy C z G

235

Tabela 2

Rozkład masy manekina noworodka (1)

| Głowa i szyja | 0,7 kg |
| --- | --- |
| Tułów | 1,1 kg |
| Ręce | 0,5 kg |
| Nogi | 1,1 kg |
| Całkowita masa | 3,4 kg |

Głowa i szyja

0,7 kg

Tułów

1,1 kg

Ręce

0,5 kg

Nogi

1,1 kg

Całkowita masa

3,4 kg

Kalibracja manekina niemowlęcia

1.   SZTYWNOŚĆ BARKÓW

1.1.   Położyć manekina na plecach na powierzchni poziomej i podeprzeć tułów z jednej strony, aby uniemożliwić jego ruch. (Rysunek 2)

1.2.   Przyłożyć siłę 150 N na płaskim trzpieniu o średnicy 40 mm poziomo, w kierunku prostopadłym do osi pionowej zstępującej manekina. Oś trzpienia powinna znajdować się w środkowej części barku manekina i przylegać do punktu A na barku (patrz rysunek 2). Boczne ugięcie trzpienia od punktu pierwszego kontaktu z ramieniem powinno wynosić od 30 mm do 50 mm.

1.3.   Powtórzyć procedurę na przeciwnym barku – zmieniając pozycję podpórki.

2.   SZTYWNOŚĆ POŁĄCZENIA NÓG

2.1.   Położyć manekina na plecach na płaszczyźnie poziomej (rysunek 3) i połączyć pasami dolne części obu nóg, tak aby stykały się wewnętrzną powierzchnią kolan.

Image

2.2.   Przyłożyć siłę pionową na kolana za pomocą płaskiego trzpienia o wymiarach 35 mm × 95 mm. Linia środkowa trzpienia powinna znajdować się nad najwyższym punktem kolan.

2.3.   Przyłożyć odpowiednią siłę do trzpienia, tak aby ugiąć biodra, a czoło trzpienia znajdzie się w odległości 85 mm nad płaszczyzną podpórki. Siła ta powinna wynosić od 30 N do 70 N. Upewnić się, by dolne kończyny nie stykały się z żadną powierzchnią podczas badania.

3.   TEMPERATURA

Kalibracji należy dokonać w temperaturze od 15 °C do 30 °C.

Image

Image

---

(1)  Grubość skóry z PCW powinna wynosić 1 ± 0,5 mm

Ciężar właściwy powinien wynosić 0,865 ± 0,1

Dodatek 3

OPIS MANEKINA 18-MIESIĘCZNEGO

1.   DANE OGÓLNE

1.1.   Wymiary i masy manekina oparte są na danych antropometrycznych 50-centylowych dzieci w wieku 18 miesięcy.

2.   BUDOWA

2.1.   Głowa

2.1.1.   Głowa składa się z półsztywnej plastikowej czaszki pokrytej skórą. W czaszce znajduje się wgłębienie, które umożliwia zamontowanie (opcjonalnego) oprzyrządowania.

2.2.   Szyja

2.2.1.   Szyja obejmuje trzy części:

2.2.2.   kolumnę z litej gumy,

2.2.3.   regulowany staw kłykcia potylicznego na szczycie gumowej kolumny, który umożliwia obroty przy regulowanym tarciu wokół osi bocznej.

2.2.4.   nieregulowany staw kulisty u nasady szyi.

2.3.   Tułów

2.3.1.   Tułów obejmuje plastikowy szkielet pokryty ciałem/skórą. Przed szkieletem znajduje się zagłębienie, które można wypełnić pianką w celu uzyskania prawidłowej sztywności klatki piersiowej. W tylnej części tułowia znajduje się zagłębienie, w którym można zamontować oprzyrządowanie.

2.4.   Brzuch

2.4.1.   Brzuch manekina stanowi jednoczęściowy element podlegający odkształceniom, który umieszcza się w otworze między klatką piersiową a miednicą.

2.5.   Odcinek lędźwiowy

2.5.1.   Odcinek lędźwiowy składa się z gumowej kolumny, która zamontowana jest między szkieletem klatki piersiowej a miednicą. Sztywność odcinka lędźwiowego jest zadana za pomocą metalowego kabla biegnącego przez pusty rdzeń gumowej kolumny.

2.6.   Miednica

2.6.1.   Miednica wykonana jest z półsztywnego tworzywa sztucznego i ma kształt miednicy dziecka. Pokryta jest ciałem i skórą, imitując ciało/skórę wokół miednicy i pośladków.

2.7.   Połączenie biodrowe

2.7.1.   Połączenia biodrowe znajdują się w dolnej części miednicy. Umożliwiają obroty wokół bocznej osi, a także wokół osi znajdującej się pod kątem prostym do osi bocznej dzięki zawieszeniu kardanowemu. Regulowane tarcie stosuje się do obu osi.

2.8.   Połączenie kolanowe

2.8.1.   Połączenie kolanowe umożliwia zginanie i prostowanie dolnej części nogi przy regulowanym tarciu.

2.9.   Połączenie barkowe

2.9.1.   Połączenie barkowe znajduje się w szkielecie klatki piersiowej. Zatrzaskowe ograniczniki umożliwiają umieszczenie ramienia w dwóch początkowych pozycjach.

2.10.   Połączenie łokciowe

2.10.1.   Połączenie łokciowe umożliwia zginanie i prostowanie przedramienia. Zatrzaskowe ograniczniki umożliwiają umieszczenie przedramienia w dwóch początkowych pozycjach.

2.11.   Montaż manekina

2.11.1.   Kabel kręgosłupa montuje się w odcinku lędźwiowym.

2.11.2.   Następnie odcinek lędźwiowy montuje się w szkielecie między miednicą a klatką piersiową.

2.11.3.   Wkładkę brzuszną umieszcza się między klatką piersiową a miednicą.

2.11.4.   Szyję mocuje się do górnej części klatki piersiowej.

2.11.5.   Na szczycie szyi mocuje się głowę za pomocą płyty łącznika.

2.11.6.   Mocuje się ręce i nogi.

3.   GŁÓWNE CECHY CHARAKTERYSTYCZNE

3.1.   Masa

Tabela 1

Rozkład masy manekina 18-miesięcznego

| Element | Masa (kg) |
| --- | --- |
| Głowa i szyja | 2,73 |
| Tułów | 5,06 |
| Ramię | 0,27 |
| Przedramię | 0,25 |
| Udo | 0,61 |
| Podudzie | 0,48 |
| Masa łącznie | 11,01 |

Element

Masa (kg)

Głowa i szyja

2,73

Tułów

5,06

Ramię

0,27

Przedramię

0,25

Udo

0,61

Podudzie

0,48

Masa łącznie

11,01

3.2.   Podstawowe wymiary

3.2.1.   Podstawowe wymiary, oparte na rysunku 1 w niniejszym załączniku (pokazanym poniżej), podane są w tabeli 2.

Tabela 2

| Nr | Wymiary | Wielkość (mm) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Od tyłu pośladków do przodu kolana | 239 |
| 2 | Od tyłu pośl. do mięśnia podkol., poz. sied. | 201 |
| 3 | Od środka ciężkości do siedzenia | 193 |
| 4 | Obwód klatki piersiowej | 474 |
| 5 | Głębokość klatki piersiowej | 113 |

Nr

Wymiary

Wielkość (mm)

1

Od tyłu pośladków do przodu kolana

239

2

Od tyłu pośl. do mięśnia podkol., poz. sied.

201

3

Od środka ciężkości do siedzenia

193

4

Obwód klatki piersiowej

474

5

Głębokość klatki piersiowej

113

Image

| Nr | Wymiary | Wielkość (mm) |
| --- | --- | --- |
| 7 | Szerokość głowy | 124 |
| 8 | Długość głowy | 160 |
| 9 | Obwód biodra, w pozycji siedzącej | 510 |
| 10 | Obwód biodra, w pozycji stojącej (nie pokaz.) | 471 |
| 11 | Głębokość biodra, w pozycji siedzącej | 125 |
| 12 | Szerokość biodra, w pozycji siedzącej | 174 |
| 14 | Od siedzenia do łokcia | 125 |
| 15 | Szerokość barku | 224 |
| 17 | Wysokość, w pozycji siedzącej | 495 (1) |
| 18 | Wysokość barku, w pozycji siedzącej | 305 |
| 19 | Od podeszwy stopy do mięś. podk., w pozycji siedzącej | 173 |
| 20 | Postura (nie pokazano) | 820 (1) |
| 21 | Wysokość uda, w pozycji siedzącej | 66 |

Nr

Wymiary

Wielkość (mm)

7

Szerokość głowy

124

8

Długość głowy

160

9

Obwód biodra, w pozycji siedzącej

510

10

Obwód biodra, w pozycji stojącej (nie pokaz.)

471

11

Głębokość biodra, w pozycji siedzącej

125

12

Szerokość biodra, w pozycji siedzącej

174

14

Od siedzenia do łokcia

125

15

Szerokość barku

224

17

Wysokość, w pozycji siedzącej

495 (1)

18

Wysokość barku, w pozycji siedzącej

305

19

Od podeszwy stopy do mięś. podk., w pozycji siedzącej

173

20

Postura (nie pokazano)

820 (1)

21

Wysokość uda, w pozycji siedzącej

66

4.   REGULACJA POŁĄCZEŃ

4.1.   Dane ogólne

4.1.1.   W celu uzyskania powtarzalnych wyników przy użyciu manekinów istotna jest regulacja tarcia różnych połączeń, naprężenia odcinka lędźwiowego, a także sztywności wkładki brzusznej.

Przed dokonaniem regulacji należy sprawdzić, czy żadna część nie jest uszkodzona.

4.2.   Odcinek lędźwiowy

4.2.1.   Kalibracji odcinka lędźwiowego dokonuje się przed jego montażem w manekinie.

4.2.2.   Dołączyć dolną płytę montażową odcinka lędźwiowego do układu w taki sposób, by przednia część odcinka lędźwiowego znalazła się na spodzie (rysunek 2).

Image

4.2.3.   Przyłożyć siłę 250 N skierowaną w dół do górnej płyty mocującej. Wynikowe przemieszczenie w dół należy zarejestrować między 1 i 2 sekundą po rozpoczęciu przykładania siły; powinno ono wynosić od 9 do 12 mm.

4.3.   Brzuch

4.3.1.   Umieścić wkładkę brzuszną na sztywnym bloku o takiej samej długości i szerokości jak odcinek lędźwiowy kręgosłupa. Grubość tego bloku powinna być co najmniej dwa razy większa od grubości odcinka lędźwiowego kręgosłupa (rysunek 3).

Image

4.3.2.   Należy przyłożyć siłę początkową 20 N.

4.3.3.   Należy przyłożyć stałą siłę 50 N.

4.3.4.   Ugięcie wkładki brzusznej po 2 minutach powinno wynosić 12 ± 2 mm.

4.4.   Regulacja szyi

4.4.1.   Zamocować kompletną szyję, składającą się z gumowej kolumny, stawu kulistego u nasady szyi i stawu kłykcia potylicznego do powierzchni pionowej, tak aby część przednia skierowana była ku dołowi (rysunek 4).

Image

4.4.2.   Przyłożyć siłę 100 N skierowaną pionowo do osi stawu kłykcia potylicznego. Staw kłykcia potylicznego powinien przemieścić się ku dołowi o 22 ± 2 mm.

4.5.   Staw kłykcia potylicznego

4.5.1.   Zamontować kompletny zespół szyi i głowy

4.5.2.   Ułożyć tułów na plecach w płaszczyźnie poziomej.

4.5.3.   Dokręcić śrubę i nakrętkę regulującą przechodzące przez głowę i staw kłykcia potylicznego przy pomocy klucza dynamometrycznego, tak aby głowa nie mogła się poruszać wskutek siły ciążenia.

4.6.   Biodro

4.6.1.   Zamocować udo, bez podudzia, do miednicy.

4.6.2.   Umieścić udo w pozycji poziomej.

4.6.3.   Zwiększyć tarcie wywierane na oś boczną, tak aby noga nie mogła się poruszać wskutek siły ciężkości.

4.6.4.   Umieścić udo w pozycji poziomej, w kierunku osi bocznej.

4.6.5.   Zwiększyć tarcie na zawieszeniu kardanowym, tak aby górna część nogi nie mogła się poruszać wskutek siły ciężkości.

4.7.   Kolano

4.7.1.   Zamocować podudzie do uda.

4.7.2.   Umieścić udo i podudzie w pozycji poziomej. Udo powinno być podparte.

4.7.3.   Dokręć nakrętkę regulującą w kolanie, tak aby podudzie nie mogło się poruszać wskutek siły ciężkości.

4.8.   Barki

4.8.1.   Wyprostować przedramię i umieścić ramię w możliwie najwyższej pozycji, aż zaskoczy.

4.8.2.   Jeśli ramię nie pozostaje w tej pozycji, należy naprawić lub wymienić zatrzaskowe ograniczniki w barku.

4.9.   Łokieć

4.9.1.   Umieścić ramię w możliwie najniższej pozycji, aż zaskoczy, zaś przedramię w górnej pozycji ogranicznika zatrzaskowego.

4.9.2.   Jeśli przedramię nie pozostaje w tej pozycji, należy naprawić lub wymienić zatrzaskowe ograniczniki w łokciu.

5.   OPRZYRZĄDOWANIE

5.1.   Dane ogólne

5.1.1.   Mimo przepisów nakazujących wyposażenie manekinów 18-miesięcznych w kilka przetworników, są one standardowo wyposażone w urządzenia zastępcze o takich samych rozmiarach i wadze.

5.1.2.   Procedury kalibracyjne oraz pomiarowe powinny opierać się na międzynarodowej normie ISO 6487:1980.

5.2.   Instalacja przyspieszeniomierza w klatce piersiowej

5.2.1.   Przyspieszeniomierz należy zamontować w zagłębieniu klatki piersiowej. Montażu dokonuje się od tyłu manekina.

5.3.   Oznaczenie nacisku na brzuch

5.3.1.   Wystąpienie lub brak nacisku na brzuch należy określić przy użyciu fotografii wysokoczułej.

---

(1)  Pośladki, plecy i głowa manekina oparte są o powierzchnię pionową.

---

ZAŁĄCZNIK 9

BADANIE ZDERZENIA CZOŁOWEGO Z PRZESZKODĄ

1.   INSTALACJA, PROCEDURA I PRZYRZĄDY POMIAROWE

1.1.   Miejsce badań

Powierzchnia do badań musi być na tyle duża, aby pomieścić tor najazdu, przeszkodę i instalacje techniczne niezbędne do badań. Ostatnia część toru, na odcinku co najmniej 5 m przed przeszkodą, musi być pozioma, płaska i gładka.

1.2.   Przeszkoda

Przeszkoda składa się z bryły zbrojonego betonu o szerokości z przodu nie mniejszej niż 3 m i wysokości nie mniejszej niż 1,5 m. Grubość przeszkody musi być na tyle duża, by ważyła co najmniej 70 ton. Czoło musi być pionowe, prostopadłe do osi toru najazdu i pokryte płytami ze sklejki o grubości 20 ± 1 mm w dobrym stanie. Przeszkoda ma umocowanie w podłożu lub jest na nim ustawiona, jeśli zachodzi taka potrzeba wraz z dodatkowymi elementami przytrzymującymi, ograniczającymi jej przemieszczenie. Można użyć przeszkodę o innej charakterystyce, ale dającej wyniki, na podstawie których można wyciągnąć co najmniej równorzędne wnioski.

1.3.   Napęd pojazdu

W momencie uderzenia pojazd nie może już być poddawany żadnym działaniom ze strony jakiegokolwiek dodatkowego urządzenia lub urządzeń kierujących bądź napędzających. Musi dotrzeć do przeszkody po trasie prostopadłej do ściany kolizyjnej; dopuszczalne maksymalne boczne ustawienie niewspółosiowe między pionową linią środkową przedniej części pojazdu i pionową linią środkową ściany kolizyjnej wynosi ± 30 cm.

1.4.   Stan pojazdu

1.4.1.   Badany pojazd musi być wyposażony we wszystkie standardowe elementy i sprzęt ujęte w jego roboczym ciężarze własnym lub znajdować się w takim stanie, by spełnić niniejszy wymóg w kontekście elementów i sprzętu, które są istotnym wyposażeniem kabiny pasażerskiej, a także rozkładu ciężaru roboczego pojazdu jako całości.

1.4.2.   Jeśli pojazd posiada napęd zewnętrzny, instalację paliwową należy zapełnić, do co najmniej 90 % jej pojemności, paliwem lub niepalną cieczą o gęstości i lepkości zbliżonej do normalnie używanego paliwa. Pozostałe układy (zbiorniki płynu hamulcowego, chłodnica itp.) należy opróżnić.

1.4.3.   Jeśli napęd pojazdu stanowi jego własny silnik, wówczas zbiornik paliwowy musi być napełniony do co najmniej 90 % swojej pojemność. Wszystkie pozostałe zbiorniki z płynem należy uzupełnić do pełna.

1.4.4.   Na żądanie producenta służba techniczna odpowiedzialna za przeprowadzanie badań może zezwolić na użycie takiego samego pojazdu, jaki stosowany jest do badań określonych w innych regulaminach (w tym badań, które mogą wpłynąć na jego konstrukcję), do badań określonych w niniejszym regulaminie.

1.5.   Prędkość uderzenia

Prędkość uderzenia musi wynosić 50 +0/-2 km/h. Jeśli jednak badanie przeprowadzono przy wyższej prędkości uderzenia, zaś pojazd spełnił określone wymogi, wynik badania uznaje się za zadowalający.

1.6.   Przyrządy pomiarowe

Przyrząd stosowany do rejestrowania prędkości określony w pkt. 1.5. powyżej musi posiadać dokładność pomiaru wynoszącą 1 %.

---

ZAŁĄCZNIK 10

PROCEDURA BADANIA ZDERZENIA TYLNEGO

1.   INSTALACJA, PROCEDURA I PRZYRZĄDY POMIAROWE

1.1.   Miejsce badań

Powierzchnia do badań musi być na tyle duża, aby pomieścić układ napędowy elementu uderzającego i umożliwić, po uderzeniu, przemieszczenie uderzonego pojazdu oraz instalację wyposażenia badawczego. Część, w której dochodzi do zderzenia i przemieszczenia pojazdu, musi być pozioma. (Stopień nachylenia powinien być mniejszy niż 3 %, mierzony względem dowolnego odcinka o długości jednego metra.)

1.2.   Element uderzający

1.2.1.   Element uderzający musi posiadać stalową, sztywną konstrukcję.

1.2.2.   Powierzchnia uderzająca musi być płaska o szerokości co najmniej 2 500 mm i wysokości 800 mm. Jaj krawędzie należy zaokrąglić, tak by promień krzywizny wynosił od 40 do 50 mm. Należy ją obłożyć warstwą sklejki o grubości 20 ± 1 mm.

W momencie uderzenia muszą być spełnione następujące wymogi:

1.2.3.1.   powierzchnia uderzająca musi być pionowa i prostopadła do środkowej płaszczyzny wzdłużnej uderzanego pojazdu;

1.2.3.2.   kierunek ruchu elementu uderzającego musi być zasadniczo poziomy i równoległy do środkowej płaszczyzny wzdłużnej uderzanego pojazdu;

1.2.3.3.   maksymalne dopuszczalne odchylenie boczne między środkową linią pionową powierzchni elementu uderzającego a środkową płaszczyzną wzdłużną uderzanego pojazdu musi wynosić 300 mm. Ponadto powierzchnia uderzająca musi rozciągać się na całą szerokość uderzanego pojazdu;

1.2.3.4.   prześwit pod dolną krawędzią powierzchni uderzającej powinien wynosić 175 ± 25 mm.

1.3.   Napęd elementu uderzającego

Element uderzający może być zamocowany do pojazdu (przeszkoda ruchoma) lub stanowić część wahadła.

1.4.   Jeśli używana jest przeszkoda ruchoma, zastosowanie mają specjalne przepisy

1.4.1.   Element uderzający mocuje się do pojazdu (przeszkody ruchomej) za pomocą elementu mocującego, który musi być sztywny i nie odkształcać się wskutek uderzenia; pojazd powinien w chwili uderzenia poruszać się swobodnie i nie podlegać działaniu urządzenia napędzającego.

1.4.2.   Łączna masa pojazdu i elementu uderzającego powinna wynosić 1 100 ± 20 kg.

1.5.   Jeśli używane jest wahadło, zastosowanie mają specjalne przepisy

1.5.1.   Odległość środka powierzchni uderzającej od osi obrotu wahadła nie może być mniejsza niż 5 m.

1.5.2.   Element uderzający zawieszony jest swobodnie na sztywnych ramionach, do których jest mocno przymocowany. Tak zbudowane wahadło musi zasadniczo nie podlegać odkształceniom wskutek zderzenia.

1.5.3.   W wahadle należy umieścić element zatrzymujący, aby zapobiec uderzeniom wtórnym elementu uderzającego na pojazd badawczy.

1.5.4.   W momencie uderzenia prędkość środka uderzenia wahadła musi wynosić od 30 do 32 km/h.

1.5.5.   Masa zredukowana „mr” w środku uderzenia wahadła definiowana jest jako funkcja całkowitej masy „m”, odległości „a” (1) między środkiem uderzenia a osią obrotu oraz odległości „l” między środkiem ciężkości i osią obrotu za pomocą następującego równania:

mr..m.(l/a)

1.5.6.   Masa zredukowana „mr” powinna wynosić 1 100 ± 20 kg.

1.6.   Ogólne przepisy dotyczące masy i prędkości elementu uderzającego

Jeśli badanie przeprowadzono przy prędkości uderzenia większej niż określona w ppkt. 1.5.4. i/lub przy masie większej niż określona w ppkt. 1.5.3. lub 1.5.6., a pojazd spełnił określone wymogi, wynik badania uznaje się za zadowalający.

1.7.   Stan pojazdu podczas badania

Badany pojazd musi być wyposażony we wszystkie standardowe elementy i sprzęt ujęte w jego roboczym ciężarze własnym lub znajdować się w takim stanie, by spełnić niniejszy wymóg w kontekście rozkładu ciężaru roboczego pojazdu jako całości.

1.8.   Kompletny pojazd z urządzeniem przytrzymującym dla dzieci zainstalowanym zgodnie z instrukcją montażu należy umieścić na twardej, płaskiej i równej powierzchni ze zwolnionym hamulcem ręcznym na biegu jałowym. Jedno badanie zderzeniowe może obejmować więcej niż jedno urządzenie przytrzymujące.

---

(1)  Odległość „a” jest równa długości przedmiotowego synchronicznego wahadła.

---

ZAŁĄCZNIK 11

DODATKOWE MOCOWANIA WYMAGANE DO INSTALACJI W POJAZDACH URZĄDZEŃ PRZYTRZYMUJĄCYCH DLA DZIECI KATEGORII PÓŁUNIWERSALNE

1.   Niniejszy załącznik ma zastosowanie wyłącznie do dodatkowych mocowań do instalacji urządzenia przytrzymujące kategorii „półuniwersalne” lub prętów, bądź innych szczególnych elementów mocowania urządzeń przytrzymujących dzieci wewnątrz kabiny, bez względu na to, czy stosują mocowania o których mowa w regulaminie nr 14.

2.   Rodzaj mocowań określa producent urządzenia przytrzymującego dla dzieci, a szczegółowe dane zostają przekazane do zatwierdzenia służbom technicznym przeprowadzającym badania.

Służby techniczne mogą wziąć pod uwagę informacje uzyskane od producenta pojazdu.

3.   Producent urządzenia przytrzymującego dla dzieci dostarcza części niezbędne do zamontowania mocowań oraz specjalny rzut główny poziomy ukazujący ich dokładne umiejscowienie w każdym pojeździe.

4.   Producent urządzenia przytrzymującego dla dzieci winien wskazać, czy mocowania urządzenia przytrzymującego do struktury pojazdu są zgodne z wymogami dotyczącymi umiejscowienia i wytrzymałości, zawartymi w ust. 3 zalecenia dla rządów, mającego na celu wprowadzenie szczegółowych wymogów odnośnie do mocowań urządzeń przytrzymujących stosowanych w samochodach pasażerskich (1).

---

(1)  Patrz ust. 1.13. i załącznik 10 ujednoliconej rezolucji w sprawie budowy pojazdów (R.E.3) (TRANS/WP.29/78/Rev.1).

---

ZAŁĄCZNIK 12

Image

---

ZAŁĄCZNIK 13

STANDARDOWY PAS BEZPIECZEŃSTWA

1.   Pas bezpieczeństwa dostosowany do wymogów długości maksymalnej i badania dynamicznego winien być wykonany zgodnie z jedną z dwóch konfiguracji podanych na rys. 1. Są to trzypunktowy pas ze zwijaczem i dwupunktowy pas statyczny.

2.   Trzypunktowy pas ze zwijaczem posiada następujące części twarde:

zwijacz (R), pętla słupka (P), dwa punkty mocowania (A1 i A2, zob. rys. 2) oraz część środkową (C, zob. rys. 3). Zwijacz powinien być zgodny z wymogami dotyczącymi siły zwijania, zawartymi w regulaminie nr 16. Średnica szpuli zwijacza wynosi 33 ± 0,5 mm.

3.   Pas ze zwijaczem przytwierdza się do mocowań siedzenia doświadczalnego opisanego w załączniku 6, dodatki 1 i 4, jak następuje:

Mocowanie pasa A1 przytwierdzane jest do mocowania B0 (zewnętrznego) wózka

Mocowanie pasa A2 przytwierdzane jest do mocowania A (wewnętrznego) wózka

Pętla słupka P przytwierdzana jest do mocowania C wózka

Zwijacz pasa R przytwierdzany jest do mocowania Re wózka.

Wartość X na rys. 1 poniżej wynosi 200 ± 5 mm. Dla urządzeń przytrzymujących kategorii „uniwersalne” i „półuniwersalne” wartość P-A1 wynosi 2 220 ± 5 mm; jest ona mierzona równolegle do środkowej linii pasa, którego odcinek 150 ± 5 mm nawinięty jest na szpulę zwijacza. Dla urządzeń przytrzymujących kategorii „zastrzeżone” wartość P-A1 wynosi co najmniej 2 220 ± 5 mm; jest ona mierzona równolegle do środkowej linii pasa, którego odcinek 150 ± 5 mm nawinięty jest na szpulę zwijacza.

4.   Wymogi dotyczące taśmy pasa:

| Materiał | : | poliester typu spinnblack |
| --- | --- | --- |
| — szerokość | : | 48 ± 2 mm przy 10 000 N |
| — grubość | : | 1,0 ± 0,2 mm |
| — wydłużenie | : | 8± 2 % przy 10 000 N |

Materiał

:

poliester typu spinnblack

— szerokość

:

48 ± 2 mm przy 10 000 N

— grubość

:

1,0 ± 0,2 mm

— wydłużenie

:

8± 2 % przy 10 000 N

5.   Dwupunktowy pas statyczny, pokazany na rys. 1, składa się z dwóch standardowych płytek mocujących, pokazanych na rys. 2, oraz taśmy spełniającej wymogi opisane w ust. 4 powyżej.

6.   Płytki mocujące pasa dwupunktowego przytwierdzane są do mocowań A i B wózka. Wartość Y na rys. 1 wynosi 1 300 ± 5 mm. Jest to maksymalna długość wymagana do homologacji urządzeń przytrzymujących dla dzieci, posiadających pasy dwupunktowe (zob. ppkt. 6.1.9.).

Image

Image

Image

Image

---

ZAŁĄCZNIK 14

(Nie jest używany – tekst poprzedniego załącznika 14 znajduje się w dodatku 2 do załącznika 8)

---

ZAŁĄCZNIK 15

OBJAŚNIENIA

Objaśnienia służą jako przewodnik dla służb technicznych dokonujących badań.

| Ppkt. 2.10.1. | Szybki regulator może być także urządzeniem posiadającym wałek obrotowy i sprężynę, podobnym do zwijacza blokowanego ręcznie. Regulator należy zbadać zgodnie z wymogami ppkt. 7.2.2.5. i 7.2.3.1.3. |
| --- | --- |
| Ppkt. 2.19.2. | Półuniwersalne urządzenie przytrzymujące przeznaczone do instalacji na tylnym siedzeniu zarówno w samochodach osobowych zamkniętych, jak i typu kombi, w których cały układ pasów jest identyczny, stanowi jeden „typ”. |
| Ppkt. 2.19.3. | Przy podejmowaniu decyzji odnośnie tego, czy został stworzony nowy „typ”, należy uwzględnić znaczenie zmian wymiarów i/lub masy siedzenia, wypełniaczy lub osłony przed uderzeniem oraz właściwości w zakresie pochłaniania energii bądź koloru materiału. |
| Ppkt. 2.19.4. i 2.19.5. | Niniejsze podpunkty nie stosują się do pasów bezpieczeństwa posiadających osobną homologację zgodnie z regulaminem 16, które są konieczne do zamocowania urządzenia przytrzymującego dla dzieci do pojazdu lub do przymocowania dziecka. |
| Ppkt. 6.1.2. | W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci zwróconych tyłem do kierunku jazdy, prawidłową pozycję górnej części urządzenia względem głowy manekina dziecka zapewnia największy manekin, dla którego urządzenie jest przeznaczone, w konfiguracji najbardziej pochylonej, oraz pozioma linia przechodząca na wysokości oczu, poniżej górnej części siedzenia. |
| Ppkt. 6.1.8. | Wymóg zachowania 150 mm odstępu stosuje się także w odniesieniu do przenośnych łóżeczek, za wyjątkiem przypadków, gdy używane jest specjalne urządzenie do połączenia przenośnego łóżeczka z pasem bezpieczeństwa. |
| Ppkt. 6.2.4. | Przemieszczenie pasa barkowego jest dopuszczalne, gdy dolna część odcinka barkowego standardowego pasa bezpieczeństwa nie znajduje się poniżej łokcia manekina w punkcie maksymalnego przemieszczenia manekina. |
| Ppkt. 6.2.9. | Panuje powszechna zgoda, że powyższe stosuje się także w odniesieniu do urządzeń, które wyposażone są w taki mechanizm blokujący, nawet jeśli nie są one wymagane w tej grupie. W związku z tym badanie przeprowadzone zostałoby przy użyciu jedynego urządzenia w grupie 2, jednak przy zadanej sile, tj. o masie dwukrotnie większej od masy manekina z grupy 1. |
| Ppkt. 7.1.2.1. oraz załączniki 17 i 18 | Materiał pochłaniający energię lub cały materiał konstrukcji urządzenia przytrzymującego dla dzieci można badać pod kątem zgodności z załącznikami 17 i 18; w przypadku gdy struktura nie jest jednolita lub funkcjonowanie materiału na urządzeniu przytrzymującym może się różnić, jednostka przeprowadzająca badania określa najgorszy przypadek zgodności badania. Materiał pochłaniający energię może stanowić całość lub część pokrycia urządzenia przytrzymującego dla dzieci. |
| Ppkt. 7.1.3. | Badanie na wywrócenie przeprowadza się używając tej samej procedury i parametrów montażu jak w przypadku badania dynamicznego. |
| Ppkt. 7.1.3.1. | Zabrania się zatrzymywania urządzenia do badania podczas wywrócenia. |
| Ppkt. 7.1.4.2.2. | Podpunkt ten odnosi się do przyspieszeń stanowiących siły rozciągające w kręgosłupie manekina. |
| Ppkt. 7.1.4.3.1. | Widoczne ślady wgnieceń oznaczają wgniecenia modeliny przez wkładkę brzuszną (pod naciskiem urządzenia przytrzymującego), lecz nie uginanie się modeliny bez przyłożenia siły ściskającej w kierunku poziomym, jak na przykład dzieje się przez zwykłe zginanie kręgosłupa. Patrz także interpretacja ppkt. 6.2.4. |
| Ppkt. 7.2.1.5. | Zgodność z pierwszym zdaniem jest zachowana, gdy ręka manekina może sięgnąć do klamry. |
| Ppkt. 7.2.2.1. | Należy tak postąpić dla zapewnienia łatwego mocowania prowadnic pasa posiadającego osobną homologację. |
| Ppkt. 7.2.4.1.1. | Wymagane są dwie taśmy. Zmierzyć siłę zrywającą pierwszej taśmy. Zmierzyć szerokość drugiej taśmy przykładając 75 % takiej siły. |
| Ppkt. 7.2.4.4. | Zabrania się używania elementów, które można rozłożyć na części lub z których można usunąć gwint oraz jeśli nieprzeszkolony użytkownik mógłby nieprawidłowo dokonać ponownego złożenia części, co mogłoby prowadzić do niebezpiecznej konfiguracji. |
| Ppkt. 8.1.2.2. | „Przymocowany do siedzenia” oznacza siedzenie doświadczalne określone w załączniku 6. „Określone urządzenia mogą” oznaczać, że standardowo do badań na wywrócenie używane byłyby „określone” urządzenia przytrzymujące po zainstalowaniu na siedzeniu, jednak zezwolono na przeprowadzenie badania na siedzeniu pojazdu. |
| Ppkt. 8.2.2.1.1. | Określenie „uwzględniając normalne warunki eksploatacyjne” oznacza, że badanie to powinno być przeprowadzone, gdy urządzenie przytrzymujące zamontowane jest do siedzenia doświadczalnego lub siedzenia pojazdu, lecz manekin nie jest używany.
  Manekina należy używać jedynie w celu umiejscowienia elementu regulującego. Przede wszystkim taśmy należy wyregulować zgodnie z ppkt. 8.1.3.6.3.2. lub 8.1.3.6.3.3. (w zależności od tego, który jest właściwy). Następnie badanie należy przeprowadzić po usunięciu manekina. |
| Ppkt. 8.2.5.2.6. | Podpunkt ten nie stosuje się do prowadnic pasów, które uzyskały osobną homologację na mocy niniejszego regulaminu. |

Ppkt. 2.10.1.

Szybki regulator może być także urządzeniem posiadającym wałek obrotowy i sprężynę, podobnym do zwijacza blokowanego ręcznie. Regulator należy zbadać zgodnie z wymogami ppkt. 7.2.2.5. i 7.2.3.1.3.

Ppkt. 2.19.2.

Półuniwersalne urządzenie przytrzymujące przeznaczone do instalacji na tylnym siedzeniu zarówno w samochodach osobowych zamkniętych, jak i typu kombi, w których cały układ pasów jest identyczny, stanowi jeden „typ”.

Ppkt. 2.19.3.

Przy podejmowaniu decyzji odnośnie tego, czy został stworzony nowy „typ”, należy uwzględnić znaczenie zmian wymiarów i/lub masy siedzenia, wypełniaczy lub osłony przed uderzeniem oraz właściwości w zakresie pochłaniania energii bądź koloru materiału.

Ppkt. 2.19.4. i 2.19.5.

Niniejsze podpunkty nie stosują się do pasów bezpieczeństwa posiadających osobną homologację zgodnie z regulaminem 16, które są konieczne do zamocowania urządzenia przytrzymującego dla dzieci do pojazdu lub do przymocowania dziecka.

Ppkt. 6.1.2.

W przypadku urządzeń przytrzymujących dla dzieci zwróconych tyłem do kierunku jazdy, prawidłową pozycję górnej części urządzenia względem głowy manekina dziecka zapewnia największy manekin, dla którego urządzenie jest przeznaczone, w konfiguracji najbardziej pochylonej, oraz pozioma linia przechodząca na wysokości oczu, poniżej górnej części siedzenia.

Ppkt. 6.1.8.

Wymóg zachowania 150 mm odstępu stosuje się także w odniesieniu do przenośnych łóżeczek, za wyjątkiem przypadków, gdy używane jest specjalne urządzenie do połączenia przenośnego łóżeczka z pasem bezpieczeństwa.

Ppkt. 6.2.4.

Przemieszczenie pasa barkowego jest dopuszczalne, gdy dolna część odcinka barkowego standardowego pasa bezpieczeństwa nie znajduje się poniżej łokcia manekina w punkcie maksymalnego przemieszczenia manekina.

Ppkt. 6.2.9.

Panuje powszechna zgoda, że powyższe stosuje się także w odniesieniu do urządzeń, które wyposażone są w taki mechanizm blokujący, nawet jeśli nie są one wymagane w tej grupie. W związku z tym badanie przeprowadzone zostałoby przy użyciu jedynego urządzenia w grupie 2, jednak przy zadanej sile, tj. o masie dwukrotnie większej od masy manekina z grupy 1.

Ppkt. 7.1.2.1. oraz załączniki 17 i 18

Materiał pochłaniający energię lub cały materiał konstrukcji urządzenia przytrzymującego dla dzieci można badać pod kątem zgodności z załącznikami 17 i 18; w przypadku gdy struktura nie jest jednolita lub funkcjonowanie materiału na urządzeniu przytrzymującym może się różnić, jednostka przeprowadzająca badania określa najgorszy przypadek zgodności badania. Materiał pochłaniający energię może stanowić całość lub część pokrycia urządzenia przytrzymującego dla dzieci.

Ppkt. 7.1.3.

Badanie na wywrócenie przeprowadza się używając tej samej procedury i parametrów montażu jak w przypadku badania dynamicznego.

Ppkt. 7.1.3.1.

Zabrania się zatrzymywania urządzenia do badania podczas wywrócenia.

Ppkt. 7.1.4.2.2.

Podpunkt ten odnosi się do przyspieszeń stanowiących siły rozciągające w kręgosłupie manekina.

Ppkt. 7.1.4.3.1.

Widoczne ślady wgnieceń oznaczają wgniecenia modeliny przez wkładkę brzuszną (pod naciskiem urządzenia przytrzymującego), lecz nie uginanie się modeliny bez przyłożenia siły ściskającej w kierunku poziomym, jak na przykład dzieje się przez zwykłe zginanie kręgosłupa. Patrz także interpretacja ppkt. 6.2.4.

Ppkt. 7.2.1.5.

Zgodność z pierwszym zdaniem jest zachowana, gdy ręka manekina może sięgnąć do klamry.

Ppkt. 7.2.2.1.

Należy tak postąpić dla zapewnienia łatwego mocowania prowadnic pasa posiadającego osobną homologację.

Ppkt. 7.2.4.1.1.

Wymagane są dwie taśmy. Zmierzyć siłę zrywającą pierwszej taśmy. Zmierzyć szerokość drugiej taśmy przykładając 75 % takiej siły.

Ppkt. 7.2.4.4.

Zabrania się używania elementów, które można rozłożyć na części lub z których można usunąć gwint oraz jeśli nieprzeszkolony użytkownik mógłby nieprawidłowo dokonać ponownego złożenia części, co mogłoby prowadzić do niebezpiecznej konfiguracji.

Ppkt. 8.1.2.2.

„Przymocowany do siedzenia” oznacza siedzenie doświadczalne określone w załączniku 6. „Określone urządzenia mogą” oznaczać, że standardowo do badań na wywrócenie używane byłyby „określone” urządzenia przytrzymujące po zainstalowaniu na siedzeniu, jednak zezwolono na przeprowadzenie badania na siedzeniu pojazdu.

Ppkt. 8.2.2.1.1.

Określenie „uwzględniając normalne warunki eksploatacyjne” oznacza, że badanie to powinno być przeprowadzone, gdy urządzenie przytrzymujące zamontowane jest do siedzenia doświadczalnego lub siedzenia pojazdu, lecz manekin nie jest używany.

Manekina należy używać jedynie w celu umiejscowienia elementu regulującego. Przede wszystkim taśmy należy wyregulować zgodnie z ppkt. 8.1.3.6.3.2. lub 8.1.3.6.3.3. (w zależności od tego, który jest właściwy). Następnie badanie należy przeprowadzić po usunięciu manekina.

Ppkt. 8.2.5.2.6.

Podpunkt ten nie stosuje się do prowadnic pasów, które uzyskały osobną homologację na mocy niniejszego regulaminu.

---

ZAŁĄCZNIK 16

KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI

1.   BADANIA

Należy wykazać, że urządzenia przytrzymujące dla dzieci spełniają wymogi, na podstawie których stworzono następujące rodzaje badań:

1.1.   Sprawdzenie wartości progowej mechanizmu blokady i wytrzymałości zwijaczy blokowanych awaryjnie

Zgodnie z przepisami ppkt. 8.2.4.3., badanie wykonuje się w kierunku najbardziej niekorzystnym, po przeprowadzeniu testów wytrzymałościowych szczegółowo opisanych w ppkt. 8.2.4.2., 8.2.4.4. i 8.2.4.5., na podstawie wymogu ppkt. 7.2.3.2.6.

1.2.   Sprawdzenie wytrzymałości zwijaczy samoblokujących

Zgodnie z przepisami ppkt. 8.2.4.2., czynność ta uzupełniana jest badaniami z ppkt. 8.2.4.4. i 8.2.4.5., na podstawie wymogów 7.2.3.1.3.

1.3.   Badanie wytrzymałości taśm po kondycjonowaniu

Zgodnie z procedurą opisaną w ppkt. 7.2.4.2., badanie wykonuje się po zakończeniu kondycjonowania, na podstawie wymogów ppkt. 8.2.5.2.1.–8.2.5.2.5.

1.3.1.   Badanie wytrzymałości taśm po obtarciu

Zgodnie z procedurą opisaną w ppkt. 7.2.4.2., badanie wykonuje się po zakończeniu kondycjonowania, na podstawie wymogów określonych w ppkt. 8.2.5.2.6.

1.4.   Badanie mikroprzesuwu

Zgodnie z procedurą opisaną w ppkt. 8.2.3. niniejszego regulaminu.

1.5.   Pochłanianie energii

Zgodnie z postanowieniami ppkt. 7.1.2. niniejszego regulaminu.

1.6.   Sprawdzenie zgodności z wymogami działania urządzeń przytrzymujących dla dzieci po wykonaniu stosownego badania dynamicznego

Zgodnie z postanowieniami ppkt. 8.1.3., badanie przeprowadzane jest po dokonaniu wstępnego kondycjonowania dowolnej klamry, zgodnie z wymogami ppkt. 7.2.1.7., w celu zapewnienia zgodności z właściwymi wymogami ppkt. 7.1.4. (dotyczącymi ogólnego działania urządzenia przytrzymującego dla dzieci) i ppkt. 7.2.1.8.1. (dotyczącego działania dowolnej klamry przy obciążeniu).

1.7.   Badanie termiczne

Zgodnie z postanowieniami ppkt. 7.1.5. niniejszego regulaminu.

2.   CZĘSTOTLIWOŚĆ BADAŃ I WYNIKI

Badania wymagane na podstawie postanowień ppkt. 1.1.–1.5. przeprowadzane są z częstotliwością zmienną, podlegającą kontroli statystycznej, zgodnie z jedną ze standardowych procedur zapewnienia jakości.

Ponadto, w przypadku gdy zwijacze blokowane awaryjnie zostały wbudowane w urządzenie przytrzymujące dla dzieci, całe urządzenie należy zbadać:

2.1.1.1.   zgodnie z postanowieniami 8.2.4.3.1., 8.2.4.3.2., 8.2.4.3.3. i 8.2.4.3.4. niniejszego regulaminu, w najbardziej niekorzystnym kierunku, jak określono w ppkt. 8.2.4.3.3. Wyniki badań winny spełniać wymogi ppkt. 7.2.3.2.1.1. i 7.2.3.2.4. niniejszego regulaminu;

2.1.1.2.   albo zgodnie z postanowieniami ppkt. 8.2.4.3.5. niniejszego regulaminu, w kierunku najbardziej niekorzystnym. Szybkość pochylenia może być wyższa niż zalecana, o ile nie ma wpływu na wyniki badania. Wyniki badania powinny spełniać wymogi ppkt. 7.2.3.2.1.4. niniejszego regulaminu.

2.2.   W przypadku urządzeń kategorii „uniwersalne”, „zastrzeżone” i „półuniwersalne” minimalna częstotliwość badań zgodności z wymogami badania dynamicznego, o którym mowa w ppkt. 1.6., wynosi 1 na 5 000 wyprodukowanych urządzeń przytrzymujących dla dzieci. Badanie należy jednak przeprowadzać co najmniej raz na cztery tygodnie produkcji.

W odniesieniu do każdego badania należy spełnić wymogi zawarte w ppkt. 7.1.4.1.4. i 7.2.1.8.1.2 niniejszego regulaminu. Ponadto w przypadku jednego na dwa badania należy również spełnić pozostałe wymogi określone w ppkt. 7.1.4. i 7.2.1.8.1.

W przypadku gdy roczna produkcja urządzeń przytrzymujących dla dzieci nie przekracza 1 000 sztuk, dopuszcza się minimalną częstotliwość badań raz na rok.

W takim przypadku należy spełnić wymogi ppkt. 7.1.4. i 7.2.1.8.1.

W przypadku niestandardowych urządzeń „wbudowanych” obowiązuje następująca częstotliwość badań:

| Urządzenia przytrzymujące dla dzieci, z wyjątkiem poduszek podwyższających: | raz na 8 tygodni |
| --- | --- |
| Poduszki podwyższające: | raz na 12 tygodni |

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci, z wyjątkiem poduszek podwyższających:

raz na 8 tygodni

Poduszki podwyższające:

raz na 12 tygodni

W przypadku każdego badania należy spełnić wszystkie wymogi zawarte w ppkt. 7.1.4. i 7.2.1.8.1. Jeżeli wyniki badań przeprowadzonych w ciągu jednego roku są poprawne, producent może, za zgodą właściwego organu, zmniejszyć częstotliwość badań w sposób następujący:

| Urządzenia przytrzymujące dla dzieci, z wyjątkiem poduszek podwyższających: | raz na 16 tygodni |
| --- | --- |
| Poduszki podwyższające: | raz na 24 tygodnie |

Urządzenia przytrzymujące dla dzieci, z wyjątkiem poduszek podwyższających:

raz na 16 tygodni

Poduszki podwyższające:

raz na 24 tygodnie

W przypadku gdy roczna produkcja urządzeń przytrzymujących dla dzieci nie przekracza 1 000 sztuk, dopuszcza się minimalną częstotliwość badań raz na rok.

2.3.1.   Zgodnie z ppkt. 2.1.2.4.1 w przypadku niestandardowych urządzeń montowanych w danym modelu pojazdu, producent urządzenia przytrzymującego dla dzieci może wybrać między procedurami zgodności produkcji, określonymi w ppkt. 2.2., dla siedzenia doświadczalnego, albo w ppkt. 2.3., dla kadłuba nadwozia.

Jeśli testowany egzemplarz nie przejdzie konkretnego badania, należy przeprowadzić kolejne identyczne badania na co najmniej trzech innych egzemplarzach próbnych. Jeżeli podczas takiej serii badań dynamicznych jeden z testowanych egzemplarzy nie przejdzie badania, posiadacz homologacji lub jego prawny przedstawiciel mają obowiązek:

2.4.1.   Powiadomić właściwy organ, który wydał homologację typu i określić działania podjęte celem ponownego uzyskania zgodności produkcji.

2.4.2.   Jeżeli stosowano zmniejszoną częstotliwość badań, zgodnie z ppkt. 2.3. — zwiększyć ich częstotliwość.

2.5.   Producent musi co kwartał informować właściwy organ o liczbie produktów wytworzonych w ramach danej homologacji i zapewnić sposób ich identyfikacji w odniesieniu do numeru homologacji.

---

ZAŁĄCZNIK 17

BADANIE MATERIAŁÓW POCHŁANIAJĄCYCH ENERGIĘ

1.   MODEL GŁOWY

1.1.   Model głowy powinien składać się z półkuli wykonanej z litego drewna oraz dodatkowego mniejszego elementu kulistego, jak pokazano na rys. A poniżej. Musi on być skonstruowany w sposób umożliwiający swobodne opadanie wzdłuż wyznaczonej osi oraz pozwalający na zamontowanie przyspieszeniomierza, służącego do pomiaru przyspieszenia wzdłuż kierunku upadku.

1.2.   Łączna masa modelu głowy wraz z przyspieszeniomierzem powinna wynosić 2,75 ± 0,05 kg.

Image

2.   OPRZYRZĄDOWANIE

Podczas badania należy rejestrować przyspieszenie, wykorzystując sprzęt zgodny z klasą częstotliwości kanału 1 000, jak określono w ostatniej wersji ISO 6487.

3.   PROCEDURA

3.1.   Należy pobrać próbki każdego materiału z jednego lub większej liczby urządzeń przytrzymujących dla dzieci.

3.2.   Egzemplarz próbny należy przymocować w części zewnętrznej w okolicy uderzenia i podeprzeć na gładkiej, sztywnej podstawie, np. na cokole z litego betonu, bezpośrednio poniżej punktu uderzenia, tak aby mierzone były jedynie właściwości pochłaniania energii badanego materiału.

3.3.   Należy unieść model głowy na wysokość 100 -0/+5 mm między górną powierzchnią egzemplarza próbnego a najniższym punktem modelu, a następnie upuścić go. Następnie należy zarejestrować przyspieszenie modelu głowy podczas uderzenia. Procedurę tę należy powtórzyć w odniesieniu do pozostałych egzemplarzy próbnych.

---

ZAŁĄCZNIK 18

METODA OKREŚLANIA OBSZARU UDERZENIA GŁOWĄ W URZĄDZENIACH POSIADAJĄCYCH OPARCIA ORAZ OKREŚLENIE MINIMALNYCH ROZMIARÓW PŁATÓW BOCZNYCH W URZĄDZENIACH ZWRÓCONYCH TYŁEM DO KIERUNKU JAZDY

1.   Należy umieścić urządzenie na siedzeniu doświadczalnym, opisanym w załączniku 6. Urządzenia odchylane należy ustawić w pozycji jak najbardziej pionowej. W urządzeniu umieścić najmniejszego manekina zgodnie z instrukcjami producenta. Na oparciu oznaczyć punkt „A” na poziomie barku najmniejszego manekina, w odległości 2 cm wewnątrz od zewnętrznej krawędzi ramienia. Powierzchnie wewnętrzne znajdujące się powyżej płaszczyzny poziomej przechodzącej przez punkt A powinny być obłożone specjalnym materiałem pochłaniającym energię, poddanym badaniom zgodnie z załącznikiem 17. Materiał ten powinien pokrywać wewnętrzną część oparcia i płatów bocznych, włącznie z wewnętrznymi krawędziami płatów bocznych (strefa wielkości promienia). Materiał pochłaniający energię może stanowić integralną część siedzenia dla dziecka. W przypadku przenośnego łóżeczka, niższą granicę części, w której należy zastosować materiał spełniający warunki określone w załączniku 17, będą stanowić wszystkie części leżące z przodu w stosunku do tylnej części barku mniejszego manekina ułożonego podczas badania, tj. w sytuacji gdy manekin znajduje się w przenośnym łóżeczku, a łóżeczko umieszczono na stanowisku badawczym.

2.   Głębokość płatów bocznych w urządzeniach zwróconych tyłem do kierunku jazdy, mierzona od środkowej linii powierzchni oparcia, powinna wynosić co najmniej 90 mm. Płaty boczne powinny wychodzić na wysokości płaszczyzny poziomej przechodzącej przez punkt „A” i ciągnąć się aż do samej góry oparcia siedzenia. Począwszy od wysokości 90 mm poniżej górnego punktu oparcia siedzenia, głębokość płatów bocznych może się stopniowo zmniejszać.

3.   Wymóg dotyczący minimalnej wielkości płatów bocznych, określony w ppkt. 2 powyżej, nie stosuje się do urządzeń przytrzymujących kategorii „tylko dla niektórych pojazdów”, przeznaczonych dla grup wagowych II i III, używanych w przestrzeni bagażowej zgodnie z ppkt. 6.1.2. niniejszego regulaminu.

---

ZAŁĄCZNIK 19

OPIS SPOSOBU KONDYCJONOWANIA REGULATORÓW MOCOWANYCH BEZPOŚREDNIO NA URZĄDZENIACH PRZYTRZYMUJĄCYCH DLA DZIECI

Image

1.   METODA

1.1.   Ustawić taśmę w położeniu referencyjnym opisanym w ppkt. 8.2.7., wyciągnąć co najmniej 50 mm taśmy ze zintegrowanych szelek bezpieczeństwa, ciągnąc za luźny koniec taśmy.

1.2.   Przymocować regulowaną część zintegrowanych szelek do elementu ciągnącego A.

1.3.   Uruchomić regulator i wciągnąć co najmniej 150 mm taśmy do zintegrowanych szelek. Jest to połowa cyklu, podczas której element ciągnący A wyciąga taśmę do pozycji maksymalnej.

1.4.   Podpiąć wolny koniec taśmy do elementu ciągnącego B.

Cykl przebiega następująco:

2.1.   Wyciągnąć pas B na co najmniej 150 mm, tak aby A nie naciągał zintegrowanych szelek.

2.2.   Uruchomić regulatory i pociągnąć A, tak aby B nie naprężał wolnego końca taśmy.

2.3.   Na końcu skoku, wyłączyć regulator.

2.4.   Powtórzyć cykl w sposób podany w ppkt. 7.2.2.7.

---

ZAŁĄCZNIK 20

TYPOWY PRZYRZĄD DO BADANIA WYTRZYMAŁOŚCI BLOKADY

Image

---

ZAŁĄCZNIK 21

STANOWISKO DO DYNAMICZNYCH TESTÓW ZDERZENIOWYCH

Image

1.   METODA

1.1.   Pas biodrowy

Umieścić ogniwo obciążnikowe 1 w pozycji zewnętrznej, jak wskazano powyżej. Zamocować urządzenie przytrzymujące dla dzieci i naciągnąć pas referencyjny w pozycji zewnętrznej, tak aby uzyskać obciążenie 75N ± 5N w pozycji zewnętrznej.

1.2.   Pas biodrowy i diagonalny

1.2.1.   Umieścić ogniwo obciążnikowe 1 w pozycji zewnętrznej, jak wskazano powyżej. Zamocować urządzenie przytrzymujące dla dzieci we właściwym położeniu. Jeżeli w urządzeniu przytrzymującym dla dzieci jest umieszczony mechanizm blokujący pasa diagonalnego, należy umieścić ogniwo obciążnikowe 2 w dogodnej pozycji, za urządzeniem przytrzymującym, między mechanizmem blokującym, a klamrą, jak pokazano powyżej. Jeżeli w urządzeniu przytrzymującym dla dzieci nie ma mechanizmu blokującego lub jest on przymocowany przy klamrze, należy umieścić ogniwo obciążnikowe w dogodnej pozycji między pętlą słupka a urządzeniem przytrzymującym.

1.2.2.   Wyregulować odcinek brzuszny pasa referencyjnego, tak aby ogniwem obciążnikowym 1 uzyskać obciążenie 50N ± 5N. Na pasie zaznaczyć kredą miejsce przejścia przez klamrę symulacyjną. Utrzymując pas w tym położeniu, wyregulować ogniwo obciążnikowe 2 na pasie diagonalnym, tak aby uzyskać napięcie 50N ± 5N. Regulacji takiej można dokonać poprzez zablokowanie taśmy na blokadzie taśmy urządzenia przytrzymującego dla dzieci lub poprzez podciągnięcie pasa do standardowego zwijacza.

1.2.3.   Odwinąć całą taśmę ze szpuli zwijacza i umożliwić zmniejszenie napięcia pasa między zwijaczem a pętlą słupka do napięcia zwijacza. Przed przeprowadzeniem testu dynamicznego szpulę należy zablokować. Przeprowadzić dynamiczny test zderzeniowy.

1.2.4.   Przed rozpoczęciem nastawienia, należy sprawdzić urządzenie przytrzymujące dla dzieci pod kątem zgodności z ppkt. 6.2.1.3. Jeżeli ze względu na zmianę funkcji kąta wystąpi zmiana naprężenia instalacji, wówczas należy zbadać warunki najmniejszego naprężenia instalacji, ponownie nastawić i maksymalnie naprężyć instalację, a następnie ustawić urządzenie przytrzymujące dla dzieci w najgorszym położeniu, jednocześnie nie napinając pasów dla dorosłych. Przeprowadzić test dynamiczny.

UWAGA

| 1. | Instalacja dokonywana jest po zamocowaniu manekina w urządzeniu przytrzymującym. |
| --- | --- |

1.

Instalacja dokonywana jest po zamocowaniu manekina w urządzeniu przytrzymującym.

| 2. | Ponieważ poduszka do badań z pianki ulega ściśnięciu po instalacji urządzenia przytrzymującego, o ile to możliwe, test dynamiczny należy przeprowadzić najpóźniej 10 minut po instalacji. Aby umożliwić powrót poduszki do stanu pierwotnego, minimalny okres między dwoma badaniami, podczas których wykorzystywana jest ta sama poduszka, wynosi 20 minut. |
| --- | --- |

2.

Ponieważ poduszka do badań z pianki ulega ściśnięciu po instalacji urządzenia przytrzymującego, o ile to możliwe, test dynamiczny należy przeprowadzić najpóźniej 10 minut po instalacji. Aby umożliwić powrót poduszki do stanu pierwotnego, minimalny okres między dwoma badaniami, podczas których wykorzystywana jest ta sama poduszka, wynosi 20 minut.

| 3. | Ogniwa obciążnikowe przymocowane bezpośrednio do taśmy pasa można odłączyć od zasilania, ale podczas testu dynamicznego muszą one pozostać na właściwym miejscu. Masa każdego ogniwa nie może przekraczać 250 gramów. Możliwe jest zastąpienie ogniwa obciążającego taśmę pasa biodrowego ogniwem obciążnikowym przytwierdzonym do punktu mocowania. |
| --- | --- |

3.

Ogniwa obciążnikowe przymocowane bezpośrednio do taśmy pasa można odłączyć od zasilania, ale podczas testu dynamicznego muszą one pozostać na właściwym miejscu. Masa każdego ogniwa nie może przekraczać 250 gramów. Możliwe jest zastąpienie ogniwa obciążającego taśmę pasa biodrowego ogniwem obciążnikowym przytwierdzonym do punktu mocowania.

| 4. | W przypadku zastosowania urządzeń przytrzymujących z przyrządami służącymi do zwiększania napięcia pasów dla dorosłych, metoda badawcza wygląda następująco: Zainstalować urządzenie przytrzymujące dla dzieci w sposób opisany w niniejszym załączniku, a następnie podłączyć napinacz zgodnie z instrukcją producenta. Jeżeli napinacza nie można podłączyć ze względu na zbyt duże napięcie, wówczas uważa się go za nieprzydatny do badania. |
| --- | --- |

4.

W przypadku zastosowania urządzeń przytrzymujących z przyrządami służącymi do zwiększania napięcia pasów dla dorosłych, metoda badawcza wygląda następująco: Zainstalować urządzenie przytrzymujące dla dzieci w sposób opisany w niniejszym załączniku, a następnie podłączyć napinacz zgodnie z instrukcją producenta. Jeżeli napinacza nie można podłączyć ze względu na zbyt duże napięcie, wówczas uważa się go za nieprzydatny do badania.

---

ZAŁĄCZNIK 22

BADANIE BLOKU DOLNEJ CZĘŚCI TUŁOWIA

Image

Image

---

| 16.12.2005 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 330/158 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2005

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 330/158

---

Regulamin nr 105 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji pojazdów przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych w odniesieniu do ich szczególnych cech konstrukcyjnych (1)

1.   ZAKRES

Przepisy niniejszego Regulaminu mają zastosowanie do podstawowej konstrukcji pojazdów silnikowych kategorii N oraz do ich przyczep kategorii O2, O3 i O4 (2) /przeznaczonych do przewozu towarów niebezpiecznych, o których mowa w sekcji 9.1.2 załącznika B Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR).

2.   DEFINICJE

W rozumieniu niniejszego Regulaminu:

2.1.   „pojazd podstawowy” (zwany dalej „pojazdem”), podwozie - kabina, ciągnik siodłowy, podwozie przyczepy lub przyczepa z konstrukcją samonośną przeznaczone do przewozu towarów niebezpiecznych;

2.2.   „typ pojazdu”, jeśli chodzi o cechy konstrukcyjne wymienione w niniejszym Regulaminie, nie ma między pojazdami znaczących różnic.

3.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ

3.1.   Wniosek o homologację danego typu pojazdu dotyczący jego cech konstrukcyjnych składa konstruktor pojazdu lub jego odpowiednio upoważniony przedstawiciel.

Do wniosku o homologację należy dołączyć wymienione poniżej dokumenty w trzech egzemplarzach oraz następujące informacje:

3.2.1.   szczegółowy opis typu pojazdu pod względem jego budowy, silnika (zapłon sprężeniowy, zapłon przymusowy), wymiarów, linii oraz zastosowanych materiałów;

3.2.2.   oznaczenie pojazdu, zgodnie z ust. 9.1.1.2. ADR (EX/II, EX/III, AT, FL, OX);

3.2.3.   rysunki dotyczące pojazdu;

3.2.4.   maksymalną masę całkowitą (kg) pojazdu.

3.3.   Pojazd reprezentatywny dla typu pojazdu, który ma być homologowany należy przekazać służbie technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzenie badań homologacyjnych.

4.   HOMOLOGACJA

4.1.   Homologacji udziela się, jeżeli pojazd, którego dotyczy wniosek o homologację, zgodnie z niniejszym Regulaminem, spełnia wymogi wymienione poniżej w sekcji 5.

4.2.   Każda homologacja wiąże się z przyznaniem numeru homologacji, którego dwie pierwsze cyfry (obecnie 02 odpowiadające serii 02 poprawek do Regulaminu) wskazują serię poprawek obejmujących ostatnie poważniejsze zmiany techniczne wprowadzone do przepisów w momencie udzielenia homologacji. W myśl ust. 2.2. niniejszego Regulaminu, ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru homologacji innemu typowi pojazdu.

4.3.   Powiadomienie o homologacji lub o rozszerzeniu homologacji danego typu pojazdu, zgodnie z niniejszym Regulaminem, przekazane zostaje Umawiającym się Stronom w postaci formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego Regulaminu.

Na każdym pojeździe zgodnym z typem pojazdu homologowanego, zgodnie z niniejszym Regulaminem, w widocznym i łatwo dostępnym miejscu, określonym w formularzu homologacji, umieszcza się międzynarodowy znak homologacji składający się z:

4.4.1.   okręgu otaczającego literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (3);

4.4.2.   numeru niniejszego Regulaminu, po którym następuje litera „R”, a za nią łącznik i numer homologacji, na prawo od okręgu opisanego w ustępie 4.4.1. oraz

4.4.3.   dodatkowego symbolu oddzielonego od numeru homologacji i składającego się z symbolu odpowiadającego oznaczeniu pojazdu zgodnie z ust. 9.1.1.2. ADR.

4.5.   Jeżeli pojazd jest zgodny z typem pojazdu homologowanego w myśl jednego lub wielu Regulaminów załączonych do niniejszego Porozumienia, w kraju, który udzielił homologacji zgodnie z niniejszym Regulaminem, nie trzeba powtarzać symbolu opisanego w ust. 4.4.1.; w takim wypadku Regulamin i numery homologacji oraz dodatkowe symbole wszystkich pozostałych Regulaminów, zgodnie z którymi udzielono homologacji w kraju, który udzielił homologacji na podstawie niniejszego Regulaminu, umieszczone zostaną w kolumnach pionowych z prawej strony symbolu opisanego w pkt 4.4.1.

4.6.   Znak homologacji musi być łatwy do odczytania i nieusuwalny.

4.7.   Znak homologacji umieszcza się na tabliczce znamieniowej pojazdu zamieszczonej przez producenta lub obok niej.

4.8.   W załączniku 2 do niniejszego Regulaminu znajdują się przykłady znaków homologacji.

5.   WYMAGANIA TECHNICZNE

Pojazdy, według oznaczenia, powinny spełniać poniższe wymagania techniczne zgodnie ze wskazaniami zawartymi w tabeli na odwrocie (4).

5.1.1.   WYPOSAŻENIE ELEKTRYCZNE

5.1.1.1.   Przepisy ogólne

Instalacja elektryczna w całości powinna spełniać wymienione dalej przepisy zgodnie z tabelą, o której mowa w ust. 5.1.

5.1.1.2.   Przewody

5.1.1.2.1.   Przekroje przewodów powinny być na tyle duże, aby nie dochodziło do ich przegrzewania. Przewody powinny być odpowiednio izolowane. Wszystkie obwody powinny być wyposażone w bezpieczniki lub automatyczne wyłączniki, z wyjątkiem następujących obwodów:

| — | od akumulatora do układu zimnego startu i wyłącznika pracy silnika |
| --- | --- |

—

od akumulatora do układu zimnego startu i wyłącznika pracy silnika

| — | od akumulatora do alternatora |
| --- | --- |

—

od akumulatora do alternatora

| — | od alternatora do skrzynki z bezpiecznikami topikowymi lub wyłącznikami automatycznymi |
| --- | --- |

—

od alternatora do skrzynki z bezpiecznikami topikowymi lub wyłącznikami automatycznymi

| — | od akumulatora do rozrusznika |
| --- | --- |

—

od akumulatora do rozrusznika

| — | od akumulatora do zespołu sterowania układem zwalniacza, niezależnie od tego, czy jest on urządzeniem elektrycznym czy elektromagnetycznym |
| --- | --- |

—

od akumulatora do zespołu sterowania układem zwalniacza, niezależnie od tego, czy jest on urządzeniem elektrycznym czy elektromagnetycznym

| — | od akumulatora do elektrycznego mechanizmu podnoszenia osi składowej. |
| --- | --- |

—

od akumulatora do elektrycznego mechanizmu podnoszenia osi składowej.

Niezabezpieczone obwody wymienione powyżej powinny być możliwie jak najkrótsze.

| | Oznaczenie pojazdu (zgodnie z pkt 9.1 ADR) |
| --- | --- |
| Przepisy techniczne | EX/II | EX/III | AT | FL | OX |
| | Wyposażenie elektryczne |
| 5.1.1.2. | Przewody | | X | X | X | X |
| 5.1.1.3. | Główny wyłącznika akumulatora | | X | | X | |
| 5.1.1.3.1 | | | X | | X | |
| 5.1.1.3.2 | | | X | | X | |
| 5.1.1.3.3 | | | | | X | |
| 5.1.1.3.4 | | | X | | X | |
| 5.1.1.4. | Akumulatory | X | X | | X | |
| 5.1.1.5. | Obwody stale zasilane | | X | | X | |
| 5.1.1.5.1 | | | | | X | |
| 5.1.1.5.2 | | | X | | | |
| 5.1.1.6 | Instalacja elektryczna za tylną ścianą kabiny | | X | | X | |
| 5.1.2. | Zabezpieczenia przeciwpożarowe |
| 5.1.2.2. | Kabina pojazdu |
| 5.1.2.2.1. | | X | X | | | |
| 5.1.2.2.2. | | | | | | X |
| 5.1.2.3. | Zbiorniki na paliwo | X | X | | X | X |
| 5.1.2.4. | Silnik | X | X | | X | X |
| 5.1.2.5. | Układ wydechowy | X | X | | X | |
| 5.1.2.6. | Zwalniacz | | X | X | X | X |
| 5.1.2.7. | Ogrzewacze spalinowe |
| 5.1.2.7.1 2 et 5 | | X | X | X | X | X |
| 5.1.2.7.3 et 4 | | | | | X | |
| 5.1.2.7.6 | | X | X | | | |
| 5.1.3. | Układ hamulcowy |
| 5.1.3.1. | Układ hamulcowy | | X | X | X | X |
| 5.1.3.2. | Układ hamulcowy | X | | | | |
| 5.1.4. | Ogranicznik prędkości | X | X | X | X | X |
| 5.1.5. | Urządzenie sprzęgające dla przyczep | X | X | | | |

Oznaczenie pojazdu (zgodnie z pkt 9.1 ADR)

Przepisy techniczne

EX/II

EX/III

AT

FL

OX

Wyposażenie elektryczne

5.1.1.2.

Przewody

X

X

X

X

5.1.1.3.

Główny wyłącznika akumulatora

X

X

5.1.1.3.1

X

X

5.1.1.3.2

X

X

5.1.1.3.3

X

5.1.1.3.4

X

X

5.1.1.4.

Akumulatory

X

X

X

5.1.1.5.

Obwody stale zasilane

X

X

5.1.1.5.1

X

5.1.1.5.2

X

5.1.1.6

Instalacja elektryczna za tylną ścianą kabiny

X

X

5.1.2.

Zabezpieczenia przeciwpożarowe

5.1.2.2.

Kabina pojazdu

5.1.2.2.1.

X

X

5.1.2.2.2.

X

5.1.2.3.

Zbiorniki na paliwo

X

X

X

X

5.1.2.4.

Silnik

X

X

X

X

5.1.2.5.

Układ wydechowy

X

X

X

5.1.2.6.

Zwalniacz

X

X

X

X

5.1.2.7.

Ogrzewacze spalinowe

5.1.2.7.1 2 et 5

X

X

X

X

X

5.1.2.7.3 et 4

X

5.1.2.7.6

X

X

5.1.3.

Układ hamulcowy

5.1.3.1.

Układ hamulcowy

X

X

X

X

5.1.3.2.

Układ hamulcowy

X

5.1.4.

Ogranicznik prędkości

X

X

X

X

X

5.1.5.

Urządzenie sprzęgające dla przyczep

X

X

5.1.1.2.2.   Wiązki przewodów elektrycznych powinny być solidnie zamocowane i usytuowane w sposób zapewniający kierowcom ochronę w razie mechanicznych lub termicznych uszkodzeń.

5.1.1.3.   Główny wyłącznik akumulatora

5.1.1.3.1.   Wyłącznik służący do przerwania pracy obwodów elektrycznych powinien być zainstalowany tak blisko akumulatora jak tylko jest to praktycznie możliwe.

5.1.1.3.2.   Urządzenie sterujące umożliwiające rozłączanie/załączanie wyłącznika powinno być zainstalowane w kabinie kierowcy. Powinno znajdować się ono w miejscu łatwo dostępnym dla kierowcy i być wyraźnie oznakowane. Urządzenie to powinno być wyposażone w pokrywę ochronną lub w wielostopniowy mechanizm przełączania lub też inne zabezpieczenie uniemożliwiające jego przypadkowe użycie. Dopuszcza się zainstalowanie dodatkowych urządzeń sterujących pod warunkiem, że są one wyraźnie oznakowane i zabezpieczone przed przypadkowym użyciem.

5.1.1.3.3.   „Wyłącznik powinien być umieszczony w obudowie o stopniu ochrony IP65 zgodnie z normą IEC 529.”

5.1.1.3.4.   Złącza elektryczne przy głównym wyłączniku powinny posiadać stopień ochrony IP54. Niemniej jednak nie dotyczy to złączy znajdujących się wewnątrz obudowy, w tym obudowy, w której umieszczono akumulator; w tym przypadku wystarczające jest zabezpieczenie złączy przed zwarciem, na przykład za pomocą gumowej osłony.

5.1.1.4.   Akumulatory

Zaciski akumulatorów powinny być izolowane elektrycznie lub zabezpieczone pokrywą izolującą obudowy akumulatora. Jeżeli akumulatory nie znajdują się pod pokrywą przedziału silnikowego, powinny być one umieszczone w wentylowanej obudowie na akumulator.

5.1.1.5.   Obwody stale zasilane

5.1.1.5.1.   Części instalacji elektrycznej, w tym również przewody, które pozostają pod napięciem po uruchomieniu wyłącznika głównego akumulatora, powinny być przystosowane do pracy w strefach niebezpiecznych. Wyposażenie takie powinno spełniać odpowiednie wymagania normy IEC 60079 (5), części 0 i 14 oraz odpowiednie wymagania dodatkowe normy IEC, części 1, 2, 5, 6, 7, 11, 15 lub 18 (6).

W przypadku zastosowania normy IEC 60079, części 14 (6), należy zastosować następującą klasyfikację:

Wyposażenie elektryczne będące stale pod napięciem wraz z przewodami, które nie jest objęte przepisami ust. 5.1.1.3 i 5.1.1.4, powinno spełniać wymagania stosowane dla strefy 1 w zakresie ogólnego wyposażenia elektrycznego lub wymagania przepisów mających zastosowanie do strefy 2 w zakresie wyposażenia elektrycznego znajdującego się w kabinie kierowcy. Powinno ono również spełniać wymagania przepisów mających zastosowanie do grupy wybuchowości IIC i klasy temperaturowej T6.

Niemniej jednak, odnośnie do wyposażenia elektrycznego będącego stale pod napięciem, znajdującego się w środowisku, w którym temperatura wytwarzana przez wyposażenie nieelektryczne, znajdujące się w tym samym środowisku, przekracza wartość graniczną klasy temperaturowej T6, klasyfikacja temperaturowa wyposażenia elektrycznego będącego stale pod napięciem powinna odpowiadać co najmniej klasie T4.

5.1.1.5.2.   Połączenia wyposażenia elektrycznego wychodzące od wyłącznika głównego akumulatora, które pozostają pod napięciem po uruchomieniu wyłącznika głównego akumulatora, powinny być zabezpieczone przed przegrzaniem za pomocą odpowiednich środków takich jak bezpieczniki, wyłączniki lub inne urządzenie zabezpieczające (ograniczniki prądu).

5.1.1.6.   Przepisy mające zastosowanie do części instalacji elektrycznej znajdującej się za tylną ścianą kabiny kierowcy

Cała instalacja powinna być zaprojektowana, wykonana i zabezpieczona w taki sposób, aby w normalnych warunkach użytkowania pojazdu nie spowodowała ona pożaru ani zwarcia oraz minimalizowała tego typu ryzyka w przypadku uderzenia lub zniekształcenia. W szczególności powinny być spełnione następujące wymagania:

5.1.1.6.1.   Przewody

Przewody usytuowane za tylną ścianą kabiny kierowcy powinny być zabezpieczone przed zgnieceniami, zerwaniem lub przetarciem podczas normalnego użytkowania pojazdu. Przykłady odpowiednich zabezpieczeń znajdują się na przedstawionych dalej rysunkach 1, 2, 3 i 4. Niemniej jednak, przewody urządzeń przeciwblokujących układów hamulcowych nie wymagają dodatkowych zabezpieczeń.

5.1.1.6.2.   Oświetlenie

Nie dopuszcza się stosowania żarówek z gwintem.

5.1.1.6.3.   Elektryczny mechanizm podnoszenia osi składowej

Elektryczny mechanizm podnoszenia osi składowej powinien znajdować się na zewnątrz podłużnicy ramy w szczelnej obudowie.

5.1.2.   ZABEZPIECZENIE PRZECIWPOŻAROWE

5.1.2.1.   Przepisy ogólne

Wymagania techniczne znajdujące się poniżej powinny być stosowane zgodnie z tabelą w ust. 5.1.

RYSUNEK

Image

Image

Image

Image

5.1.2.2.   Kabina

5.1.2.2.1.   Do budowy kabiny powinny być użyte wyłącznie materiały trudnopalne. Wymaganie to uważa się za spełnione, jeżeli zgodnie z procedurą określoną w normie ISO 3795:1989, prędkość spalania próbek następujących części kabiny: poduszki foteli, oparcia foteli, pasy bezpieczeństwa, wewnętrzne pokrycie dachu, dachy uchylne, podłokietniki, wszystkie elementy tapicerki drzwiowej oraz paneli bocznych, przednich i tylnych, przegrody, zagłówki, dywaniki, osłony przeciwsłoneczne, zasłony, przesłonki, osłona koła zapasowego, pokrywa przedziału silnikowego, pokrowce oraz wszystkie pozostałe materiały użyte wewnątrz kabiny, w tym materiały wypełniające oraz elementy rozkładające się w razie wypadku, służące do pochłaniania energii w kontakcie z ciałami osób znajdujących się w kabinie, nie może przekraczać 100 mm/min.

5.1.2.2.2.   Jeżeli kabina nie jest wykonana z materiałów trudnopalnych, tylna ściana kabiny powinna być zabezpieczona osłoną o szerokości równej szerokości cysterny, wykonaną z metalu lub innego odpowiedniego materiału. Wszystkie okna znajdujące się w tylnej ścianie kabiny lub w jej osłonie powinny być wykonane z bezodpryskowego i ognioodpornego szkła w ognioochronnych ramach i pozostawać hermetycznie zamknięte. Pomiędzy kabiną lub osłoną należy zapewnić wolną przestrzeń o szerokości nie mniejszej niż 15 cm.

5.1.2.3.   Zbiorniki paliwa

Zbiorniki paliwa przeznaczonego do zasilania silnika pojazdu powinny spełniać następujące wymagania:

5.1.2.3.1.   w przypadku wycieku, paliwo powinno spływać na podłoże, bez możliwości kontaktu z nagrzanymi częściami pojazdu lub z ładunkiem;

5.1.2.3.2.   zbiorniki zawierające benzynę powinny być wyposażone w skuteczny przerywacz płomienia dopasowany do otworu wlewowego lub w urządzenie pozwalające na hermetyczne zamknięcie tego otworu.

5.1.2.4.   Silnik

Silnik napędzający pojazd powinien być wyposażony i umieszczony w sposób pozwalający uniknąć wszelkiego niebezpieczeństwa związanego z ładunkiem w wypadku nagrzania lub zapalenia. W przypadku pojazdów EX/II oraz EX/III, powinny być stosowane silniki wysokoprężne.

5.1.2.5.   Układ wydechowy

Układ wydechowy łącznie z rurami wydechowymi powinien być skierowany i zabezpieczony w sposób pozwalający uniknąć wszelkiego niebezpieczeństwa związanego z nagrzaniem lub zapaleniem ładunku. Części układu wydechowego znajdujące się bezpośrednio pod zbiornikiem paliwa (olej napędowy) powinny być umieszczone w odległości nie mniejszej niż 100 mm lub zabezpieczone osłoną termiczną.

5.1.2.6.   Zwalniacz

Pojazdy wyposażone w zwalniacz znajdujący się za tylną ścianą kabiny kierowcy, wydzielający znaczne ilości ciepła, powinny być wyposażone w izolacyjną osłonę termiczną, stabilnie zamocowaną między zespołem zwalniacza a zbiornikiem lub ładunkiem; osłona ta powinna być umieszczona w sposób zapewniający uniemożliwienie jakiegokolwiek, nawet miejscowego, nagrzania ścian zbiornika lub samego ładunku. Ponadto wyposażenie izolacyjne powinno chronić zespół zwalniacza przed jakimkolwiek, nawet sporadycznym, kontaktem z wypływającym lub wyciekającym ładunkiem. Za wystarczające zabezpieczenie uważa się na przykład zastosowanie pokrywy dwuwarstwowej.

5.1.2.7.   Ogrzewacze spalinowe

5.1.2.7.1.   (Zarezerwowane)

5.1.2.7.2.   Ogrzewacze spalinowe oraz należące do nich przewody odprowadzające gazy spalinowe, powinny być zaprojektowane, usytuowane i zabezpieczone lub przykryte w sposób zabezpieczający ładunek przed niebezpieczeństwem nagrzania lub zapalenia. Wymaganie to uznaje się za spełnione, jeżeli zbiornik oraz układ wydechowy ogrzewacza odpowiadają wymaganiom przepisów przewidzianych dla zbiorników paliwa i układów wydechowych pojazdów, wymienionym w ust. 5.1.2.3 i 5.1.2.5.

5.1.2.7.3.   Odcięcie ogrzewaczy spalinowych powinno być możliwe co najmniej przy użyciu następujących sposobów:

| a) | ręcznie, w sposób zamierzony, z kabiny kierowcy; |
| --- | --- |

a)

ręcznie, w sposób zamierzony, z kabiny kierowcy;

| b) | automatycznie, po zatrzymaniu pracy silnika; w tym wypadku ogrzewacz może zostać uruchomiony ponownie ręcznie, z kabiny kierowcy; |
| --- | --- |

b)

automatycznie, po zatrzymaniu pracy silnika; w tym wypadku ogrzewacz może zostać uruchomiony ponownie ręcznie, z kabiny kierowcy;

| c) | automatycznie, po uruchomieniu pompy pojazdu silnikowego przeznaczonego do przewozu towarów niebezpiecznych. |
| --- | --- |

c)

automatycznie, po uruchomieniu pompy pojazdu silnikowego przeznaczonego do przewozu towarów niebezpiecznych.

5.1.2.7.4.   Dopuszcza się występowanie wybiegu po wyłączeniu dodatkowych ogrzewaczy. Odnośnie do sposobów wymienionych powyżej w ust. 5.1.2.7.3 lit. b) i c), dopływ nagrzanego powietrza powinien być odcinany przy pomocy odpowiednich środków po jednym cyklu wybiegu nie dłuższym niż 40 sekund.

Powinno się używać wyłącznie ogrzewaczy spalinowych, w odniesieniu do których wykazano, że ich wymiennik ciepła, w normalnych warunkach użytkowania, jest odporny na czterdziestosekundowe ograniczenie cyklu wybiegu.

5.1.2.7.5.   Ogrzewacz spalinowy powinno się uruchamiać ręcznie. Zakazane jest stosowanie urządzeń programujących.

5.1.2.7.6.   Niedozwolone jest stosowanie ogrzewaczy, w których stosowane jest paliwo gazowe.

5.1.3.   UKŁAD HAMULCOWY

Pojazdy, które podlegają wymaganiom przepisu dodatkowego 10 221 ADR, muszą spełniać wszystkie stosowne wymagania Regulaminu Nr 13, w tym również wymagania zawarte w załączniku 5, wraz z późniejszymi zmianami, zgodnie z podanymi tam datami stosowania tych wymagań.

5.1.3.1.   Pojazdy oznaczone kodami EX/III, AT, FL i OX muszą spełniać wszystkie stosowne wymagania Regulaminu Nr 13, w tym wymagania zawarte w załączniku 5.

5.1.3.2.   Pojazdy oznaczone kodami EX/II muszą spełniać wszystkie stosowne wymagania Regulaminu Nr 13. Nie mają jednak zastosowania wymagania zawarte w załączniku 5.

5.1.4.   OGRANICZNIK PRĘDKOŚCI

Pojazdy silnikowe (samochody ciężarowe i ciągniki siodłowe) o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton powinny być wyposażone w ogranicznik prędkości zgodnie z wymaganiami technicznymi Regulaminu Nr 89. Ogranicznik powinien być ustawiony w taki sposób, aby po uwzględnieniu tolerancji technicznej urządzenia, prędkość pojazdu nie przekroczyła 90 km/h.

5.1.5.   URZĄDZENIA SPRZĘGAJĄCE DLA PRZYCZEP

Urządzenia sprzęgające dla przyczep powinny spełniać wymagania techniczne Regulaminu Nr 55 wraz z późniejszymi zmianami, zgodnie z podanymi tam datami obowiązywania tych wymagań.

6.   ZMIANA TYPU POJAZDU I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

Każda modyfikacja typu pojazdu powinna być zgłoszona służbie administracyjnej udzielającej homologacji typu pojazdu; służba ta może wówczas:

6.1.1.   uznać, że wprowadzone modyfikacje nie mają znaczącego negatywnego skutku oraz, że w każdym razie pojazd nadal spełnia wymogi; bądź

6.1.2.   zażądać nowego sprawozdania z badań od służby technicznej odpowiedzialnej za prowadzenie badań.

6.2.   Potwierdzenie lub odmowa homologacji, wyszczególniająca zmiany, zostaje notyfikowana Umawiającym się Stronom, zgodnie z procedurą określoną w ust. 4.3.

6.3.   Właściwa władza udzielająca rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny każdemu formularzowi komunikatu, przygotowanemu dla rozszerzenia, o którym mowa oraz za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem zawartym w dalszej części, w załączniku 1, informuje o tym pozostałe Strony.

7.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

Procedury zgodności produkcji powinny odpowiadać procedurom zawartym w Porozumieniu, dodatek 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Now.2) oraz zawierać następujące przepisy:

7.1.   Każdy pojazd homologowany zgodnie z niniejszym Regulaminem powinien być zgodny z homologowanym typem pojazdu i spełniać wymagania wymienione powyżej w ust. 5.

7.2.   Władza, która udzieliła homologacji typu, może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym z obiektów produkcyjnych. Weryfikacje takie dokonywane są zazwyczaj co dwa lata.

8.   SANKCJE ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI

8.1.   Homologacja udzielona w odniesieniu do typu pojazdu zgodnie z niniejszym Regulaminem, może zostać cofnięta w razie niespełnienia wymogów wymienionych powyżej, w ust. 7.

8.2.   Jeśli jedna z Umawiających się Stron Porozumienia z 1958 r. stosująca niniejszy Regulamin cofa uprzednio udzieloną homologację, jest ona zobowiązana bezzwłocznie powiadomić o tym pozostałe Umawiające się Strony stosujące niniejszy Regulamin, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem zawartym w załączniku 1 do niniejszego Regulaminu.

9.   OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestanie produkcji typu pojazdu homologowanego zgodnie z niniejszym Regulaminem, zobowiązany jest poinformować o tym władzę, która udzieliła homologacji; władza ta ze swojej strony, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem zawartym w załączniku 1 do niniejszego Regulaminu, poinformuje o tym pozostałe Umawiające się Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy Regulamin.

10.   PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

10.1.   Po oficjalnej dacie wejścia w życie serii poprawek 02, żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy Regulamin, nie może odmówić udzielenia homologacji EKG zgodnie z niniejszym Regulaminem zmienionym serią 02 poprawek.

10.2.   Do dnia 31 grudnia 2002 r. Umawiające się Strony stosujące niniejszy Regulamin powinny nadal udzielać homologacji EKG oraz rozszerzać homologacje, o których mowa na typy pojazdów spełniające wymagania niniejszego Regulaminu zmienionego poprzedzającymi seriami poprawek.

10.3.   Od dnia 1 stycznia 2003 r. Umawiające się Strony stosujące niniejszy Regulamin mogą udzielać homologacji EKG oraz rozszerzać homologacje, o których mowa wyłącznie, jeżeli typ pojazdu ubiegającego się o homologację odpowiada wymaganiom niniejszego Regulaminu zmienionego serią 02 poprawek.

10.4.   Żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy Regulamin nie może odmówić udzielenia krajowej homologacji dla typu pojazdu homologowanego zgodnie z serią 02 poprawek do niniejszego Regulaminu.

10.5.   Do dnia 31 grudnia 2002 r., żadna z Umawiających się Stron stosujących niniejszy Regulamin nie może odmówić krajowej homologacji dla typu pojazdu homologowanego zgodnie z poprzednimi seriami poprawek do niniejszego Regulaminu.

10.6.   Od dnia 1 stycznia 2003 r., Umawiające się Strony stosujące niniejszy Regulamin mogą odmówić pierwszej krajowej rejestracji (pierwsze wprowadzenie do użytkowania) pojazdu, który nie spełnia wymagań serii 02 poprawek do niniejszego Regulaminu.

11.   NAZWY I ADRESY SŁUŻB TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PROWADZENIE BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy Regulamin zobowiązane są przekazać sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy służb technicznych odpowiedzialnych za prowadzenie badań homologacyjnych oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, do których powinny zostać wysłane wydane w innych krajach formularze o udzieleniu, rozszerzeniu, odmowie lub cofnięciu homologacji.

---

(1)  Poprzedni tytuł Porozumienia:

Seria 01 poprawek — Data wejścia w życie: 13 stycznia 2000 r.

Seria 02 poprawek — Data wejścia w życie: 5 grudnia 2001 r.

Sprostowanie 1 do serii 02 poprawek — Data wejścia w życie: 13 marca 2002 r.

Sprostowanie 2 do serii 02 poprawek — Data wejścia w życie: 13 listopada 2002 r.

Sprostowanie 3 do serii 02 poprawek - Data wejścia w życie: 12 marca 2003 r.

(2)  Zgodnie z postanowieniami załącznika 7 do Rezolucji zbiorowej w sprawie konstrukcji pojazdów (R.E.3) (dokument TANS/WP.29/78/Now.1/Popr.2).

(3)  1 dla Niemiec, 2 dla Francji, 3 dla Włoch, 4 dla Niderlandów, 5 dla Szwecji, 6 dla Belgii, 7 dla Węgier, 8 dla Republiki Czeskiej, 9 dla Hiszpanii, 10 dla Jugosławii, 11 dla Zjednoczonego Królestwa, 12 dla Austrii, 13 dla Luksemburga, 14 dla Szwajcarii, 15 (numer wolny), 16 dla Norwegii, 17 dla Finlandii, 18 dla Danii, 19 dla Rumunii, 20 dla Polski, 21 dla Portugalii, 22 dla Federacji Rosyjskiej, 23 dla Grecji, 24 dla Irlandii, 25 dla Chorwacji, 26 dla Słowenii, 27 dla Słowacji, 28 dla Białorusi, 29 dla Estonii, 30 (numer wolny), 31 dla Bośni i Hercegowiny, 32 dla Łotwy, 33 (numer wolny), 34 dla Bułgarii, 35 (numer wolny), 36 dla Litwy, 37 dla Turcji, 38 (numer wolny), 39 dla Azerbejdżanu, 40 dla byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, 41 (numer wolny), 42 dla Wspólnoty Europejskiej (homologacje udzielone przez jej Państwa Członkowskie przy użyciu właściwych im symboli EKG), 43 dla Japonii, 44 (numer wolny), 45 dla Australii oraz 46 dla Ukrainy. Kolejne kraje uzyskują numery w porządku chronologicznym, w jakim ratyfikują lub przystępują do Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być stosowane w tych pojazdach oraz wzajemnego uznawania homologacji przydzielonej zgodnie z wymaganiami, a sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony o przydzielonych w ten sposób numerach.

(4)  W Regulaminie tym, uznaje się, że odniesienia do innych Regulaminów EKG odwoływać się będą do każdego przepisu międzynarodowego, którego wymagania techniczne są takie same, jak wymagania techniczne odpowiedniego Regulaminu EKG. Podobnie, interpretowane będą odniesienia do poszczególnych sekcji Regulaminów EKG.

(5)  Wymagania normy IEC 60079, część 14, nie mają pierwszeństwa przed wymaganiami niniejszego Regulaminu.

(6)  Dopuszcza się w razie potrzeby stosowanie wymagań ogólnych normy EN 50014 oraz wymagań dodatkowych norm EN 50015, 50016, 50017, 50018, 50019, 50020, 50021 lub 50028.

---

ZAŁĄCZNIK I

KOMUNIKAT

(maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK II

PRZYKŁADY ZNAKÓW HOMOLOGACJI

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe wskazuje, że typ pojazdu przeznaczony do przewozu towarów niebezpiecznych uzyskał homologację w Niderlandach (E4), zgodnie z Regulaminem Nr 105 */, numer homologacji to 022492 i ma on oznaczenie EX/II (zgodnie z przepisem dodatkowym 220301 (2) ADR). Dwie pierwsze cyfry numeru homologacji wskazują, że homologacji udzielono zgodnie z wymaganiami Regulaminu Nr 105, zawierającego serię 02 poprawek.

Image

Powyższy znak homologacji umieszczony na pojeździe wskazuje, że typ pojazdu uzyskał homologację w Niderlandach (E4), zgodnie z Regulaminami Nr 105 i 13 (1). Dwie pierwsze cyfry numerów homologacji oznaczają, że w momencie udzielenia poszczególnych homologacji, Regulamin Nr 105 obejmował już serię 02 poprawek, natomiast Regulamin Nr 13 obejmował już serię 09 poprawek, kiedy homologacja została udzielona.

---

(1)  Drugi numer Regulaminu podano jedynie jako przykład.

---

| 16.12.2005 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 330/169 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2005

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 330/169

---

Regulamin nr 112 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów silnikowych wyposażonych w żarówki i emitujących asymetryczne światło mijania i/lub światło drogowe (1)

A.   PRZEPISY ADMINISTRACYJNE

0.   ZAKRES (2)

Niniejszy regulamin stosuje się do świateł głównych pojazdów silnikowych emitujących asymetryczne światło mijania i/lub światło drogowe, które mogą posiadać soczewki ze szkła lub tworzywa sztucznego, i które są wyposażone w wymienne żarówki.

1.   DEFINICJE

Do celów niniejszego regulaminu:

1.1.   „soczewka” oznacza zewnętrzną część światła głównego (zespołu), która przepuszcza światło poprzez powierzchnię świetlną;

1.2.   „powłoka” oznacza dowolny produkt lub produkty nałożone w jednej lub więcej warstwach na zewnętrzną powierzchnię soczewki;

„światła główne różnych typów” oznaczają światła główne, które różnią się pod takimi zasadniczymi względami jak:

1.3.1.   nazwa handlowa lub znak towarowy;

1.3.2.   charakterystyka układu optycznego;

1.3.3.   włączenie lub eliminacja części, które mogą zmienić efekty optyczne poprzez odbicie, załamanie, pochłanianie i/lub deformację podczas działania;

1.3.4.   nadawanie się do ruchu prawostronnego lub lewostronnego bądź do obydwóch rodzajów ruchu;

1.3.5.   rodzaj wytwarzanego światła (światło mijania, światło drogowe albo obydwa);

1.3.6.   materiały, z których wykonane są soczewki i ewentualna powłoka;

1.3.7.   kategoria zastosowanych żarówek.

1.4.   „Światła główne różnych klas” (A lub B) oznaczają światła główne określone przez szczególne właściwości fotometryczne.

1.5.   Do niniejszego regulaminu stosują się definicje podane w regulaminie nr 48 i w seriach zmian do niego obowiązujących w czasie składania wniosku o homologację typu.

2.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ ŚWIATŁA GŁÓWNEGO

Wniosek o homologację składa właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego albo jego należycie upoważniony przedstawiciel. Wniosek ten określa:

2.1.1.   czy światło główne jest przeznaczone do dostarczania zarówno światła mijania, jak i światła drogowego, czy tylko jednego z tych świateł;

2.1.2.   czy, jeżeli światło główne jest przeznaczone do dostarczania światła mijania, jest ono przystosowane do ruchu zarówno lewostronnego, jak i prawostronnego, czy tylko do ruchu lewostronnego lub tylko do ruchu prawostronnego;

2.1.3.   jeżeli światło główne jest wyposażone w regulowany reflektor, położenie(-a) zamontowania światła głównego względem podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu;

2.1.4.   czy dotyczy on światła głównego klasy A lub B;

2.1.5.   kategorię zastosowanej(-ych) żarówki(-ek), wymienioną w regulaminie nr 37.

Do każdego wniosku o homologację dołącza się:

rysunki w trzech egzemplarzach o dostatecznej szczegółowości umożliwiające identyfikację typu i przedstawiające przedni widok światła głównego, ze szczegółami ewentualnego użebrowania soczewki, oraz przekrój poprzeczny; rysunki wskazują miejsce zarezerwowane dla znaku homologacji;

2.2.1.1.   jeżeli światło główne jest wyposażone w regulowany reflektor, wskazanie położenia (położeń) zamontowania światła głównego względem podłoża i wzdłużnej środkowej płaszczyzny pojazdu, jeśli światło główne jest przeznaczone do używania wyłącznie w tym położeniu (położeniach);

2.2.2.   krótki opis techniczny zawierający, w przypadku gdy światła główne mają być używane do doświetlania zakrętów, krańcowe położenia zgodnie z ppkt. 6.2.9. poniżej;

2.2.3.   dwie próbki typu światła głównego.

Do badania tworzywa sztucznego, z którego wykonane są soczewki:

trzynaście soczewek;

2.2.4.1.1.   sześć z tych soczewek można zastąpić sześcioma próbkami materiału o rozmiarze co najmniej 60 × 80 mm, posiadającymi płaską lub wypukłą powierzchnię zewnętrzną oraz zasadniczo płaską powierzchnię w środku (promień krzywizny nie mniejszy niż 300 mm), o wymiarach co najmniej 15 × 15 mm;

2.2.4.1.2.   każda taka soczewka lub próbka materiału jest wykonana metodą, która ma być stosowana w produkcji seryjnej;

2.2.4.2.   reflektor, na którym soczewki mogą być zamontowane zgodnie z instrukcjami producenta.

2.3.   Materiałom, z których składają się soczewki i ewentualnie zastosowane powłoki, towarzyszy sprawozdanie z badań charakterystyk tych materiałów i powłok, jeśli zostały już zbadane.

3.   OZNAKOWANIA (3)

3.1.   Światła główne przedstawione do homologacji noszą nazwę handlową lub znak towarowy wnioskującego.

3.2.   Na soczewce i na głównym korpusie (4) muszą znajdować się wystarczająco duże powierzchnie dla znaku homologacji i dodatkowych symboli określonych w pkt. 4.; powierzchnie te są wskazane na rysunkach wymienionych w ppkt. 2.2.1. powyżej.

3.3.   Światła główne przystosowane do spełniania wymagań zarówno ruchu prawostronnego, jak i ruchu lewostronnego noszą oznakowania wskazujące dwa ustawienia zespołu optycznego w pojeździe lub żarówki w reflektorze; oznakowania te składają się z liter „R/D” określających położenie dla ruchu prawostronnego oraz liter „L/G” określających położenie dla ruchu lewostronnego.

4.   HOMOLOGACJA

4.1.   Przepisy ogólne

4.1.1.   Homologacji udziela się, jeżeli wszystkie próbki typu światła głównego przedstawione zgodnie z pkt. 2. powyżej spełniają przepisy niniejszego regulaminu.

4.1.2.   Jeśli światła zgrupowane, kombinowane lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania więcej niż jednego regulaminu, wystarczy zamieszczenie pojedynczego międzynarodowego znaku homologacji, pod warunkiem, że każde ze zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł spełnia przepisy, które stosują się do niego.

4.1.3.   Każdemu homologowanemu typowi przydzielany jest numer homologacji. Jego pierwsze dwie cyfry (obecnie 00) oznaczają serię zmian obejmującą najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu w momencie wydawania homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi światła głównego objętego niniejszym regulaminem.

Powiadomienie o homologacji, albo o rozszerzeniu lub odmowie lub cofnięciu homologacji, albo o ostatecznym zaprzestaniu produkcji typu światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem, przekazuje się Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin za pomocą formularza zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, ze wskazaniami zgodnie z ppkt. 2.2.1.1.

4.1.4.1.   Jeżeli światło główne jest wyposażone w regulowany reflektor, i jeżeli to światło główne ma być używane wyłącznie w położeniach zamontowania zgodnie ze wskazaniami ppkt. 2.2.1.1., to wnioskujący jest zobowiązany na podstawie homologacji do poinformowania użytkownika we właściwy sposób o prawidłowym położeniu (położeniach) zamontowania.

4.1.5.   Oprócz znaku określonego w pkt. 3.1., znak homologacji opisany w pkt. 4.2. i 4.3. poniżej zostaje zamieszczony w miejscach określonych w pkt. 3.2. powyżej na każdym świetle głównym odpowiadającym typowi homologowanemu na podstawie niniejszego regulaminu.

4.2.   Układ znaku homologacji

Znak homologacji składa się z:

międzynarodowego znaku homologacji zawierającego:

4.2.1.1.   okręg otaczający literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (5);

4.2.1.2.   numer homologacji określony w ppkt. 4.1.3. powyżej;

następującego dodatkowego symbolu (lub symboli):

4.2.2.1.   na światłach głównych spełniających wyłącznie wymagania ruchu lewostronnego, poziomej strzałki skierowanej na prawo od obserwatora zwróconego w stronę światła głównego, tj. w kierunku strony drogi, po której odbywa się ruch;

4.2.2.2.   na światłach głównych przystosowanych do spełniania wymagań obydwóch systemów ruchu poprzez odpowiednią regulację ustawienia zespołu optycznego lub żarówki, poziomej strzałki z grotem na każdym końcu, przy czym groty zwrócone są, odpowiednio, w lewo i w prawo;

4.2.2.3.   na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu tylko pod względem światła mijania, liter „C” dla światła głównego klasy A lub „HC” dla światła głównego klasy B;

4.2.2.4.   na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu tylko pod względem światła drogowego, liter „R” dla światła głównego klasy A lub „HR” dla światła głównego klasy B;

4.2.2.5.   na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu pod względem zarówno światła mijania, jak i światła drogowego, liter „CR” dla światła głównego klasy A lub „HCR” dla światła głównego klasy B;

4.2.2.6.   na światłach głównych posiadających soczewkę z tworzywa sztucznego, grupy liter „PL” umieszczonej w pobliżu symboli określonych w ppkt. od 4.2.2.3. do 4.2.2.5. powyżej;

4.2.2.7.   na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu pod względem światła drogowego, wskazania maksymalnego natężenia światła wyrażonego za pomocą znaku referencyjnego określonego w ppkt. 6.3.2.1.2. poniżej, umieszczonego w pobliżu okręgu otaczającego literę „E”;

W przypadku świateł głównych zgrupowanych lub wzajemnie sprzężonych ze światłami drogowymi, wskazanie maksymalnego natężenia światła świateł drogowych jako całości wyraża się, jak powyżej.

W każdym przypadku właściwy tryb pracy zastosowany podczas procedury badania zgodnie z ppkt. 1.1.1.1. załącznika 4 oraz dopuszczalne napięcie(-a) zgodnie z ppkt. 1.1.1.2. załącznika 4 określa się na formularzach homologacji i na formularzach komunikatu przesyłanych krajom, które są Umawiającymi się Stronami Porozumienia, i które stosują niniejszy regulamin.

W odpowiednich przypadkach urządzenie znakuje się następująco:

4.2.3.1.   na światłach głównych, które spełniają wymagania niniejszego regulaminu, i które są tak zaprojektowane, że włókno żarowe światła mijania nie jest zapalane jednocześnie z włóknem żarowym jakiejkolwiek innej funkcji oświetlającej, z którą światło to może być wzajemnie sprzężone: umieszcza się ukośnik (/) za symbolem lampy mijania w znaku homologacji.

4.2.3.2.   na światłach głównych, które spełniają wymagania załącznika 4 do niniejszego regulaminu wyłącznie przy zasilaniu napięciem 6 V lub 12 V, symbol składający się z liczby 24 przekreślonej ukośnym krzyżykiem (×) umieszcza się w pobliżu oprawki żarówki.

4.2.4.   W pobliżu powyższych dodatkowych symboli mogą być umieszczone dwie cyfry numeru homologacji (obecnie 00), które wskazują serię zmian obejmujących najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu w momencie wydawania homologacji oraz, jeśli to niezbędne, wymagana strzałka.

4.2.5.   Znaki i symbole określone w ppkt. od 4.2.1. do 4.2.3. powyżej winny być łatwo czytelne i nieusuwalne. Można je umieścić na wewnętrznej lub zewnętrznej części (przezroczystej lub nie) światła głównego, której nie można oddzielić od przezroczystej części światła głównego emitującego światło. W każdym przypadku powinny one być widoczne, gdy światło główne jest zamontowane na pojeździe lub gdy ruchoma część, taka jak maska silnika, jest otwarta.

4.3.   Rozmieszczenie znaku homologacji

4.3.1.   Światła niezależne

W załączniku 2 do niniejszego regulaminu, rysunki od 1 do 10, podano przykłady rozmieszczeń znaku homologacji z wyżej wymienionymi dodatkowymi symbolami.

4.3.2.   Światła zgrupowane, kombinowane lub wzajemnie sprzężone

Jeżeli stwierdzono, że zgrupowane, kombinowane lub wzajemnie sprzężone światła spełniają wymagania kilku regulaminów, wystarczy umieścić pojedynczy międzynarodowy znak homologacji składający się z okręgu otaczającego literę „E” z następującym po niej numerem wskazującym kraj, który udzielił homologacji oraz numerem homologacji. Ten znak homologacji może być umieszczony w dowolnym miejscu na zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych światłach, pod warunkiem że:

4.3.2.1.1.   jest widoczny zgodnie z ppkt. 4.2.5.;

4.3.2.1.2.   żadna część zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł, która przepuszcza światło, nie może być usunięta bez jednoczesnego usunięcia znaku homologacji.

Symbol identyfikacji dla każdego światła, odpowiedni do każdego regulaminu, na podstawie którego udzielono homologacji, wraz z odpowiednią serią zmian obejmujących najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu w momencie wydawania homologacji oraz, jeżeli to niezbędne, wymagana strzałka, zostają naniesione:

4.3.2.2.1.   na odpowiednią powierzchnię emitującą światło,

4.3.2.2.2.   lub, w grupie, w taki sposób, aby każde ze zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł mogło być jednoznacznie zidentyfikowane (patrz: cztery możliwe przykłady w załączniku 2).

4.3.2.3.   Rozmiar składników takiego pojedynczego znaku homologacji nie może być mniejszy niż minimalny rozmiar najmniejszego z indywidualnych znaków wymagany przez regulamin, na podstawie którego udzielono homologacji.

4.3.2.4.   Numer homologacji zostaje przydzielony każdemu homologowanemu typowi. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł objętych niniejszym regulaminem.

4.3.2.5.   W załączniku 2 do niniejszego regulaminu, rysunek 11, podano przykłady rozmieszczeń znaków homologacji dla zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł z wszystkimi wyżej wymienionymi dodatkowymi symbolami.

4.3.3.   Światła, których soczewka używana jest do różnych typów świateł głównych i które mogą być wzajemnie sprzężone lub zgrupowane z innymi światłami

Zastosowanie mają przepisy określone w ppkt. 4.3.2. powyżej.

4.3.3.1.   Ponadto, gdy zastosowana jest ta sama soczewka, to może ona nosić różne znaki homologacji odnoszące się do różnych typów świateł głównych lub zespołów świateł, pod warunkiem, że główny korpus światła głównego, nawet jeśli nie może zostać oddzielony od soczewki, również zawiera powierzchnię opisaną w pkt. 3.2. powyżej i nosi znaki homologacji faktycznych funkcji.

Jeżeli różne typy świateł głównych posiadają ten sam główny korpus, to może on nosić różne znaki homologacji.

4.3.3.2.   W załączniku 2 do niniejszego regulaminu, rysunek 12, podano przykłady rozmieszczeń znaków homologacji odnoszących się do powyższego przypadku.

B.   WYMAGANIA TECHNICZNE DLA ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH (6)

5.   SPECYFIKACJE OGÓLNE

5.1.   Każda próbka odpowiada specyfikacjom przedstawionym w pkt. 6-8 poniżej.

Światła główne są wykonane tak, aby zachowały swoją określoną charakterystykę fotometryczną i funkcjonowały właściwie podczas normalnego użytkowania pomimo drgań, którym mogą być poddawane.

5.2.1.   Światła główne są wyposażone w urządzenie umożliwiające ich regulację w pojazdach, tak aby spełniały odnoszące się do nich przepisy. Urządzenie takie nie musi być montowane na zespołach, w których nie można rozdzielić reflektora i soczewki rozpraszającej, pod warunkiem że stosowanie takich zespołów jest ograniczone do pojazdów, w których ustawienie świateł głównych może być regulowane za pomocą innych sposobów.

Gdy światło główne dostarczające światła mijania i światło główne dostarczające światła drogowego, przy czym każde z nich jest wyposażone we własną żarówkę, są zmontowane tworząc złożony zespół, to urządzenie regulacyjne winno umożliwiać należytą regulację każdego układu optycznego z osobna.

5.2.2.   Jednakże przepisy te nie stosują się do zespołów świateł głównych, których reflektory są niepodzielne. Do tego typu zespołu stosują się wymagania określone w pkt. 6.3. niniejszego regulaminu.

5.3.   Światło główne wyposażone jest w żarówki homologowane zgodnie z regulaminem nr 37. Można zastosować dowolną żarówkę zgodną z regulaminem nr 37, pod warunkiem, że spis treści regulaminu nr 37 nie zawiera żadnego ograniczenia odnośnie do zastosowania (7).

5.4.   Części, za pomocą których żarówka jest mocowana do reflektora są tak wykonane, aby nawet w ciemności żarówki nie można było umieścić w żadnym innym położeniu niż położenie poprawne (8).

5.5.   Oprawka żarówki odpowiada charakterystyce podanej w publikacji IEC 61-2, wydanie trzecie, 1969. Obowiązuje karta danych oprawki właściwa dla kategorii zastosowanej żarówki.

5.6.   Światła główne przystosowane do spełniania wymagań ruchu zarówno prawostronnego, jak i lewostronnego można dostosować do ruchu daną stroną drogi poprzez odpowiednie początkowe ustawienie podczas montowania w pojeździe lub poprzez wybiórcze ustawienie przez użytkownika. Takie początkowe lub wybiórcze ustawienie może polegać, na przykład, na ustawieniu zespołu optycznego pod danym kątem w pojeździe lub ustawieniu żarówki pod danym kątem w stosunku do zespołu optycznego. We wszystkich przypadkach możliwe są tylko dwa wyraźnie różne ustawienia, jedno dla prawostronnego, a drugie dla lewostronnego ruchu, a konstrukcja wyklucza nieumyślne przesunięcie z jednego ustawienia na drugie lub ustawienie w pośrednim położeniu. Gdy dla żarówki przewidziane są dwa różne ustawienia, to części służące do podłączania żarówki do reflektora muszą być tak zaprojektowane i wykonane, aby w każdym z tych dwóch ustawień żarówka była utrzymywana w położeniu z dokładnością wymaganą dla świateł głównych przystosowanych do ruchu tylko po jednej stronie drogi. Zgodność z wymaganiami niniejszego punktu sprawdza się poprzez kontrolę wzrokową i, gdy jest to niezbędne, poprzez próbny montaż.

5.7.   Wykonuje się uzupełniające badania zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku 4 w celu zapewnienia, że podczas używania nie ma nadmiernej zmiany charakterystyki fotometrycznej.

5.8.   Jeżeli soczewka światła głównego jest wykonana z tworzywa sztucznego, to wykonuje się badania zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku 6.

W światłach głównych przeznaczonych do dostarczania naprzemian światła drogowego i światła mijania, albo światła mijania i/lub światła drogowego doświetlającego zakręty, każde mechaniczne, elektromechaniczne lub inne urządzenie wbudowane w tym celu w światło główne jest tak skonstruowane, aby:

5.9.1.   było dostatecznie odporne by wytrzymać 50 000 działań bez doznania uszkodzenia pomimo drgań, jakim może być poddawane podczas normalnego użytkowania;

5.9.2.   w razie awarii oświetlenie powyżej linii H-H nie przekraczało wartości światła mijania zgodnie z ppkt. 6.2.5.; ponadto, w światłach głównych przeznaczonych do dostarczania światła mijania i/lub światła drogowego doświetlającego zakręty, w punkcie kontrolnym 25 V (linia VV, D 75 cm) osiągane było minimalne oświetlenie wynoszące co najmniej 5 luksów;

5.9.3.   uzyskiwane było zawsze albo światło mijania albo światło drogowe, bez jakiejkolwiek możliwości zatrzymania się mechanizmu pomiędzy dwoma położeniami;

5.9.4.   użytkownik nie mógł za pomocą zwykłych narzędzi zmienić kształtu lub położenia ruchomych części.

6.   OŚWIETLENIE

6.1.   Przepisy ogólne

6.1.1.   Światła główne są tak wykonane, aby dawały należyte oświetlenie bez oślepiania podczas emitowania światła mijania oraz dobre oświetlenie podczas emitowania światła drogowego. Doświetlenie zakrętu może być wytwarzane przez włączenie jednego dodatkowego źródła światła będącego częścią światła mijania światła głównego.

6.1.2.   Oświetlenie wytwarzane przez światło główne określa się za pomocą pionowego ekranu ustawionego 25 m przed światłem głównym i pod kątami prostymi do jego osi, jak pokazano w załączniku 3 do niniejszego regulaminu.

6.1.3.   Światła główne sprawdza się za pomocą niebarwnej żarówki wzorcowej (etalonu) przystosowanej do napięcia znamionowego 12 V. Podczas sprawdzania światła głównego napięcie na końcówkach żarówki reguluje się tak, aby uzyskać odniesieniowy strumień światła podany w odpowiedniej karcie danych regulaminu nr 37.

6.1.4.   Światło główne uważa się za zadowalające, jeżeli spełnia wymagania określone w niniejszym pkt. 6 z przynajmniej jedną żarówką wzorcową (etalonem), która może być przedstawiona ze światłem głównym.

6.2.   Przepisy dotyczące świateł mijania

6.2.1.   Światło mijania musi wytwarzać dostatecznie ostrą „linię odcięcia”, umożliwiającą zadowalającą regulację. „Linia odcięcia” musi być poziomą linią prostą po stronie przeciwnej do kierunku ruchu, dla którego światło główne jest przeznaczone; po drugiej stronie nie może ona wykraczać poza przerywaną linię HV H1 H4 utworzoną przez linię prostą HV H1 tworzącą kąt 45° z poziomą i linię prostą H1 H4 25 cm powyżej linii prostej hh, lub poza linię prostą HV H3 nachyloną pod kątem 15° powyżej poziomej (patrz: załącznik 3). Linia odcięcia wykraczająca zarówno poza linię HV H2, jak i linię H2 H4 i wynikająca z kombinacji dwu powyższych możliwości nie jest w żadnym wypadku dopuszczalna.

Światło główne jest tak ustawione, że:

6.2.2.1.   w przypadku świateł głównych przystosowanych do spełniania wymagań ruchu prawostronnego „linia odcięcia” z lewej strony ekranu (9) jest pozioma, a w przypadku świateł głównych przystosowanych do spełniania wymagań ruchu lewostronnego „linia odcięcia” z prawej strony ekranu jest pozioma;

6.2.2.2.   ta pozioma część „linii odcięcia” znajduje się na ekranie 25 cm poniżej poziomu hh (patrz: załącznik 3);

6.2.2.3.   „kolanko”„linii odcięcia” znajduje się na linii vv (10).

6.2.3.   Tak ustawione światło główne, jeżeli wniosek o jego homologację dotyczy wyłącznie dostarczania światła mijania (11), musi spełniać tylko wymagania określone w ppkt. od 6.2.5. do 6.2.7. i pkt. 6.2.9. poniżej; jeżeli jest przeznaczone do dostarczania zarówno światła mijania, jak i światła drogowego, to winno spełniać wymagania określone w pkt. od 6.2.5. do 6.2.7. i w pkt. 6.3.

6.2.4.   Gdy tak ustawione światło główne nie spełnia wymagań określonych w ppkt. od 6.2.5. do 6.2.7. i w pkt. 6.3., to jego ustawienie osiowe można zmienić, pod warunkiem że oś światła nie zostanie przemieszczona poprzecznie o więcej niż 1° (= 44 cm) w prawo lub w lewo (12)

Aby ułatwić ustawienie osiowe za pomocą „linii odcięcia”, światło główne można częściowo przesłonić w celu wyostrzenia „linii odcięcia”.

6.2.5.   Oświetlenie wytwarzane na ekranie przez światło mijania spełnia następujące wymagania:

| Punkt na ekranie pomiarowym | Wymagane oświetlenie w luksach |
| --- | --- |
| Światła główne dla ruchu prawostronnego | Światła główne dla ruchu lewostronnego | Światło główne
  klasy A | Światło główne
  klasy B |
| Punkt B 50 L | Punkt B 50 R | ≤ 0,4 | ≤ 0,4 |
| Punkt 75 R | Punkt 75 L | ≥ 6 | ≥ 12 |
| Punkt 75 L | Punkt 75 R | ≤ 12 | ≤ 12 |
| Punkt 50 L | Punkt 50 R | ≤ 15 | ≤ 15 |
| Punkt 50 R | Punkt 50 L | ≥ 6 | ≥ 12 |
| Punkt 50 V | Punkt 50 V | - | ≥ 6 |
| Punkt 25 L | Punkt 25 R | ≥ 1,5 | ≥ 2 |
| Punkt 25 R | Punkt 25 L | ≥ 1,5 | ≥ 2 |
| Dowolny punkt w strefie III | ≤ 0,7 | ≤ 0,7 |
| Dowolny punkt w strefie IV | ≥ 2 | ≥ 3 |
| Dowolny punkt w strefie I | ≤ 20 | ≤ 2E (13) |

Punkt na ekranie pomiarowym

Wymagane oświetlenie w luksach

Światła główne dla ruchu prawostronnego

Światła główne dla ruchu lewostronnego

Światło główne

klasy A

Światło główne

klasy B

Punkt B 50 L

Punkt B 50 R

≤ 0,4

≤ 0,4

Punkt 75 R

Punkt 75 L

≥ 6

≥ 12

Punkt 75 L

Punkt 75 R

≤ 12

≤ 12

Punkt 50 L

Punkt 50 R

≤ 15

≤ 15

Punkt 50 R

Punkt 50 L

≥ 6

≥ 12

Punkt 50 V

Punkt 50 V

-

≥ 6

Punkt 25 L

Punkt 25 R

≥ 1,5

≥ 2

Punkt 25 R

Punkt 25 L

≥ 1,5

≥ 2

Dowolny punkt w strefie III

≤ 0,7

≤ 0,7

Dowolny punkt w strefie IV

≥ 2

≥ 3

Dowolny punkt w strefie I

≤ 20

≤ 2E (13)

6.2.6.   Nie ma poprzecznych różnic szkodliwych dla dobrej widoczności w żadnej ze stref I, II, III i IV.

6.2.7.   Wartości oświetlenia w strefach „A” i „B” przedstawione na rysunku C w załączniku 3 sprawdza się poprzez pomiar wartości fotometrycznych w punktach od 1 do 8 na tym rysunku; wartości te powinny zawierać się w następujących granicach (14):

1 + 2 + 3 ≥ 0,3 luksa i

4 + 5 + 6 ≥ 0,6 luksa i

0,7 luksa ≥ 7 ≥ 0,1 luksa i

0,7 luksa ≥ 8 ≥ 0,2 luksa.

6.2.8.   Światła główne przystosowane do spełniania wymagań ruchu zarówno prawostronnego, jak i lewostronnego, spełniają w każdym z dwóch położeń ustawienia zespołu optycznego lub żarówki określone powyżej wymagania dla odpowiedniego kierunku ruchu.

Wymagania przedstawione w ppkt. 6.2.5. powyżej stosują się również do świateł głównych przeznaczonych do doświetlania zakrętów.

Jeżeli doświetlenie zakrętów jest uzyskiwane przez:

6.2.9.1.   obrócenie światła mijania lub poziome przemieszczenie zagięcia kolanka linii odcięcia, pomiary przeprowadza się po ponownym ustawieniu kompletnego zespołu światła głównego poziomo, np. przy pomocy goniometru;

6.2.9.2.   przemieszczenie jednej lub więcej optycznych części światła głównego bez poziomego przemieszczenia zagięcia kolanka linii odcięcia, pomiary przeprowadza się przy ustawieniu tych części w ich skrajnym położeniu roboczym;

6.2.9.3.   przy pomocy dodatkowego źródła światła bez poziomego przemieszczenia zagięcia kolanka linii odcięcia, pomiary przeprowadza się przy włączonym dodatkowym źródle światła.

6.3.   Przepisy dotyczące świateł drogowych

6.3.1.   W przypadku światła głównego przeznaczonego do dostarczania światła drogowego i światła mijania, pomiary oświetlenia wytwarzanego na ekranie przez światło drogowe są dokonywane przy tym samym ustawieniu osiowym światła głównego, jak dla pomiarów zgodnie z ppkt. od 6.2.5. do 6.2.7. powyżej; w przypadku światła głównego dostarczającego jedynie światło drogowe, powinno ono być tak wyregulowane, aby powierzchnia maksymalnego oświetlenia była wyśrodkowana w punkcie przecięcia linii hh i vv; takie światło główne musi spełniać tylko wymagania określone w pkt. 6.3. Gdy do dostarczania światła drogowego służy więcej niż jedno źródło światła, to do określenia maksymalnej wartości oświetlenia (EM) należy włączyć wszystkie źródła światła drogowego.

Oświetlenie wytwarzane na ekranie przez światło drogowe spełnia następujące wymagania.

Punkt przecięcia (HV) linii hh i vv znajduje się wewnątrz izoluksy 80 % maksymalnego oświetlenia. Ta maksymalna wartość (EM) jest nie mniejsza niż 32 luksy dla świateł głównych klasy A i 48 luksów dla świateł głównych klasy B. Maksymalna wartość w żadnym wypadku nie przekracza 240 luksów; ponadto w przypadku światła głównego z kombinowanym światłem mijania i światłem drogowym, ta maksymalna wartość nie jest większa od 16-krotnego oświetlenia zmierzonego dla światła mijania w punkcie 75 R (lub 75 L).

6.3.2.1.1.   Maksymalne natężenie (IM) światła drogowego wyrażone w tysiącach kandeli oblicza się za pomocą następującego wzoru:

IM = 0,625 EM

6.3.2.1.2.   Znak referencyjny (I'M) tego maksymalnego natężenia, wymieniony w ppkt. 4.2.2.7. powyżej, uzyskuje się ze stosunku:

Formula

Wartość tę zaokrągla się do wartości 7,5 – 10 – 12,5 – 17,5 – 20 – 25 – 27,5 – 30 – 37,5 – 40 – 45 – 50.

6.3.2.2.   Poczynając od punktu HV poziomo w prawo i w lewo, oświetlenie nie jest mniejsze niż 16 luksów dla światła głównego klasy A oraz 24 luksy dla światła głównego klasy B do odległości 1,125 m i nie jest mniejsze niż 4 luksy dla światła głównego klasy A oraz 6 luksów dla światła głównego klasy B do odległości 2,25 m.

W przypadku świateł głównych z regulowanym reflektorem wymagania pkt. 6.2. i 6.3. stosują się do każdego położenia zamontowania wskazanego zgodnie z ppkt. 2.1.3. W celu sprawdzenia używa się następującej procedury:

6.4.1.   każde zastosowane położenie realizuje się na goniometrze względem linii łączącej środek źródła światła i punkt HV na ekranie. Regulowany reflektor przemieszcza się następnie w takie położenie, aby rozkład światła na ekranie odpowiadał przepisom ustawienia przedstawionym w ppkt. od 6.2.1. do 6.2.2.3. i/lub 6.3.1.;

6.4.2.   przy reflektorze ustawionym początkowo zgodnie z ppkt. 6.4.1. światło główne musi spełniać stosowne wymagania fotometryczne przedstawione w pkt. 6.2. i 6.3.;

6.4.3.   wykonuje się dodatkowe badania po przemieszczeniu reflektora pionowo o ± 2° lub co najmniej w położenie maksymalne, jeżeli jest ono mniejsze od 2°, z jego początkowego położenia przy pomocy urządzenia do regulacji świateł głównych. Po ponownym ustawieniu światła głównego jako całości (na przykład za pomocą goniometru) w odpowiednim przeciwnym kierunku, strumień świetlny sprawdza się w następujących kierunkach, przy czym musi się on zawierać w wymaganych granicach:

światło mijania: punkty HV i 75 R (lub, odpowiednio, 75 L);

światło drogowe: EM i punkt HV (procent EM).

6.4.4.   jeżeli wnioskujący wskazał więcej niż jedno położenie zamontowania, to procedurę określoną w ppkt. od 6.4.1. do 6.4.3. powtarza się dla wszystkich pozostałych położeń;

6.4.5.   jeżeli wnioskujący nie podał żadnych specjalnych położeń zamontowania, to światło główne ustawia się do pomiarów określonych w pkt. 6.2. i 6.3. z urządzeniem do regulacji świateł głównych w jego średnim położeniu. Wykonuje się dodatkowe badanie zgodnie z ppkt. 6.4.3. z reflektorem przemieszczonym w jego krańcowe położenia (zamiast ± 2°) za pomocą urządzenia do regulacji świateł głównych.

6.5.   Wartości oświetlenia ekranu wymienione w ppkt. od 6.2.5. do 6.2.7. i w pkt. 6.3. powyżej mierzy się za pomocą fotoreceptora, którego efektywne pole zawiera się wewnątrz kwadratu o boku 65 mm.

7.   KOLOR

7.1.   Światło emitowane ma kolor biały. Wyrażone we współrzędnych trójchromatycznych CIE, światło powyższych świateł zawiera się w następujących granicach:

| granica w stronę niebieskiego | x ≥ 0,310 |
| --- | --- |
| granica w stronę żółtego | x ≤ 0,500 |
| granica w stronę zielonego | y ≤ 0,150 + 0,640 x |
| granica w stronę zielonego | y ≤ 0,440 |
| granica w stronę purpurowego | y ≥ 0,050 + 0,750 x |
| granica w stronę czerwonego | y ≥ 0,382 |

granica w stronę niebieskiego

x ≥ 0,310

granica w stronę żółtego

x ≤ 0,500

granica w stronę zielonego

y ≤ 0,150 + 0,640 x

granica w stronę zielonego

y ≤ 0,440

granica w stronę purpurowego

y ≥ 0,050 + 0,750 x

granica w stronę czerwonego

y ≥ 0,382

8.   POMIAR DYSKOMFORTU

Mierzy się dyskomfort powodowany przez światło mijania świateł głównych (15).

C.   POZOSTAŁE PRZEPISY ADMINISTRACYJNE

9.   MODYFIKACJA TYPU ŚWIATŁA GŁÓWNEGO I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

Każdą modyfikację typu światła głównego zgłasza się do służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu światła głównego. Wspomniana służba może następnie:

9.1.1.   uznać, że dokonane modyfikacje prawdopodobnie nie mają znaczących negatywnych skutków, i że w każdym wypadku światło główne nadal spełnia wymagania; lub

9.1.2.   zażądać sprawozdania z dalszych badań od służby technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzanie badań.

9.2.   Potwierdzenie lub odmowa homologacji, z określeniem zmian, zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określoną w ppkt. 4.1.4. powyżej.

9.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny każdemu formularzowi komunikatu sporządzonemu na okoliczność takiego rozszerzenia, oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

10.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

Procedury zgodności produkcji odpowiadają procedurom określonym w Porozumieniu, dodatek 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), łącznie z następującymi wymaganiami:

10.1.   Światła główne homologowane na podstawie niniejszego regulaminu są wytwarzane tak, aby były zgodne z homologowanym typem, spełniając warunki określone w pkt. 6. i 7.

10.2.   Minimalne wymagania dla zgodności procedur kontroli produkcji, określone w załączniku 5 do niniejszego regulaminu, są spełnione.

10.3.   Minimalne wymagania dla pobierania próbek przez kontrolera, określone w załączniku 7 do niniejszego regulaminu, są spełnione.

10.4.   Organ, który udzielił homologacji typu może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym zakładzie produkcyjnym. Weryfikacje takie dokonywane są zazwyczaj co dwa lata.

10.5.   Światła główne z widocznymi wadami nie są brane pod uwagę.

10.6.   Znak referencyjny nie jest brany pod uwagę.

11.   SANKCJE ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI

11.1.   Homologacja udzielona w odniesieniu do typu światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeżeli wymagania nie są spełnione lub jeżeli światło główne noszące znak homologacji nie odpowiada homologowanemu typowi.

11.2.   Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, to niezwłocznie powiadamia o tym inne Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem przedstawionym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

12.   OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestaje wytwarzania typu światła głównego homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, informuje o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu organ ten, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, informuje o tym pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin.

13.   NAZWY I ADRESY SŁUŻB TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZEPROWADZANIE BADAŃ HOMOLOGACYJNCH ORAZ SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy służb technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzanie badań homologacyjnych oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych krajach formularze poświadczające homologację albo rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji albo ostateczne zaprzestanie produkcji.

---

(1)  Obejmujący

Suplement 1 do pierwotnej wersji regulaminu — data wejścia w życie: 11 sierpnia 2002 r.

Suplement 2 do pierwotnej wersji regulaminu — data wejścia w życie: 10 grudnia 2002 r.

Suplement 3 do pierwotnej wersji regulaminu — data wejścia w życie: 30 października 2003 r.

(2)  Przepisy niniejszego regulaminu nie stanowią dla Strony Porozumienia stosującej niniejszy regulamin przeszkody dla zakazania połączenia światła głównego o soczewce z tworzywa sztucznego, homologowanego na podstawie niniejszego regulaminu, z mechanicznym urządzeniem do czyszczenia światła głównego (z wycieraczkami).

(3)  W przypadku świateł głównych przystosowanych do spełniania wymagań ruchu tylko po jednej stronie drogi (prawej lub lewej) zaleca się ponadto, aby powierzchnia, która może zostać zasłonięta, aby zapobiec dyskomfortowi użytkowników w kraju, gdzie ruch odbywa się po stronie drogi przeciwnej do strony w kraju, dla którego światło główne było zaprojektowane, była zaznaczona w sposób trwały na przednich soczewkach. Oznaczenie to nie jest jednak niezbędne, gdy powierzchnia ta wynika wyraźnie z projektu.

(4)  Jeżeli soczewki nie da się odłączyć od głównego korpusu światła głównego, to wystarcza jedno oznakowanie zgodnie z ppkt. 4.2.5.

(5)  1 dla Niemiec, 2 dla Francji, 3 dla Włoch, 4 dla Niderlandów, 5 dla Szwecji, 6 dla Belgii, 7 dla Węgier, 8 dla Republiki Czeskiej, 9 dla Hiszpanii, 10 dla Jugosławii, 11 dla Zjednoczonego Królestwa, 12 dla Austrii, 13 dla Luksemburga, 14 dla Szwajcarii, 15 (wolny), 16 dla Norwegii, 17 dla Finlandii, 18 dla Danii, 19 dla Rumunii, 20 dla Polski, 21 dla Portugalii, 22 dla Federacji Rosyjskiej, 23 dla Grecji, 24 dla Irlandii, 25 dla Chorwacji, 26 dla Słowenii, 27 dla Słowacji, 28 dla Białorusi, 29 dla Estonii, 30 (wolny), 31 dla Bośni i Hercegowiny, 32 dla Łotwy, 33 (wolny), 34 dla Bułgarii, 35 (wolny), 36 dla Litwy, 37 dla Turcji, 38 (wolny), 39 dla Azerbejdżanu, 40 dla Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, 41 (wolny), 42 dla Wspólnoty Europejskiej (homologacje przyznawane są przez jej Państwa Członkowskie przy użyciu właściwych im symboli EKG), 43 dla Japonii, 44 (wolny), 45 dla Australii, 46 dla Ukrainy, 47 dla Republiki Południowej Afryki oraz 48 dla Nowej Zelandii. Kolejne numery będą przydzielane innym krajom w kolejności chronologicznej, w jakiej ratyfikują lub przystępują do „Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być montowane i/lub stosowane w pojazdach kołowych, oraz warunków wzajemnego uznawania homologacji udzielonych na podstawie tych wymagań”, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

(6)  Wymagania techniczne dla żarówek: patrz regulamin nr 37.

(7)  Żarówki HIR1 i/lub H9 są dopuszczone do wytwarzania światła mijania tylko w połączeniu z instalacją urządzenia do czyszczenia świateł głównych zgodnego z regulaminem nr 45. Ponadto, jeśli zainstalowane są te żarówki, stosuje się odnośnie do pionowego nachylenia przepis ppkt. 6.2.6.2.2. regulaminu nr 48, seria zmian 01.

(8)  Światło główne uważa się za spełniające wymagania określone w niniejszym punkcie, jeżeli żarówkę da się łatwo założyć w świetle głównym, a występy ustalające można nawet w ciemności prawidłowo umieścić w przeznaczonych dla nich szczelinach.

(9)  Ekran musi być dostatecznie szeroki, aby umożliwiał zbadanie „linii odcięcia” w przedziale co najmniej 5° z każdej strony linii vv.

(10)  Jeżeli światło nie ma linii odcięcia z wyraźnym „kolankiem”, to regulację poprzeczną wykonuje się w sposób, który najlepiej spełnia wymagania dla oświetlenia w punktach 75 R i 50 R dla ruchu prawostronnego oraz w punktach 75 L i 50 L dla ruchu lewostronnego.

(11)  Takie światło główne specjalnie przeznaczone dla światła mijania może zawierać światło drogowe nie podlegające wymaganiom.

(12)  Graniczna wartość zmiany ustawienia osiowego 1° w prawo lub w lewo nie jest niezgodna z pionową zmianą ustawienia osiowego w górę lub w dół. Ta ostatnia jest ograniczona tylko wymaganiami określonymi w pkt. 6.3. Jednakże pozioma część „linii odcięcia” nie powinna wykraczać poza linię hh (warunki pkt. 6.3. nie stosują się do świateł głównych, które mają spełniać wymagania niniejszego regulaminu jedynie w zakresie dostarczania światła mijania).

(13)  E jest faktycznie zmierzoną wartością w punktach, odpowiednio, 50R i 50L

(14)  Wartości oświetlenia w dowolnym punkcie stref A i B, który leży również wewnątrz strefy III, nie przekraczają 0,7 luksa.

(15)  Wymaganie to będzie przedmiotem zalecenia do administracji.

---

ZAŁĄCZNIK 1

KOMUNIKAT

(maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

PRZYKŁADY ROZMIESZCZENIA ZNAKÓW HOMOLOGACJI

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące jeden z powyższych znaków homologacji zostało homologowane w Niderlandach (E 4) zgodnie z regulaminem nr XXX pod numerem homologacji 243, spełniając wymagania niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00). Światło mijania jest przeznaczone wyłącznie do ruchu prawostronnego. Litery CR (rysunek 1) wskazują, że jest to światło mijania i drogowe klasy A, a litery HCR (rysunek 2) oznaczają, że jest to światło mijania i drogowe klasy B.

Liczba 30 wskazuje, że maksymalne natężenie światła światła drogowego wynosi między 86 250 a 101 250 kandeli.

Uwaga: Numer homologacji i dodatkowe symbole umieszcza się w pobliżu okręgu i albo powyżej lub poniżej litery „E”, albo z prawej lub z lewej strony tej litery. Cyfry numeru homologacji znajdują się po tej samej stronie litery „E” i są zwrócone w tym samym kierunku.

Należy unikać używania cyfr rzymskich dla numeru homologacji, aby zapobiec pomyleniu z innymi symbolami.

| | |
| --- | --- |
| |

Image

Image

Image

Światło główne noszące powyższy znak homologacji spełnia wymagania niniejszego regulaminu zarówno w odniesieniu do światła mijania, jak i do światła drogowego, i jest przeznaczone:

Rysunek 3: Klasa A, tylko do ruchu lewostronnego.

Rysunki 4a i 4b: Klasa B, do obydwóch rodzajów ruchu poprzez odpowiednią regulację ustawienia zespołu optycznego lub żarówki w pojeździe.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące powyższy znak homologacji jest światłem głównym o soczewce z tworzywa sztucznego, spełniającym wymagania niniejszego regulaminu tylko w odniesieniu do światła mijania i przeznaczonym:

Rysunek 5: Klasa A, do obydwóch rodzajów ruchu.

Rysunek 6: Klasa B, tylko do ruchu prawostronnego.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące powyższy znak homologacji jest światłem głównym spełniającym wymagania niniejszego regulaminu:

Rysunek 7: Klasa B, wyłącznie w odniesieniu do światła mijania i jest przeznaczone tylko do ruchu lewostronnego.

Rysunek 8: Klasa A, wyłącznie w odniesieniu do światła drogowego.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Identyfikacja światła głównego o soczewce z tworzywa sztucznego, spełniającego wymagania niniejszego regulaminu:

Rysunek 9: Klasa B, zarówno w odniesieniu do światła mijania, jak i do światła drogowego i przeznaczone tylko do ruchu prawostronnego.

Rysunek 10: Klasa B, wyłącznie w odniesieniu do światła mijania i przeznaczone tylko do ruchu prawostronnego.

Światło mijania nie jest włączane jednocześnie ze światłem drogowym i/lub innym wzajemnie sprzężonym światłem głównym.

Uproszczone oznakowanie dla świateł zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych

(Linie pionowe i poziome określają schematycznie kształt urządzenia do sygnalizacji świetlnej. Nie są one częścią znaku homologacji).

| Model A | |
| --- | --- |
| Model B | |
| Model C | |
| Model D | |

Model A

Image

Model B

Image

Model C

Image

Model D

Image

Uwaga: Cztery przykłady przedstawione powyżej odpowiadają urządzeniu oświetlającemu noszącemu znak homologacji, obejmującemu:

Przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z serią zmian 02 do regulaminu nr 7,

Światło główne, klasa B, ze światłem mijania przystosowanym do ruchu prawostronnego i lewostronnego oraz światłem drogowym o maksymalnym natężeniu wynoszącym między 86 250 a 101 250 kandeli (wskazywanym przez liczbę 30), homologowane zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00) i posiadające soczewkę z tworzywa sztucznego,

Przednie światło przeciwmgielne homologowane zgodnie z serią zmian 02 do regulaminu nr 19 i posiadające soczewkę z tworzywa sztucznego,

Przedni kierunkowskaz kategorii 1a homologowany zgodnie z serią zmian 01 do regulaminu nr 6.

Image

Powyższy przykład odpowiada oznaczeniu soczewki z tworzywa sztucznego przeznaczonej do zastosowania w różnych typach świateł głównych, a mianowicie:

albo w świetle głównym klasy B ze światłem mijania przeznaczonym do obydwóch rodzajów ruchu i światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła wynoszącym między 86 250 a 101 250 kandeli (wskazywanym liczbą 30), homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00),

które jest wzajemnie sprzężone z

przednim światłem pozycyjnym 02 homologowanym zgodnie z serią zmian 02 do regulaminu nr 7;

albo w świetle głównym klasy A ze światłem mijania przeznaczonym do obydwóch rodzajów ruchu i światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła wynoszącym między 33 750 cd a 45 000 cd (wskazywanym liczbą 12,5), homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00),

które jest wzajemnie sprzężone z

tym samym przednim światłem pozycyjnym, co powyżej;

lub nawet w każdym z wyżej wymienionych świateł głównych homologowanych jako pojedyncze światło.

Główny korpus światła głównego nosi jeden ważny numer homologacji, na przykład:

Image

Powyższy przykład odpowiada oznaczeniu soczewki z tworzywa sztucznego stosowanej w zespole dwóch świateł głównych homologowanych we Francji (E2) pod numerem homologacji 81151, składającym się z:

światła głównego klasy B emitującego światło mijania i światło drogowe o maksymalnym natężeniu światła wynoszącym między x a y kandeli, spełniającego wymagania niniejszego regulaminu, oraz

światła głównego klasy B emitującego światło drogowe przeznaczone do obydwóch rodzajów ruchu o natężeniu światła wynoszącym między w a z kandeli, spełniającego wymagania niniejszego regulaminu, przy czym maksymalne natężenia światła świateł drogowych jako całości wynosi między 86 250 a 101 250 kandeli.

---

ZAŁĄCZNIK 3

EKRAN POMIAROWY

A.   Światło główne dla ruchu prawostronnego

(wymiary w mm z ekranem w odległości 25 m)

Image

B.   Światło główne dla ruchu lewostronnego

(wymiary w mm z ekranem w odległości 25 m)

Image

Image

Uwaga: Rysunek C przedstawia punkty pomiarowe dla ruchu prawostronnego. Dla ruchu lewostronnego punkty 7 i 8 leżą w odpowiednich miejscach po prawej stronie rysunku.

---

ZAłĄCZNIK 4

BADANIA STABILNOŚCI CHARAKTERYSTYKI FOTOMETRYCZNEJ ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH PODCZAS PRACY

BADANIA KOMPLETNYCH ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH

Po zmierzeniu wartości fotometrycznych zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu w punkcie Emax dla światła drogowego i w punktach HV, 50 R oraz B 50 L dla światła mijania (lub HV, 50 L oraz B 50 R dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego), próbkę kompletnego światła głównego bada się pod względem stabilności charakterystyki fotometrycznej podczas pracy. Określenie „kompletne światło główne” oznacza samą kompletną lampę wraz z tymi otaczającymi częściami korpusu i lampami, które mogą wpływać na rozpraszanie ciepła.

1.   BADANIE STABILNOŚCI CHARAKTERYSTYKI FOTOMETRYCZNEJ

Badania przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C, przy czym kompletne światło główne jest zamontowane na podstawie odpowiadającej prawidłowej instalacji w pojeździe.

1.1.   Czyste światło główne

Światło główne włącza się na 12 godzin pracy, jak opisano w ppkt. 1.1.1., i sprawdza się jak opisano w ppkt. 1.1.2.

1.1.1.   Procedura badania (1)

Światło główne włącza się w określonym czasie tak, aby:

| (a) | w przypadku, gdy ma zostać homologowana tylko jedna funkcja oświetlania (światło drogowe lub mijania albo przednie światło przeciwmgielne), odpowiednia żarówka była zapalona przez wyznaczony czas (2), |
| --- | --- |

(a)

w przypadku, gdy ma zostać homologowana tylko jedna funkcja oświetlania (światło drogowe lub mijania albo przednie światło przeciwmgielne), odpowiednia żarówka była zapalona przez wyznaczony czas (2),

| (b) | w przypadku światła głównego ze światłem mijania i jednym lub więcej światłem drogowym, albo w przypadku światła głównego ze światłem mijania i przednim światłem przeciwmgielnym:






  (i) | światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
  15 minut z zapaloną żarówką światła mijania;
  5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami. |
| --- | --- | --- |

(b)

w przypadku światła głównego ze światłem mijania i jednym lub więcej światłem drogowym, albo w przypadku światła głównego ze światłem mijania i przednim światłem przeciwmgielnym:

(i)

światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:

15 minut z zapaloną żarówką światła mijania;

5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami.

| (ii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej. |
| --- | --- |

(ii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej.

| (c) | w przypadku światła głównego z przednim światłem przeciwmgielnym i jednym lub więcej świateł drogowych:






  (i) | światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
  15 minut z zapalonym przednim światem przeciwmgielnym;
  5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami. |
| --- | --- | --- |

(c)

w przypadku światła głównego z przednim światłem przeciwmgielnym i jednym lub więcej świateł drogowych:

(i)

światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:

15 minut z zapalonym przednim światem przeciwmgielnym;

5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami.

| (ii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej. |
| --- | --- |

(ii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej.

| (d) | w przypadku światła głównego ze światłem mijania, jednym lub więcej świateł drogowych oraz przednim światłem przeciwmgielnym:






  (i) | światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
  15 minut z zapaloną żarówką światła mijania;
  5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami. |
| --- | --- | --- |

(d)

w przypadku światła głównego ze światłem mijania, jednym lub więcej świateł drogowych oraz przednim światłem przeciwmgielnym:

(i)

światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:

15 minut z zapaloną żarówką światła mijania;

5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami.

| (ii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym przednie światło przeciwmgielne poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas włączenia światła drogowego; |
| --- | --- |

(ii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym przednie światło przeciwmgielne poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas włączenia światła drogowego;

| (iii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym (2), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (3) kolejno światło mijania na połowę czasu i przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym światło (a) drogowe poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas działania światła mijania; |
| --- | --- |

(iii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym (2), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (3) kolejno światło mijania na połowę czasu i przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym światło (a) drogowe poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas działania światła mijania;

| (iv) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie) lub tylko z przednim światłem przeciwmgielnym (3), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na jedną trzecią czasu, światło(a) drogowe na jedną trzecią czasu i przednie światło przeciwmgielne na jedną trzecią czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej. |
| --- | --- |

(iv)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie) lub tylko z przednim światłem przeciwmgielnym (3), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na jedną trzecią czasu, światło(a) drogowe na jedną trzecią czasu i przednie światło przeciwmgielne na jedną trzecią czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej.

| (e) | W przypadku światła mijania przeznaczonego do doświetlania zakrętów z dodaniem źródła światła, to źródło światła włącza się na 1 minutę i wyłącza się na 9 minut podczas uruchamiania wyłącznie światła mijania (patrz: załącznik 4 - dodatek 1). |
| --- | --- |

(e)

W przypadku światła mijania przeznaczonego do doświetlania zakrętów z dodaniem źródła światła, to źródło światła włącza się na 1 minutę i wyłącza się na 9 minut podczas uruchamiania wyłącznie światła mijania (patrz: załącznik 4 - dodatek 1).

1.1.1.2.   Napięcie podczas badania

Napięcie reguluje się tak, aby dostarczało 90 % maksymalnej mocy w watach określonej w regulaminie nr 37 dla stosowanych żarówek.

Zastosowana moc odpowiada we wszystkich przypadkach odpowiedniej wartości żarówki o znamionowym napięciu 12 V, chyba że wnioskujący o homologację określi, że światło główne może być używane przy innym napięciu. W tym drugim przypadku badanie przeprowadza się z żarówką, której moc w watach jest największa, jaka może być zastosowana.

1.1.2.   Wyniki badań

1.1.2.1.   Kontrola wzrokowa

Po ustabilizowaniu się temperatury światła głównego do temperatury otoczenia, soczewkę światła głównego oraz ewentualną zewnętrzną soczewkę czyści się przy pomocy czystej, wilgotnej bawełnianej szmatki. Następnie dokonuje się jej kontroli wzrokowej; nie powinno być zauważalnego zniekształcenia, odkształcenia, pęknięcia lub zmiany koloru soczewki światła głównego lub ewentualnej zewnętrznej soczewki.

1.1.2.2.   Badanie fotometryczne

W celu stwierdzenia zgodności z wymaganiami niniejszego regulaminu, wartości fotometryczne sprawdza się w następujących punktach:

Światło mijania:

50 R - B 50 L - HV dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu prawostronnego,

50 L - B 50 R - HV dla świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego.

Światło drogowe: punkt Emax

Można dokonać innego ustawienia w celu uwzględnienia ewentualnego odkształcenia podstawy światła głównego na skutek nagrzania (zmiana położenia linii odcięcia jest opisana w pkt. 2 niniejszego załącznika).

Dopuszczalna jest 10-procentowa rozbieżność pomiędzy charakterystyką fotometryczną a wartościami zmierzonymi przed badaniem, obejmująca tolerancje procedury fotometrycznej.

1.2.   Zabrudzone światło główne

Po zbadaniu jak określono w pkt. 1.1. powyżej, światło główne przygotowuje się jak opisano w ppkt. 1.2.1. i włącza się na jedną godzinę jak opisano w ppkt. 1.1.1., a następnie dokonuje jego badania jak opisano w ppkt. 1.1.2.

1.2.1.   Przygotowanie światła głównego

1.2.1.1.   Mieszanina próbna

1.2.1.1.1.   Dla światła głównego z zewnętrzną soczewką ze szkła:

Mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:

9 części wagowych piasku krzemionkowego o wielkości ziaren 0-100 μm 1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0-100 μm, 0,2 części wagowych NaCMC (4), oraz odpowiedniej ilości wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m. Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.

1.2.1.1.2.   Dla światła głównego z zewnętrzną soczewką z tworzywa sztucznego:

Mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:

9 części wagowych piasku krzemionkowego o wielkości ziaren 0-100 μm, 1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0-100 μm, 0,2 części wagowych NaCMC (4), części wagowych wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m, oraz 2 ± 1 części wagowych środka powierzchniowo czynnego (5). Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.

1.2.1.2.   Nakładanie mieszaniny próbnej na światło główne

Mieszaninę próbną nakłada się równomiernie na całą emitującą światło powierzchnię światła głównego, a następnie pozostawia się do wyschnięcia. Procedurę tę powtarza się dotąd, aż wartość oświetlenia spadnie do 15-20 % wartości zmierzonych dla każdego następującego punktu w warunkach opisanych w niniejszym załączniku:

Punkt Emax w świetle mijania/świetle drogowym oraz tylko w świetle drogowym,

50 R i 50 V (6) tylko dla światła mijania przeznaczonego do ruchu prawostronnego,

50 L i 50 V (6) tylko dla światła mijania przeznaczonego do ruchu lewostronnego.

1.2.1.3.   Urządzenia pomiarowe

Urządzenia pomiarowe są analogiczne do używanych podczas badań homologacyjnych światła głównego. Do kontroli fotometrycznej używa się wzorcowej żarówki (etalonu).

2.   BADANIE ZMIANY POŁOŻENIA PIONOWEGO LINII ODCIĘCIA POD WPŁYWEM CIEPŁA

Badanie to polega na sprawdzeniu, czy pionowy dryft linii odcięcia pod wpływem ciepła nie przekracza wartości określonej dla pracującego światła mijania.

Światło główne badane zgodnie z pkt. 1. poddaje się badaniu opisanemu w pkt. 2.1. bez wyjmowania go z przyrządu mocującego lub zmiany jego położenia w stosunku do tego przyrządu.

2.1.   Badanie

Badanie przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C.

Używając pochodzącej z produkcji seryjnej żarówki, która była poddawana starzeniu przez co najmniej jedną godzinę, włącza się światło główne z działającym światłem mijania bez demontowania go lub zmiany jego położenia względem przyrządu mocującego. (Dla potrzeb tego badania napięcie reguluje się, jak określono w ppkt. 1.1.1.2.). Położenie linii odcięcia w jej poziomej części (pomiędzy vv a linią pionową przechodzącą przez punkt B 50 L dla ruchu prawostronnego lub B 50 R dla ruchu lewostronnego) sprawdza się 3 minuty (r3) i 60 minut (r60) po rozpoczęciu badania.

Pomiar zmiany położenia linii odcięcia opisany powyżej wykonuje się dowolną metodą dającą zadowalającą dokładność i odtwarzalne wyniki.

2.2.   Wyniki badania

2.2.1.   Wynik w miliradianach (mrad) uważa się za zadowalający dla światła mijania tylko wtedy, gdy wartość bezwzględna ΔrI = |r3 – r60| zarejestrowana na świetle głównym nie jest większa od 1,0 mrad (ΔrI ≤ 1,0 mrad).

2.2.2.   Jednakże jeżeli wartość ta jest większa niż 1,0 mrad, lecz nie większa niż 1,5 mrad (1,0 mrad < ΔrI ≤ 1,5 mrad), to bada się drugie światło główne jak opisano w pkt. 2.1., po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu poniżej, w celu ustabilizowania położenia mechanicznych części światła głównego na podstawie, na której jest on umieszczony w sposób reprezentatywny dla prawidłowej instalacji w pojeździe:

działanie światła mijania przez jedną godzinę (napięcie reguluje się, jak opisano w ppkt. 1.1.1.2.),

okres spoczynku przez jedną godzinę.

Typ światła głównego uważa się za zadowalający, jeżeli średnia wartość z wartości bezwzględnych: ΔrI zmierzonej na pierwszej próbce i ΔrII zmierzonej na drugiej próbce nie jest większa od 1,0 mrad.

Formula

---

(1)  Harmonogram badań podano w załączniku 8 do niniejszego regulaminu.

(2)  Gdy badane światło główne zawiera lampy sygnalizacyjne, to powinny one być zapalone przez czas trwania badania. W przypadku lampy kierunkowskazu, powinna ona być zapalona w trybie migotania, przy stosunku czasu włączenia do czasu wyłączenia wynoszącym w przybliżeniu jeden do jednego.

(3)  Gdy dwie lub więcej żarówek zostanie zapalonych równocześnie podczas używania migotania światła głównego, to nie jest to uważane za normalne jednoczesne używanie żarówek.

(4)  NaCMC oznacza sól sodową karboksymetylocelulozy zwyczajowo zwanej CMC. NaCMC użyta w mieszaninie zanieczyszczenia ma stopień podstawienia (DS) wynoszący 0,6-0,7 i lepkość 200-300 cP dla 2-procentowego roztworu w 20 °C.

(5)  Tolerancja ilości wynika z konieczności uzyskania zabrudzenia, które można równomiernie rozprowadzić na całej soczewce z tworzywa sztucznego.

(6)  Punkt 50 V znajduje się 375 mm poniżej HV na pionowej linii v-v na ekranie umieszczonym w odległości 25 m.

DODATEK 1

Przegląd okresów roboczych dotyczących badania stabilności charakterystyki fotometrycznej

| Skróty: | P: | lampa światła mijania |
| --- | --- | --- |
| D: | lampa światła drogowego (D1 + D2 oznacza dwa światła drogowe) |
| F: | przednie światło przeciwmgielne |
| | oznacza cykl złożony z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia |
| | oznacza cykl złożony z 9 minut zgaszenia i 1 minuty zapalenia |

Skróty:

P:

lampa światła mijania

D:

lampa światła drogowego (D1 + D2 oznacza dwa światła drogowe)

F:

przednie światło przeciwmgielne

Image

oznacza cykl złożony z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia

Image

oznacza cykl złożony z 9 minut zgaszenia i 1 minuty zapalenia

Wszystkie następujące zgrupowane światła główne i przednie światła przeciwmgielne wraz z dodanymi symbolami oznaczenia są podane jako przykłady i nie mają charakteru wyczerpującego wykazu.

| 1. | P lub D lub F (HC lub HR lub B) |
| --- | --- |

1.

Image

| 2. | P+F (HC B) lub P+D (HCR) |
| --- | --- |

2.

Image

| 3. | P+F (HC B/) lub HC/B lub P+D (HC/R) |
| --- | --- |

3.

Image

---

ZAłĄCZNIK 5

Minimalne wymagania dla procedur kontroli zgodnoŚci produkcji

1.   PRZEPISY OGÓLNE

1.1.   Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia, jeżeli różnice nie przekraczają nieuchronnych tolerancji produkcyjnych w granicach wymagań niniejszego regulaminu. Warunek ten stosuje się również do koloru.

W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej, zgodności produkowanych seryjnie świateł głównych nie kwestionuje się, jeżeli badając charakterystykę fotometryczną dowolnego światła głównego wybranego losowo i wyposażonego we wzorcową żarówkę (etalon):

1.2.1.   żadna zmierzona wartość nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonej w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) oraz strefy III maksymalne niekorzystne odchylenie może wynosić, odpowiednio:

| B 50 L (lub R): | 0,2 lx, równoważne 20 %
  0,3 lx, równoważne 30 % |
| --- | --- |
| strefa III | 0,3 lx, równoważne 20 %
  0,45 lx, równoważne 30 % |

B 50 L (lub R):

0,2 lx, równoważne 20 %

0,3 lx, równoważne 30 %

strefa III

0,3 lx, równoważne 20 %

0,45 lx, równoważne 30 %

lub jeżeli

1.2.2.1.   dla światła mijania, wartości określone w niniejszym regulaminie są spełnione w HV (z tolerancją +0,2 lx) oraz w odniesionym do tego ustawienia co najmniej jednym punkcie każdego pola ograniczonego na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (1) (z tolerancją +0,1 lx), 75 R (lub L), 50 V, 25 R, 25 L, oraz w całym polu strefy IV, która znajduje się nie więcej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;

1.2.2.2.   oraz jeżeli, dla światła drogowego, HV znajduje się w obrębie izoluksy 0,75 Emax, przy czym tolerancja +20 % dla maksymalnych wartości i –20 % dla minimalnych wartości jest zachowana dla wartości fotometrycznych w dowolnym punkcie pomiarowym określonym w ppkt. 6.3.2. niniejszego regulaminu.

1.2.3.   Jeżeli wyniki opisanego powyżej badania nie spełniają wymagań, to ustawienie osiowe światła głównego można zmienić, pod warunkiem że oś światła nie zostanie przemieszczona na bok o więcej niż 1° w prawo lub w lewo (2).

1.2.4.   Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się przy użyciu innej wzorcowej żarówki (etalonu).

1.3.   W celu sprawdzenia zmiany pionowego położenia linii odcięcia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:

jedno z wybranych jako próbki świateł głównych bada się zgodnie z procedurą opisaną w pkt. 2.1. załącznika 4, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w ppkt. 2.2.2. załącznika 4.

Światło główne uważa się za zadowalające, jeżeli Δr nie przekracza 1,5 mrad.

Jeżeli wartość ta przekracza 1,5 mrad, lecz nie jest większa od 2,0 mrad, to drugą próbkę poddaje się badaniu, po którym średnia z wartości bezwzględnych zarejestrowanych na obu próbkach nie może przekraczać 1,5 mrad.

2.   MINIMALNE WYMAGANIA DLA SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI PRZEZ PRODUCENTA

Dla każdego typu światła głównego posiadacz znaku homologacji przeprowadza co najmniej następujące badania w odpowiednich odstępach czasu. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.

Jeżeli jakiekolwiek próbkowanie wykazuje niezgodność odnośnie do rodzaju danego badania, to pobiera się i bada kolejne próbki. Producent podejmuje kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.

2.1.   Charakter badań

Badania zgodności określone w niniejszym regulaminie obejmują charakterystykę fotometryczną oraz sprawdzenie zmiany pionowego położenia linii odcięcia pod wpływem ciepła.

2.2.   Metody stosowane w badaniach

2.2.1.   Badania na ogół przeprowadza się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.

2.2.2.   W dowolnym badaniu zgodności przeprowadzanym przez producenta mogą być zastosowane równoważne metody za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne. Producent jest odpowiedzialny za udowodnienie, że zastosowane metody są równoważne metodom określonym w niniejszym regulaminie.

2.2.3.   Zastosowanie ppkt. 2.2.1. i 2.2.2. wymaga regularnej kalibracji aparatury badawczej i jej korelacji z pomiarami przeprowadzonymi przez właściwy organ.

2.2.4.   We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, szczególnie do celów administracyjnej kontroli i próbkowania.

2.3.   Charakter próbkowania

Próbki świateł głównych wybiera się losowo z jednorodnej partii produkcji. Jednorodna partia oznacza zbiór świateł głównych tego samego typu, określony według metod produkcyjnych producenta.

Ocena obejmuje zasadniczo produkcję seryjną z poszczególnych zakładów. Jednakże producent może zgrupować zapisy dotyczące tego samego typu z kilku zakładów, pod warunkiem, że zakłady te działają według tego samego systemu jakości i zarządzania jakością.

2.4.   Zmierzone i zarejestrowane charakterystyki fotometryczne

Pobrane próbki świateł głównych poddaje się pomiarom fotometrycznym w punktach przewidzianych w regulaminie, przy czym odczyt jest ograniczony do punktów Emax, HV (3), HL, HR (4) w przypadku światła drogowego oraz do punktów B 50 L (lub R), HV, 50 V, 75 R (lub L) i 25 L (lub R) w przypadku światła mijania (patrz: rysunek w załączniku 3).

2.5.   Kryteria akceptowalności

Producent jest odpowiedzialny za przeprowadzenie statystycznego opracowania wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów akceptowalności jego produktów w celu spełnienia specyfikacji określonej dla sprawdzania zgodności produktów w pkt. 10.1. niniejszego regulaminu.

Kryteria akceptowalności winny być takie, aby przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pozytywnego wyniku kontroli na miejscu zgodnie z załącznikiem 7 (pierwsze próbkowanie) wynosiło przynajmniej 0,95.

---

(1)  Litery w nawiasach odnoszą się do świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego.

(2)  Patrz: przypis 11/ w tekście niniejszego regulaminu.

(3)  Gdy światło drogowe jest wzajemnie sprzężone ze światłem mijania, to HV w przypadku światła drogowego jest tym samym punktem pomiarowym, co w przypadku światła mijania.

(4)  HL i HR: punkty „hh” znajdujące się w odległości 1,125 m, odpowiednio, w lewo i w prawo od punktu HV.

---

ZAłĄCZNIK 6

Wymagania dla świateł posiadających soczewki z tworzywa sztucznego — badanie soczewek lub próbek materiału oraz kompletnych świateł

1.   OGÓLNE SPECYFIKACJE

1.1.   Próbki dostarczone zgodnie z ppkt. 2.2.4. niniejszego regulaminu spełniają wymagania wskazane w pkt. od 2.1. do 2.5. poniżej.

1.2.   Dwie próbki kompletnych świateł dostarczone zgodnie z ppkt. 2.2.3. niniejszego regulaminu i posiadające soczewki z tworzywa sztucznego spełniają, pod względem materiału soczewki, specyfikacje wskazane w pkt. 2.6. poniżej.

1.3.   Próbki soczewek z tworzywa sztucznego lub próbki materiału, łącznie (w stosownych przypadkach) z reflektorem, do którego mają być zamontowane, poddaje się badaniom homologacyjnym w kolejności chronologicznej podanej w tabeli A przedstawionej w dodatku 1 do niniejszego załącznika.

1.4.   Jednakże jeżeli producent świateł może udowodnić, że produkt przeszedł już badania określone w pkt. od 2.1. do 2.5. poniżej lub równoważne badania zgodnie z innym regulaminem, to badania te nie muszą być powtarzane; obowiązkowe są jedynie badania określone w dodatku 1, tabela B.

2.   BADANIA

2.1.   Odporność na zmiany temperatury

2.1.1.   Badania

Trzy nowe próbki (soczewki) poddaje się pięciu cyklom zmiany temperatury i wilgotności (RH = wilgotność względna) według następującego programu:

3 godziny w 40 °C ± 2 °C i RH 85-95 %;

1 godzina w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 %;

15 godzin w –30 °C ± 2 °C;

1 godzina w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 %;

3 godziny w 80 °C ± 2 °C;

1 godzina w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 %;

Przed tym badaniem próbki wytrzymuje się w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 % przez co najmniej cztery godziny.

Uwaga: Okresy jednej godziny w 23 °C ± 5 °C obejmują okresy przejścia z jednej temperatury do drugiej, które są niezbędne dla uniknięcia efektów szoku cieplnego.

2.1.2.   Pomiary fotometryczne

2.1.2.1.   Metoda

Pomiary fotometryczne przeprowadza się na próbkach przed i po badaniu.

Pomiary te wykonuje się przy użyciu wzorcowej żarówki (etalonu) w następujących punktach:

B 50 L i 50 R dla światła mijania lampy mijania lub lampy mijania/drogowej (B 50 R i 50 L w przypadku świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego);

Emax (route) dla światła drogowego lampy drogowej lub lampy mijania/drogowej.

2.1.2.2.   Wyniki

Różnica pomiędzy wartościami fotometrycznymi zmierzonymi na każdej próbce przed i po badaniu nie powinna przekraczać 10 %, wliczając tolerancje procedury fotometrycznej.

2.2.   Odporność na czynniki atmosferyczne i chemiczne

2.2.1.   Odporność na czynniki atmosferyczne

Trzy nowe próbki (soczewki lub próbki materiału) wystawia się na działanie promieniowania źródła mającego rozkład widmowy energii podobny do rozkładu widmowego energii ciała czarnego w temperaturze od 5 500 K do 6 000 K. Pomiędzy źródłem a próbkami umieszcza się odpowiednie filtry w celu ograniczenia w miarę możliwości promieniowania o długościach fali mniejszych od 295 nm i większych od 2 500 nm. Próbki wystawia się na działanie luminacji energetycznej wynoszącej 1 200 W/m2 ± 200 W/m2 przez taki okres, aby otrzymana przez nie energia świetlna była równa 4 500 MJ/m2 ± 200 MJ/m2. Wewnątrz obudowy, temperatura zmierzona na czarnej płycie, umieszczonej na tym samym poziomie co próbki, winna wynosić 50 °C ± 5 °C. W celu zapewnienia regularnej ekspozycji, próbki powinny obracać się wokół źródła promieniowania z prędkością od 1 do 5 obrotów na minutę.

Próbki natryskuje się wodą destylowaną o przewodności właściwej mniejszej od 1 mS/m w temperaturze 23 °C ± 5 °C według następującego cyklu:

natryskiwanie: 5 minut; suszenie: 25 minut.

2.2.2.   Odporność na czynniki chemiczne

Po przeprowadzeniu badania opisanego w ppkt. 2.2.1. powyżej i wykonaniu pomiaru opisanego w ppkt. 2.2.3.1. poniżej, powierzchnię zewnętrzną wspomnianych trzech próbek poddaje się obróbce opisanej w ppkt. 2.2.2.2. przy użyciu mieszaniny określonej w ppkt. 2.2.2.1. poniżej.

2.2.2.1.   Mieszanina próbna

Mieszanina próbna składa się z 61,5 % n-heptanu, 12,5 % toluenu, 7,5 % czterochlorku etylu, 12,5 % trójchloroetylenu i 6 % ksylenu (procent objętościowy).

2.2.2.2.   Nakładanie mieszaniny próbnej

Namoczyć kawałek tkaniny bawełnianej (według ISO 105) aż do nasycenia mieszaniną określoną w ppkt. 2.2.2.1. powyżej, i przed upływem 10 sekund nałożyć go na 10 minut na powierzchnię zewnętrzną próbki pod naciskiem 50 N/cm2 odpowiadającym sile czynnej 100 N przyłożonej na powierzchnię próbną o powierzchni 14 × 14 mm.

Podczas tego 10-minutowego okresu szmatkę ponownie nasyca się mieszaniną, tak aby skład nakładanej cieczy był stale identyczny ze składem określonej przepisami mieszaniny próbnej.

Podczas nakładania dopuszczalne jest kompensowanie nacisku wywieranego na próbkę, tak aby nie dopuścić do spowodowania pęknięć.

2.2.2.3.   Czyszczenie

Na koniec nakładania mieszaniny próbnej próbki suszy się na otwartym powietrzu, a następnie przepłukuje się roztworem opisanym w pkt. 2.3. („Odporność na detergenty”) przy temperaturze 23 °C ± 5 °C.

Następnie próbki dokładnie spłukuje się wodą destylowaną, zawierającą nie więcej niż 0,2 % zanieczyszczeń w temperaturze 23 °C ± 5 °C, po czym wyciera się miękką szmatką.

2.2.3.   Wyniki

2.2.3.1.   Po badaniu wytrzymałości na czynniki atmosferyczne powierzchnia zewnętrzna próbek powinna być wolna od pęknięć, zarysowań, łuszczenia się i deformacji, a średnia zmiana transmisji Formula zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie powinna przekraczać 0,020 (Δtm ≤ 0,020).

2.2.3.2.   Po badaniu odporności na czynniki chemiczne próbki nie powinny nosić żadnych śladów chemicznego przebarwienia mogącego powodować zmianę rozproszenia strumienia światła, którego średnia zmiana Formula zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie powinna przekraczać 0,020 (Δdm ≤ 0,020).

2.3.   Odporność na detergenty i węglowodory

2.3.1.   Odporność na detergenty

Powierzchnię zewnętrzną trzech próbek (soczewek lub próbek materiału) podgrzewa się do 50 °C ± 5 °C, a następnie zanurza się na pięć minut w mieszaninie utrzymywanej w 23 °C ± 5 °C i złożonej z 99 części wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń oraz jednej części sulfonianu alkiloarylowego.

Na koniec badania próbki suszy się w temperaturze 50 °C ± 5 °C.

Powierzchnię próbek czyści się za pomocą zwilżonej szmatki.

2.3.2.   Odporność na węglowodory

Powierzchnię zewnętrzną tych trzech próbek pociera się następnie lekko przez jedną minutę szmatką bawełnianą namoczoną w mieszaninie złożonej z 70 % n-heptanu i 30 % toluenu (procent objętościowy), a następnie suszy się na otwartym powietrzu.

2.3.3.   Wyniki

Po tym jak powyższe dwa badania przeprowadzono bezpośrednio jedno po drugim, średnia wartość zmiany transmisji Formula zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie powinna przekraczać 0,010 (Δtm ≤ 0,010).

2.4.   Odporność na niszczenie mechaniczne

2.4.1.   Metoda niszczenia mechanicznego

Powierzchnię zewnętrzną trzech nowych próbek (soczewek) poddaje się badaniu równomiernego niszczenia mechanicznego przy zastosowaniu metody opisanej w dodatku 3 do niniejszego załącznika.

2.4.2.   Wyniki

Po tym badaniu zmiany:

| transmisji | : | |
| --- | --- | --- |
| i rozproszenia | : | |

transmisji

:

Formula

i rozproszenia

:

Formula

mierzy się zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2, w miejscu określonym w ppkt. 2.2.4.1.1. niniejszego regulaminu. Średnia wartość z trzech próbek winna być taka, aby:

Δtm ≤ 0,100;

Δdm ≤ 0,050.

2.5.   Badanie przyczepności powłok (jeśli są)

2.5.1.   Przygotowanie próbki

Na powłoce soczewki na powierzchni 20 mm × 20 mm za pomocą żyletki lub igły nacina się siatkę złożoną z kwadratów o boku około 2 mm × 2 mm. Nacisk wywierany na żyletkę lub igłę powinien być wystarczający do przecięcia co najmniej powłoki.

2.5.2.   Opis badania

Użyć taśmy klejącej o sile przyczepności 2 N/(cm szerokości) ± 20 % zmierzonej w znormalizowanych warunkach określonych w dodatku 4 do niniejszego załącznika. Tę taśmę klejącą, która powinna mieć szerokość co najmniej 25 mm, dociska się przez co najmniej pięć minut do powierzchni przygotowanej jak określono w ppkt. 2.5.1.

Następnie koniec taśmy klejącej obciąża się w taki sposób, aby siła przyczepności do badanej powierzchni była zrównoważona siłą prostopadłą do tej powierzchni. W tym momencie taśmę odrywa się ze stałą prędkością 1,5 m/s ± 0,2 m/s.

2.5.3.   Wyniki

Nie powinno być wyraźnego uszkodzenia powierzchni pokrytej siatką. Uszkodzenia w punktach przecięcia nacięć lub na krawędziach nacięć są dopuszczalne, pod warunkiem, że uszkodzona powierzchnia nie przekracza 15 % powierzchni pokrytej siatką.

2.6.   Badania kompletnego światła głównego posiadającego soczewkę z tworzywa sztucznego

2.6.1.   Odporność na niszczenie mechaniczne powierzchni soczewki

2.6.1.1.   Badania

Soczewkę próbki świateł nr 1 poddaje się badaniu opisanemu w ppkt. 2.4.1. powyżej.

2.6.1.2.   Wyniki

Po badaniu, wyniki pomiarów fotometrycznych dokonanych na świetle głównym zgodnie z niniejszym regulaminem nie powinny przekraczać o więcej niż 30 % maksymalnych wartości określonych dla punktów B 50 L i HV, i nie powinny być niższe o więcej niż 10 % od minimalnych wartości określonych dla punktu 75 R (w przypadku świateł głównych przeznaczonych do ruchu lewostronnego punktami branymi pod uwagę są: B 50 R, HV i 75 L).

2.6.2.   Badanie przyczepności powłok (jeśli są)

Soczewkę próbki świateł nr 2 poddaje się badaniu opisanemu w pkt. 2.5. powyżej.

3.   KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI

Pod względem materiałów użytych do produkcji soczewek, światła serii uznaje się za zgodne z regulaminem, jeżeli:

3.1.1.   po badaniu odporności na czynniki chemiczne oraz po badaniu odporności na detergenty i węglowodory, powierzchnia zewnętrzna próbek nie wykazuje pęknięć, łuszczenia się lub deformacji widocznej gołym okiem (patrz: ppkt. 2.2.2., 2.3.1. i 2.3.2.);

3.1.2.   po badaniu opisanym w ppkt. 2.6.1.1., wartości fotometryczne w punktach pomiaru wziętych pod uwagę w ppkt. 2.6.1.2. mieszczą się w granicach określonych dla zgodności produkcji przez niniejszy regulamin.

3.2.   Jeżeli wyniki badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się na innej wybranej losowo próbce świateł głównych.

DODATEK 1

KOLEJNOŚĆ CHRONOLOGICZNA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH

A.   Badania tworzyw sztucznych (soczewek lub próbek materiału dostarczonych zgodnie z ppkt. 2.2.4. niniejszego regulaminu).

| Próbki – Badania | Soczewki lub próbki materiału | Soczewki |
| --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 1.1. | Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.) |

Próbki – Badania

Soczewki lub próbki materiału

Soczewki

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

1.1.

Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.)

x

x

x

| 1.1.1. | Zmiana temperatury (ppkt 2.1.1.) |
| --- | --- |

1.1.1.

Zmiana temperatury (ppkt 2.1.1.)

x

x

x

| 1.1.2. | Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.) |
| --- | --- |

1.1.2.

Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.)

x

x

x

| 1.2.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.2.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

x

x

x

x

x

x

| 1.2.2. | Pomiar rozproszenia |
| --- | --- |

1.2.2.

Pomiar rozproszenia

x

x

x

x

x

x

| 1.3. | Czynniki atmosferyczne (ppkt 2.2.1.) |
| --- | --- |

1.3.

Czynniki atmosferyczne (ppkt 2.2.1.)

x

x

x

| 1.3.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.3.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

| 1.4. | Czynniki chemiczne (ppkt 2.2.2.) |
| --- | --- |

1.4.

Czynniki chemiczne (ppkt 2.2.2.)

x

x

x

| 1.4.1. | Pomiar rozproszenia |
| --- | --- |

1.4.1.

Pomiar rozproszenia

x

x

x

| 1.5. | Detergenty (ppkt 2.3.1.) |
| --- | --- |

1.5.

Detergenty (ppkt 2.3.1.)

x

x

x

| 1.6. | Węglowodory (ppkt 2.3.2.) |
| --- | --- |

1.6.

Węglowodory (ppkt 2.3.2.)

x

x

x

| 1.6.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.6.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

| 1.7. | Niszczenie (ppkt 2.4.1.) |
| --- | --- |

1.7.

Niszczenie (ppkt 2.4.1.)

x

x

x

| 1.7.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.7.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

| 1.7.2. | Pomiar rozproszenia |
| --- | --- |

1.7.2.

Pomiar rozproszenia

x

x

x

| 1.8. | Przyczepność (pkt 2.5.) |
| --- | --- |

1.8.

Przyczepność (pkt 2.5.)

x

B.   Badania kompletnych świateł głównych (dostarczonych zgodnie z ppkt. 2.2.3. niniejszego regulaminu).

| Badania | Kompletne światło główne |
| --- | --- |
| Nr próbki |
| 1 | 2 |
| 2.1. | Niszczenie (ppkt 2.6.1.1.) |

Badania

Kompletne światło główne

Nr próbki

1

2

2.1.

Niszczenie (ppkt 2.6.1.1.)

x

| 2.2. | Fotometria (ppkt 2.6.1.2.) |
| --- | --- |

2.2.

Fotometria (ppkt 2.6.1.2.)

x

| 2.3. | Przyczepność (ppkt 2.6.2.) |
| --- | --- |

2.3.

Przyczepność (ppkt 2.6.2.)

x

DODATEK 2

METODA POMIARU ROZPROSZENIA I TRANSMISJI ŚWIATŁA

1.   URZĄDZENIA (patrz: rysunek)

Wiązka światła kolimatora K o dywergencji połowicznej β/2 = 17,4 x 104 rd jest ograniczona przysłoną Dτ z otworem 6 mm, naprzeciwko której umieszczone jest stanowisko z próbką.

Achromatyczna soczewka skupiająca L2, skorygowana pod względem aberracji sferycznej, łączy przysłonę Dτ z odbiornikiem R; średnica soczewki L2 jest taka, że nie przysłania światła rozproszonego przez próbkę w stożku o połowie kąta wierzchołkowego β/2 = 14°.

Pierścieniowa przysłona DD o kątach α°/2 = 1° i αmax/2 = 12° jest umieszczona w płaszczyźnie ogniskowej obrazu soczewki L2.

Nieprzezroczysta środkowa część przysłony jest niezbędna w celu eliminacji światła przychodzącego bezpośrednio ze źródła światła. Powinno być możliwe usunięcie środkowej części przysłony z wiązki światła w taki sposób, aby powróciła dokładnie z swoje pierwotne położenie.

Odległość L2 Dτ oraz długość ogniskową F2
   (1) soczewki L2 dobiera się tak, aby obraz Dτ całkowicie przykrywał odbiornik R.

Gdy początkowy padający strumień jest odniesiony do 1 000 jednostek, to bezwzględna dokładność każdego odczytu jest lepsza niż 1 jednostka.

2.   POMIARY

Dokonuje się następujących odczytów:

| Odczyt | z próbką | ze środkową częścią DD | Reprezentowana wielkość |
| --- | --- | --- | --- |
| T1 | nie | nie | Padający strumień w początkowym odczycie |
| T2 | tak
  (przed badaniem) | nie | Strumień przesłany przez nowy materiał w polu 24° |
| T3 | tak
  (po badaniu) | nie | Strumień przesłany przez badany materiał w polu 24° |
| T4 | tak
  (przed badaniem) | tak | Strumień rozproszony przez nowy materiał |
| T5 | tak
  (po badaniu) | tak | Strumień rozproszony przez badany materiał |

Odczyt

z próbką

ze środkową częścią DD

Reprezentowana wielkość

T1

nie

nie

Padający strumień w początkowym odczycie

T2

tak

(przed badaniem)

nie

Strumień przesłany przez nowy materiał w polu 24°

T3

tak

(po badaniu)

nie

Strumień przesłany przez badany materiał w polu 24°

T4

tak

(przed badaniem)

tak

Strumień rozproszony przez nowy materiał

T5

tak

(po badaniu)

tak

Strumień rozproszony przez badany materiał

Image

---

(1)  Dla L2 zaleca się zastosowanie odległości ogniskowej wynoszącej około 80 mm.

DODATEK 3

METODA BADANIA Z ZASTOSOWANIEM NATRYSKU

1.   Urządzenie do badania

1.1.   Pistolet natryskowy

Zastosowany pistolet natryskowy wyposażony jest w dyszę o średnicy 1,3 mm pozwalającą na przepływ cieczy z natężeniem 0,24 ± 0,02 l/minutę przy ciśnieniu roboczym 6,0 barów - 0, +0,5 bara.

W tych warunkach roboczych uzyskiwany wachlarz strumienia powinien mieć średnicę 170 mm ± 50 mm na powierzchni wystawionej na działanie niszczące, w odległości 380 mm ± 10 mm od dyszy.

1.2.   Mieszanina próbna

Mieszanina próbna składa się z:

piasku krzemionkowego o twardości 7 w skali Mohra, o wielkości ziaren od 0 do 0,2 mm i niemal normalnym rozkładzie, o współczynniku kątowym 1,8 do 2;

wody o twardości nieprzekraczającej 205 g/m3 dla mieszaniny składającej się z 25 g piasku na litr wody.

2.   Badanie

Zewnętrzną powierzchnię soczewek lamp poddaje się raz lub wielokrotnie działaniu strumienia piasku, wytworzonego jak opisano powyżej. Strumień natryskuje się niemal prostopadle do badanej powierzchni.

Zniszczenie sprawdza się przy pomocy jednej lub więcej próbek szklanych umieszczonych jako odniesienie w pobliżu badanych soczewek. Mieszaninę natryskuje się tak długo, aż różnica rozproszenia światła na próbce lub próbkach zmierzona metodą opisaną w dodatku 2 będzie taka, że:

Formula

Można użyć kilku próbek odniesienia, aby sprawdzić, czy cała badana powierzchnia uległa zniszczeniu w sposób równomierny.

DODATEK 4

BADANIE PRZYCZEPNOŚCI PRZY POMOCY TAŚMY KLEJĄCEJ

1.   CEL

Metoda ta pozwala wyznaczyć, w warunkach standardowych, liniową siłę przyczepności taśmy klejącej do płytki szklanej.

2.   ZASADA

Pomiar siły potrzebnej do odklejenia taśmy klejącej z płytki szklanej pod kątem 90°.

3.   OKREŚLONE WARUNKI ATMOSFERYCZNE

Warunki otoczenia są następujące: temperatura 23 °C ± 5 °C i wilgotność względna RH 65 ± 15 %.

4.   ODCINKI PRZEZNACZONE DO BADANIA

Przed badaniem, próbną rolkę taśmy klejącej kondycjonuje się przez 24 godziny w określonej atmosferze (patrz: pkt 3 powyżej).

Bada się po pięć odcinków z każdej rolki, każdy o długości 400 mm. Odcinki te pobiera się z rolki po odrzuceniu pierwszych trzech warstw.

5.   PROCEDURA

Badanie przeprowadza się w warunkach otoczenia określonych w pkt. 3.

Pobrać pięć odcinków rozwijając taśmę promieniowo z prędkością około 300 mm/s, a następnie w ciągu 15 sekund nałożyć je w następujący sposób:

Nakładać taśmę na płytkę szklaną stopniowo lekkim wzdłużnym pocierającym ruchem palca, nie wywierając nadmiernego nacisku, w taki sposób, aby nie pozostawić pęcherza powietrza pomiędzy taśmą a płytką szklaną.

Pozostawić całość w określonych warunkach atmosferycznych na 10 minut.

Odkleić od płytki około 25 mm odcinka w płaszczyźnie prostopadłej do osi odcinka.

Unieruchomić płytkę i odwinąć wolny koniec taśmy pod kątem 90°. Przyłożyć siłę w taki sposób, aby linia podziału pomiędzy taśmą a płytką była prostopadła do tej siły i prostopadła do płytki.

Pociągać taśmę odklejając ją z prędkością 300 mm/s ± 30 mm/s i zapisać wymaganą do tego siłę.

6.   WYNIKI

Uzyskanych pięć wartości układa się w kolejności i jako wynik pomiaru bierze się wartość środkową. Wartość tę wyraża się w niutonach na centymetr szerokości taśmy.

---

ZAłĄCZNIK 7

MINIMALNE WYMAGANIA DLA PRÓBKOWANIA PRZEZ KONTROLERA

1.   PRZEPISY OGÓLNE

1.1.   Wymagania zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu, jeśli takie są, jeżeli różnice nie przekraczają nieuchronnych tolerancji produkcyjnych. Warunek ten stosuje się również do koloru.

Pod względem charakterystyki fotometrycznej, zgodność produkowanych seryjnie świateł głównych nie jest kwestionowana, jeżeli, badając charakterystykę fotometryczną dowolnego światła głównego wybranego losowo i wyposażonego we wzorcową żarówkę:

1.2.1.   żadna zmierzona wartość nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonej w niniejszym regulaminie. Dla wartości B 50 L (lub R) i strefy III, maksymalne niekorzystne odchylenie może wynosić, odpowiednio:

| B 50 L (lub R): | 0,2 lx, równoważne 20 %
  0,3 lx, równoważne 30 % |
| --- | --- |
| strefa III | 0,3 lx, równoważne 20 %
  0,45 lx, równoważne 30 % |

B 50 L (lub R):

0,2 lx, równoważne 20 %

0,3 lx, równoważne 30 %

strefa III

0,3 lx, równoważne 20 %

0,45 lx, równoważne 30 %

lub jeżeli

1.2.2.1.   dla światła mijania, wartości określone w niniejszym regulaminie są spełnione w HV (z tolerancją +0,2 lx) i odniesionym do tego ustawienia co najmniej jednym punkcie każdego pola ograniczonego na ekranie pomiarowym (w odległości 25 m) okręgiem o promieniu 15 cm wokół punktów B 50 L (lub R) (z tolerancją +0,1 lx), 75 R (lub L), 50 V, 25 R, 25 L oraz w całym polu strefy IV, która znajduje się nie więcej niż 22,5 cm powyżej linii 25 R i 25 L;

1.2.2.2.   oraz jeżeli, dla światła drogowego, HV znajduje się w obrębie izoluksy 0,75 Emax, przy czym tolerancja +20 % dla maksymalnych wartości i –20 % dla minimalnych wartości jest zachowana dla wartości fotometrycznych w dowolnym punkcie pomiarowym określonym w ppkt. 6.3.2. niniejszego regulaminu. Znak referencyjny nie jest brany pod uwagę.

1.2.3.   Jeżeli wyniki opisanego wyżej badania nie spełniają wymagań, to ustawienie osiowe światła głównego można zmienić, pod warunkiem że oś światła nie zostanie przemieszczona na bok o więcej niż 1° w prawo lub w lewo (1).

1.2.4.   Jeżeli wyniki opisanych wyżej badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się używając innej wzorcowej żarówki.

1.2.5.   Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.

1.2.6.   Znaku referencyjnego nie bierze się pod uwagę.

2.   PIERWSZE PRÓBKOWANIE

W pierwszym próbkowaniu wybiera się losowo cztery światła główne. Pierwszą próbkę złożoną z dwu sztuk oznacza się przez A, a drugą próbkę złożoną z dwu sztuk oznacza się przez B.

2.1.   Zgodność nie jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej nie jest kwestionowana, jeżeli niekorzystne odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych w wynoszą:

2.1.1.1.   próbka A

| A1: | jedno światło główne | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| A2: | obydwa światła główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | przejść do próbki B | | |

A1:

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

A2:

obydwa światła główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

przejść do próbki B

próbka B

| B1: | obydwa światła główne | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |

B1:

obydwa światła główne

0 %

2.1.2.   lub jeżeli warunki określone w ppkt. 1.2.2. dla próbki A są spełnione.

2.2.   Zgodność jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej kwestionuje się i żąda się od producenta spełnienia wymagań (dostosowania), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

2.2.1.1.   próbka A

| A3: | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| | lecz | nie więcej niż | 30 % |

A3:

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

20 %

lecz

nie więcej niż

30 %

2.2.1.2.   próbka B

| B2: | w przypadku A2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |

B2:

w przypadku A2

jedno światło główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

| B3: | w przypadku A2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | | 0 % |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| | lecz | nie więcej niż | 30 % |

B3:

w przypadku A2

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

ponad

20 %

lecz

nie więcej niż

30 %

2.2.2.   lub jeżeli warunki określone w ppkt. 1.2.2. dla próbki A nie są spełnione.

2.3.   Cofnięcie homologacji

Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 11., jeżeli po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

2.3.1.   próbka A

| A4: | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 30 % |
| A5: | obydwa światła główne | ponad | 20 % |

A4:

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

30 %

A5:

obydwa światła główne

ponad

20 %

2.3.2.   próbka B

| B4: | w przypadku A2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| B5: | w przypadku A2 | | |
| | obydwa światła główne | ponad | 20 % |
| B6: | w przypadku A2 | | |
| | jedno światło główne | | 0 % |
| | jedno światło główne | ponad | 30 % |

B4:

w przypadku A2

jedno światło główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

20 %

B5:

w przypadku A2

obydwa światła główne

ponad

20 %

B6:

w przypadku A2

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

ponad

30 %

2.3.3.   lub jeżeli warunki określone w ppkt. 1.2.2. dla próbek A i B nie są spełnione.

3.   POWTÓRNE PRÓBKOWANIE

W przypadku A3, B2, B3 niezbędne jest w terminie dwóch miesięcy po powiadomieniu powtórne próbkowanie, w którym trzecią próbkę C złożoną z dwóch świateł głównych wybiera się z zapasu wyprodukowanego po dostosowaniu.

3.1.   Zgodność nie jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej nie jest kwestionowana, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

3.1.1.1.   próbka C

| C1: | jedno światło główne | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| C2: | obydwa światła główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | przejść do próbki D | | |

C1:

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

C2:

obydwa światła główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

przejść do próbki D

próbka D

| D1: | w przypadku C2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | obydwa światła główne | | 0 % |

D1:

w przypadku C2

obydwa światła główne

0 %

3.1.2.   lub jeżeli warunki określone w ppkt. 1.2.2. dla próbki C są spełnione.

3.2.   Zgodność jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej kwestionuje się i żąda się od producenta spełnienia wymagań (dostosowania), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

3.2.1.1.   próbka D

| D2: | w przypadku C2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |

D2:

w przypadku C2

jedno światło główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

3.2.1.2.   lub jeżeli warunki określone w ppkt. 1.2.2 dla próbki C nie są spełnione.

3.3.   Cofnięcie homologacji

Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 11, jeżeli po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

3.3.1.   próbka C

| C3: | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| C4: | obydwa światła główne | ponad | 20 % |

C3:

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

20 %

C4:

obydwa światła główne

ponad

20 %

3.3.2.   próbka D

| D3: | w przypadku C2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | 0 lub ponad | 0 % |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |

D3:

w przypadku C2

jedno światło główne

0 lub ponad

0 %

jedno światło główne

ponad

20 %

3.3.3.   lub jeżeli warunki określone w ppkt. 1.2.2. dla próbek C i D nie są spełnione.

4.   ZMIANA PIONOWEGO POŁOŻENIA LINII ODCIĘCIA

Do sprawdzania zmiany pionowego położenia linii odcięcia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę:

Jedno ze świateł głównych próbki A wybranych w procedurze próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku bada się zgodnie z procedurą opisaną w pkt. 2.1. załącznika 4, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w ppkt. 2.2.2. załącznika 4.

Światło główne uważa się za zadowalające, jeżeli Δr nie przekracza 1,5 mrad.

Jeżeli wartość ta przekracza 1,5 mrad, lecz nie jest większa od 2,0 mrad, to drugie światło główne z próbki A poddaje się badaniu, po którym średnia z wartości bezwzględnych zarejestrowanych na obydwu próbkach nie powinna przekraczać 1,5 mrad.

Jeżeli jednak wartość 1,5 mrad na próbce A nie jest spełniona, to poddaje się tej samej procedurze dwa światła główne z próbki B, a wartość Δr dla każdego z nich nie powinna przekraczać 1,5 mrad.

Image

---

(1)  Patrz: przypis 11/ w tekście niniejszego regulaminu.

---

ZAŁĄCZNIK 8

PRZEGLĄD OKRESÓW ROBOCZYCH DOTYCZĄCYCH BADANIA STABILNOŚCI CHARAKTERYSTYKI FOTOMETRYCZNEJ

| Skróty: | P: | lampa światła mijania |
| --- | --- | --- |
| D: | lampa światła drogowego (D1 + D2 oznacza dwa światła drogowe) |
| F: | przednie światło przeciwmgielne |
| : | oznacza cykl 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia. |

Skróty:

P:

lampa światła mijania

D:

lampa światła drogowego (D1 + D2 oznacza dwa światła drogowe)

F:

przednie światło przeciwmgielne

Image

oznacza cykl 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia.

Wszystkie następujące zgrupowane światła główne i przednie światła przeciwmgielne wraz z dodanymi symbolami oznaczenia klasy B są podane jako przykłady i nie mają charakteru wyczerpującego wykazu.

| 1. | P lub D lub F (HC lub HR lub B) |
| --- | --- |

1.

P lub D lub F (HC lub HR lub B)

Image

| 2. | P+D (HCR) lub P+D1+D2 (HCR HR) |
| --- | --- |

2.

P+D (HCR) lub P+D1+D2 (HCR HR)

Image

| 3. | P+D (HC/R) lub P+D1+D2 (HC/R HR) |
| --- | --- |

3.

P+D (HC/R) lub P+D1+D2 (HC/R HR)

Image

| 4. | P+F (HC B) |
| --- | --- |

4.

P+F (HC B)

Image

| 5. | P+F (HC B/) lub HC/B |
| --- | --- |

5.

P+F (HC B/) lub HC/B

Image

| 6. | D+F (HR B) lub D1+D2+F (HR HR B) |
| --- | --- |

6.

D+F (HR B) lub D1+D2+F (HR HR B)

Image

| 7. | D+F (HR B/) lub D1+D2+F (HR HR B/) |
| --- | --- |

7.

D+F (HR B/) lub D1+D2+F (HR HR B/)

Image

| 8. | P+D+F (HCR B) lub P+D1+D2+F (HCR HR B) |
| --- | --- |

8.

P+D+F (HCR B) lub P+D1+D2+F (HCR HR B)

Image

| 9. | P+D+F (HC/R B) lub P+D1+D2+F (HC/R HR B) |
| --- | --- |

9.

P+D+F (HC/R B) lub P+D1+D2+F (HC/R HR B)

Image

| 10. | P+D+F (HCR B/) lub P+D1+D2+F (HCR HR B/) |
| --- | --- |

10.

P+D+F (HCR B/) lub P+D1+D2+F (HCR HR B/)

Image

| 11. | P+D+F (HC/R B/) lub P+D1+D2+F (HC/R HR B/) |
| --- | --- |

11.

P+D+F (HC/R B/) lub P+D1+D2+F (HC/R HR B/)

Image

---

| 16.12.2005 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 330/214 |
| --- | --- | --- | --- |

16.12.2005

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 330/214

---

Regulamin nr 113 Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG/ONZ) — Jednolite przepisy dotyczące homologacji świateł głównych pojazdów silnikowych wyposażonych w żarówki i emitujących symetryczne światło mijania i/lub światło drogowe (1)

A.   PRZEPISY ADMINISTRACYJNE

0.   ZAKRES

Niniejszy regulamin stosuje się do świateł głównych pojazdów silnikowych emitujących symetryczne światło mijania i/lub światło drogowe, które mogą posiadać soczewki ze szkła lub tworzywa sztucznego, i które są wyposażone w wymienne żarówki (2)
   (3).

1.   DEFINICJE

Do celów niniejszego regulaminu,

1.1.   „soczewka” oznacza zewnętrzną część światła głównego (zespołu), która przepuszcza światło poprzez powierzchnię świetlną;

1.2.   „powłoka” oznacza dowolny produkt lub produkty nałożone w jednej lub więcej warstwach na zewnętrzną powierzchnię soczewki;

„światła główne różnych typów” oznaczają światła główne, które różnią się pod takimi zasadniczymi względami jak:

1.3.1.   nazwa handlowa lub znak towarowy;

1.3.2.   charakterystyka układu optycznego;

1.3.3.   włączenie lub eliminacja części, które mogą zmienić efekty optyczne poprzez odbicie, załamanie, pochłanianie i/lub deformację podczas działania;

1.3.4.   rodzaj wytwarzanego światła (światło mijania, światło drogowe albo obydwa);

1.3.5.   materiały, z których wykonane są soczewki i ewentualna powłoka;

1.3.6.   kategoria zastosowanych żarówek;

1.4.   „światła główne różnych »klas« (A lub B lub C lub D)” oznaczają światła główne określone przez szczególne właściwości fotometryczne.

2.   WNIOSEK O HOMOLOGACJĘ ŚWIATŁA GŁÓWNEGO

Wniosek o homologację składa właściciel nazwy handlowej lub znaku towarowego albo jego należycie upoważniony przedstawiciel. Wniosek ten określa:

2.1.1.   czy światło główne jest przeznaczone do dostarczania zarówno światła mijania, jak i światła drogowego, czy tylko jednego z tych świateł;

2.1.2.   czy dotyczy on światła głównego klasy A lub B lub C lub D;

2.1.3.   kategorię zastosowanej(-ych) żarówki(-ek), wymienioną w regulaminie nr 37.

Do każdego wniosku o homologację dołącza się:

2.2.1.   rysunki w trzech egzemplarzach o dostatecznej szczegółowości umożliwiające identyfikację typu i przedstawiające przedni widok światła głównego, ze szczegółami ewentualnego użebrowania soczewki, oraz przekrój poprzeczny; rysunki wskazują miejsce zarezerwowane dla znaku homologacji;

2.2.2.   krótki opis techniczny;

2.2.3.   dwie próbki typu światła głównego;

do badania tworzywa sztucznego, z którego wykonane są soczewki (wyłącznie w przypadku świateł głównych klasy B lub C lub D):

trzynaście soczewek;

2.2.4.1.1.   sześć z tych soczewek można zastąpić sześcioma próbkami materiału o rozmiarze co najmniej 60 × 80 mm posiadającego płaską lub wypukłą powierzchnię zewnętrzną i zasadniczo płaską powierzchnię w środku (promień krzywizny nie mniejszy niż 300 mm), o wymiarach co najmniej 15 × 15 mm;

2.2.4.1.2.   każda taka soczewka lub próbka materiału jest wykonana metodą, która ma być stosowana w produkcji seryjnej;

2.2.4.2.   reflektor, na którym soczewki mogą być zamontowane zgodnie z instrukcjami producenta.

2.3.   Materiałom, z których składają się soczewki i ewentualnie zastosowane powłoki, towarzyszy sprawozdanie z badań charakterystyk tych materiałów i powłok, jeśli zostały już zbadane.

3.   OZNAKOWANIA

3.1.   Światła główne przedstawione do homologacji noszą nazwę handlową lub znak towarowy wnioskującego.

3.2.   Na soczewce i na głównym korpusie (4)
   (5), muszą znajdować się wystarczająco duże powierzchnie dla znaku homologacji i dodatkowych symboli określonych w pkt. 4.; powierzchnie te są wskazane na rysunkach wymienionych w ppkt. 2.2.1. powyżej.

3.3.   Na tylnej części światła głównego podana jest kategoria zastosowanej żarówki.

4.   HOMOLOGACJA

4.1.   Przepisy ogólne

4.1.1.   Homologacji udziela się, jeżeli wszystkie próbki typu światła głównego przedstawione zgodnie z pkt. 2. powyżej spełniają przepisy niniejszego regulaminu.

4.1.2.   Jeżeli światła zgrupowane, kombinowane lub wzajemnie sprzężone spełniają wymagania więcej niż jednego regulaminu, wystarczy zamieszczenie pojedynczego międzynarodowego znaku homologacji, pod warunkiem, że każde ze zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł spełnia przepisy, które stosują się do niego.

4.1.3.   Każdemu homologowanemu typowi przydzielany jest numer homologacji. Jego pierwsze dwie cyfry (obecnie 00) oznaczają serię zmian obejmującą najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu w momencie wydawania homologacji. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi światła głównego objętego niniejszym regulaminem.

4.1.4.   Powiadomienie o homologacji, albo o rozszerzeniu lub odmowie lub cofnięciu homologacji, albo o ostatecznym zaprzestaniu produkcji typu światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem, jest przekazywane Stronom Porozumienia z 1958 r. stosującym niniejszy regulamin za pomocą formularza zgodnego ze wzorem zamieszczonym w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

4.1.5.   Oprócz znaku określonego w pkt. 3.1., znak homologacji opisany w pkt. 4.2. i 4.3. poniżej zostaje zamieszczony w miejscach określonych w pkt. 3.2. powyżej na każdym świetle głównym odpowiadającym typowi homologowanemu na podstawie niniejszego regulaminu.

4.2.   Układ znaku homologacji

Znak homologacji składa się z:

międzynarodowego znaku homologacji zawierającego:

4.2.1.1.   okręg otaczający literę „E”, po której następuje numer wskazujący kraj, który udzielił homologacji (6);

4.2.1.2.   numer homologacji określony w ppkt. 4.1.3. powyżej;

następującego dodatkowego symbolu:

4.2.2.1.   poziomej strzałki z grotem na każdym końcu, zwróconej w lewo i w prawo;

4.2.2.2.   na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu tylko pod względem światła mijania, liter „C-AS” dla świateł głównych klasy A lub „C-BS” dla świateł głównych klasy B lub „WC-CS” dla światła głównego klasy C lub „WC-DS” dla światła głównego klasy D;

4.2.2.3.   na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu tylko pod względem światła drogowego, liter „R-BS” dla świateł głównych klasy B lub „WR-CS” dla światła głównego klasy C lub „WR-DS” dla światła głównego klasy D;

4.2.2.4.   na światłach głównych spełniających wymagania niniejszego regulaminu pod względem zarówno światła mijania, jak i światła drogowego, liter „CR-BS” dla świateł głównych klasy B lub „WCR-CS” dla światła głównego klasy C lub „WCR-DS” dla światła głównego klasy D;

4.2.2.5.   na światłach głównych posiadających soczewkę z tworzywa sztucznego, grupy liter „PL” umieszczonej w pobliżu symboli określonych w ppkt. 4.2.1. i 4.2.2. powyżej;

4.2.2.6.   na światłach głównych klasy D spełniających wymagania niniejszego regulaminu pod względem światła drogowego, wskazania maksymalnego natężenia światła wyrażonego za pomocą znaku referencyjnego określonego w ppkt. 6.3.2.1.2. poniżej, umieszczonego w okręgu otaczającego literę „E”;

W każdym przypadku właściwy tryb pracy zastosowany podczas procedury badania zgodnie z ppkt. 1.1.1.1. załącznika 4 oraz dopuszczalne napięcie(-a) zgodnie z ppkt. 1.1.1.2. załącznika 4 określa się na formularzach homologacji i na formularzach komunikatu przesyłanych krajom, które są Umawiającymi się Stronami Porozumienia i które stosują niniejszy regulamin.

W odpowiednich przypadkach urządzenie znakuje się następująco:

4.2.3.1.   na światłach głównych, które spełniają wymagania niniejszego regulaminu i które są tak zaprojektowane, że włókno żarowe światła mijania nie jest zapalane jednocześnie z włóknem żarowym jakiejkolwiek innej funkcji oświetlającej, z którą to światło może być wzajemnie sprzężone: umieszcza się ukośnik (/) za symbolem lampy mijania w znaku homologacji.

4.2.4.   W pobliżu powyższych dodatkowych symboli mogą być umieszczone dwie cyfry numeru homologacji (obecnie 00), które wskazują serię zmian ujmujących najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu w momencie wydawania homologacji oraz strzałka określona w ppkt. 4.2.2.1.

4.2.5.   Znaki i symbole określone w ppkt. od 4.2.1. do 4.2.3. powyżej winny być łatwo czytelne i nieusuwalne. Można je umieścić na wewnętrznej lub zewnętrznej części (przezroczystej lub nie) światła głównego, której nie można oddzielić od przezroczystej części światła głównego emitującego światło. W każdym przypadku powinny one być widoczne, gdy światło główne jest zamontowane na pojeździe lub gdy ruchoma część, taka jak maska silnika, jest otwarta.

4.3.   Rozmieszczenie znaku homologacji

4.3.1.   W załączniku 2 do niniejszego regulaminu, rysunki 1-10, podano przykłady rozmieszczeń znaku homologacji z wyżej wymienionymi dodatkowymi symbolami.

Światła zgrupowane, kombinowane lub wzajemnie sprzężone:

jeżeli stwierdzono, że zgrupowane, kombinowane lub wzajemnie sprzężone światła spełniają wymagania kilku regulaminów, wystarczy umieścić pojedynczy międzynarodowy znak homologacji składający się okręgu otaczającego literę „E” z następującym po niej numerem wskazującym kraj, który udzielił homologacji oraz numerem homologacji. Ten znak homologacji może być umieszczony w dowolnym miejscu na zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych światłach, pod warunkiem że:

4.3.2.1.1.   jest widoczny po ich instalacji;

4.3.2.1.2.   żadna część zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł, która przepuszcza światło nie może być usunięta bez jednoczesnego usunięcia znaku homologacji.

Symbol identyfikacji dla każdego światła, odpowiedni do każdego regulaminu, na podstawie którego udzielono homologacji, wraz z odpowiednią serią zmian obejmujących najnowsze główne zmiany techniczne wprowadzone do regulaminu w momencie wydawania homologacji oraz, jeżeli to niezbędne, wymagana strzałka, zostają naniesione:

4.3.2.2.1.   na odpowiednią powierzchnię emitującą światło,

4.3.2.2.2.   lub, w grupie, w taki sposób, aby każde ze zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł mogło być jednoznacznie zidentyfikowane.

4.3.2.3.   Rozmiar składników takiego pojedynczego znaku homologacji nie może być mniejszy niż minimalny rozmiar najmniejszego z indywidualnych znaków wymagany przez regulamin, na podstawie którego udzielono homologacji.

4.3.2.4.   Numer homologacji zostaje przydzielony każdemu homologowanemu typowi. Ta sama Umawiająca się Strona nie może przydzielić tego samego numeru innemu typowi zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł objętych niniejszym regulaminem.

4.3.2.5.   W załączniku 2 do niniejszego regulaminu, rysunek 11, podano przykłady rozmieszczeń znaków homologacji dla zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych świateł ze wszystkimi wyżej wymienionymi dodatkowymi symbolami.

Do świateł, których soczewki są używane do różnych typów świateł głównych, i które mogą być wzajemnie sprzężone lub zgrupowane z innymi światłami:

zastosowanie mają przepisy określone w ppkt. 4.3.2. powyżej.

4.3.3.1.   Ponadto, gdy zastosowana jest ta sama soczewka, to może ona nosić różne znaki homologacji odnoszące się do różnych typów świateł głównych lub zespołów świateł, pod warunkiem, że główny korpus światła głównego, nawet jeśli nie może zostać oddzielony od soczewki, również zawiera powierzchnię opisaną w pkt. 3.2. powyżej i nosi znaki homologacji faktycznych funkcji. Jeżeli różne typy świateł głównych zawierają ten sam główny korpus, to może on nosić różne znaki homologacji.

4.3.3.2.   W załączniku 2 do niniejszego regulaminu, rysunek 12, podano przykłady rozmieszczeń znaków homologacji odnoszących się do powyższego przypadku.

B.   WYMAGANIA TECHNICZNE DLA ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH 6 (7)

5.   SPECYFIKACJE OGÓLNE

5.1.   Każda próbka odpowiada specyfikacjom przedstawionym w pkt. 6-8 poniżej.

Światła główne są wykonane tak, aby zachowały swoją określoną charakterystykę fotometryczną i funkcjonowały właściwie podczas normalnego użytkowania pomimo drgań, którym mogą być poddawane.

5.2.1.   Światła główne są wyposażone w urządzenie umożliwiające ich regulację w pojazdach, tak aby spełniały odnoszące się do nich przepisy. Urządzenie takie może zapewniać poziomą regulację, pod warunkiem, że światła główne są tak zaprojektowane, aby mogły zachować poprawne ustawienie poziome nawet po regulacji ustawienia pionowego. Takie urządzenie nie musi być montowane na zespołach, w których nie można rozdzielić reflektora i soczewki rozpraszającej, pod warunkiem że stosowanie takich zespołów jest ograniczone do pojazdów, w których ustawienie świateł głównych może być regulowane za pomocą innych sposobów.

Gdy światło główne dostarczające światła mijania i światło główne dostarczające światła drogowego, przy czym każde z nich jest wyposażone we własną żarówkę, są zmontowane tworząc złożony zespół, to urządzenie regulacyjne winno umożliwiać należytą regulację każdego układu optycznego z osobna.

5.2.2.   Jednakże przepisy te nie stosują się do zespołów świateł głównych, których reflektory są niepodzielne. Do tego typu zespołu stosują się wymagania określone w pkt. 6.3. niniejszego regulaminu.

5.3.   Światło główne wyposażone jest w żarówki homologowane zgodnie z regulaminem nr 37. Można zastosować dowolną żarówkę zgodną z regulaminem nr 37, pod warunkiem że:

| (a) | w treści regulaminu nie dokonano ograniczenia odnośnie do zastosowania; |
| --- | --- |

(a)

w treści regulaminu nie dokonano ograniczenia odnośnie do zastosowania;

| (b) | dla klasy A i B, jej odniesieniowy strumień świetlny dla światła mijania nie przekracza 600 lm; |
| --- | --- |

(b)

dla klasy A i B, jej odniesieniowy strumień świetlny dla światła mijania nie przekracza 600 lm;

| (c) | dla klasy C i D, jej obiektywny strumień świetlny dla światła mijania nie przekracza 2 000 lm. |
| --- | --- |

(c)

dla klasy C i D, jej obiektywny strumień świetlny dla światła mijania nie przekracza 2 000 lm.

5.4.   Części, za pomocą których żarówka jest mocowana do reflektora są tak wykonane, aby nawet w ciemności żarówki nie można było umieścić w żadnym innym położeniu niż położenie poprawne (8).

5.5.   Oprawka żarówki odpowiada charakterystyce podanej w publikacji IEC 61-2, wydanie trzecie, 1969. Obowiązuje karta danych oprawki właściwa dla kategorii zastosowanej żarówki.

5.6.   Ponadto w przypadku świateł głównych klasy B lub C lub D wykonuje się uzupełniające badania zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku 4 w celu zapewnienia, że podczas używania nie ma nadmiernej zmiany charakterystyki fotometrycznej.

5.7.   Jeżeli soczewka światła głównego klasy B lub C lub D jest wykonana z tworzywa sztucznego, to wykonuje się badania zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku 6.

W światłach głównych przeznaczonych do dostarczania naprzemian światła drogowego i światła mijania, wbudowane w światło główne elektromechaniczne lub inne urządzenie służące do przełączania z jednego światła na drugie jest tak skonstruowane, aby:

5.8.1.   było dostatecznie odporne by wytrzymać 50 000 działań bez doznania uszkodzenia pomimo drgań, jakim może być poddawane podczas normalnego użytkowania;

5.8.2.   w razie awarii automatycznie przyjmowało położenie światła mijania;

5.8.3.   uzyskiwane było zawsze albo światło mijania albo światło drogowe, bez jakiejkolwiek możliwości zatrzymania się mechanizmu pomiędzy dwoma położeniami;

5.8.4.   użytkownik nie mógł za pomocą zwykłych narzędzi zmienić kształtu lub położenia ruchomych części.

6.   OŚWIETLENIE

6.1.   Przepisy ogólne

6.1.1.   Światła główne są tak wykonane, aby dawały należyte oświetlenie bez oślepiania podczas emitowania światła mijania oraz dobre oświetlenie podczas emitowania światła drogowego.

6.1.2.   Oświetlenie wytwarzane przez światło główne określa się za pomocą pionowego ekranu ustawionego 25 m przed światłem głównym i pod kątami prostymi do jego osi, jak pokazano w załączniku 3 do niniejszego regulaminu.

6.1.3.   Światła główne sprawdza się za pomocą niebarwnej żarówki wzorcowej (etalonu) przystosowanej do napięcia znamionowego podanego w odpowiedniej karcie danych regulaminu nr 37. Podczas sprawdzania światła głównego napięcie na końcówkach żarówki reguluje się tak, aby uzyskać odniesieniowy strumień światła podany w odpowiedniej karcie danych regulaminu nr 37.

6.1.4.   Światło główne uważa się za zadowalające, jeżeli spełnia wymagania określone w niniejszym pkt. 6 z przynajmniej jedną żarówką wzorcową (etalonem), która może być przedstawiona ze światłem głównym.

6.2.   Przepisy dotyczące świateł mijania

6.2.1.   Światło mijania musi wytwarzać dostatecznie ostrą „linię odcięcia” umożliwiającą zadowalającą regulację. „Linia odcięcia” musi być zasadniczo pozioma i możliwie jak najbardziej prosta na poziomej długości wynoszącej co najmniej ± 3° dla świateł głównych klasy A, C i D oraz co najmniej ± 5° dla świateł głównych klasy B.

Światło główne jest:

6.2.2.1.   tak ustawione poziomo, że rozkład światła jest możliwie jak najbardziej symetryczny względem linii V-V, za wyjątkiem świateł głównych klasy A lub B, które nie mają mechanizmu regulacji ustawienia poziomego. Takie światła główne ustawia się tak, aby znajdowały się w tym samym położeniu, co w pojeździe;

6.2.2.1.   tak ustawione pionowo, aby „linia odcięcia” znajdowała się 250 mm poniżej linii H-H. Powinna ona być możliwie jak najbardziej pozioma.

6.2.3.   Tak ustawione światło główne, jeżeli wniosek o jego homologację dotyczy wyłącznie dostarczania światła mijania (9), musi spełniać tylko wymagania określone w ppkt. 6.2.5. i 6.2.6. poniżej; jeżeli jest przeznaczone do dostarczania zarówno światła mijania, jak i światła drogowego, to winno spełniać wymagania określone w pkt. 6.2.5., 6.2.6. i 6.3.

6.2.4.   Gdy tak ustawione światło główne nie spełnia wymagań określonych w ppkt. 6.2.5., 6.2.6. i 6.3., to jego ustawienie osiowe można zmienić, z wyjątkiem świateł głównych, które nie mają mechanizmu ustawienia poziomego, pod warunkiem, że oś światła nie zostanie przemieszczona poprzecznie o więcej niż 1 stopień (= 44 cm) w prawo lub w lewo (10). Aby ułatwić ustawienie osiowe za pomocą „linii odcięcia”, światło główne można częściowo przesłonić w celu wyostrzenia „linii odcięcia”. Jednak „linia odcięcia” nie powinna wykraczać poza linię H-H.

Oświetlenie wytwarzane przez światło mijania na ekranach przedstawionych w załączniku 3 spełnia następujące wymagania dotyczące oświetlenia:

6.2.5.1.   Dla świateł głównych klasy A:

| Dowolny punkt na i powyżej linii H-H: | ≤ 0,32 luksa |
| --- | --- |
| Dowolny punkt na linii 25L-25R | ≥ 1,28 luksa |
| Dowolny punkt na linii 12,5L-12,5R | ≥ 0,64 luksa |

Dowolny punkt na i powyżej linii H-H:

≤ 0,32 luksa

Dowolny punkt na linii 25L-25R

≥ 1,28 luksa

Dowolny punkt na linii 12,5L-12,5R

≥ 0,64 luksa

6.2.5.2.   Dla świateł głównych klasy B:

| Dowolny punkt na i powyżej linii H-H: | ≤ 0,7 luksa |
| --- | --- |
| Dowolny punkt na linii 50L-50R, poza 50V (11) | ≥ 1,5 luksa |
| Punkt 50V | ≥ 3 luksy |
| Dowolny punkt na linii 25L-25R | ≥ 3 luksy |
| Dowolny punkt w strefie IV | ≥ 1,5 luksa |

Dowolny punkt na i powyżej linii H-H:

≤ 0,7 luksa

Dowolny punkt na linii 50L-50R, poza 50V (11)

≥ 1,5 luksa

Punkt 50V

≥ 3 luksy

Dowolny punkt na linii 25L-25R

≥ 3 luksy

Dowolny punkt w strefie IV

≥ 1,5 luksa

6.2.5.3.   Dla światła głównego klasy C lub D:

| Punkt próbny/Linia/strefa | Położenie na siatce B-β w stopniach kątowych
  Pionowe β**
  Poziome B** | Wymagane oświetlenie w luksach w odl. 25 m |
| --- | --- | --- |
| Minimum | Maksimum |
| Klasa D | Klasa C | Klasa D | Klasa C |
| > 125cc | ≤ 125cc | > 125cc | ≤ 125cc |
| 1 | 0,86 D | 3,5 R | 2,3 | 15,4 |
| 2 | 0,86 D | 0 | 5,8 | 2,9 | — |
| 3 | 0,86 D | 3,5 L | 2,3 | 15,4 |
| 4 | 0,50 U | 1,50 L i 1,50 R | — | 1,08 |
| 6 | 2,00 D | 15 L i 15 R | 1,28 | 0,64 | — |
| 7 | 4,00 D | 20 L i 20 R | 0,38 | 0,19 | — |
| 8 | 0 | 0 | — | 1,92 |
| Linia 11 | 2,00 D | 9 L do 9 R | 1,6 | — |
| Linia 12 | 7,00 U | 10 L do 10 R | — | 0,3; lecz 0,96 jeśli wewnątrz stożka 2° |
| Linia 13 | 10,00 U | 10 L do 10 R | — | 0,15; lecz 0,64 jeśli wewnątrz stożka 2° |
| Linia 14 | 10 U do 90 U | 0 | — | 0,15; lecz 0,64 jeśli wewnątrz stożka 2° |
| 15* | 4,00 U | 8,0 L | 0,1* | 1,08 |
| 16* | 4,00 U | 0 | 0,1* | 1,08 |
| 17* | 4,00 U | 8,0 R | 0,1* | 1,08 |
| 18* | 2,00 U | 4,0 L | 0,2* | 1,08 |
| 19* | 2,00 U | 0 | 0,2* | 1,08 |
| 20* | 2,00 U | 4,0 R | 0,2* | 1,08 |
| 21* | 0 | 8,0 L i 8,0 R | 0,1* | — |
| 22* | 0 | 4,0 L i 4,0 R | 0,2* | 1,08 |
| Strefa 1 | 1U/8L-4U/8L-4U/8R-1U/8R-0/4R-0/1R-0,6U/0-0/1L-0/4L-1U/8L | — | 1,08 |
| Strefa 2 | >4U do <10 U | 10 L do 10 R | — | 0,3; lecz 0,96 jeśli wewnątrz stożka 2° |
| Strefa 3 | 10 U do 90 U | 10 L do 10 R | — | 0,15; lecz 0,64 jeśli wewnątrz stożka 2° |

Punkt próbny/Linia/strefa

Położenie na siatce B-β w stopniach kątowych

Pionowe β**

Poziome B**

Wymagane oświetlenie w luksach w odl. 25 m

Minimum

Maksimum

Klasa D

Klasa C

Klasa D

Klasa C

> 125cc

≤ 125cc

> 125cc

≤ 125cc

1

0,86 D

3,5 R

2,3

15,4

2

0,86 D

0

5,8

2,9

—

3

0,86 D

3,5 L

2,3

15,4

4

0,50 U

1,50 L i 1,50 R

—

1,08

6

2,00 D

15 L i 15 R

1,28

0,64

—

7

4,00 D

20 L i 20 R

0,38

0,19

—

8

0

0

—

1,92

Linia 11

2,00 D

9 L do 9 R

1,6

—

Linia 12

7,00 U

10 L do 10 R

—

0,3; lecz 0,96 jeśli wewnątrz stożka 2°

Linia 13

10,00 U

10 L do 10 R

—

0,15; lecz 0,64 jeśli wewnątrz stożka 2°

Linia 14

10 U do 90 U

0

—

0,15; lecz 0,64 jeśli wewnątrz stożka 2°

15*

4,00 U

8,0 L

0,1*

1,08

16*

4,00 U

0

0,1*

1,08

17*

4,00 U

8,0 R

0,1*

1,08

18*

2,00 U

4,0 L

0,2*

1,08

19*

2,00 U

0

0,2*

1,08

20*

2,00 U

4,0 R

0,2*

1,08

21*

0

8,0 L i 8,0 R

0,1*

—

22*

0

4,0 L i 4,0 R

0,2*

1,08

Strefa 1

1U/8L-4U/8L-4U/8R-1U/8R-0/4R-0/1R-0,6U/0-0/1L-0/4L-1U/8L

—

1,08

Strefa 2

>4U do <10 U

10 L do 10 R

—

0,3; lecz 0,96 jeśli wewnątrz stożka 2°

Strefa 3

10 U do 90 U

10 L do 10 R

—

0,15; lecz 0,64 jeśli wewnątrz stożka 2°

Uwagi:

| „D” | oznacza: poniżej linii H-H. | „U” | oznacza: powyżej linii H-H. |
| --- | --- | --- | --- |
| „R” | oznacza: na prawo od linii V-V. | „L” | oznacza: na lewo od linii V-V. |

„D”

oznacza: poniżej linii H-H.

„U”

oznacza: powyżej linii H-H.

„R”

oznacza: na prawo od linii V-V.

„L”

oznacza: na lewo od linii V-V.

| * | Podczas pomiaru tych punktów, przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z regulaminem EKG nr 50, jeżeli jest kombinowane, zgrupowane lub wzajemnie sprzężone – winno być włączone. |
| --- | --- |

*

Podczas pomiaru tych punktów, przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z regulaminem EKG nr 50, jeżeli jest kombinowane, zgrupowane lub wzajemnie sprzężone – winno być włączone.

| ** | Tolerancja 0,25° dopuszczona niezależnie w każdym punkcie próbnym dla fotometrii, o ile nie zaznaczono inaczej. |
| --- | --- |

**

Tolerancja 0,25° dopuszczona niezależnie w każdym punkcie próbnym dla fotometrii, o ile nie zaznaczono inaczej.

Pozostałe ogólne uwagi:

Homologacja typu ECE przy odniesieniowym strumieniu światła zgodnie z regulaminem nr 37 lub przy obiektywnym strumieniu światła dla wyładowczych źródeł światła zgodnie z regulaminem nr 99.

Nominalne ustawienie dla fotometrii:

| Pionowe: | 1 % D (0,57 °D) | Poziome: | 0° |
| --- | --- | --- | --- |

Pionowe:

1 % D (0,57 °D)

Poziome:

0°

Dopuszczone tolerancje dla fotometrii:

| Pionowa: | 0,3 °D - 0,8 °D | Pozioma: | ± 0,5 °D L-R |
| --- | --- | --- | --- |

Pionowa:

0,3 °D - 0,8 °D

Pozioma:

± 0,5 °D L-R

6.2.6.   Światło jest rozłożone tak równomiernie jak to to możliwe w obrębie stref 1, 2 i 3 dla świateł głównych klasy C lub D.

6.3.   Przepisy dotyczące świateł drogowych

6.3.1.   W przypadku światła głównego przeznaczonego do dostarczania światła drogowego i światła mijania, pomiary oświetlenia wytwarzanego na ekranie przez światło drogowe są dokonywane przy tym samym ustawieniu osiowym światła głównego, jak dla pomiarów określonych w pkt. 6.2. powyżej; w przypadku światła głównego dostarczającego jedynie światło drogowe, powinno ono być tak wyregulowane, aby powierzchnia maksymalnego oświetlenia była wyśrodkowana w punkcie przecięcia linii H-H i V-V; takie światło główne musi spełniać tylko wymagania określone w pkt. 6.3.

Z wyjątkiem światła głównego klasy A, oświetlenie wytwarzane na ekranie przez światło drogowe spełnia następujące wymagania:

Punkt przecięcia (HV) linii H-H i V-V znajduje się wewnątrz izoluksy 80 % maksymalnego oświetlenia. Ta maksymalna wartość (EM) jest nie mniejsza niż 32 luksy dla świateł głównych klasy B lub C i 51,2 luksa dla świateł głównych klasy D. Maksymalna wartość w żadnym wypadku nie przekracza 240 luksów w przypadku świateł głównych klasy B i 180 luksów w przypadku świateł głównych klasy C i D.

6.3.2.1.1.   Maksymalne natężenie (IM) światła drogowego wyrażone w tysiącach kandeli oblicza się za pomocą następującego wzoru:

Formula

6.3.2.1.2.   Znak referencyjny (I'M) tego maksymalnego natężenia, wymieniony w ppkt. 4.2.2.6. powyżej, uzyskuje się ze stosunku:

Formula

Wartość tę zaokrągla się do wartości 7,5 – 10 – 12,5 – 17,5 – 20 – 25 – 27,5 – 30 – 37,5 – 40 – 45 – 50.

6.3.2.2.   Poczynając od punktu HV poziomo w prawo i w lewo, oświetlenie nie jest mniejsze niż 12 luksów dla światła głównego klasy B i C oraz 24 luksy dla światła głównego klasy D do odległości 1 125 mm i nie jest mniejsze niż 3 luksy dla światła głównego klasy B i C oraz 6 luksów dla światła głównego klasy D do odległości 2 250 mm.

W przypadku światła głównego klasy C i D, natężenia odpowiadają tabeli A lub B w załączniku 3. Tabela A ma zastosowanie w przypadku, gdy podstawowe światło drogowe jest wytwarzane przy pomocy pojedynczego źródła światła. Tabela B ma zastosowanie w przypadku, gdy światło drogowe jest wytwarzane przez dodatkowe źródło światła drogowego pracujące ze światłem głównym zharmonizowanego światła mijania lub ze światłem głównym podstawowego światła drogowego.

6.4.   W przypadku świateł głównych z regulowanym reflektorem, wykonuje się dodatkowe badania po przesunięciu reflektora pionowo o ± 2 stopnie lub co najmniej w położenie maksymalne, jeśli jest mniejsze niż 2 stopnie, z jego początkowego położenia przy pomocy urządzenia do regulacji światła głównego. Całe światło główne następnie przestawia się (na przykład przy pomocy goniometru), przesuwając je o ten sam kąt w kierunku przeciwnym do ruchu reflektora. Wykonuje się następujące pomiary, przy czym muszą być dotrzymane wymagane wartości graniczne:

| światło mijania | : | punkty HV i 0,86D-V |
| --- | --- | --- |
| światło drogowe | : | IM i punkt HV (procent IM). |

światło mijania

:

punkty HV i 0,86D-V

światło drogowe

:

IM i punkt HV (procent IM).

6.5.   Wartości oświetlenia ekranu wymienione w pkt. 6.2. i 6.3. powyżej mierzy się za pomocą fotoreceptora, którego efektywne pole zawiera się wewnątrz kwadratu o boku 65 mm.

7.   KOLOR

7.1.   Światło emitowane ma kolor biały. Wyrażone we współrzędnych trójchromatycznych CIE, światło powyższych świateł zawiera się w następujących granicach:

| granica w stronę niebieskiego | x ≥ 0,310 |
| --- | --- |
| granica w stronę żółtego | x ≤ 0,500 |
| granica w stronę zielonego | y ≤ 0,150 + 0,640 x |
| granica w stronę zielonego | y ≤ 0,440 |
| granica w stronę purpurowego | y ≥ 0,050 + 0,750 x |
| granica w stronę czerwonego | y ≥ 0,382 |

granica w stronę niebieskiego

x ≥ 0,310

granica w stronę żółtego

x ≤ 0,500

granica w stronę zielonego

y ≤ 0,150 + 0,640 x

granica w stronę zielonego

y ≤ 0,440

granica w stronę purpurowego

y ≥ 0,050 + 0,750 x

granica w stronę czerwonego

y ≥ 0,382

C.   POZOSTAŁE PRZEPISY ADMINISTRACYJNE

8.   MODYFIKACJA TYPU ŚWIATŁA GŁÓWNEGO I ROZSZERZENIE HOMOLOGACJI

Każdą modyfikację typu światła głównego zgłasza się do służby administracyjnej, która udzieliła homologacji typu światła głównego. Wspomniana służba może następnie:

8.1.1.   uznać, że dokonane modyfikacje prawdopodobnie nie mają znaczących negatywnych skutków i że w każdym wypadku światło główne nadal spełnia wymagania; lub

8.1.2.   zażądać sprawozdania z dalszych badań od służby technicznej odpowiedzialnej za przeprowadzanie badań.

8.2.   Potwierdzenie lub odmowa homologacji, z określeniem zmian, zostaje przekazane Stronom Porozumienia stosującym niniejszy regulamin zgodnie z procedurą określonej w ppkt. 4.1.4 powyżej.

8.3.   Właściwy organ udzielający rozszerzenia homologacji przydziela numer seryjny każdemu formularzowi komunikatu sporządzonemu na okoliczność takiego rozszerzenia, oraz informuje o nim pozostałe Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

9.   ZGODNOŚĆ PRODUKCJI

Procedury zgodności produkcji odpowiadają procedurom określonym w Porozumieniu, dodatek 2 (E/ECE/324-E/ECE/TRANS/505/Rev.2), łącznie z następującymi wymaganiami:

9.1.   Światła główne homologowane na podstawie niniejszego regulaminu są wytwarzane tak, aby były zgodne z homologowanym typem, spełniając warunki określone w pkt. 6. i 7.

9.2.   Minimalne wymagania dla zgodności procedur kontroli produkcji, określone w załączniku 5 do niniejszego regulaminu, są spełnione.

9.3.   Minimalne wymagania dla pobierania próbek przez kontrolera, określone w załączniku 7 do niniejszego regulaminu, są spełnione.

9.4.   Organ, który udzielił homologacji typu może w dowolnym czasie zweryfikować metody kontroli zgodności stosowane w każdym zakładzie produkcyjnym. Weryfikacje takie dokonywane są zazwyczaj co dwa lata.

9.5.   Światła główne z widocznymi wadami nie są brane pod uwagę.

10.   SANKCJE ZA NIEZGODNOŚĆ PRODUKCJI

10.1.   Homologacja udzielona w odniesieniu do typu światła głównego zgodnie z niniejszym regulaminem może zostać cofnięta, jeżeli wymagania nie są spełnione lub jeżeli światło główne noszące znak homologacji nie odpowiada homologowanemu typowi.

10.2.   Jeżeli Umawiająca się Strona Porozumienia stosująca niniejszy regulamin cofnie uprzednio udzieloną homologację, to niezwłocznie powiadamia o tym inne Umawiające się Strony stosujące niniejszy regulamin za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu.

11.   OSTATECZNE ZAPRZESTANIE PRODUKCJI

Jeżeli posiadacz homologacji całkowicie zaprzestaje wytwarzania typu światła głównego homologowanego zgodnie z niniejszym regulaminem, to informuje o tym organ, który udzielił homologacji. Po otrzymaniu właściwego komunikatu organ ten, za pomocą formularza komunikatu zgodnego ze wzorem w załączniku 1 do niniejszego regulaminu, informuje o tym inne Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin.

12.   NAZWY I ADRESY SŁUŻB TECHNICZNYCH ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZEPROWADZANIE BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH ORAZ SŁUŻB ADMINISTRACYJNYCH

Strony Porozumienia z 1958 r. stosujące niniejszy regulamin przekazują Sekretariatowi Organizacji Narodów Zjednoczonych nazwy i adresy służb technicznych odpowiedzialnych za przeprowadzanie badań homologacyjnych oraz służb administracyjnych udzielających homologacji, którym należy przesyłać wydane w innych krajach formularze poświadczające homologację albo rozszerzenie, odmowę lub cofnięcie homologacji albo ostateczne zaprzestanie produkcji.

---

(1)  Obejmujący

Suplement 1 do pierwotnej wersji regulaminu — data wejścia w życie: 11 sierpnia 2002 r.

Sprostowanie 1 do pierwotnej wersji regulaminu — data wejścia w życie: 13 listopada 2002 r.

Suplement 2 do pierwotnej wersji regulaminu — data wejścia w życie: 27 lutego 2004 r.

Sprostowanie 1 do suplementu 2 do pierwotnej wersji regulaminu — data wejścia w życie: 10 marca 2004 r.

(2)  Zastosowanie świateł głównych jest podane we właściwych regulaminach dotyczących instalacji urządzeń do oświetlania i sygnalizacji świetlnej.

(3)  Przepisy niniejszego regulaminu nie stanowią dla Strony Porozumienia stosującej niniejszy regulamin przeszkody dla zakazania połączenia światła głównego o soczewce z tworzywa sztucznego, homologowanego na podstawie niniejszego regulaminu, z mechanicznym urządzeniem do czyszczenia światła głównego (z wycieraczkami).

(4)  Za główny korpus uważa się reflektor.

(5)  Jeżeli soczewki nie da się odłączyć od głównego korpusu światła głównego, to wystarcza jedno oznakowanie zgodnie z ppkt. 4.2.5.

(6)  1 dla Niemiec, 2 dla Francji, 3 dla Włoch, 4 dla Niderlandów, 5 dla Szwecji, 6 dla Belgii, 7 dla Węgier, 8 dla Republiki Czeskiej, 9 dla Hiszpanii, 10 dla Jugosławii, 11 dla Zjednoczonego Królestwa, 12 dla Austrii, 13 dla Luksemburga, 14 dla Szwajcarii, 15 (wolny), 16 dla Norwegii, 17 dla Finlandii, 18 dla Danii, 19 dla Rumunii, 20 dla Polski, 21 dla Portugalii, 22 dla Federacji Rosyjskiej, 23 dla Grecji, 24 dla Irlandii, 25 dla Chorwacji, 26 dla Słowenii, 27 dla Słowacji, 28 dla Białorusi, 29 dla Estonii, 30 (wolny), 31 dla Bośni i Hercegowiny, 32 dla Łotwy, 33 (wolny), 34 dla Bułgarii, 35 (wolny), 36 dla Litwy, 37 dla Turcji, 38 (wolny), 39 dla Azerbejdżanu, 40 dla Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, 41 (wolny), 42 dla Wspólnoty Europejskiej (homologacje przyznawane są przez jej Państwa Członkowskie przy użyciu właściwych im symboli EKG), 43 dla Japonii, 44 (wolny), 45 dla Australii, 46 dla Ukrainy, 47 dla Republiki Południowej Afryki oraz 48 dla Nowej Zelandii. Kolejne numery będą przydzielane innym krajom w kolejności chronologicznej, w jakiej ratyfikują lub przystępują do „Porozumienia dotyczącego przyjęcia jednolitych wymagań technicznych dla pojazdów kołowych, wyposażenia i części, które mogą być montowane i/lub stosowane w pojazdach kołowych, oraz warunków wzajemnego uznawania homologacji przyznawanych na podstawie tych wymagań”, a Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych powiadamia Umawiające się Strony niniejszego Porozumienia o przydzielonych w ten sposób numerach.

(7)  Wymagania techniczne dla żarówek: patrz regulamin nr 37.

(8)  Światło główne uważa się za spełniające wymagania określone w niniejszym punkcie, jeżeli żarówkę da się łatwo założyć w świetle głównym, a występy ustalające można nawet w ciemności prawidłowo umieścić w przeznaczonych dla nich szczelinach.

(9)  Takie specjalne światło główne, które podlega homologacji tylko pod względem światła mijania, może zawierać światło drogowe nie podlegające wymaganiom.

(10)  Graniczna wartość zmiany ustawienia osiowego o 1° w prawo lub w lewo nie jest niezgodna z pionową zmianą ustawienia osiowego w górę lub w dół. Ta ostatnia jest ograniczona tylko przez wymagania określone w pkt. 6.3. (przepisy określone w pkt. 6.3. nie stosują się do świateł głównych ograniczonych do świateł mijania).

(11)  stosunek natężeń Formula

---

ZAŁĄCZNIK 1

KOMUNIKAT

(maksymalny format: A4 (210 × 297 mm))

Image

---

ZAŁĄCZNIK 2

PRZYKŁADY ROZMIESZCZENIA ZNAKÓW HOMOLOGACJI

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące jeden z powyższych znaków homologacji zostało homologowane w Niderlandach (E 4) zgodnie z regulaminem nr. ... pod numerem homologacji 243, spełniając wymagania niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00). Litery C-AS (rysunek 1) wskazują, że homologacja dotyczy światła głównego klasy A ze światłem mijania, zaś litery CR-BS (rysunek 2) oznaczają, że homologacja dotyczy światła głównego klasy B ze światłem mijania i światłem drogowym.

Uwaga: Numer homologacji i dodatkowe symbole umieszcza się w pobliżu okręgu i albo powyżej lub poniżej litery „E”, albo z prawej lub z lewej strony tej litery. Cyfry numeru homologacji znajdują się po tej samej stronie litery „E” i są zwrócone w tym samym kierunku.

Należy unikać używania cyfr rzymskich dla numeru homologacji, aby zapobiec pomyleniu z innymi symbolami.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące powyższy znak homologacji jest światłem głównym posiadającym soczewkę z tworzywa sztucznego, spełniającym wymagania niniejszego regulaminu:

Rysunek 3: Klasa B, tylko pod względem światła mijania.

Rysunek 4: Klasa B, pod względem światła mijania i światła drogowego.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące powyższy znak homologacji jest światłem głównym spełniającym wymagania niniejszego regulaminu:

Rysunek 5: Klasa B, pod względem światła mijania i światła drogowego.

Rysunek 6: Klasa B, tylko pod względem światła mijania.

Światło mijania nie jest włączane jednocześnie ze światłem drogowym i/lub innym wzajemnie sprzężonym światłem głównym.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące powyższy znak homologacji jest światłem głównym posiadającym soczewkę z tworzywa sztucznego, spełniającym wymagania niniejszego regulaminu:

Rysunek 7: Klasa C, tylko pod względem światła mijania.

Rysunek 8: Klasa C, pod względem światła mijania i światła drogowego.

| | |
| --- | --- |

Image

Image

Światło główne noszące powyższy znak homologacji jest światłem głównym spełniającym wymagania niniejszego regulaminu:

Rysunek 9: Klasa D, pod względem światła mijania i światła drogowego.

Rysunek 10: Klasa D, tylko pod względem światła mijania.

Światło mijania nie jest włączane jednocześnie ze światłem drogowym i/lub innym wzajemnie sprzężonym światłem głównym.

Uproszczone oznakowanie dla świateł zgrupowanych, kombinowanych lub wzajemnie sprzężonych

Rysunek 11

(Linie pionowe i poziome określają schematycznie kształt urządzenia do sygnalizacji świetlnej. Nie są one częścią znaku homologacji).

| Model A | |
| --- | --- |
| Model B | |
| Model C | |
| Model D | |

Model A

Image

Model B

Image

Model C

Image

Model D

Image

Uwaga: Cztery przykłady przedstawione powyżej odpowiadają urządzeniu oświetlającemu noszącemu znak homologacji, obejmującemu:

Przednie światło pozycyjne homologowane zgodnie z regulaminem nr 50 w jego pierwotnej wersji (00),

Światło główne, klasa D, ze światłem mijania i światłem drogowym o maksymalnym natężeniu wynoszącym między 86 250 a 101 250 kandeli (wskazywanym przez liczbę 30), homologowane zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00) i posiadające soczewkę z tworzywa sztucznego,

Przednie światło przeciwmgielne homologowane zgodnie z serią zmian 02 do regulaminu nr 19 i posiadające soczewkę z tworzywa sztucznego,

Przedni kierunkowskaz kategorii 11 homologowany zgodnie z serią zmian 01do regulaminu nr 50.

Światło wzajemnie sprzężone ze światłem głównym

Image

Powyższe przykłady odpowiadają oznaczeniu soczewki z tworzywa sztucznego przeznaczonej do zastosowania w różnych typach świateł głównych, a mianowicie:

albo w świetle głównym klasy D ze światłem mijania i światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła wynoszącym między 86 250 a 101 250 kandeli (wskazywanym liczbą 30), homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00), które jest wzajemnie sprzężone z przednim światłem pozycyjnym homologowanym zgodnie z regulaminem nr 50 w jego pierwotnej wersji (00);

lub w świetle głównym klasy C ze światłem mijania i światłem drogowym o maksymalnym natężeniu światła wynoszącym między 33 750 cd a 45 000 cd (wskazywanym liczbą 12,5), homologowanym w Niemczech (E1) zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu w jego pierwotnej wersji (00), które jest wzajemnie sprzężone z tym samym przednim światłem pozycyjnym, co powyżej.

---

ZAŁĄCZNIK 3

EKRAN POMIAROWY

dla świateł głównych klasy A

(wymiary w mm z ekranem w odległości 25 m)

Image

EKRAN POMIAROWY

dla świateł głównych klasy B

(wymiary w mm z ekranem w odległości 25 m)

Image

EKRAN POMIAROWY

dla świateł głównych klasy C i D

(wymiary w mm z ekranem w odległości 25 m)

Image

Tabela A   Światło główne z podstawowym światłem drogowym

Szczegóły położenia punktów próbnych podano na rysunku D

| Numer punktu próbnego | Położenie punktu próbnego | Wymagane oświetlenie w luksach |
| --- | --- | --- |
| klasa D | klasa C |
| > 125cc | ≤ 125cc |
| | | Min. | Maks. | Min. | Maks. |
| 1 | H-V (1) | (1) | — | (1) | — |
| 2 | H-3R i 3L | 19,2 | — | 12,8 | — |
| 3 | H-6R i 6L | 6,4 | — | 4,16 | — |
| 4 | H-9R i 9L | 3,84 | — | 2,56 | — |
| 5 | H-12R i 12L | 1,28 | — | 0,8 | — |
| 6 | 2U-V | 1,92 | — | 1,28 | — |
| 7 | 4D-V | — | (2) | — | (2) |
| | Min. Natężenie Światła w Maksimum | 51,2 | — | 32 | — |
| | Maks. Natężenie Światła | — | 180,0 | — | 180,0 |

Numer punktu próbnego

Położenie punktu próbnego

Wymagane oświetlenie w luksach

klasa D

klasa C

> 125cc

≤ 125cc

Min.

Maks.

Min.

Maks.

1

H-V (1)

(1)

—

(1)

—

2

H-3R i 3L

19,2

—

12,8

—

3

H-6R i 6L

6,4

—

4,16

—

4

H-9R i 9L

3,84

—

2,56

—

5

H-12R i 12L

1,28

—

0,8

—

6

2U-V

1,92

—

1,28

—

7

4D-V

—

(2)

—

(2)

Min. Natężenie Światła w Maksimum

51,2

—

32

—

Maks. Natężenie Światła

—

180,0

—

180,0

Tabela B   Światło główne z dodatkowym światłem drogowym działającym ze światłem głównym ze zharmonizowanym światłem mijania lub światłem głównym z podstawowym światłem drogowym

Szczegóły położenia punktów próbnych podano na rysunku E

| Numer punktu próbnego | Położenie punktu próbnego | Wymagane oświetlenie w luksach |
| --- | --- | --- |
| klasa D | klasa C |
| > 125cc | ≤ 125cc |
| | | Min. | Maks. | Min. | Maks. |
| 1 | H-V (3) | (3) | — | (3) | — |
| 2 | H-3R i 3L | 19,2 | — | 12,8 | — |
| 3 | H-6R i 6L | 6,4 | — | 4,16 | — |
| 6 | 2U-V | 1,92 | — | 1,28 | — |
| 7 | 4D-V | — | (4) | — | (4) |
| | Min. Natężenie Oświetlenia w Maksimum | 51,2 | — | 32 | — |
| | Maks. Natężenie Oświetlenia | — | 180,0 | — | 180,0 |

Numer punktu próbnego

Położenie punktu próbnego

Wymagane oświetlenie w luksach

klasa D

klasa C

> 125cc

≤ 125cc

Min.

Maks.

Min.

Maks.

1

H-V (3)

(3)

—

(3)

—

2

H-3R i 3L

19,2

—

12,8

—

3

H-6R i 6L

6,4

—

4,16

—

6

2U-V

1,92

—

1,28

—

7

4D-V

—

(4)

—

(4)

Min. Natężenie Oświetlenia w Maksimum

51,2

—

32

—

Maks. Natężenie Oświetlenia

—

180,0

—

180,0

Image

Image

---

(1)  Natężenie w H-V jest większe lub równe 80 % maksymalnego natężenia w charakterystyce światła.

(2)  Natężenie w 4d-v jest mniejsze lub równe 30 % maksymalnego natężenia w charakterystyce światła.

(3)  Natężenie w H-V jest większe lub równe 80 % maksymalnego natężenia w charakterystyce światła.

(4)  Natężenie w 4D-V jest mniejsze lub równe 30 % maksymalnego natężenia w charakterystyce światła.

---

ZAŁĄCZNIK 4

BADANIA STABILNOŚCI CHARAKTERYSTYKI FOTOMETRYCZNEJ ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH PODCZAS PRACY

BADANIA KOMPLETNYCH ŚWIATEŁ GŁÓWNYCH KLASY B, C I D

Po zmierzeniu wartości fotometrycznych zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu, w punkcie Emax dla światła drogowego i w punktach HV, 50R, 50L oraz B50 dla światła mijania, próbkę kompletnego światła głównego bada się pod względem stabilności charakterystyki fotometrycznej podczas pracy. Określenie „kompletne światło główne” oznacza samą kompletną lampę wraz z tymi otaczającymi częściami korpusu i lampami, które mogą wpływać na rozpraszanie ciepła.

1.   BADANIE STABILNOŚCI CHARAKTERYSTYKI FOTOMETRYCZNEJ

Próby przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C, przy czym kompletne światło główne jest zamontowane na podstawie odpowiadającej prawidłowej instalacji w pojeździe.

1.1.   Czyste światło główne

Światło główne włącza się na 12 godzin pracy, jak opisano w ppkt. 1.1.1., i sprawdza się jak opisano w ppkt. 1.1.2.

1.1.1.   Procedura badania (1)

Światło główne włącza się w określonym czasie tak, aby:

| (a) | w przypadku, gdy ma zostać homologowana tylko jedna funkcja oświetlania (światło drogowe lub mijania albo przednie światło przeciwmgielne), odpowiednia żarówka była zapalona przez wyznaczony czas (2), |
| --- | --- |

(a)

w przypadku, gdy ma zostać homologowana tylko jedna funkcja oświetlania (światło drogowe lub mijania albo przednie światło przeciwmgielne), odpowiednia żarówka była zapalona przez wyznaczony czas (2),

| (b) | w przypadku światła głównego ze światłem mijania i jednym lub więcej świateł drogowych, albo w przypadku światła głównego ze światłem mijania i przednim światłem przeciwmgielnym:






  (i) | światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
  15 minut z zapaloną żarówką światła mijania;
  5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami; |
| --- | --- | --- |

(b)

w przypadku światła głównego ze światłem mijania i jednym lub więcej świateł drogowych, albo w przypadku światła głównego ze światłem mijania i przednim światłem przeciwmgielnym:

(i)

światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:

15 minut z zapaloną żarówką światła mijania;

5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami;

| (ii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1 powyżej; |
| --- | --- |

(ii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1 powyżej;

| (c) | w przypadku światła głównego z przednim światłem przeciwmgielnym i jednym lub więcej świateł drogowych:






  (i) | światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
  15 minut z zapalonym przednim światłem przeciwmgielnym;
  5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami; |
| --- | --- | --- |

(c)

w przypadku światła głównego z przednim światłem przeciwmgielnym i jednym lub więcej świateł drogowych:

(i)

światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:

15 minut z zapalonym przednim światłem przeciwmgielnym;

5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami;

| (ii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej; |
| --- | --- |

(ii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu i światło drogowe (jednocześnie włączane światła drogowe) na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej;

| (d) | w przypadku światła głównego ze światłem mijania, jednym lub więcej świateł drogowych oraz przednim światłem przeciwmgielnym:






  (i) | światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:
  15 minut z zapaloną żarówką świata mijania;
  5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami; |
| --- | --- | --- |

(d)

w przypadku światła głównego ze światłem mijania, jednym lub więcej świateł drogowych oraz przednim światłem przeciwmgielnym:

(i)

światło główne poddaje się następującemu cyklowi, aż do osiągnięcia określonego czasu:

15 minut z zapaloną żarówką świata mijania;

5 minut z zapalonymi wszystkimi żarówkami;

| (ii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło(-a) drogowe na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym przednie światło przeciwmgielne poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas działania światła drogowego; |
| --- | --- |

(ii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i światło(-a) drogowe na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym przednie światło przeciwmgielne poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas działania światła drogowego;

| (iii) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym (3), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym światło(-a) drogowe poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas działania światła mijania; |
| --- | --- |

(iii)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym (3), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na połowę czasu i przednie światło przeciwmgielne na połowę czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej, przy czym światło(-a) drogowe poddaje się cyklowi składającemu się z 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia przez połowę czasu i podczas działania światła mijania;

| (iv) | jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie) lub tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym (3), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na jedną trzecią czasu, światło(-a) drogowe na jedną trzecią czasu i przednie światło przeciwmgielne na jedną trzecią czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej. |
| --- | --- |

(iv)

jeżeli wnioskujący oświadcza, że światło główne ma być za każdym razem używane tylko z włączonym światłem mijania lub tylko z włączonym światłem drogowym (3) (włączonymi światłami drogowymi zapalanymi jednocześnie) lub tylko z włączonym przednim światłem przeciwmgielnym (3), to badanie przeprowadza się zgodnie z tym warunkiem, włączając (2) kolejno światło mijania na jedną trzecią czasu, światło(-a) drogowe na jedną trzecią czasu i przednie światło przeciwmgielne na jedną trzecią czasu określonego w pkt. 1.1. powyżej.

1.1.1.2.   Napięcie podczas badania

Napięcie reguluje się tak, aby dostarczało 90 % maksymalnej mocy w watach określonej w regulaminie nr 37 dla stosowanych żarówek.

Zastosowana moc odpowiada we wszystkich przypadkach odpowiedniej wartości żarówki o znamionowym napięciu 12 V, chyba że wnioskujący o homologację określi, że światło główne może być używane przy innym napięciu.

1.1.2.   Wyniki badań

1.1.2.1.   Kontrola wzrokowa

Po ustabilizowaniu się temperatury światła głównego do temperatury otoczenia, soczewkę światła głównego oraz ewentualną zewnętrzną soczewkę czyści się przy pomocy czystej, wilgotnej bawełnianej szmatki. Następnie dokonuje się jej kontroli wzrokowej; nie powinno być zauważalnego zniekształcenia, odkształcenia, pęknięcia lub zmiany koloru soczewki światła głównego lub ewentualnej zewnętrznej soczewki.

1.1.2.2.   Badanie fotometryczne

W celu stwierdzenia zgodności z wymaganiami niniejszego regulaminu, wartości fotometryczne sprawdza się w następujących punktach:

Dla światła głównego klasy B:

światło mijania: 50R – 50L - B50 - HV.

światło drogowe: punkt Emax

Dla świateł głównych klasy C i D:

światło mijania: 0,86D/3,5R – 0,86D/3,5L – 0,50U/1,5L i 1,5R – HV.

światło drogowe: punkt Emax

Można dokonać innego ustawienia w celu uwzględnienia ewentualnego odkształcenia podstawy światła głównego na skutek nagrzania (zmiana położenia linii odcięcia jest opisana w pkt. 2 niniejszego załącznika).

Dopuszczalna jest 10-procentowa rozbieżność pomiędzy charakterystyką fotometryczną a wartościami zmierzonymi przed badaniem, obejmująca tolerancje procedury fotometrycznej.

1.2.   Zabrudzone światło główne

Po zbadaniu jak określono w pkt. 1.1. powyżej, światło główne przygotowuje się jak opisano w ppkt. 1.2.1. i włącza się na jedną godzinę jak opisano w ppkt. 1.1.1., a następnie dokonuje jego badania jak opisano w ppkt. 1.1.2.

1.2.1.   Przygotowanie światła głównego

1.2.1.1.   Mieszanina próbna

1.2.1.1.1.   Dla światła głównego z zewnętrzną soczewką ze szkła:

Mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:

9 części wagowych piasku krzemionkowego o wielkości ziaren 0-100 μm,

1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0-100 μm,

0,2 części wagowych NaCMC (4) oraz

odpowiedniej ilości wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m.

Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.

1.2.1.1.2.   Dla światła głównego z zewnętrzną soczewką z tworzywa sztucznego:

Mieszanina wody i czynnika zanieczyszczającego nakładana na światło główne składa się z:

9 części wagowych piasku krzemionkowego o wielkości ziaren 0-100 μm,

1 części wagowej pyłu węgla roślinnego (drewna bukowego) o wielkości cząstek 0-100 μm,

0,2 części wagowych NaCMC (4),

13 części wagowych wody destylowanej o przewodności właściwej ≤ 1 mS/m oraz

2 ± 1 części wagowych środka powierzchniowo czynnego (5).

Mieszanina nie może mieć więcej niż 14 dni.

1.2.1.2.   Nakładanie mieszaniny próbnej na światło główne

Mieszaninę próbną nakłada się równomiernie na całą emitującą światło powierzchnię światła głównego, a następnie pozostawia się do wyschnięcia. Procedurę tę powtarza się dotąd, aż wartość oświetlenia spadnie do 15-20 % wartości zmierzonych dla każdego następującego punktu w warunkach opisanych w niniejszym załączniku:

Dla światła głównego klasy B:

Światło mijania/światło drogowe oraz tylko światło drogowe: punkt Emax

Tylko światło mijania: B 50 i 50 V

Dla światła głównego klasy C i D:

Światło mijania/światło drogowe oraz tylko światło drogowe: punkt Emax

Tylko światło mijania: 0,50U/1,5L i 1,5R oraz 0,86D/V

1.2.1.3.   Urządzenia pomiarowe

Urządzenia pomiarowe są analogiczne do używanych podczas badań homologacyjnych światła głównego. Do kontroli fotometrycznej używa się wzorcowej żarówki (etalonu).

2.   BADANIE ZMIANY POŁOŻENIA PIONOWEGO LINII ODCIĘCIA POD WPŁYWEM CIEPŁA

Badanie to polega na sprawdzeniu, czy pionowy dryft linii odcięcia pod wpływem ciepła nie przekracza wartości określonej dla pracującego światła mijania.

Światło główne badane zgodnie z pkt. 1. poddaje się badaniu opisanemu w pkt. 2.1. bez wyjmowania go z przyrządu mocującego lub zmiany jego położenia w stosunku do tego przyrządu.

2.1.   Badanie

Badanie przeprowadza się w suchej i nieruchomej atmosferze w temperaturze otoczenia 23 °C ± 5 °C.

Używając pochodzącej z produkcji seryjnej żarówki, która była poddawana starzeniu przez co najmniej jedną godzinę, włącza się światło główne z działającym światłem mijania bez demontowania go lub zmiany jego położenia względem przyrządu mocującego. (Dla potrzeb tego badania napięcie reguluje się, jak określono w ppkt. 1.1.1.2.). Położenie linii odcięcia w jej poziomej części (pomiędzy liniami pionowymi przechodzącymi przez punkt 50 L i 50 R dla światła głównego klasy B, punkty 3,5 L i 3,5 R dla światła głównego klasy C i D) sprawdza się 3 minuty (r3) i 60 minut (r60) po rozpoczęciu badania.

Pomiar zmiany położenia linii odcięcia opisany powyżej wykonuje się dowolną metodą dającą zadowalającą dokładność i odtwarzalne wyniki.

2.2.   Wyniki badania

2.2.1.   Wynik w miliradianach (mrad) uważa się za zadowalający dla światła mijania tylko wtedy, gdy wartość bezwzględna ΔrI = |r3 - r60| zarejestrowana na świetle głównym nie jest większa od 1,0 mrad (ΔrI ≤ 1,0 mrad).

2.2.2.   Jednakże jeżeli wartość ta jest większa niż 1,0 mrad, lecz nie większa niż 1,5 mrad (1,0 mrad < ΔrI ≤ 1,5 mrad), to bada się drugie światło główne jak opisano w pkt. 2.1., po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu poniżej, w celu ustabilizowania położenia mechanicznych części światła głównego na podstawie, na której jest on umieszczony w sposób reprezentatywny dla prawidłowej instalacji w pojeździe:

działanie światła mijania przez jedną godzinę (napięcie reguluje się, jak opisano w ppkt. 1.1.1.2.),

okres spoczynku przez jedną godzinę.

Typ światła głównego uważa się za zadowalający, jeżeli średnia wartość z wartości bezwzględnych: ΔrI zmierzonej na pierwszej próbce i ΔrII zmierzonej na drugiej próbce nie jest większa od 1,0 mrad.

Formula

---

(1)  Harmonogram badań podano w załączniku 8 do niniejszego regulaminu.

(2)  Gdy badane światło główne zawiera lampy sygnalizacyjne, to powinny one być zapalone przez czas trwania badania. W przypadku lampy kierunkowskazu, powinna ona być zapalona w trybie migotania, przy stosunku czasu włączenia do czasu wyłączenia wynoszącym w przybliżeniu jeden do jednego.

(3)  Gdy dwie lub więcej żarówek zostanie zapalonych równocześnie podczas używania migotania światła głównego, to nie jest to uważane za normalne jednoczesne używanie żarówek.

(4)  NaCMC oznacza sól sodową karboksymetylocelulozy zwyczajowo zwanej CMC. NaCMC użyta w mieszaninie zanieczyszczenia ma stopień podstawienia (DS) wynoszący 0,6-0,7 i lepkość 200-300 cP dla 2-procentowego roztworu w 20 °C.

(5)  Tolerancja ilości wynika z konieczności uzyskania zabrudzenia, które można równomiernie rozprowadzić na całej soczewce z tworzywa sztucznego.

---

ZAŁĄCZNIK 5

MINIMALNE WYMAGANIA DLA PROCEDUR KONTROLI ZGODNOŚCI PRODUKCJI

1.   PRZEPISY OGÓLNE

1.1.   Wymagania dotyczące zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia, jeżeli różnice nie przekraczają nieuchronnych tolerancji produkcyjnych w granicach wymagań niniejszego regulaminu. Warunek ten stosuje się również do koloru.

W odniesieniu do charakterystyki fotometrycznej, zgodności produkowanych seryjnie świateł głównych nie kwestionuje się, jeżeli badając charakterystykę fotometryczną dowolnego światła głównego wybranego losowo i wyposażonego w standardową żarówkę,

1.2.1.   światło główne klasy A: żadna zmierzona wartość nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonej w niniejszym regulaminie;

światło główne klasy B, C i D:

1.2.2.1.   żadna zmierzona wartość nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonej w niniejszym regulaminie. Dla wartości w strefie III dla światła głównego klasy B, względnie w strefie I dla światła głównego klasy C i D, maksymalne niekorzystne odchylenie może wynosić, odpowiednio:

0,3 luksa, równoważne 20 %

0,45 luksa, równoważne 30 %

1.2.2.2.   oraz jeżeli, dla światła drogowego, HV znajduje się w obrębie izoluksy 0,75 Emax, przy czym tolerancja +20 % dla wartości maksymalnych oraz –20 % dla wartości minimalnych jest zachowana dla wartości fotometrycznych w dowolnym punkcie pomiarowym określonym w ppkt. 6.2.3.2. i 6.3.2.2. niniejszego regulaminu.

1.2.3.   Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się przy użyciu innej wzorcowej żarówki.

1.3.   W celu sprawdzenia zmiany pionowego położenia linii odcięcia pod wpływem ciepła stosuje się następującą procedurę (wyłącznie świata główne klasy B, C i D):

jedno z wybranych jako próbki świateł głównych bada się zgodnie z procedurą opisaną w pkt. 2.1. załącznika 4, po poddaniu go trzykrotnie cyklowi opisanemu w ppkt. 2.2.2. załącznika 4.

Światło główne uważa się za zadowalające, jeżeli Δr nie przekracza 1,5 mrad.

Jeżeli wartość ta przekracza 1,5 mrad, lecz nie jest większa od 2,0 mrad, to drugą próbkę poddaje się badaniu, po którym średnia z wartości bezwzględnych zarejestrowanych na obu próbkach nie powinna przekraczać 1,5 mrad.

1.4.   Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.

2.   MINIMALNE WYMAGANIA DLA SPRAWDZANIA ZGODNOŚCI PRZEZ PRODUCENTA

Dla każdego typu światła głównego posiadacz znaku homologacji przeprowadza co najmniej następujące badania w odpowiednich odstępach czasu. Badania przeprowadza się zgodnie z przepisami niniejszego regulaminu.

Jeżeli jakiekolwiek próbkowanie wykazuje niezgodność odnośnie do typu danego badania, to pobiera się i bada kolejne próbki. Producent podejmuje kroki w celu zapewnienia zgodności danej produkcji.

2.1.   Charakter badań

Badania zgodności określone w niniejszym regulaminie obejmują charakterystykę fotometryczną oraz, dla świateł głównych klasy B, C i D, sprawdzenie zmiany pionowego położenia linii odcięcia pod wpływem ciepła.

2.2.   Metody stosowane w badaniach

2.2.1.   Badania na ogół przeprowadza się zgodnie z metodami określonymi w niniejszym regulaminie.

2.2.2.   W dowolnym badaniu zgodności przeprowadzanym przez producenta mogą być zastosowane równoważne metody za zgodą właściwego organu odpowiedzialnego za badania homologacyjne. Producent jest odpowiedzialny za udowodnienie, że zastosowane metody są równoważne metodom określonym w niniejszym regulaminie.

2.2.3.   Zastosowanie ppkt. 2.2.1. i 2.2.2. wymaga regularnej kalibracji aparatury badawczej i jej korelacji z pomiarami przeprowadzonymi przez właściwy organ.

2.2.4.   We wszystkich przypadkach metodami odniesienia są metody określone w niniejszym regulaminie, szczególnie do celów administracyjnej kontroli i próbkowania.

2.3.   Charakter próbkowania

Próbki świateł głównych wybiera się losowo z jednorodnej partii produkcji. Jednorodna partia oznacza zbiór świateł głównych tego samego typu, określony według metod produkcyjnych producenta.

Ocena zasadniczo obejmuje produkcję seryjną z poszczególnych zakładów. Jednakże producent może zgrupować zapisy dotyczące tego samego typu z kilku zakładów, pod warunkiem, że zakłady te działają według tego samego systemu jakości i zarządzania jakością.

2.4.   Zmierzone i zarejestrowane charakterystyki fotometryczne

Pobrane próbki świateł głównych poddaje się pomiarom fotometrycznym w punktach przewidzianych w regulaminie, przy czym odczyt jest ograniczony do punktów:

2.4.1.   dla świateł głównych klasy A: HV, LH, RH, 12,5L i 12,5R

2.4.2.   dla świateł głównych klasy B: Emax, HV (1) w przypadku światła drogowego i do punktów HV, 50R, 50L w przypadku światła mijania.

2.4.3.   dla świateł głównych klasy C i D: Emax, HV (1) w przypadku światła drogowego i do punktów HV, 0,86D/3,5R, 0,86D/3,5L w przypadku światła mijania.

2.5.   Kryteria akceptowalności

Producent jest odpowiedzialny za przeprowadzenie statystycznego opracowania wyników badań i za określenie, w porozumieniu z właściwym organem, kryteriów akceptowalności jego produktów w celu spełnienia specyfikacji określonej dla sprawdzania zgodności produktów w pkt. 9.1. niniejszego regulaminu.

Kryteria akceptowalności winny być takie, aby przy poziomie ufności 95 % minimalne prawdopodobieństwo pozytywnego wyniku kontroli na miejscu zgodnie z załącznikiem 7 (pierwsze próbkowanie) wynosiło przynajmniej 0,95.

---

(1)  Gdy światło drogowe jest wzajemnie sprzężone ze światłem mijania, to HV w przypadku światła drogowego jest tym samym punktem pomiarowym, co w przypadku światła mijania.

---

ZAŁĄCZNIK 6

WYMAGANIA DLA ŚWIATEŁ POSIADAJĄCYCH SOCZEWKI Z TWORZYWA SZTUCZNEGO - BADANIE SOCZEWEK LUB PRÓBEK MATERIAŁU ORAZ KOMPLETNYCH ŚWIATEŁ

1.   OGÓLNE SPECYFIKACJE

1.1.   Próbki dostarczone zgodnie z ppkt. 2.2.4. niniejszego regulaminu spełniają wymagania wskazane w pkt. od 2.1. do 2.5. poniżej.

1.2.   Dwie próbki kompletnych świateł dostarczone zgodnie z ppkt. 2.2.3. niniejszego regulaminu i posiadające soczewki z tworzywa sztucznego spełniają, pod względem materiału soczewki, specyfikacje wskazane w pkt. 2.6. poniżej.

1.3.   Próbki soczewek z tworzywa sztucznego lub próbki materiału, łącznie (w stosownych przypadkach) z reflektorem, do którego mają być zamontowane, poddaje się badaniom homologacyjnym w kolejności chronologicznej podanej w tabeli A przedstawionej w dodatku 1 do niniejszego załącznika.

1.4.   Jednakże jeżeli producent świateł może udowodnić, że produkt przeszedł już badania określone w pkt. od 2.1. do 2.5. poniżej lub równoważne badania zgodnie z innym regulaminem, to badania te nie muszą być powtarzane; obowiązkowe są jedynie badania określone w dodatku 1, tabela B.

2.   BADANIA

2.1.   Odporność na zmiany temperatury

2.1.1.   Badania

Trzy nowe próbki (soczewki) poddaje się pięciu cyklom zmiany temperatury i wilgotności (RH = wilgotność względna) według następującego programu:

3 godziny w 40 °C ± 2 °C i RH 85-95 %;

1 godzina w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 %;

15 godzin w –30 °C ± 2 °C;

1 godzina w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 %;

3 godziny w 80 °C ± 2 °C;

1 godzina w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 %;

Przed tym badaniem próbki wytrzymuje się w 23 °C ± 5 °C i RH 60-75 % przez co najmniej cztery godziny.

Uwaga: Okresy jednej godziny w 23 °C ± 5 °C obejmują okresy przejścia z jednej temperatury do drugiej, które są niezbędne dla uniknięcia efektów szoku cieplnego.

2.1.2.   Pomiary fotometryczne

2.1.2.1.   Metoda

Pomiary fotometryczne przeprowadza się na próbkach przed i po badaniu.

Pomiary wykonuje się przy użyciu wzorcowej żarówki (etalonu) w następujących punktach:

B 50, 50L i 50R dla światła głównego klasy B, 0,86D/3,5R, 0,86D/3,5L, 0,50U/1,5L i 1,5R dla światła głównego klasy C i D dla światła mijania lub lampy ze światłem mijania/drogowym;

Emax dla światła drogowego lampy drogowej lub lampy mijania/drogowej;

2.1.2.2.   Wyniki

Różnica pomiędzy wartościami fotometrycznymi zmierzonymi na każdej próbce przed i po badaniu nie powinna przekraczać 10 %, wliczając tolerancje procedury fotometrycznej.

2.2.   Odporność na czynniki atmosferyczne i chemiczne

2.2.1.   Odporność na czynniki atmosferyczne

Trzy nowe próbki (soczewki lub próbki materiału) wystawia się na działanie promieniowania źródła mającego rozkład widmowy energii podobny do rozkładu widmowego energii ciała czarnego w temperaturze od 5 500 K do 6 000 K. Pomiędzy źródłem a próbkami umieszcza się odpowiednie filtry w celu ograniczenia w miarę możliwości promieniowania o długościach fali mniejszych od 295 nm i większych od 2 500 nm. Próbki wystawia się na działanie luminacji energetycznej wynoszącej 1 200 W/m2 ± 200 W/m2 przez taki okres, aby otrzymana przez nie energia świetlna była równa 4 500 MJ/m2 ± 200 MJ/m2. Wewnątrz obudowy, temperatura zmierzona na czarnej płycie, umieszczonej na tym samym poziomie, co próbki winna wynosić 50 °C ± 5 °C. W celu zapewnienia regularnej ekspozycji, próbki powinny obracać się wokół źródła promieniowania z prędkością od 1 do 5 obrotów na minutę.

Próbki natryskuje się wodą destylowaną o przewodności właściwej mniejszej od 1 mS/m w temperaturze 23 °C ± 5 °C według następującego cyklu:

natryskiwanie: 5 minut; suszenie: 25 minut.

2.2.2.   Odporność na czynniki chemiczne

Po przeprowadzeniu badania opisanego w ppkt. 2.2.1. powyżej i wykonaniu pomiaru opisanego w ppkt. 2.2.3.1. poniżej, powierzchnię zewnętrzną wspomnianych trzech próbek poddaje się obróbce opisanej w ppkt. 2.2.2.2. przy użyciu mieszaniny określonej w ppkt. 2.2.2.1. poniżej.

2.2.2.1.   Mieszanina próbna

Mieszanina próbna składa się z 61,5 % n-heptanu, 12,5 % toluenu, 7,5 % czterochlorku etylu, 12,5 % trójchloroetylenu i 6 % ksylenu (procent objętościowy).

2.2.2.2.   Nakładanie mieszaniny próbnej

Namoczyć kawałek tkaniny bawełnianej (według ISO 105) aż do nasycenia mieszaniną określoną w ppkt. 2.2.2.1. powyżej i przed upływem 10 sekund nałożyć go na 10 minut na powierzchnię zewnętrzną próbki pod naciskiem 50 N/cm2 odpowiadającym sile czynnej 100 N przyłożonej na powierzchnię próbną o powierzchni 14 × 14 mm.

Podczas tego 10 minutowego okresu szmatkę ponownie nasyca się mieszaniną, tak aby skład nakładanej cieczy był stale identyczny ze składem określonej przepisami mieszaniny próbnej.

Podczas nakładania dopuszczalne jest kompensowanie nacisku wywieranego na próbkę, tak aby nie dopuścić do spowodowania pęknięć.

2.2.2.3.   Czyszczenie

Na koniec nakładania mieszaniny próbnej próbki suszy się na otwartym powietrzu, a następnie przepłukuje się roztworem opisanym w pkt. 2.3. („Odporność na detergenty”) przy temperaturze 23 °C ± 5 °C.

Następnie próbki dokładnie spłukuje się wodą destylowaną, zawierającą nie więcej niż 0,2 % zanieczyszczeń w temperaturze 23 °C ± 5 °C, po czym wyciera się miękką szmatką.

2.2.3.   Wyniki

2.2.3.1.   Po badaniu wytrzymałości na czynniki atmosferyczne powierzchnia zewnętrzna próbek powinna być wolna od pęknięć, zarysowań, łuszczenia się i deformacji, a średnia zmiana transmisji Formula, zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie powinna przekraczać 0,020 (Δtm ≤ 0,020).

2.2.3.2.   Po badaniu odporności na czynniki chemiczne próbki nie powinny nosić żadnych śladów chemicznego przebarwienia mogącego powodować zmianę rozproszenia strumienia światła, którego średnia zmiana Formula, zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie powinna przekraczać 0,020 (Δdm ≤ 0,020).

2.3.   Odporność na detergenty i węglowodory

2.3.1.   Odporność na detergenty

Powierzchnię zewnętrzną trzech próbek (soczewek lub próbek materiału) podgrzewa się do 50 °C ± 5 °C, a następnie zanurza się na pięć minut w mieszaninie utrzymywanej w 23 °C ± 5 °C i złożonej z 99 części wody destylowanej zawierającej nie więcej niż 0,02 % zanieczyszczeń oraz jednej części sulfonianu alkiloarylowego.

Na koniec badania próbki suszy się w temperaturze 50 °C ± 5 °C.

Powierzchnię próbek czyści się za pomocą zwilżonej szmatki.

2.3.2.   Odporność na węglowodory

Powierzchnię zewnętrzną tych trzech próbek pociera się następnie lekko przez jedną minutę szmatką bawełnianą namoczoną w mieszaninie złożonej z 70 % n-heptanu i 30 % toluenu (procent objętościowy), a następnie suszy się na otwartym powietrzu.

2.3.3.   Wyniki

Po tym jak powyższe dwa badania przeprowadzono bezpośrednio jedno po drugim, średnia wartość zmiany transmisji Formula, zmierzona na trzech próbkach zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 do niniejszego załącznika, nie powinna przekraczać 0,010 (Δtm ≤ 0,010).

2.4.   Odporność na niszczenie mechaniczne

2.4.1.   Metoda niszczenia mechanicznego

Powierzchnię zewnętrzną trzech nowych próbek (soczewek) poddaje się badaniu równomiernego niszczenia mechanicznego przy zastosowaniu metody opisanej w dodatku 3 do niniejszego załącznika.

2.4.2.   Wyniki

Po tym badaniu zmiany:

| transmisji | : | |
| --- | --- | --- |
| i rozproszenia | : | |

transmisji

:

Formula

i rozproszenia

:

Formula

mierzy się zgodnie z procedurą opisaną w dodatku 2 w miejscu określonym w ppkt. 2.2.4.1.1. niniejszego regulaminu. Średnia wartość z trzech próbek winna być taka, aby:

Δtm ≤ 0,100;

Δdm ≤ 0,050

2.5.   Badanie przyczepności powłok, jeśli są

2.5.1.   Przygotowanie próbki

Na powłoce soczewki na powierzchni 20 mm × 20 mm za pomocą żyletki lub igły nacina się siatkę złożoną z kwadratów o boku około 2 mm × 2 mm. Nacisk wywierany na żyletkę lub igłę powinien być wystarczający do przecięcia co najmniej powłoki.

2.5.2.   Opis badania

Użyć taśmy klejącej o sile przyczepności 2 N/(cm szerokości) ± 20 % zmierzonej w znormalizowanych warunkach określonych w dodatku 4 do niniejszego załącznika. Tę taśmę klejącą, która powinna mieć szerokość co najmniej 25 mm, dociska się przez co najmniej pięć minut do powierzchni przygotowanej jak określono w ppkt. 2.5.1.

Następnie koniec taśmy klejącej obciąża się w taki sposób, aby siła przyczepności do badanej powierzchni była zrównoważona siłą prostopadłą do tej powierzchni. W tym momencie taśmę odrywa się ze stałą prędkością 1,5 m/s ± 0,2 m/s.

2.5.3.   Wyniki

Nie powinno być wyraźnego uszkodzenia powierzchni pokrytej siatką. Uszkodzenia w punktach przecięcia nacięć lub na krawędziach nacięć są dopuszczalne, pod warunkiem, że uszkodzona powierzchnia nie przekracza 15 % powierzchni pokrytej siatką.

2.6.   Badania kompletnego światła głównego posiadającego soczewkę z tworzywa sztucznego

2.6.1.   Odporność na niszczenie mechaniczne powierzchni soczewki

2.6.1.1.   Badania

Soczewkę próbki świateł nr 1 poddaje się badaniu opisanemu w ppkt. 2.4.1. powyżej.

2.6.1.2.   Wyniki

Po badaniu, wyniki pomiarów fotometrycznych dokonanych na świetle głównym zgodnie z niniejszym regulaminem nie powinny przekraczać o więcej niż 30 % maksymalnych wartości określonych w punkcie HV i nie powinny być niższe o więcej niż 10 % od minimalnych wartości określonych w punktach 50 L i 50 R dla światła głównego klasy B, oraz w punktach 0,86D/3,5R, 0,86D/3,5L dla światła głównego klasy C i D.

2.6.2.   Badanie przyczepności powłok, jeśli są

Soczewkę próbki świateł nr 2 poddaje się badaniu opisanemu w pkt. 2.5. powyżej.

3.   KONTROLA ZGODNOŚCI PRODUKCJI

Pod względem materiałów użytych do produkcji soczewek światła serii uznaje się za zgodne z regulaminem, jeżeli:

3.1.1.   po badaniu odporności na czynniki chemiczne oraz po badaniu odporności na detergenty i węglowodory powierzchnia zewnętrzna próbek nie wykazuje pęknięć, łuszczenia się lub deformacji widocznej gołym okiem (patrz: ppkt 2.2.2., 2.3.1. i 2.3.2.);

3.1.2.   po badaniu opisanym w ppkt. 2.6.1.1., wartości fotometryczne w punktach pomiaru wziętych pod uwagę w ppkt. 2.6.1.2. mieszczą się w granicach określonych dla zgodności produkcji przez niniejszy regulamin.

3.2.   Jeżeli wyniki badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się na innej wybranej losowo próbce świateł głównych.

DODATEK 1

KOLEJNOŚĆ CHRONOLOGICZNA BADAŃ HOMOLOGACYJNYCH

A.   Badania tworzyw sztucznych (soczewek lub próbek materiału dostarczonych zgodnie z ppkt. 2.2.4. niniejszego regulaminu).

| Próbki — Badania | Soczewki lub próbki materiału | Soczewki |
| --- | --- | --- |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 1.1. | Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.) |

Próbki — Badania

Soczewki lub próbki materiału

Soczewki

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

1.1.

Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.)

x

x

x

| 1.1.1. | Zmiana temperatury (ppkt 2.1.1) |
| --- | --- |

1.1.1.

Zmiana temperatury (ppkt 2.1.1)

x

x

x

| 1.1.2. | Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.) |
| --- | --- |

1.1.2.

Określone badania fotometryczne (ppkt 2.1.2.)

x

x

x

| 1.2.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.2.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

x

x

x

x

x

x

| 1.2.2. | Pomiar rozproszenia |
| --- | --- |

1.2.2.

Pomiar rozproszenia

x

x

x

x

x

x

| 1.3. | Czynniki atmosferyczne (ppkt 2.2.1.) |
| --- | --- |

1.3.

Czynniki atmosferyczne (ppkt 2.2.1.)

x

x

x

| 1.3.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.3.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

| 1.4. | Czynniki chemiczne (ppkt 2.2.2.) |
| --- | --- |

1.4.

Czynniki chemiczne (ppkt 2.2.2.)

x

x

x

| 1.4.1. | Pomiar rozproszenia |
| --- | --- |

1.4.1.

Pomiar rozproszenia

x

x

x

| 1.5. | Detergenty (ppkt 2.3.1.) |
| --- | --- |

1.5.

Detergenty (ppkt 2.3.1.)

x

x

x

| 1.6. | Węglowodory (ppkt 2.3.2.) |
| --- | --- |

1.6.

Węglowodory (ppkt 2.3.2.)

x

x

x

| 1.6.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.6.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

| 1.7. | Niszczenie (ppkt 2.4.1.) |
| --- | --- |

1.7.

Niszczenie (ppkt 2.4.1.)

x

x

x

| 1.7.1. | Pomiar transmisji |
| --- | --- |

1.7.1.

Pomiar transmisji

x

x

x

| 1.7.2. | Pomiar rozproszenia |
| --- | --- |

1.7.2.

Pomiar rozproszenia

x

x

x

| 1.8. | Przyczepność (pkt 2.5.) |
| --- | --- |

1.8.

Przyczepność (pkt 2.5.)

x

B.   Badania kompletnych świateł głównych (dostarczonych zgodnie z ppkt. 2.2.3. niniejszego regulaminu).

| Badania | Kompletne światło główne |
| --- | --- |
| Nr próbki |
| 1 | 2 |
| 2.1. | Niszczenie (ppkt 2.6.1.1.) |

Badania

Kompletne światło główne

Nr próbki

1

2

2.1.

Niszczenie (ppkt 2.6.1.1.)

x

| 2.2. | Fotometria (ppkt 2.6.1.2.) |
| --- | --- |

2.2.

Fotometria (ppkt 2.6.1.2.)

x

| 2.3. | Przyczepność (ppkt 2.6.2.) |
| --- | --- |

2.3.

Przyczepność (ppkt 2.6.2.)

x

DODATEK 2

METODA POMIARU ROZPROSZENIA I TRANSMISJI ŚWIATŁA

1.   URZĄDZENIA (patrz: rysunek)

Wiązka światła kolimatora K o dywergencji połowicznej β/2 = 17,4 × 104 rd jest ograniczona przysłoną Dτ z otworem 6 mm, naprzeciwko której umieszczone jest stanowisko z próbką.

Achromatyczna soczewka skupiająca L2, skorygowana pod względem aberracji sferycznej, łączy przysłonę Dτ z odbiornikiem R; średnica soczewki L2 jest taka, że nie przysłania światła rozproszonego przez próbkę w stożku o połowie kąta wierzchołkowego β/2 = 14°.

Pierścieniowa przysłona DD o kątach αo/2 = 1° i αmax/2 = 12° jest umieszczona w płaszczyźnie ogniskowej obrazu soczewki L2.

Nieprzezroczysta środkowa część przysłony jest niezbędna w celu eliminacji światła przychodzącego bezpośrednio ze źródła światła. Powinno być możliwe usunięcie środkowej części przysłony z wiązki światła w taki sposób, aby powróciła dokładnie z swoje pierwotne położenie.

Odległość L2 Dτ oraz długość ogniskową F2
   (1) soczewki L2 dobiera się tak, aby obraz Dτ całkowicie przykrywał odbiornik R.

Gdy początkowy padający strumień jest odniesiony do 1 000 jednostek, to bezwzględna dokładność każdego odczytu jest lepsza niż 1 jednostka.

2.   POMIARY

Dokonuje się następujących odczytów:

| Odczyt | z próbką | ze środkową częścią DD | Reprezentowana wielkość |
| --- | --- | --- | --- |
| T1 | nie | nie | Padający strumień w początkowym odczycie |
| T2 | tak
  (przed badaniem) | nie | Strumień przesłany przez nowy materiał w polu 24° |
| T3 | tak
  (po badaniu) | nie | Strumień przesłany przez badany materiał w polu 24° |
| T4 | tak
  (przed badaniem) | tak | Strumień rozproszony przez nowy materiał |
| T5 | tak
  (po badaniu) | tak | Strumień rozproszony przez badany materiał |

Odczyt

z próbką

ze środkową częścią DD

Reprezentowana wielkość

T1

nie

nie

Padający strumień w początkowym odczycie

T2

tak

(przed badaniem)

nie

Strumień przesłany przez nowy materiał w polu 24°

T3

tak

(po badaniu)

nie

Strumień przesłany przez badany materiał w polu 24°

T4

tak

(przed badaniem)

tak

Strumień rozproszony przez nowy materiał

T5

tak

(po badaniu)

tak

Strumień rozproszony przez badany materiał

Image

---

(1)  Dla L2 zaleca się zastosowanie odległości ogniskowej wynoszącej około 80 mm.

DODATEK 3

METODA BADANIA Z ZASTOSOWANIEM NATRYSKU

1.   URZĄDZENIE DO BADANIA

1.1.   Pistolet natryskowy

Zastosowany pistolet natryskowy wyposażony jest w dyszę o średnicy 1,3 mm pozwalającą na przepływ cieczy z natężeniem 0,24 ± 0,02 l/minutę przy ciśnieniu roboczym 6,0 barów - 0, +0,5 bara.

W tych warunkach roboczych uzyskiwany wachlarz strumienia powinien mieć średnicę 170 mm ± 50 mm na powierzchni wystawionej na działanie niszczące, w odległości 380 mm ± 10 mm od dyszy.

1.2.   Mieszanina próbna

Mieszanina próbna składa się z:

piasku krzemionkowego o twardości 7 w skali Mohra, o wielkości ziaren od 0 do 0,2 mm i niemal normalnym rozkładzie, o współczynniku kątowym 1,8 do 2;

wody o twardości nieprzekraczającej 205 g/m3 dla mieszaniny składającej się z 25 g piasku na litr wody.

2.   BADANIE

Zewnętrzną powierzchnię soczewek lamp poddaje się raz lub wielokrotnie działaniu strumienia piasku wytworzonego, jak opisano powyżej. Strumień natryskuje się niemal prostopadle do badanej powierzchni.

Zniszczenie sprawdza się przy pomocy jednej lub więcej próbek szklanych umieszczonych jako odniesienie w pobliżu badanych soczewek. Mieszaninę natryskuje się tak długo, aż różnica rozproszenia światła na próbce lub próbkach zmierzona metodą opisaną w dodatku 2 będzie taka, że:

Formula

Można użyć kilku próbek odniesienia, aby sprawdzić, czy cała badana powierzchnia uległa zniszczeniu w sposób równomierny.

DODATEK 4

BADANIE PRZYCZEPNOŚCI PRZY POMOCY TAŚMY KLEJĄCEJ

1.   CEL

Metoda ta pozwala wyznaczyć, w warunkach standardowych, liniową siłę przyczepności taśmy klejącej do płytki szklanej.

2.   ZASADA

Pomiar siły potrzebnej do odklejenia taśmy klejącej z płytki szklanej pod kątem 90°.

3.   OKREŚLONE WARUNKI ATMOSFERYCZNE

Warunki otoczenia są następujące: temperatura 23 °C ± 5 °C i wilgotność względna RH 65 ± 15 %.

4.   ODCINKI PRZEZNACZONE DO BADANIA

Przed badaniem, próbną rolkę taśmy klejącej kondycjonuje się przez 24 godziny w określonej atmosferze (patrz: pkt 3 powyżej).

Bada się po pięć odcinków z każdej rolki, każdy o długości 400 mm. Odcinki te pobiera się z rolki po odrzuceniu pierwszych warstw.

5.   PROCEDURA

Badanie przeprowadza się w warunkach otoczenia określonych w ust. 3.

Pobrać pięć odcinków rozwijając taśmę promieniowo z prędkością około 300 mm/s, a następnie w ciągu 15 sekund nałożyć je w następujący sposób:

Nakładać taśmę na płytkę szklaną stopniowo lekkim wzdłużnym pocierającym ruchem palca, nie wywierając nadmiernego nacisku, w taki sposób, aby nie pozostawić pęcherza powietrza pomiędzy taśmą a płytką szklaną.

Pozostawić całość w określonych warunkach atmosferycznych na 10 minut.

Odkleić od płytki około 25 mm odcinka w płaszczyźnie prostopadłej do osi odcinka. Unieruchomić płytkę i odwinąć wolny koniec taśmy pod kątem 90°. Przyłożyć siłę w taki sposób, aby linia podziału pomiędzy taśmą a płytką była prostopadła do tej siły i prostopadła do płytki.

Pociągać taśmę odklejając ją z prędkością 300 mm/s ± 30 mm/s i zapisać wymaganą do tego siłę.

6.   WYNIKI

Uzyskanych pięć wartości układa się w kolejności i jako wynik pomiaru bierze się wartość środkową. Wartość tę wyraża się w niutonach na centymetr szerokości taśmy.

---

DODATEK 7

MINIMALNE WYMAGANIA DLA PRÓBKOWANIA PRZEZ KONTROLERA

1.   PRZEPISY OGÓLNE

1.1.   Wymagania zgodności uważa się za spełnione z mechanicznego i geometrycznego punktu widzenia zgodnie z wymaganiami niniejszego regulaminu, jeśli takie są, jeżeli różnice nie przekraczają nieuchronnych tolerancji produkcyjnych. Warunek ten stosuje się również do koloru.

Pod względem charakterystyki fotometrycznej, zgodność produkowanych seryjnie świateł głównych nie jest kwestionowana, jeżeli, badając charakterystykę fotometryczną dowolnego światła głównego wybranego losowo i wyposażonego we wzorcową żarówkę:

1.2.1.   Światła główne klasy A: żadna zmierzona wartość nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonej w niniejszym regulaminie;

Światła główne klasy B, C i D:

1.2.2.1.   żadna zmierzona wartość nie odbiega niekorzystnie o więcej niż 20 % od wartości określonej w niniejszym regulaminie. Dla wartości w strefie III dla światła głównego klasy B, oraz w strefie I dla światła głównego klasy C i D, maksymalna niekorzystne odchylenie może wynosić, odpowiednio:

0,3 luksa, równoważne 20 %

0,45 luksa, równoważne 30 %

1.2.2.2.   i jeżeli, dla światła drogowego, HV znajduje się w obrębie izoluksy 0,75 Emax, przy czym tolerancja +20 % dla wartości maksymalnych oraz –20 % dla wartości minimalnych jest zachowana dla wartości fotometrycznych w dowolnym punkcie pomiarowym określonym w ppkt. 6.2.3.2. i 6.3.2.2. niniejszego regulaminu.

1.2.3.   Jeżeli wyniki opisanych powyżej badań nie spełniają wymagań, to badania powtarza się używając innej wzorcowej żarówki.

1.2.4.   Świateł głównych z widocznymi wadami nie bierze się pod uwagę.

2.   PIERWSZE PRÓBKOWANIE

W pierwszym próbkowaniu wybiera się losowo cztery światła główne. Pierwszą próbkę złożoną z dwu sztuk oznacza się przez A, a drugą próbkę złożoną z dwu sztuk oznacza się przez B.

2.1.   Zgodność nie jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej nie jest kwestionowana, jeżeli niekorzystne odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

2.1.1.1.   próbka A

| A1: | jedno światło główne | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| A2: | obydwa światła główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | przejść do próbki B | | |

A1:

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

A2:

obydwa światła główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

przejść do próbki B

2.1.1.2.   próbka B

| B1: | obydwa światła główne | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |

B1:

obydwa światła główne

0 %

2.2.   Zgodność jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej kwestionuje się i żąda się od producenta spełnienia wymagań (dostosowania), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

2.2.1.1.   próbka A

| A3: | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| | lecz | nie więcej niż | 30 % |

A3:

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

20 %

lecz

nie więcej niż

30 %

2.2.1.2.   próbka B

| B2: | w przypadku A2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| B3: | w przypadku A2 | | |
| | jedno światło główne | | 0 % |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| | lecz | nie więcej niż | 30 % |

B2:

w przypadku A2

jedno światło główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

B3:

w przypadku A2

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

ponad

20 %

lecz

nie więcej niż

30 %

2.3.   Cofnięcie homologacji

Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 11., jeżeli po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

2.3.1.   próbka A

| A4: | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 30 % |
| A5: | obydwa światła główne | ponad | 20 % |

A4:

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

30 %

A5:

obydwa światła główne

ponad

20 %

2.3.2.   próbka B

| B4: | w przypadku A2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| B5: | w przypadku A2 | | |
| | obydwa światła główne | ponad | 20 % |
| B6: | w przypadku A2 | | |
| | jedno światło główne | | 0 % |
| | jedno światło główne | ponad | 30 % |

B4:

w przypadku A2

jedno światło główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

20 %

B5:

w przypadku A2

obydwa światła główne

ponad

20 %

B6:

w przypadku A2

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

ponad

30 %

3.   POWTÓRNE PRÓBKOWANIE

W przypadku A3, B2, B3 niezbędne jest w terminie dwóch miesięcy po powiadomieniu powtórne próbkowanie, w którym trzecią próbkę C złożoną z dwóch świateł głównych wybiera się z zapasu wyprodukowanego po dostosowaniu.

3.1.   Zgodność nie jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku, zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej nie jest kwestionowana, jeżeli odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

3.1.1.1.   próbka C

| C1: | jedno światło główne | | 0 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| C2: | obydwa światła główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | przejść do próbki D | | |

C1:

jedno światło główne

0 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

C2:

obydwa światła główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

przejść do próbki D

3.1.1.2.   próbka D

| D1: | w przypadku C2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | obydwa światła główne | | 0 % |

D1:

w przypadku C2

obydwa światła główne

0 %

3.2.   Zgodność jest kwestionowana

Po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku zgodność świateł głównych pochodzących z produkcji seryjnej kwestionuje się i żąda się od producenta spełnienia wymagań (dostosowania), jeżeli odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

3.2.1.1.   próbka D

| D2: | w przypadku C2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 0 % |
| | lecz | nie więcej niż | 20 % |
| | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |

D2:

w przypadku C2

jedno światło główne

ponad

0 %

lecz

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

3.3.   Cofnięcie homologacji

Zgodność kwestionuje się i stosuje się pkt 11., jeżeli po wykonaniu procedury próbkowania przedstawionej na rysunku 1 w niniejszym załączniku odchylenia zmierzonych wartości świateł głównych wynoszą:

3.3.1.   próbka C

| C3: | jedno światło główne | nie więcej niż | 20 % |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |
| C4: | obydwa światła główne | ponad | 20 % |

C3:

jedno światło główne

nie więcej niż

20 %

jedno światło główne

ponad

20 %

C4:

obydwa światła główne

ponad

20 %

3.3.2.   próbka D

| D3: | w przypadku C2 | | |
| --- | --- | --- | --- |
| | jedno światło główne | 0 lub ponad | 0 % |
| | jedno światło główne | ponad | 20 % |

D3:

w przypadku C2

jedno światło główne

0 lub ponad

0 %

jedno światło główne

ponad

20 %

Image

---

ZAŁĄCZNIK 8

PRZEGLĄD OKRESÓW ROBOCZYCH DOTYCZĄCYCH BADANIA STABILNOŚCI CHARAKTERYSTYKI FOTOMETRYCZNEJ

| Skróty: | P: | lampa światła mijania |
| --- | --- | --- |
| D: | lampa światła drogowego (D1 + D2 oznacza dwa światła drogowe) |
| F: | przednie światło przeciwmgielne |
| : | oznacza cykl 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia. |

Skróty:

P:

lampa światła mijania

D:

lampa światła drogowego (D1 + D2 oznacza dwa światła drogowe)

F:

przednie światło przeciwmgielne

Image

oznacza cykl 15 minut zgaszenia i 5 minut zapalenia.

Wszystkie następujące zgrupowane światła główne i przednie światła przeciwmgielne wraz z dodanymi symbolami oznaczenia klasy B są podane jako przykłady i nie są wyczerpujące.

| 1. | P lub D lub F (C-BS lub R-BS lub B) |
| --- | --- |

1.

P lub D lub F (C-BS lub R-BS lub B)

Image

| 2. | P+D (CR-BS) lub P+D1+D2 (CR-BS R-BS) |
| --- | --- |

2.

P+D (CR-BS) lub P+D1+D2 (CR-BS R-BS)

Image

| 3. | P+D (C/R-BS) lub P+D1+D2 (C/R-BS R-BS) |
| --- | --- |

3.

P+D (C/R-BS) lub P+D1+D2 (C/R-BS R-BS)

Image

| 4. | P+F (C-BS B) |
| --- | --- |

4.

P+F (C-BS B)

Image

| 5. | P+F (C-BS B/) lub C-BS/B |
| --- | --- |

5.

P+F (C-BS B/) lub C-BS/B

Image

| 6. | D+F (R-BS B) lub D1+D2+F (R-BS R-BS B) |
| --- | --- |

6.

D+F (R-BS B) lub D1+D2+F (R-BS R-BS B)

Image

| 7. | D+F (R-BS B/) lub D1+D2+F (R-BS R-BS B/) |
| --- | --- |

7.

D+F (R-BS B/) lub D1+D2+F (R-BS R-BS B/)

Image

| 8. | P+D+F (CR-BS B) lub P+D1+D2+F (CR-BS R-BS B) |
| --- | --- |

8.

P+D+F (CR-BS B) lub P+D1+D2+F (CR-BS R-BS B)

Image

| 9. | P+D+F (C/R-BS B) lub P+D1+D2+F (C/R-BS R-BS B) |
| --- | --- |

9.

P+D+F (C/R-BS B) lub P+D1+D2+F (C/R-BS R-BS B)

Image

| 10. | P+D+F (CR-BS B/) lub P+D1+D2+F (CR-BS R-BS B/) |
| --- | --- |

10.

P+D+F (CR-BS B/) lub P+D1+D2+F (CR-BS R-BS B/)

Image

| 11. | P+D+F (C/R-BS B/) lub P+D1+D2+F (C/R-BS R-BS/B) |
| --- | --- |

11.

P+D+F (C/R-BS B/) lub P+D1+D2+F (C/R-BS R-BS/B)

Image

---