# Publicatieblad C 300/27 j

| | ISSN 1977-0995 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 300 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 64e jaargang27 juli 2021 |

ISSN 1977-0995

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 300

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

64e jaargang27 juli 2021

---

| Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- |
| | I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen |
| | RESOLUTIES |
| | Comité van de Regio's |
| | 144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021 |
| 2021/C 300/01 | Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over de Conferentie over de toekomst van Europa | 1 |
| 2021/C 300/02 | Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over het vrije verkeer tijdens de COVID-19-pandemie (digitaal groen certificaat) en de opschaling van de vaccinproductie | 4 |
| | ADVIEZEN |
| | Comité van de Regio's |
| | 144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021 |
| 2021/C 300/03 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten vanuit lokaal en regionaal perspectief | 7 |
| 2021/C 300/04 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Uitbreidingspakket 2020 | 13 |
| 2021/C 300/05 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Een Unie voor gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025 | 19 |
| 2021/C 300/06 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de strategie inzake de rechten van personen met een handicap | 24 |
| 2021/C 300/07 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Veilige en duurzame chemische stoffen voor een gifvrij milieu in Europese steden en regio’s | 29 |
| 2021/C 300/08 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Bescherming van het mariene milieu door lokale en regionale overheden | 36 |
| 2021/C 300/09 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Ervaringen van regio’s en steden tijdens de COVID-19-crisis en wat ze ervan hebben geleerd | 43 |
| 2021/C 300/10 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese gezondheidsunie: de veerkracht van de EU versterken | 53 |
| 2021/C 300/11 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Energie voor een klimaatneutrale economie: een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem | 58 |
| 2021/C 300/12 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 | 65 |
| 2021/C 300/13 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Europese media in het digitale decennium: Een actieplan | 69 |

Inhoud

Bladzijde

I   Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021

2021/C 300/01

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over de Conferentie over de toekomst van Europa

1

2021/C 300/02

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over het vrije verkeer tijdens de COVID-19-pandemie (digitaal groen certificaat) en de opschaling van de vaccinproductie

4

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021

2021/C 300/03

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten vanuit lokaal en regionaal perspectief

7

2021/C 300/04

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Uitbreidingspakket 2020

13

2021/C 300/05

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Een Unie voor gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025

19

2021/C 300/06

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de strategie inzake de rechten van personen met een handicap

24

2021/C 300/07

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Veilige en duurzame chemische stoffen voor een gifvrij milieu in Europese steden en regio’s

29

2021/C 300/08

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Bescherming van het mariene milieu door lokale en regionale overheden

36

2021/C 300/09

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Ervaringen van regio’s en steden tijdens de COVID-19-crisis en wat ze ervan hebben geleerd

43

2021/C 300/10

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese gezondheidsunie: de veerkracht van de EU versterken

53

2021/C 300/11

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Energie voor een klimaatneutrale economie: een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem

58

2021/C 300/12

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027

65

2021/C 300/13

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Europese media in het digitale decennium: Een actieplan

69

---

| | III   Voorbereidende handelingen |
| --- | --- |
| | Comité van de Regio's |
| | 144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021 |
| 2021/C 300/14 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s over grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en het mandaat van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding | 76 |
| 2021/C 300/15 | Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Een farmaceutische strategie voor Europa en wetgevingsvoorstel tot wijziging van het mandaat van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) | 87 |

III   Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio's

144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021

2021/C 300/14

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en het mandaat van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding

76

2021/C 300/15

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Een farmaceutische strategie voor Europa en wetgevingsvoorstel tot wijziging van het mandaat van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)

87

---

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Resoluties, aanbevelingen en adviezen

RESOLUTIES

Comité van de Regio's

144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/1 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/1

---

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over de Conferentie over de toekomst van Europa

(2021/C 300/01)

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR)

| 1. | is er ten volle van overtuigd dat er een breed, daadwerkelijk inclusief, transparant, geografisch en politiek evenwichtig en gedecentraliseerd debat nodig is over de toekomst van de Europese Unie; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is tevreden dat de werkzaamheden in verband met de Conferentie over de toekomst van Europa na lang wachten eindelijk van start gaan ondanks de aanhoudende moeilijkheden ten gevolge van de COVID-19-pandemie, en kijkt ernaar uit bij te dragen tot de verwezenlijking van ambitieuze, ingrijpende en duurzame resultaten die tastbare voordelen bieden voor alle EU-burgers; |
| --- | --- |

2.

| 3. | betreurt de vertraagde start van de conferentie, die ertoe zal leiden dat het proces, dat twee jaar had moeten duren, tot één jaar wordt teruggebracht; dringt er niettemin op aan de inspanningen te verdubbelen om van de conferentie een succes van democratische participatie en betrokkenheid van de burgers te maken; |
| --- | --- |

3.

| 4. | benadrukt dat de conferentie een proces moet zijn dat de stem vertolkt van alle burgers, ongeacht hun achtergrond, leeftijd, herkomst of woonplaats; moedigt alle actoren aan evenementen te organiseren en het digitale platform in de gehele samenleving te promoten, en daarbij verder te gaan dan de gebruikelijke groepen die aan de debatten over de EU deelnemen, zodat een volledig inclusief debat tot stand komt; |
| --- | --- |

4.

| 5. | neemt nota van de gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Europese Raad en de Europese Commissie en is in het bijzonder ingenomen met de duidelijke verwijzingen naar regionale en lokale overheden, regionale parlementen en de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid; herhaalt de gezamenlijke verklaring te willen ondertekenen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | wijst erop dat er circa een miljoen gekozen vertegenwoordigers op lokaal en regionaal niveau zijn in de EU, die in opdracht van hun burgers werken in bijna 90 000 subnationale overheden. Zij vormen het grootste niveau van democratische vertegenwoordiging en staan het dichtst bij de burgers, en zijn collectief verantwoordelijk voor de helft van de overheidsinvesteringen in de EU en voor de uitvoering van ruim meer dan de helft van de Europese wetgeving en leveren derhalve een wezenlijke bijdrage tot het behalen van de beleidsdoelstellingen van de EU; |
| --- | --- |

6.

| 7. | bekrachtigt de standpunten die het uiteenzette in zijn resolutie van 12 februari 2020 en herhaalt dat de meeste onderwerpen die voor debat tijdens de conferentie werden geselecteerd, waaronder klimaat, milieu, ontvolking en de demografische uitdaging, gezondheid, onderwijs, cultuur, migratie, de rechtsstaat, digitale transformatie, een sterkere economie en sociale rechtvaardigheid, onder de bevoegdheid van regionale en lokale overheden vallen; benadrukt derhalve dat de conferentie alleen concrete voorstellen zal kunnen doen als een aanzienlijk deel daarvan voortkomt uit een actieve dialoog met en raadpleging van het subnationale niveau; |
| --- | --- |

7.

| 8. | verdedigt het standpunt dat de conferentie een onbevangen aanpak moet volgen met betrekking tot de hervorming van het beleid en de instellingen en de weg moet effenen voor duurzame hervormingen van de Europese Unie, die verder gaan dan de duur van de conferentie; |
| --- | --- |

8.

| 9. | beschouwt de conferentie als een gelegenheid om Europa dichter bij de burgers te brengen en hun gevoel van betrokkenheid bij het Europese project te versterken via het Europees huis van de democratie, waarvan de lokale en regionale overheden de fundering vormen, de lidstaten de muren zijn en de EU het dak is; verbindt zich ertoe een actieve rol te spelen bij het onderzoeken van verschillende politieke mogelijkheden om multilevel governance en verdere integratie in Europa te bevorderen op gebieden waar dit gerechtvaardigd is en voor een meerwaarde zorgt; |
| --- | --- |

9.

| 10. | is van mening dat in het licht van de huidige pandemie het van essentieel belang is de democratische beginselen en de cruciale rol van steden en regio’s om met geloofwaardige antwoorden te komen voor burgers, te versterken, en te benadrukken dat grensoverschrijdende samenwerking van alle bestuursniveaus noodzakelijk is om gemeenschappelijke uitdagingen aan te pakken. Dit moet volledig tot uiting komen in de samenstelling en het reglement van orde van de conferentie; |
| --- | --- |

10.

| 11. | is voornemens een actieve rol op te nemen in de conferentie via de deelname van zijn leden aan de raad van bestuur en hun deelname als afgevaardigden aan de plenaire debatten van de conferentie; verbindt zich ertoe thematische input te leveren aan de conferentie inzake kwesties die van bijzonder belang zijn voor lokale en regionale overheden, onder meer via een aantal lokale burgerdialogen die het CvdR zal organiseren in de EU; dringt aan op de deelname van jongeren en burgers die representatief zijn voor de diversiteit van onze samenleving en acht hun deelname noodzakelijk voor het voeren van brede discussies; |
| --- | --- |

11.

| 12. | is van mening dat de plenaire vergadering van de conferentie op sterke democratische fundamenten moet berusten en het daarom nodig is dat voldoende vertegenwoordigers van regionale en lokale parlementen en bestuursorganen eraan deelnemen, samen met hun tegenhangers van het Europees Parlement en de nationale parlementen; benadrukt dat de conferentie in geografisch, politiek en genderopzicht evenwichtig vertegenwoordigd moet zijn; |
| --- | --- |

12.

| 13. | benadrukt dat op bestuurlijk niveau meer inspanningen moeten worden geleverd om in de debatten van de Conferentie over de toekomst van Europa de stem te laten klinken van de ultraperifere EU-regio’s, die zich onderscheiden door hun unieke en bijzondere omstandigheden en die vooruitgeschoven EU-posten in andere continenten zijn; |
| --- | --- |

13.

| 14. | is ingenomen met de lancering van het meertalig digitaal platform voor de Conferentie over de toekomst van Europa en verbindt zich ertoe het te bevorderen en ertoe bij te dragen door participatieve dialogen te organiseren en relevante feedback te geven; spoort de lokale en regionale overheden aan het platform onder hun burgers bekend te maken en de deelname van de hele samenleving, ongeacht achtergrond, herkomst of woonplaats, te bevorderen; |
| --- | --- |

14.

| 15. | meent dat alle soorten standpunten over de EU en haar toekomst vertegenwoordigd moeten zijn, zowel tijdens de evenementen als op het digitale platform, wil de conferentie als een waarlijk democratisch proces kunnen worden beschouwd; wijst er echter op dat minimumwaarden moeten worden geëerbiedigd en dat geen standpunten mogen worden toegestaan die ingaan tegen de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en de eerbiediging van de mensenrechten, of die beledigende, lasterlijke, haatdragende, racistische of met de openbare orde strijdige uitlatingen bevatten. Organisatoren en deelnemers moeten zich ertoe verbinden deze waarden te allen tijde te eerbiedigen; |
| --- | --- |

15.

| 16. | merkt op dat het CvdR tijdens zijn zittingen en commissievergaderingen reeds debatten voert over onderwerpen die relevant zijn voor de werkzaamheden van de conferentie en over deze onderwerpen al adviezen uitbrengt. Ook zullen belangrijke evenementen van het CvdR, zoals de Europese Week van regio’s en steden, de jaarlijkse EuroPCom-conferentie en lokale en regionale dialogen en raadplegingen van burgers, evenals evenementen van de politieke fracties van het CvdR, worden toegespitst op de conferentie; |
| --- | --- |

16.

| 17. | benadrukt dat op alle bestuurlijke niveaus de inspanningen moeten worden verdubbeld om in het debat over de Conferentie over de toekomst van Europa de stem te vertolken van gebieden die te kampen hebben met ernstige en permanente natuurlijke of demografische nadelen, zoals dunbevolkte gebieden, insulaire gebieden, grensoverschrijdende regio's of berggebieden; |
| --- | --- |

17.

| 18. | benadrukt dat het nu al een initiatief uitvoert om burgers te raadplegen via lokale en regionale dialogen die door CvdR-leden worden georganiseerd en dat er voorafgaand aan de lancering van de conferentie al een aantal succesvolle evenementen heeft plaatsgevonden. Deze evenementen vergemakkelijken de interactie van burgers met politici op alle bestuursniveaus en tonen aan dat het debat over de richting die de Europese Unie uitgaat van significant belang is voor Europese regio’s en steden; |
| --- | --- |

18.

| 19. | herinnert eraan dat de conferentie alle gebieden van Europa, zowel stedelijke als plattelandsgebieden, moet bereiken; onderstreept de fundamentele rol die subnationale niveaus kunnen spelen om ervoor te zorgen dat de debatten van de conferentie ook plattelandsgebieden bereiken en dat ook met hun specifieke behoeften rekening wordt gehouden; |
| --- | --- |

19.

| 20. | is voorstander van interinstitutionele samenwerking en versterkte synergieën bij de uitrol van dergelijke activiteiten en zal andere outreachactiviteiten faciliteren door samen te werken met zijn partners, bijvoorbeeld met de regionale parlementen via de Conferentie van Europese regionale wetgevende parlementen (CALRE), het REGLEG-initiatief van een groep regio’s met wetgevende bevoegdheden, het RegHub-netwerk en het netwerk van de Cohesiealliantie, met jonge gekozen politici via zijn eigen desbetreffend programma, met regionale en lokale politici die belast zijn met Europe Direct-centra en met het proefproject “Bouwen aan Europa met lokale entiteiten” (BELE); |
| --- | --- |

20.

| 21. | zal zijn samenwerking met Europese en nationale verenigingen van lokale en regionale overheden, groepen belanghebbenden van regio’s en steden, de senaten van de lidstaten en andere actoren verder versterken; |
| --- | --- |

21.

| 22. | verbindt zich ertoe de invloed en het bereik van de conferentie te bevorderen en innovatieve vormen van participerende democratie te promoten en te benutten. Lokale en regionale overheden hebben reeds bewezen dat zij input van burgers in het politieke besluitvormingsproces kunnen integreren; roept de lidstaten op om bij de vormgeving van de conferentie op nationaal niveau een actieve rol te spelen en ervoor te zorgen dat de lokale en regionale overheden hierbij worden betrokken. Het is van essentieel belang dat zij aan het debat en de reflectie bijdragen en hun burgers mobiliseren, zodat hun stem wordt gehoord en hun verwachtingen tot uiting komen in het politieke besluitvormingsproces; |
| --- | --- |

22.

| 23. | vraagt dat een duurzame Europese dialoog met burgers tot stand wordt gebracht om de democratie op alle bestuursniveaus te versterken en de deelname van burgers aan het EU-project en hun betrokkenheid te bevorderen, zoals aangegeven in het advies Lokale en regionale overheden in permanente dialoog met de burgers (1) dat in oktober 2020 werd goedgekeurd; is van mening dat burgerdialogen geen eenrichtingsverkeer mogen zijn en moeten worden meegenomen in de EU-beleidsvorming; |
| --- | --- |

23.

| 24. | benadrukt dat de follow-up die wordt gegeven aan bijdragen van burgers, en in het bijzonder de slotaanbevelingen van de conferentie, even belangrijk zijn als de inputmethode; beklemtoont dat op een gecoördineerde en inclusieve manier follow-up moet worden gegeven, met volledige betrokkenheid van het CvdR; is voorts van mening dat de conferentie voldoende tijd moet krijgen om concrete voorstellen te doen voor het versterken en toekomstbestendig maken van het institutionele kader van de EU; erkent dat met de conferentie het vertrouwen van de bevolking kan worden gewonnen, maar dat vertrouwen ook weer verloren kan gaan indien de belofte van resultaten niet wordt waargemaakt en geen rekening wordt gehouden met de geuite standpunten; houdt eraan vast dat het welslagen van de conferentie er uiteindelijk in zal bestaan dat de burgers merken dat er naar hen is geluisterd en dat zij hebben bijgedragen aan de vormgeving van de toekomst van de EU; |
| --- | --- |

24.

| 25. | benadrukt dat het CvdR ter ondersteuning van zijn politieke en institutionele taak voor de duur van de conferentie een groep op hoog niveau voor Europese democratie (2) heeft opgericht, die wordt voorgezeten door voormalig voorzitter van de Europese Raad Herman van Rompuy en die het debat zal aanzwengelen over de visie van het CvdR op de Europese democratie vanuit subnationaal bestuurlijk perspectief en op de wijze waarop de impact en invloed van lokale en regionale overheden en van het CvdR in het Europese beleidsvormingsproces kunnen worden versterkt; |
| --- | --- |

25.

| 26. | kijkt ernaar uit om met het Sloveense voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie samen te werken en de bijdragen van lokale en regionale overheden aan de toekomst van Europa te presenteren op de 9e Europese Top van regio’s en steden die tijdens het Franse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie zal worden gehouden; |
| --- | --- |

26.

| 27. | draagt zijn voorzitter op om deze resolutie aan de voorzitter van het Europees Parlement, de voorzitter van de Europese Commissie, de voorzitter van de Europese Raad en het voorzitterschap van de Raad toe te sturen. |
| --- | --- |

27.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  CDR 4989/2019.

1

(2)  De groep op hoog niveau wordt voorgezeten door voormalig voorzitter van de Europese Raad Herman Van Rompuy en telt zes andere leden: de voormalige Europese commissarissen Joaquín Almunia en Androulla Vassiliou, de voormalige leden van het Europees Parlement Rebecca Harms en Maria João Rodrigues, voorzitter van het Europees Jeugdforum Silja Markkula, en hoogleraar aan de Universiteit van Warschau Tomasz Grosse.

2

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/4 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/4

---

Resolutie van het Europees Comité van de Regio’s over het vrije verkeer tijdens de COVID-19-pandemie (digitaal groen certificaat) en de opschaling van de vaccinproductie

(2021/C 300/02)

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S (CvdR)

| 1. | stelt vast dat de COVID-19-pandemie aanzienlijke gevolgen heeft gehad voor het vrije verkeer van burgers binnen de Europese Unie en daarbuiten, en met name het grensoverschrijdende reizen en het woon-werkverkeer heeft getroffen; |
| --- | --- |

1.

| 2. | is van oordeel dat vaccinatie om de Europese burgers tegen COVID-19 en de nieuwe varianten te beschermen, de belangrijkste manier is om de pandemie onder controle te krijgen en het vrije verkeer te herstellen; |
| --- | --- |

2.

| 3. | betreurt het dat de lidstaten van de Europese Unie tot dusver achterblijven op het gebied van vaccinatie, doordat het sluiten van vaccinatiecontracten met farmaceutische bedrijven traag op gang kwam, deze contracten niet transparant zijn en vervolgens de levering van vaccins werd vertraagd en er moeilijkheden waren met het organiseren van vaccinatiecampagnes; |
| --- | --- |

3.

| 4. | houdt eraan vast dat een gemeenschappelijke aanpak voor het verifiëren en certificeren van de status van personen in verband met COVID-19 van het grootste belang is om de doeltreffendheid, de effectiviteit en de interoperabiliteit van het beleid en van de technische oplossingen voor het toezicht op de pandemie te waarborgen, en om de uitoefening van het recht op vrij verkeer en verblijf op het grondgebied van alle lidstaten te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

4.

| 5. | is ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie voor een verordening betreffende een kader voor de afgifte, verificatie en aanvaarding van interoperabele certificaten inzake vaccinatie, tests en herstel teneinde het vrije verkeer tijdens de COVID-19-pandemie te vergemakkelijken (digitaal groen certificaat), alsook met het voorstel voor een verordening betreffende digitale groene certificaten voor onderdanen van derde landen die legaal in de EU verblijven of wonen; |
| --- | --- |

5.

| 6. | is ingenomen met het voornemen van het EP om het certificaat om te dopen tot “EU-COVID-19-certificaat”, zodat het doel ervan beter wordt begrepen en het draagvlak onder de burgers kan worden vergroot; benadrukt dat lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen bij het promoten van het certificaat onder hun inwoners en bij het beklemtonen van de meerwaarde van de EU in dit verband; roept de Europese Commissie daarom op om samen met het Europees Comité van de Regio’s een gezamenlijke campagne op te zetten; |
| --- | --- |

6.

Het digitale groene certificaat

| 7. | herhaalt zijn in de resolutie over de vaccinatiecampagne tegen de COVID-19-pandemie (RESOL-VII/010) uitgesproken steun voor de totstandbrenging van een gestandaardiseerd en interoperabel bewijs van vaccinatie voor medische doeleinden, aangezien de certificering van de vaccinatie een medische noodzaak is. Om discriminatie te voorkomen, moet dit certificaat binnen de Europese Unie automatisch worden afgegeven aan personen die zijn gevaccineerd, van COVID-19 zijn hersteld of zijn getest; |
| --- | --- |

7.

| 8. | beklemtoont dat het groene certificaat geen nieuw reisdocument is waaraan nieuwe rechten of voorrechten kunnen worden ontleend, maar slechts een instrument dat uitsluitend tot doel heeft de uitoefening van het vrije verkeer van personen tijdens de COVID-19-pandemie te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

8.

| 9. | is ermee ingenomen dat het voorgestelde kader voorziet in interoperabele certificaten, niet alleen voor de COVID-19-vaccinatie, maar ook voor tests en herstel, zodat de houders hun recht op vrij verkeer tussen EU-landen tijdens de COVID-19-pandemie gemakkelijker kunnen uitoefenen en de geldende gezondheidsmaatregelen beter worden nageleefd. Voorts moet worden nagedacht over de geldigheidsduur van het certificaat en, indien nodig, over een actualisering in de toekomst; |
| --- | --- |

9.

| 10. | uit echter zijn bezorgdheid over de daadwerkelijke interoperabiliteit van die technologie tussen de lidstaten als sommige van hen reeds plannen hebben om vaccincertificaten te integreren in hun apps voor het opsporen van corona, waarvan er vele niet compatibel zijn met andere dergelijke apps in de EU; |
| --- | --- |

10.

| 11. | beschouwt het digitale groene certificaat als een middel om de dreiging van valse COVID-19-certificaten, waarvan al gevallen zijn gemeld, te bestrijden en weg te nemen. Er dienen strikte veiligheidsnormen te komen, met name wat papieren certificaten betreft; |
| --- | --- |

11.

| 12. | benadrukt dat het digitale groene certificaat geen voorwaarde mag zijn voor de uitoefening van het recht op vrij verkeer, noch een reisdocument, en benadrukt het beginsel van non-discriminatie, met name jegens niet-ingeënte personen; |
| --- | --- |

12.

| 13. | stelt voor artikel 1 van de voorgestelde verordening te wijzigen om duidelijk te maken dat het digitale groene certificaat geen afbreuk doet aan het recht van grensarbeiders om zich tijdens de pandemie vrij tussen hun woon- en werkplaats te verplaatsen. Evenmin mag de verordening van invloed zijn op het vrije verkeer van goederen en essentiële diensten in de gehele eengemaakte markt, met inbegrip van medische benodigdheden en medisch personeel, via de als “green lanes” aangeduide grensovergangen die het onderwerp vormen van de mededeling van de Commissie over de invoering van green lanes in het kader van de richtsnoeren voor grensbeheermaatregelen om de gezondheid te beschermen en de beschikbaarheid van goederen en essentiële diensten te verzekeren; |
| --- | --- |

13.

| 14. | beklemtoont dat non-discriminatie moet inhouden dat mensen die niet gevaccineerd zijn maar wel beschikken over een geldige test waaruit blijkt dat zij gezond zijn, hun recht om te reizen kunnen uitoefenen. Een dergelijke test moet op grote schaal en tegen een zo laag mogelijke prijs beschikbaar zijn; |
| --- | --- |

14.

| 15. | steunt de aanvaarding van door derde landen aan EU-burgers en hun familieleden afgegeven certificaten, indien deze certificaten zijn afgegeven volgens normen die gelijkwaardig zijn aan die van de verordening; verwacht dat een soortgelijke behandeling ook zal gelden voor in derde landen gevaccineerde onderdanen van die landen die legaal in de EU verblijven of woonachtig zijn., |
| --- | --- |

15.

| 16. | is van oordeel dat het digitale groene certificaat alleen van toepassing mag zijn op vaccins die een Europese goedkeuring hebben gekregen bij besluit van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA). Artikel 2, lid 3, van de verordening van de Europese Commissie moet dienovereenkomstig worden gewijzigd; |
| --- | --- |

16.

| 17. | onderschrijft dat het digitale groene certificaat kosteloos moet worden afgegeven in een digitaal formaat of in een digitaal en papieren formaat, overeenkomstig de digitaliseringsinspanningen van de Europese Unie. Artikel 3, lid 2, moet dienovereenkomstig worden gewijzigd; |
| --- | --- |

17.

| 18. | merkt op dat de verordening de interne organisatie van de lidstaten moet erkennen en het subsidiariteitsbeginsel moet eerbiedigen door er rekening mee te houden dat in sommige lidstaten de nationale autoriteiten niet de enige autoriteiten zijn die gezondheidscertificaten afgeven. In de hele verordening moet worden verwezen naar “relevante overheidsinstanties” (te beginnen met artikel 3, lid 2); |
| --- | --- |

18.

| 19. | verzoekt de Europese Commissie om, na de inwerkingtreding van het digitale groene certificaat, de beperkingen op het vrije verkeer van personen binnen de EU, zoals quarantaine, zelfisolatie, een test op COVID-19-infectie of weigering van toegang, te coördineren. Het CvdR dringt er met name op aan dat de lidstaten de andere lidstaten en de Commissie onverwijld van tevoren in kennis stellen van de invoering van dergelijke beperkingen, samen met de desbetreffende motivering en informatie over de reikwijdte van de genomen maatregelen (wijziging van artikel 10, lid 1); |
| --- | --- |

19.

| 20. | dringt aan op bescherming van de zeer gevoelige en persoonlijke gezondheidsgegevens en verzoekt de Europese wetgever met name de implicaties van het voorgestelde certificaat voor de gegevensbescherming grondig te beoordelen. Daarbij gaat het om de mate waarin het voldoet aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG), de opslag van gegevens en de vraag of EU-gegevens buiten de Europese Unie kunnen worden gebracht; dringt erop aan dat de gegevens niet langer worden geëvalueerd zodra de pandemie voorbij is; |
| --- | --- |

20.

| 21. | herhaalt dat de grondrechten en de beginselen die met name in het Handvest van de grondrechten zijn erkend, moeten worden geëerbiedigd als deze verordening door de lidstaten en hun regio’s ten uitvoer wordt gelegd, waaronder het recht op eerbiediging van het privéleven en het familie- en gezinsleven, het recht op de bescherming van persoonsgegevens, het recht op gelijkheid voor de wet en non-discriminatie, het recht van vrij verkeer en het recht op een doeltreffende voorziening in rechte. In dit verband moet elke beperking van de grondrechten worden onderworpen aan een evenredigheidstoetsing en -controle; |
| --- | --- |

21.

| 22. | dringt er bij het Europees Parlement en de Europese Raad op aan het digitale groene certificaat zo spoedig mogelijk goed te keuren, zodat dit en het bijbehorende systeem nog deze zomer volledig operationeel zijn en een belangrijke stap wordt gezet naar herstel van de economie van de EU; |
| --- | --- |

22.

| 23. | dringt er bij de lidstaten op aan terughoudendheid te betrachten bij het gebruik van het digitale groene certificaat. Basisdiensten moeten beschikbaar blijven voor alle burgers; |
| --- | --- |

23.

Opvoering van de vaccinproductie

| 24. | herhaalt dat het optreden van de Europese Unie moet stroken met het solidariteitsbeginsel. De toegang tot vaccinatie mag niet worden bepaald door de plaats waar mensen wonen of door de economische strategie van particuliere ondernemingen; |
| --- | --- |

24.

| 25. | dringt aan op een snelle toename van de vaccinproductie in Europa en steunt de inspanningen van de Europese Commissie om deze vaccinproductie op te voeren, met name door het aantal productielocaties in de Europese Unie uit te breiden; verzoekt de Europese Commissie te onderzoeken of daartoe ad-hocbepalingen inzake staatssteun moeten worden overwogen; |
| --- | --- |

25.

| 26. | is van oordeel dat de Europese Unie, om de productie van vaccins op te voeren, naar nieuwe oplossingen zou kunnen kijken, zoals een tijdelijke opschorting van octrooien voor geneesmiddelen en medische technologieën om COVID-19-infecties te behandelen of te voorkomen; |
| --- | --- |

26.

| 27. | herhaalt zijn oproep aan de Europese wetgevers om solide en doortastende voorstellen te doen voor de ontwikkeling en productie van essentiële geneesmiddelen op Europese bodem, teneinde de strategische autonomie van de EU te waarborgen door de afhankelijkheid van derde landen te verminderen; |
| --- | --- |

27.

| 28. | herhaalt dat de vaccinatie van de Europese bevolking de eerste prioriteit van de Europese Unie moet blijven en juicht het mechanisme toe voor de verlening van vergunningen voor de uitvoer van COVID-19-vaccins uit de EU, als een noodzakelijke stap voor vaccinproducenten om hun verplichtingen ten aanzien van de EU-burgers na te komen; benadrukt tegelijkertijd dat dit vaccinatieproces alleen doeltreffend kan zijn indien de Europese Unie blijft helpen bij het verstrekken van vaccins aan de rest van de wereld, met name aan de minder ontwikkelde landen, en dan vooral in het kader van de COVAX-alliantie, waarvan 142 staten deel uitmaken. |
| --- | --- |

28.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

ADVIEZEN

Comité van de Regio's

144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/7 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/7

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten vanuit lokaal en regionaal perspectief

(2021/C 300/03)

| Algemeen rapporteur: | Anne KARJALAINEN (FI/PSE), lid van de gemeenteraad van Kerava |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Raadpleging door het Portugese EU-voorzitterschap
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten
  COM(2021) 102 final |

Algemeen rapporteur:

Anne KARJALAINEN (FI/PSE), lid van de gemeenteraad van Kerava

Referentiedocumenten:

Raadpleging door het Portugese EU-voorzitterschap

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's — Het actieplan voor de Europese pijler van sociale rechten

COM(2021) 102 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Algemene opmerkingen

| 1. | is ermee ingenomen dat het Portugese voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie de tenuitvoerlegging van de Europese pijler van sociale rechten (EPSR) als prioritaire doelstelling in zijn programma heeft opgenomen, en heeft op verzoek van het voorzitterschap een advies opgesteld met het oog op de sociale top in Porto, waarin het deze kwestie vanuit lokaal en regionaal perspectief onder de loep neemt. Het is belangrijk dat er op het hoogste politieke niveau naar gestreefd wordt om Europa tijdens dit decennium sociaal sterker te maken en het welzijn van de burgers te verbeteren. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Comité staat ten volle achter het actieplan voor de EPSR, waarin de Commissie uiteenzet welke beleidsmaatregelen en concrete instrumenten voor de lange termijn noodzakelijk zijn om de economische en sociale stelsels in alle EU-lidstaten te kunnen verduurzamen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De Commissie erkent in haar actieplan dat de lokale en regionale overheden een belangrijke rol spelen bij de uitvoering en ontwikkeling van de initiatieven alsook bij het creëren van meerwaarde; dat is een goede zaak. De lokale en regionale overheden zullen een sleutelrol spelen bij de maatregelen om voor vitalere regio’s te zorgen en de kwantitatieve kerndoelen voor werkgelegenheid, vaardigheden en sociale bescherming voor 2030 te halen, op voorwaarde dat er voldoende middelen beschikbaar worden gesteld voor de uitvoering van het actieplan. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het plan zal de lokale en regionale overheden ondersteunen en helpen hun inspanningen om het sociaal en werkgelegenheidsbeleid ten uitvoer te leggen, nog op te voeren. Het is belangrijk verder te kijken dan de huidige crisis en de sociale dimensie te versterken via sociale investeringen, ook met het oog op de goede werking van de interne markt. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De Europese Unie is vast voornemens de Agenda 2030 en de 17 duurzameontwikkelingsdoelstellingen (SDG’s) van de VN te verwezenlijken en erop toe te zien dat de Europese Green Deal sociaal rechtvaardig is; een duidelijke, gecoördineerde en ambitieuze tenuitvoerlegging van de EPSR kan hiertoe bijdragen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het subsidiariteitsbeginsel en het evenredigheidsbeginsel zijn bepalend voor het niveau waarop de EU en de lidstaten de voorgestelde beleidsinstrumenten en wetgeving met het oog op de uitvoering van de EPSR ten uitvoer leggen. |
| --- | --- |

6.

De krachten bundelen in Porto

| 7. | De lidstaten, de sociale partners en de maatschappelijke organisaties die deelnemen aan de sociale top van Porto moeten zich er gezamenlijk toe verbinden de uitvoering van de EPSR op de gebieden die onder hun bevoegdheid vallen in een stroomversnelling te brengen, en daarbij steeds de burger centraal te stellen. De meeste instrumenten voor de uitvoering van de beginselen van de pijler zijn in handen van de lidstaten, de regionale en lokale overheden, de sociale partners en het maatschappelijk middenveld. Het welslagen van de uitvoering zal afhangen van de inzet van de verschillende bestuursniveaus en stakeholders, die samen hun verantwoordelijkheid moeten nemen en steun moeten krijgen van de Europese instellingen. Regio’s en gemeenten zijn bereid hun steentje bij te dragen aan de opbouw van een sterk en veerkrachtig sociaal Europa, zodat de groene en de digitale transitie eerlijk verlopen en het economische en sociale herstel na de COVID-19-crisis wordt vergemakkelijkt. Hiervoor bestaat duidelijk een breed draagvlak: negen op de tien Europese burgers vinden een sociaal Europa belangrijk (1). |
| --- | --- |

7.

| 8. | Europa wordt geconfronteerd met de grootste sociale, economische en gezondheidscrisis van deze generatie, een crisis die de Europese solidariteit op de proef stelt. De gevolgen van de COVID-19-pandemie voor de werkgelegenheid, de armoedeniveaus en het psychologisch welzijn zullen nog lang voelbaar blijven en zullen sociale en gezondheidsinvesteringen door alle bestuursniveaus, een doeltreffende beleidsmix en de nodige financiële middelen vergen. Investeringen en maatregelen in het kader van de faciliteit voor herstel en veerkracht moeten een sterke sociale dimensie krijgen: zaak is de socialezekerheidsstelsels te versterken, middelen vrij te maken voor degelijke banen, overheidsdiensten te verbeteren en te waarborgen, de armoede terug te dringen en de gendergelijkheid te bevorderen. Op de eerste plaats moet de klemtoon komen te liggen op de bescherming van de meest kwetsbaren, zoals onder meer mensen die het risico lopen op armoede en sociale uitsluiting, eenoudergezinnen en alleenstaande moeders die het moeilijk hebben om werk en gezin met elkaar te combineren, mensen met een handicap, migranten, slachtoffers van gendergerelateerd geweld enz., alsook op een inclusief en sociaal rechtvaardig herstel. Van groot belang in dit verband is de fundamentele gehechtheid aan de economische vrijheid van overheden om diensten van algemeen economisch belang te verstrekken, te laten verrichten en te financieren. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het Comité merkt op dat de Europese Unie op een keerpunt staat waarbij een nieuwe manier van denken mogelijk en ook noodzakelijk is. In een wereld die wordt bepaald door mondiale megatrends moeten de socialezekerheidsstelsels op een nieuwe leest worden geschoeid. Het is belangrijker dan ooit dat wordt geïnvesteerd in het welzijn van mensen en dat er oog is voor de voordelen van een welzijnseconomie. De sociale top van Porto is een uitgelezen kans om overeenstemming te bereiken over gemeenschappelijke doelstellingen; zo moeten welzijn en gelijkheid centraal komen te staan in het beleid en moeten sociale kwesties in de Europese Unie permanente prioriteit krijgen. |
| --- | --- |

9.

In Porto te bepalen gemeenschappelijke doelstellingen

| 10. | Het Comité staat achter de drie kerndoelen inzake werkgelegenheid, vaardigheden en sociale bescherming die in het actieplan worden uiteengezet en die tegen het einde van het decennium moeten worden verwezenlijkt in overeenstemming met de VN-doelstellingen inzake duurzame ontwikkeling. De voorgestelde nieuwe kerndoelstellingen voor 2030 luiden als volgt: ten minste 78 % van de EU-bevolking van 20 tot 64 jaar moet een baan hebben, ten minste 60 % van alle volwassenen moet jaarlijks aan een opleiding deelnemen en het aantal mensen dat met armoede of sociale uitsluiting wordt bedreigd, moet met ten minste 15 miljoen worden verminderd. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Om de werkgelegenheidsdoelstelling te realiseren, moeten er nieuwe, degelijke banen komen, moet de arbeidsparticipatie van vrouwen worden verbeterd, moeten jongeren, en met name jongeren uit kansarme groepen, vlotter toegang krijgen tot werkgelegenheid, en moet worden gezorgd voor volledige integratie op de arbeidsmarkt van groepen die nu ondervertegenwoordigd zijn. De COVID-19-crisis heeft gevolgen gehad voor de arbeidsparticipatie van vrouwen, jongeren, migranten, en mensen met een handicap. Voorts moet er oog zijn voor de problemen van mensen die op het gebied van werkgelegenheid worden gediscrimineerd op andere gronden, zoals leeftijd, etnische afkomst, ras, godsdienst of overtuiging en seksuele geaardheid. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het Comité is het ermee eens dat de voorgestelde initiatieven op het gebied van werkgelegenheid en brede collectieve onderhandelingen belangrijk zijn voor een betere bescherming van werknemers. Nieuwe vormen van werkgelegenheid, arbeidsmobiliteit, de platformeconomie, flexibele werktijden en telewerken vereisen overleg tussen de sociale partners, die ook nauw moeten worden betrokken bij de uitvoering van de EPSR. Tevens vindt het CvdR het jammer dat in het actieplan — los van de evaluatie van de ervaringen met het Europees instrument voor tijdelijke steun om het risico op werkloosheid te beperken in een noodtoestand (SURE) — geen aandacht wordt geschonken aan een mogelijke discussie over een permanente Europese werkloosheidsverzekeringsregeling. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Nieuwe strategieën voor de industrie, de circulaire economie en kleine en middelgrote ondernemingen dragen net als de sociale economie bij tot het creëren van degelijke banen en de versterking van het concurrentievermogen. Daarnaast zouden deze strategieën ook de genderkloof in de sectoren hernieuwbare energie en groene banen moeten verkleinen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het Comité vestigt de aandacht op bestaande criteria voor maatschappelijk verantwoord ondernemen in het kader van overheidsopdrachten en wijst erop dat deze bijdragen aan het voorkomen van sociale dumping. Het stelt daarom voor de gunning van overheidsopdrachten meer afhankelijk te stellen van de naleving van de wettelijk en/of via collectieve arbeidsovereenkomsten vastgelegde eerlijke loon- en andere arbeidsvoorwaarden, ook in onderaannemingsketens. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Er moet worden gestreefd naar een beter evenwicht tussen werk en privéleven en een betere toegang van vrouwen tot de arbeidsmarkt, aangezien de overgrote meerderheid van de mantelzorgers vrouw is; bijzondere aandacht moet hierbij uitgaan naar eenoudergezinnen en grote gezinnen. Het verhogen van de arbeidsparticipatie van vrouwen en het verkleinen van de loonkloof zal ook het pensioen van vrouwen ten goede komen en het risico op armoede na de pensionering verminderen. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het Comité pleit ervoor de jongerengarantie zo snel mogelijk ten uitvoer te leggen en bijzondere aandacht te besteden aan maatregelen ter verbetering van de situatie van jongeren tussen 15 en 29 jaar die geen werk hebben en geen onderwijs of opleiding volgen. De modernisering van het leerlingstelsel en stageprogramma’s zullen jongeren een betere kans geven werk te vinden in groeisectoren, wat belangrijk is nu de jeugdwerkloosheid tijdens de COVID-19-crisis in heel Europa sterk is gestegen. Voorts moet worden voorkomen dat de regelingen ter bevordering van werkgelegenheid voor jongeren precaire vormen van werkgelegenheid in de hand werken. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het herstel na de COVID-19-crisis, de groene en de digitale transitie en de demografische veranderingen zullen zich niet in alle Europese regio’s en sectoren op dezelfde manier doen gevoelen; herverdeling van arbeid en omscholing op grote schaal zijn dan ook geboden. Het Comité roept de lidstaten, de lokale en regionale overheden en de sociale partners op om oplossingen te vinden in verband met de toegang van volwassenen, met name oudere werklozen, tot bij- en omscholing, en daarbij gebruik te maken van goede praktijken en de regeling voor doeltreffende actieve steun voor werkgelegenheid (EASE) (2). |
| --- | --- |

17.

| 18. | De doelstellingen op het gebied van onderwijs en vaardigheden dienen niet alleen in aanmerking te worden genomen bij de tenuitvoerlegging van de Europese onderwijsruimte, maar ook in het kader van de Europese onderzoeksruimte en de Europese vaardighedenagenda, zodat bij de groene en de digitale transitie niemand tussen wal en schip valt. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Er is voor de lokale en regionale overheden een sleutelrol weggelegd bij de uitwerking van beleid op het gebied van vaardigheden en het aanbieden van opleidingen. Het CvdR pleit voor het gebruik van leerlingplaatsen in het kader van de EASE-regeling (3) en het Europees kader voor leerlingplaatsen (4), zodat met name kleine en middelgrote ondernemingen leerlingplaatsen kunnen aanbieden aan jongeren en de arbeidsmarktsituatie van ondervertegenwoordigde groepen kan worden verbeterd. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het Comité beklemtoont het belang van een doeltreffende uitvoering van de EU-strategie voor gendergelijkheid en wijst erop dat met name aandacht moet uitgaan naar de integratie van kwetsbare vrouwen (slachtoffers van gendergerelateerd geweld, alleenstaande moeders enz.). Gendergelijkheid en diversiteit moeten bij de uitvoering van de pijler steeds voor ogen worden gehouden. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Alle inspanningen ten spijt zijn armoede en sociale uitsluiting in Europa niet uitgebannen, en de COVID-19-pandemie zal de situatie naar verwachting nog verslechteren. Hoewel de doelstelling inzake armoedebestrijding ambitieuzer zou kunnen zijn, met name in het licht van de sociale schade die het gevolg is van de pandemie, moet het streven om ten minste 15 miljoen mensen voor armoede te behoeden — waarvan minstens een derde kinderen — de hoogste prioriteit zijn voor dit decennium; extra aandacht moet daarbij uitgaan naar de onderliggende oorzaken van armoede en doeltreffende maatregelen, met name voor de meest kansarme gebieden waar een alomvattende aanpak geboden is. Nationale regelingen voor inkomenssteun en gerelateerde diensten vormen het sluitstuk om fatsoenlijke levensomstandigheden te verzekeren. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Openbare sociale diensten spelen op lokaal en regionaal niveau bij de tenuitvoerlegging van belangrijke beginselen inzake sociale rechten een essentiële rol om de negatieve sociale gevolgen van de pandemie te verzachten; als zodanig zijn zij van vitaal belang om het economisch herstel eerlijker en meer sociaal inclusief te maken, door de werkgelegenheid, de gezondheid en de sociale integratie van de meest kwetsbare groepen te ondersteunen. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Om alle kinderen gelijke kansen te geven en ervoor te zorgen dat achterstand niet langer van generatie op generatie wordt doorgegeven, is het zaak dat de Europese kindergarantie en de EU-strategie voor de rechten van het kind via nationale kinderopvangplannen naar behoren worden uitgevoerd; dit houdt in dat kinderen die het risico lopen op armoede of sociale uitsluiting toegang krijgen tot essentiële diensten. Alle kinderen moeten toegang hebben tot kwaliteitsvolle kinderopvang, voorschoolse en vroegschoolse educatie, gezonde voeding en naschoolse activiteiten. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar kinderen in kwetsbare situaties, zoals dakloze kinderen en kinderen zonder ouderlijke zorg; gewaarborgd moet worden dat zij in gemeenschaps- en gezinsverband worden verzorgd en dat geen enkel kind tussen wal en schip valt. Voorts staat in de nieuwe brede EU-strategie voor de rechten van het kind duidelijk te lezen dat het voorkomen en bestrijden van alle vormen van geweld en discriminatie en het bevorderen van kindvriendelijke justitie en de participatie van kinderen in de samenleving van het allerhoogste belang zijn. De rechten van het kind moeten ook in de digitale wereld worden beschermd. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Ook moet doeltreffend worden ingespeeld op de behoeften van het steeds grotere aandeel ouderen in de bevolking. Hun levenskwaliteit moet worden gewaarborgd door ervoor te zorgen dat zij kunnen genieten van hun recht op kwaliteitsvolle sociale zorg, dagopvang en langdurige zorg. Deze sectoren zijn door de pandemie zwaar getroffen en hebben met een tekort aan geschoold personeel te kampen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Gemeenten en regio’s spelen een belangrijke rol in het verlenen van openbare diensten en moeten dan ook over voldoende financiële middelen beschikken om zich van deze belangrijke taak te kunnen kwijten. Investeringen in groene, digitale en sociale infrastructuur zullen de regionale verschillen verkleinen en de toegang tot betaalbare openbare diensten verbeteren in plattelandsgebieden, stedelijke achterstandswijken, gebieden in industriële transitie en gebieden met ernstige en permanente natuurlijke of demografische belemmeringen, zoals de ultraperifere regio's, en de meer afgelegen en geïsoleerde gebieden waar de toegang tot digitale hulpmiddelen doorgaans beperkter is. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Gemeenten en steden spelen een belangrijke rol bij stadsplanning en het beschikbaar stellen van openbare, coöperatieve, duurzame en betaalbare huisvesting. Er moeten voor alle burgers meer fatsoenlijke woningen beschikbaar worden gesteld die passen bij hun specifieke behoeften, zoals de behoeften van ouderen en mensen met een handicap, zodat zij langer zelfstandig kunnen wonen en plaatsing in een zorginstelling wordt voorkomen, en de behoeften van grote en eenoudergezinnen, slachtoffers van gendergerelateerd geweld en jongeren die als minderjarige onder bescherming werden gesteld. Huisvestingsoplossingen moeten worden ingebed in lokale ontwikkelingsplannen die gericht zijn op het creëren van leefbare wijken. Een inclusieve, beschermende en participatieve aanpak moet niet alleen worden uitgevoerd via de EU-strategie inzake de renovatiegolf, maar ook via een sterk engagement van de EU en de lidstaten om nieuwe woningen te bouwen, ook voor de lange termijn. Het is van vitaal belang dat lokale en regionale overheden in staat worden gesteld om verschillende financieringsbronnen beter te combineren en duurzame woningen te bouwen. Dakloosheid moet op een geïntegreerde en brede manier worden aangepakt door de nadruk te leggen op het verbeteren van de netwerken voor gezondheidszorg en sociale hulpverlening aan daklozen. Een voorbeeld hiervan is de aanpak waarbij wordt uitgegaan van het beginsel “Housing First” (“eerst woonruimte”), waarmee het is gelukt langdurige dakloosheid terug te dringen. Lokale en regionale overheden zouden daarom vertegenwoordigd moeten zijn in het “Europees platform inzake dakloosheid”. Het Comité vindt het in dit verband jammer dat in het actieplan geen kwantitatieve doelstelling voor de bestrijding van dakloosheid is opgenomen. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Lokale en regionale actoren kunnen er in de komende decennia in belangrijke mate toe bijdragen om emissies terug te dringen door middel van duurzame planning en investeringen op het gebied van energieproductie, bouw en vervoer. Maatregelen in het kader van de Europese renovatiegolf kunnen banen creëren, de levenskwaliteit verbeteren en energiearmoede bestrijden door investeringen in energie-efficiëntie in huishoudens met een laag inkomen te ondersteunen. Om de rechten van huurders te beschermen en gentrificatie te voorkomen, moet bij huisvesting het model voor kostenneutraliteit (met inbegrip van de kosten van huur en energie en operationele kosten) worden toegepast wanneer er sprake is van overheidssteun in de context van de renovatiegolf. |
| --- | --- |

27.

| 28. | De COVID-19-pandemie heeft de digitale kloof nog verdiept. Het CvdR stelt voor om “digitale cohesie” uit te roepen tot doelstelling van de Europese Unie, om er zo voor te zorgen dat de juiste digitale infrastructuur aanwezig is om e-diensten en digitaal onderwijs voor iedereen toegankelijk te maken. Bijzondere aandacht moet uitgaan naar de toegang tot digitale instrumenten voor kansarme en kwetsbare groepen. |
| --- | --- |

28.

Het sociaal scorebord

| 29. | Wat de sociale indicatoren aangaat, wijst het Comité erop dat nationale gemiddelden niet alle sociale uitdagingen in de Europese Unie weerspiegelen. De vele sociale en regionale verschillen binnen de lidstaten worden weggemoffeld, waardoor de resultaten vaak misleidend zijn. Een regionaal sociaal scorebord kan helpen bij het uittekenen van een resoluut beleid van regionale monitoring, dat moet garanderen dat de sociale pijler op alle niveaus wordt uitgevoerd en dat regionale investeringen erop gericht zijn de beginselen van de pijler toe te passen. In het kader van de regionale monitoring moet gebruik worden gemaakt van reeds verzamelde gegevens; een en ander mag geen extra administratieve rompslomp voor de regio’s opleveren. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Er moet worden gestreefd naar een sterk, doeltreffend en duidelijk gemeenschappelijk Europees beleid voor een correct beheer van de migratiestromen, dat door alle lidstaten en regio’s ten volle wordt onderschreven. Het Comité is er ten stelligste van overtuigd dat de doelstellingen van het migratie- en asielpakket, met name de totstandbrenging van solidariteit tussen de lidstaten en een brede aanpak waarin maatregelen op het gebied van migratie, asiel, integratie en grensbeheer worden samengebracht, alleen door de lidstaten kunnen worden verwezenlijkt als zij gezamenlijk optreden in het kader van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel en wanneer de belangen en capaciteiten van alle lidstaten beter worden erkend in het solidariteitsmechanisme (5). |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het is zaak meer indicatoren toe te voegen en gebruik te maken van instrumenten die door de Europese Unie zelf worden gepromoot, zoals de regionale index voor sociale vooruitgang, zodat alle twintig beginselen van de sociale pijler worden bestreken. De cijfers in alle indicatoren moeten worden uitgesplitst naar de verschillende aandachtsgebieden, waaronder gender, aangezien gendergelijkheid een overkoepelend beginsel van de Europese pijler is. Het Comité onderstreept dat de kennisbasis en de indicatoren in het kader van de landspecifieke aanbevelingen verder moeten worden ontwikkeld, zodat de doelstellingen van de pijler doeltreffender kunnen worden verwezenlijkt. Lokale en regionale overheden zouden actief moeten bijdragen aan het debat over de verbetering van het sociaal scorebord. |
| --- | --- |

31.

Sociaal-economische governance

| 32. | Op dit moment zijn het Europees Semester en de faciliteit voor herstel en veerkracht de belangrijkste wetgevingsinstrumenten om de nationale regeringen aan te moedigen, te ondersteunen en te begeleiden bij het verwezenlijken van de beginselen van de EPSR in de Europese Unie. Het Comité zou graag zien dat de EPSR prioriteit krijgt in het kader van het Europees Semester, zodat het herstel van de huidige crisis werkelijk inclusief is en sociale uitsluiting, armoede en ongelijkheid worden aangepakt. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het Comité roept nogmaals op om economisch en sociaal beleid op Europees en nationaal regeringsniveau beter op elkaar af te stemmen in het kader van het Europees Semester en dringt erop aan dat de lokale en regionale overheden daar nauwer bij betrokken worden door middel van gedeeld beheer op basis van het subsidiariteitsbeginsel. Overeenkomstig dit beginsel moeten de strategische programmering en de uitvoering niet alleen aan de lidstaten worden gedelegeerd, maar ook aan lokale en regionale overheden, die het best weten hoe er met de plaatselijke behoeften en uitdagingen moet worden omgegaan (6). |
| --- | --- |

33.

| 34. | In het kader van duurzame financiering pleit het CvdR voor de invoering van een “sociale taxonomie” als instrument om investeringen in sociale infrastructuur, zoals gezondheidszorg, onderwijs en huisvesting, te stimuleren. Een dergelijk instrument zou kunnen helpen om problemen in verband met de toegankelijkheid van essentiële diensten aan te pakken door beloningen in het vooruitzicht te stellen voor het gebruik van nieuwe technologieën en het leveren van inspanningen om scholing van arbeidskrachten te bevorderen en personeelstekorten te verhelpen. Tegelijkertijd zou het ertoe kunnen bijdragen dat investeringen in sociale infrastructuur beter worden erkend als waardevolle investeringsactiva. |
| --- | --- |

34.

Financiering

| 35. | Het meerjarig financieel kader en het herstelinstrument Next Generation EU moeten worden ingezet bij de tenuitvoerlegging van de EPSR op nationaal niveau, om zo de groene en de digitale transitie, de sociale rechtvaardigheid en de veerkracht te bevorderen. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR moedigt de programmeringsautoriteiten aan om de uitgaven in de structuur- en investeringsfondsen met betrekking tot de uitvoering van de EPSR specifiek aan te duiden. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Er moeten meer nationale en EU-middelen naar het lokale en regionale niveau vloeien om lokale maatregelen, diensten en sociale investeringen te financieren die met name de meest kwetsbare groepen ten goede komen, met eerbiediging van de beginselen van gelijke kansen en non-discriminatie. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Bij de planning van de toewijzing van financiële middelen moet meer worden gekeken naar beoordelingen van de verdelingseffecten, zodat beter rekening kan worden gehouden met de impact van de hervormingen en sociale investeringen op de verschillende groepen. |
| --- | --- |

38.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  Eurobarometer-enquête over sociale kwesties, 03/2021.

1

(2)  Doeltreffende actieve steun voor werkgelegenheid (EASE) C(2021) 1372.

2

(3)  Idem.

3

(4)  Aanbeveling van de Raad voor een Europees kader voor hoogwaardige en doeltreffende leerlingplaatsen, 2018.

4

(5)  CvdR 4843/2020.

5

(6)  CvdR 2167/2020.

6

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/13 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/13

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Uitbreidingspakket 2020

(2021/C 300/04)

| Rapporteur: | Nikola DOBROSLAVIĆ (HR, EVP), prefect van de provincie Dubrovnik-Neretva |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Mededeling inzake het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2020
  COM(2020) 660 final; SWD(2020) 350 final; SWD(2020) 351 final; SWD(2020) 352 final; SWD(2020) 353 final; SWD(2020) 354 final; SWD(2020) 355 final; SWD(2020) 356 final
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Een economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan
  COM(2020) 641 final |

Rapporteur:

Nikola DOBROSLAVIĆ (HR, EVP), prefect van de provincie Dubrovnik-Neretva

Referentiedocumenten:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Mededeling inzake het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2020

COM(2020) 660 final; SWD(2020) 350 final; SWD(2020) 351 final; SWD(2020) 352 final; SWD(2020) 353 final; SWD(2020) 354 final; SWD(2020) 355 final; SWD(2020) 356 final

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Een economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan

COM(2020) 641 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Algemene opmerkingen

| 1. | neemt met grote belangstelling kennis van de mededeling van de Europese Commissie over het uitbreidingsbeleid van de EU voor 2020, de verslagen over de kandidaat-lidstaten Albanië, Montenegro, Noord-Macedonië, Servië en Turkije, de verslagen over de potentiële kandidaat-lidstaten Bosnië en Herzegovina en Kosovo (1), en de mededeling van de Commissie over het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) juicht het toe dat het geostrategische belang van het uitbreidingsproces als investering in vrede, stabiliteit, veiligheid en economische groei in heel Europa weer op de voorgrond is geplaatst en dat op de top EU-Westelijke Balkan in mei 2020 in Zagreb eenduidig steun is uitgesproken voor het Europees perspectief van de Westelijke Balkan. Het CvdR herhaalt dat het voorstander is van toetreding van alle landen van de Westelijke Balkan tot de EU, mits zij aan alle toetredingscriteria voldoen. Het onderstreept in dit verband dat het van belang is positieve signalen af te geven aan de landen van de Westelijke Balkan om hun inzet in het lange proces van toetreding tot de EU te bevorderen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De Europese Commissie zou bij het opstellen van het uitbreidingspakket moeten vasthouden aan hoge normen op het gebied van openheid, inclusiviteit en reactievermogen en in haar verslag moeten aangeven hoe belanghebbenden uit de uitbreidingslanden, en met name vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden, bij het opstellen van dit document c.q. het voortgangsverslag zijn betrokken en in hoeverre de geraadpleegde belanghebbenden feedback hebben gekregen over de resultaten van de raadpleging. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De hervormingen van het openbaar bestuur in de Westelijke Balkan, die door de Europese Commissie systematisch worden getoetst aan de basisprincipes van het openbaar bestuur, kunnen niet worden doorgevoerd als er op lokaal niveau geen sprake is van goed bestuur. Het CvdR verzoekt de Europese Commissie om de maatregelen en instrumenten ter ondersteuning van de hervormingen van het openbaar bestuur te voorzien van preciezere prestatie-indicatoren m.b.t. begrotingsdecentralisatie, opvoering van de capaciteit van lokale en regionale overheden om kwaliteitsdiensten te ontwikkelen en te verlenen aan de bevolking en het bedrijfsleven, en bevordering van inclusieve en empirisch onderbouwde beleidsvorming op lokaal en regionaal niveau. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het valt te betreuren dat de landen van de Westelijke Balkan onvoldoende vooruitgang hebben geboekt op fundamentele terreinen als de rechtsstaat, de werking van de democratische instellingen en de bestrijding van corruptie. Ook zij gewezen op de algemene context die een hinderpaal blijft vormen voor het functioneren van onafhankelijke media en de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Een belangrijke uitdaging voor de lokale democratie in sommige landen van de Westelijke Balkan is dat het ontbreekt aan politiek pluralisme en dat er sprake is van intimidatie van verkozen functionarissen van oppositiepartijen op lokaal niveau, van wie de mond gesnoerd wordt. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Voorts acht het CvdR het zorgwekkend dat alle landen van de Westelijke Balkan door het gebrek aan vooruitgang in het uitbreidingsproces sterker onder de invloed dreigen te komen van derden — o.a. Rusland en China — die er voortdurend op uit zijn om hun positie in de regio uit te bouwen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR steunt de inspanningen van de EU om de landen van de Westelijke Balkan niet alleen weerbaarder te maken, maar ook te zorgen voor nauwe samenwerking op het gebied van cyberbeveiliging en strategische communicatie, teneinde te waarborgen dat alle extern gefinancierde economische activiteiten overeenstemmen met de waarden, normen en standaarden van de EU, met name op belangrijke gebieden als overheidsopdrachten, milieu, energie, infrastructuur en mededinging. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het is een goede zaak dat de EU de regeringen van de landen van de Westelijke Balkan uitgebreide steun heeft verleend om de problemen als gevolg van de COVID-19-pandemie aan te pakken en adequaat te reageren op dringende gezondheids- en sociaal-economische behoeften. Het CvdR roept de Europese Commissie op om de belangrijke rol van de lokale en regionale overheden bij het managen van de COVID-19-pandemie te erkennen en aanvullende maatregelen voor te stellen om decentrale samenwerking tussen plaatselijk overheden te ondersteunen en hun crisisbeheersingscapaciteit te versterken. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Om betere randvoorwaarden voor lokale en regionale overheden te creëren zou de Europese Commissie met voorstellen moeten komen voor de deelname van nationale, regionale en lokale vertegenwoordigers van de landen van de Westelijke Balkan aan de werkzaamheden van de conferentie over de toekomst van Europa. Het CvdR stelt voor om een reeks burgerdialogen in de Westelijke Balkan te houden, zodat de burgers kunnen laten weten waarover ze zich zorgen maken en wat ze van het lidmaatschap van de Europese Unie verwachten. |
| --- | --- |

10.

Specifieke opmerkingen per land

| 11. | Het CvdR is er onvoorwaardelijk voorstander van dat het onderhandelingskader met Noord-Macedonië en Albanië zo snel mogelijk wordt goedgekeurd en dat de toetredingsonderhandelingen onverwijld worden geopend. Zo kan men laten zien dat de politieke steun voor het uitbreidingsproces ernstig is en dat de belofte om toetredingsonderhandelingen te starten met de landen die aan de vereiste criteria voldoen, wordt nagekomen. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR wijst er met bezorgdheid op dat Servië en Montenegro — twee landen waarmee reeds toetredingsonderhandelingen worden gevoerd — resoluter moeten optreden om een beter klimaat voor de vrijheid van meningsuiting en het werk van onafhankelijke media tot stand te brengen, en vooruitgang moeten boeken op het gebied van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en de bestrijding van corruptie. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR is ingenomen met de algehele vooruitgang die tot dusver in de toetredingsonderhandelingen met Servië is geboekt, maar dringt aan op snellere hervormingen op het gebied van de rechtsstaat en de grondrechten, en op vooruitgang in de normalisering van de betrekkingen van Servië met Kosovo, zoals aangegeven in het onderhandelingskader. Het verzoekt de Servische autoriteiten op alle bestuursniveaus met klem om ondubbelzinnig te communiceren over de aspiraties van het land ten aanzien van EU-integratie en over de betrekkingen met de EU, die de belangrijkste politieke en economische partner van Servië is. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR stelt tot zijn spijt vast dat het politieke pluralisme in Servië dramatisch achteruitgaat, dat daadwerkelijke oppositie in het Servische parlement ontbreekt en dat de omstandigheden er niet bevorderlijk zijn voor de ontwikkeling van de lokale democratie. Het herhaalt dat de reeds lang bestaande tekortkomingen in het verkiezingsproces tijdig voor de volgende verkiezingen moeten worden aangepakt door middel van een transparante en inclusieve dialoog met de politieke partijen en andere belanghebbenden, waarbij rekening moet worden gehouden met de aanbevelingen van het OVSE-Bureau voor Democratische Instellingen en Mensenrechten. |
| --- | --- |

14.

| 15. | De Commissie zou Montenegro ertoe moeten aanzetten om meer te ijveren voor een transparante en inclusieve beleidsvorming, onder meer door een sterker centraal toezicht op de kwaliteit van de openbare raadpleging van belanghebbenden. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR is bezorgd over het feit dat Bosnië en Herzegovina maar weinig vooruitgang heeft geboekt waar het gaat om de belangrijkste hervormingen die de Europese Commissie in haar advies over het verzoek van het land om EU-toetreding heeft benadrukt (2) met betrekking tot de werking van de democratische instellingen, de rechtsstaat, de bescherming van de grondrechten en de hervorming van het openbaar bestuur. Vooral zorgwekkend is de veronachtzaming van de uitspraken en besluiten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens en van de uitspraak van het constitutionele hof over de kieswetgeving, het gebrek aan gelijkheid van de constituerende bevolkingsgroepen en aan eerbiediging van de rechten van de andere gemeenschappen, en de ontoereikende vooruitgang bij de bestrijding van corruptie en de professionalisering en depolitisering van het openbaar bestuur. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het is verheugend dat er op 20 december 2020 in Mostar (Bosnië en Herzegovina) na meer dan twaalf jaar eindelijk lokale verkiezingen zijn gehouden. Dit feit levert een belangrijke bijdrage aan de versterking van de democratische processen met inachtneming van de beginselen van het Europees Handvest inzake lokale autonomie en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en vormt tevens een stimulans om Bosnië en Herzegovina verder op weg naar Europese integratie te zetten. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR is niettemin bezorgd over de bevestigde gevallen van verkiezingsfraude in Mostar en de haatzaaiende taal die gevolgd is door incidenten tegen sommige kandidaten die aan de plaatselijke verkiezingen deelnamen. Het dringt er bij het parlement van Bosnië en Herzegovina dan ook op aan om vóór de volgende algemene verkiezingen van 2022 de nodige wijzigingen in de kieswet aan te brengen en zo verkiezingsfraude in de toekomst te voorkomen. Het verzoekt de delegatie van de Europese Unie in Bosnië en Herzegovina om, samen met andere vertegenwoordigers van de internationale gemeenschap, haatzaaiende taal en aanvallen tegen kandidaten, met name vrouwelijke kandidaten, zoals vóór de verkiezingen in Mostar het geval was, krachtig te veroordelen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR roept de Commissie ertoe op om nadrukkelijk te ijveren voor de oprichting van een vereniging van gemeenten met een Servische meerderheid in Kosovo — waarbij het CvdR op basis van zijn rol en knowhow concrete steun en samenwerking aanbiedt — en om toe te werken naar verdere normalisering van de betrekkingen tussen Servië en Kosovo. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR verzoekt de Commissie, overeenkomstig haar eigen aanbevelingen en de positieve aanbevelingen van het Europees Parlement, die door het CvdR krachtig worden ondersteund, er bij de Raad nogmaals op aan te dringen de kwestie van visumliberalisering voor Kosovo aan te pakken. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Er zij nogmaals op gewezen dat wetgevingshervormingen zeer belangrijk zijn om in Kosovo voor een duidelijke verdeling van bevoegdheden en financiële middelen tussen de centrale regering en de lokale overheden te zorgen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Albanië wordt opgeroepen meer vooruitgang te boeken wat betreft de prioriteiten die de Raad in punt 10 van zijn conclusies van 25 maart 2020 heeft bepaald. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR roept Albanië op de hervorming van het territoriaal bestuur voort te zetten en te bestendigen als onderdeel van een breder programma dat gericht is op decentralisatie, versterking van de budgettaire autonomie van het lokale niveau en van het vermogen van gemeenten om hoogwaardige publieke diensten te leveren, en vergroting van de politieke steun om de doelstellingen van het actieplan voor decentralisatie en lokaal bestuur tegen 2022 te verwezenlijken. Het dringt er bij de Albanese autoriteiten op aan om een grootschalige landhervorming door te voeren, eigendomsrechten te consolideren en snel vorderingen te maken met het registratie- en compensatieproces. Het CvdR moedigt Albanië aan de resterende wetgeving met betrekking tot de kaderwet van 2017 inzake de bescherming van nationale minderheden snel aan te nemen en uit te voeren, en is ingenomen met de vaststelling van de wet inzake de volkstelling. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Er moet worden ingezet op verdere versterking van de rol van het Albanees comité voor overleg tussen lokale en nationale autoriteiten, dat een goed voorbeeld is van institutionalisering van de rol van lokale overheden bij de beleidsvorming. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR wijst erop dat er in Noord-Macedonië, maar ook in de meeste andere landen van de Westelijke Balkan, geen geïntegreerd systeem bestaat voor planning, beheer en monitoring van de regionale ontwikkeling, en dringt aan op het opvoeren van de administratieve en technische capaciteit van de operationele structuren die verantwoordelijk zijn voor het beheer van de EU-fondsen, met name op het gebied van vervoer en milieubescherming. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR veroordeelt krachtig dat de situatie in Turkije er op fundamentele gebieden van het Europese acquis voortdurend en ernstig op achteruitgaat, dat de lokale democratie na de inwerkingtreding van de grondwetswijzigingen in Turkije duurzaam en in aanzienlijke mate is ontwricht, dat de situatie met betrekking tot de belangrijkste mensenrechten, de kernwaarden van de EU en de rechtsstaat ernstig is verslechterd en dat ook doeltreffende controlemechanismen en de scheiding der machten in het politieke bestel er in zijn geheel op achteruit zijn gegaan. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Zorgbarend volgens het CvdR is niet alleen dat er in het zuidoosten van het land nog steeds gekozen burgemeesters met geweld uit hun ambt worden gezet en dat er in hun plaats bestuurders worden geïnstalleerd die door de regering zijn aangewezen, maar ook dat er nog altijd lokale vertegenwoordigers worden gearresteerd. Het roept Turkije op om, overeenkomstig het Europees Handvest inzake Lokale Autonomie en de aanbevelingen van de Commissie van Venetië, af te zien van maatregelen die de werking van de lokale democratie belemmeren en die schadelijk zijn voor het algemene democratische klimaat, ook op regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR wijst met nadruk op de retoriek van Turkije tegen de EU en spreekt zich krachtig uit tegen Turkijes onrechtmatige en provocerende gedrag jegens twee EU-lidstaten, te weten Griekenland en Cyprus, in de vorm van ernstige en aanhoudende schendingen van hun soevereiniteit en soevereine rechten, alsook tegen zijn ongekende agressieve retoriek tegen zijn buurlanden, die absoluut niet te rijmen valt met zijn status van kandidaat-lidstaat. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het CvdR veroordeelt de unilaterale stappen van Turkije in Varosha en roept op tot volledige eerbiediging van de Resoluties 550 en 789 van de VN-Veiligheidsraad. Het CvdR spreekt zijn steun uit voor de snelle hervatting van de onderhandelingen, onder auspiciën van de VN, en blijft ten volle hechten aan een integrale regeling van de kwestie-Cyprus, binnen het VN-kader en overeenkomstig de desbetreffende resoluties van de VN-Veiligheidsraad, en conform de beginselen waarop de EU berust. De EU verwacht hetzelfde van Turkije. |
| --- | --- |

29.

| 30. | De EU heeft er strategisch belang bij om te proberen meningsverschillen met Turkije door middel van dialoog en in overeenstemming met het internationale recht op te lossen en tot samenwerking te komen die beide partijen tot voordeel strekt. Wat de samenwerking op het gebied van migratie en vluchtelingen betreft, beveelt het CvdR aan dat de EU financiële middelen oormerkt voor rechtstreekse maatregelen van regionale en lokale en overheden die betrokken zijn bij het beheer van migratiestromen, ontheemden en vluchtelingen in Turkije. De overnameovereenkomst tussen de EU en Turkije moet volledig en effectief ten aanzien van alle lidstaten worden toegepast, waarbij samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken met alle lidstaten essentieel blijft. |
| --- | --- |

30.

De rol van lokale en regionale overheden bij het uitbreidingsproces en de versterking van de regionale samenwerking

| 31. | Lokale en regionale overheden spelen een rol bij het proces om aan de criteria voor EU-lidmaatschap te voldoen en het EU-acquis om te zetten, met name op het gebied van economische en sociale samenhang, landbouw en voedselveiligheid, milieubescherming, overheidsopdrachten en sociaal beleid. Zij dragen er in belangrijke mate toe bij om de burgers over de gevolgen van toetreding tot de EU te informeren en om hun steun te verkrijgen voor het toetredingsproces. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het ontbreekt helaas aan concrete beleidsvoorstellen van de EU om de lokale en regionale overheden in de landen van de Westelijke Balkan systematisch en strategisch te steunen. Het CvdR heeft hier nochtans al op aangedrongen in zijn adviezen over de uitbreidingspakketten voor 2018 en 2019. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Positief is dat de Europese Commissie zich inspant om een evaluatie te maken van de financiële steun die de EU tussen 2010 en 2018 heeft verleend aan lokale overheden in de regio’s van de uitbreidingslanden en de landen van het nabuurschapsbeleid. Het CvdR zou graag zien dat de voornaamste resultaten van de evaluatie breed onder de aandacht worden gebracht. |
| --- | --- |

33.

| 34. | De Europese Commissie zou praktische instrumenten moeten ontwikkelen om de capaciteitsopbouw van lokale en regionale overheden in de Westelijke Balkanlanden te ondersteunen, waarbij te denken valt aan specifieke thematische steunprogramma’s of regionale projecten voor technische bijstand, en aan permanente uitwisseling, mentoring en netwerkvorming. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het CvdR dringt er bij de Commissie opnieuw op aan om het initiatief voor steun voor de verbetering van bestuur en beheer in de landen van Midden- en Oost-Europa (Sigma) uit te breiden naar de subnationale bestuursniveaus in de (potentiële) kandidaat-lidstaten, teneinde decentrale modellen voor hervormingen van het openbaar bestuur te definiëren en verbeteringen in het lokaal bestuur en beheer te ondersteunen met het oog op de toepassing van het acquis. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR roept de Europese Commissie nogmaals op om ad-hocuitvoeringsmodaliteiten voor de Taiex- en twinningmechanismen op te stellen, zodat deze kunnen worden gebruikt voor samenwerking tussen lokale en regionale overheden van de lidstaten en die van de (potentiële) kandidaat-lidstaten. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het is belangrijk om de lokale en regionale overheden in de Westelijke Balkan verder te ondersteunen via het Europees Comité van de Regio’s en zijn desbetreffende samenwerkingsorganen, zoals de werkgroep Westelijke Balkan en de gemengde raadgevende comités met Montenegro, Noord-Macedonië en Servië. Wel moet er aan de activiteiten van deze organen op nationaal en regionaal niveau meer zichtbaarheid worden gegeven. In dit verband is het tevens dringend noodzakelijk om een gemengd raadgevend comité met Albanië op te richten. |
| --- | --- |

37.

| 38. | De Commissie zou de indicatoren voor het meten van de vooruitgang bij de hervorming van het openbaar bestuur moeten verfijnen voor wat betreft de betrokkenheid van de lokale en regionale overheden bij de planning, ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het overheidsbeleid, en zou extra maatregelen moeten nemen om de lokale en regionale overheden nauwer en doeltreffender te raadplegen bij het uitstippelen van beleidsmaatregelen die van invloed zijn op hun werkzaamheden en op de kwaliteit van de lokale dienstverlening aan de burgers. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR is te spreken over de steun die de Commissie tot dusver heeft verleend voor het verbeteren van de samenwerking tussen jongeren in de Westelijke Balkan, die van groot belang is voor de instandhouding en verdere ontwikkeling van goede nabuurschapsbetrekkingen; het gaat hierbij ook om de steun voor initiatieven zoals het regionale bureau voor jongerensamenwerking. Het CvdR verzoekt de Commissie om er bij toekomstige initiatieven ter bevordering van de samenwerking tussen jongeren op toe te zien dat de lokale en regionale overheden, als belangrijke partners van lokale jongerenverenigingen en onderwijsinstellingen, nauwer worden betrokken bij de uitvoering van jongerenprojecten die bijdragen aan de versterking van goede nabuurschapsbetrekkingen. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR stelt voor om in de toekomst ook vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden op passende wijze te betrekken bij de werkzaamheden van de intergouvernementele conferenties over toetredingsonderhandelingen. |
| --- | --- |

40.

Rechtsstaat, grondrechten en randvoorwaarden voor de werking van onafhankelijke media

| 41. | Het CvdR onderschrijft dat de rechtsstaat en het functioneren van democratische instellingen sleutelindicatoren zijn aan de hand waarvan de EU de vorderingen van de kandidaat-lidstaten op weg naar het lidmaatschap beoordeelt, en spreekt zijn bezorgdheid uit over de beperkte vorderingen en de talrijke problemen die worden veroorzaakt door het gebrek aan politieke wil, de aanhoudende aanwezigheid van bepaalde “state capture”-elementen, het feit dat er maar weinig vooruitgang wordt geboekt wat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht betreft, weerstand op overheidsniveau en een ongunstig klimaat voor het functioneren van onafhankelijke media in de meeste kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Een gunstig klimaat voor de totstandbrenging en bloei van onafhankelijke media en het maatschappelijk middenveld is een voorwaarde voor de duurzaamheid en onomkeerbaarheid van de complexe hervormingen die in het kader van het toetredingsproces worden doorgevoerd, en vormt de grondslag voor de ontwikkeling van de lokale democratie. |
| --- | --- |

42.

| 43. | De Commissie zou consequent als voorwaarde moeten stellen dat de EU-regels voor het gebruik van middelen uit de EU-fondsen en het economisch en investeringsplan in acht worden genomen, met name bij overheidsopdrachten en waar het gaat om transparantie, en zou in dit verband duidelijke indicatoren moeten vaststellen. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Omdat lokale en regionale overheden dicht bij de burgers staan, kunnen zij een sleutelrol spelen bij de bevordering en handhaving van de Europese waarden en de bescherming van de grondrechten, en een belangrijke rol vervullen bij de bestrijding van racisme, haatzaaiende uitingen en discriminatie, de bevordering van gendergelijkheid, de bescherming van kwetsbare groepen en minderheden en de versterking van de sociale samenhang. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR is ervan overtuigd dat lokale en regionale overheden, gezien hun specifieke rol als plaatselijke besluitvormers en verleners van diensten van algemeen belang, er meer toe kunnen bijdragen om een aantal tekortkomingen op het gebied van de rechtsstaat en de grondrechten te verhelpen, een transparantere en meer verantwoordelijke toepassing van lokaal beleid te bevorderen en een betere bescherming van de rechten van kwetsbare groepen te waarborgen. |
| --- | --- |

45.

| 46. | De Commissie zou de lokale en regionale overheden in de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten moeten blijven steunen bij het verbeteren van de normen voor de deelname van geïnteresseerde burgers aan de formulering en tenuitvoerlegging van lokaal beleid, ook waar het gaat om participatieve investeringsplanning of het opstellen van lokale begrotingen. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Het CvdR waarschuwt voor het grote risico van corruptie bij openbare aanbestedingen op het lokale en regionale bestuursniveau in de kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten, en roept de Europese Commissie op om zich met behulp van concrete instrumenten in te zetten voor meer proactieve transparantie en een betere kwaliteitscontrole bij overheidsopdrachten, alsmede voor de totstandbrenging van een opendatabeleid in alle stadia van de aanbestedingsprocedures. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Het CvdR vraagt de Europese Commissie om de rol van de lokale en regionale overheden bij het aanpakken van fundamentele kwesties op lokaal niveau meer te erkennen, de ontwikkeling van hun capaciteit en competenties op het gebied van de rechtsstaat en de grondrechten te bevorderen, hen in hun taak te ondersteunen door concrete middelen en instrumenten ter beschikking te stellen, en daarbij ook de respectieve rol en bijdragen van nationale en internationale verenigingen van lokale en regionale overheden te erkennen. |
| --- | --- |

48.

De rol van lokale en regionale overheden bij de implementatie van het economisch en investeringsplan

| 49. | Het CvdR is ingenomen met de goedkeuring van het economisch en investeringsplan voor de Westelijke Balkan, dat een cruciaal instrument zal zijn om het economisch herstel en de ontwikkeling van de landen in de regio in de komende periode te ondersteunen. Het wijst erop dat het belangrijk is om de lokale en regionale overheden tijdig en op passende wijze te betrekken bij de planning van en het toezicht op de uitvoering van de steunmaatregelen en projecten, waarbij hoge normen inzake transparantie, toegang tot informatie en openbaarmaking van gegevens moeten worden gehanteerd. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Concrete maatregelen zijn nodig om de initiatieven van de EU voor een groene en digitale transitie uit te breiden tot de landen van de Westelijke Balkan. Hierdoor zou reeds voor hun daadwerkelijke toetreding tot de EU duidelijk worden gemaakt dat de Westelijke Balkan een belangrijk onderdeel van Europa vormt en dat het van strategisch belang is om in sociale en economische ontwikkeling, infrastructuur voor duurzaam vervoer en milieubescherming in de landen van deze regio te investeren. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Bij de grote infrastructuurinvesteringen die in het kader van het economisch en investeringsplan zijn gepland op het gebied van vervoer, energie en groene en digitale infrastructuur moeten niet alleen middelen worden uitgetrokken voor de kernnetwerken, maar ook voor de regionale en lokale connectiviteit, zodat de investeringen ook de plaatselijke bevolking ten goede komen, met name door de aanleg van nieuwe toegangswegen naar steden en dorpen. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Het CvdR onderschrijft het beginsel dat investeringen in het kader van het economisch en investeringsplan gekoppeld moeten worden aan hervormingen, en roept de Europese Commissie op om in verband met iedere investering aan te geven welke hervormingen op lokaal en regionaal niveau worden verwacht. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Meer zichtbaarheid van EU-investeringen op regionaal en lokaal niveau en duidelijkere communicatie over basisbeginselen en kernwaarden — zoals bijv. de regels voor openbare aanbestedingen, de milieunormen en de normen voor financiële houdbaarheid — zouden ertoe moeten bijdragen dat de inzet voor hervormingen in het kader van het EU-toetredingsproces wordt versterkt en het risico van negatieve beïnvloeding door externe actoren in de regio (bijv. door leningen uit China) wordt verkleind. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Het CvdR steunt het werk dat geleverd wordt om de nieuwe programmeringscyclus voor pretoetredingssteun (IPA III) voor te bereiden en herhaalt, in overeenstemming met een eerder advies van het Europees Comité van de Regio’s (3), dat het belangrijk is om in het kader van IPA III thematische steun te verlenen voor de capaciteitsopbouw van regionale en lokale overheden. |
| --- | --- |

54.

| 55. | De Europese Commissie zou richtsnoeren moeten opstellen voor de steun die de EU in de nieuwe financieringsperiode 2021-2027 zal verlenen aan de lokale en regionale overheden in de uitbreidingslanden, naar het voorbeeld van de richtsnoeren die zij heeft opgesteld voor de steun aan maatschappelijke organisaties en onafhankelijke media in de landen van de regio. In deze richtsnoeren zouden de doelstellingen, de verwachte resultaten en de indicatoren voor het meten van de vooruitgang duidelijk moeten worden vermeld. |
| --- | --- |

55.

| 56. | De Europese Commissie zou in dit verband een onafhankelijk regionaal comité moeten oprichten dat de uitvoering van het economisch en investeringsplan en het IPA III-programma in de gaten houdt. In dit orgaan zou plaats moeten worden ingeruimd voor vertegenwoordigers van lokale en regionale overheden, het maatschappelijk middenveld en de media van de uitbreidingslanden, op basis van een openbare oproep en aan de hand van vooraf vastgestelde transparante criteria. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Proactieve transparantie en openbaarmaking van gegevens zorgen ervoor dat de burgers er meer vertrouwen in hebben dat overheidsmiddelen passend worden gebruikt. De Commissie zou er goed aan doen een opendataportaal op te zetten met gedetailleerde, openbaar toegankelijke en via een zoekfunctie te vinden informatie over alle begunstigden van het economisch en investeringsplan en het IPA III-programma. |
| --- | --- |

57.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet en is in overeenstemming met Resolutie 1244 (1999) van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.

1

(2)  SWD(2019) 222 final, COM(2019) 261 final.

2

(3)  CvdR-advies over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het instrument voor pretoetredingssteun (IPA III), COR 2018/04008 (PB C 86 van 7.3.2019).

3

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/19 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/19

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Een Unie voor gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025

(2021/C 300/05)

| Rapporteur: | Yoomi RENSTRÖM (SE/PSE), lid van een lokale vergadering: gemeente Ovanåker |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Een Unie van gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025
  COM(2020) 565 final |

Rapporteur:

Yoomi RENSTRÖM (SE/PSE), lid van een lokale vergadering: gemeente Ovanåker

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Een Unie van gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025

COM(2020) 565 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | is ingenomen met de mededeling “Een Unie van gelijkheid: EU-actieplan tegen racisme 2020-2025”. Gelijkheid is een van de fundamentele waarden waarop de Europese Unie is gegrondvest, getuige de Verdragen en het Handvest van de grondrechten, die de EU een mandaat en de verantwoordelijkheid geven voor de bestrijding van discriminatie. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Europees Comité van de Regio's (CvdR) is bezorgd over de bevindingen in het verslag over de grondrechten 2019 van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA), waaruit blijkt dat etnische minderheden en migranten in de hele EU nog steeds te maken hebben met intimidatie en discriminatie, ondanks de reeds lang bestaande antiracismewetten van de EU. Volgens het verslag beschikken slechts 15 van de 27 EU-lidstaten over specifieke actieplannen en strategieën ter bestrijding van racisme en etnische discriminatie, en blijven er lacunes bestaan in nationale wetgevingen voor de strafrechtelijke vervolging van racisme. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Ook de resultaten van de speciale Eurobarometer over discriminatie in de EU baren het CvdR zorgen (1). Volgens 59 % van de respondenten komt discriminatie op grond van etnische afkomst zeer vaak voor in hun land, en dan vooral als het gaat om discriminatie wegens huidskleur. Percepties, meningen en attitudes verschillen echter nog sterk per gediscrimineerde groep en ook van land tot land. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het is een goede zaak dat de Commissie toezegt om het bestaande rechtskader van de EU ter bestrijding van discriminatie, racisme en vreemdelingenhaat grondig te evalueren, toe te zien op de toepassing van de richtlijn rassengelijkheid (2) en te zorgen voor een correcte tenuitvoerlegging van het kaderbesluit betreffende racisme en vreemdelingenhaat (3). |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het moet voor de EU een prioriteit zijn om discriminatie altijd en overal te bestrijden, al bevat haar antidiscriminatiewetgeving wel lacunes: bepaalde vormen van discriminatie worden alleen in de sfeer van werkgelegenheid en beroepsuitoefening bestreden. De vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad zouden de onderhandelingen over een horizontale antidiscriminatierichtlijn (4), die geblokkeerd is sinds de Commissie daarvoor in 2008 een voorstel publiceerde, moeten afronden. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het is een goede zaak dat de Commissie voor het eerst erkent dat structureel racisme bestaat en deel uitmaakt van het sociale, economische en politieke systeem waarin wij allemaal leven, en dat het met een alomvattend beleid moet worden bestreden. De aanpak van racisme in de EU moet dan ook op de schop. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR is ingenomen met het feit dat het actieplan een reeks maatregelen bevat om alle bestuurslagen in de samenleving, het maatschappelijk middenveld en organen voor gelijke behandeling bijeen te brengen, zodat racisme in Europa doeltreffender kan worden bestreden, bijvoorbeeld door middel van nationale actieplannen tegen racisme. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het actieplan, en dan met name doelstelling 10 inzake het terugdringen van ongelijkheden, draagt bij aan de verwezenlijking van de duurzameontwikkelingsdoelstellingen van de Agenda 2030. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het voor 2021 geplande actieplan voor de Europese sociale pijler zal naar verwachting nog meer steun opleveren voor gelijkheid op de arbeidsmarkt, ook voor mensen die op grond van hun ras (5) of etnische afstamming tot een minderheid behoren. |
| --- | --- |

9.

Structureel racisme — het onderliggende probleem aanpakken

| 10. | De historische wortels van racisme moeten worden onderkend. Om voor meer inclusie en begrip te zorgen is het belangrijk dat de herinnering aan kolonialisme, slavernij en de holocaust levend wordt gehouden. Het CvdR bepleit een tegendiscours dat racisme veroordeelt, sociale inclusie bevordert en mensen, ongeacht hun ras of etnische afkomst, mondiger maakt. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Om structureel racisme werkelijk aan te pakken moet worden gekeken waar racisme nog altijd voorkomt. Daarbij valt te denken aan onderwijs, huisvesting, gezondheidszorg, werkgelegenheid, toegang tot openbare diensten en diensten, justitie, misdaadbestrijding of migratiebeheersing, politieke participatie en politieke vertegenwoordiging. |
| --- | --- |

11.

| 12. | De Commissie zou het actieplan tegen racisme in een breder perspectief moeten plaatsen en het in samenhang met het Europees immigratiebeleid en het gemeenschappelijk Europees asielbeleid moeten zien. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Er is uitgebreide informatie nodig over discriminatie op grond van ras of etnische afstamming in Europa. Zonder de omvang van discriminatie en ongelijkheid te meten en te kwantificeren, wordt het zeer moeilijk om deze zaken goed aan te pakken. Gegevens over gelijkheid kunnen een krachtig middel zijn tegen discriminatie en uitsluiting en de aandacht vestigen op de situatie van groepen die het risico lopen gediscrimineerd te worden. Het doel hierbij is om inclusief beleid te plannen en de uitvoering ervan te waarborgen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Gegevens over gelijkheid verschaffen inzicht in de omvang van structureel racisme en de manier waarop dit kan worden bestreden. Er zijn echter nieuwe methoden nodig voor het verzamelen van gegevens over discriminatie en gelijkheid. Om eventuele risico’s van verkeerd gebruik of misbruik te beperken dienen grondwettelijke normen, de EU-wetgeving inzake gegevensbescherming en het Handvest van de grondrechten van de EU volledig te worden nageleefd. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het is een goede zaak dat de Commissie van plan is gegevens te verzamelen over de raciale en etnische diversiteit van haar personeel aan de hand van een speciale enquête op vrijwillige en anonieme basis, zodat de regels inzake gegevensverzameling volledig worden nageleefd. Alle andere EU-organen doen er in dit verband goed aan dat voorbeeld op enigerlei wijze te volgen, aangezien raciale en etnische vertegenwoordiging op alle niveaus van het Europees openbaar bestuur essentieel is om gelijkheid te bereiken. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR wijst eens te meer op “het belang van een intersectioneel perspectief, dat nodig is om kwetsbare mensen die met meervoudige discriminatie te maken kunnen krijgen, te betrekken bij de uitvoering van de strategie” (6), met speciale vermelding van kwetsbare groepen zoals migrantenvrouwen, niet-begeleide migrantenkinderen en -jongeren of lhbti’ers. Het verzoekt de Europese Commissie derhalve om deze intersectionele benadering samen met de lidstaten verder te ontwikkelen en richtsnoeren op te stellen om de toepassing ervan bij de planning, het beheer en de evaluatie van het overheidsbeleid te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Zoals blijkt uit de EU-strategie voor de rechten van het kind 2021-2024 zijn niet-begeleide buitenlandse minderjarigen een uiterst kwetsbaar doelwit van racisme, en daarom moeten zij extra aandacht krijgen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Maatregelen tegen racisme zouden deel moeten uitmaken van al het EU-beleid. Om meervoudige discriminatie goed te kunnen aanpakken moet antidiscriminatiebeleid ook altijd een intersectioneel perspectief hebben. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Aan de economische dimensie van structureel racisme wordt vaak voorbijgegaan. Dat brengt aanzienlijke economische kosten met zich mee, omdat mensen zo hun mogelijkheden niet kunnen benutten. Een minder racistische samenleving zal economisch sterker worden. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Door COVID-19 zijn ongelijkheid, marginalisering en discriminatie in Europa verder toegenomen en wint structureel racisme aan kracht. Toch al kwetsbare mensen krijgen nog zwaardere klappen. Naast de miljoenen werknemers die hun baan en inkomen hebben verloren, zijn de zwaarst getroffenen migranten aan de grens, mensen met onzekere banen, gezinnen zonder papieren, gezinnen met een laag inkomen, daklozen, ouderen, vrouwen en mensen met een handicap of chronische ziekten, onder wie veel raciale en etnische minderheden. Bij de aanpak van de pandemie is het dan ook steeds zaak om discriminatie te bestrijden en directe en indirecte maatregelen tegen racisme in verschillende delen van de samenleving te ontwikkelen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR verwijst naar zijn eerdere advies: “Er moet doortastend worden opgetreden om de burgerlijke vrijheden en de democratie te verdedigen in een tijd waarin de digitalisering toeneemt, onder meer door het gevaar van digitale totaalsurveillance te verminderen en nepnieuws, desinformatiecampagnes, haatdragende taal en discriminatie, met name racisme, in de digitale wereld tegen te gaan, of deze misstanden nu van binnen of van buiten de EU komen” (7). |
| --- | --- |

21.

| 22. | We herinneren eraan dat “de invoering van waarborgen cruciaal is voor elk toekomstig regelgevingskader op het vlak van artificiële intelligentie om te garanderen dat artificiële intelligentie vrij blijft van vooroordelen en geen discriminatie op grond van geslacht, etniciteit, leeftijd, handicap of seksuele geaardheid reproduceert” (8). |
| --- | --- |

22.

| 23. | Discriminerende attitudes van rechtshandhavingsinstanties, politiegeweld en profilering van bepaalde groepen op basis van ras of etniciteit moeten worden aangepakt, en de politie en rechtshandhavingsinstanties dienen het goede voorbeeld te geven als het gaat om de bestrijding van racisme en discriminatie. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het is van essentieel belang dat in de lidstaten waar lokale en regionale overheden verantwoordelijk zijn voor politiewerk maatregelen worden genomen om racisme bij de rechtshandhaving te bestrijden en te voorkomen, politiemethoden tegen het licht te houden, te investeren in de opleiding en ontwikkeling van deze overheden en gegevens over raciale profilering op transparante wijze te beheren. Lokale en regionale overheden zouden ook brede gemeenschapsprogramma’s tegen geweld moeten ontwikkelen, met als uitgangspunt veiligheid en volledige inachtneming van de EU-normen inzake non-discriminatie door de politie. |
| --- | --- |

24.

| 25. | We wijzen er eens te meer op dat “een samenleving waarin de mensenrechten van alle bevolkingsgroepen volledig worden geëerbiedigd en die aan internationale en regionale normen voldoet, met inbegrip van de bestrijding van discriminatie, racisme en andere vormen van onverdraagzaamheid bij het voorkomen en bestrijden van gewelddadige radicalisering, een centrale rol vervult” (9). |
| --- | --- |

25.

Lokale en regionale overheden in de frontlinie

| 26. | Het valt toe te juichen dat lokale en regionale overheden in het EU-actieplan tegen racisme 2020-2025 een centrale rol spelen bij de bestrijding van racisme. Omdat zij dicht bij de burger staan, zijn zij van cruciaal belang voor de bevordering en eerbiediging van Europese waarden. Zij staan in de frontlinie bij de bestrijding van racisme en haatmisdrijven, de bescherming van kwetsbare groepen en minderheden en de bevordering van sociale cohesie. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Gezien hun verantwoordelijkheden en de belangrijke maatregelen tegen racisme die zij nu al nemen binnen hun bevoegdheden, zouden lokale en regionale overheden moeten worden erkend als strategische partners bij het uitwerken, uitvoeren en bewaken van nationale actieplannen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Lokale en regionale overheden zijn van cruciaal belang voor bewustwording, opleiding en onderwijs tegen racisme, met name onder jongeren. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het is van het grootste belang dat in de langetermijnbegroting voor 2027-2021 zowel uit EU-fondsen als uit het Next Generation EU-pakket financiële middelen voor lokale en regionale overheden worden gereserveerd om sociale inclusie te bevorderen en racisme en discriminatie te bestrijden, bijvoorbeeld bij de toegang tot de arbeidsmarkt, in het onderwijs, bij sociale voorzieningen, de gezondheidszorg en in de huisvesting. Daarbij moeten kwetsbaardere groepen extra aandacht krijgen en dienen middelen te worden vrijgemaakt voor de bescherming van niet-begeleide minderjarige migranten, aangezien deze in de regel onder de verantwoordelijkheid van lokale en regionale overheden vallen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Naast actieplannen tegen racisme op nationaal niveau kan het nuttig zijn om ook regionale en lokale actieplannen op te stellen. Die kunnen met concrete maatregelen structureel racisme helpen aanpakken. Dat sluit ook aan bij het standpunt dat het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten (FRA) in zijn verslag van 2019 inneemt, namelijk dat er op alle niveaus actieplannen moeten komen voor de bestrijding van racisme. Voor het opstellen van subnationale actieplannen moeten lokale en regionale overheden naar behoren ondersteund worden door de Commissie, onder meer via ad-hoc-initiatieven voor capaciteitsopbouw. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het Comité kan hierbij worden betrokken en als platform dienen voor de verdere ontwikkeling van antiracismemaatregelen op lokaal en regionaal niveau, zoals ondersteuning van sociale inclusie, bestrijding van energiearmoede en bevordering van de toegang tot fatsoenlijke huisvesting. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Om de nationale actieplannen tegen racisme legitimiteit te verlenen en racisme in Europa doeltreffender te bestrijden, is het belangrijk dat nationale, regionale en lokale autoriteiten en het maatschappelijk middenveld bij een en ander worden betrokken. Het is ook belangrijk dat landen en lokale en regionale overheden onderling goede praktijken uitwisselen en daarbij vertellen welke doelstellingen en maatregelen zij in hun antiracismeplannen hebben opgenomen. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Om de komende voorstellen van de Commissie voor nationale actieplannen tegen racisme volop tot hun recht te laten komen, zijn sterke processen nodig die ervoor te zorgen dat de voorstellen tijdig worden uitgevoerd, met duidelijke en meetbare doelstellingen, en dat de voortgang op zowel nationaal als Europees niveau wordt bewaakt, waarbij de Commissie haar verantwoordelijkheid in dezen uiterst serieus dient te nemen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Twee jaar nadat de nationale actieplannen zijn opgesteld, zou hun effectiviteit tegen het licht moeten worden gehouden, met ruime inbreng van lokale en regionale overheden; |
| --- | --- |

34.

Het Europees Comité van de Regio’s, de EU-instellingen en initiatieven tegen racisme

| 35. | Het CvdR steunt het Unesco-initiatief “European Coalition of Cities Against Racism” (ECCAR) en is met name ingenomen met Europese projecten tegen racisme, waaronder het recente SUPport Everyday Fight Against Racism, (SUPER), in het kader van het programma “Rechten, gelijkheid en burgerschap” van de Europese Commissie. |
| --- | --- |

35.

| 36. | De Commissie zou het CvdR formeel moeten betrekken bij de jaarlijkse uitverkiezing van een “Europese hoofdstad (of hoofdsteden) voor inclusie en diversiteit”, waarmee de inspanningen van steden om op lokaal niveau sterke inclusiestrategieën in te voeren worden erkend en de nodige aandacht krijgen. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR zou graag als formele partner worden betrokken bij de organisatie van de top tegen racisme van 21 maart 2021, op de Internationale dag voor de uitbanning van rassendiscriminatie. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Aangezien het Europees Comité van de Regio’s en lokale en regionale overheden in de frontlinie staan bij de bestrijding van racisme en discriminatie, moeten zij een formele rol krijgen bij uitwisselingen, bij regelmatig overleg en bij de dialoog met de EU-instellingen. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het is een goede zaak dat de Commissie er met verschillende actieplannen en strategieën ter bestrijding van specifieke vormen van discriminatie (ras, gendergelijkheid, lhbtiq, Roma, gehandicapten, antisemitisme) duidelijk naar streeft om het beleid op basis van fundamentele waarden te versterken en in de EU een Unie van gelijkheid tot stand te brengen. Gezien het transversale karakter van bovengenoemde strategieën verdient het echter de voorkeur dat niet alleen afzonderlijke voortgangsverslagen worden opgesteld, maar ook intersectionele voortgangsverslagen waarin de wisselwerking tussen de verschillende strategieën en, in geval van meervoudige discriminatie, hun cumulatieve effecten op nationaal, regionaal en lokaal niveau worden geëvalueerd. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR steunt de inspanningen van de Commissie om een Unie van gelijkheid te creëren die, met de hulp van de voor dit doel opgerichte interne taskforce, gelijkheid en intersectionaliteit moet inbedden in alle beleidsmaatregelen, wetgeving en financieringsprogramma’s van de EU en zo de belangen van alle mensen, ongeacht ras of etnische afstamming, zal beschermen. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Wij zouden graag betrokken worden bij en samenwerken met de door de Commissie te benoemen coördinator voor de bestrijding van racisme. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het Europees Comité van de Regio’s zal gehoor geven aan de oproep van de Europese Commissie om het goede voorbeeld te geven en zal door middel van aanwervings- en selectiemaatregelen de representativiteit van zijn personeel verbeteren. |
| --- | --- |

42.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  https://data.europa.eu/euodp/nl/data/dataset/S2251_91_4_493_ENG/resource/afca8c2e-a0a8-4a22-84ef-29a3a1fb9a1b

1

(2)  Gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming, Richtlijn, 2000/43/EG

2

(3)  Kaderbesluit 2008/913/JBZ van de Raad.

3

(4)  Voorstel voor een richtlijn betreffende het beginsel van gelijke behandeling COM(2008) 426 final

4

(5)  Noch in het actieplan, noch in dit document impliceert het gebruik van de term “ras” instemming met theorieën die het bestaan van verschillende mensenrassen trachten te bewijzen.

5

(6)  CvdR-advies 2016/2020 Een Unie voor gelijkheid: strategie voor gendergelijkheid 2020-2025

6

(7)  CvdR-advies 2354/2020 over Een strategie voor de digitale toekomst van Europa en een datastrategie

7

(8)  CvdR-advies 2014/2020 over Kunstmatige intelligentie — Een Europese benadering op basis van excellentie en vertrouwen

8

(9)  CvdR-advies 6329/2015 De strijd tegen radicalisering en gewelddadig extremisme: mechanismen voor preventie op lokaal en regionaal niveau

9

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/24 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/24

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de strategie inzake de rechten van personen met een handicap

(2021/C 300/06)

| Algemeen rapporteur: | Daniela BALLICO (IT/ECR), burgemeester van Ciampino (metropolitane stad Rome) |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Een Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030
  COM(2021) 101 final |

Algemeen rapporteur:

Daniela BALLICO (IT/ECR), burgemeester van Ciampino (metropolitane stad Rome)

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Een Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030

COM(2021) 101 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | benadrukt dat de rechten van personen met een handicap, zoals vastgelegd in de artikelen 2, 9, 10, 19 en 168 en artikel 216, lid 2, van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU) en de artikelen 2 en 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU), de artikelen 3, 15, 21, 23 en 26 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, de artikelen 3 en 17 van de Europese pijler van sociale rechten, alsook het op 26 november 2009 geratificeerde VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, op alle niveaus van de Europese Unie moeten worden gewaarborgd en bevorderd. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het CvdR is ingenomen met de mededeling “Een Unie van gelijkheid: Strategie inzake de rechten van personen met een handicap 2021-2030” als een strategische actie om de autonomie en inclusie van personen met een handicap te bevorderen, ervoor te zorgen dat zij hun rechten op gelijke voet kunnen uitoefenen en de burgers te beschermen die het meeste risico lopen op discriminatie en sociale marginalisering. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De lokale en regionale overheden moeten worden erkend als strategische partners en als zodanig worden betrokken bij het ontwerpen, uitvoeren en monitoren van de strategie, op grond van hun verantwoordelijkheden en het werk dat zij verrichten. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Er moet meer erkenning komen voor de lokale en regionale overheden, aangezien veel van de beleidsmaatregelen voor de inclusie van personen met een handicap op lokaal en regionaal niveau moeten worden uitgevoerd, in hun onmiddellijke nabijheid. Met het oog op een volledige eigen verantwoordelijkheid zijn gerichte beleidsmaatregelen en middelen op nationaal, regionaal en gemeentelijk niveau geboden en moeten daarnaast binnen de Europese fondsen voldoende aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld om een rechtvaardige overgang naar een zelfstandig leven voor mensen met een handicap te realiseren en hun deelname aan de gemeenschap mogelijk te maken. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR benadrukt het belang van het beleidskader en de acties van de strategie, aangezien zij een nieuwe kans biedt om concrete doelstellingen te verwezenlijken als het gaat om de inclusie en zelfstandigheid van personen met een handicap in de Europese Unie, te beginnen bij de lidstaten. De strategie komt op een moeilijk moment, aangezien de COVID-19-pandemie de overlevingskansen, de gezondheid en de waardigheid van personen met een handicap ernstig in gevaar heeft gebracht en de zwakte van de stelsels voor sociale bescherming en inclusie aan het licht heeft gebracht. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR is ingenomen met de vaststelling van een kader van maatregelen om de rechten en kansen te waarborgen van een vijfde van de Europese bevolking, of het nu gaat om mensen met een lichamelijke en/of organische, zintuiglijke of verstandelijke handicap, geestelijke gezondheidsproblemen of meervoudige handicap. De invaliditeitsstatus is een indicator van een hoger risico op armoede, uitsluiting en depressie, vooral wanneer de omgeving niet is ontworpen voor mensen in al hun verscheidenheid. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR is ingenomen met de strategie voor het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap, het eerste universele actieplan om de rechten en kansen voor personen met een handicap te waarborgen. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de Commissie in 2021 een Gehandicaptenplatform zal oprichten, en vraagt als waarnemer te mogen deelnemen om erop toe te zien dat personen met een handicap daadwerkelijk worden opgenomen in alle beleidsmaatregelen en programma’s. De lokale en regionale overheden moeten hier ten volle bij worden betrokken, aangezien zij een sleutelrol spelen bij het beheer van beleidsmaatregelen die directe gevolgen hebben voor personen met een handicap. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Er moet meer worden samengewerkt met de representatieve Europese institutionele niveaus. Het CvdR kan een bijdrage leveren aan de werkzaamheden van het platform door de lokale en regionale overheden te mobiliseren en ze bewust te maken van de uitdagingen van de nieuwe strategie, door stereotypen en de discriminatie van personen met een handicap tegen te gaan en door een passende en gelijke behandeling in het dagelijks leven te bevorderen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het is belangrijk samen te werken met maatschappelijke organisaties, verenigingen van personen met een handicap en hun familieleden, in navolging van het beginsel “niets over ons zonder ons”, door mechanismen in het leven te roepen voor de participatie van personen met een handicap en hun familieleden, via sectorale instanties, en ook specifieke ruimten te creëren voor vrouwen en meisjes met een handicap. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het CvdR hamert op het belang van een holistische en intersectionele benadering. Het pleit voor de opname van specifieke acties voor kwetsbare groepen personen met een handicap die met belemmeringen te maken hebben op basis van een combinatie van diverse redenen, zoals geslacht, seksuele gerichtheid, ras of etnische afstamming, leeftijd, godsdienst en overtuiging, of een moeilijke sociaaleconomische of andere kwetsbare situatie. Het verzoekt de Europese Commissie derhalve om deze intersectionele benadering verder te ontwikkelen en initiatieven uit te werken om de toepassing ervan bij de planning, het beheer en de evaluatie van het overheidsbeleid te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Er moet worden uitgegaan van het beginsel dat overheden het goede voorbeeld moeten geven als het gaat om sociale inclusie en het waarborgen van de rechten en gelijke kansen voor personen met een handicap, zowel wat hun integratie op de open arbeidsmarkt als wat de toegankelijkheid van diensten betreft. In dit verband zou ook het CvdR, als werkgever en institutionele actor, het goede voorbeeld moeten geven (“lead by example”) en hiervoor een tijdschema moeten vaststellen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Zeker als het gaat om de integratie op de arbeidsmarkt en de toegankelijkheid van goederen en diensten moet duidelijk worden gemaakt hoe de particuliere sector hierbij kan worden betrokken, via publiek-private partnerschappen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | In de strategie komt de pandemie alleen ter sprake als het gaat over de problematiek van het zelfstandig wonen, en zijdelings als het gaat over inclusie in het onderwijs. Het ontbreekt voorts aan een passende erkenning voor de mantelzorg (“informal care”) die door familieleden wordt verleend, meestal door vrouwen. Dit verschijnsel is vooral sinds de pandemie weer sterk in opmars, omdat de dienstverlening aan gezinsleden werd teruggeschroefd, wat het belang van essentiële zorg en zorgtaken heeft benadrukt, alsook de noodzaak om de toegang tot en het gebruik van technologie in de persoonlijke omgeving te verbeteren. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR spoort de lidstaten aan om specifieke maatregelen voor personen met een handicap op te nemen in hun nationale hervormingsprogramma’s en nationale plannen voor herstel en veerkracht. |
| --- | --- |

15.

Toegankelijkheid, autonomie en gelijkheid

| 16. | Het CvdR stemt in met de maatregelen die de Europese Commissie zal nemen om in 2022 een Europees centrum voor hulpbronnen, AccessibleEU, te lanceren waarin alle belanghebbenden worden samengebracht. Daarnaast dringt het erop aan uiterlijk in 2023 de werking van de interne markt voor ondersteunende technologieën te evalueren; de uitvoering van de toegankelijkheidseisen van de richtlijnen inzake overheidsopdrachten te ondersteunen; de toepassing van de richtlijn inzake webtoegankelijkheid te evalueren; een inventaris op te maken van de activiteiten op het gebied van spoorweginfrastructuur en de toegankelijkheid daarvan. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR ingenomen met de bekrachtiging van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD) door de EU en haar lidstaten. Het verzoekt de Raad en alle lidstaten het facultatieve protocol bij het UNCRPD te ondertekenen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | De Europese Commissie stelt terecht dat toezicht moet worden gehouden op de uitvoering van de verschillende toegankelijkheidsrichtlijnen, zodat de EU en alle instellingen een passend uitvoeringsbeleid kunnen voeren. De toegankelijkheidsvoorschriften moeten nauwgezet worden nageleefd en verbeterd om te zorgen voor toegankelijke omgevingen, zowel in woongebouwen als in alle zaken die verband houden met de toegankelijkheidsketen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Personen met een handicap moeten alle mogelijkheden krijgen om zelfstandig te leven en hun recht op autonomie moet gedurende hun hele leven gewaarborgd zijn. Het is van essentieel belang dat de persoonlijke bijstand voor mensen met een hogere mate van afhankelijkheid wordt gereguleerd. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR onderstreept de fundamentele rol die alle personen met een handicap, als ervaringsdeskundigen, hierbij spelen. Hierbij is een sleutelrol weggelegd voor de lokale en regionale overheden: zij moeten erkennen dat personen met een handicap actief moeten deelnemen aan de besluitvormingsprocessen, onder meer op het gebied van toegankelijkheid. In dit verband wordt herinnerd aan de Europese prijs voor toegankelijke steden, de Access City Award, die jaarlijks door de Europese Commissie wordt uitgereikt aan drie Europese steden die zich hebben onderscheiden door het stedelijke weefsel toegankelijker te maken voor al hun burgers, met bijzondere aandacht voor problemen in verband met leeftijd en mobiliteitsniveau in het algemeen. Het CvdR dringt erop aan dat soortgelijke initiatieven worden genomen om de toegankelijkheid in plattelands- en natuurgebieden te belonen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | De Europese Commissie zou toegankelijkheid als bindend criterium moeten hanteren bij de voor 2021 geplande herziening van het wetgevingskader met betrekking tot de energieprestaties van gebouwen om deze toegankelijker te maken voor personen met een handicap; |
| --- | --- |

21.

EU-rechten uitoefenen

Vrij reizen en verblijven

| 22. | Het CvdR stemt ermee in dat tegen eind 2023 een Europese gehandicaptenkaart moet worden ingevoerd om ervoor te zorgen dat personen met een handicap de rechten van de Europese Unie volledig kunnen uitoefenen en dat de invaliditeitsstatus wederzijds in alle lidstaten wordt erkend. Het kijkt met belangstelling uit naar het komende voorstel van de Commissie over de Europese kaart en hoopt dat hiermee de moeilijkheden van de proeffase kunnen worden opgelost. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR steunt het voornemen van de Commissie om doeltreffender samen te werken met de lidstaten om de kaart zo snel mogelijk in te voeren en tegelijkertijd de erkenning van de invaliditeitsstatus te harmoniseren, hetgeen essentieel is om het recht op mobiliteit binnen de Europese Unie te waarborgen, te beginnen met het recht op gelijkaardige uitkeringen en steun, en om belemmeringen weg te nemen. |
| --- | --- |

23.

Participatie in het democratische proces bevorderen

| 24. | Het CvdR is het ermee eens dat, zoals vermeld in de strategie, de participatie van personen met een handicap aan het openbare en politieke leven moet worden bevorderd. Zij worden immers nog steeds gediscrimineerd, ook bij de uitoefening van hun stemrecht. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie zich te beraden over een Europese overeenkomst inzake het stemrecht van personen met een handicap, zodat alle mogelijke obstakels uit de weg worden genomen en het volledige recht van personen met een handicap om op voet van gelijkheid met alle andere Europese burgers hun politieke voorkeur uit te spreken, opnieuw wordt bevestigd. De Commissie heeft overigens een raadplegingsprogramma over inclusieve Europese verkiezingen goedgekeurd, waarin echter niets wordt gezegd over personen met een handicap. Het CvdR beveelt aan dit programma zo snel mogelijk ook van toepassing te laten zijn op personen met een handicap, en op alle gebieden waar verkiezingen worden gehouden. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR is het ermee eens dat de toegang van mensen met een handicap tot de gehele gezondheidszorg moet worden verbeterd. Het CvdR is het ook eens met het oordeel van de Europese Commissie dat de sociale voorzieningen en de gezondheidsdiensten tijdens de pandemie volkomen ontoereikend zijn gebleken. Het wijst op de bijzonder moeilijke situatie in afgelegen en plattelandsgebieden. Het neemt er nota van dat het probleem van de segregatie voor het eerst in een zo belangrijk Europees document ter sprake komt en juicht dit toe. Het is absoluut juist om de segregatie van personen met een handicap en hun de-institutionalisering aan te pakken met het oog op de uitoefening van het recht op een volwaardig en echt zelfstandig leven in de gemeenschap, door lokale diensten te ontwikkelen zoals gezondheidsmonitoring, digitalisering van de steun voor persoonlijke autonomie en persoonlijke bijstand, en waarbij personen met een handicap kunnen kiezen waar, met wie en hoe zij wensen te leven. |
| --- | --- |

26.

Nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen ontwikkelen

| 27. | Het CvdR vraagt aandacht voor het feit dat de pandemie in de hele Europese Unie heeft geleid tot banenverlies, in het bijzonder bij personen met een handicap. Dit geldt ook voor familieleden van personen met een handicap die mantelzorg verlenen, een verschijnsel dat voornamelijk moeders, partners en dochters betreft. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het CvdR is het ermee eens dat het versnellen van de digitale transformatie en de groene transitie kansen biedt, dankzij het gebruik van informatie- en communicatietechnologieën, artificiële intelligentie en robotica die zijn aangepast aan de behoeften van personen met een handicap, en is het ermee eens dat in hun digitale vaardigheden moet worden geïnvesteerd. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het is zaak vergelijkbare gegevens over handicaps te verzamelen om de situatie van personen met een handicap in verschillende contexten beter te kunnen beoordelen, beleid en acties te kunnen meten, vorderingen te volgen en passende maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR verzoekt de Commissie om het gebrek aan informatie ten aanzien van personen met een handicap — met name in plattelandsgebieden — systematisch aan te pakken. Zoals gevraagd in het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap (UNCRPD) en bevestigd door het VN-Comité voor de rechten van de mens, moet de informatielacune worden aangevuld, niet alleen met uitgesplitste gegevens, maar ook met integratie-indicatoren die betrekking hebben op het beleid en de rechten van personen met een handicap. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR is het ermee eens dat de beroepsprofielen van personen met een handicap moeten worden aangepast door middel van beroepsonderwijs en -opleiding en in het kader van het volgende actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027. Het steunt ook de strategie om deze acties uit te voeren met een krachtige inzet van de lidstaten, om ervoor te zorgen dat zij beschikken over inclusieve en toegankelijke programma’s en over de nodige middelen, waarbij wordt gezorgd voor een betere benutting van en complementariteit tussen de bestaande middelen. Het CvdR wijst er tevens op dat ook het universitair onderwijs toegankelijker gemaakt moet worden voor mensen met een handicap. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Er dienen specifieke bepalingen te komen voor de bij- en omscholing van personen met een handicap, zodat met name het potentieel van de digitale transitie kan worden benut. Het gebruik van leerlingplaatsen als instrument voor sociale inclusie in het kader van het jongerengarantieprogramma wordt in dit verband toegejuicht. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het CvdR steunt het initiatief van de Europese Commissie om er bij de lidstaten op aan te dringen duidelijke doelstellingen vast te stellen om de arbeidsparticipatie van personen met een handicap, met name op de open arbeidsmarkt, te verhogen en de capaciteit van de diensten voor arbeidsvoorziening te versterken. Het herhaalt dat zelfstandige arbeid en ondernemerschap van personen met een handicap moeten worden vergemakkelijkt. De lidstaten kunnen overwegen belastingvoordelen in te voeren voor bedrijven die werknemers met een handicap in dienst nemen, of een gunstiger belastingstelsel voor zelfstandigen met een handicap, in het bijzonder ondernemers. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Positief is de publicatie van het actieplan voor de sociale economie, dat gericht is op de verbetering van de randvoorwaarden voor de sociale economie, met inbegrip van de mogelijkheden voor personen met een handicap. Het CvdR pleit voor meer investeringen in sociale ondernemingen met de nadruk op integratie. Sociale ondernemingen kunnen een marktgericht model bevorderen voor activiteiten die, indien succesvol beheerd, op de open arbeidsmarkt kunnen worden uitgebreid en financieel levensvatbaar kunnen zijn (1). |
| --- | --- |

34.

Gelijke toegang en non-discriminatie

| 35. | Het CvdR erkent dat toegang tot de rechter geen ondergeschikt thema is en met name verband houdt met de institutionele discriminatie van personen met een verstandelijke of psychosociale handicap of met geestelijkegezondheidsproblemen. Het dringt er bij de lidstaten op aan de ontwikkelde beste praktijken meer zichtbaarheid te geven, zodat deze door andere lidstaten kunnen worden overgenomen en een multiplicatoreffect op gang wordt gebracht. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Een groot aantal EU-burgers met een ontwikkelingsstoornis en/of een psychische aandoening wordt onder curatele (plenary guardianship) of onder bewind (partial guardianship) gesteld. Het spreekt echter zijn bezorgdheid uit over ondercuratelestelling, hetgeen betekent dat men zo goed als al zijn wettelijke rechten kwijt is en dat besluiten over de meeste dingen in het leven door een wettelijk vertegenwoordiger worden genomen. Er zijn veel volwassenen die tegen hun wil in een instelling zijn geplaatst door een wettelijk vertegenwoordiger. Het CvdR zou graag zien dat de lidstaten zich inzetten voor de tenuitvoerlegging van artikel 12 van de UNCRPD (2) en voor meer betrokkenheid van cliënten, hun familie, hun belangenorganisaties en specialisten bij de besluitvorming. |
| --- | --- |

36.

| 37. | De bestrijding van geweld tegen personen met een handicap, met name vrouwen, kinderen en jongeren met een handicap, is van essentieel belang, evenals het probleem van personen met een verstandelijke beperking die moeite hebben met relaties. In de nieuwe strategie moet meer actie moet worden ondernomen op dit gebied. Zo moeten beschermde woonvoorzieningen beter worden gecontroleerd, en moeten alle adviescentra en opvanghuizen voor vrouwen volledig toegankelijk worden gemaakt. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het CvdR is het ermee eens dat de bestrijding van discriminatie op alle gebieden van het leven van personen met een handicap een van de grootste uitdagingen voor de Europese Unie op het gebied van handicaps is. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Onderwijs is het belangrijkste instrument om ongelijkheden aan te pakken, ook als het gaat om mensen met een handicap. Het CvdR is het ermee eens dat de garantie van inclusief onderwijs betrekking moet hebben op kinderen en adolescenten maar ook op volwassenen met een handicap. Het erkent dat er Europese programma’s zijn die activiteiten op dit gebied ondersteunen en bevorderen. De lokale en regionale overheden en de verenigingen van personen met een handicap en hun familieleden zouden moeten deelnemen aan leerprogramma’s voor mensen met een handicap, om de uitwisseling van goede praktijken te bevorderen. Ook zouden zij actief moeten worden betrokken bij de integratie van het beleid voor sociale inclusie in het onderwijsbeleid; |
| --- | --- |

39.

Toegang tot kunst en cultuur, recreatie, vrije tijd, sport en toerisme verbeteren

| 40. | Het CvdR is er voorstander van om de persoonlijke ontwikkeling van personen met een handicap, en met name van kinderen en jongeren met een handicap, net als van iedere andere persoon, te bevorderen door middel van toegang tot kunst, cultuur, recreatie, vrije tijd, sport en toerisme. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het benadrukt in het bijzonder de rol van sport bij het bevorderen van de inclusie van personen met een handicap en dringt er bij de lidstaten op aan programma’s te bevorderen die de participatie van kinderen, jongeren en personen met een handicap met een grotere beperking vergemakkelijken. |
| --- | --- |

41.

Het goede voorbeeld geven

| 42. | Het CvdR erkent dat het voor een efficiënte uitvoering van de strategie van belang is op meerdere fronten te werk te gaan. De eerste stap is de systematische integratie van personen met een handicap in de besluitvorming. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Stereotypen van lichamelijke en geestelijke handicaps in het publieke debat, de beeldvorming in de media en het onderwijs moeten doeltreffend worden bestreden. Daarbij moet worden gekozen voor nultolerantie ten aanzien van op lichamelijke/geestelijke handicaps gebaseerde vooroordelen en stigmatisering, ook ten aanzien van discriminerend taalgebruik. Lokale en regionale overheden zijn bij uitstek geschikt om, zowel als werkgever als dienstverlener, het goede voorbeeld te geven, alsook omdat zij dicht bij de burgers staan. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het CvdR is het eens met de toezegging van de Commissie om haar personeelsstrategie te versterken zodat personen met een handicap worden aangeworven, en redelijke aanpassingen te doen zodat zij even productief kunnen zijn als hun collega’s: dit omvat tevens de toegankelijkheid van gebouwen en alle werkinstrumenten, met bijzondere aandacht voor het ontwerp, de ontwikkeling en het gebruik van technologieën ten dienste van mensen. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR is het ermee eens dat het monitoringkader voor de tenuitvoerlegging van de strategie moet worden versterkt door effectieve indicatoren in te voeren, gebaseerd op bestaande gegevens, om de impact van de sociale inclusie van personen met een handicap te meten en te beoordelen en om naar aanleiding van die beoordeling maatregelen voor te stellen en op te nemen. Het wijst op het belang van jaarverslagen waarin de vorderingen van de lidstaten met betrekking tot de inclusie van personen met een handicap worden samengevat, met inbegrip van goede praktijken van lokale en regionale overheden en van verenigingen van personen met een handicap en hun familieleden. |
| --- | --- |

45.

| 46. | De Europese Unie, de lidstaten en hun regionale en lokale overheden zouden het gehandicaptenvraagstuk een grotere plaats moeten geven in de nationale en regionale statistieken, zodat zij samen met Eurostat over betrouwbare en periodieke gegevens kunnen beschikken. |
| --- | --- |

46.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  Eurofound (2021), Disability and labour market integration: Policy trends and support in EU Member States, https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef20013en.pdf

1

(2)  https://www.un.org/disabilities/documents/convention/convention_accessible_pdf.pdf

2

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/29 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/29

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Veilige en duurzame chemische stoffen voor een gifvrij milieu in Europese steden en regio’s

(2021/C 300/07)

| Rapporteur: | Adam STRUZIK (PL/EVP), voorzitter van het provinciebestuur van Mazovië |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s: Strategie voor duurzame chemische stoffen — Op weg naar een gifvrij milieu
  COM(2020) 667 final |

Rapporteur:

Adam STRUZIK (PL/EVP), voorzitter van het provinciebestuur van Mazovië

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s: Strategie voor duurzame chemische stoffen — Op weg naar een gifvrij milieu

COM(2020) 667 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Belang van een strategie voor chemische stoffen

| 1. | is zeer ingenomen met en steunt de maatregelen die moeten leiden tot de invoering van een strategie voor chemische stoffen, aangezien chemische stoffen bijna de gehele productiemarkt domineren en een fundamentele rol spelen in het dagelijks leven. Deze maatregelen, die onder andere de ontwikkeling van veilige en duurzame chemische stoffen beogen, zijn van bijzonder belang voor de bescherming van de menselijke gezondheid, het milieu en de economie. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) vindt een strategie voor chemische stoffen van meerwaarde om het concurrentievermogen van de Europese chemische sector te vergroten, de sleutelrol te benutten die chemische stoffen bij het realiseren van klimaatneutraliteit spelen, de doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs en het ambitieuze streven naar een circulaire economie te verwezenlijken, het herstelplan en de energietransitie te ondersteunen en diverse aspecten van het beheer van chemische stoffen in het beleid te integreren, zoals veiligheid, energie-efficiëntie, milieu-impact, wetenschap en innovatie. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De door de COVID-19-pandemie veroorzaakte crisis toont aan dat onze samenlevingen kwetsbaar zijn en dat ze beter bestand moeten worden gemaakt tegen economische, sociale en milieuschokken. Het nieuwe EU-herstelinstrument vervult een centrale rol bij de ondersteuning van de EU en maakt tegelijkertijd de weg vrij voor een groenere en rechtvaardige transitie en een duurzamere toekomst. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Technologische soevereiniteit, een veerkrachtig en duurzaam Europees waardenetwerk en gesloten Europese waardeketens zijn van essentieel belang, met name voor de uitvoering van de Green Deal en de energietransitie. Met het oog op duurzaamheid moet worden vermeden dat de productie en het gebruik van in de EU gereguleerde stoffen verschuiven naar derde landen, waar niet dezelfde strenge arbeids- en milieunormen gelden. Alleen met aantrekkelijke en stabiele randvoorwaarden kunnen waardeketens en productie in de Europese regio’s worden behouden of naar de EU worden teruggehaald en kunnen gesloten waardeketens worden gerealiseerd. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Erkend zou moeten worden dat multilevel governance belangrijk is om de doelstellingen van de strategie voor chemische stoffen doeltreffend te kunnen koppelen aan een groen herstel van de Europese economie. Het brede scala onderwerpen waarop de doelstellingen van de strategie voor chemische stoffen betrekking hebben, maakt het mogelijk om nieuwe en bestaande plannen in de chemische sector te integreren en om maatregelen te ontwikkelen en uit te voeren waarmee naar behoren rekening kan worden gehouden met de behoeften op lokale markten en waarmee nationale inspanningen kunnen worden aangevuld in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

5.

| 6. | De nationale plannen voor herstel en veerkracht vormen een kans om het potentieel van multilevel governance te benutten, ook bij de uitvoering van de strategie voor chemische stoffen. De acties ter zake moeten worden geschraagd door passende regelgevingskaders en middelen. Daarom moeten lokale en regionale overheden volwaardig bij de vaststelling en uitvoering van de plannen worden betrokken en moeten zij rechtstreeks toegang krijgen tot EU-middelen. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De lokale en regionale overheden hebben op het gebied van chemische stoffen te kampen met een reeks juridische, financiële en technische belemmeringen. Een samenhangend, voorspelbaar en vereenvoudigd rechtskader zal een uniforme aanpak van de beoordeling en het beheer van chemische stoffen in alle EU-lidstaten ten goede komen. Dat zou ook het ontstaan van nieuwe verschillen in regelgeving tussen de EU en andere regio’s tegengaan. Verder zouden subsidies en technische bijstand de lokale en regionale overheden in staat stellen om investeringen te bevorderen in de ontwikkeling, verhandeling, toepassing en verspreiding van veilige en duurzame stoffen, materialen en producten. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Positief is dat de Europese Commissie de mogelijkheid krijgt om wetenschappelijk onderzoek en innovatie te ondersteunen, zoals: de ontwikkeling van geavanceerde materialen voor toepassingen in de sectoren energie, bouw, mobiliteit, gezondheid, landbouw en elektronica met het oog op de groene en digitale transitie; het onderzoek, de ontwikkeling en de toepassing van koolstofarme en milieuvriendelijke productieprocessen voor chemische stoffen en materialen; het onderzoek naar en de ontwikkeling van innovatieve bedrijfsmodellen, waaronder modellen om een efficiënter gebruik van chemische stoffen en andere hulpbronnen en de minimalisering van afval en emissies te waarborgen (1). |
| --- | --- |

8.

Samenhang van de strategie voor chemische stoffen met thema’s uit andere EU-documenten

| 9. | Het CvdR is ermee ingenomen dat de strategie voor duurzame chemische stoffen vanwege de talrijke maatregelen ter bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu nauw verband houdt met de doelstellingen van de Green Deal. De vaststelling van alomvattende regelgeving voor de chemische industrie kan ertoe bijdragen om die doelstellingen op heldere en doeltreffende wijze te verwezenlijken. De invoering van nieuwe eisen voor en beperkingen van het gebruik van chemische stoffen in consumentenproducten, waaronder detergenten, cosmetica en materialen die met levensmiddelen in contact komen, zal het milieu en de gezondheid van de consument ten goede komen. Of de geplande veranderingen voor de chemische sector echter houdbaar en effectief zullen zijn, zal in grote mate afhangen van de vraag hoe verenigbaar ze zijn met de al geldende regels en met de voor de uitvoering ervan voorziene tijd en middelen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Er zou een duidelijk en samenhangend beleid moeten komen om zowel op lokaal en regionaal als mondiaal niveau te zorgen voor instrumenten en middelen ter bevordering van de circulaire economie, van de ontwikkeling van oplossingen tot de toepassing van duurzame processen voor productie, distributie, gebruik, recycling, terugwinning en verwijdering van chemische stoffen, waarbij het milieu en de gezondheid van de burgers in acht worden genomen. Daarvoor is meer duidelijkheid nodig ten aanzien van het raakvlak van de wetgeving inzake chemische stoffen, producten en afval (CPW-interface), zodat circulariteit in alle lidstaten tot stand kan worden gebracht. |
| --- | --- |

10.

De bijzondere rol van de lokale en regionale overheden

| 11. | De lokale en regionale overheden zijn zeer geïnteresseerd en bereid om maatregelen te nemen voor een veiligere productie en een duurzamer gebruik van chemische stoffen. Die maatregelen zouden moeten worden geschraagd door een adequaat regelgevingskader, passende instrumenten, volledige toegang tot kennis en gegarandeerde financiële middelen. Bovendien is het mogelijk dat de lokale en regionale overheden feedback krijgen over moeilijkheden en problemen bij de uitvoering en toepassing van de nieuwe regelgeving. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Gelet op de nauwe banden tussen de lokale en regionale overheden en hun bevolking en hun directe kennis van de specifieke plaatselijke omstandigheden zouden zij voorlichtingscampagnes kunnen opzetten en uitvoeren over de beginselen en doelstellingen van de strategie voor chemische stoffen. Dankzij de rechtstreekse samenwerking tussen de decentrale overheden en de in hun regio actieve bedrijven kunnen problemen bij de praktische toepassing van de regelgeving in kaart worden gebracht. Belangrijk is dat zowel de decentrale overheden, die verantwoordelijk zijn voor de directe toepassing van de wetgeving, als de handhavingsautoriteiten over passende juridische instrumenten beschikken om de naleving van de regels te monitoren en te controleren. |
| --- | --- |

12.

| 13. | De lokale en regionale overheden zouden dan ook een belangrijke rol bij de tenuitvoerlegging van de strategie voor chemische stoffen moeten spelen. Gelet op hun directe kennis van de specifieke plaatselijke omstandigheden dienen deze overheden te worden betrokken bij de uitvoering van een bewustmakingscampagne, bijv. gericht op kleine en middelgrote ondernemingen (kmo’s) en de bevolking/burgers, en specifieke sectoren zouden met zo’n campagne moeten worden aangemoedigd om voor schadelijke chemische stoffen alternatieve producten te gaan gebruiken en om bij de ontwikkeling van producten te streven naar de toepassing van veilige en duurzame chemische stoffen en materialen. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het is belangrijk dat de lokale en regionale overheden bij het gunnen van overheidsopdrachten eisen stellen met betrekking tot de aanwezigheid van veilige chemische stoffen in producten en goederen, om op die manier bij te dragen aan de uitfasering van ongewenste producten en goederen. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Van bijzonder belang voor een veilige en duurzame productie en toepassing van materialen zijn het innovatievermogen en de investeringscapaciteit van kmo’s, waarvan het potentieel zich goed laat ontsluiten via ondersteuning en dialoog op lokaal en regionaal niveau. Juist kmo’s vervaardigen specifieke chemische stoffen voor innovatieve gespecialiseerde of nicheproducten en stemmen ze af op het gewenste gebruik. Daarom hebben kmo’s vooral veel verschillende chemische stoffen in kleine hoeveelheden nodig en is het met name voor hen problematisch dat de vastgestelde procedures per stof zeer duur en tijdrovend zijn en dat ze daarbij aangewezen zijn op de informatie of medewerking van preregistranten, vergunninghouders, leveranciers en klanten. In dit verband kan interregionale ondersteuning zeer nuttig zijn. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Vereisten dienen voor lokale overheden en kmo’s begrijpelijk en transparant te zijn en met redelijke administratieve lasten te kunnen worden nageleefd. Veel belangrijke informatie is echter nog steeds alleen maar in het Engels beschikbaar en deze taalbarrière kan een probleem vormen. |
| --- | --- |

16.

Uitvoering van de strategie

| 17. | Om de strategie voor chemische stoffen succesvol ten uitvoer te leggen, moeten de te leveren inspanningen aan de hand van een bottom-upaanpak worden vastgesteld en eerlijk over alle EU-regio’s worden verdeeld, overeenkomstig de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid, en moet in het licht van kosten-batenoverwegingen voor de nodige flexibiliteit worden gezorgd. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Er zou een plan voor de uitvoering van de strategie voor chemische stoffen moeten worden uitgewerkt. Dat biedt de aan verplichtingen gebonden partijen meer zekerheid, minimaliseert de aan de uitvoering verbonden risico’s en maakt het mogelijk de vooruitgang voortdurend te monitoren en adequaat op dreigingen te reageren. |
| --- | --- |

18.

| 19. | De voor sommige toepassingen benodigde functionaliteit en reactiviteit van bepaalde chemische stoffen zijn vaak onlosmakelijk verbonden met de gevaarlijke eigenschappen ervan. Daarom moeten ook processen en technologieën in aanmerking worden genomen en bevorderd die een veilig gebruik van gevaarlijke stoffen gedurende de gehele levenscyclus mogelijk maken, waaronder een correcte verwerking ervan als afvalstoffen aan het einde van hun gebruiksduur. Specifieke onaanvaardbare risico’s moeten worden geïnventariseerd en uitgesloten. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De uitvoering van de strategie vraagt om flexibele en innovatieve oplossingen en nieuwe bedrijfsmodellen om innovatieve technologieën toe te passen en te promoten. Dit alles zal bijdragen aan het economisch herstel en de concurrentiekracht van kmo’s en zal ertoe leiden dat de volksgezondheid en het milieu beter worden beschermd, en wel via:






  — | de totstandbrenging van een circulaire economie en duurzame agro-industriële systemen; |
| --- | --- | --- |

20.

—

de totstandbrenging van een circulaire economie en duurzame agro-industriële systemen;

| — | de toepassing van duurzame biogebaseerde oplossingen; |
| --- | --- |

—

de toepassing van duurzame biogebaseerde oplossingen;

| — | de uitvoering van gezondheids- en milieumaatregelen; |
| --- | --- |

—

de uitvoering van gezondheids- en milieumaatregelen;

| — | de transitie naar een duurzame blauwe economie; |
| --- | --- |

—

de transitie naar een duurzame blauwe economie;

| — | het gebruik van digitale connectiviteit en digitale ecosystemen, als technologische aanvulling; |
| --- | --- |

—

het gebruik van digitale connectiviteit en digitale ecosystemen, als technologische aanvulling;

| — | een duurzame en rechtvaardige transitie en het scheppen van banen middels de financiering van projecten conform de strategie. |
| --- | --- |

—

een duurzame en rechtvaardige transitie en het scheppen van banen middels de financiering van projecten conform de strategie.

| 21. | De lokale en regionale overheden zouden moeten worden geraadpleegd als nationale plannen worden opgesteld in het kader van de strategie en ter versterking van de veerkracht. De Europese Commissie zou de via het CvdR-netwerk van regionale hubs verzamelde ervaringen moeten benutten. |
| --- | --- |

21.

| 22. | De Europese Commissie en de bij de regelgeving inzake chemische stoffen betrokken instanties (ECHA en autoriteiten van de lidstaten) en deskundigengroepen (bijv. het RAC) zouden met het oog op praktische en duurzame oplossingen procedures transparanter moeten maken en wetenschappelijke uitwisselingen met de betrokken bedrijven en regio’s moeten bevorderen. Voorts zou de Commissie ervoor moeten zorgen dat de uit de strategie voor chemische stoffen voortvloeiende wijzigingen van Europese wetgeving altijd in overeenstemming zijn met haar agenda voor betere regelgeving, wat impliceert dat er steeds effectbeoordelingen moeten worden uitgevoerd. Dat is met name noodzakelijk bij effectbeoordelingen en bij de inventarisatie en definitie van essentiële maatschappelijke toepassingen, hetgeen niet mag leiden tot de ongegronde uitsluiting van veilige gebruikswijzen van stoffen. Er zou moeten worden nagedacht over de vraag of elk besluit om een stof op de lijst van (voor toelating) in aanmerking komende stoffen op te nemen, moet worden voorafgegaan door een analyse van opties voor risicobeheer. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR ziet een groot potentieel voor de landbouw, textielindustrie, elektronicabranche en de bouw om bij te dragen aan de uitvoering van de strategie voor chemische stoffen. Deze sectoren spelen een belangrijke rol in het hele proces en beïnvloeden de ontwikkeling van duurzame en veilige chemische stoffen omdat zij daar in hun activiteiten op grote schaal gebruik van maken. |
| --- | --- |

23.

| 24. | De landbouw is een belangrijke afnemer van chemische stoffen, waaronder gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen, die rechtstreeks impact hebben op de menselijke gezondheid en het milieu. Een van de verbintenissen uit de Green Deal betreft de productie van biologische levensmiddelen, waardoor het gebruik van chemische stoffen in de landbouw zal afnemen. In dit verband dient te worden gezocht naar innovatieve oplossingen, wat de wetenschap de kans biedt om biogebaseerde chemische stoffen te ontwikkelen. |
| --- | --- |

24.

Ondersteuning via regelgeving

| 25. | Uit onderzoek van het Europees Milieuagentschap is gebleken dat de suboptimale tenuitvoerlegging van de EU-milieuwetgeving meestal te wijten is aan tekortschietende coördinatie tussen lokale, regionale en nationale overheden. Dit houdt verband met een gebrek aan administratieve capaciteit, ontoereikende financiering, onvoldoende kennis, gegevens en nalevingsmechanismen, en een gebrek aan beleidsintegratie. Derhalve moeten lacunes in beleid en wetgeving worden gedicht, moet worden gezorgd voor samenhangend beleid en stabiele regelgeving, moeten voor ondernemers middelen worden uitgetrokken om zich aan de nieuwe vereisten aan te passen, en moet administratief personeel worden opgeleid. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De beoogde veranderingen zouden de lokale en regionale overheden adequate juridische middelen in handen moeten geven waarmee ze gebieden en hun inwoners kunnen beschermen tegen de risico’s die zijn verbonden aan het gebruik van chemische stoffen en aan het beheer van gevaarlijke chemische stoffen tijdens de transformatie van de chemische sector. |
| --- | --- |

26.

| 27. | De Reach- en CLP-verordeningen moeten, net als hun raakvlak met de wetgeving inzake gezondheid en veiligheid op het werk, worden herzien en verzwaard en de desbetreffende procedures vereenvoudigd. Maar voordat de Europese Commissie nieuwe wetgeving invoert, zou zij te rade moeten gaan bij de nationale autoriteiten die met de uitvoering van de Reach-verordening en van de wetgeving inzake gezondheid en veiligheid op het werk zijn belast. Nieuwe voorschriften zouden bestaande regels moeten aanvullen en de toepassing en handhaving daarvan doeltreffender moeten maken met behulp van beproefde en goed functionerende processen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | De bepalingen uit de Reach-verordening voor een veilig gebruik van in de handel gebrachte teruggewonnen stoffen zouden moeten worden aangescherpt. |
| --- | --- |

28.

| 29. | De overheidsmaatregelen dienen met één instrument te worden gecoördineerd. Dit zal garanderen dat bijgewerkte informatie beschikbaar is over allerlei soorten geplande en lopende wetgevingsinitiatieven van overheden op het gebied van chemische stoffen. |
| --- | --- |

29.

Versterking van controle en handhaving

| 30. | Europa heeft een krachtig en gecoördineerd handhavingsbeleid nodig, met name voor de invoer van chemische stoffen, onder meer via de onlinehandel, waar de regels inzake de aanwezigheid van chemische stoffen in producten het vaakst niet worden nageleefd. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Veranderingen in wetgeving zouden voorwerp moeten zijn van monitoring en verslaglegging. Op basis daarvan kunnen regels worden gecontroleerd en gehandhaafd, kan zo nodig worden ingegrepen en kunnen corrigerende maatregelen worden genomen. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het toezicht op en de naleving van de bestaande regelgeving moeten worden versterkt. Coherente en eenvoudige voorschriften voor de gehele EU-markt zullen een uniforme en gecoördineerde controle en handhaving ten goede komen. |
| --- | --- |

32.

| 33. | De beoogde vergunningsprocedures zouden voor producenten uit derde landen op dezelfde wijze moeten gelden als voor EU-producenten. De strategie moet daarom gericht zijn op het scheppen van een gelijk speelveld voor alle betrokkenen. Zo zal een systeem kunnen worden gecreëerd waarin alle ondernemingen, zowel die welke op EU- als niet-EU-markten opereren, voor de wet gelijk zijn, wat het concurrentie- en innovatievermogen van Europese bedrijven zal waarborgen. |
| --- | --- |

33.

Innovatie en concurrentievermogen

| 34. | De chemische industrie dient over te gaan tot een transformatie van haar eigen productieprocessen om tegen 2050 klimaatneutraal te worden. De energietransitie zal in deze sector vaak de ingrijpende modernisering of volledige vervanging van bestaande installaties inhouden, wat problemen kan opleveren als tegelijkertijd innovaties op het gebied van veilige en duurzame chemische stoffen moeten worden doorgevoerd. De met klimaatneutraliteit en innovaties gepaard gaande uitdagingen zullen er echter ook toe kunnen bijdragen om het concurrentievermogen van de ondernemingen uit de sector te behouden en te vergroten. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Als het gaat over het intellectuele eigendom van Europese ondernemingen, met name kmo’s, dan vragen hun innovatie- en concurrentievermogen erom te worden beschermd. In het kader van de voorgenomen maatregelen moet erop worden gelet dat de bevoegde autoriteiten wat dit betreft uniforme beginselen en randvoorwaarden hanteren door bijvoorbeeld betrouwbare regels op te stellen en te garanderen dat in hun bezit zijnde vertrouwelijke bedrijfsinformatie wordt beschermd. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Ten aanzien van de doorvoering van veranderingen in verband met de uitvoering van de strategie voor chemische stoffen moet rekening worden gehouden met de tijd die nodig is voor de aanpassing of ombouw van installaties en voor de verwerking van gevaarlijke chemische stoffen die van de EU-markt moeten verdwijnen. De voorgenomen maatregelen kunnen ook gevolgen hebben voor andere gebruikers van chemische stoffen en hun bedrijfsmodellen. Daarom moet de Europese wetgever met het oog op de invoering van de regels luisteren naar wat de industrie in haar geheel te zeggen heeft over mogelijke alternatieven voor de grondstoffen en producten die moeten worden uitgefaseerd, en tevens een effectbeoordeling uitvoeren samen met de lokale en regionale overheden en het maatschappelijk middenveld. |
| --- | --- |

36.

| 37. | De toelatingen van stoffen op grond van de wetgeving inzake chemische stoffen zouden beter moet worden afgestemd op de investerings- en innovatiecycli, met name bij complexe producten, en op de duur van de procedures voor de vereiste product- en materiaalgoedkeuringen en vergunningen voor installaties. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Van belang zijn de maatregelen om de wetenschappelijke kennis te vergroten over de aanwezigheid van gevaarlijke chemische stoffen in het milieu (ook op het land en in de lucht), in drinkwater, fauna, flora en levensmiddelen, alsook over de bronnen ervan en de effecten op de menselijke gezondheid. Het CvdR is er daarom mee ingenomen dat met de strategie voor chemische stoffen wordt beoogd om het beginsel dat de vervuiler betaalt, te versterken. |
| --- | --- |

38.

De stoffenketen

| 39. | De inspanningen van verscheidene sectoren en ondernemingen om potentieel gevaarlijke stoffen te vervangen, moeten worden ondersteund door onderzoek en ontwikkeling, investeringen in duurzame chemische stoffen en technologische innovaties te bevorderen. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Nieuwe normen en certificeringen voor duurzame chemische stoffen moeten worden ingevoerd en verspreid. De toepassing van milieucriteria door lokale en regionale overheden zou een positieve invloed hebben op de motivatie om duurzame producten te gebruiken en zou de bekendheid van die producten vergroten. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR is er voorstander van om het concept duurzaamheid al in de ontwikkelingsfase van stoffen toe te passen. De van duurzame stoffen gemaakte producten moeten volledig kunnen worden gerecycled en dus een veilige grondstof voor nieuwe producten kunnen worden. Het productieproces is direct en onlosmakelijk verbonden met het proces van ontwikkeling en ontwerp. Als in de ontwerpfase al rekening moet worden gehouden met de levenscyclus van producten, zal duurzame productie een rol gaan spelen en de vervaardiging van duurzame producten worden bevorderd, waardoor negatieve sociale en milieugevolgen zullen verminderen of verdwijnen. Het doel is dat de chemische industrie koolstofarm, energie-efficiënt en concurrerend wordt, de productie en het gebruik van chemische stoffen veilig worden en de uitdagingen voor de chemische sector haalbaar zijn. |
| --- | --- |

41.

| 42. | De uitvoering van de strategie voor chemische stoffen hangt in grote mate af van de verwezenlijking van de doelstellingen van de circulaire economie. Chemische recycling biedt de chemische sector de kans om zijn milieu-impact te verkleinen en innovatieve oplossingen te ontwikkelen voor het gebruik van gerecyclede materialen in producten en voor de productie van hoogwaardige recyclebare materialen. In dit licht zou een specifieke steunregeling moeten worden gecreëerd om het gebruik van gerecyclede materialen te stimuleren. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR wijst op de kwesties die verband houden met de noodzakelijke verwerking van de afvalstoffen die ontstaan als bepaalde substanties en producten van de EU-markt moeten verdwijnen. Het gaat daarbij niet alleen om financiële kwesties, maar ook over milieukosten. De EU zou in dit kader zowel de lokale en regionale overheden als het bedrijfsleven steun moeten verlenen voor de aanpassing of modernisering van installaties en voor investeringen in duurzame innovaties met het oog op van de reiniging van afvalstromen, de bevordering van recycling en de vermindering van het storten van afvalstoffen, met name kunststoffen en textiel. |
| --- | --- |

43.

Beoordeling van chemische stoffen en toegang tot informatie daarover

| 44. | Interregionale samenwerking is zeer belangrijk voor de totstandkoming van een samenhangend beleid ter bevordering van veilige chemische stoffen, van maatregelen voor een veilig gebruik daarvan en voor de stimulering van circulaire productie. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Van grote betekenis is productveiligheid, met name het vermijden van het gebruik van potentieel gevaarlijke stoffen in producten en het waarborgen van gemakkelijke toegang tot informatie over de chemische samenstelling van producten gedurende de gehele levenscyclus. |
| --- | --- |

45.

| 46. | In dit verband is het recht op informatie voor consumenten cruciaal om weloverwogen keuzes te kunnen maken. Aan dat recht zou onder meer invulling kunnen worden gegeven door adequate informatievereisten in te voeren en ervoor te zorgen dat de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen in een product kan worden getraceerd vanaf het moment van vervaardiging ervan, bijvoorbeeld met behulp van de SCIP-databank van het ECHA en de invoering van productpaspoorten. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Er dient een volledig verbonden en interdisciplinaire EU-databank voor de veiligheid van chemische stoffen te worden opgezet. Daarmee zou het Europees Agentschap voor chemische stoffen moeten worden belast. Dit zal ertoe leiden dat chemische stoffen op een uniforme en transparante wijze zullen worden benaderd en de risico’s ervan ook op zo’n manier zullen worden beoordeeld. Aldus zullen bovendien nauwkeurige en ondubbelzinnige definities en criteria kunnen worden ingevoerd op basis van een goed begrip van het gebruik van chemische stoffen en mogelijke blootstellingen daaraan en gedegen en recente wetenschappelijke kennis. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Bij de beoordeling van de duurzaamheid van een product moet worden gekeken naar de volledige levenscyclus en het hoogst mogelijke niveau van circulariteit, wat wil zeggen dat onder meer rekening moet worden gehouden met hulpbronnenefficiëntie, energie-, water- en landgebruik en broeikasgasuitstoot alsmede de aanwezigheid van andere verontreinigende stoffen. Daarnaast moet worden voortgebouwd op de methoden voor de beoordeling van de duurzaamheid van producten die momenteel al door Europese chemische bedrijven worden ontwikkeld. Dergelijke beoordelingen kunnen ook een essentiële bron van informatie vormen bij besluiten over de vervanging van stoffen. |
| --- | --- |

48.

Bio-economie

| 49. | Belangrijk is samenwerking tussen de industrie en landbouw. De landbouw kan waardevolle informatie verschaffen voor de productie en het gebruik van biologische stoffen. Bijzondere aandacht verdient daarbij het potentieel van biomassa als grondstof voor de productie van chemische stoffen. Daarnaast is het van groot belang het gebruik van pesticiden, insecticiden en andere agrochemische middelen aanzienlijk te verminderen, in overeenstemming met de doelstellingen uit de “van boer tot bord”-strategie, met het oog op behoud van de biodiversiteit en geringere milieuschade. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Waterstof speelt een grote rol bij de verhoging van de energie-efficiëntie en de ontwikkeling van innovaties. Waterstoftechnologieën zijn een van de prioriteiten bij de uitvoering van de Europese Green Deal en zijn onmisbaar voor de transformatie van de chemische industrie. De toepassing ervan vraagt om coherente en eenvoudige regelgeving en financiële steun. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Waterstof heeft een groot potentieel en kan een centrale rol gaan spelen in de transformatie van de chemische industrie, die een van de meest energie-intensieve industriële sectoren is. Om dit potentieel te benutten is echter financiële steun nodig. |
| --- | --- |

51.

Verwerving van vaardigheden

| 52. | Menselijk kapitaal is een belangrijk aspect in het kader van de uitvoering van de strategie voor chemische stoffen. Het is zaak de continuïteit van personeel te waarborgen met het oog op de digitale en groene transitie en de transformatie en aanpassing van de chemische sector. Verder is het essentieel voldoende tijd uit te trekken om werknemers naar behoren op te leiden in het beheer van chemische stoffen. Bij- en omscholing van werknemers zijn doorslaggevend voor het behoud van het concurrentievermogen. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Het CvdR is ermee ingenomen dat het mogelijk wordt via EU-fondsen financiële steun te verlenen voor de bij- en omscholing van werknemers die betrokken zijn bij de productie en het gebruik van chemische stoffen (2). Dit kan nieuwe economische kansen bieden en tegelijkertijd de sociale rechtvaardigheid en veerkracht bevorderen, met name in zeer kwetsbare regio’s, en zal ook bijdragen tot de groene transitie. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Een gedegen risicobeoordeling, de prioritering van maatregelen, de zoektocht naar veilige en duurzame stoffen en materialen en de discussies over voor- en nadelen vereisen zeer uitgebreide kennis, gespecialiseerde deskundigheid en veel tijd van bedrijven en overheden, die in dit opzicht dan ook permanent behoefte hebben aan informatie, advies en training. |
| --- | --- |

54.

Financiële ondersteuning

| 55. | Het CvdR dringt aan op de totstandbrenging van een financieel kader dat een gelijk speelveld voor de transformatie van de industrie naar het gebruik van veilige en duurzame chemische stoffen en materialen creëert en aanzet tot gedragsveranderingen, maar ook het concurrentievermogen op de Europese en wereldmarkt veiligstelt. Doel is een duurzame transformatie in gang te zetten die de sociale en economische samenhang ten goede komt. |
| --- | --- |

55.

| 56. | In het licht van de door de COVID-19-pandemie veroorzaakte crisis, die aanzienlijke gevolgen heeft voor de financiën en het functioneren van de lokale en regionale overheden, zou de EU rechtstreeks toegang moeten verschaffen tot de financiering van projecten ter bevordering van duurzame chemische stoffen. Voorts zou de EU extra steun moeten verlenen aan regio’s in transitie. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Er moeten juridische en financiële instrumenten worden ingevoerd waarmee op lokaal en regionaal niveau innovatieve oplossingen bevorderd en ondersteund kunnen worden voor de ontwikkeling van een nieuwe generatie chemische stoffen, en waarmee wordt bijgedragen aan de groene transitie van de chemische industrie. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR steunt een speciaal fonds voor de EU-brede (bio)monitoring van mens en milieu in het kader van het programma Horizon Europa. |
| --- | --- |

58.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s: Strategie voor duurzame chemische stoffen — Op weg naar een gifvrij milieu.

1

(2)  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s: Strategie voor duurzame chemische stoffen — Op weg naar een gifvrij milieu.

2

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/36 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/36

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Bescherming van het mariene milieu door lokale en regionale overheden

(2021/C 300/08)

| Rapporteur: | Emma NOHRÉN (SE/Groenen), locoburgemeester van Lysekil |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Portugees voorzitterschap van de Raad |

Rapporteur:

Emma NOHRÉN (SE/Groenen), locoburgemeester van Lysekil

Referentiedocument:

Portugees voorzitterschap van de Raad

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | is ermee ingenomen dat het Portugese Raadsvoorzitterschap het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) heeft verzocht een advies uit te brengen over de rol van lokale en regionale overheden bij de bescherming van het mariene milieu. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het CvdR vindt het zeer zorgwekkend dat het mariene milieu in de EU in 2020 geen goede milieutoestand (GES) heeft bereikt, zoals door de kaderrichtlijn mariene strategie (KRMS) is voorgeschreven en zoals de EU ook had toegezegd op de VN-Oceaanconferentie van 2017. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het herinnert eraan dat gezonde zeeën op onze planeet van cruciaal belang zijn voor levensondersteunende functies, zoals de productie van zuurstof, regulering van het klimaat, productie van voedsel en vele andere ecosysteemdiensten. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De kusten zijn de dichtstbevolkte gebieden in de EU en herbergen een grote verscheidenheid aan organismen. In deze kwetsbare mariene ecosystemen hebben vissen kraam- en voedselgebieden nodig om te kunnen groeien en zich te kunnen ontwikkelen. Het CvdR maakt zich zorgen over de visbestanden, met inbegrip van commercieel geëxploiteerde bestanden, omdat de kustgebieden onder toenemende druk staan als gevolg van stadsontwikkeling en toerisme. |
| --- | --- |

4.

| 5. | De toestand van de kusten en zeeën van de Unie verslechtert nog door de klimaatverandering en de verzuring van de oceanen, die ertoe leiden dat de fysische en chemische kenmerken van de zeeën veranderen. Zo stuit onze planeet op zijn grenzen en doen zich onomkeerbare veranderingen voor in de ecologische omstandigheden voor het leven op aarde. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR steunt de doelstellingen ter bescherming van de biodiversiteit in de Green Deal van de EU en de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030. De vitale rol van oceanen voor de EU moet beter in beeld gebracht en meer benadrukt worden. Het CvdR verzoekt de Commissie om in overeenstemming met het wereldwijde biodiversiteitsbeleidskader voor de periode na 2020 in het raamwerk van UNCBD-COP15 duidelijke, meetbare doelstellingen met bijbehorende termijnen op te nemen in haar actieplan voor het behoud van de visbestanden en de bescherming van mariene ecosystemen, dat uiterlijk in 2021 moet worden gepubliceerd (1). Het CvdR herinnert eraan dat de sleutelrol die onze oceanen en kusten spelen in strategieën voor de beperking van en aanpassing aan de klimaatverandering terdege tot uitdrukking moet komen in de voorgestelde oplossingen (2). |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR benadrukt dat 94 % van de EU-burgers milieubescherming belangrijk vindt (3), wat onderstreept dat milieubescherming volledig moet worden geïntegreerd in de publieke besluitvorming op alle niveaus, op basis van een systematische, sectoroverschrijdende aanpak. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Met de pandemie en de daarmee gepaard gaande beperkingen is nog eens gebleken hoe belangrijk de natuur is voor recreatie, gezondheid en mentaal welzijn. Bij het herstel van onze economie door middel van plannen voor groen herstel en veerkracht moet de werkelijke waarde van natuur en biodiversiteit ten volle in aanmerking worden genomen. Investeringen in het mariene milieu kunnen sociaal-economische voordelen op korte termijn en milieuvoordelen op middellange tot lange termijn opleveren, bijv. door de mariene ecosystemen actief te herstellen via een groter gebruik van elektronische monitoring op afstand (REM) en door plasticverontreiniging aan de bron tegen te gaan (4). |
| --- | --- |

8.

| 9. | Voor een succesvol herstel van de biodiversiteit en het tot staan brengen van de achteruitgang van het milieu is het van essentieel belang een echte circulaire economie tot stand te brengen die gebaseerd is op verantwoorde productie, met duidelijke doelstellingen voor hergebruik van goederen, vermindering van het verbruik van materialen en recycling van materialen, waardoor het gebruik van nieuwe grondstoffen aanzienlijk zou worden teruggedrongen. De klimaatcrisis, de biodiversiteitscrisis en de crisis rond het gebruik van hulpbronnen zijn onderling verweven en moeten dan ook samen worden aangepakt. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR onderstreept dat de op ecosystemen gebaseerde aanpak, het voorzorgsbeginsel en het beginsel dat de vervuiler betaalt de centrale beleidsprincipes zijn om de EU-wetgeving inzake het mariene milieu aan te sturen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het is tijd om tot actie over te gaan, niet alleen door structurele problemen bij de uitvoering van de KRMS te verhelpen, maar ook door de aanzet te geven tot maatregelen waarmee het potentieel van lokale en subnationale overheden om het mariene milieu in de EU te beschermen, volledig kan worden benut. |
| --- | --- |

11.

Verbetering van de uitvoering van de KRMS met behulp van lokale en regionale overheden

| 12. | Veel beleidsmaatregelen en besluiten van lokale of subnationale overheden betreffende de planning van en het verlenen van vergunningen voor menselijke activiteiten zoals stedenbouw, vervoersprojecten, afvalwaterzuivering, afvalbeheer, industriële productie, landbouw, en energieproductie zijn — direct of indirect — van invloed op de kwaliteit van het water, de zeeën en de mariene biodiversiteit, zowel in kustgebieden als op zee. Milieubescherming moet daarom in alle openbare besluitvormingsmodellen worden meegenomen. Groene overheidsopdrachten kunnen een sleutelrol spelen om gemeenschappen en regio’s te helpen efficiënt met hulpbronnen om te gaan en het milieu te verduurzamen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR prijst de vele gemeenten en regio’s die reeds met elkaar samenwerken aan een aantal succesvolle maatregelen ter verbetering van het mariene milieu, en verwacht van de lidstaten dat zij deze inspanningen ten volle in aanmerking nemen en integreren in de planning en beoordeling van hun nationale strategieën voor het mariene milieu. Het CvdR herhaalt dat het aan de lidstaten is om voor continuïteit, coördinatie en samenwerking in hun strategieën voor het mariene milieu te zorgen, teneinde verticale coördinatie tussen nationale, subnationale en lokale autoriteiten te versterken en te verbeteren. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Veel gemeenten en regio’s zijn zich niet bewust van hun recht om op te treden, noch van hun plichten met betrekking tot de uitvoering van de KRMS. Het CvdR zou graag zien dat alle lidstaten een evaluatie maken van de procedures die ze hebben ingevoerd om de doelstellingen van de KRMS te verwezenlijken en dat ze de verantwoordelijkheden tussen verschillende besluitvormingsorganen verduidelijken en hen daarvan op de hoogte brengen, teneinde de doeltreffendheid en efficiëntie van de strategie te waarborgen. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR benadrukt dat de rol van lokale en subnationale overheden bij de uitvoering van de KRMS moet worden erkend. Het verzoekt de Commissie regels voor te stellen voor de wijze waarop de lidstaten deze overheden kunnen betrekken bij de raadplegingsprocedure en bij het vaststellen, opzetten en plannen van maatregelen, waarbij het zaak is om verantwoordelijkheden te verduidelijken en meer participatie en ownership van lokale en regionale overheden te stimuleren. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR merkt op dat bedrijven bereid zijn om concrete herstelprojecten te steunen en onderstreept het belang van continuïteit en een langetermijnvisie in de mariene strategie, ook op lokaal niveau. De vaststelling van een duidelijke en transparante koers voor de mariene strategie biedt bedrijven kansen om te investeren. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR stelt vast dat de Commissie zich inspant voor harmonisatie, tussen de lidstaten onderling en met hun buurlanden die geen lid zijn van de EU, waar het gaat om normen, procedés, drempelwaarden en rapportage in verband met water en biodiversiteit in het kader van diverse onderdelen van EU-wetgeving. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR steunt verdere samenwerking in het kader van de regionale zeeverdragen. Het is cruciaal dat men het er op regionaal niveau over eens is wat een GES inhoudt. Met een geharmoniseerde aanpak en gesynchroniseerde rapportage zal men uiteindelijk synergieën bereiken en middelen besparen. Het CvdR zou graag zien dat de lidstaten dit streven naar een geharmoniseerd en robuust dataverzamelingssysteem ondersteunen en zich hiervoor inzetten. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Datareeksen die een lange periode bestrijken zijn essentieel om in te zien welke langzame veranderingen zich in het milieu voltrekken en welke factoren de drijvende krachten achter de aantasting van ecosystemen zijn en om acties en maatregelen te evalueren. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Gemeenten en regio’s aan de kust, die de situatie ter plaatse goed kennen, zouden door de lidstaten betrokken moeten worden bij het verzamelen en beoordelen van gegevens. Het CvdR pleit voor een open houding ten aanzien van burgerwetenschap. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR looft de Commissie voor haar openbaar toegankelijke webportaal WISE-Marine (5), dat onder meer informatie bevat over de toestand van elk beschrijvend element zoals gerapporteerd door de lidstaten. Elektronische rapportage moet door de lidstaten hoognodig worden verbeterd. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR begrijpt dat de eerste uitvoeringscyclus van de KRMS een lastige en complexe exercitie is geweest, maar onderstreept dat er zonder welomschreven drempelwaarden en duidelijke, ambitieuze en meetbare doelstellingen nooit vooruitgang zal worden geboekt en dringt er dan ook op aan om dergelijke doelstellingen onverwijld vast te stellen. |
| --- | --- |

22.

| 23. | De KRMS kan pas zoden aan de dijk zetten als de kaderrichtlijn water en de richtlijn stedelijk afvalwater succesvol ten uitvoer worden gelegd. Daarom zou de Commissie er goed aan doen om na te gaan hoe de richtlijnen beter op elkaar afgestemd en samenhangender gemaakt kunnen worden, en om de lidstaten aan de hand van richtsnoeren duidelijk te maken hoe de implementatie van de richtlijnen kan worden gecoördineerd. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het CvdR pleit voor een samenhangend beheer van de maritieme ruimte tussen de verschillende belanghebbenden. De ecosysteemgerichte benadering vormt de basis voor de uitvoering van de richtlijn maritieme ruimtelijke planning, gericht op de handhaving van beheersbesluiten die kunnen bijdragen tot een goede milieutoestand. |
| --- | --- |

24.

Benutting van het potentieel van lokale en regionale gemeenschappen

| 25. | Kustgemeenschappen en -regio’s zouden de kans moeten grijpen om de plaatselijke economie een impuls te geven, nieuwe banen te creëren en tegelijkertijd de toestand van hun kustwateren te verbeteren door gebruik te maken van het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij en aquacultuur, LIFE en andere EU-fondsen voor maatregelen en projecten die bijdragen tot de verwezenlijking van de doelstellingen van de KRMS. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Bij de beoordeling van de nationale mariene strategie moeten de uitkomsten van lokaal toegepaste maatregelen worden meegenomen. De voorkeur moet uitgaan naar langetermijnmaatregelen, want omdat mariene milieus zich maar langzaam herstellen gaat er heel wat tijd overheen voordat er resultaat wordt geboekt. Om een behoorlijke langetermijnevaluatie mogelijk te maken moeten de nodige financiële middelen worden vrijgemaakt. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Toerisme is een van de belangrijkste economische sectoren in kustgebieden. Duurzaam toerisme moet breed worden benaderd door ook rekening te houden met het welzijn van de plaatselijke bevolking en “het leven onder de oppervlakte”. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Plastic zwerfvuil en onderwatergeluid ten gevolge van toerisme kunnen voor zeedieren enorme gevolgen hebben. Het is dan ook van groot belang dat de natuur en het mariene leven, die de belangrijkste attracties van de kust vormen, worden beschermd. Ideeën die zowel het welzijn van de lokale bevolking als dat van het “leven onder de oppervlakte” ten goede komen, zoals “stille baaien” voor kajakvaren of motorbootvrije zones, zouden door kustgemeenschappen gepromoot moeten worden. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Wil men het milieu verbeteren, de emissies in lucht en water reduceren en ook minder afval en geluidshinder veroorzaken, dan zou het nuttig kunnen zijn om havengelden in kustregio’s in milieuopzicht te differentiëren. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR dringt erop aan dat kustgemeenten en -regio’s worden geraadpleegd over besluiten inzake scheepvaartroutes. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Een goed beheer van gecombineerde beschermde gebieden op het land en op zee kan ertoe bijdragen om kwetsbare overgangszones tussen land- en zeemilieus beter te beschermen en kan kustgebieden tegelijkertijd aantrekkelijker maken als centra voor recreatie en duurzaam toerisme. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR wijst erop dat ook niet aan zee grenzende gemeenschappen en regio’s afhankelijk zijn van de oceanen voor levensondersteunende functies, alsook voor voedsel, recreatie, vervoer, energie, enz., en dat ze evenzeer verantwoordelijk zijn voor verontreiniging die stroomopwaarts plaatsvindt. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het CvdR moedigt gemeenten en regio’s aan om eigen initiatieven te ontplooien en onderling samen te werken, ook op grensoverschrijdend niveau, en ook met stroomopwaarts gelegen regio’s, teneinde maatregelen af te spreken en uit te werken om specifieke problemen zoals plasticvervuiling, een teveel aan voedingsstoffen, vervuild afvoerwater, buitensporig bootverkeer of welk ander probleem dan ook aan te pakken. Er zij nog eens op gewezen dat er EU-middelen beschikbaar zijn om dergelijke initiatieven te ondersteunen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR is bereid steun te verlenen aan elk initiatief om werk te maken van “EU-steden voor gezonde oceanen”, een platform voor EU-steden om gezamenlijk de oorzaken van het verlies aan mariene biodiversiteit en de achteruitgang van het mariene milieu aan te pakken. |
| --- | --- |

34.

| 35. | De interacties tussen land en zee en de onderlinge verwevenheid van verschillende beleidsterreinen maken het behoud van het mariene milieu er niet gemakkelijker op. Dit vormt voor de meeste lokale en subnationale overheden met beperkte capaciteit, personele middelen, tijd en geld een hele uitdaging. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR is ervan overtuigd dat lokale en subnationale overheden met behulp van kennisuitwisseling, technische bijstand en middelen het onbenutte potentieel van ambitieuzere acties en maatregelen op subnationaal niveau kunnen ontsluiten, zodat de KRMS efficiënter ten uitvoer kan worden gelegd. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR stelt voor om desbetreffende EU-fondsen te gebruiken en een “EU-oceaanacademie” op te richten, bestaande uit jonge wetenschappers uit alle lidstaten met goede communicatievaardigheden die, in samenwerking met universiteiten, inspireren en voortdurend nieuwe kennis en informatie verspreiden over het belang van gezonde oceanen, de verbanden tussen het mariene milieu en andere beleidsterreinen, mogelijke maatregelen en geslaagde praktijken. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het CvdR verzoekt de Commissie om het subsidiariteitsbeginsel in praktijk te brengen en een Europese taskforce mariene biodiversiteit voor 2030 op te richten, bestaande uit een pool van operationele milieuprojectmanagers die ter beschikking staan van subnationale overheden om hen in staat te stellen vrijwillige projecten en maatregelen te lanceren om een bepaald probleem in een specifieke mariene deelsector of een specifiek gebied op het land aan te pakken. Deze taskforce zou de medebeherende regio’s moeten kunnen helpen de juiste vaardigheden te verwerven door deskundigen te contracteren, operationele steun bij de planning en organisatie te verlenen, en advies te geven over projecten en de wijze waarop EU-financiering kan worden aangevraagd. |
| --- | --- |

38.

Waar de EU moet zorgen voor een gelijk speelveld

| 39. | Het CvdR schaart zich achter de doelstellingen van de “van boer tot bord”-strategie om het gebruik van pesticiden en nutriënten te verminderen en merkt op dat agrarische meststoffen een van de belangrijkste bronnen van eutrofiëring in de EU-zeeën zijn. Het is van mening dat de nieuwe doelstellingen moeten zorgen voor economische, sociale en milieuduurzaamheid. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR benadrukt het belang voor het mariene milieu van een effectieve uitvoering van een ambitieus EU-actieplan inzake nulverontreiniging voor water, lucht en bodem, dat in mei 2021 moet worden bekendgemaakt. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR begrijpt dat stikstof en fosfor als nutriënten vitale grondstoffen zijn en dat fosfor is opgenomen in de EU-lijst van kritieke grondstoffen. Het heeft vernomen dat nutriënten efficiënt kunnen worden gerecycled uit afvalwater en dat ze nieuwe grondstoffen uit de mijnbouw kunnen vervangen. De Commissie zou EU-regels moeten voorstellen inzake verplichte aandelen gerecyclede nutriënten in meststoffen die in de EU op de markt worden gebracht. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het CvdR is groot voorstander van het voorstel van de Commissie om een samenhangend netwerk van doeltreffend beheerde beschermde mariene gebieden (MPA’s) tot stand te brengen dat 30 % van de EU-zeeën bestrijkt, en dat bestaat uit o.m. gebieden voor herstel van visbestanden, zoals bepaald in het gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB), en gebieden waar de meest destructieve visserijtechnieken en economische activiteiten aan banden worden gelegd. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het CvdR stemt in met de doelstelling dat 10 % van de EU-zeeën een hoog beschermingsniveau moet genieten, met inbegrip van gebieden waar alle vangsten en alle economische activiteiten verboden zijn, de zgn. “no-take zones”. Het netwerk van MPA’s moet representatief zijn voor de diversiteit van de mariene ecosystemen in de EU. Elke MPA moet beschikken over een beheersinstantie en een beheersplan met duidelijke doelstellingen en maatregelen op instandhoudingsgebied en adequate monitoring. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het CvdR vindt de gebrekkige bescherming en de tekortschietende monitoring en controle in de huidige MPA’s van de EU zeer zorgwekkend. Volgens het Europees Milieuagentschap (EEA) (6) kan nog geen 1 % van de MPA’s in de EU worden beschouwd als volledig beschermde mariene reservaten. Veel menselijke activiteiten in MPA’s, zoals bijvoorbeeld offshore-oliewinning, delfstoffenwinning, baggerwerk, zeeverkeer, visserij en aquacultuur, zijn vaak niet gereguleerd. Het CvdR zou graag zien dat er op het niveau van een samenhangend netwerk beperkingen worden gesteld aan de meest destructieve activiteiten in MPA’s. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Volgens een verslag van de Rekenkamer (7) zijn grote delen van de EU-milieuwetgeving, zoals de KRMS en de natuurrichtlijnen, onvoldoende ten uitvoer gelegd. Gezien de toestand van het mariene milieu zijn strengere instandhoudingsmaatregelen geboden. Het CvdR verzoekt de Commissie en de lidstaten met klem om bij de uitvoering van de maatregelen in kwestie meer ijver aan de dag te leggen, zodat het mariene milieu doeltreffender kan worden beschermd. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Sinds 2013 en de hervorming van het GVB zijn we ons er scherp bewust van geworden hoe de oceanen beïnvloed worden door klimaatverandering en verzuring en hoe snel deze veranderingen zich voltrekken. We mogen ons niet langer uitsluitend richten op het maximaliseren van visserijopbrengsten als de kerndoelstelling van het visserijbeheer van de EU. Naar de mening van het CvdR moet er absoluut gestreefd worden naar een herstel van de visbestanden tot een niveau dat hen in staat stelt hun cruciale rol in mariene ecosystemen te vervullen en dat een buffer moet vormen tegen de toenemende impact van stressfactoren zoals klimaatverandering en biodiversiteitsafname, zodat de betreffende ecosystemen cruciale diensten zoals zuurstofproductie, klimaatregulering, koolstofopslag en voedselvoorziening kunnen blijven leveren. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Er moet een einde komen aan allerlei schadelijke visserijsubsidies die bijdragen tot overmatige vangstcapaciteit, overbevissing, klimaatverandering en verzuring van oceanen. Het CvdR roept op tot meer steun voor onderzoek en innovatie om de milieuvoetafdruk van de Europese vloot te helpen verkleinen, met name door alternatieve brandstoffen te ontwikkelen die in bestaande schepen kunnen worden gebruikt, en door de vrijstelling voor in de visserij gebruikte brandstof te schrappen uit de energiebelastingrichtlijn. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Kwetsbare diepzee-ecosystemen herstellen zich maar traag. Het is dan ook zaak om de EU-verordening inzake de diepzee effectief ten uitvoer te leggen. Het CvdR herinnert aan de verplichting om visserij met bodemberoerend vistuig dieper dan 400 meter in gebieden waar kwetsbare mariene ecosystemen voorkomen of kunnen voorkomen, te staken. Het dringt erop aan de voetafdruk van de bodemvisserij in gebieden tussen 400 en 800 meter diepte af te bakenen en gebieden waar kwetsbare mariene ecosystemen voorkomen of kunnen voorkomen, te sluiten. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het CvdR dringt er bij de Commissie op aan de toepassing van de ecosysteemgerichte benadering van het visserijbeheer te versterken, onder meer door in toenemende mate een meersoortenbenadering te hanteren, teneinde de negatieve gevolgen van visserijactiviteiten en andere factoren zoals klimaatverandering voor mariene ecosystemen, vispopulaties en de samenleving tot een minimum te beperken en ervoor te zorgen dat de oceanen bestand zijn tegen klimaatverandering. Er zij nog eens op gewezen dat volledig gedocumenteerde visserij- en kwaliteitsgegevens van essentieel belang zijn om het visserijbeheer te verbeteren. Het CvdR verzoekt de Commissie en de lidstaten de nodige stappen te zetten om het verzamelen van gegevens over recreatievisserij te verbeteren, rekening houdend met de milieugevolgen en de sociaal-economische waarde ervan. |
| --- | --- |

49.

| 50. | Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Commissie voor een EU-klimaatwet. De oceanen spelen een sleutelrol bij de regulering van het klimaat op aarde en bij het verzorgen van levensondersteunende functies. Het CvdR benadrukt dat oceanen onder zware druk staan en dat hun toestand snel verslechtert en roept de Commissie dan ook op om een oceaanwet voor te stellen, in dezelfde geest als de klimaatwet. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Het CvdR is er stellig van overtuigd dat het potentieel van lokale en regionale gemeenschappen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de KRMS kan worden benut als er werk wordt gemaakt van de voorstellen die in dit advies zijn geformuleerd. De EU moet leiderschap tonen in het proces waarbij het mondiale biodiversiteitskader voor de periode na 2020 wordt opgesteld en uitgevoerd, maar ook in verband met duurzame-ontwikkelingsdoelstelling 14 van de VN: behoud en duurzaam gebruik van oceanen, zeeën en maritieme hulpbronnen. |
| --- | --- |

51.

| 52. | De Commissie zou er intensiever voor moeten ijveren om de visserijvlootcapaciteit en de visbestanden met elkaar in evenwicht te brengen, waarbij de instrumenten van het GVB en de EFMZVA-verordeningen actief en op een meer gecoördineerde wijze moeten worden ingezet. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Het CvdR acht het zeer zorgwekkend dat schepen in toenemende mate gaswassers (scrubbers) gebruiken om de verlaagde grenswaarden voor zwavelemissies te halen. Het wijst erop dat het lozingswater van gaswassers zeer giftige stoffen bevat die langetermijngevolgen voor het mariene milieu hebben en bioaccumulatie, verzuring en eutrofiëring veroorzaken. De Commissie zou een verbod op het lozen van scrubberwater in de EU moeten voorstellen, alsook maatregelen om het gebruik van alternatieven voor zware brandstoffen in de scheepvaart aan te moedigen. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Het CvdR verzoekt de Commissie een oceaanfonds op te richten, zoals voorgesteld door het Europees Parlement in zijn verslag over het wereldwijde systeem voor de verzameling van gegevens inzake stookolieverbruik door schepen en tot wijziging van Verordening (EU) 2015/757 van het Europees Parlement en de Raad (8), met als doel de energie-efficiëntie van schepen te verbeteren en steun te verlenen voor investeringen in innovatieve technologie en infrastructuur om de zeevervoerssector koolstofvrij te maken en duurzame alternatieve brandstoffen uit te rollen die geproduceerd zijn op basis van hernieuwbare energiebronnen en van emissievrije aandrijvingstechnologieën. Het CvdR is het eens met het voorstel om 20 % van de inkomsten van het fonds te gebruiken om bij te dragen aan de bescherming, het herstel en een beter beheer van mariene ecosystemen die gevolgen ondervinden van de opwarming van de aarde, zoals beschermde mariene gebieden. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Het CvdR verzoekt de Commissie om bij de evaluatie van de richtlijn pleziervaartuigen en waterscooters ambitieuze grenswaarden vast te leggen voor uitlaat- en geluidsemissies, inclusief emissies boven en onder de oppervlakte. Het dringt er bij de Commissie op aan elektrisch aangedreven motoren in het toepassingsgebied van de richtlijn op te nemen. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Het CvdR is ernstig bezorgd over de onomkeerbare milieuverontreiniging die wordt veroorzaakt door het vrijkomen van microplastics in het milieu. Het wijst erop dat de kosten voor het verwijderen van microplastics uit water worden gedragen door lokale overheden, waterzuiveringsinstallaties en waterbedrijven. Daarom zou het CvdR graag zien dat de Commissie strenge en verplichte regelgevingsmaatregelen vaststelt om het onbedoeld vrijkomen van alle soorten microplastics aan de bron te verminderen en dat zij zorgt voor een algemene geleidelijke afschaffing van opzettelijk toegevoegde microplastics, met inbegrip van nanoplastics en biologisch afbreekbare en oplosbare polymeren. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Het CvdR wijst erop dat sportvelden een van de grootste veroorzakers zijn van opzettelijk toegevoegde microplastics die in het milieu vrijkomen en dat het vooral de lokale gemeenschappen en gemeenten zijn die opdraaien voor de kosten voor maatregelen om dergelijke lekkage tegen te gaan. Het CvdR onderstreept dat er verschillende natuurlijke alternatieven voor rubbergranulaat bestaan en verzoekt de Commissie daarom een verbod in te stellen op al het nieuwe instrooimateriaal in de vorm van granulaat voor sportvelden, met een overgangsperiode van zes jaar. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR erkent dat statiegeldregelingen efficiënte instrumenten zijn om het verplichte streefcijfer van 90 % inzameling van kunststof drankverpakkingen tegen 2029, zoals bepaald in de EU-richtlijn betreffende kunststoffen voor eenmalig gebruik, te halen. Het verzoekt de lidstaten die nog geen statiegeldregeling voor kunststof drankverpakkingen hebben, er een in te voeren en stelt voor dat zij gebruikmaken van succesvolle ervaringen van aangrenzende lidstaten. Het verzoekt de Commissie de lidstaten te helpen bij het gebruik van compatibele nationale statiegeldregelingen, als een stap in de richting van een eengemaakte markt voor verpakkingen. |
| --- | --- |

58.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  COM(2020) 380 final.

1

(2)  Zoals door het IPCCC is benadrukt in zijn Special Report on the Ocean and Cryosphere in a Changing Climate.

2

(3)  (EC, 2017b) EEA Report 17/2019: Marine messages II.

3

(4)  Zie https://www.birdlife.org/sites/default/files/turning_the_tide_june2020_1.pdf

4

(5)  https://water.europa.eu/marine

5

(6)  Zie box 3.2 van EEA Report 17/2019: Marine messages II.

6

(7)  Europese Rekenkamer — Speciaal verslag 26/2020: Het mariene milieu: de EU biedt brede, maar geen diepgaande bescherming.

7

(8)  https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2015/757/oj

8

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/43 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/43

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Ervaringen van regio’s en steden tijdens de COVID-19-crisis en wat ze ervan hebben geleerd

(2021/C 300/09)

| Rapporteur: | Joke SCHAUVLIEGE (BE/EVP), vicevoorzitter van het Vlaams Parlement |
| --- | --- |

Rapporteur:

Joke SCHAUVLIEGE (BE/EVP), vicevoorzitter van het Vlaams Parlement

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Inleidende opmerkingen

| 1. | merkt op dat de COVID-19-crisis een grootschalige en omvangrijke respons heeft gevergd, waarbij niet alleen rekening moest worden gehouden met nationale, maar ook met internationale en grensoverschrijdende situaties, evenals met lokale en regionale behoeften. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) is stellig van plan om nauw samen te werken met Europese steden en regio’s en hun netwerken, lidstaten, EU-instellingen en internationale organisaties bij het inventariseren van de lessen die kunnen worden getrokken uit de wijze waarop de COVID-19-crisis en het herstel daarna op alle bestuursniveaus zijn aangepakt, teneinde de responscapaciteit van de EU bij toekomstige pandemieën en andere soorten crises te verbeteren. |
| --- | --- |

2.

| 3. | De rol van de lokale en regionale overheden mag in dit geval niet worden onderschat. Ze hebben het voordeel dat ze dicht bij de burgers staan, waardoor ze weten wat de lokale behoeften zijn en ze ook als eerste actie kunnen ondernemen. Daarnaast is ook het maatschappelijk middenveld op allerlei manieren betrokken en speelt het een zeer belangrijke rol in het onderhouden van contact met de burgers en het verlenen van diensten aan hen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | In 19 van de 27 lidstaten hebben de lokale en regionale overheden primaire en/of exclusieve verantwoordelijkheden op het gebied van volksgezondheid. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR wijst erop dat de lokale en regionale overheden in de frontlinie van de strijd tegen COVID-19 hebben gestaan — en blijven staan — en, als het niveau dat het dichtst bij de burgers staat, de eerste nood op gezondheids-, sociaal en economisch gebied onder de bevolking hebben gelenigd en nu vooropgaan in het duurzaam en veerkrachtig herstel van onze samenleving. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Er is meer coördinatie tussen alle bestuursniveaus nodig om een coherente en efficiënte respons op toekomstige crises te waarborgen. Dit geldt niet alleen voor zaken als de aankoop van medische apparatuur, maar ook voor grensoverschrijdende regelingen, grenssluitingen en het verkeer van personen, voor economische steun evenals voor het delen van informatie en prognoses op basis waarvan we ons beter kunnen voorbereiden. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR is er ook van overtuigd dat de uitbreiding van de bevoegdheden van de EU op het gebied van gezondheid (artikel 168 VWEU) met het oog op een betere coördinatie, samenwerking en efficiënte respons op toekomstige gezondheidsbedreigingen aan de orde moet komen tijdens de Conferentie over de toekomst van Europa. Er moet meer worden samengewerkt op Europees niveau, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR wijst er nogmaals op dat grensregio’s vanwege hun situatie bijzonder hard getroffen zijn door de pandemie. Omdat de maatregelen in buurlanden niet eenduidig zijn, leidt dit vaak tot veel onzekerheid en ongemak bij de bevolking en ondernemers in grensregio’s. Daarom is er meer overleg nodig over o.a. grenssluitingen, beperkingen van het vrije verkeer van personen, economische steunmaatregelen en andere regelingen. Grensregio’s kunnen feitelijk als proeftuinen fungeren voor een betere Europese aanpak. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR is ingenomen met de maatregelen die zijn genomen en met de nieuwe voorstellen van de Europese Unie in het kader van de strijd tegen COVID-19 en ter ondersteuning van het herstel van de hele Unie na de crisis. Het is raadzaam om de doeltreffendheid van deze maatregelen en voorstellen in de praktijk grondig te evalueren op basis van de ervaringen in plattelandsgebieden, steden en regio’s. |
| --- | --- |

9.

| 10. | De Barometer 2020 van regio’s en steden van het CvdR (1) bevat gedetailleerde informatie over de effecten van COVID-19 op lokaal en regionaal niveau en levert concrete voorbeelden van goede praktijken en van de uitdagingen waarmee steden en regio’s, evenals plattelandsgebieden en minder ontwikkelde regio’s, worden geconfronteerd. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het CvdR verzoekt de EU-instellingen en nationale regeringen om de lokale en regionale overheden te betrekken bij het opstellen van de nationale en Europese plannen voor herstel en veerkracht als respons op de COVID-19-crisis en mogelijke toekomstige pandemieën. Zonder een lokale en regionale dimensie zullen deze maatregelen immers weinig effect hebben. |
| --- | --- |

11.

Een crisis die de regionale gezondheidszorgstelsels treft

| 12. | Het CvdR wijst op de verantwoordelijkheden van lokale en regionale autoriteiten op het gebied van de volksgezondheid in veel lidstaten en prijst de maatregelen die gemeenten, steden en regio’s hebben genomen om de gezondheid van hun burgers te beschermen, essentiële gezondheidsdiensten te managen, gezondheidswerkers te steunen en te investeren in de gezondheidszorgstelsels op hun grondgebied, in nauwe samenwerking met het maatschappelijk middenveld en andere actoren en onder enorme druk tijdens deze ernstige volksgezondheidscrisis. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR is er stellig van overtuigd dat het, met het oog op de totstandbrenging van een toekomstige Europese gezondheidsunie en de aangekondigde discussie over bevoegdheden op gezondheidsgebied in het kader van de conferentie over de toekomst van de EU, noodzakelijk is de lokale en regionale overheden overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel te betrekken bij de discussies over mogelijke uitbreiding van de EU-bevoegdheden op het gebied van volksgezondheid. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR vestigt de aandacht op de bestaande regionale verschillen in gezondheidszorgstelsels en de knelpunten in de voorbereiding op noodsituaties, zoals omschreven in de Barometer 2020 van regio’s en steden van het CvdR. Het zou een goede zaak zijn als de nationale regeringen en EU-instellingen, op basis van de recente praktijkervaringen van steden en regio’s, maatregelen zouden nemen om deze verschillen te verkleinen. In het Europees Semester moet meer rekening worden gehouden met het enorme belang van overheidsinvesteringen in het gezondheidszorgstelsel. |
| --- | --- |

14.

| 15. | In de verslaglegging op EU-niveau over de prestaties van de gezondheidszorg en de gegevens op basis waarvan de paraatheid moet worden verbeterd zou aandacht moeten worden besteed aan de lokale en regionale situatie en mag niet alleen worden uitgegaan van data op nationaal niveau. Dit is met name van belang voor het behoud van vrij verkeer van personen, met name grensarbeiders, in gebieden waar de verspreiding van het virus onder controle is. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR pleit voor een vastberaden en krachtige vaccinstrategie die blijk geeft van solidariteit. Om kwaliteits- en veiligheidsredenen is het van belang dat wordt vastgehouden aan de gemeenschappelijke Europese inkoop van COVID-19-vaccins. Het is zaak dat de EU de gemeenschappelijke markt voor vaccins en beschermingsmiddelen in stand houdt en verdedigt. Geen enkel land zou in staat mogen zijn leveringen stop te zetten of zelf contracten met vaccinproducenten te sluiten. Het is belangrijk dat de contracten die op EU-niveau worden gesloten transparant zijn en duidelijke eisen stellen aan de levering van vaccins, aangezien de EU veel geld uitgeeft aan ontwikkeling en aan productiefaciliteiten. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR is ervan overtuigd dat de EU tekorten moet aanpakken en haar afhankelijkheid van derde landen moet verminderen door de lidstaten en bedrijven aan te moedigen de productie van bepaalde geneesmiddelen, kritieke stoffen, waaronder vaccins, en beschermingsmiddelen naar Europees grondgebied terug te halen, teneinde de strategische autonomie van de EU te waarborgen en de paraatheid en veerkracht in normale omstandigheden en in geval van een crisis te vergroten. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Europese regio’s moeten kwalitatief hoogstaande en betrouwbare gegevens over de gezondheid, leeftijd en sociaaleconomische situatie van de bevolking verzamelen, om zo kwetsbare groepen in kaart te brengen en een meer doelgericht gezondheidszorgbeleid te voeren. Dit moet naar behoren en op duurzame wijze worden gefinancierd. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Op alle niveaus moet worden geïnvesteerd in de opleiding en veerkracht van de plaatselijke gezondheidswerkers; daarbij moeten de gebieden met de grootste tekorten op dit vlak versterkt worden en moeten de maatregelen budgettair gemotiveerd worden. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Daarnaast moet grensoverschrijdende samenwerking onderdeel worden van alle noodplannen. Er moet meer solidariteit komen tussen de lidstaten en regio’s van de EU en gebruik worden gemaakt van een bottom-upbenadering. Er is ook behoefte aan internationale samenwerking met de meest achtergestelde landen. Een van lessen van de gezondheidscrisis is immers dat we er ofwel samen uit komen, ofwel helemaal niet. Er kan een stuk efficiënter worden gewerkt als de handen ineen worden geslagen, zoals duidelijk is gebleken toen landen en regio’s, over de grenzen heen, patiënten van elkaar overnamen. Bovendien zouden de aankoop van beschermingsmiddelen en een gemeenschappelijke benadering van kennisvergaring over en onderzoek naar alles wat met de pandemie heeft te maken een grote toegevoegde waarde hebben gehad. Europa moet zijn onderzoekscapaciteit en interne productie, zowel inzake vaccins als inzake materiaal en uitrusting voor deze en mogelijke toekomstige pandemieën, versterken en beschermen, zodat het zelfvoorzienend is en niet afhankelijk is van derde markten. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR dringt aan op maatregelen om de geloofwaardigheid, de verantwoordingsplicht en het wederzijds respect tussen de verschillende bestuursniveaus te vergroten door de verantwoordelijkheden correct over de verschillende niveaus te verdelen en te zorgen voor goede communicatie. Een betere coördinatie tussen de beleidsniveaus, in formele en informele situaties, kan worden bereikt door effectieve werkgroepen op te richten waarin de nationale, regionale en lokale niveaus zijn vertegenwoordigd en door adequate steun te verlenen aan lokale actoren, zowel financieel als in de vorm van kaders en richtsnoeren. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR is ervan overtuigd dat de Europese regio’s een specifieke evaluatie moeten maken van de gevolgen van de pandemie voor de geestelijke gezondheid van de bevolking in het algemeen, en van de meest kwetsbare groepen in het bijzonder, de investeringen in geestelijke gezondheid moeten opvoeren en strategieën moeten ontwikkelen ter bescherming van kinderen en jongeren in het kader van de gezondheidscrisis. |
| --- | --- |

22.

Gevolgen van de pandemie voor plattelandsgebieden

| 23. | Het CvdR wijst erop dat de pandemie veel van de bekende problemen in plattelandsgebieden heeft versterkt, en de kwetsbaarheid van deze gebieden eens te meer aan het licht heeft gebracht. Wel is het zo dat plattelandsgebieden, met name boeren, een cruciale rol hebben gespeeld bij het veerkrachtiger maken van de Europese voedselsystemen tijdens de pandemie; om ervoor te blijven zorgen dat de Europese voedselvoorziening overvloedig, betaalbaar en toegankelijk blijft, zullen boeren moeten worden geholpen om de huidige en toekomstige bedreigingen het hoofd te bieden. Hierbij kunnen de meest recente innovatieve landbouwmethoden en -technologieën een belangrijke rol spelen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Feit is dat beleid in het algemeen wordt gemaakt vanuit het perspectief van steden en stedelijke gebieden. Dit beleid is niet altijd goed afgestemd op de afwijkende situatie, behoeften en mogelijkheden van plattelandsgebieden en het is dan ook aanbevelenswaardig dat de Europese Commissie maatregelen neemt om meer rekening te houden met de omstandigheden op het platteland. In de huidige context bestaat het risico dat het herstelplan en ander EU-beleid vanwege de noodsituatie die door de crisis is ontstaan wordt uitgevoerd op een manier die gunstiger is voor steden en stedelijke gebieden. Als de regio’s niet worden betrokken bij het opstellen en uitvoeren van het herstelplan, zullen sommige behoeften en mogelijkheden van plattelandsgebieden onopgemerkt blijven. Bovendien mag niet worden vergeten dat plattelandsbeleid meer omvat dan alleen landbouwbeleid en ook sociaal beleid en dienstverlening in plattelandsgebieden bestrijkt, die vanuit productief oogpunt van minder groot belang zijn maar een centrale plaats innemen voor aspecten in verband met milieu, landschap en bescherming van de biodiversiteit. Er zou meer aandacht moeten worden besteed aan economische ontwikkeling, dienstverlening, innovatie, fauna- en landschapsbeheer en de toegankelijkheid van plattelandsgebieden. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR is blij dat het door de Commissie wordt geraadpleegd over een nieuwe langetermijnvisie voor plattelandsgebieden. Om de verschillende uitdagingen aan te pakken, is het belangrijk dat de Commissie specifieke doelen en indicatoren vaststelt voor deze uitdagingen. Om parallelle systemen te voorkomen, moeten dergelijke doelstellingen en indicatoren onderdeel worden van de follow-up en verdere invulling van de regionale ontwikkeling. Daardoor zou het een minder vrijblijvend document worden en zouden de lidstaten en beleidsmakers worden aangemoedigd om na te denken over hoe deze doelen het best kunnen worden bereikt. Op basis van de verslagen van de verschillende lidstaten over de specifieke doelen en indicatoren zou de vooruitgang kunnen worden gemonitord en zouden, waar nodig, extra middelen of steun kunnen worden verstrekt. Concrete voorbeelden:






  — | digitale transitie: doelstellingen voor infrastructuur voor hogesnelheidsinternet, een aangepaste aanpak voor slimme dorpen/landelijke gebieden, doelstellingen voor digitale vaardigheden; |
| --- | --- | --- |

25.

—

digitale transitie: doelstellingen voor infrastructuur voor hogesnelheidsinternet, een aangepaste aanpak voor slimme dorpen/landelijke gebieden, doelstellingen voor digitale vaardigheden;

| — | kwaliteit en levering van gezondheidsdiensten, onderwijs, vaardigheidstraining en breedband; |
| --- | --- |

—

kwaliteit en levering van gezondheidsdiensten, onderwijs, vaardigheidstraining en breedband;

| — | een outreachbenadering van welzijn op sociaal en milieugebied, waarbij de behoeften van de bevolking actief in kaart worden gebracht en worden gelenigd. |
| --- | --- |

—

een outreachbenadering van welzijn op sociaal en milieugebied, waarbij de behoeften van de bevolking actief in kaart worden gebracht en worden gelenigd.

| 26. | De pandemie heeft niet alleen negatieve consequenties gehad voor plattelandsgebieden. Telewerken zal waarschijnlijk op lange termijn gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt, omdat zowel bedrijven als werknemers nieuwe mogelijkheden zien om buiten de stad te werken. Als plattelandsgebieden over snelle breedbandverbindingen beschikken en tegelijkertijd belangrijke openbare diensten kunnen aanbieden, zullen mensen wellicht gemakkelijker besluiten om op het platteland te gaan wonen. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR is ervan overtuigd dat de combinatie van een digitale en groene transitie kansen kan bieden die het herstel van het platteland kunnen ondersteunen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Vrouwen in plattelandsgebieden hebben een cruciale rol gespeeld door tijdens de pandemie zowel voor het milieu als voor mensen te zorgen. Het CvdR dringt er bij de Europese Commissie op aan om bij plattelandsbeleid altijd rekening te houden met genderfactoren. |
| --- | --- |

28.

| 29. | In snel veranderende situaties wordt het gebrek aan informatie op basis waarvan goed onderbouwde besluiten kunnen worden genomen nog duidelijker. Het delen van gegevens tussen regio’s en lidstaten kan helpen om deze uitdaging het hoofd te bieden. Om dit mogelijk te maken, moet gebruikgemaakt worden van bepaalde technologie en infrastructuur. Met behulp van platforms voor gegevensuitwisseling kunnen gegevens snel beschikbaar worden gemaakt. Bestaande systemen kunnen worden aangepast op basis van nieuwe informatie. Dit geldt voor de gezondheidssector, maar is ook zeer waardevol in het geval van andere systemen die voor grote logistieke uitdagingen werden gesteld of met wijzigingen in het personeelsbestand hadden te maken. Het is absoluut noodzakelijk om toeleveringsketens (materialen, natuurlijke hulpbronnen, afvalstoffen enz.) op een andere manier te gaan coördineren, de agrovoedselketen anders te organiseren en meer circulair en onderling verbonden te gaan denken. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR wijst erop dat de flexibiliteit om niet-vastgelegde Elfpo-middelen te gebruiken voor het aanpakken van COVID-19-gerelateerde liquiditeitsproblemen van landbouwers en kleine en middelgrote bedrijven in plattelandsgebieden ten goede is gekomen aan lidstaten met een laag absorptiepercentage van deze middelen, terwijl de lidstaten die de hun toegewezen middelen al hadden gebruikt, niet in aanmerking kwamen voor deze maatregel (2). |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR beveelt aan te investeren in de versterking van de veerkracht van agrovoedselvoorzieningsketens, zowel lokaal als mondiaal, met de nadruk op duurzame productie, circulaire ketens en zo veel mogelijk het behoud van lokale waarde. Vanuit het oogpunt van veerkracht kunnen een grotere verscheidenheid aan leveranciers en afnemers, het aanleggen van buffers en reserves en het creëren van overschotten in toeleveringsketens veelbelovend lijken, maar deze maatregelen kunnen ook duur uitpakken voor individuele bedrijven. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR is van mening dat de pandemie kan worden gezien als een kans om de groene transitie in onze plattelandsgebieden te versnellen, bijvoorbeeld door lokale of regionale voedselsystemen op te zetten en de kwantitatieve doelstellingen van de “van boer tot bord”-strategie en, meer in het algemeen, de doelstellingen van de Europese Green Deal sneller te halen, op voorwaarde dat dit de economische zekerheid van Europese boeren en bedrijven niet in gevaar brengt. |
| --- | --- |

32.

| 33. | De Europese Commissie stelt voor om de veerkracht van het voedselsysteem te beoordelen en een noodplan op te stellen om de voedselvoorziening en voedselzekerheid in tijden van crisis veilig te stellen. Het plan voorziet in een responsmechanisme bij voedselcrises dat wordt gecoördineerd door de Europese Commissie en waarbij de lidstaten worden betrokken. Het zal verschillende sectoren omvatten (waaronder landbouw, visserij, voedselveiligheid, gezondheid, vervoer, alternatieve energie, agro-energie enz.), naargelang van de aard van de crisis. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat lokale en regionale overheden in plattelandsgebieden ook input kunnen leveren voor dit mechanisme. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het is een goede zaak dat er samen met organisaties uit de publieke en private sector nieuwe mogelijkheden voor burgerparticipatie worden gecreëerd en dat gemeenschappen een grotere rol krijgen in de gezamenlijke ontwikkeling van oplossingen voor hedendaagse problemen in stedelijke en plattelandsgebieden, bijvoorbeeld door zich te verenigen in een plattelands- of stadscollectief. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Solidariteits- en deeleconomienetwerken die actief zijn in plattelandsgemeenschappen en tussen plattelands- en stedelijke gebieden hebben een belangrijke rol gespeeld tijdens de pandemie. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Om het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de COVID-19-crisis in plattelandsgebieden is het volgens het CvdR nuttig het Leader-programma te steunen en te versterken en in alle lidstaten de aandacht te richten op het ontplooien van activiteiten die voor zowel de gemeenschap als de economie relevant zijn, af te stappen van de eenzijdige focus op landbouw en onderzoek te doen naar het concept “slimme dorpen” als een manier om meer flexibiliteit mogelijk te maken. De administratieve vereisten moeten zodanig worden aangepast dat vrijwilligers of groepen inwoners ook aan het programma kunnen deelnemen. Er zal ook een flexibeler en meer bottom-upaanpak nodig zijn om een evenwicht te vinden tussen het voldoen aan de kortetermijnbehoeften van de lokale bevolking en het invoeren van innovatie op lokaal niveau. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door de plaatselijke actiegroepen te koppelen aan innovatienetwerken. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR onderstreept dat een effectieve landbouwcrisisreserve duidelijk een essentieel onderdeel is van het instrumentarium om te reageren op een eventuele toekomstige pandemie en dat deze reserve naar behoren en op duurzame wijze moet worden gefinancierd. |
| --- | --- |

37.

| 38. | De lokale en regionale overheden, ook die van de ultraperifere regio’s, zouden moeten worden betrokken bij het opzetten van nieuwe EU-instrumenten, zoals de herstelplannen onder de noemer “Next Generation EU” en het door de Commissie in de “van boer tot bord”-strategie voorgestelde responsmechanisme bij voedselcrises. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Zo zijn de operationele groepen van het Europees Partnerschap voor innovatie, voor de productiviteit en duurzaamheid in de landbouw (EIP-AGRI) een goed instrument om innovatie in de landbouw te bevorderen. Er zou een soortgelijk mechanisme moeten komen om innovatie op het platteland buiten de landbouwsector te stimuleren. Bij deze benadering moeten alle relevante actoren met kennis en expertise op het gebied van een bepaalde uitdaging op het platteland worden betrokken en moet de oprichting van netwerken van kennismakelaars voor innovatie op het platteland, bijv. op het gebied van gezondheid of onderwijs, worden gestimuleerd. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het CvdR wijst op het belang van het regionale niveau bij het blootleggen van de zwakke punten in voedselsystemen om tot een beter inzicht in de lokale voedselsystemen te komen, zodat de capaciteit van lokale actoren beter kan worden benut. De lokale voedselsystemen zouden op een alomvattende manier moeten worden bekeken, waarbij niet alleen wordt gefocust op korte ketens maar ook wordt gestreefd naar betrokkenheid van grootwinkelbedrijven, bijvoorbeeld door supermarkten aan te moedigen om informatie en gegevens over voedsel dat zowel van binnen als van buiten de regio afkomstig is, te verstrekken. Er moeten lokale voedselstrategieën worden ontwikkeld, waarbij de crisis wordt aangegrepen om tot een meer duurzaam productieproces te komen. Het CvdR steunt maatregelen om de voedselproductie dichter bij huis te laten plaatsvinden en om steden en plattelandsgebieden te betrekken bij het voedselbeheer. |
| --- | --- |

40.

Aanbevelingen met betrekking tot de crisissteunregelingen van de Europese Commissie voor het platteland

| 41. | De EU heeft nationale overheidssteun op twee manieren mogelijk gemaakt. Ten eerste werd er een nieuw instrument, SURE, in het leven geroepen waarmee tot wel 100 miljard EUR aan door garanties van de lidstaten gedekte leningen kan worden verstrekt aan landen. Hiermee zijn landbouwers, voedselverwerkende bedrijven en andere plattelandsbedrijven, o.a. in de horecasector, geholpen; dankzij deze regeling konden zij de lonen van hun werknemers betalen en hun personeel behouden. Ten tweede zijn de voorwaarden en drempels voor lidstaten om staatssteun te verlenen aan getroffen bedrijven versoepeld. Dit laatste was buitengewoon belangrijk, aangezien hierdoor tijdens de pandemie voor miljarden euro’s aan steun kon worden verstrekt aan landbouwers en vissers. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Door vrij, grensoverschrijdende verkeer van seizoenarbeiders en van landbouwproducten op EU-niveau mogelijk te maken werd verstoring van de agrovoedselvoorzieningsketens direct voorkomen; om de Europese voedselzekerheid te waarborgen, zou het beter zijn om op termijn een territoriaal voedselsysteem te ontwikkelen. Wellicht is een herziening van de mededingingsregels noodzakelijk om korte en lokale voedselvoorzieningsketens te ontwikkelen. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Plattelandsbeleid moet worden erkend als een volwaardig beleidsterrein naast het landbouwbeleid en moet duidelijk worden afgestemd op en geïntegreerd in het regionaal beleid. Plattelandsontwikkeling houdt meer in dan landbouwondernemerschap en beheer van landbouwgronden. In een dergelijk beleid moeten ook maatregelen ter bevordering van economische ontwikkeling, toerisme, plattelandsdiensten, de uitrol van breedband, toegankelijkheid en communicatie centraal staan. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het CvdR stelt voor om na te gaan of de flexibiliteit van de EU-begroting kan worden vergroot. Zo zou het enkelvoudig marge-instrument (Single Margin Instrument) meer nut hebben als de eis dat ter beschikking gestelde bedragen die boven de respectieve jaarlijkse maxima uit komen, moeten worden verrekend met de overeenkomstige marge voor het lopende jaar of voor toekomstige jaren, zou worden geschrapt. Een andere optie zou zijn de toegestane maximumomvang van het flexibiliteitsinstrument te verhogen. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR onderstreept dat een effectieve landbouwcrisisreserve duidelijk een essentieel onderdeel is van het instrumentarium om te reageren op een eventuele toekomstige pandemie en dat deze reserve naar behoren en op duurzame wijze moet worden gefinancierd. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Een belangrijk onderdeel van de EU-respons op de COVID-19-crisis was dat nationale reacties mogelijk werden gemaakt. Dit gebeurde door de mededingingsregels en met name de regels voor staatssteun te versoepelen. Flexibiliteit in de staatssteunregels speelde een centrale rol bij het bepalen van de speelruimte van overheden om bedrijven en huishoudens te steunen en dus bij het opvangen van de gevolgen van de huidige pandemie. Het CvdR acht het noodzakelijk nauwlettend toe te zien op de steun die door nationale overheden wordt verstrekt zodat scheefgetrokken verhoudingen tussen de lidstaten worden voorkomen. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Er zou een mechanisme moeten komen voor het aangaan van beleidsdialogen in de lidstaten tussen alle relevante belanghebbenden (met inbegrip van, maar niet beperkt tot, regionale overheden, het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld). Met name voor lokale en regionale overheden is het van essentieel belang dat hun investeringsbehoeften, ook in plattelandsgebieden, volledig worden meegenomen in de herstelplannen van de lidstaten. |
| --- | --- |

47.

| 48. | Het CvdR beveelt aan te investeren in de versterking van de veerkracht van agrovoedselvoorzieningsketens, zowel lokaal als mondiaal. Vanuit het oogpunt van veerkracht is het noodzakelijk dat de markten worden gereguleerd, dat landbouwers een sterkere positie krijgen ten opzichte van andere actoren in de sector, dat de regels voor de internationale handel in landbouwproducten worden aangepast om meer billijkheid en solidariteit in de handelsbetrekkingen te brengen en dat er territoriale voedselsystemen worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

48.

Onvoorziene druk op de lokale en regionale overheidsfinanciën

| 49. | Het CvdR onderstreept dat de uitvoering van de verschillende noodmaatregelen zowel op korte als lange termijn ingrijpende gevolgen heeft op de overheidsfinanciën en de lokale en regionale economie, de organisatie van openbare diensten en de activiteiten van de lokale en regionale overheid. Tegelijkertijd worden lokale en regionale overheden geconfronteerd met een groeiende vraag naar gezondheids-, sanitaire en sociale diensten voor de burgers, openbaar vervoer, onderwijs en andere openbare diensten, alsmede naar economische stimulansen voor het lokale bedrijfsleven en voor de uitvoering van maatregelen die gericht zijn op duurzaamheid en klimaatneutraliteit. |
| --- | --- |

49.

| 50. | De lokale en regionale overheden zouden meer middelen moeten krijgen van de centrale overheid en van de Europese Unie om hun gezondheids- en zorgstelsels en hun paraatheid bij noodsituaties nu en op lange termijn te verbeteren. |
| --- | --- |

50.

| 51. | Bedrijven op het platteland moeten toegang hebben tot krediet en eigen kapitaal. Banken sluiten hun filialen op het platteland, omdat er steeds meer online gebankierd wordt. Door risicokapitaal te verstrekken kan de EU de toegang tot krediet veiligstellen, zodat bedrijven in plattelandsgebieden dezelfde ontwikkelingskansen krijgen als bedrijven in dichtbevolkte gebieden. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Het CvdR verzoekt de Europese instellingen ervoor te zorgen dat er voldoende duidelijkheid bestaat omtrent de wisselwerking tussen de verschillende nieuwe financierings- en subsidiemechanismen, waaronder de faciliteit voor herstel en veerkracht, en de bestaande nationale en EU-regelingen, om bijkomende complexiteit en mogelijk lage absorptiepercentages op lokaal en regionaal niveau te voorkomen (3). De lidstaten en de Europese Commissie zouden het lokale en regionale niveau meer moeten betrekken bij alle herstelinspanningen. Hun rol in de frontlinie van de pandemie, in publieke investeringen en in de digitale en groene transitie moet worden erkend in het grote herstelplan. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Het CvdR wijst op de bevindingen van zijn recente uitvoeringsverslag over staatssteun en merkt op dat de huidige regionale staatssteunkaarten en -kaders geen adequate weergave zijn van de werkelijke situatie in de EU-regio’s als gevolg van de nieuwe uitdagingen die de COVID-19-pandemie met zich meebrengt en de economische gevolgen daarvan op korte en middellange termijn. Uit de ervaringen in het veld blijkt dat er behoefte is aan flexibelere benaderingen en instrumenten om overheden te helpen de gevolgen op regionaal en lokaal niveau doeltreffend aan te pakken. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Voor een rechtvaardig, eerlijk en inclusief herstel waarbij de nadruk ligt op toegankelijke sociale infrastructuur en sociale diensten op lokaal en regionaal niveau zijn meer sociale investeringen nodig om de economische, sociale en territoriale cohesie te verbeteren, evenals de juiste beleidsmix en financiële middelen voor de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en de VN-agenda voor duurzame ontwikkeling. Ook is het zaak de digitale transitie en sociale innovatie verder te stimuleren. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Het herstelplan van de EU moet gericht zijn op milieuvriendelijke en duurzame ontwikkeling, die zo belangrijk is voor zowel mens als milieu en zal leiden tot de terugkeer naar het “nieuwe normaal”. De pandemie heeft aangetoond dat er behoefte is aan meer groene infrastructuur, klimaatvriendelijke mobiliteit en duurzaam toerisme. |
| --- | --- |

55.

Aanbevelingen met betrekking tot de staatssteunregels

| 56. | Voor sommige lidstaten zal de massale overheidssteun, in een tijd van dalende belastinginkomsten en hogere uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen, leiden tot een toename van de staatsschuld. Dit kan bijzonder riskant blijken voor de lidstaten die zeer hard zijn getroffen door de pandemie en toevallig ook de grootste economieën van de eurozone zijn. Anderzijds kan de vrees voor een stijgende schuldenlast sommige lidstaten ertoe brengen hun investeringen of uitgaven in sectoren die cruciaal zijn voor de wederopbouw uit te stellen, waardoor hoogstwaarschijnlijk ook de economische verschillen binnen de interne markt zullen toenemen. |
| --- | --- |

56.

| 57. | Het CvdR wijst erop dat buitensporige en zeer strenge regels en voorwaarden voor de controle door de Commissie ertoe zouden kunnen leiden dat de overheden hun rol in dezen niet goed kunnen vervullen. Anderzijds zou een zeer ver doorgevoerde flexibiliteit op het gebied van staatssteun het risico met zich kunnen brengen dat de regionale verschillen binnen de EU verder toenemen. Als gevolg van de nieuwe realiteit na de coronaviruspandemie zullen alle betrokken partijen waarschijnlijk opnieuw het juiste evenwicht tussen beide uitersten moeten vinden. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR is blij dat de tijdelijke kaderregeling inzake staatssteun tot december 2021 is verlengd. Als er na de zomer een nieuwe uitbraak komt of wederom beperkende lockdownmaatregelen worden genomen, zal de economische schade veel groter zijn en zal de tijdelijke buitengewone steun nog dringender en langer nodig zijn om het faillissement van eigenlijk gezonde bedrijven te voorkomen. Een verlenging van de tijdelijke kaderregeling tot het einde van de COVID-19-pandemie zou dan ook wenselijk zijn, met name in het geval van de regio’s die het zwaarst door de crisis zijn getroffen. |
| --- | --- |

58.

| 59. | Wel moeten verschillende regels worden aangepast. Zo moet er bijvoorbeeld, na de recente wijziging van de algemene groepsvrijstellingsverordening (AGVV) voor ondernemingen in moeilijkheden, soepeler worden omgegaan met het criterium voor “onderneming in moeilijkheden”, vooral in het geval van start-ups en scale-ups, die vaak met regelmatige financieringsrondes werken en dus technisch gezien in moeilijkheden verkeren, terwijl zij in de kern gezonde en snelgroeiende ondernemingen zijn. Daarom is er dringend behoefte aan meer flexibiliteit met betrekking tot de de minimis-regeling en zou het wenselijk zijn om de werkingssfeer van Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie (4) aan te vullen in de zin dat naast steun om de gevolgen van natuurrampen op te vangen (artikel 50) ook steun kan worden verleend voor het herstel van de schade die is veroorzaakt door een pandemie. Een “aanpassing” van de cumulatieregels zou nuttig zijn, omdat het in omstandigheden als de huidige ook in het geval van dergelijke kosten toegestaan moet zijn om bovenop de de minimis-steun of de steun uit hoofde van de AGVV ook steun uit hoofde van de tijdelijke kaderregeling te ontvangen, rekening houdend met de omvang daarvan. |
| --- | --- |

59.

| 60. | Het CvdR pleit voor een verschuiving van de bewijslast, zodat de klager en/of de Europese Commissie moet(en) bewijzen dat een lokale dienst een bedreiging vormt voor het intracommunautaire handelsverkeer. Een van de argumenten hiervoor is dat als de bewijslast bij de Commissie ligt, de rechtszekerheid en de actiebereidheid van de plaatselijke besluitvormers zouden toenemen en het aantal klachten zou verminderen. Er moet dringend verandering komen in de huidige situatie, omdat terugvordering van de steun als een zwaard van Damocles boven een groot aantal maatregelen hangt wegens het feit dat individuen die steun ontvangen niet in staat zijn om uitgebreid bewijs te leveren. In dit verband kan het ook nuttig zijn om het criterium van schade voor het handelsverkeer uit te breiden, of de term “lokaal” uitvoeriger te definiëren. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Regio’s en steden worden geconfronteerd met een nieuwe realiteit die het gevolg is van de sociaaleconomische uitdagingen die de COVID-19-pandemie met zich meebrengt. Deze nieuwe realiteit vraagt om een flexibeler beleidsaanpak en beleidsinstrumenten die overheden helpen om de gevolgen op lokaal en regionaal niveau doeltreffend te bestrijden. In dit verband geven de huidige regionalesteunkaarten (programmeringsperiode 2014-2020) geen goed beeld van de werkelijke situatie in de EU-regio’s als gevolg van de nieuwe uitdagingen die de COVID-19-pandemie en de economische gevolgen daarvan op korte en middellange termijn met zich meebrengen. Ook moeten het totale aandeel van de bevolking dat onder de richtsnoeren regionale steun valt, de maximaal toegestane steun en het soort investeringen waarin het kader voor regionale staatssteun voorziet, worden verruimd om het hoofd te bieden aan de nieuwe sociaaleconomische uitdagingen waar de EU-regio’s, als gevolg van de pandemie, voor staan. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Het CvdR waarschuwt dat de regionalesteunkaarten die vóór eind 2021 moeten worden goedgekeurd en die zijn opgesteld op basis van statistische gegevens van vóór 2020, het economisch herstel in de meest achtergestelde regio’s kunnen belemmeren tot de tussentijdse evaluatie in 2024. Omdat statistische gegevens van vóór 2020 worden gebruikt, zullen deze kaarten immers geen getrouw beeld geven van de economische situatie van de onder a) en c) bedoelde regio’s en kunnen zij het economisch herstel van deze regio’s bemoeilijken doordat de maximaal toegestane steun wordt verlaagd of doordat de steun aan grote ondernemingen wordt beperkt als gevolg van de gewijzigde indeling van bepaalde regio’s. Het Comité van de Regio’s verzoekt de Europese Commissie derhalve om rekening te houden met deze situatie en om, naast de tussentijdse evaluatie in 2024, ook maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de onder a) en c) bedoelde meest achtergestelde regio’s geen nadelige gevolgen ondervinden van veranderingen in hun indeling die hun herstel bemoeilijken. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Het CvdR acht het noodzakelijk de impact van de pandemie op regionaal niveau te evalueren, zodat deze tot uiting komt in de regionalesteunkaarten, in het kader van een tussentijdse evaluatie in 2024. Evenzo moeten de toenemende economische ongelijkheid en de ongelijke verdeling van de voordelen van de interne markt als gevolg van asymmetrisch overheidsoptreden in de EU worden beoordeeld in het licht van het risico dat sommige burgers of lidstaten niet langer achter een interne markt staan waarvan de voordelen oneerlijk zijn verdeeld. Het zou dan ook nuttig zijn als de Commissie, die toezicht houdt op de maatregelen en op het geld dat ermee gemoeid is, zou nagaan wat de gevolgen hiervan zijn voor de interne markt en de ongelijkheid tussen regio’s. Dit zal de beleidsvorming ten goede komen en ervoor zorgen dat alle relevante beleidsmaatregelen van de EU beter worden afgestemd op de specifieke behoeften van de EU-regio’s. |
| --- | --- |

63.

| 64. | De algemene beginselen van de staatssteunregels, zoals het stimulerende effect, mogen geen belemmering vormen voor de besteding van de EU-herstelmiddelen. Het CvdR verzoekt de Europese Commissie in dit verband ervan uit te gaan dat het stimulerende effect is bereikt wanneer de steun een of meer van de volgende resultaten oplevert: een aanzienlijke toename van de omvang van het project of de activiteit; een aanzienlijke toename van de geografische reikwijdte van het project of de activiteit; een aanzienlijke toename van het door de begunstigde van het project of de activiteit geïnvesteerde bedrag; of een aanzienlijke toename van de snelheid waarmee het project of de activiteit wordt uitgevoerd. |
| --- | --- |

64.

| 65. | De toepassing van staatssteunregels is onlosmakelijk verbonden met het gebruik van de instrumenten van het cohesiebeleid. Voorts wordt aanbevolen de toepassing van de in de AGVV bedoelde vereenvoudigde kostenopties ook op te nemen in de richtsnoeren inzake regionale steun en deze niet te beperken tot projecten die uitsluitend uit de ESI-fondsen worden medegefinancierd. Deze bepalingen bieden een interessant compromis tussen de noodzakelijke controle van overheidsmiddelen en redelijke en acceptabele administratieve lasten. Daarnaast werd geconstateerd dat de bepalingen inzake de verplaatsing van economische activiteiten, vooral die met betrekking tot het cohesiebeleid, onvoldoende zijn gedefinieerd en onduidelijk zijn. Het voorstel van de Commissie om bij de goedkeuring van operationele programma's onmiddellijk uitzonderingen op de staatssteun toe te staan, bevestigt de nauwe banden tussen de regels van het mededingingsbeleid en die van het cohesiebeleid. |
| --- | --- |

65.

Ondersteuning van de digitale transitie in plattelandsgebieden

| 66. | In de Barometer 2020 van regio’s en steden (5) van het CvdR staat dat de nieuwe digitale oplossingen waarvoor lokale en regionale overheden hebben gekozen als reactie op de COVID-19-crisis, de huidige digitale transitie kunnen versnellen, maar ook het risico met zich meebrengen dat de “digitale kloof”, ook tussen stedelijke en plattelandsgebieden, nog groter wordt. |
| --- | --- |

66.

| 67. | De toekomst van plattelandsgebieden hangt af van de beschikbaarheid van voldoende basisdiensten en -infrastructuur en uiteraard van het aanpakken van de digitale kloof. De transformatie naar een duurzame en klimaatneutrale economie en samenleving is voor deze gebieden van cruciaal belang. Duurzame en hulpbronnenefficiënte bedrijfsmodellen waarin de circulaire economie en een groter gebruik van biogebaseerde materialen centraal staan, bieden nieuwe kansen, die met behulp van de EU-instrumenten benut moeten worden. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Het CvdR dringt aan op beleid en financiële middelen ter ondersteuning van een hoge mate van digitale connectiviteit voor alle regio’s en lokale overheden in de EU, met inbegrip van plattelandsgebieden, om ervoor te zorgen dat burgers en bedrijven zich kunnen aanpassen aan de crisisomstandigheden en de veranderende arbeidsmarkt. Door een groeiend aantal thuiswerkers kunnen er demografische en economische verschuivingen van steden naar intermediaire regio’s of plattelandsgebieden optreden. Een dergelijke verschuiving zou echter alleen mogelijk zijn als er duurzame mobiliteitsverbindingen tussen plattelandsgebieden, intermediaire regio’s en stedelijke gebieden tot stand worden gebracht. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Er moet worden geïnvesteerd in het overal aanbieden van hogesnelheidsinternet, vooral op het platteland en in minder ontwikkelde regio’s. Daarbij moet er, aan de hand van een nog te ontwikkelen strategie, voor worden gezorgd dat alle huishoudens (op het platteland) over de noodzakelijke betaalbare en degelijke hardware beschikken. De Europese Unie zou eventueel, als specifieke maatregel, bedrijven kunnen stimuleren om hardware te doneren aan mensen. Er moeten specifieke doelstellingen worden vastgesteld voor plattelandsgebieden op het gebied van breedband, hardware en vaardigheden. Deze informatie moet worden verstrekt in het huidige DESI-verslag (Digital Economy and Society Index). |
| --- | --- |

69.

| 70. | Er is behoefte aan digitaal onderwijs en digitale opleidingen voor mensen die betere digitale vaardigheden nodig hebben; daarbij moet rekening worden gehouden met verschillende leeftijdsgroepen, inkomensniveaus en specifieke doelgroepen zoals landbouwers. Scholen, evenals andere centra waar mensen samenleven of elkaar ontmoeten, kunnen een belangrijke rol spelen in digitaliseringsprojecten (voor alle leeftijdsgroepen), maar ook andere instanties en bedrijven kunnen dat doen. |
| --- | --- |

70.

| 71. | Het CvdR dringt erop aan dat het programma Digitaal Europa, met zijn netwerk van Europese digitale-innovatiehubs, bijzondere aandacht besteedt aan de behoeften van plattelandsgebieden en aangepaste diensten aanbiedt via platforms die goed op de hoogte zijn van hun specifieke behoeften en nauw verbonden zijn met lokale gemeenschappen. |
| --- | --- |

71.

| 72. | Ten aanzien van de maatregelen die door de EU werden genomen om in de strijd tegen de crisis flexibeler om te springen met de structuur- en cohesiefondsen merkt het CvdR op dat er in veel lidstaten melding is gemaakt van een feitelijke vermindering van de structuur- en cohesiesubsidies voor plattelandsgebieden. De mogelijkheid om het cofinancieringspercentage van de EU te verhogen had als negatief effect dat de totale hoeveelheid overdrachten naar plattelandsgebieden afnam, omdat het pad werd geëffend voor een vermindering van de nationale cofinanciering. |
| --- | --- |

72.

Welzijn, armoede en levenskwaliteit

| 73. | Het CvdR benadrukt dat de factoren die van invloed zijn op armoede en welzijn in steden en op het platteland van elkaar verschillen. De aanpak van de problemen is vaak gebaseerd op de realiteit in de stad. Bovendien wordt er weinig vergelijkend onderzoek gedaan naar de verschillende aspecten van welzijn, waardoor het moeilijk is de aanpak aan te passen aan de plattelandscontext. |
| --- | --- |

73.

| 74. | Het is noodzakelijk dat er wordt geïnvesteerd in (vergelijkend) onderzoek naar welzijn, armoede en levenskwaliteit op het platteland om meer inzicht te krijgen in de specifieke uitdagingen waarmee plattelandsgebieden te maken hebben. |
| --- | --- |

74.

| 75. | Vrijwilligers zijn cruciaal voor de kwaliteit van leven en welzijn en hebben een belangrijke rol gespeeld bij de aanpak van de COVID-19-crisis. Vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties zijn vaak actief op zeer lokaal niveau, in wijken of op straat. Deze nabijheid heeft ervoor gezorgd dat ze kunnen helpen waar nodig, door mensen te vertellen welke maatregelen van kracht zijn of door hen te voorzien van boodschappen en/of maatschappelijke en gezondheidszorg. Lokale en regionale overheden zouden gebruik moeten maken van deze bestaande vrijwilligersnetwerken om nieuwe manieren te vinden voor het bereiken van mensen die in armoede leven of welzijnsproblemen hebben. Om het potentieel van deze vrijwilligersorganisaties te ontsluiten, zou de EU een andere vorm van cofinanciering voor deze organisaties mogelijk moeten maken. Indien bijvoorbeeld wordt toegestaan dat vrijwilligersuren worden aangemerkt als cofinanciering, zouden deze organisaties gemakkelijker EU-financiering kunnen aanvragen. |
| --- | --- |

75.

| 76. | Alle bestuursniveaus zouden een weloverwogen communicatiestrategie moeten opstellen om ervoor te zorgen dat mensen de bestaande risico’s begrijpen en worden geholpen met het aanleren van correct gedrag. Belangrijke aspecten van deze strategie zijn: consistente berichtgeving, het verstrekken van betrouwbare en toegankelijke informatiebronnen en het gebruik van goed beeldmateriaal. Er moeten teams van voorlichters worden opgeleid om mensen rechtstreeks te bereiken, en er moet training worden aangeboden aan ambtenaren en communicatiedeskundigen. De rol van de lokale en regionale overheden in deze communicatiestrategie moet worden erkend; zij kunnen immers helpen een brug te slaan tussen beleidsmakers, deskundigen en het publiek. |
| --- | --- |

76.

| 77. | Het CvdR benadrukt het belang van toezicht op de naleving van het subsidiariteitsbeginsel. Noodmaatregelen mogen er niet toe leiden dat de nationale overheid de macht naar zich toe trekt, waardoor de rol van de nationale parlementen en van de lokale en regionale autoriteiten wordt beperkt. |
| --- | --- |

77.

| 78. | Sommige kwetsbare werknemers, zoals werknemers van digitale platforms, bezorgers of chauffeurs, alsook werknemers die zorg en bijstand verlenen aan afhankelijke personen, zijn essentieel voor onze economie en moeten meer erkenning krijgen in onze samenleving. Bovendien moet het recht van telewerkers om offline te zijn worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

78.

| 79. | In de eerste drie maanden van de crisis zijn er volgens gegevens van Eurostat naar schatting ongeveer 900 000 extra werklozen bijgekomen. Daarom moeten de herstelinspanningen van de EU een sterke sociale dimensie hebben om de socialezekerheidsstelsels te beschermen, de banen van werkenden veilig te stellen en onterechte ontslagen te voorkomen. |
| --- | --- |

79.

| 80. | Het CvdR benadrukt dat de crisis de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen heeft vergroot en tot meer gendergerelateerd geweld heeft geleid. In sommige EU-landen is het aantal gevallen van huiselijk geweld als gevolg van de lockdown met een derde toegenomen. Bovendien heeft de COVID-19-crisis een duidelijke genderdimensie. Tegelijkertijd heeft de pandemie de bestaande ongelijkheden, marginalisering en discriminatie in Europa verergerd en het structurele racisme versterkt. Evenzo heeft zij negatieve gevolgen gehad voor de meest kwetsbare groepen, waaronder personen met een handicap. |
| --- | --- |

80.

| 81. | Het CvdR wijst erop dat steden, regio’s en EU-leiders een sterker sociaal Europa tot stand kunnen brengen door samen te werken in een vernieuwd strategisch partnerschap. Bovendien biedt juist de samenwerking tussen stad en platteland een groot wederopbouwpotentieel (“de krachten bundelen”). |
| --- | --- |

81.

| 82. | Voor een rechtvaardig en inclusief herstel zijn dringend meer sociale investeringen nodig. We hebben nu de kans om méér te doen dan de gevolgen van de pandemie tijdelijk op te vangen, om vervolgens weer over te gaan tot de orde van de dag. We kunnen er ook iets beters van maken. We moeten ervoor zorgen dat alle Europeanen toegang hebben tot betaalbare en goede gezondheidszorg. We moeten voor meer kwaliteitsbanen met fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden, inclusievere onderwijstrajecten en vaardigheidstraining en degelijke en betaalbare huisvesting zorgen, actieve steun bieden aan de meest kwetsbaren en gelijke kansen voor iedereen waarborgen. Om dit te bereiken, zijn er omvangrijke investeringen in sociale infrastructuur en sociale diensten op lokaal en regionaal niveau nodig, evenals de juiste beleidsmix en financiële middelen voor de uitvoering van de Europese pijler van sociale rechten en de VN-agenda voor duurzame ontwikkeling. |
| --- | --- |

82.

| 83. | Er is behoefte aan een grensoverschrijdende strategie en grensoverschrijdende coördinatie op het gebied van communicatie, maatregelen en herstel. De solidariteit tussen lokale en regionale overheden over de landsgrenzen heen is aanzienlijk toegenomen (bij het delen van medische apparatuur, liefdadigheidsacties enz.). Anderzijds is er bij burgers aan de andere kant van de grens, als gevolg van de verschillende en soms vervreemdende maatregelen die op nationaal niveau zijn genomen, wantrouwen of angst ontstaan. Zelfs in het geval van sterke integratie, zoals in de landen van de Benelux Unie en van de Noordse Raad, zijn er tal van conflicten gerezen en zal het lang duren voordat het vertrouwen is hersteld. |
| --- | --- |

83.

| 84. | Het CvdR benadrukt dat transparantie een fundamenteel probleem is in een crisissituatie: burgers moeten weten wie verantwoordelijk is voor wat. In bepaalde opzichten heeft de pandemie ernstige gevolgen gehad voor de wijze waarop besluiten worden genomen. Het is in een pandemie van deze omvang dat de kwaliteit van de democratie kan worden getoetst. |
| --- | --- |

84.

| 85. | Voor een goede communicatie is het vereist dat je de taal van de mensen spreekt. Het gaat er niet alleen om wat er gezegd wordt, maar ook hoe het gezegd wordt en of de uitspraken, culturele verschillen en standpunten begrijpelijk zijn voor de mensen. De communicatie met antivaxers vormt in dit verband een specifieke uitdaging, net als het weerleggen van nepnieuws. |
| --- | --- |

85.

| 86. | Als we één ding van deze crisis hebben geleerd, dan is het wel dat alle bewoners van deze planeet onderling afhankelijk zijn en dat we de reële problemen van nabij moeten volgen en daarbij tegelijkertijd een lokaal en een mondiaal perspectief moeten hanteren. Het is nu duidelijk dat deze wereldwijde crisis een mondiale en solidaire respons vereist. Daarom moet de internationale samenwerking worden opgevoerd om ook te helpen voorzien in de behoeften van armere regio’s en te voorkomen dat het virus vrij circuleert met het risico op gevaarlijkere mutaties. Decentrale samenwerking tussen onze regio’s en steden is duidelijk een bevoorrecht instrument van de Europese internationale samenwerking gebleken voor het aanpakken van de uitdagingen van de meest achtergestelde gebieden wat betreft het bieden van universele en kwalitatief hoogwaardige toegang tot de broodnodige openbare diensten, met als uiteindelijke doel om allemaal samen uit deze wereldwijde crisis te komen. |
| --- | --- |

86.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  Meer informatie over de jaarlijkse regionale en lokale barometer van de EU vindt u op de website van het CvdR (cor.europa.eu).

1

(2)  Ibid.

2

(3)  Meer informatie over de jaarlijkse regionale en lokale barometer van de EU vindt u op de website van het CvdR (cor.europa.eu).

3

(4)  Verordening (EU) nr. 651/2014 van de Commissie van 17 juni 2014 waarbij bepaalde categorieën steun op grond van de artikelen 107 en 108 van het Verdrag met de interne markt verenigbaar worden verklaard (PB L 187 van 26.6.2014, blz. 1).

4

(5)  Meer informatie over de jaarlijkse regionale en lokale barometer van de EU vindt u op de website van het CvdR (cor.europa.eu).

5

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/53 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/53

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over de Europese gezondheidsunie: de veerkracht van de EU versterken

(2021/C 300/10)

| Rapporteur: | Roberto CIAMBETTI (IT/ECR), voorzitter van de regioraad van Veneto |
| --- | --- |

Rapporteur:

Roberto CIAMBETTI (IT/ECR), voorzitter van de regioraad van Veneto

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Algemene opmerkingen — De COVID-19-pandemie

| 1. | merkt op dat het thema volksgezondheid als gevolg van de pandemie nu nog prominenter op de agenda van de regio’s, steden, lidstaten en de Europese Unie staat en een van de belangrijkste beleidsprioriteiten is geworden. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het CvdR is in dit verband ingenomen met de mededeling over de gezondheidsunie, waarin een versterking wordt voorgesteld van het huidige EU-kader voor de bescherming van de gezondheid, dat van 2013 dateert. Het deels verouderde kader omvat ook het besluit over ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid. Dit besluit heeft weliswaar de uitwisseling van informatie vergemakkelijkt en specifieke nationale maatregelen ondersteund, maar was niet in staat om de huidige pandemie op te vangen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Terecht stelt de Europese Commissie dat er door de overheid meer moet worden geïnvesteerd in de nationale gezondheidsstelsels om deze te voorzien van de vereiste middelen om de huidige crisis te boven te komen en hun veerkracht op lange termijn te verbeteren. Deze doelstellingen moeten tot uiting komen in de landspecifieke aanbevelingen in het kader van het Europees Semester. Wat de pandemie op veel plaatsen aan het licht heeft gebracht was het tekort aan vroegtijdige activering van intensieve en subintensieve zorg (bedden, uitrusting, bekwaam medisch en verplegend personeel), maar ook van lokale gezondheidszorg en palliatieve zorg, waardoor met name in tijden van extreme belasting van de zorgverlening de verschillende gezondheidszorgstelsels van de lidstaten in ernstige moeilijkheden kwamen. Tegelijkertijd zijn gezondheidszorgstelsels en zorgmedewerkers in veel landen uitstekend in staat gebleken om hun activiteiten te reorganiseren en aan te passen aan de nieuwe omstandigheden als gevolg van de COVID-19-pandemie. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR onderschrijft het voorstel van de Europese Commissie voor een versterkt mandaat om een gecoördineerde respons op EU-niveau in het Gezondheidsbeveiligingscomité te bewerkstelligen, die gebaseerd is op gerichte aanbevelingen voor responsmaatregelen van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC). |
| --- | --- |

4.

| 5. | De COVID-19-pandemie is gepaard gegaan met aanzienlijke beperkingen van het vrije verkeer binnen de Europese Unie, met name voor de grensregio’s. Het CvdR verzoekt daarom nog eens om een EU-rechtskader voor een efficiënt beheer van grensoverschrijdende openbare diensten dat tegemoetkomt aan de behoeften van de burgers die in deze gebieden wonen (1). Een dergelijk kader moet worden gebaseerd op de onlangs voorgestelde EU-verordening inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid (2). |
| --- | --- |

5.

| 6. | Verheugend is het feit dat de mededeling voorstellen bevat voor medische tegenmaatregelen, waaronder tal van acties met betrekking tot voorraden in Europees verband, verbetering van de productie, gezamenlijke inkoop en betere beoordeling van de vraag naar vaccins, persoonlijke beschermingsmiddelen, medische hulpmiddelen, geneesmiddelen en laboratorium- en testapparatuur, terwijl geen afbreuk wordt gedaan aan het subsidiariteitsbeginsel. Om weerbaarder te worden en tekortkomingen in tijden van crisis te kunnen aanpakken, alsook om wetenschappelijke en technische bijstand te verlenen, waaronder opleiding, moet de EU op het gebied van medische benodigdheden voor de gezondheidszorg soevereiner en minder afhankelijk van derde landen worden, zoals vermeld in de farmaceutische strategie van de EU. |
| --- | --- |

6.

Samenwerking tussen ECDC en lokale autoriteiten

| 7. | Het is essentieel dat het ECDC rechtstreeks kan samenwerken met individuele regio’s in de lidstaten, of met groepen regio’s, zodat mogelijke specifieke epidemiologische situaties gemakkelijker geanalyseerd kunnen worden. Daarbij valt te denken aan o.a. steun voor de opleiding van alle betrokkenen en bevordering van de communicatie en de verspreiding van informatie. |
| --- | --- |

7.

| 8. | De Europese Commissie zou het European Network for Highly Infectious Diseases (EuroNHID) nieuw leven moeten inblazen, een gecofinancierd netwerk van deskundigen op het gebied van de omgang met zeer besmettelijke ziekten, afkomstig van nationale of regionale centra voor de behandeling van patiënten die aan deze ziekten lijden. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Er moet in de EU meer in wetenschappelijk onderzoek geïnvesteerd worden, aangezien de overgang naar een veerkrachtigere samenleving aanzienlijke technologische veranderingen vergt. |
| --- | --- |

9.

| 10. | In grensoverschrijdende gebieden moeten databanken worden opgezet over het grensoverschrijdend gebied, die door de buurlanden en -regio’s worden gedeeld en waarin de beschikbare medische voorraden en persoonlijke beschermingsmiddelen worden vermeld. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het is zinvol dat de Europese Commissie, samen met de lidstaten en de regio’s, zich wil inzetten voor de oprichting van een gemeenschappelijke algemene gezondheidsdatabank waarmee gedeelde problemen breed aangepakt en gemonitord kunnen worden, aangezien pandemieën niet aan de grenzen stoppen en de huidige samenleving geglobaliseerd is. Afzonderlijke gebieden zijn niet geïsoleerd; het is onvermijdelijk dat zij in contact komen met de rest van de wereld, en de wijze van overdracht van ziekteverwekkers kan pas achteraf in kaart worden gebracht. |
| --- | --- |

11.

Conferentie over de toekomst van Europa

| 12. | De Conferentie over de toekomst van Europa biedt volgens het CvdR een geschikt platform om de toekomstige ontwikkeling van de rol van de EU op het gebied van de gezondheid te bespreken en te bevorderen, teneinde aan de verwachtingen van de burgers tegemoet te komen en de Europese gezondheidsstelsels efficiënter te maken. Er moet meer worden samengewerkt op Europees niveau, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en van de primaire verantwoordelijkheid van de lidstaten zowel op het gebied van gezondheidszorg, sociale diensten en volksgezondheid als op het gebied van crisisparaatheid en crisisbeheersing. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Hoewel het gezondheidsbeleid primair een bevoegdheid van de lidstaten blijft, moet tijdens het debat over de toekomst van Europa worden bezien hoe de coördinatie op het gebied van gezondheid kan worden verbeterd en hoe de respons van de EU op ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid kan worden versterkt, rekening houdend met de verschillende subnationale structuren op het gebied van gezondheid en de verschillende bevoegdheden van de gezondheidsautoriteiten in de afzonderlijke lidstaten. Deze verbeteringen moeten de Commissie onder meer in staat stellen een noodsituatie voor de volksgezondheid op macroregionaal niveau of op het niveau van de Unie officieel te erkennen. Zij zouden ook kunnen leiden tot meer capaciteit voor rescEU, met inbegrip van opslagcapaciteit en medische noodteams. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Aangezien lokale en regionale overheden in veel lidstaten belangrijke verantwoordelijkheden en bevoegdheden hebben op het gebied van volksgezondheid, moet het CvdR, als EU-assemblee van regionale en lokale vertegenwoordigers, sterk zijn vertegenwoordigd bij elk overleg over gezondheidsbevoegdheden, met inbegrip van de bevoegdheden in het kader van de Conferentie over de toekomst van Europa. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR wil graag nauw betrokken worden bij de werkzaamheden van de mondiale gezondheidstop, die in 2021 in Italië plaats zal vinden en die de EU in staat zal stellen het voortouw te nemen in het internationale beraad over de vraag hoe de gezondheidsbeveiliging in de wereld in het tijdperk van pandemieën kan worden verbeterd. |
| --- | --- |

15.

Rol van de regionale en lokale overheden

| 16. | Lokale en regionale overheden vormen de voorhoede in de strijd tegen de COVID-19-pandemie. Zij nemen belangrijke maatregelen en hebben in veel lidstaten verantwoordelijkheden, niet alleen als grote werkgever in de gezondheidszorg, maar ook bij de bescherming van de gezondheid van de burgers, de financiering en het beheer van gezondheidsstelsels en zorgfaciliteiten op korte en lange termijn, en het uitstippelen en uitvoeren van gezondheidsbeleid alsook van preventieve en gezondheidsbevorderende activiteiten. In die zin zijn vormen van regionale autonomie die snelle veranderingen in de bestaande organisatiestructuur mogelijk maken van fundamenteel belang om direct te kunnen reageren op noodsituaties. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Een regio die rechtstreeks met de EU kan communiceren, zal snel de beste oplossingen voor noodsituaties kunnen vinden en zal beter in staat zijn de middelen te gebruiken die het best aan haar behoeften beantwoorden, aangezien de regionale omstandigheden in de afzonderlijke landen vaak uiteenlopen en de behoeften van de verschillende regio’s niet noodzakelijkerwijs samenvallen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | De mededeling verwijst helaas niet specifiek naar regionale en lokale niveaus als belangrijke onderdelen in het gezondheidsbeleid, en beperkt zich tot de rol van grensregio’s bij grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van gezondheid. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Voorts is er behoefte aan meer coördinatie tussen alle bestuursniveaus om te voorkomen dat de essentiële autonomie van elk lokaal gebied of elke regio in een ongelijke behandeling van patiënten uitmondt. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Er dient een publiek-privaat expertisenetwerk te komen dat, in geval van een ernstige noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid, referentieziekenhuizen omvat die gespecialiseerd zijn in de bestudering en behandeling van besmettelijke ziekten die kunnen worden overgedragen door de lucht, door contact en door vectoren. |
| --- | --- |

20.

Lering uit de pandemie

| 21. | De gezondheidsstelsels van de lidstaten bleken in wisselende mate crisisparaat te zijn. In sommige gevallen waren zij niet voorbereid op een crisis van deze omvang als gevolg van ontoereikende uitgaven voor de volksgezondheid en een tekort aan medisch personeel, terwijl andere stelsels een grotere veerkracht toonden. Hieruit blijkt dat de Europese Commissie in staat moet zijn om in nauwe samenwerking met iedere lidstaat regelmatig te bezien in hoeverre deze op epidemieën is voorbereid. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR is in dit verband ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie om, als coördinator, stresstests van de gezondheidsstelsels in de lidstaten uit te voeren, teneinde de werking van het paraatheids- en responsplan van de Unie te garanderen. In de betreffende lidstaten moeten de regio’s en steden, naargelang van hun bevoegdheden, volledig bij deze stresstests worden betrokken. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR pleit ervoor om de digitale platforms en toepassingen verder te ontwikkelen, met inbegrip van het surveillanceplatform, dat is opgericht krachtens artikel 14 van de verordening betreffende ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid. Voorts moeten de lokale en regionale overheden worden betrokken bij de voorbereiding, monitoring en stresstests van de voorgestelde bindende plannen voor paraatheid bij en reactie op gezondheidscrises, die op nationaal en EU-niveau moeten worden uitgewerkt. |
| --- | --- |

23.

| 24. | De voorgestelde activiteiten op het gebied van prognose en strengere rapportageverplichtingen met betrekking tot gezondheidsgegevens en -prestaties moeten ook een regionale dimensie omvatten, en niet alleen een nationale dimensie. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Plaatselijke sociale en gezondheidsdiensten en intermediaire structuren hebben een essentiële rol gespeeld bij de ondersteuning van de ziekenhuizen. Zo konden bepaalde ziekenhuizen zich concentreren op hun functie van “COVID-ziekenhuis” en konden negatief geteste personen alsook personen die negatief zijn getest nadat ze COVID-19 hebben gehad, opgenomen worden om hun behandeltraject te voltooien. Lokale zorgstructuren waar patiënten vóór en na de aankomst in het ziekenhuis worden verzorgd, moeten worden versterkt. Bij de verspreiding van goede praktijken op dit gebied zouden zowel de Europese Commissie als het CvdR een belangrijke rol moeten spelen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | De pandemie heeft vooral de meest kwetsbare geledingen van de samenleving getroffen (ouderen, zieken, kinderen en jongeren), waarbij soms de fragiliteit van het algemene sociaal-economische systeem en de kwetsbaarheid met betrekking tot technologie (slim werken, afstandsonderwijs, enz.) aan het licht kwamen. Daarom hebben deze sectoren meer gerichte steun nodig, ook van de EU. |
| --- | --- |

26.

| 27. | De coördinatiecapaciteit in de periode na de pandemie moet worden opgevoerd, waarbij op lokaal niveau duurzame leefstijlen moeten worden bevorderd die gebaseerd zijn op volwaardige aandacht voor de burgers, en waarbij een kader van stimuli en intelligente regels wordt opgebouwd dat het op het algemeen belang gerichte gedrag van de burger kan stimuleren en belonen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Gezamenlijke EU-aanbestedingen moeten worden aangegrepen om vaccins en geneesmiddelen tegen COVID-19 aan te kopen en moeten systematischer worden gebruikt om concurrentie tussen de lidstaten te voorkomen. Deze aanbestedingen moeten ook worden gebruikt om te zorgen voor gelijke en betaalbare toegang tot andere belangrijke geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, met name nieuwe innovatieve antibiotica, nieuwe vaccins en curatieve geneesmiddelen, en geneesmiddelen voor zeldzame ziekten. |
| --- | --- |

28.

Investeringen in gezondheidsstelsels

| 29. | Wat investeringen in gezondheidsstelsels betreft, heeft de Commissie het in haar mededeling over steun aan de lidstaten om de veerkracht, toegankelijkheid en doeltreffendheid van hun gezondheidsstelsels te verbeteren, gekoppeld aan het Europees Semester, het sociaal scorebord en de faciliteit voor herstel en veerkracht en nationale plannen. Bij al deze instrumenten en processen moeten de lokale en regionale overheden worden betrokken en/of een grotere rol krijgen overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het CvdR acht het een strategische prioriteit om elementaire telegezondheidsdiensten door geïntegreerde teams van gezondheidswerkers te bevorderen, gericht op de verzorging en monitoring van thuispatiënten met chronische en multimorbide aandoeningen. Dankzij telegeneeskunde zal het mogelijk zijn om van thuis steeds meer een plaats van zorg te maken, met voor de hand liggende sociaal-economische besparingen en een hoge mate van doeltreffendheid bij de behandeling, voorkoming en genezing van ziekten. |
| --- | --- |

30.

| 31. | De lidstaten zouden kunnen samenwerken om ervoor te zorgen dat het contractuele kader en de economische behandeling van gezondheidswerkers die gelijkwaardige activiteiten verrichten, vergelijkbaar zijn, zodat er, bij een gelijk niveau van professionalisme, geen bevoorrechte gebieden ontstaan die aantrekkelijker zijn voor gezondheidswerkers en achtergestelde gebieden die zulk personeel niet kunnen aanwerven. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Billijke lonen en salarisaanvullingen voor eerstelijnsgezondheidswerkers zijn van essentieel belang om de gezondheidsstelsels veerkrachtig te houden. Zij dragen bij aan de erkenning van het professionalisme van gezondheidswerkers en zijn een vorm van beloning voor zelfopoffering — dat in verscheidene lidstaten waardevol is gebleken om de gezondheidsstelsels tijdens de pandemie veerkrachtig te houden. |
| --- | --- |

32.

| 33. | De beroepsgroep die zich bevindt tussen degenen die louter bijstand verlenen bij persoonlijke zorgbehoeften en degenen met verpleegkundige vaardigheden kan ertoe bijdragen om in de behoeften van de zorginstellingen te voorzien en de onontbeerlijke flexibiliteit van gezondheidsdiensten te waarborgen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | De lidstaten dienen voortdurend na te gaan of de nodige faciliteiten voorhanden zijn en het personeel over de nodige competenties beschikt om systemische noodsituaties (bijv. tests en vaccins) voor de gehele bevolking het hoofd te bieden. |
| --- | --- |

34.

Vaccinatiestrategie

| 35. | De lidstaten moeten de lokale en regionale overheden betrekken bij de SARS-CoV2-vaccinatiecampagne, zodat zij kunnen bijdragen tot de tijdige verspreiding van vaccins en het publiek duidelijke feitelijke informatie over vaccins kunnen verstrekken om desinformatie tegen te gaan. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR steunt de uitwisseling van goede praktijken tussen lokale en regionale overheden in de EU om de terughoudendheid tegenover vaccins tegen te gaan en inzicht te krijgen in de redenen voor de weerstand tegen vaccinatie die op sommige plaatsen onder zowel medisch personeel als personeel in de sociale zorgverlening bestaat. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het CvdR is ervan overtuigd dat het een juiste beslissing was om de Europese Unie toe te staan om namens de lidstaten vaccins aan te kopen. Ter wille van een ruimere beschikbaarheid van vaccins, geneesmiddelen en andere medische benodigdheden moet de EU, wat de productie van vaccins betreft, haar afhankelijkheid van derde landen tot een minimum beperken. Voorts zouden bedrijven die dankzij overheidsmiddelen vaccins hebben ontwikkeld hun octrooien moeten delen met andere bedrijven om de productiecapaciteit in Europa te vergroten. |
| --- | --- |

37.

| 38. | De vaccinatiestrategie moet evolueren met de stand van de vaccinatie van de bevolking, zodat deze strategie in eerste instantie gericht is op risicogroepen en mensen die essentiële diensten verrichten, zoals medisch personeel en personeel in de sociale zorgverlening, en zich vervolgens uitbreidt tot bredere categorieën, waarbij ook rekening gehouden wordt met de geleidelijke opheffing van de sociale en economische beperkingen ter plaatse. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR steunt de opzet van een organisatiemodel dat het mogelijk maakt zo snel mogelijk zo veel mogelijk mensen te vaccineren en alle doses in de individuele flesjes te gebruiken. |
| --- | --- |

39.

Strategie ter bestrijding van desinformatie op gezondheidsgebied

| 40. | Om desinformatie op gezondheidsgebied in de gaten te houden en te bestrijden, zouden er volgens het CvdR de nodige maatregelen moeten worden genomen, die onderling tussen alle lidstaten goed op elkaar moeten worden afgestemd. Aangezien de lokale en regionale overheden in de meeste lidstaten het meest direct te maken hebben met uitdagingen op het vlak van gezondheidszorg, hebben zij ook het meest te lijden onder de verspreiding, in veel gevallen opzettelijk, van desinformatie op gezondheidsgebied. Om dit probleem doeltreffend aan te pakken is het absoluut zaak dat lokale en regionale overheden specifiek en op gecoördineerde wijze worden gesteund. |
| --- | --- |

40.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  COTER-VII/005.

1

(2)  COM(2020) 727 final.

2

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/58 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/58

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Energie voor een klimaatneutrale economie: een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem

(2021/C 300/11)

| Rapporteur: | Gunārs ANSIŅŠ (LV/RE), gemeenteraadslid van Liepāja |
| --- | --- |
| Referentiedocumenten: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Energie voor een klimaatneutrale economie: een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem
  COM(2020) 299 final
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — EU-strategie over de benutting van het potentieel van hernieuwbare offshore-energie met het oog op een klimaatneutrale toekomst
  COM(2020) 741 final
  Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over een EU-strategie om methaanemissies terug te dringen
  COM(2020) 663 final |

Rapporteur:

Gunārs ANSIŅŠ (LV/RE), gemeenteraadslid van Liepāja

Referentiedocumenten:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Energie voor een klimaatneutrale economie: een EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem

COM(2020) 299 final

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — EU-strategie over de benutting van het potentieel van hernieuwbare offshore-energie met het oog op een klimaatneutrale toekomst

COM(2020) 741 final

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Europese Raad, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s over een EU-strategie om methaanemissies terug te dringen

COM(2020) 663 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Continuïteit van de elektriciteitsvoorziening, onderling verbonden elektriciteitsnetwerken in de Europese Unie en de energietransitie

| 1. | benadrukt dat de huidige crisis duidelijk heeft aangetoond dat de continuïteit van de energie- en elektriciteitsvoorziening in alle Europese regio’s moet worden gewaarborgd, ook in situaties waarin een verstoring van de wereldwijde leveringsketens kan optreden. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De Europese regio’s vertonen grote verschillen op het gebied van energie, bijvoorbeeld wat betreft de vraag naar elektriciteit, het productiepotentieel en de beschikbare infrastructuur. Daarom is het noodzakelijk om niet alleen grensoverschrijdende verbindingen tussen energiesystemen te ontwikkelen, maar ook interregionale infrastructuur binnen de afzonderlijke landen, met name om de transmissie van hernieuwbare-energieoverschotten te waarborgen. De uitbouw ervan moet worden ondersteund door een EU-brede visie, aangezien de samenhang van de Europese elektriciteitsmarkt erdoor vergroot. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Tevens is het van belang de transnationale samenwerking te versterken met het oog op de gezamenlijke uitvoering van energieprojecten en de uitbreiding van grensoverschrijdende interconnectiecapaciteiten, teneinde mogelijke knelpunten in de elektriciteitsvoorziening tijdens piekbelastingsperioden te compenseren. Het niveau van de veilige capaciteit van de energiecentrales mag daarbij echter niet onder het nationale minimum komen. |
| --- | --- |

3.

| 4. | De Europese Unie voorziet momenteel in 58 % van haar energiebehoefte door middel van invoer, voornamelijk in de vorm van olie en gas. De overschakeling op schone energie zal de afhankelijkheid van de EU van fossiele brandstoffen en de invoer daarvan verminderen. De EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem zal hieraan bijdragen en de energie- en klimaatdoelstellingen helpen verwezenlijken. In het kader van de transitie naar schone energie zal de EU, ook dankzij maatregelen voor efficiënt energiegebruik, als geheel minder energie gaan verbruiken, meer gebruik maken van interne hernieuwbare bronnen, het aantal producenten doen toenemen via instrumenten voor zelfconsumptie en energiegemeenschappen en haar energie-invoer geleidelijk diversifiëren. De aldus gerealiseerde energiebesparingen, diversificatie en lokale energieproductie moeten de Europese economie veerkrachtiger maken en de externe afhankelijkheid helpen verkleinen. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) onderstreept het belang van schone waterstof, voornamelijk uit hernieuwbare energiebronnen, voor de verdere integratie en de decarbonisatie van het energiesysteem, zoals vermeld in de EU-strategie voor een geïntegreerd energiesysteem. In dit verband is een snelle uitvoering van de EU-waterstofstrategie geboden; het CvdR verwijst daarom naar zijn advies over schone waterstof. Het verwacht dat het door de Europese Commissie aangekondigde wetgevingspakket “Fit for 55” en de komende herziening van de EU-gasmarkt mede uitvoering zullen geven aan de eisen uit dit advies en de sectorintegratie zullen bevorderen. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het is belangrijk om allerlei verschillende oplossingen en combinaties van energiesystemen mogelijk te maken en te bevorderen, rekening houdend met technologische ontwikkelingen en de uiteenlopende omstandigheden in de regio’s van de EU qua klimaat, geografie, infrastructuur, energiesystemen enz. Het regelgevingskader van de EU moet zoveel mogelijk technologieneutraal zijn wat emissiereductie en duurzaamheid betreft, waarbij alle bestaande alternatieven, met name die welke plaatselijk beschikbaar zijn, in aanmerking worden genomen, en moet overregulering en hogere administratieve lasten voor duurzame en veilige oplossingen voorkomen en gericht zijn op het terugdringen van energiearmoede bij huishoudens. Energieproductie met behulp van kernsplijting voldoet niet aan het duurzaamheidscriterium. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Zorgwekkend acht het CvdR de aanleg van de Nord Stream 2-pijpleiding, die een bedreiging vormt voor de Europese energiezekerheid, de afhankelijkheid van de EU van de Russische Federatie vergroot, de belangen van tal van EU- en niet-EU-landen negeert en al vroeg voorbijgestreefd dreigt te raken in het licht van de decarbonisatiedoelstellingen van de Unie als geheel. Het onderschrijft het standpunt van het Europees Parlement dat de voltooiing van dit politieke project onmiddellijk moet worden stopgezet. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR herinnert aan de vijf aspecten voor de verwezenlijking van de energie-unie: meer energievoorzieningszekerheid, versterking van de interne energiemarkt, verhoging van de energie-efficiëntie, vermindering van de CO2-uitstoot (“koolstofvrij maken van de economie”) en bevordering van onderzoek en innovatie in de energiesector. De zekerheid van de elektriciteitsvoorziening moet daarbij prioriteit krijgen, teneinde de continue werking van kritieke infrastructuur in alle regio’s te waarborgen, met name in tijden van potentiële crises, waaronder energiecrises. In deze context zijn, naast toereikende en flexibele opwekkingscapaciteiten, lokale oplossingen voor productie op basis van lokale bronnen, opslag en flexibiliteit nodig om voor elk bewoond gebied, met name in minder ontwikkelde regio’s, gebieden met een lage bevolkingsdichtheid en gebieden met geïsoleerde energiesystemen, uitkomst te bieden in geval van nood en onbeschikbaarheid. Tegelijkertijd is het zaak de elektriciteitstransmissie te moderniseren. Bij de ontwikkeling van stabiele elektriciteitsverbindingen tussen alle regio’s van de EU moet het wegnemen van fysieke barrières voorop staan om een daadwerkelijke integratie van het elektriciteitsvoorzieningssysteem te garanderen. De synchrone interconnectie van diverse nationale energiesystemen draagt bij tot een aanzienlijke vermindering van de exploitatiekosten van een energiesysteem en verbetert de zekerheid doordat de potentiële negatieve impact van lokale storingen op de stabiliteit van het energiesysteem verminderd wordt en doordat het gemakkelijker wordt om essentiële bedrijfsparameters van het energiesysteem, zoals de netfrequentie, te handhaven. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Van bijzonder belang zijn voorts de efficiëntie en kosteneffectiviteit van het beheer van het elektriciteitsvoorzieningssysteem en lokale oplossingen voor energieproductie en -opslag (kosteneffectieve batterijen, pompaccumulatiecentrales en andere oplossingen) en gemeenschappelijke zelfconsumptie. |
| --- | --- |

9.

De bijzondere rol van de lokale en regionale overheden

| 10. | De EU-strategie voor de integratie van het energiesysteem is cruciaal voor het economisch herstel van de lokale en regionale overheden, met name in de nasleep van de COVID-19-crisis. Bij de overgang naar een meer geïntegreerd energiesysteem moet energie-efficiëntie een belangrijke doelstelling voor de lokale en regionale overheden zijn, waarbij rekening moeten worden gehouden met de bredere context, met name de vermindering van de broeikasgasemissies en de minder ontwikkelde regio’s. Grotere energie-efficiëntie leidt tot lagere totale investeringsbehoeften en lagere kosten voor de opwekking en het gebruik van energie en de bijbehorende infrastructuur. Zo vermindert bovendien het bijbehorende verbruik van land en materialen, de milieuschade en het verlies aan biodiversiteit. Systeemintegratie kan de energie-efficiëntie van lokale en regionale overheden helpen verbeteren, aangezien de beschikbare middelen dan worden gebruikt om op efficiëntere energietechnologieën over te schakelen. |
| --- | --- |

10.

| 11. | De lokale en regionale overheden moeten zowel zorgen voor een groter aandeel van hernieuwbare energie als voor beter beleid en betere maatregelen, met name op het gebied van verwarming/koeling en vervoer. Bovendien moet er een duidelijker plan voor energiebesparing worden opgesteld, met name voor de vervoers- en gebouwensector. |
| --- | --- |

11.

| 12. | De vervoerssector vertegenwoordigt ongeveer 30 % van het eindenergieverbruik in de Europese Unie en is in hoge mate afhankelijk van aardolieproducten. Voor het koolstofvrij maken van de sector is een grotere elektrificatie van het eindverbruik vereist, zowel door de elektrificatie van de vervoermiddelen zelf als door de productie van nieuwe energiedragers als brandstof, zonder welke technologische oplossing dan ook om ongerechtvaardigde redenen uit te sluiten. Tevens is het noodzakelijk daartoe de nodige energie-infrastructuur te ontwikkelen om aldus bij te dragen tot een aanzienlijke vermindering van de energieafhankelijkheid van derde landen, waardoor de energiezekerheid van Europa wordt vergroot. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Van het energieverbruik in Europa komt 40 % voor rekening van de gebouwen. Een systematisch plan voor de vermindering van het energieverbruik en voor een ruimer gebruik van hernieuwbare energie in gebouwen kan er dus aanzienlijk toe bijdragen om de energieafhankelijkheid van derde landen terug te dringen en dus de energiezekerheid van Europa te vergroten. |
| --- | --- |

13.

| 14. | De investeringen ter verbetering van de energieprestaties van gebouwen moeten gepaard gaan met voldoende financiële middelen om de burgers bij deze investeringen met ruime voordelen te ondersteunen. Verder moeten de lokale overheden bij de planning en het beheer van deze maatregelen worden betrokken. |
| --- | --- |

14.

| 15. | De Europese Commissie wordt verzocht zoveel mogelijk steun te verlenen aan het onderzoek naar de opties voor renovatie van gebouwen waarvoor beperkingen gelden in verband met het behoud van het cultureel erfgoed of het historisch architectonisch erfgoed, en er aldus voor te zorgen dat in deze gebouwen hernieuwbare energie kan worden gebruikt, met inachtneming van de desbetreffende beperkingen. Het zou voorts een goede zaak zijn als dit aspect een van de hoekstenen van het nieuwe Europese Bauhaus wordt. |
| --- | --- |

15.

Ontwikkeling van regionale infrastructuur via meer regionaal gedifferentieerde ontwikkelingstrajecten

| 16. | Het is van essentieel belang dat bij de integratie van het energiesysteem wordt nagegaan welke gevolgen de maatregelen hebben voor de groei in de verschillende regio’s en met name voor de uitvoering van de in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie verankerde doelstellingen van het cohesiebeleid. Slechts op deze manier is een evenwichtige ontwikkeling en echte concurrentie in een open markt mogelijk. Helaas wordt dit onder meer belemmerd door de forse verschillen in de energieprijzen voor de eindverbruikers. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Er moet rekening worden gehouden met de extra inspanningen die de ultraperifere regio’s moeten leveren om de technische belemmeringen van niet-geïnterconnecteerde systemen te overwinnen, zonder toegang tot de interne energiemarkt en ondersteunende diensten, hetgeen enorme investeringen in energie-infrastructuur vergt (back-upcapaciteit, transmissienetwerken met inbegrip van onderzeese kabels tussen eilanden, energieopslagsystemen, slimme netwerken en logistiek voor de toegang tot, het vervoer en de opslag van minder vervuilende brandstoffen), om uiteindelijk de zekerheid en kwaliteit van de energievoorziening en de integratie van endogene energiebronnen, met name hernieuwbare energiebronnen van variabele aard, te kunnen garanderen. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Zonder afbreuk te doen aan innovatieve oplossingen moet de integratie van het energiesysteem op de eerste plaats gericht zijn op de ontwikkeling van de bestaande regionale basisinfrastructuur waarvan de sterke punten en voordelen in de praktijk zijn gebleken. Gezien de zeer uiteenlopende regionale klimatologische en infrastructurele omstandigheden moet voor de zwakste schakels in de bestaande regionale basisinfrastructuur naar creatieve en intelligente oplossingen worden gezocht. Daarom is het ook niet per se nodig om in alle regio’s het gebruik van elektriciteit voor verwarming van gebouwen te verhogen, aangezien sommige landen een goed ontwikkeld stadsverwarmingsnet hebben. Zo kan meer dan 70 % van de Letten op stadsverwarming rekenen. De aldus geleverde hoeveelheid energie komt ongeveer overeen met het elektriciteitsverbruik in Letland. Warmtenetten kunnen een bijdrage leveren door middel van energieopslag, opwekking van energie en het gebruik van energiebronnen die niet beschikbaar zijn voor afzonderlijke gebouwen. Ook stads- en blokverwarmingssystemen en warmtenetten moeten geleidelijk overschakelen op hernieuwbare energiebronnen. |
| --- | --- |

18.

Kosteneffectiviteit voor burgers en bedrijven

| 19. | Bij de verdere ontwikkeling van het energiesysteem moet altijd worden nagegaan of bedrijven en burgers daardoor kosten kunnen besparen. Het beginsel “energie-efficiëntie eerst” moet gericht zijn op een geringere klimaatimpact en een efficiënter hulpbronnengebruik en zowel gelden voor geïntegreerde energievoorzieningsystemen als voor grotere efficiëntie voor de eindgebruikers. Tegelijkertijd moet ervoor worden gezorgd dat de transitie niet de belangen van de consument schaadt. Inspanningen om de energie-efficiëntie te verbeteren, mogen niet leiden tot hogere energieprijzen of andere kosten voor burgers en bedrijven zonder dat daar een redelijke compensatie tegenover staat. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het streven naar vermindering van de broeikasgasemissies moet worden uitgevoerd op de vanuit het oogpunt van de betrokken lidstaat meest voordelige en doeltreffende manier, met name voor de sociaal kwetsbare groepen in die lidstaat. Ook dient men bij de toekomstige overschakeling op hernieuwbare energiebronnen rekening te blijven houden met het prerogatief van elke lidstaat, alsook van elke regionale en lokale overheid, om de energiemix en de algemene structuur van de energievoorziening te bepalen. |
| --- | --- |

20.

| 21. | De Europese Commissie moet zowel in het kader van de EU-wetgeving als in haar toekomstige werkzaamheden ten volle bijdragen tot verbetering van de kennis en voorlichting van het publiek in de EU over het gebruik van hernieuwbare energietechnologieën en de bevordering van energieopwekking uit hernieuwbare energiebronnen, daar de afwijzing door het publiek van bepaalde technologieën of productiemethoden op het gebied van hernieuwbare energie, samen met voorschriften die niet aan de technologische ontwikkeling zijn aangepast, een belangrijke belemmering vormen voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Het is ook belangrijk om niet alleen het bewustzijn van lokale gemeenschappen te vergroten, maar ook om duidelijk te maken dat hernieuwbare energie praktische voordelen heeft, juist voor lokale gemeenschappen. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Bijzondere aandacht moet uitgaan naar oplossingen die de aanzienlijke verschillen in energieprijzen (met inbegrip van alle bijbehorende kosten) voor de eindverbruikers op de interne EU-markt kunnen wegwerken. Ook het ruimere gebruik van hernieuwbare bronnen in het energiesysteem moet beoordeeld worden vanuit het oogpunt van de kosten voor de eindgebruiker. Op dit gebied bestaan nog tal van mogelijkheden voor de ontwikkeling van innovatieve en voor de consument kosteneffectieve oplossingen. |
| --- | --- |

22.

Traject naar klimaatneutraliteit tegen 2050

| 23. | Er moet rekening worden gehouden met de extra inspanningen van regio’s met geïsoleerde elektriciteitssystemen waarvoor nog geen innovatieve technologische oplossingen beschikbaar zijn die interconnectie met andere geïntegreerde netwerken mogelijk maken. Dit is het geval voor de ultraperifere gebieden, waar alternatieve oplossingen moeten worden onderzocht die het samen mogelijk maken om de zekerheid en de kwaliteit van de energievoorziening te waarborgen en tegelijkertijd klimaatneutraliteit te bewerkstelligen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Broeikasgas- respectievelijk klimaatneutraliteit tegen 2050 is slechts haalbaar als de inspanningen op het gebied van energiebesparing, energie-efficiëntie, hernieuwbare energiebronnen en gebruik van afvalwarmte met elkaar worden gecombineerd. Om in alle sectoren de broeikasgasemissies te verminderen, moet niet alleen de energie-efficiëntie worden verhoogd en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen worden bevorderd; ook moeten de verbindingen met de basisinfrastructuur worden ontwikkeld. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Als heel Europa in 2050 klimaatneutraliteit wil bereiken, is het voor het energiesysteem van de afzonderlijke regio’s niet zo belangrijk met hoeveel procent het bestaande aandeel groene energie in het totale energieverbruik is gestegen. Er zijn veeleer concrete plannen nodig voor hoe elke regio de gezamenlijk overeengekomen EU-doelstelling wil bereiken, d.w.z. dat het erom gaat welk aandeel groene energie in totaal heeft in het energieverbruik van elke regio. In het licht van wat tot nu toe is bereikt (1), is het duidelijk dat de integratie van het energiesysteem zeer uiteenlopende inspanningen van de verschillende lidstaten en regio’s zal vergen. Sommige regio’s zullen actie moeten ondernemen om het aandeel groene energie in het energieverbruik te vergroten. Andere regio’s staan voor de opgave om de nodige maatregelen te nemen om de energie-efficiëntie te verbeteren en weer andere voor de taak om de basisinfrastructuur aan te pakken. Een regionale aanpak bij de uitvoering van de EU-strategie voor de integratie van het energiesysteem ter plaatse is dan ook de voorwaarde voor een dynamische, klimaatneutrale economie. |
| --- | --- |

25.

Perspectieven voor technologieën op het gebied van hernieuwbare offshore-energie

| 26. | Het CvdR is ingenomen met de “EU-strategie over de benutting van het potentieel van hernieuwbare offshore-energie met het oog op een klimaatneutrale toekomst”. Er dient een concreet plan te komen om de capaciteit van hernieuwbare energiebronnen, waaronder ook de geïnstalleerde offshore-windenergiecapaciteit, te verhogen. Om de klimaatdoelstellingen voor 2030 en 2040 te halen, is de tijdige ontwikkeling van beproefde en kosteneffectieve hernieuwbare energiebronnen, zoals windenergie op land en zonne-energie, noodzakelijk. De lidstaten dienen hernieuwbare energie te ontwikkelen om tegen 2050 de ambitie om alle verontreiniging tot nul terug te dringen en klimaatneutraliteit te realiseren, waar te maken. Deze ontwikkeling is ook van belang voor de productie van waterstof uit hernieuwbare energiebronnen om sectoren waar de uitstoot moeilijk terug te dringen is koolstofvrij te maken. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR deelt het standpunt dat technologieën voor hernieuwbare energie (bijv. voor waterkracht, aardwarmte, zonne-energie, getijden- en golfslagenergie, drijvende installaties voor offshore-wind- en -zonne-energie, en offshore-waterstofproductie) gericht moeten worden bevorderd. Daarbij moeten de desbetreffende technologische oplossingen er tegelijkertijd toe bijdragen dat de economische en milieudoelstellingen van de EU op elkaar worden afgestemd. Tegelijkertijd is een duidelijk plan geboden om in de toekomst de netwerken en installaties voor hernieuwbare energieproductie, zoals de offshore-netwerken en offshore-windenergieproductie, rechtstreeks te verbinden met een grensoverschrijdende interconnector. Offshore energieproductie in combinatie met grensoverschrijdend energietransport zou aanzienlijke besparingen op de kosten en op het gebruik van mariene ruimte opleveren. De visserij en het scheepvaartverkeer mogen in dit verband echter niet in het gedrang komen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Met het oog op de biodiversiteit zijn duidelijke en praktische vereisten geboden voor het gebruik van hernieuwbare offshore-energiebronnen. De doelstellingen “groene energie” en “biodiversiteit” moeten niet als tegenpolen worden gezien. Het gaat er veeleer om concrete manieren te vinden om deze te realiseren, teneinde het offshore-energiepotentieel sneller te benutten en te zorgen voor een concrete maritieme ruimtelijke ordening die niet alleen strookt met de eisen van de natuurlijke diversiteit, met minder verstoringen van mariene flora en fauna, maar ook rekening houdt met de wens van het publiek om het mariene landschap te behouden, alsmede met het steeds verder groeiende potentieel van ecotoerisme en met de eisen inzake de aantrekkelijkheid van het natuurlijk milieu. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Gewezen zij op het potentieel van de eilanden en de ultraperifere regio’s bij de ontwikkeling van hernieuwbare offshore-energie, die een essentiële rol kan spelen bij de overgang van deze regio’s naar een klimaatneutrale economie en die de industrie, de economie en de samenleving in de hele EU ten goede kan komen. |
| --- | --- |

29.

| 30. | De inzet van offshore-energie kan leiden tot het scheppen van nieuwe banen of tot de omscholing van meer werknemers. Dit mag echter niet leiden tot een beperking van de bestaande vormen van werkgelegenheid en de kansen die deze bieden. Het is van essentieel belang dat werknemers worden omgeschoold via een opleiding die is afgestemd op de specifieke behoeften van de offshore-industrie voor hernieuwbare energie. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR bepleit een speciale rol voor de havens in de EU-strategie voor hernieuwbare offshore-energie. Zij moeten worden gemoderniseerd en gebruik kunnen maken van de nieuwe commerciële mogelijkheden op het vlak van assemblage, fabricage en onderhoud van installaties voor offshore-elektriciteitsopwekking. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Verheugend is het standpunt van de Europese Commissie dat alle betrokkenen — lidstaten, lokale en regionale overheden, EU-burgers, sociale partners en ngo’s — moeten samenwerken om de in de “EU-strategie over de benutting van het potentieel van hernieuwbare offshore-energie met het oog op een klimaatneutrale toekomst” geschetste ontwikkeling tot stand te brengen. Rechtszekerheid en juridische duidelijkheid zijn nodig om te zorgen voor aanhoudende en toenemende vooruitgang op het gebied van hernieuwbare offshore-energie, aangezien investeringen over het algemeen zeer kapitaalintensief zijn, vooral in de beginfase van projecten. |
| --- | --- |

32.

EU-strategie om methaanemissies terug te dringen — nieuwe kansen

| 33. | Volgens de “EU-strategie om methaanemissies terug te dringen” wordt slechts 5 % van de wereldwijde methaanemissies door de EU veroorzaakt. Zelfs de meest ambitieuze plannen van de EU om de methaanuitstoot te verminderen zouden dus weinig effect hebben op de terugdringing van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Invoer op de interne markt zou alleen mogen worden toegestaan uit landen (of delen van landen) die dezelfde normen voor broeikasgasemissiereductie hebben als de EU. Dit is de enige manier om ervoor te zorgen dat de door de EU vastgestelde klimaatdoelstellingen het mondiale concurrentievermogen van de EU en haar bedrijven niet ondermijnen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Methaanlekken moeten sneller worden opgespoord, zowel door middel van het programma Copernicus als met andere instrumenten, als Copernicus niet voldoende gegevens kan verschaffen. Het gaat erom precies vast te stellen waar grote hoeveelheden methaan in derde landen vrijkomen. Deze informatie moet openbaar worden gemaakt, zodat de EU-burgers met kennis van zaken kunnen beslissen of zij al dan niet goederen kopen die in dergelijke plaatsen zijn geproduceerd. Volgens de World Energy Outlook van het Internationaal Energieagentschap stoten olie- en gasinstallaties wereldwijd zeer uiteenlopende hoeveelheden methaan uit. Er zijn dan ook flinke mogelijkheden om de methaanemissies op dit gebied terug te dringen. Daarom moet binnen de EU worden voorkomen dat methaan in de productie-, vervoers- en recyclingketen vrijkomt, en dat er fossiele brandstoffen worden geïmporteerd waarbij vooraf al sprake is van methaanlekkage tijdens winning, verwerking en vervoer. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Volgens de “EU-strategie om methaanemissies terug te dringen” is ongeveer 41 % van de methaanemissies in de wereld afkomstig van natuurlijke (biogene) bronnen zoals wetlands of bosbranden. Het voorkomen en doeltreffend bestrijden van bosbranden in de EU moet een prioritaire doelstelling worden. Zij hebben niet alleen gevolgen voor de opwarming van de aarde, maar kunnen ook de natuur, de mensen en het bedrijfsleven in Europa aanzienlijke schade berokkenen. Het CvdR zou ook graag zien dat wordt nagegaan hoe de EU doeltreffender kan bijdragen aan het blussen en voorkomen van bosbranden in derde landen waar elk jaar grote bosgebieden in vlammen opgaan. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Tegelijkertijd moet ervoor worden gezorgd dat de doelstelling om de methaanuitstoot terug te dringen de convergentie van de Europese regio’s niet ondermijnt en de sociaaleconomische ongelijkheden tussen de Europese regio’s niet vergroot. |
| --- | --- |

36.

| 37. | In het kader van het GLB (gemeenschappelijk landbouwbeleid) zijn doeltreffende maatregelen geboden om de uitstoot van methaan door de landbouw terug te dringen. Uitgaande van de nieuwe ecoregelingen kunnen systemen met een lage input, zoals begrazing, en maatregelen voor bodembescherming hieraan in belangrijke mate bijdragen. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Bij de ontwikkeling van technologieën en de exploitatie ervan moet meer rekening worden gehouden met de Europese producenten, zodat de doelstelling inzake methaanvermindering niet leidt tot nog hogere kosten voor burgers en bedrijven, met name landbouwers en veehouders. Tegelijkertijd moet ervoor worden gezorgd dat de vermindering van methaanemissies in de landbouw en de veehouderij niet tot hogere voedselprijzen leidt. |
| --- | --- |

38.

Conclusies

| 39. | Naast het benutten van de nieuwe mogelijkheden voor energieproductie uit hernieuwbare bronnen blijft het van belang ervoor te zorgen dat in de eerste plaats het Europese netwerk wordt uitgebreid en dat elke regio wordt aangesloten op het gemeenschappelijke Europese energienetwerk. Zo kunnen de op diverse locaties beschikbare hernieuwbare energiebronnen elkaar beter aanvullen. Er is ook dringend behoefte aan minimumnormen om de continuïteit van de elektriciteitsvoorziening te waarborgen en de stabiliteit van het net te handhaven. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Het is van belang rekening te houden met de bestaande regionale verschillen, met bijzondere aandacht voor plattelands- en dunbevolkte gebieden, en tevens kosteneffectieve oplossingen te ondersteunen door ervoor te zorgen dat de Europese burgers en bedrijven, met name kwetsbare groepen, worden ontzien wat betreft de kosten die gepaard gaan met een vermindering van het energieverbruik, waarbij vermeden moet worden dat de energiearmoede onder de meest kwetsbare groepen kan toenemen. |
| --- | --- |

40.

| 41. | De COVID-19-pandemie maakt eens te meer duidelijk dat er een energietransitie nodig is die bijdraagt tot een duurzamere samenleving en economie en ervoor zorgt dat elke Europese regio in tijden van crisis in staat is basisdiensten te verlenen. De transitie moet eerlijk, geleidelijk en onomkeerbaar zijn, aangezien niet-duurzame kortetermijnoplossingen meer kwaad dan goed kunnen doen. |
| --- | --- |

41.

| 42. | De lokale en regionale overheden moeten systematischer worden betrokken bij de besluitvorming in het kader van de energietransitie. Er moet voor worden gezorgd dat de desbetreffende lokale en regionale overheden worden betrokken bij de voorbereiding van nationale energie- en klimaatplannen, eventueel via een dialoog op meerdere niveaus over het klimaat- en energiebeleid. Het CvdR herhaalt zijn oproep aan de lidstaten en de Europese Commissie om een permanent platform op te richten voor een dialoog op meerdere niveaus over energievraagstukken. Dit zou de actieve betrokkenheid van lokale en regionale overheden, maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en andere belanghebbenden bij de vormgeving van de energietransitie kunnen bevorderen. Het CvdR wijst erop dat de richtlijn hernieuwbare energie (Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad (2)) een zeer goede basis vormt voor gemeenschappen die zich bezighouden met hernieuwbare energie. De lidstaten wordt verzocht deze richtlijn om te zetten om de participatie van burgers in energiegemeenschappen te vergroten. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Voor de verwezenlijking van de nieuwe doelstellingen is het cruciaal dat bij de formulering en uitvoering van het beleid wordt samengewerkt met de lokale en regionale overheden en dat de burgers en het bedrijfsleven goed worden voorgelicht en bewust worden gemaakt van de problematiek. Dit is de basis voor een duurzame vormgeving van onze toekomst. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Gezien het belang van burgerparticipatie mag niet worden vergeten dat een succesvolle uitvoering van de EU-strategie voor de integratie van het energiesysteem ondenkbaar is zonder initiatieven die een informatiestroom van onderaf, informatie-uitwisseling en educatie op lokaal niveau bevorderen. Opgemerkt zij dat een passende betrokkenheid van belanghebbenden niet alleen het maatschappelijk draagvlak voor het beleid vergroot, maar ook een volledige en transparante evaluatie van de geboekte vooruitgang vergemakkelijkt. |
| --- | --- |

44.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  Eurostat, “Share of renewable energy in the EU up to 19,7 % in 2019”, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/-/ddn-20201218-1

1

(2)  Richtlijn (EU) 2018/2001 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen (PB L 328 van 21.12.2018, blz. 82).

2

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/65 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/65

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027

(2021/C 300/12)

| Algemeen rapporteur: | Gillian COUGHLAN (IE/Renew E.), lid van de graafschapsraad van Cork |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 — Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk
  COM(2020) 624 |

Algemeen rapporteur:

Gillian COUGHLAN (IE/Renew E.), lid van de graafschapsraad van Cork

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 — Onderwijs en opleiding herbronnen voor het digitale tijdperk

COM(2020) 624

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | wijst erop dat het onderwijs steeds sneller het digitale tijdperk binnenrolt als gevolg van de maatschappelijke beperkingen die werden opgelegd door de COVID-19-pandemie. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Wanneer we het hebben over onderwijs en opleiding, hebben we het over het aanleren van kritisch denken aan jonge kinderen, beïnvloedbare tieners en door nieuwsgierigheid gedreven volwassenen, over de ontwikkeling van de fysieke en intellectuele vaardigheden van ambachtslieden, professionals, handarbeiders, onderhoudstechnici, werknemers in de dienstensector, ondernemers en landbouwers — kortom: we hebben het altijd over mensen. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Er dient een onderscheid te worden gemaakt tussen digitaal onderwijs en online- of afstandsonderwijs, dat tijdens de eerste lockdown van de bevolking halsoverkop moest worden ingevoerd en tijdens de daarop volgende lockdowns werd aangepast. De realiteit van vandaag ligt niet in de lijn van de Europese visie op digitaal onderwijs. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR is het ermee eens dat de COVID-19-crisis enerzijds de belangrijkste factoren die bijdragen tot doeltreffend digitaal onderwijs en digitale opleiding aan het licht heeft gebracht, en anderzijds het tempo van deze verandering heeft versneld en duidelijk heeft gemaakt wat de sterke en zwakke punten, kansen en beperkingen van digitaal onderwijs zijn. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Hoewel de organisatie van onderwijsstelsels een nationale bevoegdheid is, en zonder afbreuk te willen doen aan de interne bevoegdheidsverdeling van de lidstaten, vereisen de nieuwe uitdagingen meer Europese coördinatie en een sterker ondersteunend beleid in het kader van de Europese onderwijsruimte; daarbij dient gebruik te worden gemaakt van internationale technologische normen en moeten de aanbevelingen van de EU worden gevolgd. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR herhaalt (1) dat lokale en regionale overheden zo goed mogelijk steun moeten verlenen aan digitaal onderwijs en digitale inclusie voor zowel leerlingen/studenten als burgers. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR is ingenomen met de inspanningen die de Europese Unie de afgelopen twee decennia heeft geleverd om de digitale vaardigheden van de Europese burgers te verbeteren, met als hoogtepunt het actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027 en de doelstelling om de verstrekking van hoogstaand, inclusief, toegankelijk, doeltreffend en aantrekkelijk onderwijs te vergemakkelijken en tegelijkertijd methoden voor afstands-, online- en blended onderwijs aan te bieden. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR benadrukt het belang van het begrip digitale cohesie zoals uiteengezet in het advies “Digitaal Europa voor iedereen” (2), als een belangrijke aanvullende dimensie van het gangbare concept van economische, sociale en territoriale cohesie, zoals dat in het EU-Verdrag omschreven is. Het pleit ervoor dit begrip uit te breiden tot het onderwijs, en er bij de volgende verdragswijzigingen rekening mee te gehouden. Dit is een noodzakelijke stap om maatschappelijke uitdagingen aan te pakken in het licht van de alsmaar groeiende digitaliseringsbehoeften, en er tegelijkertijd voor te zorgen dat geen enkele persoon of regio achterblijft. |
| --- | --- |

8.

Digitale geletterdheid voor iedereen

| 9. | Het belang van digitale vaardigheden gaat verder dan de arbeidsmarkt en speelt een steeds belangrijkere rol in het privé- en het openbare leven van onze burgers, met name bij het leren, om toegang te krijgen tot informatie en producten, maar ook bij openbare en particuliere diensten, sociale inclusie, vrijetijdsbesteding en nog tal van andere alledaagse toepassingen. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het actieplan voor digitaal onderwijs moet voortbouwen op beste praktijken in andere sectoren, zoals bijvoorbeeld het bedrijfsleven. Wel moeten de deskundigheid van de onderwijsprofessionals en de grote interpersoonlijke betrokkenheid in de klas behouden blijven. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het is van essentieel belang ervoor te zorgen dat digitaal onderwijs ook de meest kwetsbare mensen en groepen bereikt en de sociale cohesie ten goede komt. De Europese Unie moet alles in het werk stellen om een samenleving tot stand te brengen waarin iedereen kan participeren, ongeacht leeftijd, geslacht, sociale achtergrond, etnische afkomst en fysieke en intellectuele vermogens. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR waarschuwt bovendien dat de connectiviteit van onderwijsvoorzieningen op het platteland en in afgelegen en eilandgebieden van cruciaal belang zal zijn om een einde te maken aan de bestaande verschillen, die te wijten zijn aan de verspreiding en het isolement van de bevolking ten opzichte van de grote steden, en benadrukt dat de digitale kloof tussen grote steden en plattelands-, afgelegen en eilandgebieden naar behoren moet worden aangepakt via het actieplan voor digitaal onderwijs en de nationale maatregelen ter uitvoering daarvan. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR roept de Europese Commissie op om het recht van personen met een handicap op inclusief digitaal onderwijs actief te bevorderen. Het dringt er bij de Commissie en de lidstaten op aan de digitale onderwijsvoorzieningen die zijn ontworpen voor en aangepast aan personen met een handicap, in kaart te brengen, erin te investeren en goede praktijken op dit gebied uit te wisselen. Er moet ook rekening worden gehouden met de behoeften van kwetsbare groepen op het gebied van onderwijs en vaardigheden; dit houdt in dat zij gelijke toegang krijgen tot basiseducatie van hoge kwaliteit. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Ook is het zaak dat rekening wordt gehouden met de behoeften van nationale minderheden en dat het mogelijk wordt gemaakt inhoud te creëren en toegankelijk te maken die in overeenstemming is met het recht van nationale minderheden om in hun moedertaal te studeren. |
| --- | --- |

14.

Het raakvlak van digitaal onderwijs en digitale transitie

| 15. | De samenleving en de Europese en mondiale economieën zullen voortaan behoefte hebben aan mensen met de vaardigheden en competenties om de architecten, bouwers en “natives” van deze nieuwe digitale wereld te worden. Er moet dan ook worden geïnvesteerd in het vastleggen, ontwikkelen en verwerven van elementaire en geavanceerde digitale vaardigheden. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR betreurt dat, hoewel het cijfer geleidelijk verbetert, 35 % van de beroepsbevolking in Europa momenteel niet over digitale basisvaardigheden beschikt (3), terwijl voor 90 % van de banen tegenwoordig ten minste een minimum aan digitale geletterdheid vereist is. Met de beoogde digitale transitie stijgt zowel het percentage mensen dat over de vereiste digitale basisvaardigheden beschikt als het niveau daarvan aanzienlijk. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR is ernstig bezorgd over de duidelijke kloof die bestaat tussen werkende en werkloze, oudere en laagopgeleide volwassenen (4) als het gaat om digitale vaardigheden, en over het feit dat de kloof tussen vrouwen en mannen op het gebied van digitaal onderwijs duidelijk groter is geworden. Meisjes aanmoedigen om te kiezen voor STE(A)M-studies (om zo de digitale genderkloof te dichten) zou al een stap in de goede richting zijn. Het CvdR verzoekt de Europese Commissie en de lidstaten de tenuitvoerlegging van het programma Digitaal Europa van de faciliteit voor herstel en veerkracht, Erasmus+, Horizon Europa en het Europees Sociaal Fonds aan te grijpen om vrouwen aan te zetten tot het volgen van STE(A)M-vakken en deze kloof te verkleinen door financiële ondersteuning te bieden aan aanbieders van digitaal onderwijs. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het Comité maakt zich zorgen over de duidelijke digitale kloof op het platteland, in de hele onderwijsgemeenschap (leraren, leerlingen en gezinnen), en verzoekt de Europese Commissie en de lidstaten om gebruik te maken van de financiële middelen in het kader van de faciliteit voor herstel en veerkracht en het Europees Sociaal Fonds om deze kloof te verkleinen; zo zijn specifieke investeringen nodig in de regio's die te maken krijgen met demografische uitdagingen en te lijden hebben onder een aanzienlijk en aanhoudend gebrek aan investeringen. In dit verband moeten stabiele langetermijnprojecten worden opgezet die de hele onderwijsgemeenschap ten goede komen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | In dit verband steunt het CvdR ook de doelstelling van de vaardighedenagenda om ervoor te zorgen dat 70 % van de 16- tot 74-jarigen tegen 2025 ten minste elementaire digitale vaardigheden heeft. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR beveelt voorts aan dat alle opleidings- en stageprogramma’s — ongeacht de onderwezen vaardigheden — een digitale component bevatten die verder gaat dan het “Digital Opportunity”-initiatief voor stages, en dat het voorgestelde Europees uitwisselingsplatform inhoud creëert voor deze cursussen, vergelijkbaar met het internationaal computerrijbewijs (ICDL), naast het Europees certificaat voor digitale vaardigheden, dat gebaseerd zal zijn op een zelfbeoordelingsmethode. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR benadrukt dat digitaal onderwijs een integrerend onderdeel van een leven lang leren moet worden, en roept de publieke en de particuliere sector op hun verantwoordelijkheid op te nemen voor het onderwijs en de opleiding van mensen, zodat zij concurrerend en geschikt voor de arbeidsmarkt worden en blijven en zich tegelijk ten volle kunnen ontplooien op persoonlijk vlak. |
| --- | --- |

21.

Digitaal onderwijs — kansen en uitdagingen

| 22. | Het CvdR gelooft in de grote voordelen die de digitalisering van onderwijs te bieden heeft als het onderwijs de lerenden centraal stelt, aan hun leeftijd is aangepast en ontwikkelingsgericht is. Hiermee zou een toegankelijk, inclusief onderwijs worden gewaarborgd, zou een grote stap vooruit worden gezet op weg naar kwalitatief hoogwaardig onderwijs voor iedereen en zou de uitoefening van het recht op onderwijs als fundamenteel mensenrecht worden verzekerd. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Het CvdR dringt aan op rechtstreekse overheidsfinanciering om nieuwe onderwijsmodellen te ontwikkelen en de vaardigheden van de 21e eeuw op alle onderwijsniveaus te bevorderen, van school tot universiteit. Ook pleit het voor een verdere vereenvoudiging van de structuur van de EU-financieringsprogramma’s, om meer spelers bij de programma’s te betrekken en de partnerschappen tussen het bedrijfsleven en de academische wereld uit te breiden. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Er moet meer worden ingezet op een ethisch gebruik van AI en op het gebruik van gegevens in het onderwijs en in opleidingen voor leerkrachten. Onderzoeks- en innovatiegerelateerde activiteiten moeten worden ondersteund via Horizon Europa. |
| --- | --- |

24.

| 25. | De Europese Commissie wordt opgeroepen de verschillende programma’s en maatregelen toegankelijk en bekend te maken via duidelijke informatie en communicatie, en het gedecentraliseerde uitvoeringssysteem te ondersteunen via de verschillende EU-netwerken, zoals de digitale-innovatiehubs. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR biedt zijn hulp aan bij de verspreiding van de Connectivity4schools-bewustmakingscampagne. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het Comité is bezorgd over de toename van digitaal geweld en cyberpesten en benadrukt dat onderwijs erop gericht moet zijn dergelijk gedrag te voorkomen. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Er zou van meet af aan, met de betrokkenheid van de regio’s en steden, gebruik moeten worden gemaakt van een vouchersysteem om nieuw onderzoek en de ontwikkeling van digitale onderwijsmogelijkheden te stimuleren. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het CvdR is gealarmeerd door de frustratie over de ontoereikende connectiviteit en apparatuur die veel leerlingen en leerkrachten in steden en regio's in heel Europa het afgelopen jaar hebben geuit. Het herhaalt enerzijds zijn boodschap (5) dat de prioriteiten voor de ontwikkeling van lokale onderwijsinfrastructuur moeten worden bijgesteld en dat lokale en regionale overheden de overstap naar een moderne, functionele, digitale en groene onderwijsinfrastructuur in hun gemeenschappen zullen ondersteunen. Anderzijds dringt het er bij de nationale regeringen op aan om via EU-financiering, nationale financiering of partnerschapsregelingen met lokale bedrijven alle leerkrachten en leerlingen een geschikt digitaal onderwijshulpmiddel ter beschikking te stellen, samen met gratis toegang tot digitale communicatie- en onderwijsapps en -platforms. |
| --- | --- |

29.

| 30. | De wereldwijde pandemie heeft de onvervangbare vaardigheden van leerkrachten aan het licht gebracht. Zij zorgen voor de menselijke interactie, modereren en moedigen aan, leggen uit en lichten toe, corrigeren en beoordelen, adviseren en ondersteunen, en beschikken over de nodige expertise en kennis. Al deze vaardigheden moeten worden ontwikkeld om ook in de digitale kaders te kunnen worden toegepast, aangezien de rol van leerkrachten met name van cruciaal belang is waar het gaat om het gebruik en de integratie van digitale technologieën in onderwijs en leren. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR waarschuwt echter dat onderwijstechnologieën een hulpmiddel moeten blijven en niet in de plaats mogen komen van persoonlijk onderwijs, omdat menselijke interactie van cruciaal belang is voor het welzijn en de ontwikkeling van leerlingen, zowel de communicatie tussen leerkrachten en leerlingen als tussen leerlingen onderling. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het CvdR maakt zich zorgen over recente onderzoeksresultaten (6) waaruit blijkt dat slechts 40 % van de leerkrachten zichzelf goed voorbereid vindt om digitale technologieën te gebruiken in het onderwijs. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het CvdR stelt voor de onderwijsmodellen in de hele Europese Unie beter op elkaar af te stemmen door een nauwere samenwerking tussen universiteiten en tussen bijscholingscentra voor leerkrachten, en dringt aan op de oprichting van fysieke “hubs” in universiteitssteden waar leerkrachten van alle onderwijsniveaus voortdurend kwalitatief hoogwaardige bijscholing kunnen krijgen. Ook zou deze inhoud beschikbaar kunnen worden gesteld, zodat de leerkrachten daarvan gebruik kunnen maken bij hun eigen lessen. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR juicht het idee van een Europees kader voor digitale onderwijsinhoud toe, maar zou graag de verzekering krijgen dat er op regionaal niveau voldoende middelen worden uitgetrokken zodat alle leerkrachten zich betrokken voelen bij de hub, en dat regionale talen worden ondersteund door de middelen aan iedereen aan te passen. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het Europees kader voor digitale onderwijsinhoud zou over een eigen technologie-incubator moeten beschikken om gestandaardiseerde inhoud te creëren, waarbij gebruik moet worden gemaakt van het Sharable Content Object Reference Model (SCORM) en waarbij moet worden toegezien op de kwaliteit, conform het model voor open leermiddelen (Open Educational Resources of OER), en leerkrachten en andere vakmensen te ondersteunen bij het creëren van inhoud, leerplannen en hulpmiddelen in overeenstemming met de hierboven vermelde criteria. Meer samenwerking en uitwisseling van materiaal en goede pedagogische praktijken zijn in dit verband onontbeerlijk. Het CvdR beveelt aan dat deze eenheid de nationale onderwijsdepartementen ondersteunt bij de beoordeling van technologische toepassingen, zodat het geld wordt besteed aan de beste technologieën, rigoureus onderzoek wordt verricht en alle verzamelde gegevens op passende wijze worden gebruikt. |
| --- | --- |

35.

| 36. | De Commissie zou met adequate maatregelen, onder meer via de programma’s Erasmus+, Horizon Europa en InvestEU, steun moeten verlenen aan de oprichting van inclusieve en meertalige pan-Europese platforms voor de brede verspreiding van educatieve inhoud en -instrumenten, rekening houdend met de regionale talen. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Het Comité wijst op de investeringen van de EU in digitale cultuur; een mooi voorbeeld is het project Europeana, dat met het aanbieden van digitale inhoud over de Europese geschiedenis en cultuur heeft bijgedragen aan de diversificatie van het onderwijs in scholen in de hele Europese Unie. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het CvdR dringt erop aan méér initiatieven op te zetten zoals het “digitale school”-project van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek, dat gratis en toegankelijke open onlinecursussen voor een groot publiek (MOOC’s) mogelijk maakt. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR benadrukt de noodzaak van digitale geletterdheid bij de onderwijsgemeenschap. In een tijdperk waarin het lijkt alsof alle kennis van het internet kan worden gehaald, is het van cruciaal belang dat alle leden van de onderwijsgemeenschap harde feiten van meningen kunnen onderscheiden en filteren en in staat zijn om zelfstandig gegevens te analyseren en te vergelijken. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Ook moeten manieren worden gevonden om ouders te helpen hun kinderen te ondersteunen bij de toegang tot digitaal onderwijs. |
| --- | --- |

40.

| 41. | Het CvdR wijst erop dat families, leerlingen en onderwijsdeskundigen ernstige gevallen van cyberpesten hebben gemeld, en dat steun voor het geestelijk welzijn van leerlingen en studenten van alle leeftijden nodig blijft en moet worden gefinancierd. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het CvdR verzoekt de Commissie de specifieke aard van onderwijsgegevens aan de orde te stellen, alsook het risico als gevolg van het gebrek aan regelgeving voor de uitwisseling en opslag van deze gegevens. Ook zou zij het Europees Comité voor gegevensbescherming (EDPB) moeten betrekken bij een evaluatie inzake de totstandbrenging van een specifieke status voor gegevens betreffende leerlingen en lerenden, en zou zij alle bij het digitale onderwijs betrokken partijen (leraren, studenten, leerlingen, lerenden en ouders) bewust moeten maken van het belang van cyberbeveiliging en manieren moeten zoeken om de cyberbeveiliging op dit gebied voortdurend te verbeteren. |
| --- | --- |

42.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  CvdR-advies “Een Europese onderwijsruimte tot stand brengen tegen 2025”, maart 2021.

1

(2)  COR-2019-03332, CvdR-advies “Digitaal Europa voor iedereen: slimme en inclusieve oplossingen in de praktijk”, goedgekeurd in oktober 2019.

2

(3)  Europese Rekenkamer “EU actions to address low digital skills”, Review No 2, 2021.

3

(4)  Ibidem.

4

(5)  CvdR-advies “Een Europese onderwijsruimte tot stand brengen tegen 2025”, maart 2021.

5

(6)  OECD Teaching and Learning International Survey (TALIS), 2018.

6

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/69 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/69

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Europese media in het digitale decennium: Een actieplan

(2021/C 300/13)

| Rapporteur: | Jan TREI (EE/EVP), lid van een lokale vergadering: gemeenteraadslid van Viimsi |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Europese media in het digitale decennium: Een actieplan ter ondersteuning van het herstel en de transformatie
  COM(2020) 784 final |

Rapporteur:

Jan TREI (EE/EVP), lid van een lokale vergadering: gemeenteraadslid van Viimsi

Referentiedocument:

Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio’s — Europese media in het digitale decennium: Een actieplan ter ondersteuning van het herstel en de transformatie

COM(2020) 784 final

BELEIDSAANBEVELINGEN

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Algemene opmerkingen

| 1. | is ingenomen met het plan van de Europese Commissie om de steun aan de audiovisuele en mediasector te stroomlijnen en de behoeften van de lokale en regionale media in de hele EU in het kader van economisch herstel, vergroening en digitalisering onder de aandacht te brengen. |
| --- | --- |

1.

| 2. | Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) streeft naar een dialoog met DG CNECT van de Commissie over de uitvoeringsmaatregelen die worden overwogen voor de praktische follow-up van het actieplan en wijst daarbij op de noodzakelijke synergie tussen fondsen en regelgeving op Europees, nationaal, regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Het CvdR zal zich tegenover andere EU instellingen, branchespecifieke en lokale/regionale belanghebbenden alsook tegenover het grote publiek zichtbaarder proberen op te stellen als politieke speler op dit gebied, teneinde de beschikbare informatie en expertise verder te verspreiden en ervoor te zorgen dat zijn beleidsaanbevelingen de verschillende besluitvormingsniveaus bereiken. |
| --- | --- |

3.

| 4. | In veel lidstaten ligt de verantwoordelijkheid voor regulering en ondersteuning van de media- en culturele sector bij de regio’s. In andere lidstaten is het mediabeleid een taak van de nationale overheid, terwijl de verantwoordelijkheid voor het cultuurbeleid verdeeld is over het lokale, regionale en nationale niveau. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het is dan ook van essentieel belang dat nauw wordt samengewerkt met de lokale en regionale overheden om de steun aan de mediasector op alle bestuursniveaus te coördineren. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Het CvdR is verheugd over het “NEWS”-initiatief voor ondersteuning van de nieuwsmediasector, dat met behulp van de InvestEU-garantie is gelanceerd en waarin speciale aandacht wordt besteed aan de lokale en regionale media. |
| --- | --- |

6.

| 7. | Het CvdR is ervan overtuigd dat het actieplan een grote lokale en regionale impact zal hebben, want de economische, technische en creatieve levensvatbaarheid van pluralisme in de media hangt af van de veelheid aan lokale en regionale media, alsook van de instanties die betrokken zijn bij de waardeketen, het regelgevend toezicht en de sectoroverschrijdende samenwerking in de productie-, media- en audiovisuele sector. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR erkent de bijzondere waarde van regionale en zelfs lokale innovatiestrategieën en slimme specialisatie in de audiovisuele en mediasector: zij resulteren in innovatieve oplossingen en spillovereffecten op andere belangrijke gebieden van het overheidsbeleid en de economische activiteit (onderwijs, vaardigheden en gezondheid). |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie om bij het uitwerken van concrete instrumenten en maatregelen in het kader van het actieplan de bevoegde autoriteiten in de EU-lidstaten aan te moedigen tot het verschaffen van zo veel mogelijk duidelijkheid over de financiële steun die in het kader van de relevante EU-programma’s en met name via de herstelinstrumenten specifiek ter beschikking wordt gesteld aan de lokale en regionale media, en tot het coördineren van deze steun. Het CvdR zelf zal meehelpen deze informatie onder lokale en regionale belanghebbenden te verspreiden. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie ook om er bij toekomstige Europese nieuwsmediafora en initiatieven met betrekking tot de vooruitzichten van de Europese mediasector in het bijzonder op te letten dat lokale en regionale media zo breed mogelijk zijn vertegenwoordigd en daar zo veel mogelijk bij worden betrokken. |
| --- | --- |

10.

| 11. | Het CvdR benadrukt met name het belang van steun aan kleine en middelgrote ondernemingen in de audiovisuele en mediasector en dringt erop aan dat zij worden geraadpleegd en worden betrokken bij de verdere ontwikkeling van initiatieven als de MEDIA-marktgateway en de creatieve innovatielabs voor start-ups en scale-ups. |
| --- | --- |

11.

| 12. | Het CvdR wijst op het bijzondere belang, althans gedurende een overgangsperiode, van kranten en advertentiebladen in niet-elektronische vorm, die met name ouderen niet door elektronische publicaties willen vervangen; het zou met name in plattelandsgebieden voor uitgevers financieel haalbaar moeten worden gemaakt om kranten te blijven bezorgen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Er zou speciale aandacht moeten worden besteed aan burgermedia als “derde omroepsector” (meestal zelfgeorganiseerde, participatieve media zonder winstoogmerk die gericht zijn op lokale, geografisch afgebakende gemeenschappen en/of belangengroepen). Het zou een goede zaak zijn als alle bestuursniveaus de burgermedia de nodige erkenning zouden geven. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Helaas wordt er geen rekening gehouden met de bijzondere situatie van kleine landen (markten) die het gevolg is van hun specifieke omstandigheden, vooral wanneer er Europese minderheidstalen in het spel zijn of niet-Europese talen die worden gesproken door migranten. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie bijzondere aandacht te besteden en specifieke steun te verlenen aan zowel de publieke als private media en aan de audiovisuele sector die inhoud en producties leveren en hun diensten aanbieden in de mede-officiële en minderheidstalen die in de Europese regio’s worden gebruikt, en aldus bijdragen aan de standaardisering van deze talen en de eerbiediging van de culturele diversiteit van de regio’s door de taalrechten van hun inwoners veilig te stellen. Deze steun, die in de vorm van gerichte financiering voor deze media zou moeten worden verstrekt, is met name noodzakelijk om hen in staat te stellen hun digitalisering voort te zetten en zo hun blijvende aanwezigheid in de digitale omgeving te waarborgen. |
| --- | --- |

15.

| 16. | Het CvdR is blij met de maatregelen die worden genomen om de belangrijke rol die de activiteiten van publieke omroepen op lokaal en regionaal niveau spelen, te ondersteunen en voor het voetlicht te brengen. |
| --- | --- |

16.

| 17. | De Europese Commissie zou specifieke steunmaatregelen moeten uitwerken om de regionale en lokale media in de periode 2021-2027 met EU-middelen te ondersteunen. |
| --- | --- |

17.

Algemene beoordeling van het actieplan

| 18. | Het belang van investeringen in digitale geletterdheid, een voorwaarde voor het gebruik van digitale media, mag niet uit het oog worden verloren. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR betreurt het dat de beleidsmaatregelen ten gunste van de lokale nieuwsmedia bedrijven over de hele linie tot dusver onvoldoende in staat hebben gesteld om veranderingen door te voeren, nieuwe wegen in te slaan en levensvatbare bedrijfs- en inkomstenmodellen voor de digitale transitie te ontwikkelen en in te voeren. |
| --- | --- |

19.

| 20. | De tien acties in het actieplan komen inhoudelijk tegemoet aan een reeks bestaande behoeften in deze sector en kunnen ook dienen om de ontwikkeling van lokale en regionale media te bevorderen. De bevoegdheden van regionale overheden in diverse EU-lidstaten op het gebied van (al dan niet audiovisuele) media worden echter niet expliciet erkend in het actieplan. |
| --- | --- |

20.

| 21. | De lokale en regionale bevoegdheden zouden volledig moeten worden erkend en de deelname van lokale en regionale overheden aan een gestructureerde dialoog over de specifieke acties van het actieplan, met name actie 1 en actie 7, zou moeten worden vergemakkelijkt. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Het CvdR is van mening dat een goed doordachte regelgeving en strategie, in combinatie met op maat gesneden steunmaatregelen, een klimaat kunnen scheppen waarin lokale en regionale media de uitdagingen van economisch herstel, groener ondernemerschap en digitalisering met succes kunnen aangaan. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Feit is dat de sector niet alleen in staat moet worden gesteld om de productie en distributie van inhoud te financieren, maar dat in het EU-beleid ook moet worden erkend dat de audiovisuele en de mediasector niet op dezelfde manier kunnen worden gereguleerd als andere sectoren. Er is behoefte aan EU-beleid dat de Europese mediasector in staat stelt om concurrerende inhoud te blijven produceren in een eerlijke digitale omgeving. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het actieplan zou een blijvend effect moeten hebben en er zou een alomvattend EU-beleid voor de mediasector moeten komen, waarin regelgeving en mededingings- en fiscaal beleid worden gecombineerd met EU-fondsen en -programma’s, teneinde innovatie te bevorderen en een gelijk speelveld te creëren voor de Europese media, met inachtneming van de Europese fundamentele waarden, nl. eerbied voor de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, de rechtsstaat en eerbiediging van de mensenrechten, waaronder de rechten van personen die tot minderheden behoren. Volledige eerbiediging van deze waarden zou een voorwaarde moeten zijn voor de toegang van Europese media tot EU-fondsen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het is van belang te zorgen voor een sterk pluralistisch, economisch levensvatbaar, innovatief, onafhankelijk en betrouwbaar Europees medialandschap dat de hele samenleving kan bereiken. Dit is van groot belang voor de Europese Unie en haar democratieën, alsook voor de burgers, consumenten en bedrijven. Het is ook een kwestie van sociale cohesie. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Lokale en regionale media zijn vaak in het nadeel, vergeleken met internationale onlineplatforms. Het CvdR is ervan overtuigd dat uitgebreidere aandacht van de EU nodig is om een aantal problemen op te lossen (waaronder informatieasymmetrie en toegang tot gegevens), aangezien de verticale integratie van onlineplatforms, samen met hun controlerende rol, een ernstige belemmering vormt voor de effectieve toegang tot en de keuze van diensten en inhoud. Daarom acht het CvdR het noodzakelijk om in toekomstige EU-richtlijnen te voorzien in mechanismen die ervoor zorgen dat de platforms in hun aanbod ook lokale en regionale media opnemen die door de nationale of regionale overheid zijn erkend. Bevoordeling van de eigen diensten (self-preferencing) vormt een ernstige bedreiging voor pluralisme en eerlijke concurrentie. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het CvdR onderstreept dat vrijheid, pluralisme en onafhankelijkheid van de media, evenals de veiligheid van journalisten, essentiële elementen zijn van het recht op vrijheid van meningsuiting en informatie en essentieel zijn voor het democratisch functioneren van de EU en haar lidstaten, en spreekt in dit verband zijn waardering uit voor het werk van onafhankelijke “waakhonden”, zoals het Europees Centrum voor pers- en mediavrijheid in Leipzig. |
| --- | --- |

27.

Economische aspecten

| 28. | Het CvdR herinnert eraan dat onafhankelijke lokale en regionale media, ongeacht hun bedrijfsmodel, geconfronteerd blijven worden met financiële problemen op de markt en dat hun situatie als gevolg van de COVID-19-pandemie verder verslechtert. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Het CvdR stelt met bezorgdheid vast dat het door de versnipperde audiovisuele markt van de EU-lidstaten moeilijk zal blijven om de marktvoordelen te benutten die technologie en schaalvergroting kunnen bieden. |
| --- | --- |

29.

| 30. | Het is verheugend nieuws dat een paar EU-lidstaten onlangs hebben besloten om aanzienlijke bedragen te investeren in de ondersteuning van lokale en regionale journalistiek. |
| --- | --- |

30.

| 31. | Het CvdR wijst nogmaals op het strategisch belang van de audiovisuele en mediasector voor de Europese economie en het herstel na de crisis, en juicht het toe dat de Europese Commissie voornemens is om deze sector te ontwikkelen in het kader van het industriebeleid, op basis van een innovatiedialoog met de sector en een speciaal investeringsplatform. |
| --- | --- |

31.

| 32. | Het is ook nuttig de territoriale impact (waaronder het potentieel voor plattelandsontwikkeling) van de steun aan de audiovisuele en mediasector te meten en te evalueren, met name wat betreft het effect van deze maatregelen op het scheppen van banen in de mediawereld. Er kan eveneens een impact zijn op de plattelandsontwikkeling, als daarvoor tegelijkertijd in het kader van de herstelplannen meer gerichte mogelijkheden worden gecreëerd. |
| --- | --- |

32.

| 33. | Het CvdR onderstreept het bijzondere belang van bioscopen als laagdrempelige en, met name in plattelandsgebieden, vaak enige culturele aanbieders en wijst op de extreme gevolgen voor bioscopen van de maandenlange sluiting vanwege de coronapandemie. Om het Europese bioscooplandschap in stand te houden, zou er een passende periode moeten gelden voor de exclusieve vertoning van films in bioscopen voordat zij worden aangeboden op internationale video-on-demandplatforms. |
| --- | --- |

33.

| 34. | Het CvdR roept op tot het bevorderen van samenwerking en netwerkactiviteiten op Europees niveau tussen de lokale en regionale actoren in de audiovisuele sector en de media, alsook tussen overheidsinstanties, met het oog op de uitvoering van gezamenlijke projecten, de ontwikkeling van synergieën en de uitwisseling van goede praktijkvoorbeelden. |
| --- | --- |

34.

| 35. | Het CvdR is ingenomen met de recente beleidsinitiatieven van de EU die erop gericht zijn de kloof te overbruggen tussen de middelen die worden uitgetrokken voor technologische innovatie, en de culturele en creatieve aspecten van de audiovisuele en mediasector. |
| --- | --- |

35.

| 36. | Het CvdR is met name verheugd dat de Europese Commissie heeft voorgesteld om meer te investeren in de ondersteuning van het medialandschap door 61 miljoen EUR van het programma Creatief Europa 2021-2027 te besteden aan kwaliteitsjournalistiek, mediavrijheid, mediageletterdheid en diversiteit van de media. |
| --- | --- |

36.

| 37. | Positief is ook het nieuwe interactieve hulpinstrument in het actieplan, dat mediabedrijven wegwijs maakt in de verschillende steuninstrumenten. Het zou goed zijn als de lokale en regionale overheden bekendheid zouden geven aan de steuninstrumenten die specifiek voor lokale en regionale media zijn bedoeld. |
| --- | --- |

37.

| 38. | Het CvdR vestigt de aandacht op het belang van het aantrekken van geschoold personeel op het gebied van audiovisuele mediaproducties en op het reeds bestaande tekort aan vakmensen in met name de filmindustrie, en dringt in dit verband ook aan op financieringsmogelijkheden in het kader van het onderdeel Media van het programma Creatief Europa. |
| --- | --- |

38.

| 39. | Het CvdR pleit er in verband met de herziening van de steun voor festivals in het kader van het onderdeel Media van het programma Creatief Europa 2021-2027 voor om festivals permanent en op individuele basis, dus niet alleen als ze deel uitmaken van Europese netwerken, te blijven steunen zodat ze hun eigenheid en kwaliteit behouden. |
| --- | --- |

39.

| 40. | Wat actie 1 van het actieplan betreft, pleit het CvdR voor een sterke plaatsgebonden aanpak en nauwe samenwerking met de lokale en regionale overheden. Ook stelt het voor om voorbeelden van goede praktijken te melden bij de Europese Commissie, zodat daaraan soortgelijke maatregelen kunnen worden gekoppeld die kunnen worden opgenomen in de herstelprogramma’s en actieplannen van de EU-lidstaten. |
| --- | --- |

40.

Lokale en regionale media

| 41. | Het CvdR benadrukt dat lokale nieuwsmedia een belangrijke rol spelen in het openbare leven en het politieke debat, omdat ze politieke kennis en participatie bevorderen. Onafhankelijke lokale nieuwsmedia zijn de pijler onder de democratie in de samenleving. |
| --- | --- |

41.

| 42. | Het CvdR deelt de mening dat bescherming van de diversiteit en onafhankelijkheid van de media een centrale beleidsdoelstelling moet zijn, die ook in dit actieplan voorop moet staan. |
| --- | --- |

42.

| 43. | Het is onder meer de rol van de lokale media om de bevolking door middel van kwalitatief hoogstaande, neutrale en kritische berichtgeving op een objectieve en nauwkeurige manier te informeren over bestuurszaken en publieke aangelegenheden, zodat zij zich hierover een mening kan vormen. Lokale media vertegenwoordigen hun regio en helpen mensen begrijpen dat zij deel uitmaken van een gemeenschap, dat zij verbonden zijn via hun gezamenlijke lokale nieuwszender, en dat het meer is dan alleen geografische nabijheid dat hen verbindt. |
| --- | --- |

43.

| 44. | Het CvdR betreurt dat er in dunbevolkte gebieden, in tegenstelling tot dichtbevolkte stedelijke gebieden met hun traditionele lokale media en digitale platforms, vaak traditionele noch digitale lokale media voorhanden zijn. Dit heeft tot gevolg dat sommige gebieden nu weinig tot geen journalistieke aandacht krijgen. |
| --- | --- |

44.

| 45. | Het CvdR herhaalt dat nieuws- en culturele programma’s op lokaal en regionaal niveau een belangrijk aandachtspunt zijn voor regionale publieke mediaorganisaties in heel Europa. De regionale publieke media dragen bij tot de mediadiversiteit in de regio’s. Zij bevorderen ook de betrokkenheid van het publiek bij de activiteiten van lokale en regionale overheden en van culturele en maatschappelijke organisaties. |
| --- | --- |

45.

| 46. | Het CvdR is er stellig van overtuigd dat de regionale publieke media via alle communicatiekanalen — radio, televisie en internet, alsook platforms die radio- en televisiediensten in de regio’s aanbieden — toegankelijk moeten zijn voor het publiek, zodat zij niet irrelevant worden en hun primaire functie kunnen blijven vervullen. Afhankelijk van de specifieke nationale omstandigheden is het ook van belang te zorgen voor de doorgifte van regionale media via alle mogelijke distributiekanalen, waaronder kabel, digitale terrestrische televisie, satelliet en internet. |
| --- | --- |

46.

| 47. | Het CvdR zou graag zien dat een aantal acties van het actieplan, met name actie 1, op lokaal en regionaal niveau kan worden versterkt. Voorwaarde daarvoor is wel dat er wordt geïnvesteerd in capaciteitsopbouw voor lokale actoren. |
| --- | --- |

47.

Innovatie en technologie

| 48. | Het CvdR bevestigt dat digitalisering kan helpen om een nieuw publiek aan te trekken, gebruik te maken van onconventionele inhoud, lokale en regionale media nieuwe diensten aan te bieden en interregionale culturele samenwerking te bevorderen, en is van mening dat alleen sectoroverschrijdende digitalisering totaal nieuwe mogelijkheden biedt voor disruptieve bedrijfsmodellen en innovatieve digitale diensten en producten, maar vreest dat de kosten van deze transformatie voor lokale en regionale overheden te hoog zouden kunnen oplopen. |
| --- | --- |

48.

| 49. | Het CvdR wijst erop dat de digitale kloof tussen stad en platteland moet worden verkleind, hetgeen een voorwaarde is om de inwoners van plattelandsgebieden gebruik te kunnen laten maken van digitale media en hun toegang te geven tot alle beschikbare informatie. |
| --- | --- |

49.

| 50. | De mediasector staat centraal in de huidige grensoverschrijdende revolutie op het gebied van data, kunstmatige intelligentie en blockchain. De media zouden een sleutelrol kunnen spelen bij het testen en uitvoeren van de ethische richtsnoeren die zijn ontwikkeld door de deskundigengroep inzake kunstmatige intelligentie van de Commissie en bij het aanpassen ervan aan de mediasector. |
| --- | --- |

50.

| 51. | De Europese cultuur en film zijn onlosmakelijk verbonden met de Europese identiteit. Een goed functionerend en pluralistisch medialandschap in de gehele EU is van cruciaal belang voor de instandhouding en bevordering van de Europese waarden en de Europese manier van leven. Alle medialandschappen zijn afhankelijk van de vaststelling van evenwichtige prioriteiten bij de uitvoering van de herstelplannen van de EU. Zo moet bijvoorbeeld worden gezorgd voor een grotere koppeling tussen het audiovisuele en mediabeleid van de EU enerzijds en onderzoek en innovatie anderzijds. |
| --- | --- |

51.

| 52. | Het CvdR benadrukt de rol die de audiovisuele sector kan spelen bij het bevorderen van regionaal en lokaal toerisme, met name in plattelandsgebieden, door de troeven van die gebieden op een creatieve manier voor het voetlicht te brengen en duurzaam toerisme en economische ontwikkeling te stimuleren. |
| --- | --- |

52.

| 53. | Het is een goede zaak dat, wat de data-infrastructuur betreft, de belangrijkste maatregel van het actieplan zal zorgen voor synergie met de programma’s Horizon Europa en Digitaal Europa. Dit moet innovatie en creativiteit bevorderen en alle soorten media — publieke en commerciële, grote en kleine — zonder onderscheid toegankelijk maken. Ook lokale en regionale media moeten, ongeacht hun eigendomsverhoudingen en hun bestuursstructuur, kunnen profiteren van deze synergie. Investeringen in technologie voor o.a. meertalige ondertiteling, toevoeging van gebarentaal of audiodescriptie moeten dan ook systematisch vereist worden in Europese informatieve en audiovisuele producties. |
| --- | --- |

53.

| 54. | Het programma Horizon Europe speelt onder meer een rol in de ondersteuning van de mediacomponenten van opensource-infrastructuur. Zulke infrastructuur is een eerste vereiste voor succesvolle innovatie, niet alleen in technologisch opzicht, maar ook wat betreft nieuwe bedrijfsmodellen en de toepassing daarvan in allerlei media. |
| --- | --- |

54.

| 55. | Het CvdR is van mening dat in alle relevante financieringsprogramma’s van de EU (Creatief Europa, Erasmus+, Horizon 2020 enz.) passende prioriteit moet worden gegeven aan de behoefte aan ontwikkeling van digitale vaardigheden in de audiovisuele en mediasector op lokaal en regionaal niveau. Digitale geletterdheid moet verder gaan dan ICT-basisvaardigheden en moet ook mediageletterdheid en informatievaardigheden omvatten. |
| --- | --- |

55.

| 56. | Het CvdR dringt aan op het verlenen van gerichte steun op lokaal en regionaal niveau om naast Europese technologiecentra ook Europese centra voor mediatechnologie op te richten. Deze zouden zich moeten richten op de scholing van media-actoren, onder meer over de benutting van beschikbare financiering (waaronder herstelfondsen) en de onafhankelijkheid van de media. Zo kunnen proefprojecten worden uitgevoerd en innovatieve Europese oplossingen worden verspreid. |
| --- | --- |

56.

Onafhankelijkheid van de media, geloofwaardigheid en een krachtiger stem voor de burgers

| 57. | In een gezondheidscrisis als de COVID-19-pandemie is de toegang tot betrouwbare informatie van groot belang. Tegen de achtergrond van de pandemie bieden zowel de publieke als de particuliere media met hun kwalitatief en kwantitatief brede aanbod op lokaal, regionaal en nationaal niveau een schat aan informatie, documentatie, amusement, educatie en cultuur, waarmee ze een belangrijke bijdrage leveren aan het aanpakken van de uitdagingen van de crisis. Daarbij draait het om de volgende fundamentele kwesties: toegang tot informatie van overheidsinstanties, toegang tot internet, bescherming en bevordering van onafhankelijke media, desinformatie over de volksgezondheid en monitoring van de volksgezondheid. |
| --- | --- |

57.

| 58. | Het CvdR herhaalt dat er, gezien het gevaar van desinformatie, op alle bestuurlijke niveaus maatregelen moeten worden genomen om factcheckers te ondersteunen in hun werk en de mediageletterdheid van de bevolking te bevorderen. |
| --- | --- |

58.

| 59. | In dit verband zij gewezen op het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, waarin onder meer uitdrukkelijk wordt opgeroepen tot vrijheid en pluralisme van de media en eerbiediging van de grondrechten. De mediavrijheid wordt echter ernstig bedreigd door financiële druk, die het bestaansrecht van professionele journalistiek op het internet ondermijnt. Het CvdR gaat ervan uit dat de Europese Commissie, rekening houdend met de regelgevende bevoegdheid van de lidstaten om het pluralisme van de media te waarborgen, de wet inzake digitale diensten en de wet inzake digitale markten zal gebruiken om marktfalen aan te pakken en de scheve verhouding tussen technologiereuzen en nieuwsbedrijven recht te trekken. |
| --- | --- |

59.

| 60. | De geloofwaardigheid van de media staat of valt met hun onafhankelijkheid en de vrijheid van meningsuiting. Dit staat in contrast met situaties waarin een gouvernementeel of niet-gouvernementeel orgaan op eigen houtje kan beslissen welke inhoud betrouwbaar is, hoe de toegang tot platforms wordt gecontroleerd en welke inhoud terzijde wordt geschoven. |
| --- | --- |

60.

| 61. | Wat de relevante acties van het actieplan betreft, benadrukt het CvdR met name de betrokkenheid van de burgers en de voordelen voor de burgers, die de belangrijkste criteria zijn voor de ondersteuning van projecten, alsook de verbetering van de mediageletterdheid van het publiek, met name van jongeren. |
| --- | --- |

61.

| 62. | Het CvdR is van oordeel dat mediageletterdheid en informatievaardigheden moeten worden bevorderd om tegenwicht te bieden tegen desinformatie en de burgers te helpen hun weg te vinden in een digitale mediaomgeving, en dat een mediaecosysteem met kwalitatief hoogwaardige inhoud en ethische zelfregulering moet worden gestimuleerd om desinformatie en nepnieuws tegen te gaan. |
| --- | --- |

62.

| 63. | Het is een goede zaak dat de burger centraal staat in het actieplan, met name waar het gaat om het recht op toegang tot een pluralistisch, divers en onafhankelijk medialandschap, ook op regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

63.

| 64. | Het CvdR benadrukt, in het belang van de onafhankelijkheid van de media, dat financiële steun aan de media bij voorkeur van tijdelijke aard en werkelijk universeel moet zijn. Selectieve subsidies moeten worden beperkt om de vrije, door de markt gefinancierde journalistiek in stand te houden. Als er toch uitzonderlijke maatregelen worden genomen, moet verstoring van de markt zorgvuldig worden vermeden en moet de onafhankelijkheid van de media worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

64.

| 65. | Het CvdR is van mening dat de Europese Groep van regulerende instanties voor audiovisuele mediadiensten (ERGA) bij de ontwikkeling van mediabewustzijn de uitwisseling van ervaringen en goede praktijken moet bevorderen, met name wat betreft de activiteiten van de onafhankelijke nationale regelgevende instanties op het gebied van ondersteuning, onderzoek, bewustmaking, samenwerking en evaluatie, alsook met betrekking tot vormen van samenwerking tussen nationale regelgevende instanties, aanbieders van mediadiensten en onderwijsinstellingen. |
| --- | --- |

65.

Regelgevingskader

| 66. | Het CvdR dringt erop aan dat de Europese Commissie zich inzet voor een goed functionerende Europese mediamarkt en is van mening dat voor een succesvolle oplossing van de huidige problemen wellicht meer nodig is dan wetgeving op het gebied van gegevensbescherming; er moet immers ook actief gebruik worden gemaakt van nationale en Europese instrumenten voor mededingingsbeleid om bijvoorbeeld te voorkomen dat belangrijke infrastructuur slechts beperkt beschikbaar is voor nieuwkomers op de markt in Europa. |
| --- | --- |

66.

| 67. | Het CvdR herhaalt dat het audiovisuele mediabeleid van de EU gestoeld moet zijn op een totaalaanpak van wat er op alle mediagerelateerde gebieden, waaronder mededinging, auteursrecht, data enz., nog kan worden verricht. In de EU-beleidsvorming moet een meer horizontale benadering van de audiovisuele en mediasector worden gevolgd. Ook is er behoefte aan een meer gedetailleerde langetermijnvisie voor de audiovisuele sector en de hele Europese mediasector. |
| --- | --- |

67.

| 68. | Daarnaast is er een specifieke regelgevingsaanpak nodig voor het databeleid voor de Europese digitale eengemaakte markt, zodat de expansie van grote internationale on-demandplatforms kan worden benut ten voordele van alle Europeanen. |
| --- | --- |

68.

| 69. | Het CvdR dringt aan op een meer gedetailleerd EU-beleid dat feitelijk een gelijk speelveld voor alle aanbieders van audiovisuele mediadiensten creëert. Daarbij horen ook regels voor gegevensuitwisseling, toezicht op mededinging en belastingvoordelen. Voor kleinere marktdeelnemers in deze sector moeten uitzonderingen mogelijk zijn, om diversiteit van de inhoud en de lokale productie te vergroten. |
| --- | --- |

69.

| 70. | Het CvdR is overtuigd van de voordelen van nauwere beleidscoördinatie op EU-niveau tussen de wet inzake digitale diensten, het actieplan voor Europese democratie en het actieplan voor de media: daarmee moet hetzelfde doel worden nagestreefd, nl. een technologisch geavanceerd, ethisch en financieel gezond Europees ecosysteem dat internationaal kan concurreren. |
| --- | --- |

70.

| 71. | Het CvdR is het met de Europese Commissie eens dat een betere toegang tot en verspreiding van audiovisuele inhoud tegemoet zal komen aan de toenemende grensoverschrijdende vraag (ook in grensregio’s) en ten goede zal komen aan taalkundige minderheden en derhalve door EU-beleid moet worden geschraagd. Geoblocking moet verder worden beperkt en teruggedrongen, zodat de sector zich in de hele EU vrijer kan ontwikkelen. |
| --- | --- |

71.

Governance

| 72. | Het CvdR is, met name wat actie 1 van het actieplan betreft, van mening dat een krachtige plaatsgebonden aanpak en een hecht partnerschap met lokale en regionale overheden een doeltreffend middel zijn om de doelstellingen te verwezenlijken. |
| --- | --- |

72.

| 73. | Het CvdR is bereid om dit actieplan samen met de Europese Commissie verder in te vullen, teneinde uitvoeringsmaatregelen te ontwikkelen en daarmee de lokale en regionale media in de hele EU optimale kansen te bieden. |
| --- | --- |

73.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

III Voorbereidende handelingen

Comité van de Regio's

144e CvdR-zitting (op afstand via Interactio), 5.5.2021-7.5.2021

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/76 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/76

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s over grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en het mandaat van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding

(2021/C 300/14)

| Rapporteur: | Olgierd GEBLEWICZ (PL/EVP), voorzitter van het provinciebestuur van West-Pommeren |
| --- | --- |

Rapporteur:

Olgierd GEBLEWICZ (PL/EVP), voorzitter van het provinciebestuur van West-Pommeren

Inleidende opmerkingen

HET EUROPES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| — | steunt de plannen van de Europese Commissie om een sterker en breder rechtskader uit te werken waarbinnen de EU, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en de primaire verantwoordelijkheid van de lidstaten voor gezondheidszorg en crisisparaatheid, snel kan reageren en paraatheids- en responsmaatregelen kan nemen in geval van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid in de hele EU. |
| --- | --- |

—

steunt de plannen van de Europese Commissie om een sterker en breder rechtskader uit te werken waarbinnen de EU, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel en de primaire verantwoordelijkheid van de lidstaten voor gezondheidszorg en crisisparaatheid, snel kan reageren en paraatheids- en responsmaatregelen kan nemen in geval van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid in de hele EU.

| — | In 19 EU-lidstaten is niet alleen het nationale niveau verantwoordelijk voor de volksgezondheid, maar is die verantwoordelijkheid verregaand gedecentraliseerd en beschikken de lokale en regionale overheden over aanzienlijke bevoegdheden in het nationale gezondheidsstelsel. Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) dringt daarom aan op een sterkere subnationale component. |
| --- | --- |

—

In 19 EU-lidstaten is niet alleen het nationale niveau verantwoordelijk voor de volksgezondheid, maar is die verantwoordelijkheid verregaand gedecentraliseerd en beschikken de lokale en regionale overheden over aanzienlijke bevoegdheden in het nationale gezondheidsstelsel. Het Europees Comité van de Regio’s (CvdR) dringt daarom aan op een sterkere subnationale component.

| — | De COVID-19-pandemie is een echte stresstest geworden die ernstige tekortkomingen aan het licht heeft gebracht ten aanzien van paraatheid, grensoverschrijdende communicatie en de samenwerking tussen lidstaten en grensregio’s bij de aanpak van gezondheidsbedreigingen. De door de lidstaten en regio’s afzonderlijk genomen epidemiologische maatregelen verschilden aanzienlijk van elkaar, met niet alleen negatieve gevolgen voor de bescherming van de gezondheid maar ook voor de economie en samenleving. |
| --- | --- |

—

De COVID-19-pandemie is een echte stresstest geworden die ernstige tekortkomingen aan het licht heeft gebracht ten aanzien van paraatheid, grensoverschrijdende communicatie en de samenwerking tussen lidstaten en grensregio’s bij de aanpak van gezondheidsbedreigingen. De door de lidstaten en regio’s afzonderlijk genomen epidemiologische maatregelen verschilden aanzienlijk van elkaar, met niet alleen negatieve gevolgen voor de bescherming van de gezondheid maar ook voor de economie en samenleving.

| — | Vertegenwoordigers van het CvdR, dat de spreekbuis vormt van de lokale en regionale overheden uit alle EU-lidstaten, zouden als waarnemers moeten worden betrokken bij de werkzaamheden van de teams, comités en taskforces die op EU-niveau zijn opgericht om het hoofd te bieden aan noodsituaties op gezondheidsgebied, met name bij de activiteiten van het Raadgevend Comité inzake noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid. |
| --- | --- |

—

Vertegenwoordigers van het CvdR, dat de spreekbuis vormt van de lokale en regionale overheden uit alle EU-lidstaten, zouden als waarnemers moeten worden betrokken bij de werkzaamheden van de teams, comités en taskforces die op EU-niveau zijn opgericht om het hoofd te bieden aan noodsituaties op gezondheidsgebied, met name bij de activiteiten van het Raadgevend Comité inzake noodsituaties op het gebied van de volksgezondheid.

| — | Het CvdR dringt aan op de invoering van doeltreffende coördinatie-instrumenten voor grensregio’s, waaronder de regio’s langs de EU-buitengrenzen, en stelt voor om interregionale grensoverschrijdende contactgroepen op te richten. |
| --- | --- |

—

Het CvdR dringt aan op de invoering van doeltreffende coördinatie-instrumenten voor grensregio’s, waaronder de regio’s langs de EU-buitengrenzen, en stelt voor om interregionale grensoverschrijdende contactgroepen op te richten.

| — | De lidstaten blijven primair bevoegd voor het gezondheidsbeleid, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, maar er dient tijdens de conferentie over de toekomst van Europa nagedacht te worden over een verbreding van de bevoegdheden van de EU op gezondheidsgebied (art. 168 VWEU) om ernstige grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen in de hele EU op solidaire wijze aan te kunnen pakken, waarbij rekening moet worden gehouden met de uiteenlopende gezondheidsstructuren op subnationaal niveau en de verschillende bevoegdheden van de gezondheidsautoriteiten van de lidstaten. De nieuwe bevoegdheden van de EU op gezondheidsgebied moeten de Europese Commissie onder meer in staat stellen om een noodsituatie voor de volksgezondheid op het niveau van de Unie formeel te erkennen. |
| --- | --- |

—

De lidstaten blijven primair bevoegd voor het gezondheidsbeleid, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, maar er dient tijdens de conferentie over de toekomst van Europa nagedacht te worden over een verbreding van de bevoegdheden van de EU op gezondheidsgebied (art. 168 VWEU) om ernstige grensoverschrijdende gezondheidsbedreigingen in de hele EU op solidaire wijze aan te kunnen pakken, waarbij rekening moet worden gehouden met de uiteenlopende gezondheidsstructuren op subnationaal niveau en de verschillende bevoegdheden van de gezondheidsautoriteiten van de lidstaten. De nieuwe bevoegdheden van de EU op gezondheidsgebied moeten de Europese Commissie onder meer in staat stellen om een noodsituatie voor de volksgezondheid op het niveau van de Unie formeel te erkennen.

| — | De COVID-19-pandemie gaat gepaard met omvangrijke beperkingen van het vrije verkeer binnen de EU. |
| --- | --- |

—

De COVID-19-pandemie gaat gepaard met omvangrijke beperkingen van het vrije verkeer binnen de EU.

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

A.   Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en houdende intrekking van Besluit nr. 1082/2013/EU

Wijzigingsvoorstel 1

Artikel 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   De Commissie stelt in samenwerking met de lidstaten en de betrokken EU-agentschappen een plan van de Unie voor gezondheidscrises en pandemieën op (“het paraatheids- en responsplan van de Unie”) om een doeltreffende en gecoördineerde respons op grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid op het niveau van de Unie te bevorderen. | 1.   De Commissie stelt in samenwerking met de lidstaten en de betrokken EU-agentschappen een plan van de Unie voor gezondheidscrises en pandemieën op (“het paraatheids- en responsplan van de Unie”) om een doeltreffende en gecoördineerde respons op grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid op het niveau van de Unie te bevorderen. |
| 2.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie vormt een aanvulling op de overeenkomstig artikel 6 opgestelde nationale paraatheids- en responsplannen. | 2.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie vormt een aanvulling op de overeenkomstig artikel 6 opgestelde nationale paraatheids- en responsplannen. |
| 3.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie bevat met name regelingen inzake bestuur, capaciteiten en middelen voor: | 3.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie bevat met name regelingen inzake bestuur, capaciteiten en middelen voor: |
| a) | de tijdige samenwerking tussen de Commissie, de lidstaten en de agentschappen van de Unie; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   De Commissie stelt in samenwerking met de lidstaten en de betrokken EU-agentschappen een plan van de Unie voor gezondheidscrises en pandemieën op (“het paraatheids- en responsplan van de Unie”) om een doeltreffende en gecoördineerde respons op grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid op het niveau van de Unie te bevorderen.

1.   De Commissie stelt in samenwerking met de lidstaten en de betrokken EU-agentschappen een plan van de Unie voor gezondheidscrises en pandemieën op (“het paraatheids- en responsplan van de Unie”) om een doeltreffende en gecoördineerde respons op grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid op het niveau van de Unie te bevorderen.

2.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie vormt een aanvulling op de overeenkomstig artikel 6 opgestelde nationale paraatheids- en responsplannen.

2.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie vormt een aanvulling op de overeenkomstig artikel 6 opgestelde nationale paraatheids- en responsplannen.

3.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie bevat met name regelingen inzake bestuur, capaciteiten en middelen voor:

3.   Het paraatheids- en responsplan van de Unie bevat met name regelingen inzake bestuur, capaciteiten en middelen voor:

a)

de tijdige samenwerking tussen de Commissie, de lidstaten en de agentschappen van de Unie;

| a) | de tijdige samenwerking tussen de Commissie, de lidstaten
  , hun regio’s en lokale overheden,
  en de agentschappen van de Unie; |
| --- | --- |

a)

de tijdige samenwerking tussen de Commissie, de lidstaten
  , hun regio’s en lokale overheden,
  en de agentschappen van de Unie;

, hun regio’s en lokale overheden,

| b) | de veilige uitwisseling van informatie tussen de Commissie, de agentschappen van de Unie en de lidstaten; |
| --- | --- |

b)

de veilige uitwisseling van informatie tussen de Commissie, de agentschappen van de Unie en de lidstaten;

| b) | de veilige uitwisseling van informatie tussen de Commissie, de agentschappen van de Unie en de lidstaten; |
| --- | --- |

b)

de veilige uitwisseling van informatie tussen de Commissie, de agentschappen van de Unie en de lidstaten;

| c) | epidemiologische surveillance en monitoring; |
| --- | --- |

c)

epidemiologische surveillance en monitoring;

| c) | epidemiologische surveillance en monitoring; |
| --- | --- |

c)

epidemiologische surveillance en monitoring;

| d) | vroegtijdige waarschuwing en risicobeoordeling; |
| --- | --- |

d)

vroegtijdige waarschuwing en risicobeoordeling;

| d) | vroegtijdige waarschuwing en risicobeoordeling; |
| --- | --- |

d)

vroegtijdige waarschuwing en risicobeoordeling;

| e) | risico- en crisiscommunicatie; |
| --- | --- |

e)

risico- en crisiscommunicatie;

| e) | risico- en crisiscommunicatie; |
| --- | --- |

e)

risico- en crisiscommunicatie;

| f) | paraatheid en respons op het gebied van gezondheid, en sectoroverschrijdende samenwerking; |
| --- | --- |

f)

paraatheid en respons op het gebied van gezondheid, en sectoroverschrijdende samenwerking;

| f) | paraatheid en respons op het gebied van gezondheid, en sectoroverschrijdende samenwerking; |
| --- | --- |

f)

paraatheid en respons op het gebied van gezondheid, en sectoroverschrijdende samenwerking;

| g) | het beheer van het plan. |
| --- | --- |

g)

het beheer van het plan.

| g) | het beheer van het plan. |
| --- | --- |

g)

het beheer van het plan.

4.   Om coherente, multisectorale, grensoverschrijdende volksgezondheidsmaatregelen vast te stellen, moet het paraatheids- en responsplan van de Unie interregionale paraatheidselementen bevatten, met name wat betreft de capaciteiten voor het testen, voor de tracering van contacten, voor laboratoria en voor gespecialiseerde behandelingen of intensieve zorg over de grenzen van de regio’s heen. De plannen moeten ook middelen voor paraatheid en respons omvatten waarmee de situatie van burgers die een hoger risico lopen, kan worden aangepakt.

4.   Om coherente, multisectorale, grensoverschrijdende volksgezondheidsmaatregelen vast te stellen, moet het paraatheids- en responsplan van de Unie interregionale paraatheidselementen bevatten, met name wat betreft de capaciteiten voor het testen, voor de tracering van contacten, voor laboratoria en voor gespecialiseerde behandelingen of intensieve zorg over de grenzen van de regio’s heen.
  De regio’s worden op politiek niveau ten volle betrokken bij het opstellen en uitvoeren van deze plannen.
  De plannen moeten ook middelen voor paraatheid en respons omvatten waarmee de situatie van burgers die een hoger risico lopen, kan worden aangepakt.

5.   Om de werking van het paraatheids- en responsplan van de Unie te waarborgen, voert de Commissie stresstests, oefeningen en evaluaties tijdens en na afloop van de acties uit met de lidstaten, en werkt zij het plan indien nodig bij.

5.   Om de werking van het paraatheids- en responsplan van de Unie te waarborgen, voert de Commissie stresstests, oefeningen en evaluaties tijdens en na afloop van de acties uit met de lidstaten, en werkt zij het plan indien nodig bij.

Wijzigingsvoorstel 2

Wijzigingsvoorstel 2

Artikel 6

Nationale paraatheids- en responsplannen

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   Bij het opstellen van nationale paraatheids- en responsplannen overleggen de lidstaten met de Commissie om hun plannen af te stemmen met het paraatheids- en responsplan van de Unie, en stellen zij de Commissie en het HSC ook onverwijld in kennis van elke substantiële herziening van hun nationale plannen. | 1.   Bij het opstellen van nationale paraatheids- en responsplannen overleggen de lidstaten met de Commissie om hun plannen af te stemmen met het paraatheids- en responsplan van de Unie, en stellen zij de Commissie en het HSC ook onverwijld in kennis van elke substantiële herziening van hun nationale plannen.


  In voorkomend geval, wanneer de lokale en regionale autoriteiten in het nationale gezondheidsstelsel belangrijke verantwoordelijkheden hebben op het gebied van de volksgezondheid, omvatten de nationale plannen ook paraatheids- en responsplannen voor het subnationale niveau.






  2.
     
  In de nationale paraatheids- en responsplannen wordt vastgelegd of in grensgebieden interregionale grensoverschrijdende contactgroepen kunnen of moeten worden opgericht ter voorbereiding en coördinatie van de maatregelen in de regio’s aan weerszijden van de grens in geval van een bedreiging van de gezondheid. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   Bij het opstellen van nationale paraatheids- en responsplannen overleggen de lidstaten met de Commissie om hun plannen af te stemmen met het paraatheids- en responsplan van de Unie, en stellen zij de Commissie en het HSC ook onverwijld in kennis van elke substantiële herziening van hun nationale plannen.

1.   Bij het opstellen van nationale paraatheids- en responsplannen overleggen de lidstaten met de Commissie om hun plannen af te stemmen met het paraatheids- en responsplan van de Unie, en stellen zij de Commissie en het HSC ook onverwijld in kennis van elke substantiële herziening van hun nationale plannen.

In voorkomend geval, wanneer de lokale en regionale autoriteiten in het nationale gezondheidsstelsel belangrijke verantwoordelijkheden hebben op het gebied van de volksgezondheid, omvatten de nationale plannen ook paraatheids- en responsplannen voor het subnationale niveau.

2.
     
  In de nationale paraatheids- en responsplannen wordt vastgelegd of in grensgebieden interregionale grensoverschrijdende contactgroepen kunnen of moeten worden opgericht ter voorbereiding en coördinatie van de maatregelen in de regio’s aan weerszijden van de grens in geval van een bedreiging van de gezondheid.

Motivering

Motivering

Als het regionale niveau bepaalde bevoegdheden heeft, moeten de regio’s bij de plannen worden betrokken.

Toelichting bij de voorgestelde wijzigingen

Toelichting bij de voorgestelde wijzigingen

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 3

Wijzigingsvoorstel 3

Artikel 7

Verslaglegging over paraatheids- en responsplanning

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| c) | de invoering van nationale responsplannen inzake de bestrijding van epidemieën, antimicrobiële resistentie, gezondheidszorggerelateerde infecties en andere specifieke kwesties, en in voorkomend geval de uitvoering daarvan op regionaal en lokaal niveau. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

c)

de invoering van nationale responsplannen inzake de bestrijding van epidemieën, antimicrobiële resistentie, gezondheidszorggerelateerde infecties en andere specifieke kwesties, en in voorkomend geval de uitvoering daarvan op regionaal en lokaal niveau.

| c) | de invoering van nationale responsplannen inzake de bestrijding van epidemieën, antimicrobiële resistentie, gezondheidszorggerelateerde infecties
  , territoriale statistieken
  en andere specifieke kwesties, en in voorkomend geval de uitvoering daarvan op regionaal en lokaal niveau. |
| --- | --- |

c)

de invoering van nationale responsplannen inzake de bestrijding van epidemieën, antimicrobiële resistentie, gezondheidszorggerelateerde infecties
  , territoriale statistieken
  en andere specifieke kwesties, en in voorkomend geval de uitvoering daarvan op regionaal en lokaal niveau.

, territoriale statistieken

Het verslag bevat, voor zover relevant, elementen inzake interregionale paraatheid en respons die in overeenstemming zijn met de plannen van de Unie en met de nationale plannen, en bestrijkt met name de bestaande regiogrensoverschrijdende capaciteiten, middelen en coördinatiemechanismen.

Het verslag bevat, voor zover relevant, elementen inzake interregionale
  en grensoverschrijdende
  paraatheid en respons die in overeenstemming zijn met de plannen van de Unie en met de nationale plannen, en bestrijkt met name de bestaande regiogrensoverschrijdende capaciteiten, middelen en coördinatiemechanismen.

en grensoverschrijdende

De lokale en regionale autoriteiten worden betrokken bij het opstellen van verslagen over kwesties die met hun verantwoordelijkheden verband houden, met name de in punt c) genoemde.

De lokale en regionale autoriteiten worden betrokken bij het opstellen van verslagen over kwesties die met hun verantwoordelijkheden verband houden, met name de in punt c) genoemde.

2.   De Commissie stelt de overeenkomstig lid 1 ontvangen informatie ter beschikking van het HSC in een verslag dat om de twee jaar in samenwerking met het ECDC en andere relevante agentschappen en organen van de Unie wordt opgesteld.

2.   De Commissie stelt de overeenkomstig lid 1 ontvangen informatie ter beschikking van het HSC in een verslag dat om de twee jaar in samenwerking met het ECDC en andere relevante agentschappen en organen van de Unie wordt opgesteld.

Dat verslag bevat landenprofielen voor het monitoren van de vooruitgang en het ontwikkelen van actieplannen om de vastgestelde lacunes op nationaal niveau aan te pakken.

Dat verslag bevat landenprofielen voor het monitoren van de vooruitgang en het ontwikkelen van actieplannen om de vastgestelde lacunes op nationaal
  of subnationaal
  niveau aan te pakken.

of subnationaal

Wijzigingsvoorstel 4

Wijzigingsvoorstel 4

Artikel 9

Verslag van de Commissie over de paraatheidsplanning

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1.   Op basis van de door de lidstaten overeenkomstig artikel 7 verstrekte informatie en de resultaten van de in artikel 8 bedoelde audits, bezorgt de Commissie het Europees Parlement en de Raad tegen juli 2022 en elke twee jaar daarna een verslag over de stand van zaken en de vorderingen inzake de paraatheids- en responsplanning op het niveau van de Unie. | 1.   Op basis van de door de lidstaten overeenkomstig artikel 7 verstrekte informatie en de resultaten van de in artikel 8 bedoelde audits, bezorgt de Commissie het Europees Parlement en de Raad
  alsmede het Europees Comité van de Regio’s
  tegen juli 2022 en elke twee jaar daarna een verslag over de stand van zaken en de vorderingen inzake de paraatheids- en responsplanning op het niveau van de Unie. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1.   Op basis van de door de lidstaten overeenkomstig artikel 7 verstrekte informatie en de resultaten van de in artikel 8 bedoelde audits, bezorgt de Commissie het Europees Parlement en de Raad tegen juli 2022 en elke twee jaar daarna een verslag over de stand van zaken en de vorderingen inzake de paraatheids- en responsplanning op het niveau van de Unie.

1.   Op basis van de door de lidstaten overeenkomstig artikel 7 verstrekte informatie en de resultaten van de in artikel 8 bedoelde audits, bezorgt de Commissie het Europees Parlement en de Raad
  alsmede het Europees Comité van de Regio’s
  tegen juli 2022 en elke twee jaar daarna een verslag over de stand van zaken en de vorderingen inzake de paraatheids- en responsplanning op het niveau van de Unie.

Wijzigingsvoorstel 5

Wijzigingsvoorstel 5

Artikel 10

Coördinatie van paraatheids- en responsplanning in het Comité voor de bescherming van de gezondheid

Punt toevoegen

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | f) | het ondersteunen van de regionale grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied in regio’s waar de gezondheid potentieel of daadwerkelijk wordt bedreigd, en het coördineren van de werkzaamheden van de interregionale grensoverschrijdende contactgroepen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

f)

f)

het ondersteunen van de regionale grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied in regio’s waar de gezondheid potentieel of daadwerkelijk wordt bedreigd, en het coördineren van de werkzaamheden van de interregionale grensoverschrijdende contactgroepen.

het ondersteunen van de regionale grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied in regio’s waar de gezondheid potentieel of daadwerkelijk wordt bedreigd, en het coördineren van de werkzaamheden van de interregionale grensoverschrijdende contactgroepen.

Motivering

Motivering

Met een regionale component van het Comité voor de bescherming van de gezondheid (HSC) kunnen grensregio’s vlot bij de respons op crises worden betrokken en kan worden voorkomen dat de communicatie tekortschiet, waarvan tijdens de COVID-19-pandemie in 2020 meermaals sprake was.

Wijzigingsvoorstel 6

Wijzigingsvoorstel 6

Artikel 11

Opleiding van zorgverleners en volksgezondheidswerkers

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2.   De in lid 1 bedoelde opleidingsactiviteiten zijn erop gericht om het in dat lid bedoelde personeel de kennis en vaardigheden te bezorgen die met name nodig zijn om de in artikel 6 bedoelde nationale paraatheidsplannen te ontwikkelen en uit te voeren, activiteiten uit te voeren ter versterking van de capaciteiten inzake crisisparaatheid en surveillance, en daarbij de nodige digitale instrumenten te gebruiken. | 2.   De in lid 1 bedoelde opleidingsactiviteiten zijn erop gericht om het in dat lid bedoelde personeel de kennis en vaardigheden te bezorgen die met name nodig zijn om de in artikel 6 bedoelde nationale paraatheidsplannen te ontwikkelen en uit te voeren, activiteiten uit te voeren ter versterking van de capaciteiten inzake crisisparaatheid en surveillance, en daarbij de nodige digitale instrumenten te gebruiken.
  De opleidingsactiviteiten zijn ook gericht op de lokale en regionale autoriteiten met bevoegdheden op het gebied van gezondheidszorg ter ondersteuning van capaciteitsopbouw op subnationaal niveau. |
| [...] | [...] |
| 5.   De Commissie kan steun verlenen voor de organisatie, in samenwerking met de lidstaten, van programma’s voor de uitwisseling van zorgverleners en volksgezondheidswerkers tussen twee of meer lidstaten en voor de tijdelijke detachering van personeel van de ene lidstaat in de andere. | 5.   De Commissie kan steun verlenen voor de organisatie, in samenwerking met de lidstaten, van programma’s voor de uitwisseling van zorgverleners en volksgezondheidswerkers tussen twee of meer lidstaten en voor de tijdelijke detachering van personeel van de ene lidstaat in de andere.


  Dergelijke acties worden met name uitgevoerd in grensregio’s waar de lokale en regionale autoriteiten over aanzienlijke bevoegdheden op het gebied van gezondheidszorg beschikken, en omvatten ook opleidingsactiviteiten voor de werknemers van de interregionale grensoverschrijdende contactgroepen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2.   De in lid 1 bedoelde opleidingsactiviteiten zijn erop gericht om het in dat lid bedoelde personeel de kennis en vaardigheden te bezorgen die met name nodig zijn om de in artikel 6 bedoelde nationale paraatheidsplannen te ontwikkelen en uit te voeren, activiteiten uit te voeren ter versterking van de capaciteiten inzake crisisparaatheid en surveillance, en daarbij de nodige digitale instrumenten te gebruiken.

2.   De in lid 1 bedoelde opleidingsactiviteiten zijn erop gericht om het in dat lid bedoelde personeel de kennis en vaardigheden te bezorgen die met name nodig zijn om de in artikel 6 bedoelde nationale paraatheidsplannen te ontwikkelen en uit te voeren, activiteiten uit te voeren ter versterking van de capaciteiten inzake crisisparaatheid en surveillance, en daarbij de nodige digitale instrumenten te gebruiken.
  De opleidingsactiviteiten zijn ook gericht op de lokale en regionale autoriteiten met bevoegdheden op het gebied van gezondheidszorg ter ondersteuning van capaciteitsopbouw op subnationaal niveau.

[...]

[...]

5.   De Commissie kan steun verlenen voor de organisatie, in samenwerking met de lidstaten, van programma’s voor de uitwisseling van zorgverleners en volksgezondheidswerkers tussen twee of meer lidstaten en voor de tijdelijke detachering van personeel van de ene lidstaat in de andere.

5.   De Commissie kan steun verlenen voor de organisatie, in samenwerking met de lidstaten, van programma’s voor de uitwisseling van zorgverleners en volksgezondheidswerkers tussen twee of meer lidstaten en voor de tijdelijke detachering van personeel van de ene lidstaat in de andere.

Dergelijke acties worden met name uitgevoerd in grensregio’s waar de lokale en regionale autoriteiten over aanzienlijke bevoegdheden op het gebied van gezondheidszorg beschikken, en omvatten ook opleidingsactiviteiten voor de werknemers van de interregionale grensoverschrijdende contactgroepen.

Motivering

Motivering

Hoewel de bevoegdheidsverdeling per lidstaat kan verschillen, zijn de lokale en regionale overheden vaak betrokken bij zowel het beheer van gemeentelijke ziekenhuizen als bij civiele bescherming, maar ontbreekt het hun aan specifieke opleidingen of capaciteiten. Dringend nodig zijn gerichte opleidingsactiviteiten voor de dikwijls onderbezette gemeentelijke diensten. Dat zou snellere respons en doeltreffender optreden mogelijk maken.

Wijzigingsvoorstel 7

Wijzigingsvoorstel 7

Artikel 13, lid 8

Epidemiologische surveillance

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 8.   Elke lidstaat wijst de bevoegde autoriteiten aan die binnen die lidstaat verantwoordelijk zijn voor de epidemiologische surveillance als bedoeld in artikel 1. | 8.   Elke lidstaat wijst de bevoegde autoriteiten aan die binnen die lidstaat verantwoordelijk zijn voor de epidemiologische surveillance als bedoeld in artikel 1.
  Aan deze monitoring wordt ook territoriaal invulling gegeven, met name met behulp van regionale statistieken. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

8.   Elke lidstaat wijst de bevoegde autoriteiten aan die binnen die lidstaat verantwoordelijk zijn voor de epidemiologische surveillance als bedoeld in artikel 1.

8.   Elke lidstaat wijst de bevoegde autoriteiten aan die binnen die lidstaat verantwoordelijk zijn voor de epidemiologische surveillance als bedoeld in artikel 1.
  Aan deze monitoring wordt ook territoriaal invulling gegeven, met name met behulp van regionale statistieken.

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

Wijzigingsvoorstel 8

Wijzigingsvoorstel 8

Artikel 19, lid 3

Alarmmelding

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| Wanneer zij een alarm melden, delen de nationale bevoegde autoriteiten en de Commissie via het EWRS onverwijld alle beschikbare relevante informatie mee die zij in hun bezit hebben en die nuttig kan zijn voor de coördinatie van de respons, zoals: | Wanneer zij een alarm melden, delen de nationale bevoegde autoriteiten en de Commissie via het EWRS onverwijld alle beschikbare relevante informatie mee die zij in hun bezit hebben en die nuttig kan zijn voor de coördinatie van de respons, zoals: |
| a) | de soort en de herkomst van het agens; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

Wanneer zij een alarm melden, delen de nationale bevoegde autoriteiten en de Commissie via het EWRS onverwijld alle beschikbare relevante informatie mee die zij in hun bezit hebben en die nuttig kan zijn voor de coördinatie van de respons, zoals:

Wanneer zij een alarm melden, delen de nationale bevoegde autoriteiten en de Commissie via het EWRS onverwijld alle beschikbare relevante informatie mee die zij in hun bezit hebben en die nuttig kan zijn voor de coördinatie van de respons, zoals:

a)

de soort en de herkomst van het agens;

| a) | de soort en de herkomst van het agens; |
| --- | --- |

a)

de soort en de herkomst van het agens;

| b) | de datum en de plaats van het incident of de uitbraak; |
| --- | --- |

b)

de datum en de plaats van het incident of de uitbraak;

| b) | de datum en de plaats van het incident of de uitbraak; |
| --- | --- |

b)

de datum en de plaats van het incident of de uitbraak;

| c) | manieren van overdracht of verspreiding; |
| --- | --- |

c)

manieren van overdracht of verspreiding;

| c) | de betrokken territoriale gebieden; |
| --- | --- |

c)

de betrokken territoriale gebieden;

de betrokken territoriale gebieden;

| d
  ) | toxicologische gegevens; |
| --- | --- |

d
  )

d

toxicologische gegevens;

| d
  ) | manieren van overdracht of verspreiding; |
| --- | --- |

d
  )

d

manieren van overdracht of verspreiding;

| e
  ) | methoden voor opsporing en bevestiging; |
| --- | --- |

e
  )

e

methoden voor opsporing en bevestiging;

| e
  ) | toxicologische gegevens; |
| --- | --- |

e
  )

e

toxicologische gegevens;

| f
  ) | risico’s voor de volksgezondheid; |
| --- | --- |

f
  )

f

risico’s voor de volksgezondheid;

| f
  ) | methoden voor opsporing en bevestiging; |
| --- | --- |

f
  )

f

methoden voor opsporing en bevestiging;

| g
  ) | volksgezondheidsmaatregelen die op nationaal niveau uitgevoerd of gepland zijn; |
| --- | --- |

g
  )

g

volksgezondheidsmaatregelen die op nationaal niveau uitgevoerd of gepland zijn;

| g
  ) | risico’s voor de volksgezondheid; |
| --- | --- |

g
  )

g

risico’s voor de volksgezondheid;

| h
  ) | andere maatregelen dan volksgezondheidsmaatregelen; |
| --- | --- |

h
  )

h

andere maatregelen dan volksgezondheidsmaatregelen;

| h
  ) | volksgezondheidsmaatregelen die op nationaal niveau uitgevoerd of gepland zijn; |
| --- | --- |

h
  )

h

volksgezondheidsmaatregelen die op nationaal niveau uitgevoerd of gepland zijn;

| i
  ) | dringende behoeften of tekorten aan medische tegenmaatregelen; |
| --- | --- |

i
  )

i

dringende behoeften of tekorten aan medische tegenmaatregelen;

| i
  ) | andere maatregelen dan volksgezondheidsmaatregelen; |
| --- | --- |

i
  )

i

andere maatregelen dan volksgezondheidsmaatregelen;

| j
  ) | verzoeken om en aanbiedingen van grensoverschrijdende noodhulp; |
| --- | --- |

j
  )

j

verzoeken om en aanbiedingen van grensoverschrijdende noodhulp;

| j
  ) | dringende behoeften of tekorten aan medische tegenmaatregelen; |
| --- | --- |

j
  )

j

dringende behoeften of tekorten aan medische tegenmaatregelen;

| k
  ) | persoonsgegevens voor de tracering van contacten overeenkomstig artikel 26; |
| --- | --- |

k
  )

k

persoonsgegevens voor de tracering van contacten overeenkomstig artikel 26;

| k
  ) | verzoeken om en aanbiedingen van grensoverschrijdende noodhulp; |
| --- | --- |

k
  )

k

verzoeken om en aanbiedingen van grensoverschrijdende noodhulp;

| l
  ) | alle andere informatie die relevant is met betrekking tot de ernstige grensoverschrijdende bedreiging voor de gezondheid in kwestie. |
| --- | --- |

l
  )

l

alle andere informatie die relevant is met betrekking tot de ernstige grensoverschrijdende bedreiging voor de gezondheid in kwestie.

| l
  ) | persoonsgegevens voor de tracering van contacten overeenkomstig artikel 26; |
| --- | --- |

l
  )

l

persoonsgegevens voor de tracering van contacten overeenkomstig artikel 26;

| m
  ) | alle andere informatie die relevant is met betrekking tot de ernstige grensoverschrijdende bedreiging voor de gezondheid in kwestie. |
| --- | --- |

m
  )

m

alle andere informatie die relevant is met betrekking tot de ernstige grensoverschrijdende bedreiging voor de gezondheid in kwestie.

Motivering

Motivering

Spreekt voor zich.

B.   Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 851/2004 tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 851/2004 tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding

Wijzigingsvoorstel 9

Wijzigingsvoorstel 9

Artikel 3

Opdracht en taken van het Centrum

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 2. g) | het op verzoek van de Commissie of het Gezondheidsbeveiligingscomité of op eigen initiatief verstrekken van richtsnoeren voor de behandeling en het beheer van overdraagbare ziekten en andere bijzondere gezondheidsvraagstukken die van belang zijn voor de volksgezondheid, in samenwerking met de betrokken gemeenschappen; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2. g)

het op verzoek van de Commissie of het Gezondheidsbeveiligingscomité of op eigen initiatief verstrekken van richtsnoeren voor de behandeling en het beheer van overdraagbare ziekten en andere bijzondere gezondheidsvraagstukken die van belang zijn voor de volksgezondheid, in samenwerking met de betrokken gemeenschappen;

| 2. g) | het op verzoek van de Commissie of het Gezondheidsbeveiligingscomité of op eigen initiatief verstrekken van richtsnoeren voor de behandeling en het beheer van overdraagbare ziekten en andere bijzondere gezondheidsvraagstukken die van belang zijn voor de volksgezondheid, in samenwerking met de betrokken gemeenschappen
  , waaronder richtsnoeren voor grensregio’s en doorvoerpunten in het geval van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid
  ; |
| --- | --- |

2. g)

het op verzoek van de Commissie of het Gezondheidsbeveiligingscomité of op eigen initiatief verstrekken van richtsnoeren voor de behandeling en het beheer van overdraagbare ziekten en andere bijzondere gezondheidsvraagstukken die van belang zijn voor de volksgezondheid, in samenwerking met de betrokken gemeenschappen
  , waaronder richtsnoeren voor grensregio’s en doorvoerpunten in het geval van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid
  ;

, waaronder richtsnoeren voor grensregio’s en doorvoerpunten in het geval van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid

Motivering

Motivering

Tijdens de COVID-19-pandemie kregen grensregio’s en vervoersknooppunten gedurende enige tijd, totdat de nationale maatregelen in werking traden, geen instructies. Vroegtijdige richtsnoeren van het ECDC, ook al zijn die informeel en niet-bindend, zouden een snelle gezamenlijke respons op lokaal en regionaal niveau in de hele EU mogelijk maken nog voordat gerichte nationale maatregelen van kracht worden.

Wijzigingsvoorstel 10

Wijzigingsvoorstel 10

Artikel 5

Beheer van speciale netwerken en netwerkactiviteiten

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 2. h) | waar mogelijk verzamelen van gegevens op subnationaal niveau. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

2. h)

2. h)

waar mogelijk verzamelen van gegevens op subnationaal niveau.

Motivering

Motivering

Het voorstel om het ECDC op subnationaal niveau gegevens te laten verzamelen, is gebaseerd op de ervaringen tijdens de COVID-19-pandemie, toen de epidemiologische situatie in sommige regio’s verschilde van de nationale situatie of de omstandigheden in aangrenzende regio’s.

Wijzigingsvoorstel 11

Wijzigingsvoorstel 11

Artikel 5 ter

Paraatheids- en responsplanning

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| 1. c) | faciliteren van zelfbeoordelingen en externe evaluaties van de paraatheids- en responsplanning van de lidstaten, en bijdragen tot verslaglegging en audits inzake paraatheids- en responsplanning krachtens artikelen 7 en 8 van Verordening (EU).../... [PB: Gelieve het nummer van de verordening betreffende ernstige grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid [ISC/2020/12524]] in te voegen; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1. c)

faciliteren van zelfbeoordelingen en externe evaluaties van de paraatheids- en responsplanning van de lidstaten, en bijdragen tot verslaglegging en audits inzake paraatheids- en responsplanning krachtens artikelen 7 en 8 van Verordening (EU).../... [PB: Gelieve het nummer van de verordening betreffende ernstige grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid [ISC/2020/12524]] in te voegen;

| 1. c) | faciliteren van zelfbeoordelingen en externe evaluaties van de paraatheids- en responsplanning van de lidstaten
  , waaronder de subnationale paraatheids- en responsplannen voor grensregio’s en vervoersknooppunten,
  en bijdragen tot verslaglegging en audits inzake paraatheids- en responsplanning krachtens artikelen 7 en 8 van Verordening (EU) .../... [PB: Gelieve het nummer van de verordening betreffende ernstige grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid [ISC/2020/12524] in te voegen]; |
| --- | --- |

1. c)

faciliteren van zelfbeoordelingen en externe evaluaties van de paraatheids- en responsplanning van de lidstaten
  , waaronder de subnationale paraatheids- en responsplannen voor grensregio’s en vervoersknooppunten,
  en bijdragen tot verslaglegging en audits inzake paraatheids- en responsplanning krachtens artikelen 7 en 8 van Verordening (EU) .../... [PB: Gelieve het nummer van de verordening betreffende ernstige grensoverschrijdende bedreigingen voor de gezondheid [ISC/2020/12524] in te voegen];

, waaronder de subnationale paraatheids- en responsplannen voor grensregio’s en vervoersknooppunten,

Motivering

Motivering

Regio’s met aanzienlijke bevoegdheden op gezondheidsgebied hebben met eigen plannen en maatregelen op de COVID-19-pandemie gereageerd. Onafhankelijke richtsnoeren en audits zouden de informatie-uitwisseling ten goede komen en de kwaliteit van de eerste respons verbeteren.

Wijzigingsvoorstel 12

Wijzigingsvoorstel 12

Artikel 5 ter

Paraatheids- en responsplanning

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 1. l) | opstellen van aanbevelingen voor de grensoverschrijdende coördinatie en de onderlinge afstemming van de regionale respons op bedreigingen van de gezondheid. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

1. l)

1. l)

opstellen van aanbevelingen voor de grensoverschrijdende coördinatie en de onderlinge afstemming van de regionale respons op bedreigingen van de gezondheid.

Motivering

Motivering

Regio’s met aanzienlijke bevoegdheden op gezondheidsgebied hebben met eigen plannen en maatregelen op de COVID-19-pandemie gereageerd. Onafhankelijke richtsnoeren en audits zouden de informatie-uitwisseling ten goede komen en de kwaliteit van de eerste respons verbeteren.

Wijzigingsvoorstel 13

Wijzigingsvoorstel 13

Artikel 8

Werking van het systeem voor vroegtijdige waarschuwing en respons

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| | 6.
     
  Het Centrum zorgt waar mogelijk voor nauwe coördinatie van zijn activiteiten met de regionale grensoverschrijdende contactgroepen op het gebied van gezondheid. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

6.
     
  Het Centrum zorgt waar mogelijk voor nauwe coördinatie van zijn activiteiten met de regionale grensoverschrijdende contactgroepen op het gebied van gezondheid.

Motivering

Motivering

Tekortschietende mogelijkheden voor informatie-uitwisseling stonden in grensregio’s een adequate respons op de crisis in de weg. Gezamenlijke grensoverschrijdende contactgroepen, die met het ECDC en instanties op alle niveaus informatie uitwisselen, zouden de bevoegde autoriteiten in staat stellen gefundeerde besluiten te nemen.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

BELEIDSAANBEVELINGEN

A.   Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en houdende intrekking van Besluit nr. 1082/2013/EU

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid en houdende intrekking van Besluit nr. 1082/2013/EU

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 1. | wijst op artikel 168 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU): “Bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Unie wordt een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid verzekerd”; en op artikel 196 VWEU: “De Unie bevordert de samenwerking tussen de lidstaten om zodoende te komen tot een grotere doeltreffendheid van de systemen ter voorkoming van en bescherming tegen natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen.” |
| --- | --- |

1.

wijst op artikel 168 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU): “Bij de bepaling en de uitvoering van elk beleid en elk optreden van de Unie wordt een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid verzekerd”; en op artikel 196 VWEU: “De Unie bevordert de samenwerking tussen de lidstaten om zodoende te komen tot een grotere doeltreffendheid van de systemen ter voorkoming van en bescherming tegen natuurrampen of door de mens veroorzaakte rampen.”

| 2. | Het CvdR heeft in zijn advies over het Europees gezondheidsprogramma EU4Health toegezegd prioriteit te zullen geven aan “bescherming van de volksgezondheid op Europees niveau en lokale en regionale overheden ondersteunen in de strijd tegen kanker en epidemieën door middel van grensoverschrijdende samenwerking en modernisering van de gezondheidszorgstelsels”. |
| --- | --- |

2.

Het CvdR heeft in zijn advies over het Europees gezondheidsprogramma EU4Health toegezegd prioriteit te zullen geven aan “bescherming van de volksgezondheid op Europees niveau en lokale en regionale overheden ondersteunen in de strijd tegen kanker en epidemieën door middel van grensoverschrijdende samenwerking en modernisering van de gezondheidszorgstelsels”.

| 3. | Het CvdR wijst op het “één gezondheid”-beginsel, dat betekent dat gezondheid een horizontaal thema is dat in alle beleidsterreinen en -maatregelen van de EU moet worden geïntegreerd. |
| --- | --- |

3.

Het CvdR wijst op het “één gezondheid”-beginsel, dat betekent dat gezondheid een horizontaal thema is dat in alle beleidsterreinen en -maatregelen van de EU moet worden geïntegreerd.

| 4. | De Europese Commissie benadrukt in haar op 29 januari 2020 gepubliceerde werkprogramma dat het bij de Europese levenswijze “gaat om het vinden van gemeenschappelijke oplossingen voor gezamenlijke uitdagingen, het toerusten van mensen met de vaardigheden die zij nodig hebben, en het investeren in hun gezondheid en welzijn”. |
| --- | --- |

4.

De Europese Commissie benadrukt in haar op 29 januari 2020 gepubliceerde werkprogramma dat het bij de Europese levenswijze “gaat om het vinden van gemeenschappelijke oplossingen voor gezamenlijke uitdagingen, het toerusten van mensen met de vaardigheden die zij nodig hebben, en het investeren in hun gezondheid en welzijn”.

| 5. | Richtlijn 2011/24/EU van het Europees Parlement en de Raad (1)“bevat voorschriften ter vergemakkelijking van de toegang tot veilige en hoogwaardige grensoverschrijdende gezondheidszorg en bevordert samenwerking op het gebied van de gezondheidszorg tussen de lidstaten, met volledige eerbiediging van de nationale bevoegdheden voor het organiseren en verstrekken van gezondheidszorg”. |
| --- | --- |

5.

Richtlijn 2011/24/EU van het Europees Parlement en de Raad (1

| 6. | Volgens een Eurobarometer-enquête uit 2017 verwacht meer dan 70 % van de Europeanen een grotere inzet van de EU op gezondheidsgebied. Momenteel maken de Europese burgers zich meer dan ooit zorgen over de volksgezondheid en hopen zij terecht dat de EU hier een sterkere rol gaat spelen. |
| --- | --- |

6.

Volgens een Eurobarometer-enquête uit 2017 verwacht meer dan 70 % van de Europeanen een grotere inzet van de EU op gezondheidsgebied. Momenteel maken de Europese burgers zich meer dan ooit zorgen over de volksgezondheid en hopen zij terecht dat de EU hier een sterkere rol gaat spelen.

| 7. | De tijdens de COVID-19-crisis opgedane ervaring stelt de EU in staat om een beter interregionaal kader te creëren voor de monitoring en bestrijding van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid van haar burgers. |
| --- | --- |

7.

De tijdens de COVID-19-crisis opgedane ervaring stelt de EU in staat om een beter interregionaal kader te creëren voor de monitoring en bestrijding van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid van haar burgers.

| 8. | Behalve met de pandemie wordt de EU geconfronteerd met grote ongelijkheid in de gezondheidszorgstelsels en een permanent tekort aan medisch personeel op sommige gebieden, een probleem dat ook haar aandacht vereist. |
| --- | --- |

8.

Behalve met de pandemie wordt de EU geconfronteerd met grote ongelijkheid in de gezondheidszorgstelsels en een permanent tekort aan medisch personeel op sommige gebieden, een probleem dat ook haar aandacht vereist.

| 9. | Het is zorgelijk dat het regionale en lokale niveau in het voorstel onvoldoende aan bod komt en dat grensoverschrijdende kwesties vanuit nationaal perspectief worden behandeld en niet met oog voor de specifieke behoeften van grensregio’s. |
| --- | --- |

9.

Het is zorgelijk dat het regionale en lokale niveau in het voorstel onvoldoende aan bod komt en dat grensoverschrijdende kwesties vanuit nationaal perspectief worden behandeld en niet met oog voor de specifieke behoeften van grensregio’s.

Een grotere rol voor de lokale en regionale overheden bij de planning en voorbereiding van maatregelen

Een grotere rol voor de lokale en regionale overheden bij de planning en voorbereiding van maatregelen

| 10. | 19 van de 27 lidstaten hebben ervoor gekozen de verantwoordelijkheid voor sociale en gezondheidszorg en publieke gezondheidsdiensten voornamelijk bij de lokale en regionale overheden te leggen. Die overheden zouden daarom volledig moeten worden betrokken bij de ontwikkeling en evaluatie van de nationale paraatheids- en responsplannen en bij de voorbereiding van maatregelen. |
| --- | --- |

10.

19 van de 27 lidstaten hebben ervoor gekozen de verantwoordelijkheid voor sociale en gezondheidszorg en publieke gezondheidsdiensten voornamelijk bij de lokale en regionale overheden te leggen. Die overheden zouden daarom volledig moeten worden betrokken bij de ontwikkeling en evaluatie van de nationale paraatheids- en responsplannen en bij de voorbereiding van maatregelen.

| 11. | Er dienen uitvoeringsmechanismen op regionaal niveau te worden ontwikkeld. De doeltreffende uitvoering van de nationale paraatheids- en responsplannen hangt af van de mate waarin de nationale overheden het regionale niveau daarbij betrekken. |
| --- | --- |

11.

Er dienen uitvoeringsmechanismen op regionaal niveau te worden ontwikkeld. De doeltreffende uitvoering van de nationale paraatheids- en responsplannen hangt af van de mate waarin de nationale overheden het regionale niveau daarbij betrekken.

| 12. | Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie om stresstests van de gezondheidsstelsels in de lidstaten te organiseren teneinde de werking van het paraatheids- en responsplan van de Unie te waarborgen. In de betreffende lidstaten moeten de regio’s en steden, naargelang van hun bevoegdheden, volledig bij deze stresstests worden betrokken. |
| --- | --- |

12.

Het CvdR is ingenomen met het voorstel van de Europese Commissie om stresstests van de gezondheidsstelsels in de lidstaten te organiseren teneinde de werking van het paraatheids- en responsplan van de Unie te waarborgen. In de betreffende lidstaten moeten de regio’s en steden, naargelang van hun bevoegdheden, volledig bij deze stresstests worden betrokken.

| 13. | Positief is het plan van de Europese Commissie om zorgverleners voor de ontwikkeling en uitvoering van de nationale paraatheidsplannen opleidingen aan te bieden, teneinde hen onder meer dankzij de benutting van digitale instrumenten beter op crises voor te bereiden. Maar deze activiteiten zouden ook moeten zijn bestemd voor het personeel van de lokale en regionale overheden dat verantwoordelijk is voor gezondheid wanneer die overheden aanzienlijke bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid hebben. |
| --- | --- |

13.

Positief is het plan van de Europese Commissie om zorgverleners voor de ontwikkeling en uitvoering van de nationale paraatheidsplannen opleidingen aan te bieden, teneinde hen onder meer dankzij de benutting van digitale instrumenten beter op crises voor te bereiden. Maar deze activiteiten zouden ook moeten zijn bestemd voor het personeel van de lokale en regionale overheden dat verantwoordelijk is voor gezondheid wanneer die overheden aanzienlijke bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid hebben.

| 14. | Er is behoefte aan flexibiliteit bij het combineren van top-downmaatregelen met lokale en regionale kennis en acties. |
| --- | --- |

14.

Er is behoefte aan flexibiliteit bij het combineren van top-downmaatregelen met lokale en regionale kennis en acties.

| 15. | Participatie van burgers en lokale overheden zou het mogelijk maken de weerbaarheid tegen bedreigingen doeltreffender te vergroten. Ook zorgprofessionals zouden inspraak moeten krijgen, omdat zij wellicht anders tegen de zaken aankijken dan beleidsmakers. |
| --- | --- |

15.

Participatie van burgers en lokale overheden zou het mogelijk maken de weerbaarheid tegen bedreigingen doeltreffender te vergroten. Ook zorgprofessionals zouden inspraak moeten krijgen, omdat zij wellicht anders tegen de zaken aankijken dan beleidsmakers.

| 16. | Belangrijk zijn onderwijs en voorlichting voor de burgers over thema’s die verband houden met de volksgezondheid. De lokale en regionale overheden spelen daarbij een sleutelrol. |
| --- | --- |

16.

Belangrijk zijn onderwijs en voorlichting voor de burgers over thema’s die verband houden met de volksgezondheid. De lokale en regionale overheden spelen daarbij een sleutelrol.

| 17. | Het CvdR dringt aan op steun voor digitalisering en opleidingsactiviteiten in regionale zorginstellingen en op de bevordering van telegeneeskunde, om met slimme centra en mobiele multidisciplinaire teams de zorg doeltreffender te maken. |
| --- | --- |

17.

Het CvdR dringt aan op steun voor digitalisering en opleidingsactiviteiten in regionale zorginstellingen en op de bevordering van telegeneeskunde, om met slimme centra en mobiele multidisciplinaire teams de zorg doeltreffender te maken.

Grensregio’s

Grensregio’s

| 18. | Het CvdR vestigt de aandacht op de bijzondere rol en specifieke problemen van de regio’s langs de binnen- en buitengrenzen van de EU, die al jarenlang beschikken over modellen voor grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied, en op de voordelen van dergelijke oplossingen voor lokale gemeenschappen. |
| --- | --- |

18.

Het CvdR vestigt de aandacht op de bijzondere rol en specifieke problemen van de regio’s langs de binnen- en buitengrenzen van de EU, die al jarenlang beschikken over modellen voor grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied, en op de voordelen van dergelijke oplossingen voor lokale gemeenschappen.

| 19. | Het CvdR stelt voor krachtigere maatregelen te nemen om de gezondheidssystemen van lokale en regionale overheden te beschermen tegen mogelijke cyberaanvallen die de werking van de gezondheidsstelsels van de lidstaten in gevaar kunnen brengen. Gecoördineerde planning en gecentraliseerde advisering zijn nodig om systemen te versterken die in normale situaties, en des te meer tijdens pandemieën, van kritiek belang zijn. |
| --- | --- |

19.

Het CvdR stelt voor krachtigere maatregelen te nemen om de gezondheidssystemen van lokale en regionale overheden te beschermen tegen mogelijke cyberaanvallen die de werking van de gezondheidsstelsels van de lidstaten in gevaar kunnen brengen. Gecoördineerde planning en gecentraliseerde advisering zijn nodig om systemen te versterken die in normale situaties, en des te meer tijdens pandemieën, van kritiek belang zijn.

| 20. | De huidige crisis heeft de risico’s blootgelegd van grensoverschrijdende gezondheidszorg en nieuwe belemmeringen voor de samenwerking tussen regio’s opgeworpen. Uiteenlopende bevoegdheden en administratieve problemen als gevolg van verschillende wettelijke bepalingen vormen grote uitdagingen voor een doeltreffender en beter gezondheidsbeheer in grensregio’s. |
| --- | --- |

20.

De huidige crisis heeft de risico’s blootgelegd van grensoverschrijdende gezondheidszorg en nieuwe belemmeringen voor de samenwerking tussen regio’s opgeworpen. Uiteenlopende bevoegdheden en administratieve problemen als gevolg van verschillende wettelijke bepalingen vormen grote uitdagingen voor een doeltreffender en beter gezondheidsbeheer in grensregio’s.

| 21. | Het CvdR pleit voor de snelle goedkeuring van passende juridische oplossingen, een stimuleringssysteem en de promotie van goede praktijkvoorbeelden om de samenwerking tussen grensregio’s op het gebied van gezondheidszorg duurzaam te verbeteren. Met name zou daartoe in de nationale paraatheids- en responsplannen moeten worden vastgelegd of interregionale grensoverschrijdende contactgroepen kunnen of moeten worden opgericht ter voorbereiding en coördinatie van de maatregelen in de regio’s aan weerszijden van de grens in geval van een bedreiging van de gezondheid. |
| --- | --- |

21.

Het CvdR pleit voor de snelle goedkeuring van passende juridische oplossingen, een stimuleringssysteem en de promotie van goede praktijkvoorbeelden om de samenwerking tussen grensregio’s op het gebied van gezondheidszorg duurzaam te verbeteren. Met name zou daartoe in de nationale paraatheids- en responsplannen moeten worden vastgelegd of interregionale grensoverschrijdende contactgroepen kunnen of moeten worden opgericht ter voorbereiding en coördinatie van de maatregelen in de regio’s aan weerszijden van de grens in geval van een bedreiging van de gezondheid.

| 22. | Patiënten gaan voor buitenlandse gezondheidszorg vooral naar naburige regio’s. Daarom is samenwerking tussen grensregio’s een voorwaarde voor succes. |
| --- | --- |

22.

Patiënten gaan voor buitenlandse gezondheidszorg vooral naar naburige regio’s. Daarom is samenwerking tussen grensregio’s een voorwaarde voor succes.

| 23. | Het CvdR stelt voor een speciale status in te voeren voor grensoverschrijdend werkzame zorgverleners ter vereenvoudiging van de mobiliteit van medisch personeel. Om de mobiliteit van zorgverleners binnen Europa te vergroten is het zaak het systeem van wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties te verbeteren en uniforme opleidingsstructuren te bevorderen. |
| --- | --- |

23.

Het CvdR stelt voor een speciale status in te voeren voor grensoverschrijdend werkzame zorgverleners ter vereenvoudiging van de mobiliteit van medisch personeel. Om de mobiliteit van zorgverleners binnen Europa te vergroten is het zaak het systeem van wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties te verbeteren en uniforme opleidingsstructuren te bevorderen.

| 24. | Het CvdR verzoekt de Europese Commissie derhalve een voorstel te presenteren om een minimale doorlaatbaarheid van de grenzen en daarmee ook de grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied te waarborgen, zodat de dienstverlening op dit gebied, ook in crisissituaties zoals de COVID-19-pandemie, in stand kan worden gehouden of zo nodig kan worden versterkt. |
| --- | --- |

24.

Het CvdR verzoekt de Europese Commissie derhalve een voorstel te presenteren om een minimale doorlaatbaarheid van de grenzen en daarmee ook de grensoverschrijdende samenwerking op gezondheidsgebied te waarborgen, zodat de dienstverlening op dit gebied, ook in crisissituaties zoals de COVID-19-pandemie, in stand kan worden gehouden of zo nodig kan worden versterkt.

| 25. | De bevoegde autoriteiten van de verschillende nationale bestuursniveaus zouden moeten worden aangemoedigd overeenkomsten voor permanente samenwerking te sluiten om de uitwisseling van patiënten in crisissituaties te waarborgen. In deze overeenkomsten moet er ook rekening mee worden gehouden dat de EU grenzen met derde landen heeft. |
| --- | --- |

25.

De bevoegde autoriteiten van de verschillende nationale bestuursniveaus zouden moeten worden aangemoedigd overeenkomsten voor permanente samenwerking te sluiten om de uitwisseling van patiënten in crisissituaties te waarborgen. In deze overeenkomsten moet er ook rekening mee worden gehouden dat de EU grenzen met derde landen heeft.

B.   Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 851/2004 tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 851/2004 tot oprichting van een Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding

HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

| 26. | is ingenomen met het voorstel om het mandaat van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) te versterken, waarop het in zijn advies over een mechanisme voor noodsituaties op gezondheidsgebied had aangedrongen. |
| --- | --- |

26.

is ingenomen met het voorstel om het mandaat van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) te versterken, waarop het in zijn advies over een mechanisme voor noodsituaties op gezondheidsgebied had aangedrongen.

| 27. | Een uitbreiding van de bevoegdheden van het ECDC is cruciaal om voor de aanpak van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid gemeenschappelijke EU-strategieën uit te werken. |
| --- | --- |

27.

Een uitbreiding van de bevoegdheden van het ECDC is cruciaal om voor de aanpak van grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid gemeenschappelijke EU-strategieën uit te werken.

| 28. | Het ECDC zou in het kader van zijn nieuwe mandaat op subnationaal niveau gegevens moeten verzamelen en bij grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid beter met grensregio’s en doorvoerpunten moeten samenwerken. |
| --- | --- |

28.

Het ECDC zou in het kader van zijn nieuwe mandaat op subnationaal niveau gegevens moeten verzamelen en bij grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid beter met grensregio’s en doorvoerpunten moeten samenwerken.

| 29. | Nauwere samenwerking met het ECDC zal de paraatheids- en responsplanning van de lokale en regionale overheden (m.n. grensregio’s) en hun verslaglegging en audits daarover verbeteren. Het CvdR dringt aan op adequate voorschriften die regionale overheden in staat stellen om bij een pandemie snel grensoverschrijdende respons- en coördinatiemaatregelen te nemen. |
| --- | --- |

29.

Nauwere samenwerking met het ECDC zal de paraatheids- en responsplanning van de lokale en regionale overheden (m.n. grensregio’s) en hun verslaglegging en audits daarover verbeteren. Het CvdR dringt aan op adequate voorschriften die regionale overheden in staat stellen om bij een pandemie snel grensoverschrijdende respons- en coördinatiemaatregelen te nemen.

| 30. | Het CvdR spreekt de hoop uit dat het ECDC niet-bindende aanbevelingen en voorstellen zal formuleren inzake risicobeheer, met name voor grensregio’s. |
| --- | --- |

30.

Het CvdR spreekt de hoop uit dat het ECDC niet-bindende aanbevelingen en voorstellen zal formuleren inzake risicobeheer, met name voor grensregio’s.

| 31. | Van groot belang is de capaciteit om de EU-taskforce voor gezondheid te mobiliseren en in te zetten ter ondersteuning van de plaatselijke respons in de lidstaten. |
| --- | --- |

31.

Van groot belang is de capaciteit om de EU-taskforce voor gezondheid te mobiliseren en in te zetten ter ondersteuning van de plaatselijke respons in de lidstaten.

| 32. | Nauwe samenwerking tussen de operationele contactpunten in de lidstaten en de bevoegde autoriteiten die op lokaal en regionaal niveau toezicht houden op de gezondheidsdiensten, zal de doeltreffendheid van de epidemiologische surveillance aanzienlijk vergroten. |
| --- | --- |

32.

Nauwe samenwerking tussen de operationele contactpunten in de lidstaten en de bevoegde autoriteiten die op lokaal en regionaal niveau toezicht houden op de gezondheidsdiensten, zal de doeltreffendheid van de epidemiologische surveillance aanzienlijk vergroten.

| 33. | Gezondheidsinstellingen beschikken over de meest actuele kennis, waaronder databanken over de epidemiologische situatie. Daarom zouden de lokale en regionale autoriteiten die op deze instellingen toezicht houden, moeten worden betrokken bij de ontwikkeling en toepassing van geharmoniseerde systemen voor de verstrekking van die informatie. |
| --- | --- |

33.

Gezondheidsinstellingen beschikken over de meest actuele kennis, waaronder databanken over de epidemiologische situatie. Daarom zouden de lokale en regionale autoriteiten die op deze instellingen toezicht houden, moeten worden betrokken bij de ontwikkeling en toepassing van geharmoniseerde systemen voor de verstrekking van die informatie.

| 34. | Het CvdR dringt erop aan dat de lidstaten het eens worden over een gemeenschappelijk statistisch protocol om de gegevens over de impact van de crisis ten gevolge van de COVID-19-pandemie en toekomstige pandemieën te kunnen vergelijken. Dit protocol, dat gezamenlijk door het ECDC en Eurostat moet worden ontwikkeld, zou kunnen steunen op gegevens die op NUTS 2-niveau worden verstrekt, zodat bij de beleidsreactie gebruik kan worden gemaakt van de Europese structuur- en investeringsfondsen. |
| --- | --- |

34.

Het CvdR dringt erop aan dat de lidstaten het eens worden over een gemeenschappelijk statistisch protocol om de gegevens over de impact van de crisis ten gevolge van de COVID-19-pandemie en toekomstige pandemieën te kunnen vergelijken. Dit protocol, dat gezamenlijk door het ECDC en Eurostat moet worden ontwikkeld, zou kunnen steunen op gegevens die op NUTS 2-niveau worden verstrekt, zodat bij de beleidsreactie gebruik kan worden gemaakt van de Europese structuur- en investeringsfondsen.

| 35. | Het ECDC zou voor de epidemiologische surveillance gebruik moeten maken van geïntegreerde systemen die realtime toezicht mogelijk maken dankzij moderne technologieën en op AI gebaseerde modelleringstoepassingen. |
| --- | --- |

35.

Het ECDC zou voor de epidemiologische surveillance gebruik moeten maken van geïntegreerde systemen die realtime toezicht mogelijk maken dankzij moderne technologieën en op AI gebaseerde modelleringstoepassingen.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---

(1)  Richtlijn 2011/24/EU van het Europees Parlement en de Raad van 9 maart 2011 betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende gezondheidszorg (PB L 88 van 4.4.2011, blz. 45).

1

---

| 27.7.2021 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 300/87 |
| --- | --- | --- | --- |

27.7.2021

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 300/87

---

Advies van het Europees Comité van de Regio’s — Een farmaceutische strategie voor Europa en wetgevingsvoorstel tot wijziging van het mandaat van het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA)

(2021/C 300/15)

| Rapporteur: | Birgitta SACRÉDEUS (SE/EVP), lid van de provincieraad van Dalarna |
| --- | --- |
| Referentiedocument: | Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een grotere rol voor het Europees Geneesmiddelenbureau inzake crisisparaatheid en -beheersing op het gebied van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen
  COM(2020) 725 final |

Rapporteur:

Birgitta SACRÉDEUS (SE/EVP), lid van de provincieraad van Dalarna

Referentiedocument:

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende een grotere rol voor het Europees Geneesmiddelenbureau inzake crisisparaatheid en -beheersing op het gebied van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen

COM(2020) 725 final

I.   AANBEVELINGEN VOOR WIJZIGINGEN

Aanbeveling voor wijziging 1

Overweging 7

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| [...] Daarom is het belangrijk het probleem van tekorten aan te pakken en de monitoring van kritieke geneesmiddelen en medische hulpmiddelen te versterken en te formaliseren. | [...] Daarom is het belangrijk het probleem van tekorten aan te pakken en de monitoring van kritieke geneesmiddelen en medische hulpmiddelen te versterken en te formaliseren
  op het voor de lidstaten meest passende niveau
  . |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

[...] Daarom is het belangrijk het probleem van tekorten aan te pakken en de monitoring van kritieke geneesmiddelen en medische hulpmiddelen te versterken en te formaliseren.

[...] Daarom is het belangrijk het probleem van tekorten aan te pakken en de monitoring van kritieke geneesmiddelen en medische hulpmiddelen te versterken en te formaliseren
  op het voor de lidstaten meest passende niveau
  .

Motivering

Er is dringend behoefte aan een EU-brede aanpak van tekorten aan geneesmiddelen en medische hulpmiddelen. De monitoring- en administratieve lasten voor de lidstaten moeten in tijden van crisis echter in verhouding staan tot de voordelen.

Aanbeveling voor wijziging 2

Artikel 3, lid 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De stuurgroep geneesmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 9, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten inzake tekorten van de nationale bevoegde autoriteiten voor geneesmiddelen. | De stuurgroep geneesmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 9, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten inzake tekorten van de nationale bevoegde autoriteiten voor geneesmiddelen.
  De werkgroep onderhoudt waar nodig contacten met de plaatselijke en regionale gezondheidsinstanties. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De stuurgroep geneesmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 9, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten inzake tekorten van de nationale bevoegde autoriteiten voor geneesmiddelen.

De stuurgroep geneesmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 9, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten inzake tekorten van de nationale bevoegde autoriteiten voor geneesmiddelen.
  De werkgroep onderhoudt waar nodig contacten met de plaatselijke en regionale gezondheidsinstanties.

Motivering

In 19 van de 27 lidstaten wordt de gezondheidszorg op lokaal en regionaal niveau geregeld. Het is dan ook belangrijk dat deze instanties worden betrokken bij het toezicht op geneesmiddelentekorten, wil dit toezicht goed verlopen en resultaat opleveren.

Aanbeveling voor wijziging 3

Artikel 11, lid 4, punt b)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| b) | de stuurgroep geneesmiddelen in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

b)

de stuurgroep geneesmiddelen in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort.

| b) | de stuurgroep geneesmiddelen
  binnen een redelijke termijn
  in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort. |
| --- | --- |

b)

de stuurgroep geneesmiddelen
  binnen een redelijke termijn
  in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort.

Motivering

De lidstaten moeten voldoende tijd krijgen om verslag uit te brengen aan de stuurgroep, aangezien het verzamelen van dergelijke informatie administratieve lasten met zich kan brengen voor zorginstellingen die in een crisissituatie druk staan.

Aanbeveling voor wijziging 4

Artikel 12, punt f)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| f) | contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties, naargelang het geval, [...] |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

f)

contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties, naargelang het geval, [...]

| f) | contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties
  , met name de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
  , naargelang het geval, [...] |
| --- | --- |

f)

contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties
  , met name de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
  , naargelang het geval, [...]

Motivering

Wereldwijde samenwerking met de WHO is belangrijk en moet daarom worden vermeld.

Aanbeveling voor wijziging 5

Artikel 14, lid 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De voorzitter kan vertegenwoordigers van de lidstaten, leden van wetenschappelijke comités van het Bureau en werkgroepen, en derden, waaronder vertegenwoordigers van belangengroepen voor geneesmiddelen, houders van vergunningen voor het in de handel brengen, ontwikkelaars van geneesmiddelen, opdrachtgevers van klinische studies, vertegenwoordigers van netwerken van klinische studies en belangengroepen die patiënten en gezondheidswerkers vertegenwoordigen, uitnodigen om vergaderingen van de taskforce bij te wonen. | De voorzitter kan vertegenwoordigers van de lidstaten,
  lokale en regionale overheden,
  leden van wetenschappelijke comités van het Bureau en werkgroepen, en derden, waaronder vertegenwoordigers van belangengroepen voor geneesmiddelen, houders van vergunningen voor het in de handel brengen, ontwikkelaars van geneesmiddelen, opdrachtgevers van klinische studies, vertegenwoordigers van netwerken van klinische studies en belangengroepen die patiënten en gezondheidswerkers vertegenwoordigen, uitnodigen om vergaderingen van de taskforce bij te wonen. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De voorzitter kan vertegenwoordigers van de lidstaten, leden van wetenschappelijke comités van het Bureau en werkgroepen, en derden, waaronder vertegenwoordigers van belangengroepen voor geneesmiddelen, houders van vergunningen voor het in de handel brengen, ontwikkelaars van geneesmiddelen, opdrachtgevers van klinische studies, vertegenwoordigers van netwerken van klinische studies en belangengroepen die patiënten en gezondheidswerkers vertegenwoordigen, uitnodigen om vergaderingen van de taskforce bij te wonen.

De voorzitter kan vertegenwoordigers van de lidstaten,
  lokale en regionale overheden,
  leden van wetenschappelijke comités van het Bureau en werkgroepen, en derden, waaronder vertegenwoordigers van belangengroepen voor geneesmiddelen, houders van vergunningen voor het in de handel brengen, ontwikkelaars van geneesmiddelen, opdrachtgevers van klinische studies, vertegenwoordigers van netwerken van klinische studies en belangengroepen die patiënten en gezondheidswerkers vertegenwoordigen, uitnodigen om vergaderingen van de taskforce bij te wonen.

Motivering

In veel lidstaten zijn lokale en regionale instanties verantwoordelijk voor de gezondheidszorg.

Aanbeveling voor wijzigingsvoorstel 6

Artikel 18, punt c)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| c) | in het kader van zijn regelgevende taken gebruikmaken van digitale infrastructuur of instrumenten om de snelle toegang tot of analyse van beschikbare elektronische gezondheidsgegevens die buiten het toepassingsgebied van klinische studies zijn verzameld, en de uitwisseling van dergelijke gegevens tussen de lidstaten, het Bureau en andere organen van de Unie te vergemakkelijken; |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

c)

in het kader van zijn regelgevende taken gebruikmaken van digitale infrastructuur of instrumenten om de snelle toegang tot of analyse van beschikbare elektronische gezondheidsgegevens die buiten het toepassingsgebied van klinische studies zijn verzameld, en de uitwisseling van dergelijke gegevens tussen de lidstaten, het Bureau en andere organen van de Unie te vergemakkelijken;

| c) | in het kader van zijn regelgevende taken gebruikmaken van digitale infrastructuur of instrumenten om de snelle toegang tot of analyse van beschikbare elektronische gezondheidsgegevens die buiten het toepassingsgebied van klinische studies zijn verzameld, en de uitwisseling van dergelijke gegevens tussen de lidstaten, het Bureau en andere organen van de Unie
  , met inachtneming van de geldende wetgeving van de Unie inzake de bescherming van persoonsgegevens,
  te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

c)

in het kader van zijn regelgevende taken gebruikmaken van digitale infrastructuur of instrumenten om de snelle toegang tot of analyse van beschikbare elektronische gezondheidsgegevens die buiten het toepassingsgebied van klinische studies zijn verzameld, en de uitwisseling van dergelijke gegevens tussen de lidstaten, het Bureau en andere organen van de Unie
  , met inachtneming van de geldende wetgeving van de Unie inzake de bescherming van persoonsgegevens,
  te vergemakkelijken;

Motivering

Er moet worden gewezen op het belang van veilige gegevensuitwisseling en bescherming van persoonsgegevens.

Aanbeveling voor wijziging 7

Artikel 19, lid 5

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| De stuurgroep medische hulpmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 23, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten van de nationale bevoegde autoriteiten voor medische hulpmiddelen. | De stuurgroep medische hulpmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 23, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten van de nationale bevoegde autoriteiten voor medische hulpmiddelen.
  De werkgroep onderhoudt waar nodig contacten met de plaatselijke en regionale gezondheidsinstanties. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

De stuurgroep medische hulpmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 23, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten van de nationale bevoegde autoriteiten voor medische hulpmiddelen.

De stuurgroep medische hulpmiddelen wordt bij haar werkzaamheden ondersteund door een overeenkomstig artikel 23, lid 1, opgerichte werkgroep die bestaat uit de centrale aanspreekpunten van de nationale bevoegde autoriteiten voor medische hulpmiddelen.
  De werkgroep onderhoudt waar nodig contacten met de plaatselijke en regionale gezondheidsinstanties.

Motivering

In 19 van de 27 lidstaten wordt de gezondheidszorg op lokaal en regionaal niveau geregeld. Het is dan ook belangrijk dat deze instanties worden betrokken bij het toezicht op kritieke medische hulpmiddelen, wil dit toezicht goed verlopen en resultaat opleveren.

Aanbeveling voor wijziging 8

Artikel 25, lid 4, punt c)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| d) | de stuurgroep medische hulpmiddelen in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort. |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

d)

de stuurgroep medische hulpmiddelen in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort.

| d) | de stuurgroep medische hulpmiddelen
  binnen een redelijke termijn
  in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort. |
| --- | --- |

d)

de stuurgroep medische hulpmiddelen
  binnen een redelijke termijn
  in kennis stellen van alle genomen maatregelen en verslag uitbrengen over de resultaten van die maatregelen, met inbegrip van informatie over de oplossing van het potentiële of feitelijke tekort.

Motivering

De lidstaten moeten voldoende tijd krijgen om verslag uit te brengen aan de stuurgroep, aangezien het verzamelen van dergelijke informatie administratieve lasten met zich kan brengen voor zorginstellingen die in een crisissituatie onder druk staan.

Aanbeveling voor wijziging 9

Artikel 26, punt e)

| Door de Europese Commissie voorgestelde tekst | Wijzigingsvoorstel van het CvdR |
| --- | --- |
| e) | contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties, naargelang het geval, [...] |

Door de Europese Commissie voorgestelde tekst

Wijzigingsvoorstel van het CvdR

e)

contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties, naargelang het geval, [...]

| e) | contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties
  , met name de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
  , naargelang het geval, [...] |
| --- | --- |

e)

contacten onderhouden met derde landen en relevante internationale organisaties
  , met name de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO)
  , naargelang het geval, [...]

Motivering

Wereldwijde samenwerking met de WHO is belangrijk en moet daarom worden vermeld.

II.   BELEIDSAANBEVELINGEN

I. HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Ten aanzien van het voorstel voor een verordening betreffende een grotere rol van het Europees Geneesmiddelenbureau inzake crisisparaatheid en -beheersing op het gebied van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen

| 1. | is ingenomen met het voorstel voor een verordening tot versterking van het mandaat van het Europees Geneesmiddelenbureau inzake crisisparaatheid en -beheersing op het gebied van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen. Dit voorstel sluit aan bij de oproep van het CvdR in zijn advies over een EU-mechanisme voor noodsituaties op gezondheidsgebied. |
| --- | --- |

1.

| 2. | De ervaring met de COVID-19-pandemie heeft geleerd dat er in noodsituaties behoefte is aan een gecoördineerde aanpak van de ontwikkeling, productie en distributie van geneesmiddelen en medische hulpmiddelen voor de preventie, diagnose of behandeling van ziekten die een bedreiging vormen voor de volksgezondheid. |
| --- | --- |

2.

| 3. | Hoewel het gezondheidsbeleid primair een bevoegdheid van de lidstaten is, moet de EU een belangrijke aanvullende en coördinerende rol spelen, onder meer door ervoor te zorgen dat de interne markt voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen in crisissituaties behouden blijft en goed functioneert. |
| --- | --- |

3.

| 4. | Het CvdR wijst erop dat de voorgestelde verordening grote gevolgen zal hebben voor de regionale en lokale overheden, die in 19 van de 27 lidstaten verantwoordelijk zijn voor de gezondheidszorg en een sleutelrol spelen in de crisisparaatheid en -respons van hun land. Daarom moet er dringend voor worden gezorgd dat de behoeften van het lokale en regionale niveau kenbaar worden gemaakt en dat daarin wordt voorzien, en ook dat er permanent contact is tussen de uitvoerende stuurgroepen voor tekorten aan geneesmiddelen en voor medische hulpmiddelen en de lokale en regionale overheden. |
| --- | --- |

4.

| 5. | Het CvdR is van oordeel dat het voorstel om de lidstaten te verplichten tekorten aan kritieke geneesmiddelen en medische hulpmiddelen te monitoren en te verhelpen, een grote inzet vergt. Wil het EMA over relevante en kwalitatief hoogwaardige gegevens en informatie over de behoeften en tekorten aan geneesmiddelen en medische hulpmiddelen kunnen beschikken, dan moeten deze gegevens door het lokale en regionale niveau kunnen worden aangeleverd. |
| --- | --- |

5.

| 6. | Gezondheidsdiensten en lokale en regionale instanties kunnen in een crisissituatie onder grote druk komen te staan en daarom moeten de administratieve lasten voor hen tot een minimum worden beperkt. De verslagleggingsvereisten en -termijnen moeten dan ook redelijk en behapbaar zijn, terwijl er tegelijkertijd snel moet kunnen worden ingegrepen op een manier die de lidstaten zo veel mogelijk ten goede komt en strookt met het subsidiariteitsbeginsel. |
| --- | --- |

6.

| 7. | De toegang tot en uitwisseling van gezondheidsgegevens en andere informatie in verband met de crisisparaatheid in de gezondheidszorg zijn weliswaar van essentieel belang voor een doeltreffende aanpak van noodsituaties en andere ingrijpende gebeurtenissen, maar dat neemt niet weg dat er zorgvuldig moet worden omgegaan met gevoelige informatie en dat de privacy en gegevensbeveiliging moeten worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

7.

| 8. | Het CvdR is zeer te spreken over het voorstel om een taskforce voor noodsituaties op te richten ter ondersteuning van de snelle ontwikkeling en het gebruik van geneesmiddelen die bedreigingen voor de volksgezondheid kunnen helpen aanpakken. Het is een goede zaak dat de taskforce voor noodsituaties op grote schaal zal samenwerken met andere instanties in de Unie, evenals met de Wereldgezondheidsorganisatie en met derde landen. |
| --- | --- |

8.

| 9. | Het CvdR juicht het toe dat in het voorstel de nadruk wordt gelegd op samenwerking met betrokken instanties als het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) tijdens een noodsituatie op het gebied van de volksgezondheid, en benadrukt dat overlapping van werkzaamheden moet worden vermeden. |
| --- | --- |

9.

| 10. | Het CvdR kijkt uit naar meer informatie over hoe het EMA zal samenwerken met de toekomstige EU-autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied (HERA). |
| --- | --- |

10.

| 11. | Tot slot zou het CvdR graag zien dat de activiteiten van het EMA en zijn werkgroepen zo transparant mogelijk zijn. |
| --- | --- |

11.

II. HET EUROPEES COMITÉ VAN DE REGIO’S

Ten aanzien van de mededeling over een farmaceutische strategie voor Europa

| 12. | spreekt zijn krachtige steun uit voor de farmaceutische strategie voor Europa die door de Commissie is voorgesteld en die als overkoepelende doelstelling heeft de toegang tot en beschikbaarheid van geneesmiddelen voor patiënten te waarborgen, en benadrukt dat alle burgers in de hele EU moeten kunnen beschikken over veilige en doeltreffende geneesmiddelen. |
| --- | --- |

12.

| 13. | Het CvdR wijst erop dat 19 van de 27 lidstaten ervoor hebben gekozen de verantwoordelijkheid voor sociale dienst- en zorgverlening en volksgezondheidszorg voornamelijk aan de lokale en regionale overheden te geven. Ook in landen met een nationaal gezondheidszorgstelsel ligt de verantwoordelijkheid voor sociale dienstverlening en sociale zorg vaak op lokaal niveau. Lokale en regionale overheden spelen daarom een sleutelrol bij de financiering, beoordeling, inkoop en verstrekking van geneesmiddelen, alsook bij crisisbeheer en -paraatheid. Het is dan ook van het allergrootste belang dat het regionale en lokale niveau wordt betrokken bij de vormen van samenwerking die in de farmaceutische strategie worden voorgesteld. |
| --- | --- |

13.

| 14. | Het CvdR onderschrijft dat de strategie de beschikbaarheid van geneesmiddelen in geval van een tekort moet bevorderen en innovatie en onderzoek moet stimuleren in overeenstemming met de behoeften van patiënten en van de gezondheidszorg. Er is dringend behoefte aan een dialoog om gezamenlijk vast te stellen op welke medische gebieden er tekorten bestaan, zodat geen enkel gebied over het hoofd wordt gezien. |
| --- | --- |

14.

| 15. | Het CvdR is vooral te spreken over de grote inspanningen die worden voorgesteld om antimicrobiële resistentie aan te pakken, en vindt het belangrijk dat er wordt gestreefd naar een verstandig en restrictief gebruik van antibiotica en dat er stimulansen worden gecreëerd voor de ontwikkeling en productie van nieuwe antibiotica en het op de markt houden van oudere antibiotica. |
| --- | --- |

15.

| 16. | De beschikbaarheid van geneesmiddelen voor zeldzame ziekten en voor kinderen moet worden verbeterd en het CvdR is dan ook ingenomen met een herziening van de wetgeving op dit terrein. De huidige stimuleringsmaatregelen hebben niet het juiste resultaat opgeleverd, maar hebben geleid tot geneesmiddelen waarvan de werkzaamheid en veiligheid slechts in beperkte mate zijn aangetoond en die zo duur zijn dat ze slechts mondjesmaat worden toegepast in de gezondheidszorg. |
| --- | --- |

16.

| 17. | Het CvdR beschouwt betaalbare prijzen als een voorwaarde om patiënten de noodzakelijke medische behandeling te kunnen bieden en ervoor te zorgen dat de houdbaarheid van de gezondheidszorg niet in het gedrang komt. Het komt tegenwoordig voor dat ernstig zieke patiënten niet de noodzakelijke geneeskundige behandeling kunnen krijgen omdat de prijzen van medicijnen zo hoog zijn. Dit geldt bijvoorbeeld voor geneesmiddelen voor ernstige zeldzame ziekten. |
| --- | --- |

17.

| 18. | Het CvdR constateert dat de markt voor geneesmiddelen momenteel slecht functioneert, met geheime prijsafspraken en gebrek aan transparantie. Farmaceuten kunnen ervoor kiezen hun geneesmiddelen in bepaalde landen niet op de markt te brengen. Het is dan ook een goede zaak dat de strategie erop gericht is de concurrentie op de farmaceutische markt op verschillende manieren te bevorderen, onder meer door een herziening van de mededingingswetgeving. In dit verband zijn dringend maatregelen nodig om de beschikbaarheid van generieke en biosimilaire geneesmiddelen te bevorderen. |
| --- | --- |

18.

| 19. | Het CvdR pleit voor nauwere samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van de beoordeling, prijsvorming en inkoop van geneesmiddelen en acht het van essentieel belang dat het lokale en regionale niveau, dat in veel landen verantwoordelijk is voor de gezondheidszorg en de financiering ervan, in dergelijke vormen van samenwerking vertegenwoordigd is. |
| --- | --- |

19.

| 20. | Het CvdR is het met de Commissie eens dat de Europese farmaceutische industrie van strategisch belang is voor de wetenschap, volksgezondheid, werkgelegenheid en handel. Het is van groot belang de voorwaarden te scheppen voor innovatie en het gebruik van nieuwe technologie, zoals gentherapie, kunstmatige intelligentie en gepersonaliseerde geneeskunde, zodat de farmaceutische industrie in de EU concurrerend kan blijven. |
| --- | --- |

20.

| 21. | Het CvdR steunt het voorstel van de Commissie om een Europese ruimte voor gezondheidsgegevens tot stand te brengen, met als doel grensoverschrijdende gegevensanalyse te bevorderen en zo onderzoek, gezondheidszorg en toezicht te verbeteren. De gezondheidsdiensten moeten de vruchten kunnen plukken van een dergelijke infrastructuur en de bescherming van de privacy en de rechten van patiënten moet worden gewaarborgd. |
| --- | --- |

21.

| 22. | Patiënten moeten erop kunnen bouwen en vertrouwen dat nieuwe geneesmiddelen veilig en doeltreffend zijn. Daarom is het van belang dat er voldoende klinisch bewijsmateriaal voorhanden is op het moment dat geneesmiddelen worden toegelaten. Als de veiligheid en werkzaamheid voor de patiënt onvoldoende zijn gedocumenteerd, kan het voor verstrekkers en betalers van gezondheidszorg lastig zijn om een standpunt in te nemen over een nieuwe behandeling. Hierdoor kan de behandeling vertraging oplopen of worden gehinderd. Het risico bestaat dus dat overhaaste goedkeuringen een averechts effect hebben. Daarom is het belangrijk dat het EMA samenwerkt met de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de beoordeling van gezondheidstechnologie, maar ook met de vertegenwoordigers en betalers van de gezondheidszorg op regionaal niveau. Tekorten aan geneesmiddelen vormen al lang een probleem in de gezondheidszorg. |
| --- | --- |

22.

| 23. | Dit werd nog duidelijker tijdens de COVID-19-pandemie. Het CvdR is daarom voorstander van een uitgebreide inventarisatie van de oorzaken van geneesmiddelentekorten en spoort de Commissie aan om de geneesmiddelenwetgeving te herzien en zo de voorzieningszekerheid te verbeteren. Het CvdR stelt vast dat de voorstellen in de farmaceutische strategie niet erg concreet zijn en kijkt uit naar stevige voorstellen voor maatregelen om de strategische autonomie van de EU te waarborgen teneinde de geneesmiddelenvoorziening, zowel in normale als in crisissituaties, veilig te stellen. |
| --- | --- |

23.

| 24. | Het CvdR herinnert aan de oproep die het in zijn advies over een EU-mechanisme voor noodsituaties op gezondheidsgebied heeft gedaan om de ontwikkeling en productie van belangrijke geneesmiddelen in Europa te bevorderen en fabrikanten te stimuleren om minder afhankelijk te worden van derde landen. |
| --- | --- |

24.

| 25. | Het CvdR pleit ervoor om, met het oog op de versterking van de EU-mechanismen voor respons op gezondheidscrises, zo veel mogelijk lering te trekken uit de COVID-19-pandemie met als doel tot een solide multilaterale samenwerking te komen ter ondersteuning van de ontwikkeling en productie van veilige en doeltreffende vaccins, diagnostische tests en behandelingen, en te zorgen voor een doeltreffende en rechtvaardige financiering en distributie van toekomstige vaccins en geneesmiddelen. |
| --- | --- |

25.

| 26. | Het CvdR is ingenomen met het voorstel voor een EU-autoriteit voor paraatheid en respons inzake noodsituaties op gezondheidsgebied (HERA) en kijkt uit naar een uitgewerkt voorstel aangaande het mandaat van deze nieuwe autoriteit. |
| --- | --- |

26.

| 27. | Het is een goede zaak dat de Commissie een herziening van de geneesmiddelenwetgeving voorstelt om de eisen inzake de milieurisicobeoordeling van geneesmiddelen aan te scherpen. Dit moet zowel betrekking hebben op de vervaardiging als op het gebruik van geneesmiddelen. Het CvdR is groot voorstander van internationale inspanningen om de milieurisico’s die verbonden zijn aan farmaceutische emissies afkomstig van de productie in landen buiten de EU aan te pakken. |
| --- | --- |

27.

| 28. | Het is ook positief dat in de farmaceutische strategie wordt benadrukt dat de geneesmiddelenindustrie moet bijdragen aan de klimaatneutraliteit van de EU, waarbij de nadruk moet liggen op het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen in de waardeketen. |
| --- | --- |

28.

| 29. | Tot slot zou de EU moeten streven naar meer wereldwijde samenwerking in de farmaceutische sector. |
| --- | --- |

29.

Brussel, 7 mei 2021.

De voorzitter van het Europees Comité van de Regio's

Apostolos TZITZIKOSTAS

---