# Il-Ġurnal Uffiċjali C 230/2021

| | ISSN 1977-0987 |
| --- | --- |
| Il-Ġurnal Uffiċjali
  tal-Unjoni Ewropea | C 230 |
| | |
| Edizzjoni bil-Malti | Informazzjoni u Avviżi | Volum 6415 ta' Ġunju 2021 |

ISSN 1977-0987

Il-Ġurnal Uffiċjali

tal-Unjoni Ewropea

C 230

Edizzjoni bil-Malti

Informazzjoni u Avviżi

Volum 6415 ta' Ġunju 2021

---

| Werrej | Paġna |
| --- | --- |
| | II   Komunikazzjonijiet |
| | KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA |
| 2021/C 230/01 | Statuti tal-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC | 1 |

Werrej

Paġna

II   Komunikazzjonijiet

KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

2021/C 230/01

Statuti tal-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC

1

---

| MT | |
| --- | --- |

MT

---

II Komunikazzjonijiet

KOMUNIKAZZJONIJIET MINN ISTITUZZJONIJIET, KORPI, UFFIĊĊJI U AĠENZIJI TAL-UNJONI EWROPEA

| 15.6.2021 | MT | Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea | C 230/1 |
| --- | --- | --- | --- |

15.6.2021

MT

Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea

C 230/1

---

Statuti tal-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC

(2021/C 230/01)

WERREJ

| PREAMBOLU | 4 |
| --- | --- |

| KAPITOLU 1 — | ELEMENTI ESSENZJALI | 5 |
| --- | --- | --- |

KAPITOLU 1 —

| Artikolu 1 | ISEM | 5 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 1

| Artikolu 2 | KOMPITI U ATTIVITAJIET | 5 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 2

| Artikolu 3 | SEDE STATUTORJA | 6 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 3

| Artikolu 4 | DURATA U STRALĊ | 6 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 4

| Artikolu 5 | REĠIM TA’ OBBLIGAZZJONI | 6 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 5

| Artikolu 6 | POLITIKA TA’ AĊĊESS GĦALL-UTENTI | 6 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 6

| Artikolu 7 | POLITIKA TAL-EVALWAZZJONI XJENTIFIKA | 7 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 7

| Artikolu 8 | POLITIKA DWAR IT-TIXRID | 7 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 8

| Artikolu 9 | POLITIKA DWAR ID-DRITTIJIET TA’ PROPRJETÀ INTELLETTWALI | 7 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 9

| Artikolu 10 | POLITIKA TAL-IMPJIEGI | 7 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 10

| Artikolu 11 | POLITIKA TAL-AKKWIST | 8 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 11

| KAPITOLU 2 — | DEFINIZZJONIJIET U POLITIKI STATUTORJI OĦRA | 8 |
| --- | --- | --- |

KAPITOLU 2 —

| Artikolu 12 | DEFINIZZJONIJIET | 8 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 12

| Artikolu 13 | POLITIKA TAD-DATA | 9 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 13

| Artikolu 14 | POLITIKA DWAR L-INNOVAZZJONI U L-INDUSTRIJA | 9 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 14

| KAPITOLU 3 — | SĦUBIJA | 9 |
| --- | --- | --- |

KAPITOLU 3 —

| Artikolu 15 | MEMBRI U ENTITAJIET LI JIRRAPPREŻENTAW LILL-MEMBRI | 9 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 15

| Artikolu 16 | POLITIKA TA’ ADEŻJONI TA’ MEMBRI ĠODDA | 10 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 16

| Artikolu 17 | OSSERVATURI U POLITIKA TA’ ADEŻJONI GĦALL-OSSERVATURI | 10 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 17

| Artikolu 18 | IRTIRAR TA’ MEMBRU JEW OSSERVATUR, TERMINAZZJONI TA’ SĦUBIJA JEW STATUS TA’ OSSERVATUR | 10 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 18

| Artikolu 19 | FTEHIMIET MA’ SĦAB STRATEĠIĊI | 11 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 19

| KAPITOLU 4 — | DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-MEMBRI U TAL-OSSERVATURI | 11 |
| --- | --- | --- |

KAPITOLU 4 —

| Artikolu 20 | DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-MEMBRI | 11 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 20

| Artikolu 21 | DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-OSSERVATURI U TAL-OSSERVATURI FUNDATURI | 11 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 21

| Artikolu 22 | IMPENJI U RIŻORSI | 12 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 22

| KAPITOLU 5 — | GOVERNANZA | 12 |
| --- | --- | --- |

KAPITOLU 5 —

| Artikolu 23 | KORPI | 12 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 23

| Artikolu 24 | ASSEMBLEA ĠENERALI | 13 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 24

| Artikolu 25 | PROĊEDURA TA’ VOTAZZJONI | 13 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 25

| Artikolu 26 | DIRETTUR ĠENERALI | 15 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 26

| Artikolu 27 | KUMITAT KONSULTATTIV XJENTIFIKU U TEKNIKU INTERNAZZJONALI | 16 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 27

| Artikolu 28 | KUMITAT AMMINISTRATTIV U FINANZJARJU | 16 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 28

| Artikolu 29 | KUMITAT KONSULTATTIV TAL-ETIKA | 16 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 29

| KAPITOLU 6 — | KWISTJONIJIET FINANZJARJI | 17 |
| --- | --- | --- |

KAPITOLU 6 —

| Artikolu 30 | IS-SENA FINANZJARJA, IL-KONTIJIET ANNWALI, IL-PRINĊIPJI BAĠITARJI U L-ASPETTI FISKALI | 17 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 30

| KAPITOLU 7 — | PRINĊIPJI BAŻIĊI U DISPOŻIZZJONIJIET FINALI | 18 |
| --- | --- | --- |

KAPITOLU 7 —

| Artikolu 31 | LINGWA TA’ ĦIDMA | 18 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 31

| Artikolu 32 | VERŻJONI KONSOLIDATA TAL-ISTATUTI | 18 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 32

| Artikolu 33 | RAPPORTAR LILL-KUMMISSJONI EWROPEA | 18 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 33

| Artikolu 34 | LIĠI APPLIKABBLI | 18 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 34

| Artikolu 35 | TILWIM | 18 |
| --- | --- | --- |

Artikolu 35

| ANNESS I — | DESKRIZZJONI TEKNIKA U XJENTIFIKA | 20 |
| --- | --- | --- |

ANNESS I —

| ANNESS II — | STIMA TAL-KOSTIJIET TAL-OPERAZZJONIJIET U TAL-KONTRIBUZZJONIJIET TAL-ELI ERIC | 41 |
| --- | --- | --- |

ANNESS II —

| ANNESS III — | MEMBRI U OSSERVATURI | 44 |
| --- | --- | --- |

ANNESS III —

| APPENDIĊI — | IL-MUDELL TAL-OPERAZZJONIJIET TA’ ĠESTJONI TAL-ELI ERIC | 45 |
| --- | --- | --- |

APPENDIĊI —

PREAMBOLU

Ir-Repubblika Ċeka,

L-Ungerija,

Ir-Repubblika tal-Italja,

Ir-Repubblika tal-Litwanja,

Minn hawn ’il quddiem imsejħa “l-Membri Fundaturi”, u:

Ir-Repubblika tal-Bulgarija,

Ir-Repubblika Federali tal-Ġermanja,

Minn hawn ’il quddiem imsejħa “l-Osservaturi Fundaturi”,

BILLI hemm ix-xewqa li tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-Ewropa u tal-Istati Membri fid-dinja b’rabta mal-iżvilupp tat-teknoloġija tal-laser u li tiġi intensifikata l-kooperazzjoni fir-riċerka xjentifika bejn il-fruntieri dixxiplinari u nazzjonali;

BILLI fl-2006 l-Infrastruttura Ħafifa Ħafna (ELI) ġiet rikonoxxuta mill-Forum Strateġiku Ewropew għall-Infrastrutturi tar-Riċerka (ESFRI) bħala prijorità strateġika għall-Ewropa bħala l-ewwel infrastruttura internazzjonali ta’ riċerka tal-laser u dik ewlenija fid-dinja ddedikata għall-applikazzjonijiet tax-xjenza u tar-riċerka ta’ impulsi tal-laser intensi ħafna u qosra ħafna, li tipprovdi aċċess ta’ kwalità għolja lill-komunità internazzjonali tar-riċerka għal applikazzjonijiet prospettivi fil-mediċina, ir-radjografija, l-enerġija mill-fużjoni, l-ambjent, ix-xjenzi tal-materjali, in-nanoteknoloġiji, u l-bijokimika;

BILLI l-iskala u l-ambizzjoni tat-tħaddim tal-ELI ERIC jitolbu sforz globali b’investiment sostenibbli fit-tul;

BILLI l-Membri Fundaturi u l-Osservaturi Fundaturi, kif ukoll il-Membri u l-Osservaturi futuri, huma ddedikati biex iwettqu dik il-viżjoni tal-ELI ERIC;

BILLI l-ELI ERIC huwa l-ewwel infrastruttura internazzjonali ta’ riċerka ospitata fl-Ewropa Ċentrali u tal-Lvant li l-bini ta’ faċilitajiet tar-riċerka tal-laser tagħha ġie kkofinanzjat mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej;

FILWAQT LI JIRRIKONOXXU l-ħidma preparatorja li saret mill-Membri Fundaturi, mill-Osservaturi Fundaturi u minn Stati oħra li jappoġġaw lill-ELI ERIC fil-Fażijiet Preparatorji u ta’ Implimentazzjoni;

BILLI l-Membri Fundaturi u l-Osservaturi Fundaturi jimpenjaw ruħhom li jżidu l-opportunitajiet ta’ riċerka tal-faċilitajiet ta’ riċerka tagħhom permezz ta’ sħubiji u kollaborazzjonijiet mal-ELI ERIC;

BILLI l-Membri Fundaturi u l-Osservaturi Fundaturi jistiednu lil pajjiżi oħra jipparteċipaw fl-attivitajiet imwettqa flimkien u jistennew li dawn il-pajjiżi jagħmlu dan skont l-Istatuti li ġejjin;

QABLU fuq dan li ġej.

KAPITOLU 1

ELEMENTI ESSENZJALI

Artikolu 1

ISEM

Għandu jkun hemm infrastruttura Ewropea ta’ riċerka b’sit wieħed b’faċilitajiet operazzjonali f’diversi pajjiżi membri tal-ELI ERIC, stabbilita bħala Konsorzju għal Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka (ERIC) skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 723/2009 (1) u msemmija “L-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC” u komunement imsejħa “ELI ERIC”.

Artikolu 2

KOMPITI U ATTIVITAJIET

1.   L-ELI ERIC għandu jopera l-faċilitajiet tal-laser b’potenza għolja deskritti fid-Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika (Anness I) (il-“FAĊILITAJIET TAL-ELI”) bħala organizzazzjoni integrata waħda, b’governanza unifikata u bi struttura ta’ ġestjoni waħda. L-Assemblea Ġenerali tal-ELI ERIC (minn hawn ’il quddiem imsejħa “GA”) tista’ tirrikonoxxi u tinkludi FAĊILITAJIET TAL-ELI addizzjonali skont il-punt d) tal-Artikolu 25(9).

2.   L-ELI ERIC għandu jimmaniġġja l-aċċess għall-FAĊILITAJIET TAL-ELI għall-utenti permezz ta’ sistema internazzjonali ta’ rieżami bejn il-pari. Sabiex jilħaq l-objettivi tiegħu, l-ELI ERIC għandu b’mod partikolari:

| a) | Jisfrutta l-potenzjal xjentifiku sħiħ tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI, billi jikkollabora mill-qrib mal-komunitajiet tal-utenti, jiżviluppa u jagħmel disponibbli sett ta’ sorsi u strumenti komplementari, jipprovdi servizzi effiċjenti u kundizzjonijiet ottimali għall-utenti, u billi jwettaq attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni għal utenti potenzjali ġodda; |
| --- | --- |

a)

Jisfrutta l-potenzjal xjentifiku sħiħ tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI, billi jikkollabora mill-qrib mal-komunitajiet tal-utenti, jiżviluppa u jagħmel disponibbli sett ta’ sorsi u strumenti komplementari, jipprovdi servizzi effiċjenti u kundizzjonijiet ottimali għall-utenti, u billi jwettaq attivitajiet ta’ sensibilizzazzjoni għal utenti potenzjali ġodda;

| b) | Isostni l-eċċellenza u jtejjeb il-valur, il-kwalità u l-effettività tal-komunitajiet ta’ riċerka tal-Membri permezz ta’ aċċess internazzjonali rieżaminat bejn il-pari; |
| --- | --- |

b)

Isostni l-eċċellenza u jtejjeb il-valur, il-kwalità u l-effettività tal-komunitajiet ta’ riċerka tal-Membri permezz ta’ aċċess internazzjonali rieżaminat bejn il-pari;

| c) | Jipprovdi pjattaforma unika għall-iżvilupp tal-għarfien lill-Membri billi jikkoordina r-riċerka u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji rilevanti, jikkoordina t-taħriġ konġunt ta’ persunal xjentifiku u tekniku, u billi jippromwovi l-kollaborazzjoni bejn ċentri ta’ riċerka ewlenin u mal-industrija; |
| --- | --- |

c)

Jipprovdi pjattaforma unika għall-iżvilupp tal-għarfien lill-Membri billi jikkoordina r-riċerka u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji rilevanti, jikkoordina t-taħriġ konġunt ta’ persunal xjentifiku u tekniku, u billi jippromwovi l-kollaborazzjoni bejn ċentri ta’ riċerka ewlenin u mal-industrija;

| d) | Jiżviluppa u jimplimenta politika u strateġija għall-innovazzjoni, inklużi l-proprjetà intellettwali, l-isfruttament teknoloġiku, u l-appoġġ għall-iżvilupp industrijali; |
| --- | --- |

d)

Jiżviluppa u jimplimenta politika u strateġija għall-innovazzjoni, inklużi l-proprjetà intellettwali, l-isfruttament teknoloġiku, u l-appoġġ għall-iżvilupp industrijali;

| e) | Jiżgura komunikazzjoni interna u esterna effiċjenti, jippromwovi l-attivitajiet tal-ELI ERIC u jxerred ir-riżultati xjentifiċi u tekniċi; |
| --- | --- |

e)

Jiżgura komunikazzjoni interna u esterna effiċjenti, jippromwovi l-attivitajiet tal-ELI ERIC u jxerred ir-riżultati xjentifiċi u tekniċi;

| f) | Iwettaq kwalunkwe attività oħra b’appoġġ għall-objettivi tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

f)

Iwettaq kwalunkwe attività oħra b’appoġġ għall-objettivi tal-ELI ERIC.

3.   L-ELI ERIC għandu jopera fuq bażi mhux ekonomika. L-ELI ERIC jista’ jwettaq attivitajiet ekonomiċi limitati, dment li dawn ikunu relatati mill-qrib mal-kompiti prinċipali tiegħu, u ma jipperikolawx l-ilħuq ta’ dawn il-kompiti. Id-dettalji għandhom jiġu speċifikati fir-REGOLI FINANZJARJI.

Artikolu 3

SEDE STATUTORJA

Is-Sede Statutorja tal-ELI ERIC għandha tkun f’Dolní Břežany, ir-Repubblika Ċeka.

Artikolu 4

DURATA U STRALĊ

1.   L-ELI ERIC għandu jiġi stabbilit għal perjodu inizjali ta’ 20 sena u jista’ jiġi estiż, soġġett għal deċiżjoni tal-GA f’konformità mal-punt f) tal-Artikolu 25(9).

2.   L-istralċ tal-ELI ERIC għandu jirrikjedi deċiżjoni tal-GA f’konformità mal-punt k) tal-Artikolu 25(10) u jiġi nnotifikat lill-Kummissjoni Ewropea skont l-Artikolu 16 tar-Regolament (KE) Nru 723/2009. Tali deċiżjoni għandha tinkludi mill-inqas:

| a) | In-numru ta’ likwidaturi u regoli ta’ funzjonament tal-bord tal-likwidaturi f’każ ta’ pluralità tal-likwidaturi; |
| --- | --- |

a)

In-numru ta’ likwidaturi u regoli ta’ funzjonament tal-bord tal-likwidaturi f’każ ta’ pluralità tal-likwidaturi;

| b) | Il-ħatra tal-likwidaturi u l-indikazzjoni tal-likwidatur li għandu jkun rappreżentant legali tal-istralċ tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

b)

Il-ħatra tal-likwidaturi u l-indikazzjoni tal-likwidatur li għandu jkun rappreżentant legali tal-istralċ tal-ELI ERIC;

| c) | Il-kriterji għall-istralċ, inkluż it-trasferiment possibbli ta’ attivitajiet lil entità ġuridika oħra, u s-setgħat tal-likwidaturi. |
| --- | --- |

c)

Il-kriterji għall-istralċ, inkluż it-trasferiment possibbli ta’ attivitajiet lil entità ġuridika oħra, u s-setgħat tal-likwidaturi.

3.   Mingħajr dewmien żejjed wara l-għeluq tal-proċedura ta’ stralċ, u fi kwalunkwe każ fi żmien 10 ijiem wara tali għeluq, l-ELI ERIC għandu jinnotifika lill-Kummissjoni b’dan.

4.   F’każ ta’ xoljiment, l-ELI ERIC għandu jibqa’ marbut fir-rigward tal-obbligi u l-impenji pendenti kollha fil-konfront ta’ partijiet terzi. Id-dekummissjonar u/jew l-użu mill-ġdid ta’ kull FAĊILITÀ TAL-ELI għandhom jiġu akkwistati mill-MEMBRU OSPITANTI rispettiv.

Artikolu 5

REĠIM TA’ OBBLIGAZZJONI

1.   L-ELI ERIC għandu jkun responsabbli għad-djun tiegħu.

2.   L-obbligazzjoni finanzjarja tal-MEMBRI għall-obbligi tal-ELI ERIC għandha tkun limitata għall-kontribuzzjonijiet rispettivi tagħhom lill-ELI ERIC fir-rigward tal-aħħar sena sħiħa ta’ operazzjonijiet.

3.   L-ELI ERIC għandu jkollu assigurazzjoni xierqa li tkopri r-riskji speċifiċi għall-operazzjonijiet tiegħu.

Artikolu 6

POLITIKA TA’ AĊĊESS GĦALL-UTENTI

1.   L-ELI ERIC għandu joffri lill-UTENTI aċċess għall-FAĊILITAJIET TAL-ELI permezz ta’ proċess tal-għażla trasparenti bbażat fuq proċedura internazzjonali ta’ rieżami bejn il-pari ta’ proposti ġestiti permezz ta’ punt tad-dħul elettroniku komuni. Il-kriterji tal-għażla għandhom ikunu bbażati fuq il-kwalità xjentifika u l-fattibbiltà tal-esperiment. L-aspetti etiċi involuti fl-evalwazzjoni tal-proposti jew fil-prestazzjoni tal-aċċess jenħtieġ li jiġu indirizzati bl-appoġġ tal-Kumitat Konsultattiv tal-Etika msemmi fl-Artikolu 29.

2.   L-UTENTI li jirrikjedu u jaċċessaw servizzi tekniċi u/jew xjentifiċi barra mill-aċċess ibbażat fuq l-għażla tar-rieżami bejn il-pari għandhom iħallsu l-prezz xieraq tas-servizzi riċevuti, f’konformità mal-limiti kif imsemmi fl-Artikolu 2(3).

3.   Il-prinċipji tal-POLITIKA TA’ AĊĊESS GĦALL-UTENTI huma deskritti fl-Anness I ta’ dawn l-Istatuti u għandhom jiġu ddefiniti u spjegati fid-dettall f’politika speċifika. Dik il-politika għandha tqis il-qafas ġuridiku Ewropew għall-Protezzjoni tad-Data relatat mal-kondiviżjoni ta’ data personali tal-UTENTI fost il-MEMBRI.

Artikolu 7

POLITIKA TAL-EVALWAZZJONI XJENTIFIKA

1.   L-ELI ERIC għandu jevalwa u jkejjel regolarment il-kwalità tal-attivitajiet xjentifiċi tiegħu permezz ta’ rieżami internazzjonali bejn il-pari, inkluża valutazzjoni perjodika tal-impatt tiegħu fuq iż-Żona Ewropea tar-Riċerka, ir-reġjuni li jospitaw l-attivitajiet tiegħu u fil-livell internazzjonali.

2.   L-ELI ERIC għandu jiżgura li r-riċerka mwettqa mill-UTENTI tiegħu tissodisfa l-ogħla standards ta’ kwalità u eċċellenza u għandu jippromwovi t-taħriġ u l-iskambji tal-aħjar prattiki. L-aspetti etiċi jenħtieġ li jiġu vvalutati mill-Kumitat Konsultattiv tal-Etika msemmi fl-Artikolu 29. L-ELI ERIC għandu jivvaluta l-impatt u l-effettività tal-politika ta’ riċerka u t-tfassil tal-programm tiegħu, kif ukoll ir-riżorsi meħtieġa biex jiġu appoġġati dawn l-istandards.

Artikolu 8

POLITIKA DWAR IT-TIXRID

1.   Il-kompiti u l-attivitajiet tal-ELI ERIC għandhom l-għan li jsaħħu r-riċerka, l-iżvilupp tat-teknoloġija, u l-innovazzjoni fl-Ewropa u madwar id-dinja. B’mod partikolari, l-ELI ERIC se jwettaq attivitajiet ta’ komunikazzjoni u ta’ tixrid biex jappoġġa dak l-għan, bl-użu ta’ varjetà ta’ pjattaformi biex jilħaq lill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha u lill-pubbliku ġenerali.

2.   L-ELI ERIC għandu jippromwovi t-tixrid lill-komunità tar-riċerka, lill-industrija, u lill-pubbliku ġenerali tal-attivitajiet xjentifiċi, tar-riżultati, tal-pubblikazzjonijiet, u tal-għarfien xjentifiku u tekniku li jirriżulta mill-attivitajiet tiegħu. B’mod konsistenti mal-Artikolu 6, fejn l-aċċess huwa miftuħ, u mogħti abbażi ta’ eċċellenza xjentifika, l-ELI ERIC għandu jsegwi wkoll politika ta’ aċċess miftuħ għal settijiet ta’ data u metadata ĠUSTI, kif imsemmi fl-Artikolu 13, kif ukoll għal pubblikazzjonijiet xjentifiċi derivati minn riċerka ffinanzjata mill-fondi pubbliċi mwettqa fl-ELI ERIC.

Artikolu 9

POLITIKA DWAR ID-DRITTIJIET TA’ PROPRJETÀ INTELLETTWALI

1.   It-terminu “Proprjetà Intellettwali” għandu jinftiehem f’konformità mal-Artikolu 2 tal-Konvenzjoni li tistabbilixxi l-Organizzazzjoni Dinjija tal-Proprjetà Intellettwali ffirmata fl-14 ta’ Lulju 1967.

2.   Soġġett għat-terminu ta’ kwalunkwe kuntratt bejn l-ELI ERIC u l-utenti, id-drittijiet ta’ proprjetà intellettwali maħluqa, miksuba jew żviluppati mill-utenti għandhom ikunu proprjetà ta’ dawk l-utenti.

3.   L-ELI ERIC għandu jadotta Politika dwar id-Drittijiet ta’ Proprjetà Intellettwali u proċessi u proċeduri speċifiċi f’konformità mal-punt e) tal-Artikolu 25(10).

Artikolu 10

POLITIKA TAL-IMPJIEGI

1.   L-ELI ERIC għandu jiżgura trattament u opportunitajiet ugwali għall-persunal tiegħu u għandu jappoġġa l-mobbiltà bl-għan li jrawwem taħriġ professjonali u żvilupp tal-persunal.

2.   Il-politika ta’ reklutaġġ u ta’ ġestjoni tal-persunal għandha tiġi ddefinita mid-Direttur Ġenerali tal-ELI ERIC (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “DĠ”) u approvata mill-GA. Il-politika tal-impjiegi għandha tapplika proċeduri ta’ għażla u ta’ evalwazzjoni fil-livell internazzjonali, kif ukoll prinċipji ta’ remunerazzjoni li għandhom l-għan li jattiraw u jżommu persunal bi kwalifiki għoljin b’mod kompetittiv. Il-proċeduri tal-għażla għall-karigi tal-persunal tal-ELI ERIC għandhom ikunu trasparenti, mhux diskriminatorji u jirrispettaw l-opportunitajiet ugwali. Ir-reklutaġġ u l-impjieg ma għandhomx ikunu diskriminatorji.

3.   L-ELI ERIC għandu jkollu politika tal-impjiegi waħda definita f’konformità mal-liġijiet tal-pajjiżi li fihom ikun impjegat il-persunal.

Artikolu 11

POLITIKA TAL-AKKWIST

Id-DĠ tal-ELI ERIC għandu jiddefinixxi politika tal-akkwist li għandha tiġi approvata mill-GA. Din il-politika tal-akkwist għandha tirrispetta l-prinċipji tat-trasparenza, tal-proporzjonalità, tar-rikonoxximent reċiproku, tat-trattament ugwali, tal-kompetizzjoni u tan-nondiskriminazzjoni.

KAPITOLU 2

DEFINIZZJONIJIET U POLITIKI STATUTORJI OĦRA

DEFINIZZJONIJIET U POLITIKI STATUTORJI OĦRA

Artikolu 12

DEFINIZZJONIJIET

Għall-finijiet tal-ELI ERIC u ta’ dawn l-Istatuti, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| a) | AĊĊESS GĦALL-UTENTI tfisser l-użu leġittimu u awtorizzat, fiżiku jew mill-bogħod tal-faċilitajiet u s-servizzi xjentifiċi tal-ELI ERIC offruti lil individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi skont il-politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI ERIC (l-Artikolu 6). |
| --- | --- |

a)

AĊĊESS GĦALL-UTENTI tfisser l-użu leġittimu u awtorizzat, fiżiku jew mill-bogħod tal-faċilitajiet u s-servizzi xjentifiċi tal-ELI ERIC offruti lil individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi skont il-politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI ERIC (l-Artikolu 6).

| b) | ADEŻJONI tfisser l-att ta’ sħubija mal-ELI ERIC bħala Membru wara d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-istabbiliment tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

b)

ADEŻJONI tfisser l-att ta’ sħubija mal-ELI ERIC bħala Membru wara d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-istabbiliment tal-ELI ERIC.

| c) | FAĊILITÀ TAL-ELI tfisser il-faċilitajiet tal-laser b’potenza għolja li jitħaddmu mill-ELI ERIC. Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika dettaljata hija pprovduta fl-Anness I. |
| --- | --- |

c)

FAĊILITÀ TAL-ELI tfisser il-faċilitajiet tal-laser b’potenza għolja li jitħaddmu mill-ELI ERIC. Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika dettaljata hija pprovduta fl-Anness I.

| d) | REGOLI FINANZJARJI tfisser ir-regolamenti interni adottati mill-Assemblea Ġenerali relatati mal-baġit, l-istandards kontabilistiċi, il-kontribuzzjonijiet fi flus u in natura u r-riżorsi tal-ELI ERIC, u r-regoli dwar it-tħejjija, il-filing, l-awditjar u l-pubblikazzjoni tal-kontijiet. |
| --- | --- |

d)

REGOLI FINANZJARJI tfisser ir-regolamenti interni adottati mill-Assemblea Ġenerali relatati mal-baġit, l-istandards kontabilistiċi, il-kontribuzzjonijiet fi flus u in natura u r-riżorsi tal-ELI ERIC, u r-regoli dwar it-tħejjija, il-filing, l-awditjar u l-pubblikazzjoni tal-kontijiet.

| e) | OSSERVATUR FUNDATUR tfisser pajjiż bi status ta’ Osservatur li jipparteċipa fl-ELI ERIC fl-istabbiliment tal-ELI ERIC, li għandu jkollu d-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 17(3) tal-Istatuti. |
| --- | --- |

e)

OSSERVATUR FUNDATUR tfisser pajjiż bi status ta’ Osservatur li jipparteċipa fl-ELI ERIC fl-istabbiliment tal-ELI ERIC, li għandu jkollu d-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 17(3) tal-Istatuti.

| f) | REGOLI TA’ IMPLIMENTAZZJONI tfisser ir-regolamenti interni li jispjegaw il-kundizzjonijiet tal-implimentazzjoni tal-Politiki tal-ELI ERIC approvati mill-Assemblea Ġenerali. |
| --- | --- |

f)

REGOLI TA’ IMPLIMENTAZZJONI tfisser ir-regolamenti interni li jispjegaw il-kundizzjonijiet tal-implimentazzjoni tal-Politiki tal-ELI ERIC approvati mill-Assemblea Ġenerali.

| g) | MEMBRU OSPITANTI tfisser pajjiż Membru li fih tinsab FAĊILITÀ TAL-ELI, li jkollu d-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 20. |
| --- | --- |

g)

MEMBRU OSPITANTI tfisser pajjiż Membru li fih tinsab FAĊILITÀ TAL-ELI, li jkollu d-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 20.

| h) | MEMBRU tfisser pajjiż jew organizzazzjoni intergovernattiva li, wara l-approvazzjoni tal-applikazzjoni tagħhom għall-ADEŻJONI mill-Assemblea Ġenerali, għandu jkollu d-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 20. |
| --- | --- |

h)

MEMBRU tfisser pajjiż jew organizzazzjoni intergovernattiva li, wara l-approvazzjoni tal-applikazzjoni tagħhom għall-ADEŻJONI mill-Assemblea Ġenerali, għandu jkollu d-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 20.

| i) | OSSERVATUR tfisser pajjiż jew organizzazzjoni intergovernattiva li għandu jkollha d-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 21. |
| --- | --- |

i)

OSSERVATUR tfisser pajjiż jew organizzazzjoni intergovernattiva li għandu jkollha d-drittijiet u l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 21.

| j) | REGOLI TA’ PROĊEDURA tfisser ir-regolamenti li jispjegaw il-mod ta’ funzjonament u l-organizzazzjoni tal-korpi statutorji u konsultattivi tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

j)

REGOLI TA’ PROĊEDURA tfisser ir-regolamenti li jispjegaw il-mod ta’ funzjonament u l-organizzazzjoni tal-korpi statutorji u konsultattivi tal-ELI ERIC.

| k) | SIEĦEB STRATEĠIKU huwa parti terza, bħal aġenziji u/jew istituzzjonijiet nazzjonali, li se tikkontribwixxi għall-missjoni tal-ELI ERIC u tappoġġa l-involviment tal-komunitajiet tal-utenti tagħhom u l-operat tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI fuq perspettiva fit-tul permezz ta’ ftehim ta’ sħubija, b’mod konsistenti mal-Artikolu 19 tal-Istatuti. |
| --- | --- |

k)

SIEĦEB STRATEĠIKU huwa parti terza, bħal aġenziji u/jew istituzzjonijiet nazzjonali, li se tikkontribwixxi għall-missjoni tal-ELI ERIC u tappoġġa l-involviment tal-komunitajiet tal-utenti tagħhom u l-operat tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI fuq perspettiva fit-tul permezz ta’ ftehim ta’ sħubija, b’mod konsistenti mal-Artikolu 19 tal-Istatuti.

| l) | UTENT tfisser individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi li se jaċċessaw il-FAĊILITAJIET TAL-ELI skont il-politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI ERIC (l-Artikolu 6). |
| --- | --- |

l)

UTENT tfisser individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi li se jaċċessaw il-FAĊILITAJIET TAL-ELI skont il-politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI ERIC (l-Artikolu 6).

Artikolu 13

POLITIKA TAD-DATA

1.   “Data” tirreferi għall-informazzjoni kollha miġbura mill-UTENTI u mill-persunal waqt li jkunu qed iwettqu esperimenti xjentifiċi fl-ambitu tal-Politika dwar l-AĊĊESS GĦALL-UTENTI u jwettqu operazzjonijiet tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI.

2.   Aċċess Miftuħ għal settijiet ta’ data u metadata ĠUSTI maħżuna f’repożitorji ta’ Aċċess Miftuħ għandu jiġi ppreferut għad-data miġbura bħala riżultat tal-użu tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI u, sa fejn ikun possibbli fil-każ ta’ programmi ta’ software u kompjuter maħluqa mil-ELI ERIC u l-FAĊILITAJIET TAL-ELI; għandhom jitqiesu prinċipji tas-sors miftuħ.

Artikolu 14

POLITIKA DWAR L-INNOVAZZJONI U L-INDUSTRIJA

1.   Bħala parti mill-missjoni tiegħu, l-ELI ERIC għandu jkun punt ta’ riferiment għall-industrija Ewropea, li jmexxi r-riċerka u l-iżvilupp tat-teknoloġija permezz ta’ opportunitajiet ta’ sensibilizzazzjoni u kollaborazzjoni mal-industrija. Dan se jsaħħaħ l-effett ekonomiku tal-ELI ERIC fuq iż-Żona Ewropea tar-Riċerka, u l-MEMBRI, billi jservi bħala pjattaforma biex jinbnew sinerġiji u jitjieb it-trasferiment tal-għarfien u tat-teknoloġija, speċjalment, iżda mhux limitat għall-oqsma tat-teknoloġija tal-laser u tal-fotonika.

2.   Il-viżjoni u l-approċċ tal-ELI ERIC għall-innovazzjoni u l-industrija għandhom jiġu ddefiniti f’politika speċifika, approvata mill-GA.

KAPITOLU 3

SĦUBIJA

SĦUBIJA

Artikolu 15

MEMBRI U ENTITAJIET LI JIRRAPPREŻENTAW LILL-MEMBRI

1.   L-entitajiet li ġejjin jistgħu jsiru MEMBRI jew OSSERVATURI:

| a) | L-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (UE); |
| --- | --- |

a)

L-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea (UE);

| b) | Il-pajjiżi assoċjati; |
| --- | --- |

b)

Il-pajjiżi assoċjati;

| c) | Pajjiżi terzi oħra li mhumiex pajjiżi assoċjati; |
| --- | --- |

c)

Pajjiżi terzi oħra li mhumiex pajjiżi assoċjati;

| d) | Organizzazzjonijiet intergovernattivi. |
| --- | --- |

d)

Organizzazzjonijiet intergovernattivi.

2.   Kull MEMBRU jista’ jaħtar “Entità Rappreżentanti” waħda jew aktar (minn hawn ’il quddiem imsejħa “RE”) biex iwettqu attivitajiet f’ismu b’rabta diretta mal-kamp ta’ applikazzjoni u l-attivitajiet tal-ELI ERIC. Fil-ħatra, kull MEMBRU għandu jispeċifika l-eżerċizzju ta’ drittijiet speċifiċi u t-twettiq tal-obbligi bħala MEMBRU li jkunu ġew iddelegati lill-RE. L-RE tista’ tkun entità pubblika, inklużi reġjuni, jew entitajiet privati b’missjoni ta’ servizz pubbliku.

3.   Kull MEMBRU għandu jinforma lill-President tal-GA bi kwalunkwe bidla fl-RE tiegħu, bid-drittijiet u l-obbligi speċifiċi li jkunu ġew iddelegati lilu, bit-terminazzjoni tal-ħatra jew b’bidliet rilevanti oħra, jekk ikun hemm.

4.   Il-MEMBRI u l-OSSERVATURI tal-ELI ERIC u l-RE tagħhom huma elenkati fl-Anness III, li għandu jinżamm aġġornat mill-President tal-GA.

Artikolu 16

POLITIKA TA’ ADEŻJONI TA’ MEMBRI ĠODDA

1.   Il-GA għandha tqis applikazzjonijiet għall-ADEŻJONI ta’ MEMBRI ġodda, soġġett għall-Artikolu 15(1). Id-deċiżjoni mill-GA jenħtieġ li tqis il-kapaċità tal-MEMBRU l-ġdid li jimpenja ruħu għall-kamp ta’ applikazzjoni u l-attivitajiet u jikkontribwixxi għas-sostenibbiltà tal-ELI ERIC.

2.   Il-GA għandha tadotta politika għall-aċċettazzjoni ta’ MEMBRI ġodda inkluż il-proċess għall-applikazzjoni, il-kriterji mistennija għall-kontribuzzjonijiet, u l-kundizzjonijiet ġenerali għall-ADEŻJONI.

3.   Id-DĠ għandu jkun responsabbli għan-negozjar tat-termini u l-kundizzjonijiet ma’ MEMBRI ġodda u jippreżenta proposta għas-sħubija lill-GA għall-approvazzjoni.

Artikolu 17

OSSERVATURI U POLITIKA TA’ ADEŻJONI GĦALL-OSSERVATURI

1.   L-ELI ERIC għandu jkun miftuħ biex iqis u jaċċetta l-OSSERVATURI. L-OSSERVATURI jistgħu jkunu pajjiżi jew organizzazzjonijiet intergovernattivi li biħsiebhom japplikaw għal sħubija sħiħa iżda għal raġunijiet speċifiċi mhumiex fil-pożizzjoni li jissieħbu immedjatament bħala MEMBRI. L-applikanti għandhom jippreżentaw applikazzjoni bil-miktub lill-President tal-GA. Bħala regola, l-OSSERVATURI għandhom jiġu ammessi għal perjodu ta’ tliet snin; f’każijiet eċċezzjonali, il-GA tista’ testendi l-perjodu tal-istatus ta’ Osservatur.

2.   Il-GA għandha tiddetermina tariffa għall-OSSERVATURI b’rabta mal-kundizzjonijiet fl-Anness II, ħlief fil-każ ta’ OSSERVATURI FUNDATURI.

3.   L-OSSERVATURI FUNDATURI huma pajjiżi bi status ta’ Osservatur li jkunu pparteċipaw fl-istabbiliment tal-ELI ERIC, iżda li ma għandhomx ikunu obbligati jħallsu tariffa għall-Osservatur għal tliet snin finanzjarji sħaħ wara l-istabbiliment tal-ELI ERIC. L-OSSERVATURI FUNDATURI se jkollhom l-istess drittijiet bħall-OSSERVATURI. Mill-inqas sitt xhur qabel it-tmiem tat-tielet sena finanzjarja sħiħa, l-OSSERVATUR FUNDATUR se jinnotifika lill-GA jekk jixtieqx jissieħeb fl-ELI ERIC bħala MEMBRU, f’liema każ l-OSSERVATUR FUNDATUR u l-GA għandhom jaqblu dwar il-Kontribuzzjonijiet u ż-żmien tal-adeżjoni tal-MEMBRI rilevanti. Jekk l-OSSERVATUR FUNDATUR ma jisseħibx bħala MEMBRU, l-OSSERVATUR FUNDATUR għandu jieqaf jipparteċipa fl-ELI ERIC fi tmiem it-terminu tal-OSSERVATUR FUNDATUR, sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor mal-GA skont il-punt a) tal-Artikolu 25(9).

4.   Kull OSSERVATUR jista’ jaħtar sa żewġ rappreżentanti biex jattendu l-GA u sa tnejn biex jattendu l-Kumitat Amministrattiv u Finanzjarju (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “AFC”) f’konformità mal-Artikoli 24(5) u 28(1). L-OSSERVATURI ma għandhom l-ebda dritt tal-vot.

Artikolu 18

IRTIRAR TA’ MEMBRU JEW OSSERVATUR, TERMINAZZJONI TA’ SĦUBIJA JEW STATUS TA’ OSSERVATUR

1.   Il-MEMBRI jistgħu jirtiraw mill-ELI ERIC wara l-ewwel ħames snin tas-sħubija rispettiva tagħhom, billi jibagħtu notifika uffiċjali tal-irtirar lid-DĠ mill-inqas 24 xahar bil-quddiem. L-irtirar għandu jibda japplika fi tmiem it-tieni sena finanzjarja sħiħa wara dik li fiha tingħata n-notifika.

2.   L-OSSERVATURI FUNDATURI U L-OSSERVATURI jistgħu jirtiraw fi tmiem sena finanzjarja, wara talba ppreżentata 6 xhur qabel l-irtirar.

3.   MEMBRU li jirtira għandu jibqa’ marbut fir-rigward tal-obbligi u l-impenji tiegħu fil-konfront tal-ELI ERIC u partijiet terzi li jkunu pendenti fiż-żmien li fih iseħħ l-irtirar, soġġett għal-limitu stabbilit fl-Artikolu 5(2). Dawn l-obbligi jistgħu jinkludu kumpens għad-danni li huwa responsabbli għalihom l-ELI ERIC minħabba deċiżjonijiet jew atti li jkunu saru qabel l-irtirar.

4.   Soġġett għall-kundizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 18(1) u 18(2) il-MEMBRI, l-OSSERVATURI FUNDATURI, u l-OSSERVATURI li huma pajjiżi assoċjati, pajjiżi terzi oħra li mhumiex pajjiżi assoċjati, jew organizzazzjonijiet intergovernattivi, jistgħu jirtiraw mill-ELI ERIC, wara bidliet fir-Regolament (KE) Nru 723/2009 li jaffettwaw materjalment id-drittijiet u l-obbligi tagħhom fir-rigward tal-ELI ERIC. F’dan il-każ, u fejn japplika, l-obbligu li titħallas kwalunkwe kontribuzzjoni jiġi tterminat ukoll. Obbligazzjonijiet oħra għandhom jiġu evalwati minn arbitru indipendenti li jilħqu qbil dwar-parti li tirtira u l-ELI ERIC f’konformità mal-Artikoli 5(2) u 18(2).

5.   Jekk MEMBRU jew OSSERVATUR jonqos milli jissodisfa l-obbligi tiegħu skont ir-Regolament (KE) Nru 723/2009 jew skont dawn l-Istatuti, il-GA tista’ ttemm is-sħubija jew l-istatus bħala OSSERVATUR. Il-MEMBRU jew l-OSSERVATUR jista’ jirrettifika l-ksur tal-obbligi tiegħu f’perjodu ta’ sitt xhur wara li jkun irċieva notifika bil-miktub dwar il-ksur tiegħu. F’każ ta’ terminazzjoni b’deċiżjoni f’konformità mal-punt a) tal-Artikolu 25(9), il-MEMBRU jew l-OSSERVATUR inadempjenti ma għandux jibqa’ MEMBRU jew OSSERVATUR. Il-MEMBRU inadempjenti ma għandu jkollu l-ebda dritt tal-vot fid-deċiżjoni dwar l-inadempjenza. L-Artikolu 18(2) għandu japplika fir-rigward tat-terminazzjoni.

Artikolu 19

FTEHIMIET MA’ SĦAB STRATEĠIĊI

1.   Id-DĠ jista’ jipproponi Sħubiji Strateġiċi abbażi ta’ ftehimiet speċifiċi ma’ partijiet terzi, pereżempju ma’ aġenziji u/jew istituzzjonijiet nazzjonali, li se jikkontribwixxu għall-missjoni tal-ELI ERIC u jappoġġaw l-involviment tal-komunitajiet tal-utenti tagħhom u l-operat tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI fuq perspettiva fit-tul.

2.   Il-ftehimiet ta’ Sħubija Strateġika huma soġġetti għall-approvazzjoni mill-GA f’konformità mal-punt a) tal-Artikolu 25(10). Il-GA tista’ tistieden lis-SĦAB STRATEĠIĊI biex jissieħbu fil-laqgħat tal-GA fejn se jiġu diskussi punti relatati mas-SIEĦEB STRATEĠIKU.

KAPITOLU 4

DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-MEMBRI U TAL-OSSERVATURI

DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-MEMBRI U TAL-OSSERVATURI

Artikolu 20

DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-MEMBRI

1.   Id-drittijiet tal-MEMBRI jinkludu:

| a) | id-dritt li jaħtru RE f’konformità mal-Artikolu 15(2); |
| --- | --- |

a)

id-dritt li jaħtru RE f’konformità mal-Artikolu 15(2);

| b) | id-dritt li jaħtru rappreżentanti għall-GA u l-AFC f’konformità mal-Artikolu 24(3) u l-Artikolu 28(1); |
| --- | --- |

b)

id-dritt li jaħtru rappreżentanti għall-GA u l-AFC f’konformità mal-Artikolu 24(3) u l-Artikolu 28(1);

| c) | id-dritt tal-vot fil-GA f’konformità mal-Artikolu 25. |
| --- | --- |

c)

id-dritt tal-vot fil-GA f’konformità mal-Artikolu 25.

2.   Kull MEMBRU OSPITANTI u MEMBRU għandu:

| a) | ikun impenjat li jappoġġa lill-ELI ERIC bħala organizzazzjoni integrata waħda f’konformità mal-Anness I; |
| --- | --- |

a)

ikun impenjat li jappoġġa lill-ELI ERIC bħala organizzazzjoni integrata waħda f’konformità mal-Anness I;

| b) | jikkontribwixxi għall-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC f’konformità mal-Anness II ta’ dawn l-Istatuti; |
| --- | --- |

b)

jikkontribwixxi għall-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC f’konformità mal-Anness II ta’ dawn l-Istatuti;

| c) | jinforma lill-President tal-GA bi kwalunkwe bidla fl-RE tiegħu f’konformità mal-Artikolu 15(3). |
| --- | --- |

c)

jinforma lill-President tal-GA bi kwalunkwe bidla fl-RE tiegħu f’konformità mal-Artikolu 15(3).

Artikolu 21

DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-OSSERVATURI U TAL-OSSERVATURI FUNDATURI

1.   L-OSSERVATURI għandhom id-dritt li jaħtru rappreżentanti għall-GA u l-AFC f’konformità mal-Artikolu 17(4). L-OSSERVATURI ma għandhom l-ebda dritt tal-vot. L-OSSERVATURI FUNDATURI għandhom l-istess drittijiet bħall-OSSERVATURI.

2.   Kull OSSERVATUR FUNDATUR u OSSERVATUR jista’ jaħtar RE f’konformità mal-Artikolu 15.

3.   L-OSSERVATURI huma obbligati jipprovdu tariffa annwali għall-Osservatur f’konformità mal-Artikolu 17(2). Dan l-obbligu ma għandux japplika għall-OSSERVATURI FUNDATURI.

Artikolu 22

IMPENJI U RIŻORSI

1.   Il-GA se tapprova baġit annwali, filwaqt li tqis il-valutazzjoni tal-AFC u jekk ikun meħtieġ, appoġġata minn rieżami tal-Kumitat Konsultattiv Xjentifiku u Tekniku Internazzjonali (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “ISTAC”).

2.   Il-kontribuzzjonijiet għall-kostijiet operatorji mill-MEMBRI huma indikati fl-Anness II ta’ dawn l-Istatuti.

3.   Ir-riżorsi li jsiru disponibbli għall-ELI ERIC għandhom jikkonsistu minn:

| a) | Il-kontribuzzjonijiet fi flus u in natura mill-MEMBRI u mill-OSSERVATURI għall-operazzjonijiet tal-ELI ERIC, inklużi l-attivitajiet b’appoġġ għall-UTENTI, għandhom jiġu ddefiniti kull sena fi “ktieb tal-kostijiet” tal-ELI ERIC li għandu jiġi approvat mill-GA; dan għandu jqis il-prinċipji baġitarji f’konformità mal-Artikoli 30(2), 30(5) u 30(6), u r-REGOLI FINANZJARJI, inklużi l-limiti ta’ kontribuzzjonijiet in natura f’konformità mal-Artikoli 30(4) u 30(5) u r-regoli in natura li għandhom jiġu stabbiliti u approvati mill-GA. |
| --- | --- |

a)

Il-kontribuzzjonijiet fi flus u in natura mill-MEMBRI u mill-OSSERVATURI għall-operazzjonijiet tal-ELI ERIC, inklużi l-attivitajiet b’appoġġ għall-UTENTI, għandhom jiġu ddefiniti kull sena fi “ktieb tal-kostijiet” tal-ELI ERIC li għandu jiġi approvat mill-GA; dan għandu jqis il-prinċipji baġitarji f’konformità mal-Artikoli 30(2), 30(5) u 30(6), u r-REGOLI FINANZJARJI, inklużi l-limiti ta’ kontribuzzjonijiet in natura f’konformità mal-Artikoli 30(4) u 30(5) u r-regoli in natura li għandhom jiġu stabbiliti u approvati mill-GA.

| b) | Għotjiet finanzjarji, appoġġ finanzjarju u kontribuzzjonijiet finanzjarji oħra minn attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp tat-teknoloġija. Il-GA għandha tadotta REGOLI TA’ IMPLIMENTAZZJONI għall-użu ta’ dħul minn kuntratti u kontribuzzjonijiet esterni, approvati mill-GA f’konformità mal-Artikolu 25(10), b’mod partikolari mill-attivitajiet iffinanzjati mill-Unjoni Ewropea u/jew fuq livell nazzjonali. |
| --- | --- |

b)

Għotjiet finanzjarji, appoġġ finanzjarju u kontribuzzjonijiet finanzjarji oħra minn attivitajiet ta’ riċerka u żvilupp tat-teknoloġija. Il-GA għandha tadotta REGOLI TA’ IMPLIMENTAZZJONI għall-użu ta’ dħul minn kuntratti u kontribuzzjonijiet esterni, approvati mill-GA f’konformità mal-Artikolu 25(10), b’mod partikolari mill-attivitajiet iffinanzjati mill-Unjoni Ewropea u/jew fuq livell nazzjonali.

| c) | Kwalunkwe introjtu ieħor kif definit fl-Artikolu 2(3) u l-introjtu għandhom jiġu kkontabilizzati skont l-Artikoli 30(9) u 30(10). |
| --- | --- |

c)

Kwalunkwe introjtu ieħor kif definit fl-Artikolu 2(3) u l-introjtu għandhom jiġu kkontabilizzati skont l-Artikoli 30(9) u 30(10).

| d) | Entrati u riżorsi finanzjarji oħra sabiex jiġu żviluppati attivitajiet jew proġetti speċifiċi li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni f’konformità mal-Artikolu 2. |
| --- | --- |

d)

Entrati u riżorsi finanzjarji oħra sabiex jiġu żviluppati attivitajiet jew proġetti speċifiċi li jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni f’konformità mal-Artikolu 2.

| e) | Donazzjonijiet u għotjiet bħal dawk minn organizzazzjonijiet tal-karità, fondi tal-lotteriji, u entitajiet mingħajr skop ta’ qligħ. Soġġett għall-approvazzjoni mill-GA, l-ELI ERIC għandu jkun intitolat li jaċċetta għotjiet, kontribuzzjonijiet speċjali, rigali, donazzjonijiet u pagamenti oħra minn kwalunkwe persuna fiżika jew entità ġuridika bħal organizzazzjoni tal-karità jew fond tal-lotterija għall-kompiti u l-attivitajiet mhux ekonomiċi stabbiliti f’dawn l-Istatuti. |
| --- | --- |

e)

Donazzjonijiet u għotjiet bħal dawk minn organizzazzjonijiet tal-karità, fondi tal-lotteriji, u entitajiet mingħajr skop ta’ qligħ. Soġġett għall-approvazzjoni mill-GA, l-ELI ERIC għandu jkun intitolat li jaċċetta għotjiet, kontribuzzjonijiet speċjali, rigali, donazzjonijiet u pagamenti oħra minn kwalunkwe persuna fiżika jew entità ġuridika bħal organizzazzjoni tal-karità jew fond tal-lotterija għall-kompiti u l-attivitajiet mhux ekonomiċi stabbiliti f’dawn l-Istatuti.

4.   Ir-riżorsi disponibbli għall-ELI ERIC għandhom jintużaw biss għat-twettiq tal-kompiti u l-attivitajiet f’konformità mal-Artikolu 2. Sabiex jiġi żgurat livell adegwat u sostenibbli ta’ riżorsi ta’ flus għall-operazzjonijiet, il-GA għandha tiddetermina kontribuzzjonijiet in natura permissibbli fil-kontribuzzjoni ta’ kull MEMBRU fir-REGOLI FINANZJARJI. Il-GA tista’ tiddeċiedi, wara r-rakkomandazzjoni tal-AFC, li tikkumpensa l-kontribuzzjonijiet tal-MEMBRI b’introjtu addizzjonali f’konformità mal-Artikolu 30.

5.   Il-metodi, il-limiti u d-dispożizzjonijiet tal-kontabbiltà għall-kontribuzzjonijiet in natura u fi flus għandhom jiġu stabbiliti fir-REGOLI FINANZJARJI adottati mill-GA f’konformità mal-Artikolu 25(10) u l-Artikolu 30.

KAPITOLU 5

GOVERNANZA

GOVERNANZA

Artikolu 23

KORPI

Il-korpi statutorji tal-ELI ERIC għandhom ikunu l-GA u d-DĠ. Huma għandhom jirregolaw lill-ELI ERIC bħala organizzazzjoni integrata waħda, inkluż il-programm tax-xjenza u tal-utenti tal-ELI ERIC u l-operazzjonijiet tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI skont l-Artikolu 2(1).

Artikolu 24

ASSEMBLEA ĠENERALI

1.   Il-GA għandha tkun il-korp ta’ tmexxija tal-ELI ERIC bl-awtorità finali biex tiddetermina l-politiki statutorji tal-ELI ERIC u kwalunkwe kwistjoni oħra li hija meħtieġa biex titwettaq il-missjoni tal-ELI ERIC. Il-GA tista’ toħroġ struzzjonijiet lid-DĠ.

2.   Il-GA għandha tfassal ir-REGOLI TA’ PROĊEDURA tagħha stess f’konformità ma’ dawn l-Istatuti. Il-GA għandha tieħu d-deċiżjonijiet kollha fuq bażi oġġettivament raġonevoli.

3.   Kull MEMBRU jista’ jaħtar sa żewġ delegati biex jiġu rrappreżentati fil-GA. Kull MEMBRU għandu jinforma bil-miktub lill-President tal-GA mingħajr dewmien żejjed bi kwalunkwe ħatra jew terminazzjoni tal-ħatra tad-delegati tiegħu. Jekk delegat wieħed jew iż-żewġ delegati ta’ MEMBRU ma jkunux jistgħu jattendu laqgħa u jkollhom bżonn jiġu rrappreżentati minn individwu awtorizzat ieħor, il-MEMBRU kkonċernat għandu jibgħat notifika bil-miktub lill-President tal-GA f’konformità mar-REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-GA, qabel il-laqgħa. Id-DĠ u impjegati oħra tal-ELI ERIC u tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI ma jistgħux iservu bħala delegati għall-GA fl-istess ħin.

4.   Id-delegati jistgħu jkunu akkumpanjati minn numru limitat ta’ konsulenti esperti f’konformità mar-REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-GA.

5.   Sa żewġ delegati għal kull OSSERVATUR jistgħu jattendu l-GA mingħajr dritt tal-vot.

6.   Sa żewġ delegati għal kull SIEĦEB STRATEĠIKU jistgħu jattendu l-GA mingħajr dritt tal-vot jekk IS-SIEĦEB STRATEĠIKU jiġi mistieden għal-laqgħa tal-GA skont l-Artikolu 19(2).

7.   Il-GA għandha teleġġi President u Viċi President mid-delegazzjonijiet tal-MEMBRI għal mandat ta’ tliet snin. Bl-elezzjoni tagħhom, il-President u l-Viċi President isiru supra-partes u jħallu lid-delegazzjonijiet tagħhom. L-elezzjoni mill-ġdid għandha tkun permessa darba għat-tieni mandat li ma jaqbiżx sentejn.

8.   Id-DĠ, il-President tal-ISTAC, u l-President tal-AFC, għandhom jattendu l-laqgħat kollha tal-GA sakemm ma jiġix ordnat mod ieħor mill-President tal-GA.

9.   Id-deċiżjonijiet tal-GA għandhom jittieħdu f’konformità mal-Artikolu 25. Il-President tal-GA jista’ jiddetermina u jiddeċiedi li għandha tittieħed deċiżjoni permezz ta’ proċedura bil-miktub bejn il-laqgħat tal-GA. Id-dettalji huma stabbiliti fir-REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-GA.

10.   Il-GA għandha tiltaqa’ mill-inqas darbtejn fis-sena. Il-laqgħat tal-GA għandhom jissejħu mill-President. Il-Viċi President għandu jissostitwixxi lill-President fin-nuqqas tiegħu/tagħha u f’każ ta’ kunflitt ta’ interess.

11.   Il-parteċipazzjoni fil-laqgħat tal-GA u l-eżerċizzju tad-drittijiet ta’ sħubija jistgħu jiġu eżerċitati wkoll mill-midja elettronika. Id-dettalji huma regolati mir-REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-GA.

12.   L-ispiża tal-parteċipazzjoni tad-delegati tal-MEMBRI u l-esperti tagħhom fil-GA għandha titħallas mill-MEMBRI. L-ispiża tal-parteċipazzjoni tad-delegati tal-OSSERVATURI fil-GA għandha titħallas mill-OSSERVATURI. L-ispejjeż tal-parteċipazzjoni ta’ mistednin oħra proposti mill-OSSERVATURI jew mis-SĦAB STRATEĠIĊI għandhom jitħallsu mill-OSSERVATUR jew mis-SIEĦEB STRATEĠIKU li jkun qed jipproponi. L-ispejjeż ta’ persuni mistiedna oħra f’funzjoni konsultattiva mistiedna mill-President (eż. il-Presidenti tal-ISTAC u tal-AFC jew tal-Awdituri) għandhom jitħallsu mill-ELI ERIC sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor.

Artikolu 25

PROĊEDURA TA’ VOTAZZJONI

1.   Kull MEMBRU għandu jkollu vot wieħed indiviżibbli. MEMBRU se jkun irrappreżentat kif xieraq meta mill-inqas delegat wieħed ikun preżenti personalment jew permezz ta’ midja elettronika. Il-MEMBRI inadempjenti ma għandux ikollhom vot.

2.   Il-voti tal-MEMBRI għandhom jiġu ponderati skont il-proporzjon tal-kontribuzzjonijiet dovuti rispettivi tagħhom għall-kontribuzzjonijiet dovuti annwali totali tal-MEMBRI.

3.   “Maġġoranza sempliċi” tfisser maġġoranza ta’ aktar minn 50 % tal-voti tal-MEMBRI rrappreżentati fil-laqgħa u mhux aktar minn nofs il-MEMBRI li jivvutaw kontra.

4.   “Maġġoranza kwalifikata” tfisser maġġoranza ta’ mill-inqas 67 % tal-voti tal-MEMBRI rrappreżentati fil-laqgħa u mhux aktar minn nofs il-MEMBRI li jivvutaw kontra.

5.   “Vot unanimu” tfisser l-ebda MEMBRU ma jivvota kontra u l-voti mitfugħa jirrappreżentaw mill-inqas 90 % tal-voti tal-MEMBRI.

6.   L-astensjonijiet ma għandhomx jitqiesu bħala voti mitfugħa iżda għandhom jiġu rreġistrati fil-protokolli.

7.   Il-GA għandha kworum u d-deċiżjonijiet huma validi jekk jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin:

| a) | Żewġ terzi tal-MEMBRI huma rrappreżentati; |
| --- | --- |

a)

Żewġ terzi tal-MEMBRI huma rrappreżentati;

| b) | L-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi assoċjati għandhom b’mod konġunt il-maġġoranza tal-voti. |
| --- | --- |

b)

L-Istati Membri tal-Unjoni Ewropea u l-pajjiżi assoċjati għandhom b’mod konġunt il-maġġoranza tal-voti.

8.   Id-delegati tal-GA għandhom jagħmlu l-aħjar sforzi tagħhom biex jilħqu kunsens dwar id-deċiżjonijiet tagħhom.

9.   Il-kwistjonijiet li ġejjin għandhom jirrikjedu l-approvazzjoni tal-GA b’vot unanimu:

| a) | Ammissjoni u terminazzjoni ta’ status ta’ MEMBRU jew OSSERVATUR u l-ftehim bejn l-ELI ERIC u l-MEMBRU jew l-OSSERVATUR aderenti skont l-Artikolu 16 u l-Artikolu 17; |
| --- | --- |

a)

Ammissjoni u terminazzjoni ta’ status ta’ MEMBRU jew OSSERVATUR u l-ftehim bejn l-ELI ERIC u l-MEMBRU jew l-OSSERVATUR aderenti skont l-Artikolu 16 u l-Artikolu 17;

| b) | Proposta għal emenda ta’ dawn l-Istatuti u emenda tal-Annessi tagħhom; |
| --- | --- |

b)

Proposta għal emenda ta’ dawn l-Istatuti u emenda tal-Annessi tagħhom;

| c) | It-teħid ta’ self f’każijiet eċċezzjonali; |
| --- | --- |

c)

It-teħid ta’ self f’każijiet eċċezzjonali;

| d) | Iż-żieda ta’ faċilità minn MEMBRU, li tikkomplementa s-sett ta’ FAĊILITAJIET TAL-ELI; |
| --- | --- |

d)

Iż-żieda ta’ faċilità minn MEMBRU, li tikkomplementa s-sett ta’ FAĊILITAJIET TAL-ELI;

| e) | Il-kontribuzzjonijiet annwali tal-MEMBRI; |
| --- | --- |

e)

Il-kontribuzzjonijiet annwali tal-MEMBRI;

| f) | Deċiżjoni biex tiġi estiża d-durata tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

f)

Deċiżjoni biex tiġi estiża d-durata tal-ELI ERIC.

10.   Il-kwistjonijiet li ġejjin għandhom jirrikjedu l-approvazzjoni tal-GA b’maġġoranza kwalifikata:

| a) | Ftehimiet ta’ sħubija strateġika f’konformità mal-Artikolu 19; |
| --- | --- |

a)

Ftehimiet ta’ sħubija strateġika f’konformità mal-Artikolu 19;

| b) | L-istruttura organizzazzjonali u operazzjonali tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

b)

L-istruttura organizzazzjonali u operazzjonali tal-ELI ERIC;

| c) | REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-GA f’konformità mal-Artikolu 24(2); |
| --- | --- |

c)

REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-GA f’konformità mal-Artikolu 24(2);

| d) | REGOLI FINANZJARJI tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

d)

REGOLI FINANZJARJI tal-ELI ERIC;

| e) | Il-Politiki Statutorji tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

e)

Il-Politiki Statutorji tal-ELI ERIC;

| f) | L-elezzjoni tal-President u tal-Viċi President tal-GA; |
| --- | --- |

f)

L-elezzjoni tal-President u tal-Viċi President tal-GA;

| g) | L-istabbiliment ta’ kumitati jew korpi konsultattivi minbarra l-ISTAC, l-AFC u l-Kumitat Konsultattiv tal-Etika; |
| --- | --- |

g)

L-istabbiliment ta’ kumitati jew korpi konsultattivi minbarra l-ISTAC, l-AFC u l-Kumitat Konsultattiv tal-Etika;

| h) | Il-ħatra tal-President u tal-membri tal-ISTAC f’konformità mal-Artikolu 27(2), tal-AFC f’konformità mal-Artikolu 28(1) u tal-Kumitat Konsultattiv tal-Etika f’konformità mal-Artikolu 29(1); |
| --- | --- |

h)

Il-ħatra tal-President u tal-membri tal-ISTAC f’konformità mal-Artikolu 27(2), tal-AFC f’konformità mal-Artikolu 28(1) u tal-Kumitat Konsultattiv tal-Etika f’konformità mal-Artikolu 29(1);

| i) | Il-ħatra jew it-terminazzjoni tal-ħatra tad-DĠ u l-attribuzzjonijiet ta’ setgħat speċifiċi; |
| --- | --- |

i)

Il-ħatra jew it-terminazzjoni tal-ħatra tad-DĠ u l-attribuzzjonijiet ta’ setgħat speċifiċi;

| j) | Fil-perjodu tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli, konferma tal-ħatra, jew terminazzjoni tal-ħatra tad-Diretturi TAL-FAĊILITAJIET TAL-ELI; |
| --- | --- |

j)

Fil-perjodu tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli, konferma tal-ħatra, jew terminazzjoni tal-ħatra tad-Diretturi TAL-FAĊILITAJIET TAL-ELI;

| k) | L-istralċ tal-ELI ERIC u s-saldu tal-assi; |
| --- | --- |

k)

L-istralċ tal-ELI ERIC u s-saldu tal-assi;

| l) | Programm ta’ attivitajiet annwali u programm xjentifiku u tekniku ta’ ħames snin tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

l)

Programm ta’ attivitajiet annwali u programm xjentifiku u tekniku ta’ ħames snin tal-ELI ERIC;

| m) | Il-ktieb tal-kostijiet tal-ELI ERIC applika għall-istimi tal-kostijiet inkluż il-valur ta’ kontribuzzjonijiet in natura; |
| --- | --- |

m)

Il-ktieb tal-kostijiet tal-ELI ERIC applika għall-istimi tal-kostijiet inkluż il-valur ta’ kontribuzzjonijiet in natura;

| n) | Il-baġit annwali u l-pjan baġitarju ta’ ħames snin tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

n)

Il-baġit annwali u l-pjan baġitarju ta’ ħames snin tal-ELI ERIC;

| o) | L-adozzjoni ta’ proġetti speċifiċi u baġits relatati; |
| --- | --- |

o)

L-adozzjoni ta’ proġetti speċifiċi u baġits relatati;

| p) | L-approvazzjoni ta’ aġġornamenti għall-FAĊILITAJIET TAL-ELI; |
| --- | --- |

p)

L-approvazzjoni ta’ aġġornamenti għall-FAĊILITAJIET TAL-ELI;

| q) | L-adozzjoni tar-rapport finanzjarju annwali tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

q)

L-adozzjoni tar-rapport finanzjarju annwali tal-ELI ERIC;

| r) | L-adozzjoni tar-rapport annwali tal-attività tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

r)

L-adozzjoni tar-rapport annwali tal-attività tal-ELI ERIC;

| s) | Il-politika għall-allokazzjoni tal-ħin tar-raġġi u l-aċċess għalih fil-FAĊILITAJIET TAL-ELI; |
| --- | --- |

s)

Il-politika għall-allokazzjoni tal-ħin tar-raġġi u l-aċċess għalih fil-FAĊILITAJIET TAL-ELI;

| t) | L-approvazzjoni tar-REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-ISTAC, tal-AFC u tal-Kumitat Konsultattiv tal-Etika. |
| --- | --- |

t)

L-approvazzjoni tar-REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-ISTAC, tal-AFC u tal-Kumitat Konsultattiv tal-Etika.

11.   Ħlief fejn previst mod ieħor f’dawn l-Istatuti, id-deċiżjonijiet l-oħra kollha tal-GA għandhom jittieħdu b’maġġoranza sempliċi.

Artikolu 26

DIRETTUR ĠENERALI

1.   Id-DĠ għandu jkun ir-rappreżentant legali tal-ELI ERIC. Id-DĠ għandu jkun responsabbli biex jeżegwixxi l-ġestjoni ta’ kuljum tal-ELI ERIC b’diliġenza dovuta u f’konformità ma’ dawn l-Istatuti, l-istruzzjonijiet u r-riżoluzzjonijiet tal-GA, u r-rekwiżiti legali applikabbli.

2.   Id-DĠ għandu jippreżenta struttura organizzazzjonali lill-GA għall-approvazzjoni. Dan se jidentifika d-Diretturi u l-uffiċjali anzjani fl-organizzazzjoni. Id-DĠ għandu jaħtar lid-Diretturi tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI rispettivi biex iżommu l-konsistenza u l-kollaborazzjoni bejn il-FAĊILITAJIET TAL-ELI, ħlief matul il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali meta d-Diretturi tal-Faċilità għandhom jinħatru mill-PAJJIŻI OSPITANTI rispettivi.

3.   Id-DĠ għandu jħejji u jippreżenta deċiżjonijiet strateġiċi, tekniċi, xjentifiċi, legali, baġitarji u amministrattivi lill-GA.

4.   Id-DĠ għandu jippreżenta rapport annwali tal-attività lill-GA u għandu jippreżenta darba fis-sena rapport finanzjarju awditjat lill-GA.

5.   Id-DĠ għandu jinħatar mill-GA għal perjodu sa ħames snin; il-ħatra tista’ tiġi estiża darba b’perjodu sa ħames snin.

6.   Fil-każ li l-kariga tad-DĠ tkun vakanti, il-GA għandha taħtar Aġent DĠ f’konformità mal-Artikolu 25(10). Id-deċiżjoni tal-ħatra għandha tispeċifika s-setgħat u r-responsabbiltajiet tal-Aġent DĠ.

Artikolu 27

KUMITAT KONSULTATTIV XJENTIFIKU U TEKNIKU INTERNAZZJONALI

1.   L-ISTAC għandu jipprovdi pariri indipendenti lid-DĠ u lill-GA dwar il-kwistjonijiet strateġiċi kollha, kif ukoll dwar l-attivitajiet xjentifiċi u tekniċi, il-proġetti speċifiċi, u l-aġġornamenti li jsiru mill-ELI ERIC.

2.   F’konformità mal-punt h) tal-Artikolu 25(10), il-GA għandha taħtar il-membri tal-ISTAC, li għandhom ikunu personalitajiet eċċellenti fl-oqsma rilevanti għall-ELI. L-għadd ta’ membri tal-ISTAC, it-termini ta’ referenza u r-REGOLI TA’ PROĊEDURA għandhom jiġu ddefiniti mill-GA.

3.   L-ISTAC għandu jeleġġi President fost il-membri tiegħu li għandu jiġi approvat mill-GA.

4.   Il-kostijiet tal-funzjonament tal-ISTAC għandhom jitħallsu mill-ELI ERIC.

Artikolu 28

KUMITAT AMMINISTRATTIV U FINANZJARJU

1.   Il-GA għandha tistabbilixxi AFC magħmul minn mhux aktar minn żewġ delegati nnominati minn kull MEMBRU. Il-President tal-AFC għandu jinħatar mill-GA u għandu jkun supra-partes. L-AFC għandu jagħti pariri lill-GA dwar kwistjonijiet ta’ ġestjoni amministrattiva, legali, tal-akkwist u finanzjarja. Sa żewġ delegati ta’ kull OSSERVATUR jistgħu jiġu mistiedna fi rwol konsultattiv fl-AFC.

2.   L-operat tal-AFC għandu jiġi spjegat fid-dettall fir-REGOLI TA’ PROĊEDURA tal-AFC, li għandhom jiġu ddefiniti mill-GA.

3.   Il-kostijiet tal-funzjonament tal-AFC għandhom jitħallsu mill-ELI ERIC, filwaqt li l-kostijiet tal-parteċipazzjoni tad-delegati fl-AFC għandhom jitħallsu mill-MEMBRI u mill-OSSERVATURI.

Artikolu 29

KUMITAT KONSULTATTIV TAL-ETIKA

1.   Il-GA għandha tistabbilixxi Kumitat Konsultattiv tal-Etika biex jagħti pariri lill-GA u lid-DĠ dwar il-kwistjonijiet etiċi kollha rilevanti għall-operazzjonijiet tal-ELI ERIC, inkluż it-twettiq tal-esperimenti tal-utenti li għandhom jitwettqu fil-FAĊILITAJIET TAL-ELI, il-kwistjonijiet tal-evalwazzjoni xjentifika, tal-integrità tar-riċerka u tal-impjiegi.

2.   F’konformità mal-punt h) tal-Artikolu 25(10), il-GA għandha taħtar il-membri tal-Kumitat Konsultattiv tal-Etika, li għandhom ikunu infurmati fi kwistjonijiet rilevanti għall-ELI ERIC. L-għadd ta’ membri tal-Kumitat Konsultattiv tal-Etika, it-termini ta’ referenza u r-REGOLI TA’ PROĊEDURA għandhom jiġu ddefiniti mill-GA.

KAPITOLU 6

KWISTJONIJIET FINANZJARJI

KWISTJONIJIET FINANZJARJI

Artikolu 30

IS-SENA FINANZJARJA, IL-KONTIJIET ANNWALI, IL-PRINĊIPJI BAĠITARJI U L-ASPETTI FISKALI

1.   Is-sena finanzjarja għandha tibda mill-1 ta’ Jannar sal-31 ta’ Diċembru.

2.   Id-dħul u l-infiq fil-baġit iridu jkunu bbilanċjati. Il-MEMBRI għandhom jikkontribwixxu għall-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC u t-tqassim tal-kontribuzzjonijiet tal-MEMBRI għall-kostijiet operatorji għandu jiġi ddefinit skont l-Anness II ta’ dawn l-Istatuti.

3.   Il-GA għandha tevita żbilanċ dejjiemi u sinifikanti bejn l-użu tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI mill-komunità xjentifika ta’ MEMBRU u l-kontribuzzjoni finanzjarja tiegħu għall-ELI ERIC.

4.   Il-pjan baġitarju annwali għandu jiġi rieżaminat mill-AFC u approvat mill-GA mill-inqas xahar qabel is-sena finanzjarja li jmiss.

5.   L-ELI ERIC għandu jżomm rendikont tal-kontribuzzjonijiet fi flus u in natura, u tal-ispejjeż, u għandu jiżgura ġestjoni finanzjarja tajba mmirata lejn il-kisba ta’ baġit bilanċjat.

6.   Il-kontijiet annwali għandhom jiġu rieżaminati mill-AFC u jiġu approvati mill-GA fi żmien ħames xhur wara t-tmiem tas-sena finanzjarja. Il-kontijiet annwali għandhom ikunu akkumpanjati minn rapport dwar il-ġestjoni baġitarja u finanzjarja tas-sena finanzjarja li għandu jiġi inkluż bħala parti mir-“Rapport Annwali tal-Attività tal-ELI ERIC” li għandu jiġi ppreżentat lill-Kummissjoni Ewropea.

7.   Il-kontijiet annwali għandhom jinkludu l-valur miftiehem ta’ kontribuzzjonijiet in natura u dħul ieħor previst f’konformità mal-Artikolu 22.

8.   L-eżenzjonijiet mill-VAT u mid-dazju tas-sisa bbażati fuq l-Artikoli 143(1)(g) u 151(1)(b) tad-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE (2), l-Artikolu 12 tad-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE (3), u f’konformità mal-Artikoli 50 u 51 tar-Regolament ta’ Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 282/2011 (4), għandhom jiġu applikati għax-xiri ta’ oġġetti u servizzi mill-ELI ERIC u minn MEMBRU tal-ELI ERIC skont it-tifsira tal-Kapitolu 3 tal-Istatuti li huma għall-użu uffiċjali u esklussiv mill-ELI ERIC, dment li dak ix-xiri jsir biss għall-attivitajiet mhux ekonomiċi tal-ELI ERIC f’konformità mal-attivitajiet tiegħu. L-eżenzjonijiet mill-VAT għandhom ikunu limitati għal xiri li jaqbeż il-valur ta’ EUR 300. Ix-xiri minn membri tal-persunal ma għandux ikun kopert mill-eżenzjonijiet.

9.   L-ELI ERIC għandu jiftaħ kontijiet separati biex jirreġistra l-kostijiet u d-dħul tal-attivitajiet ekonomiċi tiegħu. Il-prezzijiet tas-suq għandhom jintalbu fejn ikunu jistgħu jiġu aċċertati, jew il-kostijiet kollha flimkien ma’ marġni raġonevoli. It-taxxa fuq il-valur miżjud għandha tiġi applikata għal dawn l-attivitajiet.

10.   Il-GA għandha tistabbilixxi REGOLI FINANZJARJI li jiddefinixxu r-REGOLI TA’ IMPLIMENTAZZJONI l-oħra kollha relatati mal-baġit, l-istandards kontabilistiċi u l-finanzi tal-ELI ERIC inklużi regoli dwar it-tħejjija, il-filing, l-awditjar u l-pubblikazzjoni tal-kontijiet.

11.   Id-DĠ għandu jippreżenta lill-GA d-dokumenti tal-baġit kif spjegat fid-dettall fir-REGOLI FINANZJARJI, wara li jkunu ġew rieżaminati mill-AFC.

12.   L-awditjar tas-sitwazzjoni finanzjarja, il-kontijiet annwali, u l-verifika li t-tranżazzjonijiet stabbiliti fil-kontijiet annwali jikkonformaw mar-rekwiżiti legali u l-Istatuti għandhom jiġu fdati lil awditur wieħed jew aktar, maħtura mill-GA skont il-liġijiet u r-regolamenti applikabbli. L-awdituri għandhom iwettqu l-funzjonijiet tagħhom kif stabbilit fir-REGOLI FINANZJARJI. Id-DĠ għandu jipprovdi lill-awdituri b’informazzjoni u assistenza kif huma jistgħu jirrikjedu.

KAPITOLU 7

PRINĊIPJI BAŻIĊI U DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

PRINĊIPJI BAŻIĊI U DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

Artikolu 31

LINGWA TA’ ĦIDMA

Il-lingwa ta’ ħidma tal-ELI ERIC għandha tkun l-Ingliż.

Artikolu 32

VERŻJONI KONSOLIDATA TAL-ISTATUTI

Dawn l-Istatuti għandhom jinżammu aġġornati u jkunu disponibbli għall-pubbliku fuq is-sit web tal-ELI ERIC u fis-Sede Statutorja tiegħu. Kwalunkwe emenda għal dawn l-Istatuti għandha tiġi indikata b’mod ċar b’nota li tispeċifika jekk l-emenda tikkonċernax element essenzjali jew mhux essenzjali ta’ dawn l-Istatuti f’konformità mal-Artikolu 11 tar-Regolament (KE) Nru 723/2009 u l-proċedura segwita għall-adozzjoni tiegħu.

Artikolu 33

RAPPORTAR LILL-KUMMISSJONI EWROPEA

1.   L-ELI ERIC għandu jipproduċi rapport annwali tal-attività, ir-“Rapport Annwali tal-Attività tal-ELI ERIC”, li b’mod partikolari għandu jinkludi l-aspetti xjentifiċi, operazzjonali u finanzjarji tal-attivitajiet tiegħu. Ir-rapport għandu jiġi approvat mill-GA u jiġi trażmess lill-Kummissjoni Ewropea u lill-awtoritajiet pubbliċi rilevanti sat-30 ta’ Ġunju mit-tmiem tas-sena finanzjarja korrispondenti. Dan ir-rapport għandu jkun disponibbli għall-pubbliku.

2.   L-ELI ERIC għandu jinforma lill-Kummissjoni Ewropea dwar kwalunkwe ċirkostanza li thedded li tipperikola serjament l-ilħuq tal-kompiti tal-ELI ERIC jew li tfixkel lill-ELI ERIC milli jissodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fir-Regolament (KE) Nru 723/2009.

Artikolu 34

LIĠI APPLIKABBLI

Il-funzjonament intern tal-ELI ERIC għandu jkun irregolat:

| a) | Mid-dritt Komunitarju, b’mod partikolari r-Regolament (KE) Nru 723/2009, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1261/2013 (5), u d-deċiżjonijiet f’konformità mal-Artikoli 6(1)(a) u 11(1) ta’ dan ir-Regolament; |
| --- | --- |

a)

Mid-dritt Komunitarju, b’mod partikolari r-Regolament (KE) Nru 723/2009, kif emendat bir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1261/2013 (5), u d-deċiżjonijiet f’konformità mal-Artikoli 6(1)(a) u 11(1) ta’ dan ir-Regolament;

| b) | Mil-liġi tal-Istat fejn l-ELI ERIC ikollu s-Sede Statutorja tiegħu fil-każ ta’ kwistjonijiet li mhumiex, jew huma biss parzjalment, irregolati mill-atti msemmija fil-punt a) ta’ dan l-Artikolu; |
| --- | --- |

b)

Mil-liġi tal-Istat fejn l-ELI ERIC ikollu s-Sede Statutorja tiegħu fil-każ ta’ kwistjonijiet li mhumiex, jew huma biss parzjalment, irregolati mill-atti msemmija fil-punt a) ta’ dan l-Artikolu;

| c) | Mil-liġi tal-Istat fejn l-ELI ERIC jopera FAĊILITÀ TAL-ELI fejn dan ma jkunx applikabbli fil-punti a) u b) ta’ dan l-Artikolu; |
| --- | --- |

c)

Mil-liġi tal-Istat fejn l-ELI ERIC jopera FAĊILITÀ TAL-ELI fejn dan ma jkunx applikabbli fil-punti a) u b) ta’ dan l-Artikolu;

| d) | Minn dawn l-Istatuti, ir-REGOLI TA’ IMPLIMENTAZZJONI u r-REGOLI TA’ PROĊEDURA tagħhom. |
| --- | --- |

d)

Minn dawn l-Istatuti, ir-REGOLI TA’ IMPLIMENTAZZJONI u r-REGOLI TA’ PROĊEDURA tagħhom.

Artikolu 35

TILWIM

1.   Il-MEMBRI u l-OSSERVATURI għandhom kemm jista’ jkun jippruvaw isolvu b’mod amikevoli kwalunkwe tilwim li jista’ jinqala’ mill-interpretazzjoni jew mill-applikazzjoni ta’ dawn l-Istatuti.

2.   Il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea għandu jkollha l-ġuriżdizzjoni fuq il-litigazzjoni fost il-MEMBRI fir-rigward tal-ELI ERIC, bejn il-Membri u l-ELI ERIC u fuq kwalunkwe litigazzjoni li l-Unjoni Ewropea hija parti għaliha.

3.   Il-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea dwar il-ġuriżdizzjoni għandha tapplika għat-tilwim bejn l-ELI ERIC u partijiet terzi. F’każijiet mhux koperti mil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni Ewropea, hija l-liġi fejn l-ELI ERIC għandu s-Sede Statutorja tiegħu li għandha tiddetermina l-ġuriżdizzjoni kompetenti għar-riżoluzzjoni ta’ dan it-tilwim.

---

(1)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 723/2009 tal- 25 ta' Ġunju 2009 dwar il-qafas ġuridiku Komunitarju applikabbli għal Konsorzju għal Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka (ERIC) (ĠU L 206, 8.8.2009, p. 1).

1

(2)  Id-Direttiva tal-Kunsill 2006/112/KE tat-28 ta’ Novembru 2006 dwar is-sistema komuni ta' taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 347, 11.12.2006, p. 1).

2

(3)  Id-Direttiva tal-Kunsill 2008/118/KE tas-16 ta’ Diċembru 2008 dwar l-arranġamenti ġenerali għad-dazju tas-sisa u li jħassar id-Direttiva 92/12/KEE (ĠU L 9, 14.1.2009, p. 12).

3

(4)  Ir-Regolament ta' Implimentazzjoni tal-Kunsill (UE) Nru 282/2011 tal-15 ta' Marzu 2011 li jistabbilixxi miżuri ta' implimentazzjoni fir-rigward tad-Direttiva 2006/112/KE dwar is-sistema komuni ta' taxxa fuq il-valur miżjud (ĠU L 77, 23.3.2011, p. 1).

4

(5)  Ir-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 1261/2013 tat- 2 ta’ Diċembru 2013 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 723/2009 dwar il-qafas ġuridiku Komunitarju applikabbli għal Konsorzju għal Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka (ERIC) (ĠU L 326, 6.12.2013, p. 1).

5

---

ANNESS I

DESKRIZZJONI TEKNIKA U XJENTIFIKA

1.   L-GĦAN U L-KAMP TA’ APPLIKAZZJONI TA’ DAN ID-DOKUMENT

Dan id-dokument jiddeskrivi l-għan xjentifiku u s-sistemi tekniċi li l-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC (“ELI ERIC”) se tipprovdi lir-riċerkaturi. L-aspetti speċifiċi tal-faċilitajiet li l-Pajjiżi Ospitanti se jagħmlu disponibbli għall-ELI ERIC huma deskritti hawnhekk. Dan id-dokument huwa fundamentali għad-determinazzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni u d-definizzjoni ta’ “Operazzjonijiet” għall-ELI ERIC.

Id-dokument jelenka l-objettivi xjentifiċi u l-għan tal-ELI ERIC. F’xi każijiet, fejn rilevanti, issir referenza għall-“White Book” tal-ELI, id-dokument tekniku primarju tal-ELI qabel il-kostruzzjoni. Huwa rikonoxxut li għad fadal aspetti tal-viżjoni għall-ELI deskritti f’dak id-dokument importanti, iżda għall-finijiet ta’ dan id-dokument u l-istabbiliment tal-ELI ERIC, huma deskritti biss il-faċilitajiet tekniċi offruti mill-Membri Ospitanti fundaturi tal-ERIC.

Il-kamp ta’ applikazzjoni xjentifiku attwali huwa miġbur fil-qosor, kif inhuma l-aspetti tekniċi tal-Faċilitajiet tal-ELI. L-elementi baġitarji u tal-iskeda fil-bidu tal-Operazzjonijiet huma indikati wkoll. Din l-informazzjoni hija referenza għall-Istatuti tal-ELI ERIC, speċjalment l-Artikolu 22, Impenji u Riżorsi, u hija l-linja bażi għall-ftehimiet bejn l-ELI ERIC u s-sidien tal-faċilità (Istituzzjonijiet Ospitanti) biex il-Faċilitajiet tal-ELI jsiru disponibbli għall-komunità tal-utenti. Bħala tali, dan id-dokument huwa parti integrali mill-Istatuti tal-ELI ERIC fil-formazzjoni inizjali tal-ELI ERIC, u jirrappreżenta r-referenza bażi b’rabta mal-kamp ta’ applikazzjoni u l-missjoni tal-faċilitajiet.

2.   INTRODUZZJONI U SFOND

L-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC hija faċilità tal-laser internazzjonali li għandha l-għan li tiżviluppa opportunitajiet ġodda ta’ riċerka interdixxiplinari bl-użu ta’ dawl estrem mis-sorsi tal-laser bl-ogħla livell ta’ potenza, attwalment disponibbli, u ddedikati għall-fini ta’ riċerka. Dawn il-lasers u r-radjazzjoni sekondarja li joħorġu minnhom se jippermettu skoperti bla preċedent f’firxa wiesgħa ta’ dixxiplini xjentifiċi kif ukoll applikazzjonijiet soċjetali rilevanti.

L-ELI ERIC, b’mod konsistenti mar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 723/2009 (1), huwa infrastruttura ta’ riċerka b’sit wieħed b’diversi postijiet ta’ operazzjonijiet fl-Istati Membri Ospitanti minbarra l-post tas-sede. Il-Faċilitajiet tal-ELI se jkunu bbażati fuq żewġ siti, li jinsabu fir-Repubblika Ċeka u fl-Ungerija. Dawn qed isiru disponibbli għal komunità ta’ utenti xjentifiċi internazzjonali.

Fl-2018, il-Premju Nobel għall-Fiżika ngħata lil Gérard Mourou u Donna Strickland għall-ħidma tagħhom fuq it-teknoloġija tal-laser magħrufa bħala Amplifikazzjoni ta’ Impuls tal-Laser Qasir Ħafna (CPA). Dan il-Premju Nobel huwa speċjali f’ħafna modi għall-ELI, peress li jenfasizza fi żmien xieraq it-teknoloġija sottostanti li tagħmel id-dawl tal-laser estrem possibbli. Il-faċilitajiet tal-ELI se jagħtu spinta lit-teknika tas-CPA biex ikunu jistgħu jsiru disponibbli livelli tal-ogħla potenza bla preċedent (ara Fig.1), billi jinfetħu varjetà ta’ applikazzjonijiet għax-xjenza fundamentali kif ukoll għall-benefiċċji tas-soċjetà.

L-għan speċifiku tal-ELI ERIC huwa li jindirizza żewġ “Sfidi Kbar”, oriġinarjament iddikjarati fil-White Book tal-ELI u li għadhom rilevanti, bl-għan li jiżviluppa:

| — | Faċilità b’raġġ ta’ enerġija għolja u raġġi-X: partiċelli enerġetiċi qosra ħafna (> 10 GeV) u raġġi ta’ radjazzjoni (sa ftit MeV) prodotti minn aċċelleraturi kompatti tal-plażma bil-laser. |
| --- | --- |

—

Faċilità b’raġġ ta’ enerġija għolja u raġġi-X: partiċelli enerġetiċi qosra ħafna (> 10 GeV) u raġġi ta’ radjazzjoni (sa ftit MeV) prodotti minn aċċelleraturi kompatti tal-plażma bil-laser.

| — | Xjenza attosekonda: ritratt fl-iskala attosekonda tad-dinamika tal-elettroni f’atomi, molekuli, plażmi u solidi. |
| --- | --- |

—

Xjenza attosekonda: ritratt fl-iskala attosekonda tad-dinamika tal-elettroni f’atomi, molekuli, plażmi u solidi.

B’mod partikolari:

| — | Il-Linji tar-raġġi tal-ELI f’Dolní Břežany (qrib Praga), ir-Repubblika Ċeka, se jiffokaw fuq l-iżvilupp ta’ sorsi sekondarji ta’ radjazzjoni u partiċelli b’impuls qasir, u fuq l-applikazzjonijiet multidixxiplinari tagħhom fix-xjenzi molekulari, bijomediċi u materjali, il-fiżika ta’ plażmi densi, materja densa sħuna, u l-astrofiżika tal-laboratorju. Barra minn hekk, il-faċilità se tuża l-lasers b’potenza għolja u b’rata għolja ta’ ripetizzjoni tagħha għal esperimenti tal-fiżika ta’ kamp għoli b’intensitajiet ffokati ta’ madwar 1023 W/cm2, filwaqt li tinvestiga l-fiżika tal-plażma eżotika, u l-effetti QED mhux lineari. |
| --- | --- |

—

Il-Linji tar-raġġi tal-ELI f’Dolní Břežany (qrib Praga), ir-Repubblika Ċeka, se jiffokaw fuq l-iżvilupp ta’ sorsi sekondarji ta’ radjazzjoni u partiċelli b’impuls qasir, u fuq l-applikazzjonijiet multidixxiplinari tagħhom fix-xjenzi molekulari, bijomediċi u materjali, il-fiżika ta’ plażmi densi, materja densa sħuna, u l-astrofiżika tal-laboratorju. Barra minn hekk, il-faċilità se tuża l-lasers b’potenza għolja u b’rata għolja ta’ ripetizzjoni tagħha għal esperimenti tal-fiżika ta’ kamp għoli b’intensitajiet ffokati ta’ madwar 1023 W/cm2, filwaqt li tinvestiga l-fiżika tal-plażma eżotika, u l-effetti QED mhux lineari.

| — | Is-Sors ta’ Impuls ta’ Dawl Attosekonda tal-ELI (ELI-ALPS) f’Szeged, l-Ungerija, qed jistabbilixxi faċilità unika, li tipprovdi sorsi ta’ dawl bejn il-firxa tal-frekwenza ta’ THz (1012 Hz) u ta’ raġġi-X (1018- 1019Hz) fil-forma ta’ impulsi qosra ħafna b’rata għolja ta’ ripetizzjoni. L-ELI-ALPS se jkun iddedikat għal dinamika rapida ħafna billi jittieħdu ritratti fl-iskala attosekonda (10–18 s) tad-dinamika tal-elettroni fl-atomi, il-molekuli, il-plażmi u s-solidi. Dan se jsegwi wkoll riċerka b’lasers ta’ intensità għolja ħafna. |
| --- | --- |

—

Is-Sors ta’ Impuls ta’ Dawl Attosekonda tal-ELI (ELI-ALPS) f’Szeged, l-Ungerija, qed jistabbilixxi faċilità unika, li tipprovdi sorsi ta’ dawl bejn il-firxa tal-frekwenza ta’ THz (1012 Hz) u ta’ raġġi-X (1018- 1019Hz) fil-forma ta’ impulsi qosra ħafna b’rata għolja ta’ ripetizzjoni. L-ELI-ALPS se jkun iddedikat għal dinamika rapida ħafna billi jittieħdu ritratti fl-iskala attosekonda (10–18 s) tad-dinamika tal-elettroni fl-atomi, il-molekuli, il-plażmi u s-solidi. Dan se jsegwi wkoll riċerka b’lasers ta’ intensità għolja ħafna.

Il-Faċilitajiet tal-ELI se jipprovdu ġabra tas-sistemi l-aktar b’saħħithom u bl-iqsar impulsi, attwalment disponibbli. B’mod aktar preċiż, l-ELI se jkun l-ewwel infrastruttura ddedikata għall-istudju fundamentali tal-interazzjoni bejn il-laser u l-materja fir-reġim ultrarelativistiku (I > 1024 W/cm2). Il-faċilitajiet diġà qed jittestjaw ġenerazzjoni ġdida ta’ linji tar-raġġi innovattivi u kumpatti ħafna li jipproduċu raġġi enerġetiċi tal-partiċella u tar-radjazzjoni b’durata ta’ femtosekonda (10–15 s) sa attosekonda (10–18 s).

B’din il-varjetà fl-attivitajiet ta’ riċerka, il-Faċilitajiet tal-ELI huma mistennija jwasslu benefiċċji soċjetali sinifikanti u jixprunaw l-innovazzjoni fuq perjodu ta’ żmien medju u twil, inkluż trattament tal-onkoloġija mtejjeb (raġġi tar-radjazzjoni tal-joni), immaġni medika u bijomedika, ġenerazzjoni ġdida ta’ fotonika u l-iżvilupp ta’ metodi ġodda ta’ pproċessar tal-iskart nukleari permezz tat-trasmutazzjoni.

B’kollox, il-Faċilitajiet tal-ELI jirrappreżentaw kważi 54 000 m2 f’żewġ siti u huma mistennija jinkludu sa 600 xjenzat, inġinier, tekniku u persunal ta’ appoġġ.

Illustrazzjoni 1

L-ogħla intensitajiet iffokati maż-żmien (*1)

Image 1

Oriġinarjament, il-“White Book” tal-ELI, kif ippreżentat fl-2011, stabbilixxa viżjoni għall-faċilità li se timbotta l-limiti tat-teknoloġija ta’ “dawl estrem” u dik tal-laser li issa hija rilevanti aktar minn qatt qabel:

“L-ispeċifikazzjonijiet ewlenin tal-lum ta’ sistemi tal-laser b’potenza għolja huma kkaratterizzati minn potenza massima bejn petawatt wieħed jew żewġ petawatts (PW) b’rati ta’ ripetizzjoni baxxi ħafna (sub Hz), b’dan jibqa’ l-istess għal aktar minn deċennju [issa żewġ deċennji]. Madankollu, il-maġġoranza tas-sistemi b’potenza għolja għadhom fil-livell ta’ 100 TW. L-ELI u l-proġetti predeċessuri nazzjonali tiegħu bħal ILE u Vulcan-10 PW se jagħtu spinta lill-potenza massima ta’ lasers uniċi (moduli) fir-reġim ta’ 10 PW jew multi-10 PW b’rati ferm ogħla ta’ ripetizzjoni, li jikkostitwixxu evoluzzjoni ta’ aktar minn ordni ta’ kobor wieħed f’dawn iż-żewġ parametri.”

Din il-viżjoni twitti t-triq għal sistemi tal-laser saħansitra aktar b’saħħithom, ikkombinati u koerenti ta’ 100 PW previsti li jiġu realizzati f’faċilitajiet tal-ELI futuri, abbażi tat-teknoloġiji li qed jintużaw għall-ewwel darba fil-Faċilitajiet tal-ELI. Tali sistemi jiftħu tip ġdid ta’ interazzjoni, li jippermetti għall-ewwel darba l-possibbiltà li wieħed imur oltre l-fiżika atomika biex jesplora saffi ta’ materja rilevanti għall-fiżika nukleari, il-fiżika tal-partiċelli b’enerġija għolja, l-astrofiżika, l-oqsma li tradizzjonalment jiġu studjati b’aċċelleraturi tal-partiċelli b’enerġija għolja. Huwa mistenni li l-ELI tista’ ġġib approċċ kompletament ġdid għall-investigazzjoni tal-fiżika fundamentali. L-intensità relativistika ħafna tal-laser hija l-essenza tal-ELI, li twassal għal:

| — | L-ogħla kamp elettromanjetiku, |
| --- | --- |

—

L-ogħla kamp elettromanjetiku,

| — | Il-possibbiltà li d-dawl iċaqlaq il-materja, l-elettroni u l-joni b’veloċità relativistika, |
| --- | --- |

—

Il-possibbiltà li d-dawl iċaqlaq il-materja, l-elettroni u l-joni b’veloċità relativistika,

| — | Ġenerazzjoni ta’ radjazzjoni ta’ enerġija għolja koerenti jew inkoerenti, X jew γ, |
| --- | --- |

—

Ġenerazzjoni ta’ radjazzjoni ta’ enerġija għolja koerenti jew inkoerenti, X jew γ,

| — | Il-possibbiltà li jiġu prodotti impulsi ħafna iqsar minn dak li huwa possibbli bħalissa, u eventwalment saħansitra iqsar mill-firxa tal-attosekonda. |
| --- | --- |

—

Il-possibbiltà li jiġu prodotti impulsi ħafna iqsar minn dak li huwa possibbli bħalissa, u eventwalment saħansitra iqsar mill-firxa tal-attosekonda.

Dawn l-erba’ karatteristiċi uniċi waħedhom jew flimkien joffru sett ġdid ta’ għodod dinamiċi strutturali b’saħħithom.

3.   IL-FAĊILITAJIET TAL-ELI B’RABTA MAL-INFRASTRUTTURA ĦAFIFA ĦAFNA ERIC

IL-FAĊILITAJIET TAL-ELI B’RABTA MAL-INFRASTRUTTURA ĦAFIFA ĦAFNA ERIC

L-aċċess għall-Faċilitajiet tal-ELI se jkun kompetittiv, internazzjonali, u miftuħ għall-utenti minn ġewwa u minn barra l-pajjiżi Membri, abbażi tal-Artikolu 2(2)a tal-Istatuti tal-ELI ERIC, kif ukoll il-Politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI ERIC, kif definit fl-Artikolu 6 tal-Istatuti tal-ELI ERIC, kif ukoll prinċipji stabbiliti fil-Karta tal-Unjoni Ewropea għall-Aċċess għall-Infrastrutturi ta’ Riċerka (2). L-“Aċċess għall-Utenti” kollu jrid ikun soġġett għal rieżami bejn il-pari. L-ELI ERIC se jiżgura punt ta’ aċċess komuni għall-utenti li jwieġbu għal sejħa unifikata għall-proposti, inklużi l-kapaċitajiet kollha disponibbli tal-Faċilitajiet tal-ELI b’mod integrat.

2

Minn perspettiva xjentifika, l-aċċess huwa “miftuħ”, li jfisser li l-Faċilitajiet tal-ELI huma miftuħa għal riċerkaturi potenzjali minn pajjiżi Membri, kif ukoll minn pajjiżi mhux membri. Il-proposti huma kompetittivi, filwaqt li “miftuħ” tfisser ukoll li d-data u l-użu eventwali tad-data fil-pubblikazzjonijiet għandhom ikunu disponibbli u jistgħu jiġu rieżaminati minn kulħadd.

data

data

Minbarra l-aċċess “miftuħ”, hemm ukoll aċċess “proprjetarju”, li jitħallas mill-utent u għalhekk ir-riżultati fil-forma ta’ data jistgħu jkunu l-proprjetà tal-utent u “magħluqa”.

data

Fl-aħħar nett, se jkun hemm ukoll possibbiltajiet għal aċċess b’rabta mal-objettivi bbażati fuq il-“missjoni”. Din tista’ tkun riċerka tematikament diretta f’dixxiplini speċifiċi u tista’ tinkludi wkoll l-iżvilupp tat-teknoloġija f’termini ta’ kollaborazzjoni dwar l-innovazzjonijiet u l-akkwist. It-taħriġ u l-edukazzjoni għall-kapaċità huma prijorità għall-Membri u għaż-Żona Ewropea tar-Riċerka, iżda jistgħu jestendu wkoll lil hinn mill-Membri.

Il-Membri Ospitanti jimpenjaw ruħhom li jagħmlu l-Faċilitajiet tal-ELI ERIC disponibbli għall-ELI ERIC bħala parti mill-kontribut tagħhom. Dan il-kontribut mingħajr kostijiet mill-Ospitanti huwa fl-interess pubbliku u l-kostijiet tal-investiment għall-kostruzzjoni mhumiex ammortizzati jew ikkunsidrati fil-Kostijiet tal-Operazzjonijiet. Il-kunċett ta’ disponibbiltà ma jirrikjedix, ma jimplikax, jew ma jeskludix trasferiment tas-sjieda tal-faċilitajiet, b’mod parzjali jew sħiħ. It-tifsira ta’ disponibbiltà f’dan il-kuntest speċifiku hija ddefinita u miftiehma bejn l-ELI ERIC u l-Membri Ospitanti tiegħu bħala aċċess sħiħ għall-faċilitajiet rispettivi, il-kontroll tagħhom u r-responsabbiltà għalihom. Dan huwa legalment regolat permezz ta’ ftehimiet speċifiċi dwar l-operazzjoni tal-faċilità bejn l-ELI ERIC, il-Membru Ospitanti, u fejn applikabbli, is-sidien tal-Faċilitajiet tal-ELI.

disponibbiltà

trasferiment tas-sjieda

disponibbiltà

Dawk il-ftehimiet ikopru l-operat, l-appoġġ u l-ġestjoni tagħhom, u se jirreferu direttament għall-Istatuti tal-ELI ERIC biex tiġi stabbilita l-bażi ġuridika tagħhom. Dawn għandhom iqisu l-impenji, l-obbligazzjonijiet u l-obbligi diġà eżistenti, inklużi dawk definiti fil-proġetti eżekuttivi tal-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (minn hawn ’il quddiem imsejħa “FSIE”). Il-ftehimiet huma diskussi aktar fil-Mudell tal-Operazzjonijiet ta’ Ġestjoni tal-ELI ERIC u jkopru żewġ tipi ta’ stadji importanti b’rabta mad-disponibbiltà:

| — | Stadji importanti tekniċi — deskritti hawn taħt, jiġifieri settijiet speċifiċi ta’ strumenti u stazzjonijiet sperimentali, li jaħdmu u li huma lesti għall-utent, rakkomandati minn bord ta’ rieżami li jinkludi esperti indipendenti u approvati mill-GA tal-ELI ERIC; |
| --- | --- |

—

Stadji importanti tekniċi — deskritti hawn taħt, jiġifieri settijiet speċifiċi ta’ strumenti u stazzjonijiet sperimentali, li jaħdmu u li huma lesti għall-utent, rakkomandati minn bord ta’ rieżami li jinkludi esperti indipendenti u approvati mill-GA tal-ELI ERIC;

| — | Stadji Importanti Organizzazzjonali — L-istadji importanti organizzazzjonali huma ddefiniti b’mod indipendenti għal kull Faċilità tal-ELI. |
| --- | --- |

—

Stadji Importanti Organizzazzjonali — L-istadji importanti organizzazzjonali huma ddefiniti b’mod indipendenti għal kull Faċilità tal-ELI.

Dan l-approċċ irid ikun konsistenti mal-għan iddikjarat tal-Istatuti tal-ELI ERIC li jopera bħala entità ġuridika waħda u li jevolvi f’direzzjoni simili għal infrastrutturi ta’ riċerka ewlenin oħra, jiġifieri lejn organizzazzjoni u ġestjoni integrati uniċi, kif definit fl-Artikolu 3(1) tal-Istatuti tal-ELI ERIC.

It-taqsimiet li ġejjin jipprovdu deskrizzjonijiet dettaljati ta’ kull Faċilità tal-ELI u jiddefinixxu n-natura xjentifika u teknika essenzjali ta’ kull waħda wkoll. Dan jifforma bażi importanti għall-approċċ deskritt hawn fuq biex il-Faċilitajiet tal-ELI jsiru disponibbli. Iż-żmien tad-disponibbiltà għall-“Aċċess għall-Utenti” għal kull faċilità, u l-kostijiet stmati rispettivi tagħha ta’ operat futur għall-ewwel tliet snin, sa u inklużi l-ewwel sentejn ta’ “Operazzjonijiet fi Stat Stabbli” huwa deskritt ukoll. It-taqsimiet jiddeskrivu fil-qosor l-istatus ġuridiku attwali ta’ kull Faċilità tal-ELI u kif dan jista’ jaffettwa l-aċċess fil-futur b’rabta mal-ELI ERIC.

4.   IS-SORS TA’ IMPULS TA’ DAWL ATTOSEKONDA TAL-ELI (ELI-ALPS)

IS-SORS TA’ IMPULS TA’ DAWL ATTOSEKONDA TAL-ELI (ELI-ALPS)

Il-Faċilità tas-
  Sors ta’ Impuls ta’ Dawl Attosekonda tal-ELI (ELI-ALPS)
  , f’Szeged (l-Ungerija) se tagħmel disponibbli għal komunità internazzjonali, fl-ELI ERIC, firxa wiesgħa ta’ sorsi ta’ radjazzjoni u partiċelli, li jemettu, fi speċifikazzjonijiet stabbli u b’mod robust fl-operat, l-impulsi enerġetiċi ta’ durata qasira ħafna u radjazzjoni koerenti fil-medda taż-żmien tal-attosekonda (10–18 s). Din hija faċilità f’maħdar b’sit wieħed li tokkupa aktar minn 24 000 m2, u mistennija timpjega madwar 200 persunal.

Sors ta’ Impuls ta’ Dawl Attosekonda tal-ELI (ELI-ALPS)

–18

2

Il-Faċilità tal-ELI-ALPS bħalissa hija proprjetà ta’ u mibnija minn ELI-HU Non-Profit Ltd. (ELI-HU), kumpanija indipendenti tal-Istat, mingħajr skop ta’ qligħ li hija 90 % proprjetà tal-Istat Ungeriż, u 10 % proprjetà ta’ partijiet ikkonċernati lokali. ELI-HU għandha awtonomija sħiħa u personalità ġuridika fl-Ungerija.

4.1.   Struttura u Sorsi Tekniċi

Struttura u Sorsi Tekniċi

Il-missjoni primarja tal-faċilità ta’ riċerka tal-ELI-ALPS Szeged hija li tagħmel firxa wiesgħa ta’ sorsi ta’ dawl qosra ħafna aċċessibbli għall-gruppi ta’ utenti tal-komunità xjentifika internazzjonali. Sorsi sekondarji xprunati mil-laser li jemettu radjazzjoni tal-ultravjola estrema (XUV) u tar-raġġi-X koerenti, li huma limitati f’impulsi ta’ attosekonda hija inizjattiva ta’ riċerka ewlenija tal-infrastruttura. Għan sekondarju tal-faċilità huwa li tikkontribwixxi għall-iżviluppi xjentifiċi u teknoloġiċi meħtieġa għal lasers bl-ogħla livell ta’ intensità u b’potenza medja għolja.

Tabella 1

Tabella 1

Parametri ta’ Prestazzjoni Previsti tal-ELI-ALPS għal Sorsi tal-Laser @ output tal-laser

Parametri ta’ Prestazzjoni Previsti tal-ELI-ALPS għal Sorsi tal-Laser @ output tal-laser

| SORSI PRIMARJI TAL-LASER | L-ogħla potenza | Potenza medja | Enerġija tal-impuls | Durata tal-impuls | Rata ta’ ripetizzjoni |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ELI-ALPS | HR1 | > 0,13 TW
  > 0,16 TW | 100 W
  80 W | > 1 mJ
  > 0,8 mJ | < 2,2 ċikli
  < 1,9 ċikli | 100 kHz |
| HR2 | > 1 TW | 500 W | > 5 mJ | < 1,8 ċikli
  (< 6 fs) | 100 kHz |
| MIR | > 3,6 GW | 15 W | > 0,15 mJ | < 4 ċikli
  (< 42 fs) | 100 kHz |
| MIR HE
  aġġornament previst | ~ 0,5 TW | 15 W | ~ 15 mJ @ 3μm
  ~ 20 mJ @ 1,5μm | ~ 3 ċikli
  (30 fs) | 1 kHz |
| SYLOS2 | > 5 TW | 35 W | > 35 mJ | < 2,2 ċikli
  (< 7 fs) | 1 kHz |
| SYLOS3
  aġġornament previst | ~ 15 TW | 120 W | ~ 120 mJ | ~ 2,5 ċikli
  (~8fs) | 1 kHz |
| Allinjament tal-Esperiment SYLOS | 3 TW | 0,4 W | > 40 mJ | < 12 fs | 10 Hz |
| HF PW | > 2 PW | 340 W | 34 J | 17 fs | 10 Hz |
| Pompa THz | > 1 TW | 25 W | > 500 mJ | 0,5 ps | z |

SORSI PRIMARJI TAL-LASER

L-ogħla potenza

Potenza medja

Enerġija tal-impuls

Durata tal-impuls

Rata ta’ ripetizzjoni

ELI-ALPS

HR1

> 0,13 TW

> 0,16 TW

100 W

80 W

> 1 mJ

> 0,8 mJ

< 2,2 ċikli

< 1,9 ċikli

100 kHz

HR2

> 1 TW

500 W

> 5 mJ

< 1,8 ċikli

(< 6 fs)

100 kHz

MIR

> 3,6 GW

15 W

> 0,15 mJ

< 4 ċikli

(< 42 fs)

100 kHz

MIR HE

aġġornament previst

~ 0,5 TW

15 W

~ 15 mJ @ 3μm

~ 20 mJ @ 1,5μm

~ 3 ċikli

(30 fs)

1 kHz

SYLOS2

> 5 TW

35 W

> 35 mJ

< 2,2 ċikli

(< 7 fs)

1 kHz

SYLOS3

aġġornament previst

~ 15 TW

120 W

~ 120 mJ

~ 2,5 ċikli

(~8fs)

1 kHz

Allinjament tal-Esperiment SYLOS

3 TW

0,4 W

> 40 mJ

< 12 fs

10 Hz

HF PW

> 2 PW

340 W

34 J

17 fs

10 Hz

Pompa THz

> 1 TW

25 W

> 500 mJ

0,5 ps

z

L-infrastruttura tal-ELI-ALPS tipprovdi lill-utenti, fl-oqsma tar-riċerka xjentifika u l-applikazzjonijiet industrijali, impulsi primarji tal-laser flimkien ma’ firxa impressjonanti ta’ dawl sekondarju sinkronizzat u impulsi tal-partiċelli. Il-karatteristiċi eċċellenti tal-parametri tas-sors jinkludu:

| — | Impulsi ta’ ftit ċikli, mit-terahertz/infraaħmar sal-petahertz/ultravjola, b’rata ta’ ripetizzjoni impressjonanti ta’ 10 Hz sa 100 kHz |
| --- | --- |

—

Impulsi ta’ ftit ċikli, mit-terahertz/infraaħmar sal-petahertz/ultravjola, b’rata ta’ ripetizzjoni impressjonanti ta’ 10 Hz sa 100 kHz

| — | Impulsi tar-raġġi-X rotob u ibsin, tal-ultravjola estrema, attosekonda b’rata ta’ ripetizzjoni ta’ 10 Hz — 100 kHz u enerġiji tal-impulsi li jvarjaw minn ftit μJ sa mJ |
| --- | --- |

—

Impulsi tar-raġġi-X rotob u ibsin, tal-ultravjola estrema, attosekonda b’rata ta’ ripetizzjoni ta’ 10 Hz — 100 kHz u enerġiji tal-impulsi li jvarjaw minn ftit μJ sa mJ

| — | Partiċella relativistika u relativistika ħafna u sorsi ta’ raġġi-X koerenti b’mod spazjali b’durata ta’ femtosekonda. |
| --- | --- |

—

Partiċella relativistika u relativistika ħafna u sorsi ta’ raġġi-X koerenti b’mod spazjali b’durata ta’ femtosekonda.

| — | Forom ikkontrollati ta’ impulsi relativistiċi ħafna b’kuntrast għoli ħafna bi ftit rata ta’ ripetizzjoni ta’ Hz u ta’ kHz. |
| --- | --- |

—

Forom ikkontrollati ta’ impulsi relativistiċi ħafna b’kuntrast għoli ħafna bi ftit rata ta’ ripetizzjoni ta’ Hz u ta’ kHz.

Missjoni parallela tal-ELI-ALPS hija li tikkontribwixxi, mal-Faċilità l-oħra tal-ELI, għall-iżviluppi teknoloġiċi lejn lasers bl-ogħla livell ta’ potenza u b’potenza medja għolja speċjalment għall-attoxjenza u l-applikazzjonijiet rilevanti. L-eżistenza parallela ta’ impulsi ta’ attosekonda u ta’ lasers mill-aktar avvanzati inklużi l-lasers tal-klassi PW fl-istess faċilità, toffri possibbiltajiet uniċi ta’ investigazzjoni riżolti biż-żmien kemm għall-interazzjoni tad-dawl mhux relativistika kif ukoll dik relativistika mal-erba’ fażijiet kollha tal-materja.

Il-faċilità tal-ELI-ALPS għandha enfasi speċifika lejn l-istimolu, permezz ta’ effetti kollaterali, ta’ applikazzjonijiet industrijali, filwaqt li tqis ukoll l-impatt qawwi possibbli fuq it-territorju tal-madwar tagħha, li se jospita Park tax-Xjenza kbir.

Tabella 2

Tabella 2

Stadji importanti tal-ELI-ALPS għal Sorsi tal-Laser

Stadji importanti tal-ELI-ALPS għal Sorsi tal-Laser

| DISPONIBBILTÀ TA’ SORSI TAL-LASER TAL-ELI-ALPS | JIBDA L-IKKUMMISSJONAR | AĊĊESS GĦALL-UTENTI |
| --- | --- | --- |
| HR1 | 10.2017 | Disponibbli (0,8 mJ, < 1,9 ċikli)
  11.2021 (speċifikazzjonijiet sħaħ) |
| HR2 | 3.2021 | 5.2021 |
| MIR | 10.2017 | Disponibbli |
| MIR HE — AĠĠORNAMENT PREVIST | 10.2022 | 1.2023 |
| SYLOS2 | 3.2019 | Disponibbli |
| SYLOS3 — AĠĠORNAMENT PREVIST | 10.2022 | 1.2023 |
| ALLINJAMENT TAL-ESPERIMENT SYLOS | 12.2018 | Disponibbli |
| HF PW | 5.2018 | 10.2021 |
| POMPA THZ | 1.2021 | 3.2021 |

DISPONIBBILTÀ TA’ SORSI TAL-LASER TAL-ELI-ALPS

JIBDA L-IKKUMMISSJONAR

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

HR1

10.2017

Disponibbli (0,8 mJ, < 1,9 ċikli)

11.2021 (speċifikazzjonijiet sħaħ)

HR2

3.2021

5.2021

MIR

10.2017

Disponibbli

MIR HE — AĠĠORNAMENT PREVIST

10.2022

1.2023

SYLOS2

3.2019

Disponibbli

SYLOS3 — AĠĠORNAMENT PREVIST

10.2022

1.2023

ALLINJAMENT TAL-ESPERIMENT SYLOS

12.2018

Disponibbli

HF PW

5.2018

10.2021

POMPA THZ

1.2021

3.2021

4.2.   Stazzjonijiet Sperimentali

Stazzjonijiet Sperimentali

Illustrazzjoni 2

Illustrazzjoni 2

Tqassim tal-Istazzjonijiet Sperimentali tal-ELI-ALPS

Tqassim tal-Istazzjonijiet Sperimentali tal-ELI-ALPS

Image 2

L-ELI-ALPS joffri bosta impulsi tal-laser ta’ intensità għolja qosra ħafna mill-aktar avvanzati flimkien ma’ sorsi sekondarji tal-ogħla livell u stazzjonijiet finali avvanzati tal-utenti li se joħolqu ambjent eċċellenti għar-riċerka xjentifika fundamentali u applikata. Hemm ftit żoni fejn l-ELI-ALPS se jkun minn ta' quddiem nett fid-dinja mill-bidu nett:

| — | Valenza u Xjenza tal-Elettroni Ewlenin — Id-dinamika tal-valenza u l-elettroni ewlenin f’sistemi żgħar tista’ tiġi mmonitorjata u kkontrollata individwalment b’Interazzjonijiet tal-impulsi ta’ attosekonda. |
| --- | --- |

—

Valenza u Xjenza tal-Elettroni Ewlenin — Id-dinamika tal-valenza u l-elettroni ewlenin f’sistemi żgħar tista’ tiġi mmonitorjata u kkontrollata individwalment b’Interazzjonijiet tal-impulsi ta’ attosekonda.

| — | Viżwalizzazzjoni tad-dinamika strutturali veloċi ħafna u l-effetti ta’ korrelazzjoni — Kombinazzjonijiet ta’ sorsi b’impulsi qosra ħafna u tul ta’ mewġ qasir, jippermettu l-viżwalizzazzjoni tad-dinamika taċ-ċarġ f’sistemi kumplessi u korrelatati (ħafna). |
| --- | --- |

—

Viżwalizzazzjoni tad-dinamika strutturali veloċi ħafna u l-effetti ta’ korrelazzjoni — Kombinazzjonijiet ta’ sorsi b’impulsi qosra ħafna u tul ta’ mewġ qasir, jippermettu l-viżwalizzazzjoni tad-dinamika taċ-ċarġ f’sistemi kumplessi u korrelatati (ħafna).

| — | Dinamika tal-wiċċ u tal-materja kondensata veloċi ħafna — Lil hinn mis-sorsi ta’ attosekonda b’rata għolja ta’ ripetizzjoni mill-aktar avvanzati flimkien ma’ stazzjon finali ta’ NanoEsca sofistikat tal-utenti jiftħu opportunitajiet uniċi fix-xjenza tal-wiċċ u tal-materja kondensata. |
| --- | --- |

—

Dinamika tal-wiċċ u tal-materja kondensata veloċi ħafna — Lil hinn mis-sorsi ta’ attosekonda b’rata għolja ta’ ripetizzjoni mill-aktar avvanzati flimkien ma’ stazzjon finali ta’ NanoEsca sofistikat tal-utenti jiftħu opportunitajiet uniċi fix-xjenza tal-wiċċ u tal-materja kondensata.

| — | Attoxjenza tal-plażma — Impulsi ta’ ftit ċikli relativistiċi jew impulsi PW b’kuntrast spazjali u temporali superjuri jintużaw biex jiġu studjati, ottimizzati u applikati proċessi ta’ emissjoni subċiklu biex jiġu investigati d-dinamika relativistika tal-wiċċ, it-tiswir tal-impuls relativistiku, ir-radjubijoloġija, eċċ. |
| --- | --- |

—

Attoxjenza tal-plażma — Impulsi ta’ ftit ċikli relativistiċi jew impulsi PW b’kuntrast spazjali u temporali superjuri jintużaw biex jiġu studjati, ottimizzati u applikati proċessi ta’ emissjoni subċiklu biex jiġu investigati d-dinamika relativistika tal-wiċċ, it-tiswir tal-impuls relativistiku, ir-radjubijoloġija, eċċ.

| — | Riċerka dwar ir-radjazzjoni THz — Sorsi ta’ THz ta’ intensità għolja u qosra ħafna b’qawwa massima tal-kamp elettriku (sa 5 MV/cm) bla preċedent u enerġija tal-impuls ta’ 1 mJ se jkunu disponibbli fil-firxa tal-frekwenza ta’ 0,1–2 THz. |
| --- | --- |

—

Riċerka dwar ir-radjazzjoni THz — Sorsi ta’ THz ta’ intensità għolja u qosra ħafna b’qawwa massima tal-kamp elettriku (sa 5 MV/cm) bla preċedent u enerġija tal-impuls ta’ 1 mJ se jkunu disponibbli fil-firxa tal-frekwenza ta’ 0,1–2 THz.

Il-kombinazzjoni unika tas-sorsi ta’ radjazzjoni b’rata għolja ta’ ripetizzjoni f’ELI li jkopru l-ispettru elettromanjetiku mir-raġġi-X sal-infra-aħmar ’il bogħod u tat-THz tagħmel din il-faċilità attraenti ħafna għar-riċerka fuq sistemi kumplessi u applikati. L-oqsma ta’ riċerka applikati jinkludu sorsi ġodda ta’ attosekonda, sorsi ġodda ta’ partiċelli, nanoteknoloġija, wirt kulturali, immaġni bijoloġika u applikazzjonijiet bijomediċi bħat-tomografija avvanzata tal-kuntrast tal-fażi u spettroskopija multidimensjonali.

Tabella 3

Tabella 3

Stadji Importanti tas-Sorsi Sekondarji tal-ELI-ALPS

Stadji Importanti tas-Sorsi Sekondarji tal-ELI-ALPS

| SORSI SEKONDARJI TAL-ELI-ALPS | JIBDA L-IKKUMMISSJONAR | AĊĊESS GĦALL-UTENTI |
| --- | --- | --- |
| GHHG HR1 & 2 GAS (LTA4) | 8.2018 | 12.2021 (HR1)
  7.2021 (HR2) |
| GHHG HR1 & 2 CONDENSED (LTA3) | 10.2020 | 12.2021 (HR1)
  7.2021 (HR2) |
| GHHG SYLOS COMPACT (LTA2) | 3.2020 | 7.2021 |
| GHHG SYLOS LONG (LTA1) | 1.2021 | 2.2022 |
| SHHG SYLOS (MTA) | 11.2021 | 1.2023 |
| SHHG HF (HTA) | 6.2022 | 1.2023 |
| MIR HE ATTO ĠĠENERAT — AĠĠORNAMENT PREVIST | 1.2023 | 4.2023 |
| THZ SPETTROSKOPIJA (THZ) | 10.2019 | 2.2020 |
| THZ ENERĠIJA GĦOLJA (THZ) | 7.2021 | 12.2021 |
| ELETTRON- SYLOS (MTA) | 12.2021 | 4.2022 |
| ELETTRON PW — AĠĠORNAMENT PREVIST (HTA) | 1.2023 | 4.2023 |
| LINJA TAR-RAĠĠI TAL-JON — AĠĠORNAMENT POTENZJALI | 9.2023 | 12.2024 |

SORSI SEKONDARJI TAL-ELI-ALPS

JIBDA L-IKKUMMISSJONAR

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

GHHG HR1 & 2 GAS (LTA4)

8.2018

12.2021 (HR1)

7.2021 (HR2)

GHHG HR1 & 2 CONDENSED (LTA3)

10.2020

12.2021 (HR1)

7.2021 (HR2)

GHHG SYLOS COMPACT (LTA2)

3.2020

7.2021

GHHG SYLOS LONG (LTA1)

1.2021

2.2022

SHHG SYLOS (MTA)

11.2021

1.2023

SHHG HF (HTA)

6.2022

1.2023

MIR HE ATTO ĠĠENERAT — AĠĠORNAMENT PREVIST

1.2023

4.2023

THZ SPETTROSKOPIJA (THZ)

10.2019

2.2020

THZ ENERĠIJA GĦOLJA (THZ)

7.2021

12.2021

ELETTRON- SYLOS (MTA)

12.2021

4.2022

ELETTRON PW — AĠĠORNAMENT PREVIST (HTA)

1.2023

4.2023

LINJA TAR-RAĠĠI TAL-JON — AĠĠORNAMENT POTENZJALI

LINJA TAR-RAĠĠI TAL-JON — AĠĠORNAMENT POTENZJALI

9.2023

9.2023

12.2024

12.2024

Tabella 4

Tabella 4

Stadji Importanti tal-Istazzjonijiet Sperimentali tal-ELI-ALPS

Stadji Importanti tal-Istazzjonijiet Sperimentali tal-ELI-ALPS

| STAZZJONIJIET SPERIMENTALI TAL-ELI-ALPS | JIBDA L-IKKUMMISSJONAR | AĊĊESS GĦALL-UTENTI |
| --- | --- | --- |
| MIKROSKOPJU TAR-REAZZJONI | 6.2021 | 9.2021 |
| VMI STAZZJON FINALI TAL-ISPETTROMETRU | 8.2020 | 10.2020 |
| STAZZJON TAL-MATERJA KONDENSATA (NANOESCA) | 12.2019 | 6.2020 (awtonomu)
  7.2021 (b’attosekonda) |
| SPETTROMETRU BI FLIXKUN MANJETIKU | 4.2021 | 12.2021 |
| NANOXJENZA U NANOFABRIKAZZJONI | 6.2018 | 12.2019 |
| IMMAĠNI BETATRON — AĠĠORNAMENT PREVIST | 4.2023 | 12.2023 |
| STAZZJON TA’ KONTROLL TAR-REAZZJONI KIMIKA | 6.2020 | 8.2020 |
| STAZZJON FINALI TA’ MERŻUQ TA’ LIKWIDU | 4.2022 | 8.2022 |
| SPETTROSKOPIJA MULTIDIMENSJONALI (FEMTOBIJOLOĠIJA) — AĠĠORNAMENT PREVIST | 8.2021 | 12.2021 |
| STAZZJON PHYISC TA’ KAMP GĦOLI (ŻONA FIL-MIRA TA’ PW) | 12.2022 | 2.2023 |
| RADJUBIJOLOĠIJA / BIJOMEDIKA | 8.2018 | 2.2020 |

STAZZJONIJIET SPERIMENTALI TAL-ELI-ALPS

JIBDA L-IKKUMMISSJONAR

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

MIKROSKOPJU TAR-REAZZJONI

6.2021

9.2021

VMI STAZZJON FINALI TAL-ISPETTROMETRU

8.2020

10.2020

STAZZJON TAL-MATERJA KONDENSATA (NANOESCA)

12.2019

6.2020 (awtonomu)

7.2021 (b’attosekonda)

SPETTROMETRU BI FLIXKUN MANJETIKU

4.2021

12.2021

NANOXJENZA U NANOFABRIKAZZJONI

6.2018

12.2019

IMMAĠNI BETATRON — AĠĠORNAMENT PREVIST

4.2023

12.2023

STAZZJON TA’ KONTROLL TAR-REAZZJONI KIMIKA

6.2020

8.2020

STAZZJON FINALI TA’ MERŻUQ TA’ LIKWIDU

4.2022

8.2022

SPETTROSKOPIJA MULTIDIMENSJONALI (FEMTOBIJOLOĠIJA) — AĠĠORNAMENT PREVIST

8.2021

12.2021

STAZZJON PHYISC TA’ KAMP GĦOLI (ŻONA FIL-MIRA TA’ PW)

12.2022

2.2023

RADJUBIJOLOĠIJA / BIJOMEDIKA

8.2018

2.2020

It-tabella ta’ hawn fuq telenka l-istazzjonijiet li huma mistennija jsiru disponibbli għall-ELI ERIC bħala parti mill-“Aċċess għall-Utenti” fis-snin li ġejjin. Dawn huma l-istadji importanti tekniċi kritiċi għall-ELI-ALPS u għall-Ungerija bħala ospitant fir-rigward tal-ELI ERIC. L-istazzjonijiet huma mistennija jkunu disponibbli f’ħinijiet differenti. Ladarba l-istazzjon sperimentali finali jinfetaħ għall-Aċċess għall-Utenti, il-faċilità se titqies li tkun daħlet fil-modalità “Operazzjoni fi Stat Stabbli”. Barra minn hekk, it-tabella ta’ hawn fuq tippreżenta l-aġġornamenti previsti tal-faċilità li għandhom ikunu s-suġġett ta’ rieżami futur u għal kunsiderazzjonijiet tal-ELI-ERIC.

Hekk kif is-sorsi primarji tal-laser u tal-aċċelleratur jibdew jikkummissjonaw, gruppi ta’ utenti bikrija se jgħinu biex jikkaratterizzaw is-sorsi u jiffinalizzaw il-kostruzzjoni tal-istazzjonijiet sperimentali. Dawn l-attivitajiet huma ġestiti u mibdija direttament permezz tal-ELI-ALPS. Hekk kif l-ewwel lasers (MIR, HR1) saru operazzjonali fi tmiem l-2017, minn dak iż-żmien, l-aċċess għall-assistenza fl-ikkummissjonar diġà ġie pprovdut għall-ewwel gruppi ta’ utenti internazzjonali tal-ikkummissjonar (FORTH Greece, ETH Zurich, CEA France, Hebrew University, Freiburg University, Aarhus University, Universite de Limoges, MPQ Garching, Friedrich Schiller University Jena, Gwangju Institute of Science & Technology, il-Korea t’Isfel, Wigner Research Institute, l-Ungerija).

Peress li kull stazzjon sperimentali jgħaddi l-ikkummissjonar u jsir disponibbli online, appoġġat minn sors primarju u/jew sors sekondarju li jiffunzjona, il-programm ta’ Aċċess għall-Utenti jista’ jibda u l-ELI-ERIC jista’ jibda jaċċetta proposti għal dawk l-istazzjonijiet.

Il-konferma u l-aċċettazzjoni ta’ kull stazzjon sperimentali se jiġu mmonitorjati u “Rieżami tal-Aċċettazzjoni Operazzjonali” formali, li jikkonsisti minn esperti indipendenti, esperti mill-ELI-ALPS, u esperti mill-Faċilità l-oħra tal-ELI se jikkonfermaw il-prontezza għall-Utenti u jagħmlu rakkomandazzjoni formali lill-ISTAC lill-Assemblea Ġenerali tal-ELI-ERIC.

4.3.   Aċċess għall-Utenti u Modalitajiet Operazzjonali

Aċċess għall-Utenti u Modalitajiet Operazzjonali

Il-modalità ta’ aċċess se tkun familjari mal-utenti ta’ faċilitajiet ewlenin oħra tal-laser u tar-riċerka. L-esperimenti huma mistennija li jsiru f’termini ta’ jiem u f’xi każijiet ġimgħat. B’mod ġenerali, l-għan tal-faċilità huwa li tkun disponibbli [220 jum/sena x 8 sigħat/jum] għal total ta’ 1 760 siegħa/Sena.

disponibbli [220 jum/sena x 8 sigħat/jum] għal total ta’ 1 760 siegħa/Sena

4.4.   Aspetti relatati mal-Operazzjonijiet u r-Relazzjoni bejn l-ELI-ERIC u l-ELI-ALPS

Aspetti relatati mal-Operazzjonijiet u r-Relazzjoni bejn l-ELI-ERIC u l-ELI-ALPS

Filwaqt li l-ELI ERIC għandu l-mandat li jimmaniġġja l-aċċess għall-faċilità tal-ELI-ALPS hekk kif din issir disponibbli, l-impjant fiżiku tal-faċilità huwa proprjetà ta’ ELI-HU Non-Profit Ltd. (ELI-HU) u fil-bidu se jiġi ġestit direttament minnha. Din hija “organizzazzjoni tar-riċerka” għall-finijiet tar-regoli tal-għajnuna mill-Istat għar-riċerka u l-iżvilupp.

Minbarra l-istadji importanti tekniċi u xjentifiċi elenkati hawn fuq, hemm ukoll stadji importanti organizzazzjonali marbuta mal-integrazzjoni ġenerali tal-ELI-ALPS fl-ELI ERIC. Dawk l-istadji importanti organizzazzjonali huma elenkati fit-tabella ta’ hawn taħt.

Tabella 5

Tabella 5

Stadji Importanti ta’ Tranżizzjoni Organizzazzjonali Stmati tal-ELI-ALPS

Stadji Importanti ta’ Tranżizzjoni Organizzazzjonali Stmati tal-ELI-ALPS

| MUDELL TA’ ORGANIZZAZZJONI INTEGRATA TAL-ELI-ALPS | 2020 | 2021 | 2022 |
| --- | --- | --- | --- |
| GOVERNANZA | X | X | X |
| POLITIKA TAX-XJENZA | X | X | X |
| AĊĊESS GĦALL-UTENTI | — | X | X |
| BAĠIT | — | X | X |
| POLITIKA TAL-IMPJIEGI | — | — | X |
| ĠESTJONI TAT-TEKNOLOĠIJA | — | — | X |
| ĠESTJONI TAL-FAĊILITAJIET | — | — | X |
| LEGALI U OBBLIGAZZJONI | — | X | X |
| AMMINISTRATTIV | — | X | X |

MUDELL TA’ ORGANIZZAZZJONI INTEGRATA TAL-ELI-ALPS

2020

2021

2022

GOVERNANZA

X

X

X

POLITIKA TAX-XJENZA

X

X

X

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

—

X

X

BAĠIT

—

X

X

POLITIKA TAL-IMPJIEGI

—

—

X

ĠESTJONI TAT-TEKNOLOĠIJA

—

—

X

ĠESTJONI TAL-FAĊILITAJIET

—

—

X

LEGALI U OBBLIGAZZJONI

—

X

X

AMMINISTRATTIV

—

X

X

Fil-każ tal-ELI-ALPS, l-attivitajiet se jiġu ttrasferiti għall-ELI ERIC fuq perjodu ta’ sentejn b’xi attivitajiet jiġu ttrasferiti fi tmiem il-perjodu. Meħud flimkien mal-istadji importanti tekniċi elenkati għall-Istazzjonijiet Sperimentali, jista’ jiġi ddeterminat il-pjan ta’ tranżizzjoni ġenerali.

It-tabella ta’ hawn taħt telenka l-kostijiet stmati, meta mqabbla mal-Aċċess għall-Utenti, f’ELI-ALPS biex tiġi operata l-faċilità għall-ELI ERIC mill-perjodu 2020-2021, il-Perjodu ta’ Tranżizzjoni. Dan huwa l-perjodu ta’ żmien meta jiġi preżunt li r-responsabbiltajiet, ir-riżorsi, u l-assi se jgħaddu minn bidla fir-responsabbiltà tal-ġestjoni mill-ELI-HU għall-ELI ERIC.

Tabella 6

Tabella 6

Kostijiet Stmati tal-Aċċess tal-ELI-ALPS

Kostijiet Stmati tal-Aċċess tal-ELI-ALPS

| EUR |
| --- |
| ELI-ALPS | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| Kostijiet diretti tal-persunal | | 1 729 009 | 2 950 040 | 3 590 338 | 3 782 380 |
| Kostijiet diretti tal-hardware | | 2 425 972 | 3 766 587 | 5 098 323 | 5 371 024 |
| Kostijiet tal-persunal + HW | | 4 154 981 | 6 716 627 | 8 688 661 | 9 153 404 |
| Persuna + HW %/Total | | 27  % | 37  % | 42  % | 42  % |
| Kostijiet indiretti | | 11 249 019 | 11 281 373 | 12 194 339 | 12 846 596 |
| Kostijiet totali tal-ELI-ALPS | | 15 404 000 | 17 998 000 | 20 883 000 | 22 000 000 |

EUR

ELI-ALPS

2020

2021

2022

2023

2024

Kostijiet diretti tal-persunal

1 729 009

2 950 040

3 590 338

3 782 380

Kostijiet diretti tal-hardware

2 425 972

3 766 587

5 098 323

5 371 024

Kostijiet tal-persunal + HW

Kostijiet tal-persunal + HW

4 154 981

4 154 981

6 716 627

6 716 627

8 688 661

8 688 661

9 153 404

9 153 404

Persuna + HW %/Total

Persuna + HW %/Total

27  %

27  %

37  %

37  %

42  %

42  %

42  %

42  %

Kostijiet indiretti

11 249 019

11 281 373

12 194 339

12 846 596

Kostijiet totali tal-ELI-ALPS

Kostijiet totali tal-ELI-ALPS

15 404 000

15 404 000

17 998 000

17 998 000

20 883 000

20 883 000

22 000 000

22 000 000

5.   LINJI TAR-RAĠĠI TAL-ELI (ELI-BL)

LINJI TAR-RAĠĠI TAL-ELI (ELI-BL)

Il-Faċilità
  tal-Linji tar-Raġġi tal-ELI (ELI-BL)
  f’Dolní Břežany, qrib Praga (ir-Repubblika Ċeka), anki f’isimha, tissottolinja l-kapaċità tagħha li tappoġġa diversi esperimenti differenti għal firxa ta’ Utenti, li joffru d-disponibbiltà ta’ diversi linji tal-laser. Hija mfassla biex toffri kapaċitajiet b’enerġija għolja u b’rata għolja ta’ ripetizzjoni. Din hija faċilità f’maħdar b’sit wieħed li tokkupa aktar minn 30 000 m2, u mistennija timpjega madwar 200-300 persunal ta’ appoġġ għall-utenti.

tal-Linji tar-Raġġi tal-ELI (ELI-BL)

2

Il-faċilità hija proprjetà tal-Istitut tal-Fiżika tal-Akkademja Ċeka tax-Xjenzi, li għandu awtonomija sħiħa u personalità ġuridika fir-Repubblika Ċeka bħala istituzzjoni ta’ riċerka pubblika u hija ġestita minnu.

5.1.   Struttura u Sorsi Tekniċi

Struttura u Sorsi Tekniċi

Tabella 7

Tabella 7

Parametri ta’ Prestazzjoni Previsti tal-ELI-BL għal Sorsi tal-Laser

Parametri ta’ Prestazzjoni Previsti tal-ELI-BL għal Sorsi tal-Laser

| SORSI PRIMARJI TAL-LASER | L-ogħla potenza | Enerġija bl-impulsi | Durata tal-impuls | Rata ta’ ripetizzjoni |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ELI-BL | L1 | > 5 TW | 100 mJ | < 20 fs | 1 kHz |
| L2 OPCPA, Kulur doppju | 100 TW | ≥3 J OPCPA /1 mJ MIR | ≤ 20 fs | 20 Hz |
| L3 | ≥ PW | ≥ 30 J | ≤ 30 fs | 10 Hz |
| L4f | 10 PW | ≥ 1,5 kJ | ≤ 150 fs | 1 kolp kull minuta |
| L4n | | ≥ 1,5 kJ | ns | 1 kolp kull minuta |
| L4p | ≤1 PW | 150 J | 150 fs-150 ps | 1 kolp kull minuta |
| Astrella | | 6 u 10 mJ | 20 fs | 1 kHz |
| Bijolaser | | 6 mJ tal-istabbilizzazzjoni tas-CEP | 20 fs | 1 kHz |

SORSI PRIMARJI TAL-LASER

L-ogħla potenza

Enerġija bl-impulsi

Durata tal-impuls

Rata ta’ ripetizzjoni

ELI-BL

ELI-BL

L1

> 5 TW

100 mJ

< 20 fs

1 kHz

L2 OPCPA, Kulur doppju

100 TW

≥3 J OPCPA /1 mJ MIR

≤ 20 fs

20 Hz

L3

≥ PW

≥ 30 J

≤ 30 fs

10 Hz

L4f

10 PW

≥ 1,5 kJ

≤ 150 fs

1 kolp kull minuta

L4n

≥ 1,5 kJ

ns

1 kolp kull minuta

L4p

≤1 PW

150 J

150 fs-150 ps

1 kolp kull minuta

Astrella

6 u 10 mJ

20 fs

1 kHz

Bijolaser

6 mJ tal-istabbilizzazzjoni tas-CEP

20 fs

1 kHz

Tabella 8

Tabella 8

Dati għall-Aċċess tal-Istadju Importanti tal-Linji tar-Raġġi ELI-BL

Dati għall-Aċċess tal-Istadju Importanti tal-Linji tar-Raġġi ELI-BL

| SORSI TAL-LASER TAL-ELI-BL | BEDA L-IKKUMMISSJONAR | AĊĊESS GĦALL-UTENTI |
| --- | --- | --- |
| L1 | 1.2018 | 12.2019 (30 mJ)
  12.2020 (50 mJ)
  12.2021 (100 mJ) |
| L2 | 1.2022 | 6.2022 |
| L3 | 11.2017 | 7.2018 (0,4 PW)
  12.2019 (1 PW) |
| L4F | 9.2018 | 6.2020 |
| L4N | 9.2018 | 1.2021 |
| L4P | 6.2022 | 12.2022 |
| ASTRELLA | 2.2018 | 4.2018 |
| BIJOLASER | 4.2018 | 6.2018 |

SORSI TAL-LASER TAL-ELI-BL

BEDA L-IKKUMMISSJONAR

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

L1

1.2018

12.2019 (30 mJ)

12.2020 (50 mJ)

12.2021 (100 mJ)

L2

1.2022

6.2022

L3

11.2017

7.2018 (0,4 PW)

12.2019 (1 PW)

L4F

9.2018

6.2020

L4N

9.2018

1.2021

L4P

6.2022

12.2022

ASTRELLA

2.2018

4.2018

BIJOLASER

4.2018

6.2018

Hemm enfasi qawwija fuq applikazzjonijiet possibbli f’oqsma differenti ta’ rilevanza għas-soċjetà bħal pereżempju l-mediċina jew il-bijoloġija. L-ELI-BL, flimkien maċ-Ċentru HiLASE konness (li huwa wkoll proprjetà tal-Istitut tal-Fiżika tal-Akkademja Ċeka tax-Xjenzi u huwa ġestit minnu) iddedikat għall-iżvilupp u t-trasferiment tat-teknoloġija tal-laser, li diġà jservi biex jattira kumpaniji u spin-offs f’oqsma differenti installati fl-hekk imsejjaħ reġjun STAR (Reġjun Avvanzat tax-Xjenza u t-Teknoloġija) li huwa marbut mal-faċilità ELI-BL, joħloq l-ambjent favorevoli għal kooperazzjoni intensiva bejn ir-riċerka u l-industrija.

5.2.   Stazzjonijiet Sperimentali

Stazzjonijiet Sperimentali

Illustrazzjoni 3

Illustrazzjoni 3

Tqassim tal-Istazzjonijiet Sperimentali tal-ELI-BL

Tqassim tal-Istazzjonijiet Sperimentali tal-ELI-BL

Image 3

L-impulsi qosra ħafna u intensi ħafna tad-dawl u l-partiċelli ġġenerati mill-interazzjoni ma’ materjali fil-mira fi stat solidu u tal-gass se jippermettu spettru wiesa’ ta’ proġetti fir-riċerka fundamentali u applikata fil-kimika, il-bijoloġija, it-teknoloġiji mediċi, l-iżvilupp ta’ materjali ġodda, u oqsma oħra. L-attivitajiet ta’ riċerka fil-Faċilità ELI-BL huma strutturati f’sitt swali sperimentali.

Tabella 9

Tabella 9

Sorsi Sekondarji/Linji tar-Raġġi u Stadji Importanti tal-ELI-BL

Sorsi Sekondarji/Linji tar-Raġġi u Stadji Importanti tal-ELI-BL

| SORSI SEKONDARJI TAL-ELI-BL | SORS | BEDA L-IKKUMMISSJONAR | AĊĊESS GĦALL-UTENTI |
| --- | --- | --- | --- |
| E1: SORSI TAR-RAĠĠI-X | HHG | 2.2018 | 1.2019 |
| E1: SORSI TAR-RAĠĠI-X | PXS | 3.2018 | 4.2019 |
| E2: SORSI TAR-RAĠĠI-X | Betatron | 6.2019 | 11.2019 |
| E2: SORSI TAR-RAĠĠI X — AĠĠORNAMENT IFFINANZJAT | Compton | 1.2020 | 12.2020 |
| E5: SORSI TAR-RAĠĠI-X ONDJATI TAL-LASER | LUIS | 3.2019 | 6.2020 |
| E4: AĊĊELLERAZZJONI TAL-JONI | ELIMAIA | 11.2018 | 10.2019 |
| E5: AĊĊELLERAZZJONI TAL-ELETTRONI | HELL | 1.2019 | 3.2020 |

SORSI SEKONDARJI TAL-ELI-BL

SORS

BEDA L-IKKUMMISSJONAR

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

E1: SORSI TAR-RAĠĠI-X

HHG

2.2018

1.2019

E1: SORSI TAR-RAĠĠI-X

PXS

3.2018

4.2019

E2: SORSI TAR-RAĠĠI-X

E2: SORSI TAR-RAĠĠI-X

Betatron

Betatron

6.2019

6.2019

11.2019

11.2019

E2: SORSI TAR-RAĠĠI X — AĠĠORNAMENT IFFINANZJAT

E2: SORSI TAR-RAĠĠI X — AĠĠORNAMENT IFFINANZJAT

Compton

Compton

1.2020

1.2020

12.2020

12.2020

E5: SORSI TAR-RAĠĠI-X ONDJATI TAL-LASER

LUIS

3.2019

6.2020

E4: AĊĊELLERAZZJONI TAL-JONI

ELIMAIA

11.2018

10.2019

E5: AĊĊELLERAZZJONI TAL-ELETTRONI

HELL

1.2019

3.2020

Tabella 10

Tabella 10

Stazzjonijiet Sperimentali u Stadji Importanti tal-ELI-BL

Stazzjonijiet Sperimentali u Stadji Importanti tal-ELI-BL

| STAZZJONIJIET SPERIMENTALI TAL-ELI-BL | STAZZJON | BEDA L-IKKUMMISSJONAR | AĊĊESS GĦALL-UTENTI |
| --- | --- | --- | --- |
| E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI | MAC | 4.2018 | 1.2019 |
| E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI | Trex | 6.2018 | 5.2019 |
| E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI | SRS | 6.2018 | 3.2019 |
| E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI | ELIps | 9.2018 | 3.2019 |
| E2: SORSI TAR-RAĠĠI X — AĠĠORNAMENT IFFINANZJAT | Stazzjon Compton | 7.2021 | 7.2022 |
| E5: SORSI TAR-RAĠĠI-X ONDJATI TAL-LASER | Stazzjon LUIS | 3.2019 | 6.2021 |
| E3: PJATTAFORMA TAL-FIŻIKA TAL-PLAŻMA | P3 | 9.2018 | 10.2020 |
| E4: AĊĊELLERAZZJONI TAL-JONI | ELIMED | 11.2018 | 1.2021 |
| E5: AĊĊELLERAZZJONI TAL-ELETTRONI | Stazzjon ELBA | 1.2019 | 7.2021 |

STAZZJONIJIET SPERIMENTALI TAL-ELI-BL

STAZZJON

BEDA L-IKKUMMISSJONAR

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI

MAC

4.2018

1.2019

E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI

Trex

6.2018

5.2019

E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI

SRS

6.2018

3.2019

E1: APPLIKAZZJONIJIET MATERJALI U BIJOMOLEKULARI

ELIps

9.2018

3.2019

E2: SORSI TAR-RAĠĠI X — AĠĠORNAMENT IFFINANZJAT

AĠĠORNAMENT IFFINANZJAT

Stazzjon Compton

Stazzjon Compton

7.2021

7.2021

7.2022

7.2022

E5: SORSI TAR-RAĠĠI-X ONDJATI TAL-LASER

Stazzjon LUIS

3.2019

6.2021

E3: PJATTAFORMA TAL-FIŻIKA TAL-PLAŻMA

P3

9.2018

10.2020

E4: AĊĊELLERAZZJONI TAL-JONI

ELIMED

11.2018

1.2021

E5: AĊĊELLERAZZJONI TAL-ELETTRONI

Stazzjon ELBA

1.2019

7.2021

Is-sala sperimentali E1 tospita sorsi sekondarji mmexxija bil-laser u stazzjonijiet finali sperimentali għall-applikazzjonijiet fix-xjenzi molekulari, bijomediċi u tal-materjali. L-esperimenti se jisfruttaw raġġi ta’ fotoni tal-laser sinkronizzati fil-firxa tal-VUV u tar-raġġi-X ibsin (Sors ta’ Armoniċi Għolja -Sors ta’ kHz ta’ impulsi tal-EUV qosra ħafna emessi f’raġġ koerenti b’diverġenza baxxa u Sors tar-raġġi-X tal-Plażma — impulsi femtosekondi ta’ radjazzjoni tar-raġġi X fil-firxa spettrali ta’ 4–30 keV).

E1

L-istrumenti jinkludu:

| — | MAC: kompartiment b’Diversi użi għax-Xjenzi atomiċi, molekulari u ottiċi u Immaġni Difrattiva Koerenti. |
| --- | --- |

—

MAC: kompartiment b’Diversi użi għax-Xjenzi atomiċi, molekulari u ottiċi u Immaġni Difrattiva Koerenti.

| — | ELIps: Ellipsometru VUV għal esperimenti sub-ps; stazzjon finali għal materjali tal-VUV u tar-raġġi-X rotob. |
| --- | --- |

—

ELIps: Ellipsometru VUV għal esperimenti sub-ps; stazzjon finali għal materjali tal-VUV u tar-raġġi-X rotob.

| — | stazzjon finali tar-raġġi-X ibsin: Stazzjon modulari għal Esperimenti li Jiġu Solvuti biż-Żmien bħal tixrid, diffrazzjoni, spettroskopija u immaġni bir-raġġi-X. |
| --- | --- |

—

stazzjon finali tar-raġġi-X ibsin: Stazzjon modulari għal Esperimenti li Jiġu Solvuti biż-Żmien bħal tixrid, diffrazzjoni, spettroskopija u immaġni bir-raġġi-X.

| — | Sensuri ottiċi u raġġi tal-pompa: Stazzjon avvanzat għal spettroskopija ottika, inkluż tixrid Raman stimolat; is-sors għal firxa wiesgħa ta’ raġġi tal-pompa sinkronizzati minn UV għal IR u THz. |
| --- | --- |

—

Sensuri ottiċi u raġġi tal-pompa: Stazzjon avvanzat għal spettroskopija ottika, inkluż tixrid Raman stimolat; is-sors għal firxa wiesgħa ta’ raġġi tal-pompa sinkronizzati minn UV għal IR u THz.

Is-sala sperimentali E2 hija ddedikata għal raġġi-X ibsin veloċi ħafna u jgħajtu. Laser tal-klassi PW se jkun disponibbli b’rata ta’ ripetizzjoni ta’ 10 Hz. Firxa ta’ parametri tista’ tiġi aġġustata inkluż l-intensità tal-laser, id-daqs u d-durata tal-marka tal-laser, u d-densità tal-elettroni fil-gass. L-elettroni jiġu aċċellerati għal enerġiji relativistiċi u mċaqalqa mill-plażma nnifisha (sors Betatron) jew bit-tieni impuls tal-laser (sors Compton). Raġġi-X femtosekonda jew raġġi tar-raġġi gamma intensi jiġu emessi minn sors ta’ daqs ta’ mikron. L-utenti jistgħu jitolbu spettru dejjaq (firxa tal-enerġija ta’ 10 %) jew radjazzjoni tal-broadband f’firxa spettrali minn keV għal ftit MeVs.

E2

Il-pjattaforma tal-fiżika tal-plażma li tinsab fis-sala sperimentali E3 hija infrastruttura sperimentali multifunzjonali ddisinjata biex twettaq riċerka ta’ interazzjoni bejn il-plażma u l-laser u bejn il-laser u l-materja b’mod predominanti fuq is-suġġetti li ġejjin:

E3

| — | Fiżika b’densità ta’ enerġija għolja (HEDP) |
| --- | --- |

—

Fiżika b’densità ta’ enerġija għolja (HEDP)

| — | Materja densa sħuna (WDM) |
| --- | --- |

—

Materja densa sħuna (WDM)

| — | Ottika tal-plażma (PO) |
| --- | --- |

—

Ottika tal-plażma (PO)

| — | Astrofiżika tal-laboratorju (LA) |
| --- | --- |

—

Astrofiżika tal-laboratorju (LA)

| — | Interazzjoni ta’ intensità għolja ħafna (UHI). |
| --- | --- |

—

Interazzjoni ta’ intensità għolja ħafna (UHI).

Iż-żona sperimentali E4 tippermetti lill-utenti jittestjaw diversi kampjuni b’sorsi tal-joni aċċellerati bil-laser minħabba t-taqsima tat-trasport tar-raġġ tal-joni u d-dożimetrija tagħha, kif ukoll jinvestigaw skemi innovattivi għall-aċċellerazzjoni tal-joni mmexxija bil-laser li jistgħu jiġu akkomodati fil-kompartiment ta’ interazzjoni flessibbli. Il-linja tar-raġġ ELIMAIA se tippermetti lill-utent jinvestiga applikazzjonijiet multidixxiplinari bl-użu ta’ raġġi tal-joni mmexxija bil-laser, bħall-bijoloġija tar-radjazzjoni in vitro u studji prekliniċi fil-kooperazzjoni internazzjonali tal-ELIMED.

E4

Is-sala sperimentali E5 fiha l-linja tar-raġġ LUIS u hija ddedikata għall-utenti interessati fl-irradjazzjoni ta’ diversi kampjuni permezz tal-aktar tekniki avvanzati. Hija tospita wkoll il-pjattaforma ELBA, żona sperimentali flessibbli ddedikata għall-utenti li jridu jittestjaw kunċetti innovattivi u jużaw l-aktar teknoloġiji avvanzati għall-aċċellerazzjoni tal-elettroni b’lasers f’livelli multi-GeV.

E5

Minbarra l-kamp ta’ applikazzjoni oriġinali għall-Faċilità ELI-BL, it-tabella ta’ hawn fuq tippreżenta wkoll titjib u aġġornamenti tal-kapaċità tal-faċilità diġà ffinanzjati permezz ta’ proġetti ddedikati ADONIS, HIFI u ELIBIO li għandhom ikunu soġġetti għal rieżami futur u għal kunsiderazzjonijiet tal-ELI ERIC.

Il-konferma u l-aċċettazzjoni ta’ kull stazzjon sperimentali se jiġu mmonitorjati u “Rieżami tal-Aċċettazzjoni Operazzjonali” formali, li jikkonsisti minn esperti indipendenti, esperti mill-ELI-BL, u esperti mill-Faċilità l-oħra tal-ELI se jikkonfermaw il-prontezza għall-utenti u jagħmlu rakkomandazzjoni formali lill-ISTAC u lill-GA tal-ELI ERIC.

5.3.   Aċċess għall-Utenti u Modalitajiet Operazzjonali

Aċċess għall-Utenti u Modalitajiet Operazzjonali

Il-modalità ta’ aċċess se tkun familjari mal-utenti ta’ faċilitajiet ewlenin oħra tal-laser u tar-riċerka. L-esperimenti huma mistennija li jsiru f’termini ta’ jiem u f’xi każijiet ġimgħat. B’mod ġenerali, il-faċilità għandha l-għan li tkun disponibbli [220 jum/sena x 8 sigħat/jum] għal total ta’ 1 760 siegħa/Sena.

disponibbli [220 jum/sena x 8 sigħat/jum] għal total ta’ 1 760 siegħa/Sena.

5.4.   Aspetti Relatati mal-Operazzjonijiet u r-Relazzjoni bejn l-ELI ERIC u l-ELI-BL

Aspetti Relatati mal-Operazzjonijiet u r-Relazzjoni bejn l-ELI ERIC u l-ELI-BL

Filwaqt li l-ELI ERIC għandu l-mandat li jimmaniġġja l-aċċess għall-faċilità ELI-BL hekk kif din issir disponibbli, l-impjant fiżiku tal-faċilità huwa proprjetà tal-Istitut tal-Fiżika tal-Akkademja Ċeka tax-Xjenzi, li għandu awtonomija sħiħa u personalità ġuridika fir-Repubblika Ċeka u fil-bidu se jiġi ġestit direttament minnu. Din hija “organizzazzjoni tar-riċerka” għall-finijiet ta’ għajnuna mill-Istat għar-riċerka u l-iżvilupp.

Minbarra l-istadji importanti tekniċi u xjentifiċi elenkati hawn fuq, hemm ukoll stadji importanti organizzazzjonali marbuta mal-integrazzjoni ġenerali tal-ELI-BL f’ELI ERIC. Dawk l-istadji importanti organizzazzjonali huma elenkati fit-tabella ta’ hawn taħt u huma spjegati fid-dettall fl-Appendiċi 1, “Il-Mudell tal-Operazzjonijiet ta’ Ġestjoni”.

Tabella 11

Tabella 11

Stadji Importanti ta’ Tranżizzjoni Organizzazzjonali Stmati tal-ELI-BL

Stadji Importanti ta’ Tranżizzjoni Organizzazzjonali Stmati tal-ELI-BL

| MUDELL INTEGRAT TAL-ELI-BL | 2020 | 2021 | 2022 |
| --- | --- | --- | --- |
| GOVERNANZA | X | X | X |
| POLITIKA TAX-XJENZA | X | X | X |
| AĊĊESS GĦALL-UTENTI | — | X | X |
| BAĠIT | — | X | X |
| POLITIKA TAL-IMPJIEGI | — | — | X |
| ĠESTJONI TAT-TEKNOLOĠIJA | — | — | X |
| ĠESTJONI TAS-SIT | — | — | X |
| LEGALI U OBBLIGAZZJONI | — | X | X |
| AMMINISTRATTIV | — | X | X |

MUDELL INTEGRAT TAL-ELI-BL

2020

2021

2022

GOVERNANZA

X

X

X

POLITIKA TAX-XJENZA

X

X

X

AĊĊESS GĦALL-UTENTI

—

X

X

BAĠIT

—

X

X

POLITIKA TAL-IMPJIEGI

—

—

X

ĠESTJONI TAT-TEKNOLOĠIJA

—

—

X

ĠESTJONI TAS-SIT

—

—

X

LEGALI U OBBLIGAZZJONI

—

X

X

AMMINISTRATTIV

—

X

X

Ir-Repubblika Ċeka timpenja ruħha li tagħmel disponibbli l-kapaċità sħiħa tal-faċilitajiet ELI-BL lill-ELI ERIC.

It-tabella ta’ hawn taħt telenka l-kostijiet stmati f’ELI-BL biex tiġi operata l-faċilità b’rabta mal-Aċċess tal-Utent għall-ELI ERIC mill-perjodu 2020-2021, jew il-“Perjodu ta’ Tranżizzjoni”. Dan huwa l-perjodu ta’ żmien meta jiġi preżunt li r-responsabbiltajiet, ir-riżorsi, u l-assi se jgħaddu minn bidla fir-responsabbiltà tal-ġestjoni mill-Istitut tal-Fiżika tal-Akkademja Ċeka tax-Xjenzi għall-ELI ERIC.

Tabella 12

Tabella 12

Kostijiet Stmati tal-Aċċess tal-Linji tar-Raġġi tal-ELI

Kostijiet Stmati tal-Aċċess tal-Linji tar-Raġġi tal-ELI

| EUR |
| --- |
| ELI-BL | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| Kostijiet diretti tal-persunal | | 4 892 490 | 5 577 230 | 5 928 203 | 5 936 667 |
| Kostijiet diretti tal-hardware | | 7 831 675 | 7 565 111 | 7 428 934 | 7 439 541 |
| Kostijiet tal-persunal + HW | | 12 724 165 | 13 142 341 | 13 357 138 | 13 376 209 |
| Persuna + HW %/Total | | 51  % | 52  % | 53  % | 53  % |
| Kostijiet indiretti | | 12 342 835 | 11 999 659 | 11 856 862 | 11 873 791 |
| Kostijiet totali tal-ELI-BL | | 25 067 000 | 25 142 000 | 25 214 000 | 25 250 000 |

EUR

ELI-BL

2020

2021

2022

2023

2024

Kostijiet diretti tal-persunal

4 892 490

5 577 230

5 928 203

5 936 667

Kostijiet diretti tal-hardware

7 831 675

7 565 111

7 428 934

7 439 541

Kostijiet tal-persunal + HW

Kostijiet tal-persunal + HW

12 724 165

12 724 165

13 142 341

13 142 341

13 357 138

13 357 138

13 376 209

13 376 209

Persuna + HW %/Total

Persuna + HW %/Total

51  %

51  %

52  %

52  %

53  %

53  %

53  %

53  %

Kostijiet indiretti

12 342 835

11 999 659

11 856 862

11 873 791

Kostijiet totali tal-ELI-BL

Kostijiet totali tal-ELI-BL

25 067 000

25 067 000

25 142 000

25 142 000

25 214 000

25 214 000

25 250 000

25 250 000

6.   KOSTIJIET STMATI

KOSTIJIET STMATI

Biex jiġu ddefiniti l-kundizzjonijiet meħtieġa biex tintlaħaq sostenibbiltà fit-tul, il-kostijiet u s-sorsi finanzjarji possibbli jeħtieġ li jiġu spjegati fid-dettall. Kif previst fl-Istatuti tal-ELI ERIC, il-prinċipji ġenerali għall-użu tal-Faċilitajiet tal-ELI għandhom jiġu ddokumentati f’politika awtonoma miftiehma mill-GA, u t-tqassim tal-kontribuzzjonijiet tal-Membri għall-kostijiet operatorji huwa stabbilit fl-Anness II, filwaqt li jinħolqu wkoll il-prerekwiżiti biex jiġi evitat żbilanċ sinifikanti u fit-tul bejn l-użu u l-kontribuzzjonijiet f’kontanti/in-natura minn kull Membru.

F’dan li ġej, l-elementi bażiċi għad-definizzjoni tal-kostijiet huma ppreżentati u jistgħu jinġabru fil-kategoriji li ġejjin:

| 1) | Kostruzzjoni — Investiment kapitali (CAPEX) qabel l-operazzjonijiet; |
| --- | --- |

1)

Kostruzzjoni — Investiment kapitali (CAPEX) qabel l-operazzjonijiet;

| 2) | Operazzjonijiet — Infiq operazzjonali (OPEX) ta’ aċċess rieżaminat bejn il-pari; |
| --- | --- |

2)

Operazzjonijiet — Infiq operazzjonali (OPEX) ta’ aċċess rieżaminat bejn il-pari;

| 3) | Aġġornamenti futuri — Investimenti ġodda (CAPEX) meħtieġa biex jitjiebu l-ispeċifikazzjonijiet u l-istrumenti disponibbli b’rispons għar-rekwiżiti tal-kompetizzjoni u tal-utenti. |
| --- | --- |

3)

Aġġornamenti futuri — Investimenti ġodda (CAPEX) meħtieġa biex jitjiebu l-ispeċifikazzjonijiet u l-istrumenti disponibbli b’rispons għar-rekwiżiti tal-kompetizzjoni u tal-utenti.

It-test li ġej jiffoka fuq aspetti tal-punti 1 (Kostruzzjoni) u 2 (Operazzjonijiet).

6.1.   Kostruzzjoni

Kostruzzjoni

L-investiment totali (kostijiet tal-kostruzzjoni) tal-Faċilitajiet tal-ELI se jkun ta’ madwar EUR 556 miljun matul il-perjodu tal-kostruzzjoni kif spjegat fid-dettall fit-Tabella 13.

Tabella 13

Tabella 13

Il-Kostijiet tal-Kostruzzjoni tal-Faċilitajiet tal-ELI

Il-Kostijiet tal-Kostruzzjoni tal-Faċilitajiet tal-ELI

| Elf EUR |
| --- |
| ENTRATA | ELI BL | ELI ALPS | ELI |
| BINI + ART | 94 643 | 88 705 | 183 348 |
| TEKNOLOĠIJA | 181 876 | 105 435 | 287 311 |
| SERVIZZI | 7 601 | 9 788 | 17 389 |
| PERSUNAL | 41 206 | 27 484 | 68 690 |
| TOTAL | 325 326 | 231 412 | 556 738 |

Elf EUR

ENTRATA

ELI BL

ELI ALPS

ELI

BINI + ART

94 643

88 705

183 348

TEKNOLOĠIJA

181 876

105 435

287 311

SERVIZZI

7 601

9 788

17 389

PERSUNAL

41 206

27 484

68 690

TOTAL

TOTAL

325 326

325 326

231 412

231 412

556 738

556 738

Dawn il-kostijiet huma kompletament koperti mill-Pajjiżi Ospitanti, permezz tal-FSIE u l-finanzjament nazzjonali, abbażi tal-proġetti, li ġew approvati u mmonitorjati mill-Awtoritajiet Maniġerjali nazzjonali. L-investimenti kienu ta’ madwar 25 % fil-bini, 65 % fit-teknoloġija u 10 % fil-persunal u s-servizzi. Dawn il-kostijiet, mill-pożizzjoni tal-ELI ERIC, mhumiex rekuperabbli u mhux se jiġu kkunsidrati fil-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC. L-ebda kost inizjali ta’ investiment jew ta’ kostruzzjoni mhu se jitħallas permezz ta’ kontribuzzjonijiet, li huma riżervati għal Operazzjonijiet Inizjali, Operazzjonijiet fi Stat Stabbli u Aġġornamenti biss.

6.2.   Operazzjonijiet

Operazzjonijiet

L-impenn tal-Membri Ospitanti jippermetti lil Membri oħra mhux Ospitanti jiddefinixxu approċċ gradwali għall-impenji futuri tagħhom u jilħqu sostenibbiltà fit-tul tal-ELI ERIC abbażi tal-kontribuzzjonijiet tal-Membri:

Tabella 14

Tabella 14

Kostijiet tal-Operat stmati tal-ELI ERIC għall-Faċilitajiet tal-ELI

Kostijiet tal-Operat stmati tal-ELI ERIC għall-Faċilitajiet tal-ELI

| EUR |
| --- |
| Kostijiet tal-Operazzjonijiet tal-ELI ERIC | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| Kostijiet diretti tal-persunal | | 6 621 499 | 8 527 271 | 9 518 542 | 9 719 048 |
| Kostijiet diretti tal-hardware | | 10 257 647 | 11 331 697 | 12 527 257 | 12 810 565 |
| Kostijiet indiretti | | 23 591 854 | 23 281 032 | 24 051 201 | 24 720 387 |
| Total tal-Faċilitajiet tal-ELI | | 40 471 000 | 43 140 000 | 46 097 000 | 47 250 000 |
| Is-sede tal-ELI ERIC | 500 000 | 2 551 000 | 2 564 000 | 2 600 000 | 2 600 000 |
| Total tal-ELI ERIC | 500 000 | 43 022 000 | 45 704 000 | 48 697 000 | 49 850 000 |

EUR

Kostijiet tal-Operazzjonijiet tal-ELI ERIC

2020

2021

2022

2023

2024

Kostijiet diretti tal-persunal

6 621 499

8 527 271

9 518 542

9 719 048

Kostijiet diretti tal-hardware

10 257 647

11 331 697

12 527 257

12 810 565

Kostijiet indiretti

23 591 854

23 281 032

24 051 201

24 720 387

Total tal-Faċilitajiet tal-ELI

40 471 000

43 140 000

46 097 000

47 250 000

Is-sede tal-ELI ERIC

500 000

2 551 000

2 564 000

2 600 000

2 600 000

Total tal-ELI ERIC

Total tal-ELI ERIC

500 000

500 000

43 022 000

43 022 000

45 704 000

45 704 000

48 697 000

48 697 000

49 850 000

49 850 000

Id-dħul ta’ Membri mhux Ospitanti matul il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali jippermetti żieda gradwali fil-kontribuzzjonijiet wara l-istabbiliment tal-ELI ERIC, u li tittieħed deċiżjoni dwar il-livell finali u l-impenji għall-kontribuzzjoni tagħhom ftit wara l-istabbiliment. Id-dħul bikri jippermetti li l-Membri prospettivi jkunu involuti fl-istabbiliment tar-regoli bażiċi għall-operat tal-Faċilitajiet tal-ELI, filwaqt li jiżdiedu l-impenji finanzjarji fil-bidu.

Hawn fuq wieħed jista’ jsib il-Kostijiet operatorji proġettati tal-ELI ERIC, aġġustati għall-istadji importanti attwali. Dawn probabbilment jirrappreżentaw l-ogħla stima relatata mal-kostijiet tal-Aċċess għall-Utenti matul il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali skont jekk jintlaħqux l-istadji importanti jew le. L-istimi jridu jiġu stabbiliti u mmonitorjati fuq bażi annwali għad-durata tal-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali.

6.3.   Aġġornamenti Futuri

Aġġornamenti Futuri

Il-Kostijiet operatorji tal-ELI ERIC ma jqisux l-aġġornamenti futuri tas-sistemi u tal-faċilitajiet tal-laser. Dawn ikopru l-kostijiet operatorji, inklużi l-ispare parts u l-manutenzjoni.

Is-sistemi avvanzati tal-laser qed jiżviluppaw malajr u b’mod ġenerali huwa rikonoxxut li se jkun meħtieġ żvilupp kontinwu biex tinżamm il-kompetittività. Għal dak il-għan, se jiġu proposti proġetti speċifiċi ta’ aġġornamenti mill-ġestjoni tal-ELI ERIC u se ssir analiżi ta’ 5 snin u 10 snin biex jinftiehmu l-iżviluppi potenzjali u l-kostijiet tagħhom. Se jiġu organizzati kampanji ta’ aġġornament speċifiċi biex jindirizzaw ir-rekwiżiti u s-sorsi ta’ investiment kapitali.

7.   ŻVILUPP U OBJETTIVI

ŻVILUPP U OBJETTIVI

L-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC hija żvilupp importanti, mhux biss għall-komunità tal-laser fl-Ewropa, iżda wkoll għaż-Żona Ewropea tar-Riċerka usa’. It-teknoloġija tal-laser hija stabbilita u fl-istess ħin hija qasam li qed jiżviluppa malajr. Hekk kif jiżviluppa, il-qasam qed isir aktar rilevanti għall-applikazzjonijiet xjentifiċi, u diġà huwa importanti ħafna f’termini ta’ kompetittività Ewropea.

L-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC se jkollha benefiċċji wiesgħa għas-soċjetà f’oqsma bħat-titjib fit-terapija tal-kanċer kliniku, l-immaġni bijomedika, u l-materjali nukleari u l-ipproċessar tal-iskart. Barra minn hekk, l-ELI ERIC se jgħin lill-industrija Ewropea tal-fotonika u se jipprovdi opportunitajiet edukattivi u ta’ taħriġ għal xjenzjati u inġiniera ġodda f’oqsma tar-riċerka tal-fotonika u dawk attivati bil-laser.

L-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC hija essenzjali għal inizjattivi madwar l-Ewropa kollha biex tinżamm il-kompetittività fil-qasam strateġiku ħafna ta’ sistemi tal-laser b’potenza għolja u b’impuls qasir, u l-oqsma xjentifiċi u ta’ innovazzjoni kostitwenti. Il-kurva ta’ żvilupp wieqfa tat-teknoloġiji tal-laser tindika li l-qasam jinsab f’pożizzjoni tajba biex ifixkel b’mod drammatiku l-pjattaformi xjentifiċi u industrijali eżistenti fuq skala kbira fil-futur medju u fit-tul. Madankollu, qabel ma dan ikun jista’ jseħħ, l-ELI ERIC irid juri l-kapaċità li jopera b’mod sostenibbli.

7.1.   L-Iżvilupp tax-Xjenza u t-Teknoloġija tal-Laser

L-Iżvilupp tax-Xjenza u t-Teknoloġija tal-Laser

L-Ewropa għaddiet lill-Asja u l-Amerka ta’ Fuq f’termini ta’ faċilitajiet tal-laser b’potenza għolja u ċentri ta’ riċerka. Huwa ċar li fl-Ewropa hemm konċentrazzjoni sinifikanti, prinċipalment minħabba l-awtoorganizzazzjoni tad-diversi istituti u pajjiżi involuti permezz tal-programmi tal-Unjoni Ewropea li appoġġaw u ġabu aspett strateġiku fil-qasam matul diversi deċennji.

Is-suċċess u l-entużjażmu xjentifiċi fil-qasam tas-sistemi tal-laser b’potenza għolja wasslu għal żieda fl-installazzjonijiet Ewropej matul l-aħħar għaxar snin. Filwaqt li hemm għadd ta’ fatturi li jixprunaw dan l-iżvilupp, jidher biċ-ċar li dan huwa parallel għaż-żieda fil-laboratorji nazzjonali tal-laser fin-network Ewropew iffinanzjat mill-KE LaserLab Europe (www.laserlab-europe.net). Skont is-sit web, “il-Konsorzju issa jiġbor flimkien 33 organizzazzjoni ewlenija f’riċerka interdixxiplinari bbażata fuq il-laser minn 16-il pajjiż.” Minn dawn, 22 mill-faċilitajiet joffru aċċess għal-laboratorji tagħhom għar-riċerka fl-Ewropa u lil hinn minnha.

Illustrazzjoni 4

Illustrazzjoni 4

Mappa dinjija tal-2016 mill-Kumitat Internazzjonali għal-Lasers Intensi Ħafna (ICUIL) li turi l-firxa globali tal-faċilitajiet tal-laser tal-klassi PW

Mappa dinjija tal-2016 mill-Kumitat Internazzjonali għal-Lasers Intensi Ħafna (ICUIL) li turi l-firxa globali tal-faċilitajiet tal-laser tal-klassi PW

| SORS: | Dr. C. P. J. (Chris) Barty, Lawrence-Livermore National Laboratory. |
| --- | --- |

SORS:

SORS:

Dr. C. P. J. (Chris) Barty, Lawrence-Livermore National Laboratory.

Is-suċċess bikri ta’ LaserLab Europe jipprovdi pedament għall-ELI ERIC biex ikompli jibni l-komunità Ewropea tal-laser. Daqstant importanti huwa l-fatt li l-ELI ERIC se jippermetti kapaċitajiet ġodda u se jiġbed l-attenzjoni minn dixxiplina xjentifika oħra. Abbażi tas-suċċess ta’ laboratorji nazzjonali bbażati fuq il-laser, ġew żviluppati l-għarfien espert, l-għarfien u l-provi tal-kunċett għall-ELI ERIC. Komunità ta’ utenti kibret u sar investiment sinifikanti, filwaqt li ġie appoġġat ukoll l-iżvilupp ta’ kumpaniji Ewropej biex jinbnew l-ELI ERIC u faċilitajiet oħra tal-klassi PW. Il-kooperazzjoni kontinwa fil-komunità hija kritika għall-kompetittività u t-tmexxija kontinwi tal-Ewropa f’dan il-qasam.

Bl-iskoperta ta’ amplifikazzjoni ta’ impuls tal-laser qasir ħafna (CPA) u CPA parametrika ottika sussegwenti (OPCPA) fuq is-sistemi tal-ELI, hemm qabża fl-ogħla potenza tal-impuls tal-laser b’6–8 ordni ta’ kobor, 4 ordni ta’ kobor ogħla mil-livell fejn l-enerġija quiver tal-elettroni hija daqs l-enerġija tal-massa li jifdal (jew 1 018 W/cm2 tal-elettroni). Dan joħloq l-interazzjoni relativistika bejn il-laser u l-plażma u r-reġim subatomiku, inkluża l-fiżika nukleari u tal-partiċelli. L-iżviluppi futuri fl-ELI ERIC jistgħu jikkompetu b’mod realistiku mal-aktar aċċelleraturi b’saħħithom fid-dinja bi frazzjoni tal-kost u b’tekniki aktar tradizzjonali, fejn huma meħtieġa gradjenti ta’ aċċellerazzjoni għolja f’applikazzjonijiet immirati bħal pereżempju t-terapija tar-radjazzjoni tat-tumuri f’ambjent ta’ sptar, fejn l-ispazju u l-kostijiet isiru kruċjali.

2

F’termini tal-iżvilupp tat-teknoloġija, l-ELI ERIC se jiffoka ħafna fuq oqsma kritiċi ta’ kollaborazzjoni identifikati mill-ELI u s-sħab ewlenin f’LaserLab. Ostakli ewlenin għall-operat affidabbli u kosteffiċjenti ta’ sistemi u faċilitajiet tal-klassi PW se jiġu indirizzati mal-industrija biex jingħelbu dawk l-ostakli. Dan mhux biss se jaffettwa b’mod pożittiv l-industrija Ewropea fil-qasam, iż-Żona Ewropea tar-Riċerka, u n-network ta’ sħab f’LaserLab illum, iżda se jwassal direttament għall-operazzjonijiet sostenibbli tal-faċilitajiet tal-ELI, filwaqt li jiżgura affidabbiltà ta’ klassi dinjija.

Illustrazzjoni 5

Illustrazzjoni 5

Numru ta’ sistemi tal-laser tal-klassi tal-petawatt li jsiru disponibbli online kull sena, magħżula mill-kontinent li fih huma bbażati dawk is-sistemi (*2)

Numru ta’ sistemi tal-laser tal-klassi tal-petawatt li jsiru disponibbli online kull sena, magħżula mill-kontinent li fih huma bbażati dawk is-sistemi (*2

Image 5

Il-fiżika hija ċara, u l-isfida hija biex tiġi żviluppata t-teknoloġija. Għadd ta’ teknoloġiji abilitanti se jiġu żviluppati mill-ELI, f’kollaborazzjoni mal-industrija u ċentri ta’ riċerka ewlenin oħra, speċjalment il-komponenti ottiċi tal-ġenerazzjoni li jmiss.

7.2.   OBJETTIVI ORGANIZZAZZJONALI TAL-ELI ERIC

OBJETTIVI ORGANIZZAZZJONALI TAL-ELI ERIC

7.2.1.   Jistabbilixxi l-Operazzjoni

Jistabbilixxi l-Operazzjoni

Ir-riżorsi u l-attenzjoni kkombinati fuq l-ELI ERIC se jkollhom impatt profond u fit-tul fuq ix-xjenza fil-qasam kif ukoll fuq l-avvanz teknoloġiku. Iżda l-ewwel objettiv huwa pragmatiku u lokalizzat: biex il-ġestjoni ta’ żewġ faċilitajiet tiġi appoġġata u amalgamata fl-istess ħin u biex ir-riżorsi jiġu integrati b’mod effiċjenti.

L-ELI ERIC, b’mod konsistenti mar-Regolament (KE) Nru 723/2009, huwa infrastruttura ta’ riċerka b’sit wieħed b’diversi postijiet ta’ operazzjonijiet fl-Istati Membri Ospitanti minbarra l-post tas-sede. Filwaqt li hemm organizzazzjonijiet xjentifiċi oħra b’diversi siti, ftit li xejn hemm proġetti Ewropej f’maħdar mibnija f’pajjiżi differenti li jużaw fondi strutturali bil-għan li jingħaqdu flimkien bħala infrastruttura ta’ riċerka waħda. Barra minn hekk, ma hemm l-ebda faċilità kbira ta’ utenti bbażata fuq il-laser. L-ELI ERIC jeħtieġ li l-ewwel jittrasferixxi dawk il-faċilitajiet f’operazzjonijiet qabel ma jindirizza interessi usa’. Din hija sfida teknika kif ukoll maniġerjali.

7.2.2.   Jistabbilixxi Kollaborazzjoni

Jistabbilixxi Kollaborazzjoni

It-tieni objettiv huwa li jiġu identifikati opportunitajiet għal sinerġiji tekniċi fost iċ-ċentri tal-laser ewlenin b’potenza għolja u b’impuls qasir tal-Ewropa. Storikament, il-lasers tal-klassi PW b’potenza għolja kienu ta’ sfida biex joperaw f’ambjent ta’ utent, bi kwistjonijiet relatati mal-affidabbiltà u s-sostituzzjoni ta’ komponenti għaljin. Flimkien, il-faċilitajiet tal-ELI waħedhom se jkollhom aktar minn 30 PW ta’ enerġija.

Bi sħab fil-faċilitajiet nazzjonali fi Franza, fil-Ġermanja, fi Spanja, fir-Renju Unit, u fl-Italja (il-Membri kollha ta’ Laserlab Europe), l-ELI ERIC se jlaqqa’ flimkien l-akbar konċentrazzjoni tal-aktar faċilitajiet tal-laser b’potenza għolja u b’impuls qasir avvanzati fl-istorja. Ma hemm l-ebda paragun reali peress li l-ambizzjoni hija li tinħoloq kollaborazzjoni bla preċedent biex jiġu identifikati komponenti u proċessi li jfixklu l-operat ta’ lasers tal-klassi PW, u biex jiġu identifikati soluzzjonijiet u approċċi standard għall-operazzjonijiet.

Huwa antiċipat li billi jaħdmu flimkien, u flimkien mal-industrija, il-faċilitajiet jistgħu jnaqqsu l-kost tal-operazzjonijiet sa 30 % f’xi każijiet, u jżidu d-disponibbiltà għall-utenti sa 90 % tal-ħin tar-raġġi. Dan joffri l-opportunità li jkun hemm ekonomiji uniċi ta’ skala u ta’ portata, li jippermettu avvanzi teknoloġiċi sinifikanti f’perjodu ta’ żmien qasir. Dawn l-avvanzi se jintlaqgħu madwar id-dinja kollha fl-industrija tal-laser.

7.2.3.   Jistabbilixxi Reputazzjoni

Jistabbilixxi Reputazzjoni

It-tielet ambizzjoni hija li jintwerew b’mod xjentifiku l-prestazzjoni u l-potenzjal tas-sistemi tal-ELI ERIC kmieni fil-fażi tal-operazzjonijiet tal-programm xjentifiku. Il-Faċilitajiet tal-ELI, megħjuna mill-esperjenza ta’ faċilitajiet sħab oħra se jippruvaw ikollhom 80 % tas-sigħat stmati tal-utenti tal-faċilità tagħhom disponibbli sal-2021, b’90 % tas-sistemi tal-laser primarji tagħhom fl-operazzjonijiet, li l-biċċa l-kbira tagħhom għandhom rata ta’ ripetizzjoni għolja sa medja.

B’paragun ma’ dan, il-lasers tal-klassi PW mill-aktar avvanzati tal-lum il-ġurnata jemettu diversi kolpi fis-siegħa u l-ELI ERIC u xi faċilitajiet sħab se jimmiraw li joperaw b’rati Hz u multi-Hz. Dan huwa saħansitra aktar notevoli meta wieħed iqis li f’xi każijiet l-ELI ERIC qed jopera lasers ewlenin fid-dinja f’termini ta’ prestazzjoni. Sejħiet bikrija se jippermettu esperimenti b’dawn ir-rati mtejba ta’ ripetizzjoni bi żviluppi konġunti u produzzjoni ta’ miri għall-utenti.

Dawn l-esperimenti mhux biss se jwasslu għal skoperti rivoluzzjonarji, iżda se jippermettu wkoll prestazzjoni ta’ rekord dinji għal sorsi sekondarji, bħall-aċċellerazzjoni tal-kamp tar-radda GeV. Esperimenti rivoluzzjonarji u kkontrollati bħal dawn, kmieni fil-ħajja tal-faċilitajiet, flimkien ma’ attivitajiet estensivi ta’ sensibilizzazzjoni u ta’ tixrid, se jiġġeneraw interess qawwi fl-ELI ERIC u fix-xjenza tal-laser b’mod ġenerali. Dan se jkollu impatt fuq ix-xjenza tal-laser kollha fl-Ewropa u fid-dinja, li jwassal għal ħafna applikazzjonijiet prattiċi bħal terapiji avvanzati tal-kanċer u t-trasformazzjoni ta’ skart nukleari perikoluż. L-ambizzjoni hija li jintwera dan il-potenzjal u li tinħoloq bażi sostenibbli u li qed tikber għall-appoġġ tal-ELI ERIC u tax-xjenza tal-laser kollha fl-Ewropa.

7.2.4.   Jistabbilixxi Innovazzjoni

Jistabbilixxi Innovazzjoni

L-impatt tal-ELI ERIC fuq l-innovazzjoni u t-teknoloġija tal-industrija tal-laser mhux se jieqaf fi tmiem l-istadju tal-kostruzzjoni. L-isfida attwali għall-istadju operazzjonali hija żvilupp teknoloġiku sostenibbli. L-ELI se tibni relazzjonijiet fit-tul mas-sħab industrijali biex tindirizza problemi ta’ akkwisti ta’ komponenti ewlenin u ta’ żvilupp teknoloġiku kontinwu b’enfasi fuq is-sostenibbiltà tal-operazzjonijiet.

F’termini ta’ relazzjonijiet mal-industrija, waħda mill-isfidi se tkun li jinfetaħ djalogu mal-fornituri biex jiġu identifikati r-restrizzjonijiet tat-titjib tal-prodott jew tal-proċessi ta’ mitigazzjoni tar-riskju (disponibbiltà kbira ta’ spare parts, fornituri multipli...), speċjalment fil-perspettiva ta’ operat sostenibbli tal-faċilitajiet tal-ELI fuq perjodu ta’ żmien twil.

L-iżvilupp teknoloġiku mmexxi mill-ħtiġijiet tal-ERIC ELI se jkompli matul l-istadju operattiv. Xi eżempji huma:

| — | Komponenti ottiċi ewlenin għal-lasers b’potenza għolja/b’rata għolja ta’ ripetizzjoni. It-trasport u l-ottika li tiffoka, kif ukoll il-grilji tad-diffrazzjoni u l-materjali attivi jeħtieġ li jiġu żviluppati aktar biex jifilħu għal impulsi b’enerġija għolja u bl-ogħla livell ta’ potenza għal perjodu ta’ żmien twil, u fuq dijametri tar-raġġi kbar, u dan irid isir għal għadd kbir ta’ kolpi. |
| --- | --- |

—

Komponenti ottiċi ewlenin għal-lasers b’potenza għolja/b’rata għolja ta’ ripetizzjoni. It-trasport u l-ottika li tiffoka, kif ukoll il-grilji tad-diffrazzjoni u l-materjali attivi jeħtieġ li jiġu żviluppati aktar biex jifilħu għal impulsi b’enerġija għolja u bl-ogħla livell ta’ potenza għal perjodu ta’ żmien twil, u fuq dijametri tar-raġġi kbar, u dan irid isir għal għadd kbir ta’ kolpi.

Komponenti ottiċi ewlenin għal-lasers b’potenza għolja/b’rata għolja ta’ ripetizzjoni.

| — | Impulsi qosra, metroloġija ta’ raġġi kbar. Hemm bżonn ta’ soluzzjonijiet fixkiela biex jitkejlu l-prestazzjonijiet tas-sistemi fuq impulsi qosra u raġġi kbar, biex jiġi appoġġat il-fehim tar-riżultati xjentifiċi uniċi li jistgħu jinkisbu bil-faċilitajiet tal-ELI. |
| --- | --- |

—

Impulsi qosra, metroloġija ta’ raġġi kbar. Hemm bżonn ta’ soluzzjonijiet fixkiela biex jitkejlu l-prestazzjonijiet tas-sistemi fuq impulsi qosra u raġġi kbar, biex jiġi appoġġat il-fehim tar-riżultati xjentifiċi uniċi li jistgħu jinkisbu bil-faċilitajiet tal-ELI.

Impulsi qosra, metroloġija ta’ raġġi kbar.

| — | Kontroll sħiħ għal sistemi kumplessi. Is-sistemi sperimentali jridu jiggarantixxu l-prestazzjonijiet u l-operat bla xkiel. Hemm bżonn ta’ sistemi ta’ kontroll intelliġenti u li jaħdmu kompletament permezz ta’ interfaċċa. |
| --- | --- |

—

Kontroll sħiħ għal sistemi kumplessi. Is-sistemi sperimentali jridu jiggarantixxu l-prestazzjonijiet u l-operat bla xkiel. Hemm bżonn ta’ sistemi ta’ kontroll intelliġenti u li jaħdmu kompletament permezz ta’ interfaċċa.

Kontroll sħiħ għal sistemi kumplessi.

Il-Faċilitajiet tal-ELI se jiffukaw il-kollaborazzjonijiet mas-sħab industrijali li kapaċi jfixklu t-teknoloġija attwali b’soluzzjonijiet innovattivi. Il-kontenut ta’ innovazzjoni mhux se jiffoka biss fuq l-aspett tekniku ta’ terminu qasir iżda se jindirizza wkoll il-kwistjonijiet tas-sostenibbiltà tas-soluzzjoni fit-tul, biex jiggarantixxi lill-ELI ERIC l-aħjar prestazzjonijiet, l-itwal żmien operazzjonali u l-aktar kontroll effiċjenti tal-kostijiet ta’ manutenzjoni. Ir-riżultati xjentifiċi uniċi tal-ELI ERIC se jkunu bbażati, fit-tul, fuq l-aktar soluzzjonijiet teknoloġiċi sostenibbli tal-lasers bl-ogħla livell ta’ potenza.

7.2.5.   L-impatt fil-Pajjiżi Ospitanti

L-impatt fil-Pajjiżi Ospitanti

Raġuni ewlenija għaliex isir investiment fl-ELI ERIC u għaliex jiġi stabbilit f’pajjiżi Ewropej ċentrali hija li jkun hemm impatt fuq ir-reġjuni b’ċentru ta’ riċerka u ta’ teknoloġija ta’ valur għoli. Hemm diversi studji ta’ RIs oħra li jindikaw li porzjonijiet sinifikanti tal-impatt tal-investiment u l-innovazzjoni jseħħu fi ħdan 100 km tal-faċilità, li juru li l-prossimità hija importanti. Xi impatti mistennija jinkludu:

| — | Impatt dirett mill-investiment
  — L-ospitanti huma mistennija jirċievu 50-80 % tal-kostijiet operatorji minn membri oħra, li jfisser li l-investiment jenħtieġ li jkollu impatt dirett fuq l-ekonomija lokali. ELI se tintraċċa u tirrapporta dwar dawk l-impatti. Huwa mistenni li bi kwalunkwe ammont minn > 50 % ta’ dak se jintefaq fir-reġjun lokali, u dan jaffettwa żewġ żoni Ewropej ċentrali differenti. |
| --- | --- |

—

Impatt dirett mill-investiment
  — L-ospitanti huma mistennija jirċievu 50-80 % tal-kostijiet operatorji minn membri oħra, li jfisser li l-investiment jenħtieġ li jkollu impatt dirett fuq l-ekonomija lokali. ELI se tintraċċa u tirrapporta dwar dawk l-impatti. Huwa mistenni li bi kwalunkwe ammont minn > 50 % ta’ dak se jintefaq fir-reġjun lokali, u dan jaffettwa żewġ żoni Ewropej ċentrali differenti.

Impatt dirett mill-investiment

| — | Żieda fl-opportunitajiet għar-riċerkaturi nazzjonali/lokali
  — Il-Faċilitajiet tal-ELI jinsabu kollha fl-ibliet (Praga, Szeged) mal-universitajiet. Kull università, konxja mill-iżviluppi li se jsiru fl-ELI ERIC poġġiet lill-istudenti u lill-akkademiċi bi programmi biex jieħdu vantaġġ mill-prossimità. Fil-kuntest ta’ dan il-proġett hemm attivitajiet speċifiċi mmirati biex jilħqu lir-riċerkaturi lokali sabiex ikun mistenni li fi żmien 10 snin mill-istabbiliment tal-ELI ERIC, kull pajjiż ikollu riċerkaturi ewlenin fil-qasam. |
| --- | --- |

—

Żieda fl-opportunitajiet għar-riċerkaturi nazzjonali/lokali
  — Il-Faċilitajiet tal-ELI jinsabu kollha fl-ibliet (Praga, Szeged) mal-universitajiet. Kull università, konxja mill-iżviluppi li se jsiru fl-ELI ERIC poġġiet lill-istudenti u lill-akkademiċi bi programmi biex jieħdu vantaġġ mill-prossimità. Fil-kuntest ta’ dan il-proġett hemm attivitajiet speċifiċi mmirati biex jilħqu lir-riċerkaturi lokali sabiex ikun mistenni li fi żmien 10 snin mill-istabbiliment tal-ELI ERIC, kull pajjiż ikollu riċerkaturi ewlenin fil-qasam.

Żieda fl-opportunitajiet għar-riċerkaturi nazzjonali/lokali

| — | Żieda fl-opportunitajiet ta’ innovazzjoni għall-industrija lokali — Lil hinn mill-impatti ta’ investiment dirett deskritti hawn fuq, il-prossimità għall-faċilitajiet se tixpruna l-innovazzjoni b’mill-inqas żewġ modi li jistgħu jitkejlu. L-ewwel nett, l-industrija kapaċi se tara opportunità u tavviċina lill-faċilità b’mod proattiv biex tbigħ prodotti jew biex tipprova tifhem kif tadatta l-offerta tagħha għall-faċilità. Permezz ta’ avvenimenti ta’ “Sensibilizzazzjoni fl-Industrija”, kemm it-timijiet tal-akkwist kif ukoll l-Uffiċjali ta’ Kollegament Industrijali se jgħinu jiffaċilitaw il-kondiviżjoni tal-informazzjoni dwar il-faċilitajiet. Barra minn hekk, hemm xi oqsma fejn fornitur lokali jista’ jkun ta’ vantaġġ għall-faċilitajiet minħabba raġunijiet strateġiċi. Dan jista’ jkun xprunat mill-kost baxx taż-żona, iżda x’aktarx mill-prossimità u l-aċċess konvenjenti għall-fornituri biex jadattaw soluzzjonijiet tekniċi. |
| --- | --- |

—

Żieda fl-opportunitajiet ta’ innovazzjoni għall-industrija lokali — Lil hinn mill-impatti ta’ investiment dirett deskritti hawn fuq, il-prossimità għall-faċilitajiet se tixpruna l-innovazzjoni b’mill-inqas żewġ modi li jistgħu jitkejlu. L-ewwel nett, l-industrija kapaċi se tara opportunità u tavviċina lill-faċilità b’mod proattiv biex tbigħ prodotti jew biex tipprova tifhem kif tadatta l-offerta tagħha għall-faċilità. Permezz ta’ avvenimenti ta’ “Sensibilizzazzjoni fl-Industrija”, kemm it-timijiet tal-akkwist kif ukoll l-Uffiċjali ta’ Kollegament Industrijali se jgħinu jiffaċilitaw il-kondiviżjoni tal-informazzjoni dwar il-faċilitajiet. Barra minn hekk, hemm xi oqsma fejn fornitur lokali jista’ jkun ta’ vantaġġ għall-faċilitajiet minħabba raġunijiet strateġiċi. Dan jista’ jkun xprunat mill-kost baxx taż-żona, iżda x’aktarx mill-prossimità u l-aċċess konvenjenti għall-fornituri biex jadattaw soluzzjonijiet tekniċi.

Żieda fl-opportunitajiet ta’ innovazzjoni għall-industrija lokali

8.   RISKJI EWLENIN

RISKJI EWLENIN

8.1.   Analiżi tar-Riskju

Analiżi tar-Riskju

Tabella 15

Tabella 15

Valutazzjoni tar-Riskju ta’ Livell Għoli għall-implimentazzjoni tal-Faċilitajiet tal-ELI ERIC

Valutazzjoni tar-Riskju ta’ Livell Għoli għall-implimentazzjoni tal-Faċilitajiet tal-ELI ERIC

| Riskju Potenzjali | Probabbiltà Baxx 1–5 Għoli | Impatt Baxx 1–5 Għoli | Prevenzjoni/Mitigazzjoni |
| --- | --- | --- | --- |
| L-Attrazzjoni tal-Persunal u r-Remunerazzjoni Kompetittiva — Hemm riskju li l-ELI ERIC se jsibha diffiċli biex jattira esperti “ewlenin fid-dinja” biex jingħaqdu mal-persunal. | 4 | 5 | Reklutaġġ attiv, kuntratti ta’ terminu, opportunitajiet ta’ riċerka, inizjattivi ta’ “kwalità tal-ħajja” |
| Ir-riskju tekniku li ma jintlaħqux parametri ewlenin — Ir-riskju li l-ELI ma tiksibx xi parametri ewlenin tal-prestazzjoni li jistgħu jipprevjenu xi possibbiltajiet sperimentali. | 3 | 3 | L-ippjanar u d-djalogu mal-Komunità tal-Utenti u mal-ISTAC biex jiġu ġestiti l-aspettattivi u jiġu ddeterminati prijoritajiet sperimentali alternattivi. |
| Żieda fis-Salarji matul l-ewwel 5 snin – is-salarji fl-ELI ERIC se jiżdiedu b’mod sinifikanti, bi kwalunkwe ammont bejn 5 u 10 % fis-sena minħabba d-dinamika tas-suq tax-xogħol lokali. | 5 | 3 | L-ippjanar u d-djalogu mal-persunal li jistabbilixxi l-aspettattivi |
| Obsolexxenza ta’ tagħmir/komponent — It-teknoloġija fis-sistemi tal-laser se tiżviluppa malajr fis-sena li ġejja u hemm ir-riskju li l-ELI ma tkunx kompetittiva jekk ma jkunx hemm nefqa kapitali kontinwa. | 3 | 4 | L-ippjanar fil-forma ta’ Pjan Direzzjonali tat-Teknoloġija; it-tiftix ta’ finanzjament komplementari |
| Esperjenzi Inizjali Ħżiena tal-Utenti — Ħsara fil-bidu minħabba a) faċilità li ma twettaqx b) persunal li ma jappoġġax jew c) komunikazzjoni/ġestjoni tal-aspettattivi ħażina. Dan jista’ jwassal biex ir-riċerkaturi jgħaddu informazzjoni negattiva bejniethom u adozzjoni bil-mod ħafna tas-servizzi. | 3-4 | 4-5 | Ħidma mill-qrib fil-bidu ma’ “utenti familjari”, stħarriġ tal-utenti, pjan għall-“Koordinaturi tal-Utenti” biex jiġu offruti servizzi ta’ “concierge” |
| In-Nuqqas ta’ Integrazzjoni b’Suċċess tal-Faċilitajiet tal-ELI — Minħabba kwistjonijiet ta’ ġestjoni/governanza, l-amalgamazzjoni organizzazzjonali tiġi mdewma jew tfalli. Dan iwassal għal żieda fil-kostijiet, ħsara lill-integrità u r-reputazzjoni tal-ELI-ERIC. | 2 | 5 | Il-monitoraġġ mill-qrib tal-ġestjoni, il-workshops ta’ “ġestjoni tat-tibdil” u ta’ taħriġ ta’ livell għoli appoġġati, riżorsi ddedikati u aspettattivi ta’ żmien raġonevoli |

Riskju Potenzjali

Probabbiltà Baxx 1–5 Għoli

Baxx 1–5 Għoli

Impatt Baxx 1–5 Għoli

Prevenzjoni/Mitigazzjoni

L-Attrazzjoni tal-Persunal u r-Remunerazzjoni Kompetittiva — Hemm riskju li l-ELI ERIC se jsibha diffiċli biex jattira esperti “ewlenin fid-dinja” biex jingħaqdu mal-persunal.

L-Attrazzjoni tal-Persunal u r-Remunerazzjoni Kompetittiva

4

5

Reklutaġġ attiv, kuntratti ta’ terminu, opportunitajiet ta’ riċerka, inizjattivi ta’ “kwalità tal-ħajja”

Ir-riskju tekniku li ma jintlaħqux parametri ewlenin — Ir-riskju li l-ELI ma tiksibx xi parametri ewlenin tal-prestazzjoni li jistgħu jipprevjenu xi possibbiltajiet sperimentali.

Ir-riskju tekniku li ma jintlaħqux parametri ewlenin

3

3

L-ippjanar u d-djalogu mal-Komunità tal-Utenti u mal-ISTAC biex jiġu ġestiti l-aspettattivi u jiġu ddeterminati prijoritajiet sperimentali alternattivi.

Żieda fis-Salarji matul l-ewwel 5 snin – is-salarji fl-ELI ERIC se jiżdiedu b’mod sinifikanti, bi kwalunkwe ammont bejn 5 u 10 % fis-sena minħabba d-dinamika tas-suq tax-xogħol lokali.

Żieda fis-Salarji matul l-ewwel 5 snin

5

3

L-ippjanar u d-djalogu mal-persunal li jistabbilixxi l-aspettattivi

Obsolexxenza ta’ tagħmir/komponent — It-teknoloġija fis-sistemi tal-laser se tiżviluppa malajr fis-sena li ġejja u hemm ir-riskju li l-ELI ma tkunx kompetittiva jekk ma jkunx hemm nefqa kapitali kontinwa.

Obsolexxenza ta’ tagħmir/komponent

3

4

L-ippjanar fil-forma ta’ Pjan Direzzjonali tat-Teknoloġija; it-tiftix ta’ finanzjament komplementari

Esperjenzi Inizjali Ħżiena tal-Utenti — Ħsara fil-bidu minħabba a) faċilità li ma twettaqx b) persunal li ma jappoġġax jew c) komunikazzjoni/ġestjoni tal-aspettattivi ħażina. Dan jista’ jwassal biex ir-riċerkaturi jgħaddu informazzjoni negattiva bejniethom u adozzjoni bil-mod ħafna tas-servizzi.

Esperjenzi Inizjali Ħżiena tal-Utenti

3-4

4-5

Ħidma mill-qrib fil-bidu ma’ “utenti familjari”, stħarriġ tal-utenti, pjan għall-“Koordinaturi tal-Utenti” biex jiġu offruti servizzi ta’ “concierge”

In-Nuqqas ta’ Integrazzjoni b’Suċċess tal-Faċilitajiet tal-ELI — Minħabba kwistjonijiet ta’ ġestjoni/governanza, l-amalgamazzjoni organizzazzjonali tiġi mdewma jew tfalli. Dan iwassal għal żieda fil-kostijiet, ħsara lill-integrità u r-reputazzjoni tal-ELI-ERIC.

In-Nuqqas ta’ Integrazzjoni b’Suċċess tal-Faċilitajiet tal-ELI

2

5

Il-monitoraġġ mill-qrib tal-ġestjoni, il-workshops ta’ “ġestjoni tat-tibdil” u ta’ taħriġ ta’ livell għoli appoġġati, riżorsi ddedikati u aspettattivi ta’ żmien raġonevoli

---

(1)  Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 723/2009 tal-25 ta’ Ġunju 2009 dwar il-qafas ġuridiku Komunitarju applikabbli għal Konsorzju għal Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka (ERIC) (ĠU L 206, 8.8.2009, p. 1).

1

(*1)  It-teknoloġija tal-laser tas-CPA u dik fi stat solidu mbuttaw l-intensità massima preżenti lil hinn mill-firxa ta’ 1022 W/cm2. L-ELI ERIC se jżid dan b’aktar minn ordni ta’ kobor wieħed. Muri wkoll huwa l-esperiment tal-SLAC E144 (punt blu) li kiseb intensità għolja billi saħħaħ l-interazzjoni bejn il-laser u l-materja f’qafas relativistiku. Il-linji orizzontali jindikaw l-intensità tal-enerġija ponderomottiva (quiver) Up ta’ elettron f’laser ta’ 800 nm (Ti:Żaffir) ugwali għal unità atomika waħda; u biex l-Up tkun ugwali għall-Massa fi stat mistrieħ tal-elettroni; jew l-għan aħħari tal-intensità ta’ Schwinger Y=1 fejn il-vakwu jsir instabbli u d-dawl jiġi kkonvertit f’materja. Sors: Gérard Mourou, École Polytechnique.

*1

22

2

p

p

(2)  https://op.europa.eu/s/pcrm

2

(*2)  Din iċ-ċart tinkludi faċilitajiet operazzjonali u li qed jinbnew. SORS: J. Collier, Rutherford Central Laser Facility.

*2

---

ANNESS II

STIMA TAL-KOSTIJIET TAL-OPERAZZJONIJIET U TAL-KONTRIBUZZJONIJIET TAL-ELI ERIC

1)   L-għan ta’ dan id-dokument huwa li jipprovdi:

| a) | Stima tal-linja bażi ta’ livell għoli tal-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC, ibbażata fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tal-operazzjonijiet kif deskritt mill-analiżi tal-kostijiet rieżaminata bejn il-pari tal-Konsorzju ta’ Konsenja tal-ELI stabbilita fl-2019. |
| --- | --- |

a)

Stima tal-linja bażi ta’ livell għoli tal-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC, ibbażata fuq il-kamp ta’ applikazzjoni tal-operazzjonijiet kif deskritt mill-analiżi tal-kostijiet rieżaminata bejn il-pari tal-Konsorzju ta’ Konsenja tal-ELI stabbilita fl-2019.

| b) | Mekkaniżmu biex jiġu kkalkolati l-kontribuzzjonijiet mill-Membri u mill-Osservaturi u minn kontributuri oħra. |
| --- | --- |

b)

Mekkaniżmu biex jiġu kkalkolati l-kontribuzzjonijiet mill-Membri u mill-Osservaturi u minn kontributuri oħra.

2)   Kost tal-Operazzjonijiet

| a) | Il-baġit operazzjonali ġenerali jinkludi l-kostijiet tal-operazzjonijiet previsti biex jiġu ssodisfati l-kompiti u l-attivitajiet tal-ELI ERIC f’konformità mal-Istatuti.






  i. | Operazzjonijiet Inizjali (2020-2021); |
| --- | --- | --- |

a)

Il-baġit operazzjonali ġenerali jinkludi l-kostijiet tal-operazzjonijiet previsti biex jiġu ssodisfati l-kompiti u l-attivitajiet tal-ELI ERIC f’konformità mal-Istatuti.

i.

Operazzjonijiet Inizjali (2020-2021);

| ii. | Operazzjonijiet fi Stat Stabbli (li jibdew fl-2022); |
| --- | --- |

ii.

Operazzjonijiet fi Stat Stabbli (li jibdew fl-2022);

| iii. | Aġġornamenti. |
| --- | --- |

iii.

Aġġornamenti.

| b) | Il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali jikkorrispondi għall-perjodu li fih l-istrumentazzjoni xjentifika għandha ssir disponibbli għall-aċċess għall-utenti permezz tal-ELI ERIC. Il-baġit jinkludi l-kostijiet għall-bidu tal-programm tal-utenti, iż-żieda fis-sorsi tal-laser, il-linji tar-raġġi u l-ispare parts. Mhuwa inkluż l-ebda kost tal-kostruzzjoni jew tal-implimentazzjoni. It-tabella li ġejja tiġbor fil-qosor ir-riżultati tal-analiżi tal-kost u l-istima proġettata:










  EUR |
| --- | --- |
| Kostijiet tal-Operazzjonijiet tal-ELI ERIC | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| ELI-ALPS | — | 15 404 000 | 17 998 000 | 20 883 000 | 22 000 000 |
| ELI-BL | — | 25 067 000 | 25 142 000 | 25 214 000 | 25 250 000 |
| Sede statutorja tal-ELI ERIC | 300 000 | 2 551 000 | 2 564 000 | 2 600 000 | 2 600 000 |
| Total | 300 000 | 43 022 000 | 45 704 000 | 48 697 000 | 49 850 000 |

b)

Il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali jikkorrispondi għall-perjodu li fih l-istrumentazzjoni xjentifika għandha ssir disponibbli għall-aċċess għall-utenti permezz tal-ELI ERIC. Il-baġit jinkludi l-kostijiet għall-bidu tal-programm tal-utenti, iż-żieda fis-sorsi tal-laser, il-linji tar-raġġi u l-ispare parts. Mhuwa inkluż l-ebda kost tal-kostruzzjoni jew tal-implimentazzjoni. It-tabella li ġejja tiġbor fil-qosor ir-riżultati tal-analiżi tal-kost u l-istima proġettata:

EUR

Kostijiet tal-Operazzjonijiet tal-ELI ERIC

2020

2021

2022

2023

2024

ELI-ALPS

—

15 404 000

17 998 000

20 883 000

22 000 000

ELI-BL

—

25 067 000

25 142 000

25 214 000

25 250 000

Sede statutorja tal-ELI ERIC

300 000

2 551 000

2 564 000

2 600 000

2 600 000

Total

300 000

43 022 000

45 704 000

48 697 000

49 850 000

| c) | L-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli tal-Istat huma previsti li jibdew fl-2022 u jinkludu l-kostijiet stmati kollha għal operazzjonijiet sostenibbli. Il-projezzjoni tal-baġit tal-linja bażi tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli annwali għall-2022-2024 hija stmata fit-tabella ta’ hawn fuq. |
| --- | --- |

c)

L-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli tal-Istat huma previsti li jibdew fl-2022 u jinkludu l-kostijiet stmati kollha għal operazzjonijiet sostenibbli. Il-projezzjoni tal-baġit tal-linja bażi tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli annwali għall-2022-2024 hija stmata fit-tabella ta’ hawn fuq.

| d) | Il-kostijiet ta’ aġġornament u ta’ żvilupp huma relatati mal-ħtieġa li jinżammu l-kapaċitajiet uniċi u ewlenin tad-dinja tal-Faċilitajiet tal-ELI. Dawn mhumiex inklużi hawnhekk. Il-kamp ta’ applikazzjoni partikolari u l-attivitajiet ta’ investiment u l-proġetti ta’ aġġornament għandhom ikunu soġġetti għad-deċiżjoni tal-Assemblea Ġenerali (GA) tal-ELI ERIC f’konformità mal-Istatuti tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

d)

Il-kostijiet ta’ aġġornament u ta’ żvilupp huma relatati mal-ħtieġa li jinżammu l-kapaċitajiet uniċi u ewlenin tad-dinja tal-Faċilitajiet tal-ELI. Dawn mhumiex inklużi hawnhekk. Il-kamp ta’ applikazzjoni partikolari u l-attivitajiet ta’ investiment u l-proġetti ta’ aġġornament għandhom ikunu soġġetti għad-deċiżjoni tal-Assemblea Ġenerali (GA) tal-ELI ERIC f’konformità mal-Istatuti tal-ELI ERIC.

3)   Kontribuzzjonijiet

| a) | Il-livell ġenerali tal-kontribuzzjonijiet li għandhom jitħallsu mill-Membri u mill-Osservaturi għandu jiġi ddefinit fil-baġit annwali f’konformità ma’ Pjan Finanzjarju ta’ ħames snin u l-Pjan ta’ Attività Annwali approvat mill-GA. Il-Pjan ta’ Attività Annwali għandu jiġi aġġustat kull sena. |
| --- | --- |

a)

Il-livell ġenerali tal-kontribuzzjonijiet li għandhom jitħallsu mill-Membri u mill-Osservaturi għandu jiġi ddefinit fil-baġit annwali f’konformità ma’ Pjan Finanzjarju ta’ ħames snin u l-Pjan ta’ Attività Annwali approvat mill-GA. Il-Pjan ta’ Attività Annwali għandu jiġi aġġustat kull sena.

| b) | Il-GA għandha tiddeċiedi l-kontribuzzjonijiet tas-Sħab Strateġiċi fuq bażi ta’ każ b’każ. |
| --- | --- |

b)

Il-GA għandha tiddeċiedi l-kontribuzzjonijiet tas-Sħab Strateġiċi fuq bażi ta’ każ b’każ.

| c) | Kwalunkwe kontribuzzjoni riċevuta skont il-paragrafu (3b) għandha titnaqqas mill-kontribuzzjoni skont il-paragrafu (3a) sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor. |
| --- | --- |

c)

Kwalunkwe kontribuzzjoni riċevuta skont il-paragrafu (3b) għandha titnaqqas mill-kontribuzzjoni skont il-paragrafu (3a) sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor.

| d) | Kontribuzzjonijiet għall-Operazzjonijiet Inizjali






  i. | Il-Membri Ospitanti, matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali speċifiku għal kull waħda mill-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi għandhom jikkontribwixxu 50 % tal-baġit tal-Faċilità rispettiva tal-ELI tagħhom. |
| --- | --- | --- |

d)

Kontribuzzjonijiet għall-Operazzjonijiet Inizjali

i.

Il-Membri Ospitanti, matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali speċifiku għal kull waħda mill-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi għandhom jikkontribwixxu 50 % tal-baġit tal-Faċilità rispettiva tal-ELI tagħhom.

| ii. | Il-pajjiżi mhux Ospitanti li ġejjin impenjaw ruħhom, bħala Membri Fundaturi, li jagħmlu l-kontribuzzjonijiet totali fi flus li ġejjin għall-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali 2020-2021:






  L-Italja | EUR 2 550 000 |
| --- | --- | --- |
| Il-Litwanja | EUR 200 000 |

ii.

Il-pajjiżi mhux Ospitanti li ġejjin impenjaw ruħhom, bħala Membri Fundaturi, li jagħmlu l-kontribuzzjonijiet totali fi flus li ġejjin għall-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali 2020-2021:

L-Italja

EUR 2 550 000

Il-Litwanja

EUR 200 000

| iii. | Il-pajjiżi li ġejjin se jissieħbu fl-ELI ERIC bħala Osservaturi Fundaturi matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali: | Il-Ġermanja |
| --- | --- | --- |

iii.

Il-pajjiżi li ġejjin se jissieħbu fl-ELI ERIC bħala Osservaturi Fundaturi matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali:

Il-Ġermanja

| | Il-Bulgarija |
| --- | --- |

Il-Bulgarija

L-Osservaturi Fundaturi huma pajjiżi li għandhom l-intenzjoni li jissieħbu fl-ELI ERIC bħala Membri sħaħ, iżda ma jistgħux jimpenjaw ruħhom bħala Membri fil-mument tat-twaqqif. Dawn mhumiex soġġetti għal Tariffa ta’ osservatur, u ma għandhom l-ebda dritt li jivvutaw fil-GA.

| iv. | Kwalunkwe Membru ġdid matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali għandu jikkontribwixxi kif miftiehem mal-GA, filwaqt li jitqies l-użu futur mistenni tal-ELI. |
| --- | --- |

iv.

Kwalunkwe Membru ġdid matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali għandu jikkontribwixxi kif miftiehem mal-GA, filwaqt li jitqies l-użu futur mistenni tal-ELI.

| v. | Osservatur għandu jikkontribwixxi matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali b’tariffa fissa ta’ EUR 250 000 fis-sena, jew kif deċiż mill-GA f’konformità mal-Istatuti tal-ELI ERIC. Dan ma japplikax għall-Osservaturi Fundaturi. |
| --- | --- |

v.

Osservatur għandu jikkontribwixxi matul il-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali b’tariffa fissa ta’ EUR 250 000 fis-sena, jew kif deċiż mill-GA f’konformità mal-Istatuti tal-ELI ERIC. Dan ma japplikax għall-Osservaturi Fundaturi.

| vi. | Il-Membri Ospitanti għandhom ikopru kwalunkwe defiċit fil-baġit operazzjonali tal-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi tagħhom, filwaqt li jingħataw il-possibbiltà li jipprovdu kontribuzzjonijiet in natura. Dawn il-kontribuzzjonijiet jiġu kkalkolati għall-kontribuzzjoni ġenerali tal-Membru Ospitanti. |
| --- | --- |

vi.

Il-Membri Ospitanti għandhom ikopru kwalunkwe defiċit fil-baġit operazzjonali tal-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi tagħhom, filwaqt li jingħataw il-possibbiltà li jipprovdu kontribuzzjonijiet in natura. Dawn il-kontribuzzjonijiet jiġu kkalkolati għall-kontribuzzjoni ġenerali tal-Membru Ospitanti.

| vii. | Ir-Repubblika Ċeka għandha tipprovdi kontribuzzjoni annwali fi flus ta’ EUR 2 000 000 biex tiżgura l-kostijiet operatorji tas-sede statutorja tal-ELI ERIC, kemm matul l-Operazzjonijiet Inizjali kif ukoll waqt l-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli. |
| --- | --- |

vii.

Ir-Repubblika Ċeka għandha tipprovdi kontribuzzjoni annwali fi flus ta’ EUR 2 000 000 biex tiżgura l-kostijiet operatorji tas-sede statutorja tal-ELI ERIC, kemm matul l-Operazzjonijiet Inizjali kif ukoll waqt l-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli.

| e) | Kontribuzzjonijiet għal Operazzjonijiet fi Stat Stabbli






  i. | Membru għandu jikkontribwixxi għall-baġit tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli bbażat fuq il-prinċipju tal-proporzjonalità tal-użu tagħhom tal-ELI ERIC.
  Il-kontribuzzjonijiet tal-Membri għandhom iqisu l-użu perċentwali medju tal-ELI ERIC fit-tliet snin ta’ qabel. Fil-każ ta’ Membri ġodda, il-kontribuzzjoni għandha tiġi ddefinita meta jitqies l-użu futur mistenni tal-ELI ERIC u l-Faċilitajiet tal-ELI. |
| --- | --- | --- |

e)

Kontribuzzjonijiet għal Operazzjonijiet fi Stat Stabbli

i.

Membru għandu jikkontribwixxi għall-baġit tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli bbażat fuq il-prinċipju tal-proporzjonalità tal-użu tagħhom tal-ELI ERIC.

Il-kontribuzzjonijiet tal-Membri għandhom iqisu l-użu perċentwali medju tal-ELI ERIC fit-tliet snin ta’ qabel. Fil-każ ta’ Membri ġodda, il-kontribuzzjoni għandha tiġi ddefinita meta jitqies l-użu futur mistenni tal-ELI ERIC u l-Faċilitajiet tal-ELI.

| ii. | Il-Membri Ospitanti għandhom jikkontribwixxu b’mod konġunt 20 % għall-baġit tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli. Kull kontribuzzjoni tal-Membru Ospitanti għandha tkun proporzjonali għall-baġit tal-Faċilità tal-ELI rispettiva tagħhom. |
| --- | --- |

ii.

Il-Membri Ospitanti għandhom jikkontribwixxu b’mod konġunt 20 % għall-baġit tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli. Kull kontribuzzjoni tal-Membru Ospitanti għandha tkun proporzjonali għall-baġit tal-Faċilità tal-ELI rispettiva tagħhom.

| iii. | L-ebda Membru mhux Ospitanti ma għandu jħallas aktar minn 25 % tal-kostijiet operatorji fl-ewwel ħames snin. |
| --- | --- |

iii.

L-ebda Membru mhux Ospitanti ma għandu jħallas aktar minn 25 % tal-kostijiet operatorji fl-ewwel ħames snin.

| iv. | Osservatur għandu jikkontribwixxi għall-baġit tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli b’tariffa fissa ta’ EUR 250 000 fis-sena, jew kif deċiż mill-GA f’konformità mal-Istatuti tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

iv.

Osservatur għandu jikkontribwixxi għall-baġit tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli b’tariffa fissa ta’ EUR 250 000 fis-sena, jew kif deċiż mill-GA f’konformità mal-Istatuti tal-ELI ERIC.

| v. | Il-Membri Ospitanti, matul l-ewwel sentejn tal-perjodu tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli għandhom ikopru wkoll kwalunkwe defiċit fil-baġit operazzjonali tal-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi tagħhom f’każ li ma jkunx kopert, billi jingħataw il-possibbiltà li jipprovdu kontribuzzjonijiet in natura. Dawn il-kontribuzzjonijiet jiġu kkalkolati għall-kontribuzzjoni ġenerali tal-Membru Ospitanti. |
| --- | --- |

v.

Il-Membri Ospitanti, matul l-ewwel sentejn tal-perjodu tal-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli għandhom ikopru wkoll kwalunkwe defiċit fil-baġit operazzjonali tal-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi tagħhom f’każ li ma jkunx kopert, billi jingħataw il-possibbiltà li jipprovdu kontribuzzjonijiet in natura. Dawn il-kontribuzzjonijiet jiġu kkalkolati għall-kontribuzzjoni ġenerali tal-Membru Ospitanti.

| f) | Kontribuzzjonijiet in natura






  i. | Il-kontribuzzjonijiet in natura (IKC) huma possibbli biex jappoġġaw Operazzjonijiet Inizjali u fi Stat Stabbli u jridu jkunu konsistenti ma’ 3(a) u bbażati fuq l-approvazzjoni tal-GA. L-IKC għandhom ikunu limitati għal livelli li jiżguraw fluss ta’ flus suffiċjenti biex tinżamm l-effettività operazzjonali tal-ELI ERIC. |
| --- | --- | --- |

f)

Kontribuzzjonijiet in natura

i.

Il-kontribuzzjonijiet in natura (IKC) huma possibbli biex jappoġġaw Operazzjonijiet Inizjali u fi Stat Stabbli u jridu jkunu konsistenti ma’ 3(a) u bbażati fuq l-approvazzjoni tal-GA. L-IKC għandhom ikunu limitati għal livelli li jiżguraw fluss ta’ flus suffiċjenti biex tinżamm l-effettività operazzjonali tal-ELI ERIC.

| ii. | Il-kontribuzzjonijiet in natura għandhom jiġu ddefiniti mill-ELI ERIC qabel l-impenn baġitarju annwali, rieżaminat mill-Kumitat Amministrattiv u Finanzjarju (AFC) tal-ELI ERIC, u approvat mill-GA. Dawn għandhom, mal-approvazzjoni, jiġu ttrattati bħala kontribuzzjonijiet ekwivalenti ta’ flus fir-rigward tad-drittijiet/piżijiet tal-vot. |
| --- | --- |

ii.

Il-kontribuzzjonijiet in natura għandhom jiġu ddefiniti mill-ELI ERIC qabel l-impenn baġitarju annwali, rieżaminat mill-Kumitat Amministrattiv u Finanzjarju (AFC) tal-ELI ERIC, u approvat mill-GA. Dawn għandhom, mal-approvazzjoni, jiġu ttrattati bħala kontribuzzjonijiet ekwivalenti ta’ flus fir-rigward tad-drittijiet/piżijiet tal-vot.

| iii. | Il-kontribuzzjonijiet in natura għandhom jingħataw abbażi ta’ ftehim IKC bejn l-ELI ERIC u l-konsenjatur. |
| --- | --- |

iii.

Il-kontribuzzjonijiet in natura għandhom jingħataw abbażi ta’ ftehim IKC bejn l-ELI ERIC u l-konsenjatur.

| g) | Indikazzjoni tal-kontribuzzjonijiet






  i. | Il-Membri Fundaturi pproġettaw (EUR abbażi tal-2020) il-kontribuzzjonijiet li ġejjin lejn l-istima tal-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC; dawn il-projezzjonijiet huma indikattivi u jistgħu jinbidlu abbażi ta’ kontribuzzjonijiet addizzjonali ta’ Membri futuri u l-kostijiet attwali tal-operat tal-Faċilitajiet tal-ELI:










  EUR |
| --- | --- | --- |
| Membru tal-ELI ERIC | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 |
| Ir-Repubblika Ċeka (inkl. defiċit + sede) | — | 26 117 500 | 25 449 000 | 25 539 000 | 25 575 000 |
| L-Ungerija (inkl. defiċit) | — | 14 454 500 | 16 305 000 | 19 208 000 | 20 325 000 |
| L-Italja | 300 000 | 2 250 000 | 3 750 000 | 3 750 000 | 3 750 000 |
| Il-Litwanja | — | 200 000 | 200 000 | 200 000 | 200 000 |
| Total | 300 000 | 43 022 000 | 45 704 000 | 48 697 000 | 49 850 000 |

g)

Indikazzjoni tal-kontribuzzjonijiet

i.

Il-Membri Fundaturi pproġettaw (EUR abbażi tal-2020) il-kontribuzzjonijiet li ġejjin lejn l-istima tal-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC; dawn il-projezzjonijiet huma indikattivi u jistgħu jinbidlu abbażi ta’ kontribuzzjonijiet addizzjonali ta’ Membri futuri u l-kostijiet attwali tal-operat tal-Faċilitajiet tal-ELI:

EUR

Membru tal-ELI ERIC

2020

2021

2022

2023

2024

Ir-Repubblika Ċeka (inkl. defiċit + sede)

—

26 117 500

25 449 000

25 539 000

25 575 000

L-Ungerija (inkl. defiċit)

—

14 454 500

16 305 000

19 208 000

20 325 000

L-Italja

300 000

2 250 000

3 750 000

3 750 000

3 750 000

Il-Litwanja

—

200 000

200 000

200 000

200 000

Total

300 000

43 022 000

45 704 000

48 697 000

49 850 000

---

ANNESS III

MEMBRI U OSSERVATURI

MEMBRI

| Pajjiż | Entità Rappreżentanti |
| --- | --- |
| Ir-Repubblika Ċeka | (1) | Ministeru tal-Edukazzjoni, iż-Żgħażagħ u l-Isport |

Pajjiż

Entità Rappreżentanti

Ir-Repubblika Ċeka

(1)

Ministeru tal-Edukazzjoni, iż-Żgħażagħ u l-Isport

| (2) | Akkademja Ċeka tax-Xjenzi |
| --- | --- |

(2)

Akkademja Ċeka tax-Xjenzi

L-Ungerija

Ministeru għall-Innovazzjoni u t-Teknoloġija

L-Italja

Kunsill Nazzjonali tar-Riċerka

Il-Litwanja

| (1) | Università ta’ Vilnius |
| --- | --- |

(1)

Università ta’ Vilnius

| (2) | Ċentru għax-Xjenzi Fiżiċi u t-Teknoloġija |
| --- | --- |

(2)

Ċentru għax-Xjenzi Fiżiċi u t-Teknoloġija

OSSERVATURI

| Pajjiż | Entità Rappreżentanti |
| --- | --- |
| Il-Ġermanja | (1) | Ministeru Federali tal-Edukazzjoni u r-Riċerka |

Pajjiż

Entità Rappreżentanti

Il-Ġermanja

(1)

Ministeru Federali tal-Edukazzjoni u r-Riċerka

| (2) | Helmholtz Zentrum Dresden-Rossendorf |
| --- | --- |

(2)

Helmholtz Zentrum Dresden-Rossendorf

Il-Bulgarija

| (1) | Ministeru tal-Edukazzjoni u x-Xjenza |
| --- | --- |

(1)

Ministeru tal-Edukazzjoni u x-Xjenza

| (2) | Istitut tal-Elettronika tal-Akkademja Bulgara tax-Xjenzi |
| --- | --- |

(2)

Istitut tal-Elettronika tal-Akkademja Bulgara tax-Xjenzi

---

Appendiċi

IL-MUDELL TAL-OPERAZZJONIJIET TA’ ĠESTJONI TAL-ELI ERIC

SFOND

Dan id-dokument jiddeskrivi l-istrateġija għall-ELI-ERIC biex jipprovdi servizz lill-Membri tiegħu fil-forma ta’ “Aċċess għall-Utenti”, u kif se jintegra l-faċilitajiet tal-ELI. Dan jiddeskrivi l-objettivi tal-ELI-ERIC kif iddikjarat fl-Istatuti tal-ELI-ERIC. Jiddefinixxi wkoll kif għandhom jiġu ttrasferiti r-responsabbiltajiet mill-Istituzzjonijiet Ospitanti tal-ELI — is-sħab istituzzjonali li bnew il-Faċilitajiet tal-ELI — lill-organizzazzjoni tal-ELI-ERIC. Dan jiddeskrivi l-qafas ta’ Sistema ta’ Ġestjoni tal-ELI ERIC u l-ftehimiet operazzjonali, kif ukoll informazzjoni li torbot il-kontribuzzjonijiet tal-membri u l-kostijiet.

KUNSIDERAZZJONIJIET

Id-dokument huwa għall-benefiċċju tal-Membri u tal-membri potenzjali biex jiġi ċċarat kif il-faċilitajiet se jiġu ġestiti u kondiviżi, speċjalment fiż-żmien tranżitorju bejn il-kostruzzjoni u l-operazzjonijiet fi stat stabbli.

Dan jiddeskrivi s-Sistema ta’ Ġestjoni futura tal-ELI ERIC u kif din hija relatata mal-istrateġija biex jiġu integrati l-ġestjoni u l-operazzjonijiet tal-Faċilitajiet tal-ELI. Din xorta tinkludi xi informazzjoni dwar il-kostijiet u kif din hija relatata mal-kontribuzzjonijiet u mal-istadji importanti għall-integrazzjoni. Hija inkluża deskrizzjoni ġenerali tal-ftehimiet operazzjonali futuri bejn l-ELI ERIC u l-Istituzzjonijiet ospitanti li bnew il-Faċilitajiet tal-ELI.

Dan id-dokument jinkludi wkoll lista ta’ definizzjonijiet importanti użati f’dan id-dokument u f’dokumenti fundamentali oħra għad-diskussjoni ta’ suġġetti relatati mal-ELI ERIC.

1.   L-GĦAN U L-KAMP TA’ APPLIKAZZJONI TA’ DAN ID-DOKUMENT

L-Infrastruttura Ħafifa Ħafna ERIC (minn hawn ’il quddiem imsejħa “ELI ERIC”) tidħol fil-fażi tal-operazzjonijiet tagħha li tibda fl-2019.

Dan id-dokument jiddeskrivi l-objettivi tal-ELI ERIC kif iddikjarat fl-Istatuti tal-ELI ERIC u abbażi ta’ dokument ta’ akkumpanjament, id-Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika tal-ELI. Dan id-dokument jiddeskrivi kif l-ELI ERIC se jipprovdi servizzi fil-forma ta’ “Aċċess għall-Utenti” lill-Membri tiegħu, u kif se jintegra l-Faċilitajiet tal-ELI f’organizzazzjoni waħda. Dan jipprovdi qafas biex ir-responsabbiltajiet jiġu ttrasferiti mill-Istituzzjonijiet Ospitanti tal-ELI — is-sħab istituzzjonali li bnew il-Faċilitajiet tal-ELI — lill-organizzazzjoni tal-ELI ERIC, sabiex din tkun tista’ tissodisfa l-mandat tagħha biex tikkoordina l-Faċilitajiet tal-ELI skont l-Istatuti tal-ELI ERIC.

Id-Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika tal-ELI tiddefinixxi l-kamp ta’ applikazzjoni xjentifiku u tekniku tal-ELI u tgħid “x’qed” jiġi pprovdut mill-ELI ERIC, f’termini ta’ faċilitajiet għall-utenti, u meta dawk il-faċilitajiet se jkunu disponibbli. Kemm l-elementi baġitarji kif ukoll dawk tal-iskeda huma indikati. Din l-informazzjoni hija referenza għall-Istatuti tal-ELI ERIC u hija l-bażi għall-ftehimiet bejn l-ELI ERIC u l-Pajjiżi Ospitanti dwar kif il-Faċilitajiet tal-ELI jsiru disponibbli għall-“Aċċess għall-Utenti”.

2.   MISSJONI U L-KAMP TA’ APPLIKAZZJONI TAL-ELI ERIC

L-ELI ERIC huwa infrastruttura ta’ riċerka li tappoġġa esperimenti u l-iżvilupp ta’ teknoloġiji avvanzati bbażati fuq interazzjonijiet ta’ materja ħafifa ħafna bl-ogħla intensitajiet, bl-iqsar perjodi ta’ żmien u bl-aktar firxa spettrali wiesgħa. Dan huwa konsistenti mal-Istatuti tal-ELI ERIC. L-infrastruttura ta’ riċerka għandha l-għan li tipprovdi għodod u faċilitajiet ewlenin fid-dinja għal applikazzjonijiet xjentifiċi u tekniċi multidixxiplinari.

2.1.   Politika tal-Evalwazzjoni Xjentifika

Skont l-Istatuti tal-ELI ERIC (“Politika tal-Evalwazzjoni Xjentifika”), l-ELI ERIC “... għandu jiżgura li r-riċerka mwettqa bl-użu tal-ELI tissodisfa l-ogħla standards ta’ kwalità u eċċellenza, u għandu jippromwovi t-taħriġ u l-iskambju tal-aħjar prattiki. Il-valutazzjoni tal-impatt għandha tipprovdi informazzjoni dwar il-politika ta’ riċerka u l-allokazzjoni ta’ riżorsi li jappoġġaw dawn l-istandards”. Din l-evalwazzjoni hija r-responsabbiltà tal-ELI ERIC u hija appoġġata mill-Membri kollha.

L-ELI ERIC għandu jistabbilixxi sistema ta’ kwalità għall-monitoraġġ u l-iżgurar ta’ eċċellenza konsistenti fl-iffaċilitar tar-riċerka xjentifika. Dan għandu jsir mal-Kumitat Konsultattiv Xjentifiku u Tekniku Internazzjonali (minn hawn ’il quddiem imsejjaħ “ISTAC”), mas-Sħab Strateġiċi, u bl-appoġġ ta’ konsulenti esperti. Dik is-sistema għandha tkun strutturata, riproduċibbli, u applikata b’mod konsistenti fil-Faċilitajiet kollha tal-ELI ERIC. Is-sistema għandha tkun il-pedament tas-Sistema ta’ Ġestjoni ġenerali tal-ELI ERIC.

2.2.   Aċċess għall-Utenti

Għall-fini ta’ ċarezza, “Aċċess għall-Utenti” għandu jfisser aċċess għall-Faċilitajiet tal-ELI għar-riċerka xjentifika, b’enfasi fuq il-pubblikazzjoni u l-ħolqien ta’ għarfien ġdid. L-Istatuti tal-ELI ERIC jindikaw b’mod ċar (“Politika ta’ Aċċess għall-Utenti”) politika ta’ aċċess miftuħ għall-utenti, ibbażata fuq l-eċċellenza.

L-aċċess għall-Faċilitajiet tal-ELI se jkun kompetittiv, internazzjonali, u miftuħ għall-utenti minn ġewwa u minn barra l-pajjiżi Membri, abbażi tal-prinċipji stabbiliti fil-Karta tal-Unjoni Ewropea għall-Aċċess għall-Infrastrutturi ta’ Riċerka (1). L-“Aċċess għall-Utenti” kollu jrid ikun soġġett għal rieżami bejn il-pari. L-ELI ERIC se jiżgura punt ta’ aċċess komuni għall-utenti li jwieġbu għal sejħa unifikata għall-proposti, inklużi l-kapaċitajiet kollha disponibbli tal-Faċilitajiet tal-ELI b’mod integrat.

Jekk l-aċċess ikun “miftuħ”, dan ifisser li l-Faċilitajiet tal-ELI huma miftuħa għal riċerkaturi potenzjali minn kwalunkwe pajjiż. Li jkun “miftuħ” ifisser ukoll li d-data u l-użu eventwali tad-data fil-pubblikazzjonijiet għandhom ikunu disponibbli u jistgħu jiġu rieżaminati minn kulħadd.

Minbarra l-aċċess “miftuħ”, hemm ukoll aċċess “proprjetarju”, li jitħallas mill-utent u għalhekk ir-riżultati fil-forma ta’ data jistgħu jkunu l-proprjetà tal-utent u “magħluqa”.

Se jkun hemm ukoll possibbiltajiet għal aċċess għall-iżvilupp tat-teknoloġija f’termini ta’ kollaborazzjoni dwar inizjattivi ta’ innovazzjoni u akkwist. It-taħriġ u l-edukazzjoni għall-kapaċità huma prijorità għall-Membri u għaż-Żona Ewropea tar-Riċerka, iżda jistgħu jestendu wkoll lil hinn mill-Membri. L-użu kummerċjali fi ħdan il-limiti normalment applikati f’infrastrutturi ta’ riċerka simili huwa ppjanat ukoll.

2.3.   Innovazzjoni Teknika

Minbarra l-kamp ta’ applikazzjoni u l-missjoni xjentifiċi, l-ELI ERIC għandu wkoll missjoni li jfittex l-eċċellenza fl-innovazzjoni teknika. Skont l-Istatuti tal-ELI ERIC, l-ELI ERIC huwa responsabbli li “...jiżviluppa politika u strateġija għall-innovazzjoni, inklużi l-proprjetà intellettwali, l-isfruttament tal-għarfien, u l-appoġġ għall-iżviluppi industrijali u l-utenti.” L-Istatuti tal-ELI ERIC jiddefinixxu l-parametri bażiċi ta’ “Politika dwar l-Innovazzjoni u l-Industrija” biex jiggwidaw l-attivitajiet strateġiċi f’dawk l-oqsma. Dawn l-attivitajiet għandhom jitqiesu integrati bis-sħiħ, u huma r-responsabbiltà tal-ELI ERIC mill-istabbiliment tiegħu.

3.   L-OBJETTIVI TAL-ELI ERIC

B’mod kollettiv, il-Faċilitajiet tal-ELI se jiffurmaw l-aktar ċentru uniku u avvanzat ta’ riċerka dwar il-laser tal-utent tat-tip tiegħu, li jpoġġi lill-Ewropa fuq quddiem nett f’dan il-qasam innovattiv. Dan se jikkontribwixxi b’mod sinifikanti għall-iżvilupp taż-Żona Ewropea tar-Riċerka usa’ u jsaħħaħ ir-rabtiet bejn ir-riċerkaturi fil-Lvant Ċentrali u fl-Ewropa tal-Punent.

Il-Faċilitajiet tal-ELI nbnew b’kunsiderazzjoni tad-disinn kunċettwali tal-“White Book” tal-ELI, iffurmat matul il-fażi preparatorja. Din kienet il-bażi tad-disinn u l-implimentazzjoni attwali tal-ELI bħala organizzazzjoni integrata, kif ukoll għal kull Faċilità tal-ELI individwali.

3.1.   Ir-Rwol u r-Responsabbiltajiet tal-ELI ERIC

Kif iddikjarat fl-Istatuti tal-ELI ERIC, “Kompiti u Attivitajiet”, “L-ELI ERIC għandu jopera l-ELI bħala infrastruttura unika ta’ riċerka li tikkonsisti mill-Faċilitajiet tal-ELI mibnija permezz tal-proġetti ta’ implimentazzjoni.”

Minbarra r-responsabbiltajiet speċifiċi elenkati fl-Istatuti tal-ELI ERIC, it-terminu “jopera” speċifikament ifisser li, mill-istabbiliment, l-ELI ERIC għandu jkollu missjoni u responsabbiltà ċari għall-operat tal-infrastruttura ta’ riċerka. Dan jinkludi dan li ġej:

| — | Jiddefinixxi l-istrateġija ġenerali; |
| --- | --- |

—

Jiddefinixxi l-istrateġija ġenerali;

| — | Jipprovdi u jappoġġa aċċess effettiv għall-infrastruttura ta’ riċerka; |
| --- | --- |

—

Jipprovdi u jappoġġa aċċess effettiv għall-infrastruttura ta’ riċerka;

| — | Jiddefinixxi standards komuni u jtejjeb l-interoperabbiltà fost il-Faċilitajiet tal-ELI; |
| --- | --- |

—

Jiddefinixxi standards komuni u jtejjeb l-interoperabbiltà fost il-Faċilitajiet tal-ELI;

| — | Jipprovdi jew jappoġġa taħriġ u jiffaċilita l-mobilità tar-riċerkaturi u tal-persunal tekniku u amministrattiv; |
| --- | --- |

—

Jipprovdi jew jappoġġa taħriġ u jiffaċilita l-mobilità tar-riċerkaturi u tal-persunal tekniku u amministrattiv;

| — | Jappoġġa l-attivitajiet ta’ trasferiment tat-teknoloġija. |
| --- | --- |

—

Jappoġġa l-attivitajiet ta’ trasferiment tat-teknoloġija.

3.2.   Iż-Żmien u t-Tranżizzjoni għall-Operazzjonijiet

Il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali huwa perjodu ta’ żmien tranżitorju meta l-Faċilitajiet tal-ELI jkunu qed ilestu l-Fażi tal-Implimentazzjoni, jew tal-Kostruzzjoni, u jibdew il-Fażi tal-Operazzjonijiet. Dan ifisser li l-attivitajiet minn żewġ fażijiet distinti jkunu qed jikkoinċidu. Ma hemm l-ebda punt wieħed fiż-żmien meta sseħħ bidla ċara minn fażi għall-oħra. Il-Faċilitajiet tal-ELI qed jitlestew fuq skedi indipendenti.

Għal dik ir-raġuni, l-ELI ERIC u l-Istituzzjonijiet Ospitanti (l-entitajiet ġuridiċi li huma responsabbli għall-Faċilitajiet tal-ELI) se jidentifikaw taħlita ta’ stadji tekniċi u organizzazzjonali importanti li jindikaw din it-tranżizzjoni b’mod inkrementali. Qed jiġi diskuss aktar dwar dan fit-taqsimiet erbgħa (4) u ħamsa (5).

Il-Perjodu Inizjali tal-Operazzjonijiet jikkorrispondi għall-perjodu li jkopri t-tlestija rieżaminata bejn il-pari tal-istrumentazzjoni xjentifika, li għandha ssir disponibbli għall-aċċess għall-utenti permezz tal-ELI ERIC. Dan il-perjodu huwa previst mill-2019-2021, speċifiku għal kull waħda mill-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi.

F’dak il-perjodu, se jiġu stabbiliti ftehimiet operazzjonali bejn l-ELI ERIC u l-Istituzzjonijiet ospitanti. Dawk il-ftehimiet, appoġġati mill-Membri Ospitanti rispettivi, se jippermettu lill-ELI ERIC u lill-Istituzzjonijiet Ospitanti jorganizzaw l-aċċess tal-utenti magħżula mill-ELI ERIC għall-Faċilitajiet tal-ELI. Il-ftehimiet se jippermettu wkoll it-trasferiment ta’ responsabbiltà operazzjonali diretta lill-ELI ERIC.

Sal-aħħar tal-2021, huwa antiċipat li l-ELI ERIC se jopera l-Faċilitajiet tal-ELI direttament. Id-Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika tal-ELI hija ħarsa ġenerali lejn kif is-sistemi tekniċi għal kull waħda mill-Faċilitajiet tal-ELI jsiru disponibbli online għall-utenti. L-ewwel snin ta’ operat għandhom l-għan li jiksbu suċċess xjentifiku bikri biex il-komunità tar-riċerka tkun żgura mill-kwalità tal-infrastruttura ta’ riċerka l-ġdida u li jattiraw utenti oħra.

Ir-responsabbiltajiet u l-obbligi kondiviżi biex il-Faċilitajiet tal-ELI jiġu operati bejn l-ELI ERIC u l-Istituzzjonijiet Ospitanti, jirrikjedu identifikazzjoni ċara tal-attivitajiet u r-riżorsi. Il-bqija ta’ dan id-dokument għandu l-għan li jidentifika dawk id-differenzi, kif ukoll jindika kif ir-responsabbiltà għall-attivitajiet u r-riżorsi tista’ tinbidel matul il-perjodu tranżitorju.

4.   ORGANIZZAZZJONI

Kif mitlub fl-Istatuti tal-ELI ERIC, l-ELI għandu jopera “...bħala organizzazzjoni waħda li tinkludi l-Faċilitajiet tal-ELI...” Id-Direttur Ġenerali tal-ELI ERIC huwa, “...responsabbli għall-ġestjoni ta’ kuljum tal-ELI b’diliġenza dovuta u f’konformità ma’ dawn l-Istatuti, l-istruzzjonijiet u r-riżoluzzjonijiet tal-GA, u r-rekwiżiti legali applikabbli.” Dan ifisser li l-qafas istituzzjonali tal-ELI ERIC jiżgura ġestjoni operazzjonali koordinata u konsistenti fost il-Faċilitajiet tal-ELI (operazzjonijiet orizzontali) filwaqt li jiżgura l-aħjar offerta xjentifika possibbli lill-utenti billi jottimizza l-proċessi, ir-riżorsi u l-kapaċitajiet tekniċi f’kull Faċilità tal-ELI (operazzjonijiet vertikali).

4.1.   Mudell Organizzazzjonali

L-istruttura ta’ governanza u ġestjoni tal-ELI ERIC għandha l-għan li tiżgura kapaċità operazzjonali integrata, kif meħtieġ mill-Istatuti tal-ELI ERIC. L-Illustrazzjoni 1 ta’ hawn taħt turi l-korpi u l-kumitati — l-Assemblea Ġenerali (“GA”), id-Direttur Ġenerali, l-ISTAC, il-Kumitat Amministrattiv u Finanzjarju (“AEC”) — tal-ELI ERIC, u l-ġestjoni operazzjonali tal-ELI — u r-relazzjoni tagħhom mal-Faċilitajiet tal-ELI.

Illustrazzjoni 1

Mudell tal-Operazzjonijiet Integrati tal-ELI ERIC bil-Faċilitajiet tal-ELI

Il-GA, flimkien mad-Direttur Ġenerali, se tistabbilixxi l-politiki ewlenin li se jkunu fis-seħħ għall-Faċilitajiet kollha tal-ELI, immonitorjati mill-ELI ERIC, u appoġġati mill-Istituzzjonijiet Ospitanti. Fil-prattika, dawk il-politiki se jiġu żviluppati mid-Direttur Ġenerali flimkien mad-Diretturi tal-Faċilità biex jiġu żgurati input u ftehim rilevanti. Il-politiki jipprovdu l-bażi tas-Sistema ta’ Ġestjoni tal-ELI ERIC, definizzjoni ta’ “kif” u ta’ liema standard se topera/joperaw l-organizzazzjoni(jiet).

Ladarba jiġu stabbiliti l-politiki, il-ġestjoni operazzjonali se jkollha rwol importanti fl-elaborazzjoni ulterjuri tas-Sistema ta’ Ġestjoni tal-ELI ERIC, qafas komprensiv għall-implimentazzjoni tal-politiki definiti mill-GA u mid-Direttur Ġenerali. L-għan huwa “Mudell ta’ Organizzazzjoni Integrata”, li jaġixxi flimkien taħt governanza waħda u ġestjoni waħda biex jiggwida t-teħid ta’ deċiżjonijiet kollha.

Matul il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali, il-Faċilitajiet tal-ELI u l-Istituzzjonijiet Ospitanti tagħhom se jaħdmu skont il-Ftehimiet dwar l-Operazzjoni tal-Faċilità tal-ELI, u jibdew jadottaw l-istess Sistema ta’ Ġestjoni tal-ELI ERIC. Dawn se jinkorporaw l-istess proċessi u regoli fl-istrutturi organizzazzjonali tagħhom, u jsegwu politika ta’ komunikazzjoni komuni. Ir-regoli u l-proċeduri jistgħu jiġu adattati biex jissodisfaw il-kundizzjonijiet lokali, iżda taħt ġestjoni komuni.

L-integrazzjoni organizzazzjonali se tinkiseb meta s-Sistema ta’ Ġestjoni u l-istruttura tal-ELI ERIC ikunu ġew adottati bis-sħiħ, u r-responsabbiltajiet operazzjonali jiġu ġestiti f’entità ġuridika waħda. F’dak il-punt, il-ftehimiet dwar l-Operazzjoni tal-Faċilità tal-ELI mhux se jibqgħu meħtieġa.

4.2.   Is-Sistema ta’ Ġestjoni tal-ELI ERIC

Mill-istabbiliment tal-ELI ERIC se jkun hemm “Perjodu ta’ Tranżizzjoni” meta l-ELI ERIC se jaġixxi bħala hub ċentrali li jikkoordina l-operat tal-Faċilitajiet tal-ELI, waqt li jkun qed jiġi introdott il-Mudell ta’ Organizzazzjoni Integrata.

L-approċċ huwa li tiġi żviluppata sistema konformi mal-ISO 9001, iżda mingħajr ma neċessarjament ma tkun fil-mira ċ-ċertifikazzjoni tal-ISO. Dan l-approċċ, użat minn infrastrutturi ta’ riċerka oħra fl-Ewropa, huwa adattat sew għall-ELI u biex tingħata struttura għat-twaqqif tal-organizzazzjoni — b’mod partikolari minħabba l-fażi ta’ tranżizzjoni li matulha se tinkiseb l-integrazzjoni tal-Faċilitajiet tal-ELI — u biex tiġi mħeġġa l-konformità tal-kwalità fil-futur. Din hija sistema “bbażata fuq il-proċess” li tinkludi erba’ livelli ewlenin ta’ dokumentazzjoni ta’ sostenn li jibdew minn sistema ġenerali (strateġika) għal speċifika (operattiva), kif muri hawn taħt.

Illustrazzjoni 2

Ħarsa ġenerali lejn il-livelli tas-sistema ta’ ġestjoni

Is-sistema ta’ ġestjoni hija bbażata fuq erba’ saffi:

| — | Politika — Livell strateġiku: id-dokument ġie deċiż fil-livell tal-Assemblea Ġenerali u emendat biss fuq bażi rari ħafna |
| --- | --- |

—

Politika — Livell strateġiku: id-dokument ġie deċiż fil-livell tal-Assemblea Ġenerali u emendat biss fuq bażi rari ħafna

| — | Proċess — Livell tattiku: id-dokument ġie deċiż fil-livell tad-Direttur Ġenerali u tal-maniġment; dan jista’ jiġi adattat/miżjud mid-Direttur Ġenerali u mill-maniġment |
| --- | --- |

—

Proċess — Livell tattiku: id-dokument ġie deċiż fil-livell tad-Direttur Ġenerali u tal-maniġment; dan jista’ jiġi adattat/miżjud mid-Direttur Ġenerali u mill-maniġment

| — | Proċedura — Livell operattiv: dawn id-dokumenti jistgħu jinbidlu/jiġu adattati fil-livell organizzazzjonali |
| --- | --- |

—

Proċedura — Livell operattiv: dawn id-dokumenti jistgħu jinbidlu/jiġu adattati fil-livell organizzazzjonali

| — | Linji gwida — Livell suboperattiv (l-aħjar prattiki, eċċ.): il-linji gwida għandhom l-għan li jadattaw il-Proċeduri għar-realtajiet lokali. |
| --- | --- |

—

Linji gwida — Livell suboperattiv (l-aħjar prattiki, eċċ.): il-linji gwida għandhom l-għan li jadattaw il-Proċeduri għar-realtajiet lokali.

Il-politiki u l-proċessi se jkunu strumentali fl-organizzazzjoni tal-konverġenza tal-Faċilitajiet tal-ELI lejn integrazzjoni sħiħa fil-kuntest tal-fażi ta’ tranżizzjoni. Dawn se jiżguraw li l-proċeduri, ir-regoli u l-linji gwida, iddefiniti u adottati fil-biċċa l-kbira tal-każijiet lokalment, jallinjaw u jiffaċilitaw b’mod gradwali t-tranżizzjoni legali eventwali għal integrazzjoni sħiħa.

Il-kamp ta’ applikazzjoni ta’ din il-ħidma huwa li jitħejjew u jiġu implimentati l-politiki ewlenin previsti fl-Istatuti tal-ELI ERIC kif ukoll il-proċeduri ta’ implimentazzjoni. Dan se jsir permezz ta’ kollaborazzjoni b’saħħitha fost il-persunal maniġerjali tal-Faċilitajiet tal-ELI u tal-ELI-DC (ELI ERIC fil-futur). Il-politiki kollha se jiġu sottomessi għall-approvazzjoni lill-Assemblea Ġenerali tal-ELI ERIC.

Konsulenti b’għarfien espert fl-istandard ISO 9001 se jintużaw biex jappoġġaw l-attività. Il-kompitu huwa ovvjament dipendenti fit-twaqqit tiegħu fuq l-istabbiliment tal-ELI ERIC f’dak li għandu x’jaqsam mal-adozzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-proċeduri. Madankollu, il-ħidma preparatorja tista’ tibda mill-bidu tal-proġett anki fl-ambitu tal-bini tal-ELI-DC fuq il-ħidma li saret b’mod partikolari fil-qafas tal-proġett ELITRANS.

It-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ tranżizzjoni legali minn operazzjonijiet ibbażati fuq ftehimiet operattivi għal operazzjonijiet integrati bis-sħiħ (ELI) jikkonsistu fit-tħejjija u l-implimentazzjoni ta’ miżuri legali għal “tranżizzjoni” tal-Faċilitajiet tal-ELI minn operazzjonijiet fl-ambitu ta’ ftehimiet operattivi għal operazzjoni diretta mill-ELI ERIC.

Din it-tranżizzjoni legali se jkollha tiġi ppjanata bir-reqqa biex jiġu ddefiniti l-kundizzjonijiet u ż-żmien meta jiġu ttrasferiti r-riskji, l-obbligazzjonijiet, l-assi, u l-impenji finanzjarji lill-ELI ERIC. Dan se jinvolvi diliġenza dovuta sostanzjali fejn rilevanti u meħtieġa, bl-appoġġ ta’ esperti u konsulenti legali, f’kollaborazzjoni mal-persunal tal-ELI ERIC u tal-istituzzjonijiet ospitanti tal-ELI.

L-integrazzjoni tal-ġestjoni u t-tranżizzjoni lejn organizzazzjoni waħda jirrikjedu sistemi ta’ appoġġ tal-IT għall-kondiviżjoni tal-informazzjoni u l-ġestjoni tar-riżorsi u tar-riskji fl-ELI. Dan il-kompitu se jinkludi żewġ dimensjonijiet ewlenin:

| — | L-allinjament tal-istrateġiji tal-Faċilitajiet tal-ELI f’termini ta’ sistemi u networks tal-IT “back-office” biex jiġi pprovdut ambjent verament unifikat għall-persunal u l-utenti esterni tal-ELI; |
| --- | --- |

—

L-allinjament tal-istrateġiji tal-Faċilitajiet tal-ELI f’termini ta’ sistemi u networks tal-IT “back-office” biex jiġi pprovdut ambjent verament unifikat għall-persunal u l-utenti esterni tal-ELI;

| — | It-tfassil u l-implimentazzjoni inizjali ta’ Sistema tal-Ippjanar tar-Riżorsi għall-Intrapriżi għall-ELI. |
| --- | --- |

—

It-tfassil u l-implimentazzjoni inizjali ta’ Sistema tal-Ippjanar tar-Riżorsi għall-Intrapriżi għall-ELI.

L-ewwel dimensjoni se tibni fuq l-analiżi tas-sitwazzjoni diġà mwettqa fil-qafas ta’ proġett H2020 preċedenti (ELITRANS) u r-rakkomandazzjonijiet ipprovduti mill-maniġers tal-IT tal-Faċilitajiet tal-ELI. Din se tiffoka b’mod partikolari fuq l-istandardizzazzjoni tas-soluzzjonijiet u t-tagħmir — b’mod partikolari għall-komunikazzjonijiet interni u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni. L-implimentazzjoni attwali tal-istrateġiji allinjati se tkun lil hinn mill-kamp ta’ applikazzjoni ta’ dan il-proġett minħabba l-kostijiet.

It-tieni dimensjoni se tkun li jiġu ddefiniti r-rekwiżiti dettaljati tas-sistema ERP integrata u l-pjan ta’ implimentazzjoni tal-ELI. L-istrateġija ġenerali jenħtieġ li tqis b’mod partikolari s-sistemi eżistenti ta’ ġestjoni tar-riżorsi ta’ legat li bħalissa qed jintużaw fil-Faċilitajiet tal-ELI, l-impatt tal-leġiżlazzjonijiet lokali (b’mod partikolari fil-qasam tar-riżorsi umani) u l-ħtiġijiet li qed jevolvu matul it-tranżizzjoni peress li r-rekwiżiti u l-kundizzjonijiet tar-rapportar ċertament se jevolvu.

Il-ħidma se titwettaq f’żewġ fażijiet b’fażi tat-tfassil li twassal għal strateġija u pjan ta’ investiment sottomessi għall-approvazzjoni lill-korpi governattivi tal-ELI ERIC u fażi inizjali ta’ implimentazzjoni u ta’ skjerament li tiffoka fuq il-komponenti ewlenin tas-sistema ERP.

Il-fażi ta’ tranżizzjoni ġenerali se tirrikjedi taħriġ sostanzjali biex tiġi ffaċilitata l-adozzjoni tal-kundizzjonijiet ta’ ġestjoni li qed jevolvu u s-sistemi ta’ appoġġ tal-organizzazzjoni integrata. Se titwettaq valutazzjoni inizjali tal-ħtiġijiet ta’ taħriġ u taż-żmien tal-miżuri ta’ taħriġ li warajha se jiġi pprovdut u rieżaminat perjodikament it-taħriġ.

Il-miżuri ta’ taħriġ ċertament se jieħdu diversi forom u konfigurazzjonijiet (online, fuq il-post), li jinvolvu konsulenti kull fejn ikun meħtieġ u l-użu ta’ teknoloġiji diġitali. Xi elementi se jkunu komuni għall-persunal kollu tal-ELI, filwaqt li xi elementi personalizzati se jitqiesu biex jindirizzaw il-pekuljaretajiet ta’ kull Faċilità. Komponent importanti tal-miżuri ta’ taħriġ se jkun l-appoġġ għall-iżvilupp ta’ kultura korporattiva komuni fl-organizzazzjoni.

4.3.   Oqsma ta’ Politika Strateġika

Il-GA tal-ELI ERIC tirregola permezz ta’ politiki u regoli stabbiliti mill-GA u/jew mid-Direttur Ġenerali. Is-Sistema ta’ Ġestjoni tal-ELI ERIC se tieħu politiki mil-livell ta’ “governanza” u taqlibhom fi proċessi u proċeduri fil-livell “operattiv”, b’mod konsistenti f’oqsma strateġiċi ewlenin. It-taqsima ta’ hawn taħt tiddeskrivi disa’ (9) oqsma strateġiċi b’indikaturi għat-tranżizzjoni tar-responsabbiltà lejn il-Mudell ta’ Organizzazzjoni Integrata.

4.3.1.   Governanza

Mill-bidu huwa mifhum li l-GA tal-ELI ERIC, li ġiet irrakkomandata mill-ISTAC u mill-AFC, tieħu d-deċiżjonijiet ta’ politika kollha tal-ELI ERIC. Id-Direttur Ġenerali, bħala r-rappreżentant legali tal-ELI ERIC u l-uniku korp eżekuttiv huwa responsabbli għall-ġestjoni ta’ kuljum tax-xogħlijiet tal-ELI ERIC mad-Diretturi tal-Faċilitajiet għall-koordinazzjoni tal-operazzjonijiet. Ir-responsabbiltà finanzjarja tibqa’ f’idejn il-GA tal-ELI ERIC u d-delegati tagħha, li jirrappreżentaw direttament lill-Membri.

4.3.2.   Politika tal-Evalwazzjoni Xjentifika

Id-deċiżjonijiet kollha fir-rigward tal-istrumentazzjoni, il-gruppi ta’ utenti fil-mira, u l-prijoritizzazzjoni għall-“Aċċess għall-Utenti” huma approvati mill-GA, ikkoordinati u eżegwiti mid-Direttur Ġenerali f’kooperazzjoni mill-qrib mad-Diretturi tal-Faċilità. Il-“Politika tal-Evalwazzjoni Xjentifika” hija stabbilita fl-Artikolu 7 tal-Istatuti tal-ELI ERIC u hija spjegata fid-dettall fil-kapitolu 2.1 ta’ dan l-Anness.

4.3.3.   Aċċess għall-Utenti

Il-Politika ta’ Aċċess għall-Utenti, politika statutorja, tipprovdi gwida ta’ livell għoli mill-GA fir-rigward tal-Aċċess għall-Utenti. Skont l-Istatuti tal-ELI ERIC, id-Direttur Ġenerali japprova l-aċċess kollu, inklużi d-dispożizzjonijiet għar-riċerkaturi lokali, wara rieżami minn bord maħtur ta’ rieżami bejn il-pari. “Aċċess għall-Utenti” jingħata hekk kif il-Faċilitajiet tal-ELI jsiru disponibbli. L-ELI ERIC huwa inkarigat bil-ġestjoni ta’ sistema integrata għall-koordinazzjoni tal-utenti, u bl-implimentazzjoni ta’ sistema komuni għall-assigurazzjoni tal-kwalità tas-servizzi pprovduti lill-Utenti.

4.3.4.   Baġit

Il-baġit tal-ELI ERIC jinkludi l-kamp ta’ applikazzjoni sħiħ tal-kostijiet relatati mal-“Aċċess għall-Utenti” tal-ELI ERIC u mal-Faċilitajiet tal-ELI. L-investiment kapitali ma għandux ikun parti min-Nefqa Operazzjonali, iżda huwa soġġett għall-approvazzjoni mill-GA tal-ELI ERIC fir-rigward tal-missjoni tal-ELI ERIC, u huwa kritiku għas-sostenn tal-eċċellenza xjentifika u teknoloġika tal-Faċilitajiet tal-ELI matul il-ħajja tagħhom. Il-kontribuzzjonijiet tal-membri huma trasparenti u konsistenti bis-sħiħ mal-attivitajiet ippjanati, fi flus jew in natura f’konformità mar-Regoli finanzjarji tal-ELI ERIC.

4.3.5.   Politika tal-Impjiegi

Il-persunal huwa “integrat” għall-ELI ERIC meta jkun kompletament disponibbli u impjegat jew issekondat skont ir-regoli approvati mill-GA tal-ELI ERIC. Se tiġi applikata Politika tal-Persunal tal-ELI ERIC fil-Faċilitajiet kollha tal-ELI kif ukoll Kodiċi ta’ Kondotta tal-ELI ERIC.

4.3.6.   Ġestjoni tat-Teknoloġija

Ġestjoni tat-teknoloġija tfisser l-operat u l-manutenzjoni tat-tagħmir, bħal sorsi primarji jew sekondarji, u l-istrumentazzjoni tal-utent. Din tinkludi responsabbiltà li tiġi pprovduta d-disponibbiltà, kif ukoll ir-responsabbiltà għall-operazzjoni. Din tinkludi wkoll software, sistemi ta’ appoġġ, u workshops relatati. Dan jinkludi l-Politika dwar l-Iżvilupp tat-Teknoloġija u l-Politika dwar l-Innovazzjoni.

4.3.7.   Ġestjoni tas-Sit tal-Faċilità

Il-ġestjoni tas-sikurezza u tal-ambjent, kif ukoll il-manutenzjoni, is-sigurtà, is-superviżjoni u l-aċċess għall-Faċilitajiet tal-ELI huma soġġetti għal Politika dwar is-Sikurezza u l-Ambjent tal-ELI ERIC.

4.3.8.   Legali u Obbligazzjoni

Dawn l-aspetti tal-operazzjonijiet huma ġestiti mill-ELI ERIC bħala organizzazzjoni internazzjonali għall-finijiet tal-eżenzjoni mill-VAT u rikonoxxuta bħala entità pan-Ewropea b’karattru legali fil-Pajjiżi Ospitanti u Membri. Din tqis, ir-responsabbiltajiet u l-obbligazzjonijiet legali tal-Faċilitajiet tal-ELI. Jista’ jkun hemm diversi politiki li jirregolaw dan il-qasam, inkluża “Politika dwar il-Proprjetà Intellettwali”, “Politika dwar il-Protezzjoni tad-Data”, eċċ.

4.3.9.   Amministrattiv

Dawn huma attivitajiet ġestiti skont il-politiki u r-regoli tal-ELI ERIC, inklużi iżda mhux limitati għal sistemi ta’ kontabilità tal-informazzjoni u tal-ġestjoni, l-akkwist, l-ippjanar tal-loġistika, is-sistemi tal-ICT, ir-riżorsi umani, u l-ġestjoni tar-riżorsi u tal-baġits relatati ma’ dawk l-attivitajiet. B’mod partikolari, dan jinkludi r-“Regoli tal-Akkwist” u “Politika tal-ICT”, inklużi miżuri ta’ ċibersigurtà.

4.4.   Iż-Żmien tal-Perjodu ta’ Tranżizzjoni

L-approċċ biex l-attivitajiet jiġu integrati skont il-Mudell ta’ Organizzazzjoni Integrata tal-ELI ERIC jista’ jiġi applikat b’mod konsistenti f’kull waħda mill-Faċilitajiet tal-ELI, iżda kull Pajjiż Ospitanti għandu opinjoni individwali dwar ir-ritmu li bih il-Faċilità tal-ELI ERIC tista’ tiġi integrata fl-ELI ERIC u sa liema punt din tista’ tiġi integrata. Approċċ “wieħed tajjeb għal kulħadd” jista’ ma jkunx tajjeb għal kulħadd u jista’ jkun hemm kundizzjonijiet legali u politiċi li jillimitaw il-veloċità u l-livell ta’ integrazzjoni.

Tabella 1

Tranżizzjoni minn Operazzjonijiet Integrati Distribwiti mill-Faċilitajiet tal-ELI

| Mudell ta’ Organizzazzjoni Integrata tal-ELI ERIC | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Governanza | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU |
| Politika tax-Xjenza | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU |
| Aċċess għall-Utenti | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU |
| Baġit | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU | CZ/HU |
| Politika tal-Impjiegi | — | CZ | CZ | CZ/HU |
| Ġestjoni tat-Teknoloġija | — | CZ | CZ | CZ/HU |
| Ġestjoni tal-Faċilitajiet | — | CZ | CZ | CZ/HU |
| Legali u Obbligazzjoni | — | CZ | CZ/HU | CZ/HU |
| Amministrattiv | — | CZ | CZ/HU | CZ/HU |

Mudell ta’ Organizzazzjoni Integrata tal-ELI ERIC

2019

2020

2021

2022

Governanza

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

Politika tax-Xjenza

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

Aċċess għall-Utenti

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

Baġit

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

CZ/HU

Politika tal-Impjiegi

—

CZ

CZ

CZ/HU

Ġestjoni tat-Teknoloġija

—

CZ

CZ

CZ/HU

Ġestjoni tal-Faċilitajiet

—

CZ

CZ

CZ/HU

Legali u Obbligazzjoni

—

CZ

CZ/HU

CZ/HU

Amministrattiv

—

CZ

CZ/HU

CZ/HU

Dan ifisser li ċerti attivitajiet jistgħu jiġu integrati, filwaqt li oħrajn jibqgħu regolati mill-Ftehimiet dwar l-Operazzjoni tal-Faċilità tal-ELI għal perjodu ta’ żmien. Kull taqsima dwar il-Faċilitajiet tal-ELI tiddeskrivi wkoll l-intenzjoni ddikjarata ta’ kull Pajjiż Ospitanti fir-rigward tal-faċilità tal-ELI li tinsab fit-territorju tiegħu u l-perjodu ta’ tranżizzjoni. Dan huwa importanti għaliex huwa marbut ukoll mal-livell ta’ kontribuzzjoni ta’ kull Ospitant u l-livelli ta’ kontribuzzjoni ta’ dawk mhux Ospitanti, kif diskuss fit-Taqsima 5.3.

5.   KOSTIJIET STMATI TAL-FAĊILITAJIET TAL-ELI

Biex jiġu ddefiniti l-kundizzjonijiet meħtieġa biex tintlaħaq sostenibbiltà fit-tul, il-kostijiet u s-sorsi finanzjarji possibbli jeħtieġ li jiġu spjegati fid-dettall. Kif previst fl-Istatuti tal-ELI ERIC, il-prinċipji ġenerali għall-użu tal-Faċilitajiet tal-ELI u t-tqassim tal-kontribuzzjonijiet tal-Membri għall-kostijiet operatorji għandhom jiġu ddokumentati f’politika awtonoma miftiehma mill-GA, filwaqt li jinħolqu wkoll il-prerekwiżiti biex jiġi evitat żbilanċ sinifikanti u fit-tul bejn l-użu u l-kontribuzzjonijiet mill-komunità xjentifika ta’ kull Membru.

F’dan li ġej, l-elementi bażiċi għad-definizzjoni tal-kostijiet huma ppreżentati u jistgħu jinġabru fil-kategoriji li ġejjin:

| 1) | Kostruzzjoni — Investiment kapitali (CAPEX) qabel l-operazzjonijiet; |
| --- | --- |

1)

Kostruzzjoni — Investiment kapitali (CAPEX) qabel l-operazzjonijiet;

| 2) | Operazzjonijiet — Infiq operazzjonali (OPEX) ta’ aċċess rieżaminat bejn il-pari, inkluż xi Investimenti Kapitali (CAPEX) biex jinżammu l-ispeċifikazzjonijiet u l-kapaċità kif definiti fir-Rapport ta’ ELI OPEX; |
| --- | --- |

2)

Operazzjonijiet — Infiq operazzjonali (OPEX) ta’ aċċess rieżaminat bejn il-pari, inkluż xi Investimenti Kapitali (CAPEX) biex jinżammu l-ispeċifikazzjonijiet u l-kapaċità kif definiti fir-Rapport ta’ ELI OPEX;

| 3) | Aġġornamenti futuri — Investimenti ġodda (CAPEX) meħtieġa biex jitjiebu l-ispeċifikazzjonijiet u l-istrumenti disponibbli b’rispons għar-rekwiżiti tal-kompetizzjoni u tal-utenti; |
| --- | --- |

3)

Aġġornamenti futuri — Investimenti ġodda (CAPEX) meħtieġa biex jitjiebu l-ispeċifikazzjonijiet u l-istrumenti disponibbli b’rispons għar-rekwiżiti tal-kompetizzjoni u tal-utenti;

It-test li ġej jiffoka fuq aspetti tal-punti 1 (Kostruzzjoni) u 2 (Operazzjonijiet).

5.1.   Kostruzzjoni

L-investiment totali (kostijiet tal-kostruzzjoni) tal-Faċilitajiet tal-ELI se jkun ta’ madwar EUR 509,3 miljun matul il-perjodu tal-kostruzzjoni kif spjegat fid-dettall fit-Tabella 2.

Tabella 2

Il-Kostijiet tal-Kostruzzjoni tal-Faċilitajiet tal-ELI

| Elf EUR |
| --- |
| ENTRATA | ELI BL | ELI ALPS | ELI |
| BINI + ART | 94 643 | 88 705 | 183 348 |
| TEKNOLOĠIJA | 181 876 | 105 435 | 287 311 |
| SERVIZZI | 7 601 | 9 788 | 17 389 |
| PERSUNAL | 41 206 | 27 484 | 68 690 |
| TOTAL | 325 326 | 231 412 | 556 738 |

Elf EUR

ENTRATA

ELI BL

ELI ALPS

ELI

BINI + ART

94 643

88 705

183 348

TEKNOLOĠIJA

181 876

105 435

287 311

SERVIZZI

7 601

9 788

17 389

PERSUNAL

41 206

27 484

68 690

TOTAL

325 326

231 412

556 738

Dawn il-kostijiet huma kompletament koperti mill-Pajjiżi Ospitanti, permezz tal-FSIE u l-finanzjament nazzjonali, abbażi tal-proġetti, li ġew approvati u mmonitorjati mill-Awtoritajiet Maniġerjali nazzjonali. L-investimenti kienu ta’ madwar 30 % fil-bini, 60 % fit-teknoloġija u 10 % fil-persunal u s-servizzi. Dawn il-kostijiet, mill-pożizzjoni tal-ELI ERIC, mhumiex rekuperabbli u mhux se jiġu kkunsidrati fil-kostijiet operatorji tal-ELI ERIC.

5.2.   Operazzjonijiet

L-impenn tal-Membri Ospitanti jippermetti lil Membri oħra mhux Ospitanti jiddefinixxu approċċ gradwali għall-impenji futuri tagħhom u jilħqu sostenibbiltà fit-tul tal-ELI ERIC abbażi tal-kontribuzzjonijiet tal-Membri mill-2019 ’il quddiem.

Tabella 3

Kostijiet tal-Operat stmati tal-ELI ERIC għall-Faċilitajiet tal-ELI

| Elf EUR |
| --- |
| | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 |
| Kostijiet diretti tal-persunal | 2 772 | 5 895 | 8 789 | 9 370 | 9 632 |
| ELI-ALPS | 411 | 1 529 | 2 752 | 3 334 | 3 596 |
| ELI-BL | 2 361 | 4 366 | 6 036 | 6 036 | 6 036 |
| Kostijiet diretti tal-hardware | 3 530 | 7 980 | 11 423 | 11 823 | 12 536 |
| ELI-ALPS | 47 | 1 707 | 4 035 | 4 435 | 5 148 |
| ELI-BL | 3 483 | 6 273 | 7 388 | 7 388 | 7 388 |
| Kostijiet indiretti | 4 904 | 12 347 | 19 615 | 21 303 | 23 285 |
| ELI-ALPS | 457 | 4 002 | 8 616 | 10 230 | 12 139 |
| ELI-BL | 4 447 | 8 346 | 10 999 | 11 074 | 11 146 |
| Kostijiet totali tal-Faċilitajiet tal-ELI | 11 205 | 26 223 | 39 826 | 42 496 | 45 453 |
| Uffiċċju reġistrat | 1 531 | 2 477 | 2 551 | 2 564 | 2 641 |
| Total tal-ELI ERIC | 12 736 | 28 700 | 42 378 | 45 060 | 48 094 |

Elf EUR

2019

2020

2021

2022

2023

Kostijiet diretti tal-persunal

2 772

5 895

8 789

9 370

9 632

ELI-ALPS

411

1 529

2 752

3 334

3 596

ELI-BL

2 361

4 366

6 036

6 036

6 036

Kostijiet diretti tal-hardware

3 530

7 980

11 423

11 823

12 536

ELI-ALPS

47

1 707

4 035

4 435

5 148

ELI-BL

3 483

6 273

7 388

7 388

7 388

Kostijiet indiretti

4 904

12 347

19 615

21 303

23 285

ELI-ALPS

457

4 002

8 616

10 230

12 139

ELI-BL

4 447

8 346

10 999

11 074

11 146

Kostijiet totali tal-Faċilitajiet tal-ELI

11 205

26 223

39 826

42 496

45 453

Uffiċċju reġistrat

1 531

2 477

2 551

2 564

2 641

Total tal-ELI ERIC

12 736

28 700

42 378

45 060

48 094

Id-dħul ta’ Membri mhux Ospitanti matul il-fażi tat-twaqqif jippermetti li jkun hemm żieda gradwali fil-kontribuzzjonijiet matul il-perjodu tal-bidu u li tittieħed deċiżjoni dwar il-livell finali u l-impenji għall-kontribuzzjoni tagħhom ftit wara li jiġi stabbilit l-ELI ERIC. Id-dħul bikri jippermetti li l-Membri prospettivi jkunu involuti fl-istabbiliment tar-regoli bażiċi għall-operat tal-Faċilitajiet tal-ELI, filwaqt li jiżdiedu l-impenji finanzjarji fil-bidu.

Hawn fuq wieħed jista’ jsib il-Kostijiet operatorji proġettati tal-ELI, aġġustati għall-istadji importanti attwali. Dawn probabbilment jirrappreżentaw l-ogħla stima relatata mal-kostijiet tal-Aċċess għall-Utenti matul il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali skont jekk jintlaħqux l-istadji importanti jew le. L-istimi jridu jiġu stabbiliti u mmonitorjati fuq bażi annwali għad-durata tal-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali.

5.3.   Kontribuzzjonijiet

Ir-rabta bejn l-istadji importanti, kemm tekniċi kif ukoll organizzazzjonali, u l-kontribuzzjonijiet biex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni, hija kritika. Il-Pajjiżi Ospitanti huma inċentivati biex jilħqu stadji importanti u jintegraw il-Faċilitajiet tal-ELI fl-ELI ERIC. Dan jiżgura li dawk mhux Ospitanti qed iżidu l-kontribuzzjonijiet għall-finanzjament tal-aċċess, l-attivitajiet u l-assi li fuqhom għandhom kontroll dirett permezz tal-korpi ta’ governanza u ta’ ġestjoni tal-ELI ERIC.

Għal kull pass li l-Faċilità tal-ELI u l-Pajjiż Ospitanti rispettiv tagħha jagħmlu lejn livell ogħla ta’ integrazzjoni, se jkun hemm żieda fir-responsabbiltà tal-ELI ERIC li “jopera” l-Faċilità tal-ELI. B’mod korrispondenti, il-livell ta’ responsabbiltà għall-finanzjament dirett tal-Faċilità tal-ELI mill-Pajjiż Ospitanti rispettiv se jonqos, kif se jonqos ukoll il-livell ta’ finanzjament.

Il-progress lejn dawn l-istadji importanti se jiġi rikonoxxut mill-Membri mhux Ospitanti u rifless fil-livell ta’ kontribuzzjonijiet meħtieġa minn kull Pajjiż Ospitanti hekk kif jintlaħqu l-istadji importanti, u se jiġi bbilanċjat minn kontribuzzjonijiet minn Pajjiżi mhux Ospitanti. Il-livelli ta’ kontribuzzjoni fil-mira huma stabbiliti bejn l-Ospitanti u dawk mhux Ospitanti. L-istadji importanti individwali se jiġu ponderati u ż-żmien se jiġi ddeterminat u spjegat fid-dettall fil-Ftehimiet dwar l-Operazzjoni tal-Faċilità tal-ELI speċifikati fl-Artikolu 3(1) tal-Istatuti tal-ELI ERIC.

Din it-tranżizzjoni tar-riskju, ir-responsabbiltà, l-assi, u l-impenji finanzjarji, hija l-bażi ta’ mudell ta’ ħidma għall-perjodu ta’ tranżizzjoni. Din tiżgura impenji tekniċi u organizzazzjonali għall-Membri mhux Ospitanti, filwaqt li tibbilanċja dan mat-tnaqqis fl-impenji finanzjarji għall-Membri Ospitanti.

Dan l-approċċ gradwali u sistematiku huwa appoġġat mill-Ftehimiet dwar l-Operat tal-Faċilità tal-ELI, li jagħtu dettalji dwar it-tranżizzjoni għal kull faċilità. It-“trasferiment” tar-responsabbiltà jiġi mmonitorjat fuq bażi kontinwa u huwa l-bażi għall-ippjanar annwali matul il-Fażi tal-Operazzjonijiet Inizjali. L-ilħuq ta’ kull stadju importanti se jkun soġġett għal rieżami, dokumentat, rivedut mill-AFC u approvat mill-GA.

Wara l-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali, il-kontribuzzjonijiet għandhom jiġu ddefiniti abbażi tal-prinċipju tal-użu effettiv.

6.   FTEHIM DWAR L-OPERAZZJONI TAL-FAĊILITÀ TAL-ELI

Mal-istabbiliment tal-ELI ERIC, il-Faċilitajiet tal-ELI se jkunu qed itemmu l-Fażi ta’ Implimentazzjoni, ilestu l-installazzjoni u jgħaddu minn perjodu ta’ kummissjonar. Il-Faċilitajiet tal-ELI huma proprjetà ta’ entitajiet ġuridiċi lokali fil-Pajjiżi Ospitanti. Dawk l-entitajiet lokali, fil-każ li jingħataw l-isem tal-Entità Rappreżentanti tal-Membru Ospitanti, jista’ jkollhom rabta legali formali mal-ELI ERIC. Madankollu, dan mhuwiex awtomatiku, u jista’ ma jkunx il-każ jekk ma jkunx hemm bażi politika u ġuridika f’Pajjiż Ospitanti.

It-trasferiment dirett tal-assi u s-sjieda tal-faċilitajiet, jew ta’ partijiet mill-Faċilitajiet tal-ELI, lill-ELI ERIC mhux se jkun possibbli minnufih fil-bidu tal-Operazzjonijiet. Sabiex l-ELI ERIC iwettaq il-mandat tiegħu u jagħti l-aċċess lill-utenti għall-faċilitajiet u “jopera”, se jkun meħtieġ li jiġi stabbilit xi arranġament formali mal-Pajjiżi Ospitanti, u/jew mal-istituzzjonijiet lokali. Dan huwa partikolarment minnu fil-bidu tal-operazzjonijiet, matul il-perjodu ta’ tranżizzjoni għall-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli, li jippermettu trasferiment tar-responsabbiltà għar-riżorsi fuq perjodu ta’ żmien definit. L-ebda kost tal-investiment jew tal-kostruzzjoni mhu se jitħallas mill-Kontribuzzjonijiet tal-Membri; il-kontribuzzjonijiet huma riżervati għall-Operazzjonijiet Inizjali, l-Operazzjonijiet fi Stat Stabbli u l-Aġġornamenti wara l-2022 biss.

Dan l-arranġament huwa ddefinit fl-Artikolu 2(1) tal-Istatuti tal-ELI ERIC fejn jgħid li l-Faċilitajiet tal-ELI huma deskritti fl-Anness I, id-Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika. L-Artikolu 19 tal-Istatuti jistabbilixxi li l-ELI tirregola l-Faċilitajiet tal-ELI f’organizzazzjoni integrata waħda b’governanza waħda u b’ġestjoni waħda.

6.1.   Il-Forma ta’ Ftehimiet

Għalkemm il-ftehimiet jinvolvu entitajiet ġuridiċi differenti, l-Ospitanti u l-Istituzzjonijiet Ospitanti kollha jaqblu li l-forma ta’ ftehim jenħtieġ li tkun konsistenti u applikata bl-istess mod għall-Faċilitajiet kollha tal-ELI. Fil-prinċipju, kull ftehim se jikkonsisti f’żewġ partijiet:

| — | Il-Ftehim Ewlieni — Fih termini u kundizzjonijiet, li jistabbilixxi relazzjoni bejn l-ELI ERIC, is-Sid tal-Faċilità (istituzzjonali) u/jew il-Membru Ospitanti rispettiv; dan fih l-istess termini u kundizzjonijiet għall-Faċilitajiet kollha tal-ELI u jifforma bażi ġuridika għall-ftehim. |
| --- | --- |

—

Il-Ftehim Ewlieni — Fih termini u kundizzjonijiet, li jistabbilixxi relazzjoni bejn l-ELI ERIC, is-Sid tal-Faċilità (istituzzjonali) u/jew il-Membru Ospitanti rispettiv; dan fih l-istess termini u kundizzjonijiet għall-Faċilitajiet kollha tal-ELI u jifforma bażi ġuridika għall-ftehim.

| — | L-Anness Tekniku — Fih informazzjoni speċifika għal kull Faċilità tal-ELI, inkluża d-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tekniku preċiż, il-kost, u l-iskeda/stadji importanti għas-sistemi biex jidħlu formalment f’“Operazzjonijiet”, inklużi r-rekwiżiti tekniċi, il-prinċipji għall-aċċettazzjoni teknika u l-kontroll tal-kwalità. Jirrifletti d-Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika tal-Faċilitajiet tal-ELI. L-Anness Tekniku jista’ jiġi aġġornat flimkien mal-pjanijiet annwali. |
| --- | --- |

—

L-Anness Tekniku — Fih informazzjoni speċifika għal kull Faċilità tal-ELI, inkluża d-definizzjoni tal-kamp ta’ applikazzjoni tekniku preċiż, il-kost, u l-iskeda/stadji importanti għas-sistemi biex jidħlu formalment f’“Operazzjonijiet”, inklużi r-rekwiżiti tekniċi, il-prinċipji għall-aċċettazzjoni teknika u l-kontroll tal-kwalità. Jirrifletti d-Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika tal-Faċilitajiet tal-ELI. L-Anness Tekniku jista’ jiġi aġġornat flimkien mal-pjanijiet annwali.

6.2.   Kontenut tal-Ftehimiet

Sabiex jiġi bbilanċjat il-prinċipju ta’ interess komuni biex tiġi ssodisfata l-missjoni tal-ELI ERIC li jopera b’mod effettiv u anki biex jiġi żgurat approċċ konsistenti fuq il-Faċilitajiet tal-ELI, ċerti elementi huma essenzjali li jiġu inkorporati fil-Ftehimiet. Dawn l-elementi jistgħu jiġu infurmati u ggwidati minn sistema ta’ ġestjoni definita sew, iżda huwa meħtieġ livell minimu ta’ ftehim espliċitu dwar ċerti punti għal kollaborazzjoni effettiva fi kwalunkwe każ.

| — | Hija meħtieġa dikjarazzjoni ċara ta’ “Min” huma l-partijiet involuti fl-arranġament, ir-rwoli u r-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom. Il-persuni individwali jenħtieġ li jissemmew bħala rappreżentanti responsabbli għall-arranġament. |
| --- | --- |

—

Hija meħtieġa dikjarazzjoni ċara ta’ “Min” huma l-partijiet involuti fl-arranġament, ir-rwoli u r-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom. Il-persuni individwali jenħtieġ li jissemmew bħala rappreżentanti responsabbli għall-arranġament.

| — | Għandha tiġi ddefinita natura ġuridika tal-arranġament sabiex jiġu speċifikati b’mod korrett il-kamp ta’ applikazzjoni u d-dmirijiet minn naħa waħda u jiġi bbilanċjat u ssalvagwardjat l-interess ta’ integrazzjoni mingħajr ostakli ġuridiċi u amministrattivi restrittivi wisq. Il-partijiet kollha għandhom jeżerċitaw diliġenza dovuta biex jiżguraw l-impenji tagħhom. |
| --- | --- |

—

Għandha tiġi ddefinita natura ġuridika tal-arranġament sabiex jiġu speċifikati b’mod korrett il-kamp ta’ applikazzjoni u d-dmirijiet minn naħa waħda u jiġi bbilanċjat u ssalvagwardjat l-interess ta’ integrazzjoni mingħajr ostakli ġuridiċi u amministrattivi restrittivi wisq. Il-partijiet kollha għandhom jeżerċitaw diliġenza dovuta biex jiżguraw l-impenji tagħhom.

| — | Definizzjoni Bażika ta’ “X’qed” jiġi offrut u kif se tiġi rikonoxxuta l-“aċċettazzjoni”. Din id-definizzjoni tal-faċilitajiet, tas-servizzi u tal-prinċipji ta’ aċċettazzjoni jenħtieġ li tiġi ddefinita b’mod suffiċjenti biex tiġi żgurata l-prevedibbiltà u t-tranżizzjoni bla xkiel mill-implimentazzjoni fil-fażi operattiva, inkluża bażi għad-determinazzjoni ta’ aspetti relatati mal-finanzjament, bħall-ippjanar u l-ibbaġitjar annwali. |
| --- | --- |

—

Definizzjoni Bażika ta’ “X’qed” jiġi offrut u kif se tiġi rikonoxxuta l-“aċċettazzjoni”. Din id-definizzjoni tal-faċilitajiet, tas-servizzi u tal-prinċipji ta’ aċċettazzjoni jenħtieġ li tiġi ddefinita b’mod suffiċjenti biex tiġi żgurata l-prevedibbiltà u t-tranżizzjoni bla xkiel mill-implimentazzjoni fil-fażi operattiva, inkluża bażi għad-determinazzjoni ta’ aspetti relatati mal-finanzjament, bħall-ippjanar u l-ibbaġitjar annwali.

| — | Definizzjoni tal-flussi tal-flus. Dikjarazzjoni dwar fuq liema bażi u permezz ta’ liema mekkaniżmu tal-kontribuzzjonijiet għall-kostijiet l-ELI ERIC se jiżgura l-flussi tal-flus u x’se jkun il-bilanċ bejn il-kontribuzzjonijiet fi flus u dawk in natura. L-approċċ miftiehem jenħtieġ li jkun jista’ jakkomoda l-possibbiltajiet kollha u jenħtieġ li jiġi kkunsidrat u awditjat b’mod ċar. |
| --- | --- |

—

Definizzjoni tal-flussi tal-flus. Dikjarazzjoni dwar fuq liema bażi u permezz ta’ liema mekkaniżmu tal-kontribuzzjonijiet għall-kostijiet l-ELI ERIC se jiżgura l-flussi tal-flus u x’se jkun il-bilanċ bejn il-kontribuzzjonijiet fi flus u dawk in natura. L-approċċ miftiehem jenħtieġ li jkun jista’ jakkomoda l-possibbiltajiet kollha u jenħtieġ li jiġi kkunsidrat u awditjat b’mod ċar.

| — | Implimentazzjoni tal-politiki tal-ELI ERIC. Kemm jekk tkun Sistema ta’ ġestjoni ġenerali, Standard ta’ Prestazzjoni, Kundizzjonijiet tax-xogħol, Approċċ ta’ manutenzjoni jew Standards ta’ Ġestjoni tal-faċilità jew ta’ Sikurezza, il-Ftehim għandu jispeċifika skema ta’ implimentazzjoni għall-politiki tal-ELI ERIC mill-Istituzzjonijiet Ospitanti. Jenħtieġ li jiġi ddeterminat b’mod konġunt mill-Faċilitajiet tal-ELI u l-ELI ERIC, iżda jista’ jkun hemm bżonn li jiġi applikat skont l-istadju tal-ikkummissjonar ta’ kull Faċilità tal-ELI. |
| --- | --- |

—

Implimentazzjoni tal-politiki tal-ELI ERIC. Kemm jekk tkun Sistema ta’ ġestjoni ġenerali, Standard ta’ Prestazzjoni, Kundizzjonijiet tax-xogħol, Approċċ ta’ manutenzjoni jew Standards ta’ Ġestjoni tal-faċilità jew ta’ Sikurezza, il-Ftehim għandu jispeċifika skema ta’ implimentazzjoni għall-politiki tal-ELI ERIC mill-Istituzzjonijiet Ospitanti. Jenħtieġ li jiġi ddeterminat b’mod konġunt mill-Faċilitajiet tal-ELI u l-ELI ERIC, iżda jista’ jkun hemm bżonn li jiġi applikat skont l-istadju tal-ikkummissjonar ta’ kull Faċilità tal-ELI.

| — | Komunikazzjoni u Rappreżentazzjoni. Il-kanali ta’ komunikazzjoni u “aġenzija” jew “li jaġixxu f’isem” xulxin jeħtieġ li jiġu ddefiniti b’mod relattiv għall-partijiet esterni, inklużi l-utenti xjentifiċi, il-fornituri, l-awtoritajiet fil-livelli kollha. Jenħtieġ li tiġi ddefinita katina ta’ komunikazzjoni ċara u jenħtieġ li jkunu meħtieġa pjanijiet għall-komunikazzjonijiet ta’ kriżi. |
| --- | --- |

—

Komunikazzjoni u Rappreżentazzjoni. Il-kanali ta’ komunikazzjoni u “aġenzija” jew “li jaġixxu f’isem” xulxin jeħtieġ li jiġu ddefiniti b’mod relattiv għall-partijiet esterni, inklużi l-utenti xjentifiċi, il-fornituri, l-awtoritajiet fil-livelli kollha. Jenħtieġ li tiġi ddefinita katina ta’ komunikazzjoni ċara u jenħtieġ li jkunu meħtieġa pjanijiet għall-komunikazzjonijiet ta’ kriżi.

| — | Obbligazzjoni u Responsabbiltà fis-Sit u għalih. Is-sikurezza u l-obbligazzjoni fis-siti u għal ċerti azzjonijiet/attivitajiet f’każijiet fejn il-persunal minn organizzazzjonijiet differenti jaħdem flimkien. Il-linji gwida, it-taħriġ, il-komunikazzjoni u r-rwoli responsabbli jeħtieġ li jiġu ddefiniti. |
| --- | --- |

—

Obbligazzjoni u Responsabbiltà fis-Sit u għalih. Is-sikurezza u l-obbligazzjoni fis-siti u għal ċerti azzjonijiet/attivitajiet f’każijiet fejn il-persunal minn organizzazzjonijiet differenti jaħdem flimkien. Il-linji gwida, it-taħriġ, il-komunikazzjoni u r-rwoli responsabbli jeħtieġ li jiġu ddefiniti.

| — | Durata. L-għan huwa li ssir ħidma biex tiġi stabbilita u titħaddem organizzazzjoni integrata, u għalkemm dan jista’ ma jkunx possibbli mill-bidu, jenħtieġ li jintlaħaq qbil dwar il-perjodi ta’ żmien skont l-istadji importanti. |
| --- | --- |

—

Durata. L-għan huwa li ssir ħidma biex tiġi stabbilita u titħaddem organizzazzjoni integrata, u għalkemm dan jista’ ma jkunx possibbli mill-bidu, jenħtieġ li jintlaħaq qbil dwar il-perjodi ta’ żmien skont l-istadji importanti.

| — | Metodu biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet li jistgħu jinqalgħu. L-aħjar pjanijiet u intenzjonijiet xi drabi jistgħu jirriżultaw b’mod differenti. F’dan il-każ, fejn il-partijiet kollha jridu jaħdmu mill-qrib u jsaħħu l-kollaborazzjonijiet, il-kwistjonijiet iridu jiġu indirizzati b’tali mod li l-partijiet kollha jħossu responsabbiltà kondiviża biex jindirizzaw il-kwistjonijiet u jsibu soluzzjonijiet. |
| --- | --- |

—

Metodu biex jiġu indirizzati l-kwistjonijiet li jistgħu jinqalgħu. L-aħjar pjanijiet u intenzjonijiet xi drabi jistgħu jirriżultaw b’mod differenti. F’dan il-każ, fejn il-partijiet kollha jridu jaħdmu mill-qrib u jsaħħu l-kollaborazzjonijiet, il-kwistjonijiet iridu jiġu indirizzati b’tali mod li l-partijiet kollha jħossu responsabbiltà kondiviża biex jindirizzaw il-kwistjonijiet u jsibu soluzzjonijiet.

| — | Ġuriżdizzjoni u Rimedji. Il-ftehimiet li għandhom joperaw fl-ELI ERIC mhumiex tranżazzjonijiet kummerċjali, iżda aktar simili għal kollaborazzjonijiet xjentifiċi. Madankollu, id-differenza minn kollaborazzjoni xjentifika tista’ tkun livell ogħla ta’ responsabbiltà miż-żewġ partijiet. Irrispettivament minn x’inhi r-relazzjoni kuntrattwali eventwali, l-impenn li l-faċilitajiet “isiru disponibbli” ġej mill-Pajjiżi Ospitanti, li huma membri tal-GA tal-ELI ERIC. Għal dik ir-raġuni, fil-każ ta’ tilwim jew ta’ nuqqas ta’ konformità, l-ELI ERIC huwa l-korp loġiku biex jirregola t-tilwim, sakemm ma jkunx rikonoxxut korp ieħor mill-GA. |
| --- | --- |

—

Ġuriżdizzjoni u Rimedji. Il-ftehimiet li għandhom joperaw fl-ELI ERIC mhumiex tranżazzjonijiet kummerċjali, iżda aktar simili għal kollaborazzjonijiet xjentifiċi. Madankollu, id-differenza minn kollaborazzjoni xjentifika tista’ tkun livell ogħla ta’ responsabbiltà miż-żewġ partijiet. Irrispettivament minn x’inhi r-relazzjoni kuntrattwali eventwali, l-impenn li l-faċilitajiet “isiru disponibbli” ġej mill-Pajjiżi Ospitanti, li huma membri tal-GA tal-ELI ERIC. Għal dik ir-raġuni, fil-każ ta’ tilwim jew ta’ nuqqas ta’ konformità, l-ELI ERIC huwa l-korp loġiku biex jirregola t-tilwim, sakemm ma jkunx rikonoxxut korp ieħor mill-GA.

7.   DEFINIZZJONIJIET IMPORTANTI

Dawn li ġejjin huma lista ta’ termini u kunċetti importanti li jintużaw ta’ spiss fid-dokumentazzjoni fundamentali li tagħmel referenza għall-ELI ERIC. Din tinkludi dan id-dokument kif ukoll id-dokumenti statutorji bħall-Istatuti tal-ELI ERIC (li fihom verżjoni mqassra ta’ din il-lista) u l-Annessi ta’ appoġġ. Din il-lista tista’ ma tkunx kompluta jew ma jkunx fiha t-termini u d-definizzjonijiet rilevanti kollha. Din tista’ tiġi riveduta hekk kif jiġu introdotti termini ġodda jew it-termini jsiru irrilevanti jew invalidi.

Għall-finijiet tal-ELI ERIC, għandhom japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

| 1) | AĊĊESS GĦALL-UTENTI tfisser l-użu leġittimu u awtorizzat, fiżiku jew remot tal-faċilitajiet u s-servizzi xjentifiċi tal-ELI offruti lil individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi skont il-Politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI (l-Istatuti tal-ELI, Artikolu 6). |
| --- | --- |

1)

AĊĊESS GĦALL-UTENTI tfisser l-użu leġittimu u awtorizzat, fiżiku jew remot tal-faċilitajiet u s-servizzi xjentifiċi tal-ELI offruti lil individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi skont il-Politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI (l-Istatuti tal-ELI, Artikolu 6).

| 2) | ADEŻJONI tfisser l-att ta’ sħubija mal-ELI bħala Membru wara d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-istabbiliment tal-Konsorzju għal Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka tal-ELI. |
| --- | --- |

2)

ADEŻJONI tfisser l-att ta’ sħubija mal-ELI bħala Membru wara d-dħul fis-seħħ tad-Deċiżjoni ta’ Implimentazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea dwar l-istabbiliment tal-Konsorzju għal Infrastruttura Ewropea ta’ Riċerka tal-ELI.

| 3) | KUMITAT AMMINISTRATTIV U FINANZJARJU jew AFC tfisser il-kumitat stabbilit skont l-Artikolu 24 tal-Istatuti tal-ELI ERIC biex jagħti pariri lill-Assemblea Ġenerali tal-ELI dwar kwistjonijiet finanzjarji u amministrattivi. Id-delegati tal-AFC huma nnominati mill-Membri tal-ELI ERIC u maħtura mill-GA skont l-Artikolu 21(9). |
| --- | --- |

3)

KUMITAT AMMINISTRATTIV U FINANZJARJU jew AFC tfisser il-kumitat stabbilit skont l-Artikolu 24 tal-Istatuti tal-ELI ERIC biex jagħti pariri lill-Assemblea Ġenerali tal-ELI dwar kwistjonijiet finanzjarji u amministrattivi. Id-delegati tal-AFC huma nnominati mill-Membri tal-ELI ERIC u maħtura mill-GA skont l-Artikolu 21(9).

| 4) | DIRETTUR ĠENERALI huwa l-korp eżekuttiv primarju tal-ELI ERIC. Il-persuna li tokkupa l-pożizzjoni tintgħażel u tiġi approvata mill-GA tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

4)

DIRETTUR ĠENERALI huwa l-korp eżekuttiv primarju tal-ELI ERIC. Il-persuna li tokkupa l-pożizzjoni tintgħażel u tiġi approvata mill-GA tal-ELI ERIC.

| 5) | FAĊILITÀ TAL-ELI tfisser il-faċilitajiet tal-laser b’potenza għolja li jitħaddmu mill-ELI ERIC. Deskrizzjoni teknika dettaljata hija pprovduta fl-Anness I. |
| --- | --- |

5)

FAĊILITÀ TAL-ELI tfisser il-faċilitajiet tal-laser b’potenza għolja li jitħaddmu mill-ELI ERIC. Deskrizzjoni teknika dettaljata hija pprovduta fl-Anness I.

| 6) | DIRETTUR TAL-FAĊILITÀ TAL-ELI tfisser persuna b’setgħa u responsabbiltà legali sħiħa għall-FAĊILITÀ tal-ELI rispettiva. L-awtorità tista’ tiġi assenjata mill-Pajjiż Ospitanti matul il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali (hawn taħt) u aktar tard mid-DĠ, u approvata mill-GA. |
| --- | --- |

6)

DIRETTUR TAL-FAĊILITÀ TAL-ELI tfisser persuna b’setgħa u responsabbiltà legali sħiħa għall-FAĊILITÀ tal-ELI rispettiva. L-awtorità tista’ tiġi assenjata mill-Pajjiż Ospitanti matul il-Perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali (hawn taħt) u aktar tard mid-DĠ, u approvata mill-GA.

| 7) | MEMBRU FUNDATUR tfisser pajjiż li kien jipparteċipa fl-ELI qabel u fl-istabbiliment tal-ELI ERIC u li jikkontribwixxi finanzjarjament u li jkollu d-dritt li jivvota fin-negozju tal-ELI. |
| --- | --- |

7)

MEMBRU FUNDATUR tfisser pajjiż li kien jipparteċipa fl-ELI qabel u fl-istabbiliment tal-ELI ERIC u li jikkontribwixxi finanzjarjament u li jkollu d-dritt li jivvota fin-negozju tal-ELI.

| 8) | OSSERVATUR FUNDATUR tfisser pajjiż bi status ta’ Osservatur li kien jipparteċipa fl-ELI qabel u fl-istabbiliment tal-ELI ERIC, li għandu jkollu d-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 15(1) tal-Istatuti. |
| --- | --- |

8)

OSSERVATUR FUNDATUR tfisser pajjiż bi status ta’ Osservatur li kien jipparteċipa fl-ELI qabel u fl-istabbiliment tal-ELI ERIC, li għandu jkollu d-drittijiet stabbiliti fl-Artikolu 15(1) tal-Istatuti.

| 9) | ASSEMBLEA ĠENERALI (GA) tfisser il-korp ta’ tmexxija primarju tal-ELI ERIC. Din hija magħmula minn rappreżentanti tal-Membri tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

9)

ASSEMBLEA ĠENERALI (GA) tfisser il-korp ta’ tmexxija primarju tal-ELI ERIC. Din hija magħmula minn rappreżentanti tal-Membri tal-ELI ERIC.

| 10) | MEMBRU OSPITANTI tfisser pajjiż Membru li fih tinsab FAĊILITÀ tal-ELI u li għandu obbligi speċifiċi kif deskritt fl-Anness II. |
| --- | --- |

10)

MEMBRU OSPITANTI tfisser pajjiż Membru li fih tinsab FAĊILITÀ tal-ELI u li għandu obbligi speċifiċi kif deskritt fl-Anness II.

| 11) | PERJODU TAL-OPERAZZJONIJIET INIZJALI tfisser il-perjodu li jkopri t-tlestija rieżaminata bejn il-pari tal-istrumentazzjoni xjentifika, li għandu jsir disponibbli għall-aċċess għall-utenti permezz tal-ELI ERIC. Dan huwa wkoll perjodu maħsub biex jintegra l-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi fl-ELI ERIC. Dan il-perjodu huwa previst mill-2019 sal-2021. |
| --- | --- |

11)

PERJODU TAL-OPERAZZJONIJIET INIZJALI tfisser il-perjodu li jkopri t-tlestija rieżaminata bejn il-pari tal-istrumentazzjoni xjentifika, li għandu jsir disponibbli għall-aċċess għall-utenti permezz tal-ELI ERIC. Dan huwa wkoll perjodu maħsub biex jintegra l-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi fl-ELI ERIC. Dan il-perjodu huwa previst mill-2019 sal-2021.

| 12) | PROĠETTI TA’ IMPLIMENTAZZJONI tfisser il-proġetti eżekuttivi ffinanzjati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (minn hawn ’il quddiem imsejħa “FSIE”) u l-fondi nazzjonali għall-kostruzzjoni tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI. |
| --- | --- |

12)

PROĠETTI TA’ IMPLIMENTAZZJONI tfisser il-proġetti eżekuttivi ffinanzjati mill-Fondi Strutturali u ta’ Investiment Ewropej (minn hawn ’il quddiem imsejħa “FSIE”) u l-fondi nazzjonali għall-kostruzzjoni tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI.

| 13) | KUMITAT KONSULTATTIV XJENTIFIKU U TEKNIKU INTERNAZZJONALI jew ISTAC tfisser il-korp konsultattiv xjentifiku u tekniku għall-Assemblea Ġenerali tal-ELI ERIC skont l-Artikoli 21(9) u 23. |
| --- | --- |

13)

KUMITAT KONSULTATTIV XJENTIFIKU U TEKNIKU INTERNAZZJONALI jew ISTAC tfisser il-korp konsultattiv xjentifiku u tekniku għall-Assemblea Ġenerali tal-ELI ERIC skont l-Artikoli 21(9) u 23.

| 14) | MEMBRU huwa pajjiż jew organizzazzjoni intergovernattiva li tkun issieħbet u tikkontribwixxi għall-ELI ERIC u li titħalla tivvota fl-Assemblea Ġenerali tal-ELI ERIC (GA). |
| --- | --- |

14)

MEMBRU huwa pajjiż jew organizzazzjoni intergovernattiva li tkun issieħbet u tikkontribwixxi għall-ELI ERIC u li titħalla tivvota fl-Assemblea Ġenerali tal-ELI ERIC (GA).

| 15) | OSSERVATUR huwa pajjiż/nazzjon jew organizzazzjoni intergovernattiva li tipparteċipa fil-governanza tal-ELI ERIC, iżda ma għandha l-ebda vot. |
| --- | --- |

15)

OSSERVATUR huwa pajjiż/nazzjon jew organizzazzjoni intergovernattiva li tipparteċipa fil-governanza tal-ELI ERIC, iżda ma għandha l-ebda vot.

| 16) | REGOLI TA’ PROĊEDURA tfisser id-dokumenti ta’ politika u ta’ proċedura kif approvati mill-GA tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

16)

REGOLI TA’ PROĊEDURA tfisser id-dokumenti ta’ politika u ta’ proċedura kif approvati mill-GA tal-ELI ERIC.

| 17) | PERJODU TAL-OPERAZZJONIJIET FI STAT STABBLI tfisser l-operat sħiħ tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI mill-ELI ERIC. Dan huwa previst li jibda fl-2022, mat-tlestija tal-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali u l-integrazzjoni ta’ kull waħda mill-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi tal-ELI ERIC. |
| --- | --- |

17)

PERJODU TAL-OPERAZZJONIJIET FI STAT STABBLI tfisser l-operat sħiħ tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI mill-ELI ERIC. Dan huwa previst li jibda fl-2022, mat-tlestija tal-perjodu tal-Operazzjonijiet Inizjali u l-integrazzjoni ta’ kull waħda mill-Faċilitajiet tal-ELI rispettivi tal-ELI ERIC.

| 18) | SIEĦEB STRATEĠIKU huwa parti terza, bħal aġenziji u/jew istituzzjonijiet nazzjonali, li se tikkontribwixxi għall-missjoni tal-ELI ERIC u tappoġġa l-involviment tal-komunitajiet tal-utenti tagħhom u l-operat tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI fuq perspettiva fit-tul permezz ta’ ftehim ta’ sħubija, b’mod konsistenti mal-Artikolu 19 tal-Istatuti. |
| --- | --- |

18)

SIEĦEB STRATEĠIKU huwa parti terza, bħal aġenziji u/jew istituzzjonijiet nazzjonali, li se tikkontribwixxi għall-missjoni tal-ELI ERIC u tappoġġa l-involviment tal-komunitajiet tal-utenti tagħhom u l-operat tal-FAĊILITAJIET TAL-ELI fuq perspettiva fit-tul permezz ta’ ftehim ta’ sħubija, b’mod konsistenti mal-Artikolu 19 tal-Istatuti.

| 19) | PERJODU TA’ TRANŻIZZJONI tfisser il-perjodu meta l-Faċilitajiet tal-ELI jkunu qed jiġu ttrasferiti taħt il-governanza tal-ELI ERIC f’operazzjonijiet integrati. Il-perjodu huwa ddefinit fir-rigward ta’ kull Faċilità tal-ELI skont stadji importanti tekniċi u organizzazzjonali definiti fl-Anness I, id-“Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika” tal-Faċilitajiet tal-ELI. |
| --- | --- |

19)

PERJODU TA’ TRANŻIZZJONI tfisser il-perjodu meta l-Faċilitajiet tal-ELI jkunu qed jiġu ttrasferiti taħt il-governanza tal-ELI ERIC f’operazzjonijiet integrati. Il-perjodu huwa ddefinit fir-rigward ta’ kull Faċilità tal-ELI skont stadji importanti tekniċi u organizzazzjonali definiti fl-Anness I, id-“Deskrizzjoni Teknika u Xjentifika” tal-Faċilitajiet tal-ELI.

| 20) | UTENT tfisser individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi li se jaċċessaw il-FAĊILITAJIET TAL-ELI skont il-politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI ERIC (l-Artikolu 6). |
| --- | --- |

20)

UTENT tfisser individwi, timijiet u istituzzjonijiet mill-akkademja, l-industrija u s-servizzi pubbliċi li se jaċċessaw il-FAĊILITAJIET TAL-ELI skont il-politika ta’ Aċċess għall-Utenti tal-ELI ERIC (l-Artikolu 6).

---

(1)  https://op.europa.eu/s/pcrm

---