# Επίσημη Εφημερίδα C 54/2005

| | ISSN 1725-2415 |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 54 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 48ό έτος3 Μαρτίου 2005 |

ISSN 1725-2415

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 54

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

48ό έτος3 Μαρτίου 2005

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ανακοινώσεις |
| | Ελεγκτικό Συνέδριο |
| 2005/C 054/1 | Ειδικη εκθεση αριθ. 8/2004 σχετικά με τη διαχείριση και την εποπτεία εκ μέρους της Επιτροπής των μέτρων καταπολέμησης και των δαπανών που αφορούν τον αφθώδη πυρετό, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής | 1 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ανακοινώσεις

Ελεγκτικό Συνέδριο

2005/C 054/1

Ειδικη εκθεση αριθ. 8/2004 σχετικά με τη διαχείριση και την εποπτεία εκ μέρους της Επιτροπής των μέτρων καταπολέμησης και των δαπανών που αφορούν τον αφθώδη πυρετό, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

1

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ανακοινώσεις

Ελεγκτικό Συνέδριο

| 3.3.2005 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 54/1 |
| --- | --- | --- | --- |

3.3.2005

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 54/1

---

ΕΙΔΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ αριθ. 8/2004

σχετικά με τη διαχείριση και την εποπτεία εκ μέρους της Επιτροπής των μέτρων καταπολέμησης και των δαπανών που αφορούν τον αφθώδη πυρετό, συνοδευόμενη από τις απαντήσεις της Επιτροπής

(δυνάμει του άρθρου 248 παράγραφος 4 δεύτερο εδάφιο της συνθήμης ΕΚ)

(2005/C 54/01)

ΠΙΝΑΚΑΣ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ

| I-VII | ΠΕΡΙΛΗΨΗ |
| --- | --- |

I-VII

| 1-15 | ΕΙΣΑΓΩΓΗ |
| --- | --- |

1-15

| 1-5 | Ιστορικό |
| --- | --- |

1-5

| 6-7 | Κύρια χαρακτηριστικά των μέτρων πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού |
| --- | --- |

6-7

| 8-11 | Δημοσιονομική επίδραση |
| --- | --- |

8-11

| 12-15 | Έλεγχος του Συνεδρίου |
| --- | --- |

12-15

| 16-43 | ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ |
| --- | --- |

16-43

| 16-20 | Ανεπαρκώς ενημερωμένη διαδικασία ανάλυσης |
| --- | --- |

16-20

| 21-43 | Ανεπαρκής εποπτεία της Επιτροπής από ορισμένες απόψεις και κενά της κανονιστικής ρύθμισης που δεν συμπληρώθηκαν εγκαίρως |
| --- | --- |

21-43

| 22-23 | Μη συστηματική επαλήθευση της συμφωνίας της μεταφοράς των κοινοτικών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο |
| --- | --- |

22-23

| 24-25 | Ασκείται αποτελεσματική εποπτεία στους κτηνιατρικούς και υγειονομικούς ελέγχους στα σύνορα της Ένωσης αλλά η κανονιστική ρύθμιση δεν καλύπτει επαρκώς ορισμένους κινδύνους |
| --- | --- |

24-25

| 26-28 | Καθυστερημένοι έλεγχοι και καθυστερημένη απαγόρευση σχετικά με τη διατροφή των ζώων με απορρίμματα κουζίνας |
| --- | --- |

26-28

| 29-34 | Ανεπαρκή κριτήρια και έλεγχοι για τα σχέδια επείγουσας δράσης των κρατών μελών |
| --- | --- |

29-34

| 35-37 | Ελλιπής αναγνώριση και ανεπαρκής εντοπισμός των ζώων που ανήκουν στα ευπαθή στον αφθώδη πυρετό είδη |
| --- | --- |

35-37

| 38-41 | Κενά του συστήματος ANIMO που δεν συμπληρώθηκαν πριν από την κρίση |
| --- | --- |

38-41

| 42-43 | Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των ζώων στο σύνολο του εδάφους των κρατών μελών |
| --- | --- |

42-43

| 44-58 | ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ |
| --- | --- |

44-58

| 44-45 | Αποτελεσματική εποπτεία της Επιτροπής |
| --- | --- |

44-45

| 46-58 | Ανεπάρκειες του μηχανισμού καταπολέμησης και της εφαρμογής του στα κράτη μέλη |
| --- | --- |

46-58

| 48-49 | Μειωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες |
| --- | --- |

48-49

| 50-56 | Ανεπαρκή κίνητρα για άμεση κοινοποίηση της νόσου και τήρηση των περιορισμών στις μετακινήσεις των ζώων |
| --- | --- |

50-56

| 57-58 | Χρονικό διάστημα που απαιτήθηκε για τη θανάτωση των ζώων |
| --- | --- |

57-58

| 59-89 | ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΩΝ |
| --- | --- |

59-89

| 60-73 | Η Επιτροπή δεν προέβη σε προτάσεις οδηγιών για τις διαδικασίες και τον υπολογισμό της αποζημίωσης των κτηνοτρόφων από τα κράτη μέλη |
| --- | --- |

60-73

| 62-66 | Ποικίλα συστήματα αποζημίωσης και ανομοιογενείς αξιολογήσεις |
| --- | --- |

62-66

| 67-71 | Διαπιστωθείσες περιπτώσεις διπλών πληρωμών κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων |
| --- | --- |

67-71

| 72-73 | Ανομοιογενείς καταβολές πριμοδοτήσεων για θανατώσεις |
| --- | --- |

72-73

| 74-83 | Οι κανόνες και οι διαδικασίες σχετικά με την επιλεξιμότητα για επιστροφή των δαπανών των κρατών μελών από την Κοινότητα καθορίστηκαν αργά |
| --- | --- |

74-83

| 82-83 | Προθεσμίες για την επιστροφή δαπανών των κρατών μελών |
| --- | --- |

82-83

| 84-85 | Τα ποσοστά συγχρηματοδότησης ευθυγραμμίστηκαν μόνον για τα χοιροειδή |
| --- | --- |

84-85

| 86-89 | Έλλειψη συμβολής των κτηνοτρόφων στην κοινοτική χρηματοδότηση του συστήματος καταπολέμησης |
| --- | --- |

86-89

| 90-100 | ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ |
| --- | --- |

90-100

| 90-97 | Η δράση στον κτηνιατρικό τομέα |
| --- | --- |

90-97

| 98-100 | Η δράση στον οικονομικό τομέα |
| --- | --- |

98-100

| 101-106 | ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ |
| --- | --- |

101-106

Απαντήσεις της Επιτροπής

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

| I. | Τόσο η αναγκαιότητα ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς όσο και η αναγκαιότητα προώθησης του εμπορίου των ζώων εκτροφής γενικά απαίτησαν να θεσπίσει η Κοινότητα κοινή πολιτική πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού. Έτσι, από το 1992 και εξής, γενίκευσε σε όλα τα κράτη μέλη την εγκατάλειψη του προφυλακτικού εμβολιασμού των ζώων κατά της νόσου αυτής, θεσπίζοντας ταυτόχρονα ένα πολύπλοκο σύστημα μέσων πρόληψης και καταπολέμησης, που αποσκοπούσε στον περιορισμό τόσο της εισαγωγής του ιού όσο και της εξάπλωσής του στο κοινοτικό έδαφος. Σε περίπτωση επιζωοτίας, έπρεπε να θανατωθούν τα μολυσμένα ζώα, να καταστραφούν τα πτώματά τους, να απολυμανθούν οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός. Στη συνέχεια, ένα τμήμα όλων των εν λόγω δαπανών, που βάρυναν τα κράτη μέλη, ήταν δυνατό να επιστραφεί από ένα κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά, που είχε ιδρυθεί για το σκοπό αυτό στους κόλπους του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις. |
| --- | --- |

I.

Τόσο η αναγκαιότητα ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς όσο και η αναγκαιότητα προώθησης του εμπορίου των ζώων εκτροφής γενικά απαίτησαν να θεσπίσει η Κοινότητα κοινή πολιτική πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού. Έτσι, από το 1992 και εξής, γενίκευσε σε όλα τα κράτη μέλη την εγκατάλειψη του προφυλακτικού εμβολιασμού των ζώων κατά της νόσου αυτής, θεσπίζοντας ταυτόχρονα ένα πολύπλοκο σύστημα μέσων πρόληψης και καταπολέμησης, που αποσκοπούσε στον περιορισμό τόσο της εισαγωγής του ιού όσο και της εξάπλωσής του στο κοινοτικό έδαφος. Σε περίπτωση επιζωοτίας, έπρεπε να θανατωθούν τα μολυσμένα ζώα, να καταστραφούν τα πτώματά τους, να απολυμανθούν οι εγκαταστάσεις και ο εξοπλισμός. Στη συνέχεια, ένα τμήμα όλων των εν λόγω δαπανών, που βάρυναν τα κράτη μέλη, ήταν δυνατό να επιστραφεί από ένα κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά, που είχε ιδρυθεί για το σκοπό αυτό στους κόλπους του ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις.

| II. | Κατόπιν της κρίσης του 2001, τα κράτη μέλη ζήτησαν την επιστροφή 1 616 εκατομμυρίων ευρώ από το κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά. Το εν λόγω κόστος, καθώς και η έκταση της επιζωοτίας, αποτέλεσαν το κίνητρο για τον έλεγχο του Συνεδρίου, ο οποίος περιλάμβανε τους εξής τρεις στόχους: να εξακριβωθεί, αφενός, εάν η διαδικασία ανάλυσης της Επιτροπής, που αποτελεί τη βάση της στρατηγικής εξάλειψης, ήταν ενημερωμένη, αφετέρου, εάν η εφαρμογή της στρατηγικής υπήρξε αποτελεσματική και, τέλος, εάν το σύστημα επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών για την αποζημίωση των κτηνοτρόφων και τη θανάτωση των ζώων τους ήταν κατάλληλο, ταχύ και αμερόληπτο. Επειδή ορισμένα διδάγματα που προέκυψαν από τις προηγούμενες επιζωοτίες μπορούσαν να είναι επωφελή για τη στρατηγική πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, το Συνέδριο εξέτασε τη δράση της Επιτροπής πριν, κατά και μετά την κρίση. |
| --- | --- |

II.

Κατόπιν της κρίσης του 2001, τα κράτη μέλη ζήτησαν την επιστροφή 1 616 εκατομμυρίων ευρώ από το κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά. Το εν λόγω κόστος, καθώς και η έκταση της επιζωοτίας, αποτέλεσαν το κίνητρο για τον έλεγχο του Συνεδρίου, ο οποίος περιλάμβανε τους εξής τρεις στόχους: να εξακριβωθεί, αφενός, εάν η διαδικασία ανάλυσης της Επιτροπής, που αποτελεί τη βάση της στρατηγικής εξάλειψης, ήταν ενημερωμένη, αφετέρου, εάν η εφαρμογή της στρατηγικής υπήρξε αποτελεσματική και, τέλος, εάν το σύστημα επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών για την αποζημίωση των κτηνοτρόφων και τη θανάτωση των ζώων τους ήταν κατάλληλο, ταχύ και αμερόληπτο. Επειδή ορισμένα διδάγματα που προέκυψαν από τις προηγούμενες επιζωοτίες μπορούσαν να είναι επωφελή για τη στρατηγική πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, το Συνέδριο εξέτασε τη δράση της Επιτροπής πριν, κατά και μετά την κρίση.

| III. | Η παρούσα έκθεση υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή, πριν από την κρίση του 2001, δεν αναθεώρησε τη στρατηγική της υπό το πρίσμα της εξέλιξης των παραγόντων κινδύνου. |
| --- | --- |

III.

Η παρούσα έκθεση υπογραμμίζει ότι η Επιτροπή, πριν από την κρίση του 2001, δεν αναθεώρησε τη στρατηγική της υπό το πρίσμα της εξέλιξης των παραγόντων κινδύνου.

| IV. | Η έκθεση καταδεικνύει επίσης ότι, λόγω έλλειψης διεξοδικής αξιολόγησης και ελέγχων εκ μέρους της Επιτροπής πριν από το 2001, δεν εντοπίστηκαν ούτε διορθώθηκαν εγκαίρως ορισμένες αδυναμίες του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης, ιδίως όσον αφορά την προστασία στα σύνορα, τη διατροφή των ζώων, τα σχέδια επείγουσας δράσης, την αναγνώριση των προβάτων, το σύστημα πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών (ANIMO) σχετικά με τις μετακινήσεις των ζώων. Το Κοινοβούλιο επέκρινε (1) την Επιτροπή για το ότι δεν είχε πραγματοποιήσει επαληθεύσεις των σχεδίων επείγουσας δράσης στα κράτη μέλη πριν από την κρίση, αναγνωρίζοντας ωστόσο τη θετική δράση της κατά την κρίση. Πράγματι, κατά τη διάρκεια της κρίσης, η Επιτροπή εντόπισε με ταχύτητα τις ανεπάρκειες του μηχανισμού και της εφαρμογής του στα κράτη μέλη όσον αφορά την κτηνιατρική πλαισίωση, την κοινοποίηση της νόσου και την ταχύτητα θανάτωσης των ζώων, αλλά ήταν πλέον αργά για να τις διορθώσει. Πιο συγκεκριμένα, το Συνέδριο παρατήρησε ότι η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού που θεσπίστηκε εξαρτάται κατά πολύ από την άμεση κοινοποίηση της νόσου από τους κτηνοτρόφους και από το κατά πόσον αυτοί τηρούν τους περιορισμούς στις μετακινήσεις. |
| --- | --- |

IV.

Η έκθεση καταδεικνύει επίσης ότι, λόγω έλλειψης διεξοδικής αξιολόγησης και ελέγχων εκ μέρους της Επιτροπής πριν από το 2001, δεν εντοπίστηκαν ούτε διορθώθηκαν εγκαίρως ορισμένες αδυναμίες του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης, ιδίως όσον αφορά την προστασία στα σύνορα, τη διατροφή των ζώων, τα σχέδια επείγουσας δράσης, την αναγνώριση των προβάτων, το σύστημα πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών (ANIMO) σχετικά με τις μετακινήσεις των ζώων. Το Κοινοβούλιο επέκρινε (1) την Επιτροπή για το ότι δεν είχε πραγματοποιήσει επαληθεύσεις των σχεδίων επείγουσας δράσης στα κράτη μέλη πριν από την κρίση, αναγνωρίζοντας ωστόσο τη θετική δράση της κατά την κρίση. Πράγματι, κατά τη διάρκεια της κρίσης, η Επιτροπή εντόπισε με ταχύτητα τις ανεπάρκειες του μηχανισμού και της εφαρμογής του στα κράτη μέλη όσον αφορά την κτηνιατρική πλαισίωση, την κοινοποίηση της νόσου και την ταχύτητα θανάτωσης των ζώων, αλλά ήταν πλέον αργά για να τις διορθώσει. Πιο συγκεκριμένα, το Συνέδριο παρατήρησε ότι η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού που θεσπίστηκε εξαρτάται κατά πολύ από την άμεση κοινοποίηση της νόσου από τους κτηνοτρόφους και από το κατά πόσον αυτοί τηρούν τους περιορισμούς στις μετακινήσεις.

| V. | Από τον έλεγχο διεφάνη ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης του συστήματος κοινοτικής χρηματοδότησης έως την τελειοποίησή του. Οι αποζημιώσεις που χορήγησαν τα κράτη μέλη στους κτηνοτρόφους τους παραμένουν ανεπαρκώς καθορισμένες σε κοινοτικό επίπεδο, παρόλο που επιστρέφονται σε ποσοστό 60 % των επιλέξιμων από την Επιτροπή ποσών. Ελλείψει ενός καλύτερα καθορισμένου κοινοτικού πλαισίου, τα κράτη μέλη θέσπισαν ποικίλα συστήματα, που συνεπάγονταν διαφορετικά ποσά πληρωμών μεταξύ των κτηνοτρόφων της Κοινότητας. |
| --- | --- |

V.

Από τον έλεγχο διεφάνη ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης του συστήματος κοινοτικής χρηματοδότησης έως την τελειοποίησή του. Οι αποζημιώσεις που χορήγησαν τα κράτη μέλη στους κτηνοτρόφους τους παραμένουν ανεπαρκώς καθορισμένες σε κοινοτικό επίπεδο, παρόλο που επιστρέφονται σε ποσοστό 60 % των επιλέξιμων από την Επιτροπή ποσών. Ελλείψει ενός καλύτερα καθορισμένου κοινοτικού πλαισίου, τα κράτη μέλη θέσπισαν ποικίλα συστήματα, που συνεπάγονταν διαφορετικά ποσά πληρωμών μεταξύ των κτηνοτρόφων της Κοινότητας.

| VI. | Από τότε, πλήθος κενών πληρώθηκε με την πρόσφατη αναθεώρηση του κοινοτικού κανονισμού. Ωστόσο, το οικονομικό πλαίσιο δεν αναθεωρήθηκε και τα κοινοτικά μέτρα παραμένουν ανεπαρκή σε θέματα κοινοποίησης της νόσου, εποπτείας των εκμεταλλεύσεων και ταχύτητας των θανατώσεων. Η εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη διατρέχει τον κίνδυνο να αποδειχθεί και πάλι ανεπαρκής για την αναχαίτιση μιας μελλοντικής επιδημίας, ενεργοποιώντας ταυτόχρονα το σύστημα κοινοτικών επιστροφών. |
| --- | --- |

VI.

Από τότε, πλήθος κενών πληρώθηκε με την πρόσφατη αναθεώρηση του κοινοτικού κανονισμού. Ωστόσο, το οικονομικό πλαίσιο δεν αναθεωρήθηκε και τα κοινοτικά μέτρα παραμένουν ανεπαρκή σε θέματα κοινοποίησης της νόσου, εποπτείας των εκμεταλλεύσεων και ταχύτητας των θανατώσεων. Η εφαρμογή τους από τα κράτη μέλη διατρέχει τον κίνδυνο να αποδειχθεί και πάλι ανεπαρκής για την αναχαίτιση μιας μελλοντικής επιδημίας, ενεργοποιώντας ταυτόχρονα το σύστημα κοινοτικών επιστροφών.

| VII. | Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να ενημερώσει, εκτός περιόδου κρίσης, τις αναλύσεις και εκτιμήσεις της στρατηγικής της. Προτείνει επίσης τη μελέτη των μέσων που παρέχουν τη δυνατότητα συνεργασίας των κτηνοτρόφων με το σύστημα καταπολέμησης, ώστε να εμπλακούν περισσότερο στην ταχεία κοινοποίηση της νόσου και στην τήρηση του περιορισμού μετακινήσεων. Τέλος, καλεί την Επιτροπή να διασαφηνίσει το οικονομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στις επιζωοτίες, μειώνοντας ταυτόχρονα στο ελάχιστο τους οικονομικούς κινδύνους για τον κοινοτικό προϋπολογισμό. |
| --- | --- |

VII.

Το Συνέδριο συνιστά στην Επιτροπή να ενημερώσει, εκτός περιόδου κρίσης, τις αναλύσεις και εκτιμήσεις της στρατηγικής της. Προτείνει επίσης τη μελέτη των μέσων που παρέχουν τη δυνατότητα συνεργασίας των κτηνοτρόφων με το σύστημα καταπολέμησης, ώστε να εμπλακούν περισσότερο στην ταχεία κοινοποίηση της νόσου και στην τήρηση του περιορισμού μετακινήσεων. Τέλος, καλεί την Επιτροπή να διασαφηνίσει το οικονομικό πλαίσιο που εφαρμόζεται στις επιζωοτίες, μειώνοντας ταυτόχρονα στο ελάχιστο τους οικονομικούς κινδύνους για τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Ιστορικό

| 1. | Ο αφθώδης πυρετός είναι ζωονόσος, ακίνδυνη για τον άνθρωπο αλλά εξαιρετικά μεταδοτική για τα οπληφόρα ζώα. Στις λιγότερο προηγμένες χώρες, μπορεί να καταστρέψει σχεδόν εν μια νυκτί τον εφοδιασμό σε τροφή και τα μέσα επιβίωσης των κτηνοτρόφων, διότι πλήττεται μεγάλος αριθμός οπληφόρων ζώων, μεταξύ των οποίων τα βοοειδή, τα χοιροειδή και τα αιγοπρόβατα. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω άμεσης επαφής μεταξύ ζώων και μέσω των ζωοτροφών, μέσω άμεσης επαφής με διάφορους φορείς, αυτοκίνητα, φορτηγά, πρόσωπα, ακόμη και δια της εναέριας οδού, ήτοι μέσω του ανέμου. Μεταξύ των ενήλικων ζώων που μολύνονται, η νόσος προξενεί μειωμένη θνησιμότητα. Μολονότι η πλειονότητα των ζώων θεραπεύεται εντός τριών ή τεσσάρων εβδομάδων, αυτά έχουν δεχθεί σοβαρά πλήγματα: η ανάπτυξη των νεαρών ζώων επιβραδύνεται, το ποσοστό αποβολών αυξάνεται, ενώ η παραγωγή γάλακτος μειώνεται σημαντικά και μόνιμα. Οι χώρες που είναι απαλλαγμένες από τη νόσο υποχρεούνται να θεσπίζουν μέτρα ασφαλείας, προκειμένου να προστατεύονται από τον ιό και να αποφεύγουν τα εμπάργκο στις εξαγωγές ζωικών προϊόντων τους. |
| --- | --- |

1.

Ο αφθώδης πυρετός είναι ζωονόσος, ακίνδυνη για τον άνθρωπο αλλά εξαιρετικά μεταδοτική για τα οπληφόρα ζώα. Στις λιγότερο προηγμένες χώρες, μπορεί να καταστρέψει σχεδόν εν μια νυκτί τον εφοδιασμό σε τροφή και τα μέσα επιβίωσης των κτηνοτρόφων, διότι πλήττεται μεγάλος αριθμός οπληφόρων ζώων, μεταξύ των οποίων τα βοοειδή, τα χοιροειδή και τα αιγοπρόβατα. Ο ιός μπορεί να μεταδοθεί μέσω άμεσης επαφής μεταξύ ζώων και μέσω των ζωοτροφών, μέσω άμεσης επαφής με διάφορους φορείς, αυτοκίνητα, φορτηγά, πρόσωπα, ακόμη και δια της εναέριας οδού, ήτοι μέσω του ανέμου. Μεταξύ των ενήλικων ζώων που μολύνονται, η νόσος προξενεί μειωμένη θνησιμότητα. Μολονότι η πλειονότητα των ζώων θεραπεύεται εντός τριών ή τεσσάρων εβδομάδων, αυτά έχουν δεχθεί σοβαρά πλήγματα: η ανάπτυξη των νεαρών ζώων επιβραδύνεται, το ποσοστό αποβολών αυξάνεται, ενώ η παραγωγή γάλακτος μειώνεται σημαντικά και μόνιμα. Οι χώρες που είναι απαλλαγμένες από τη νόσο υποχρεούνται να θεσπίζουν μέτρα ασφαλείας, προκειμένου να προστατεύονται από τον ιό και να αποφεύγουν τα εμπάργκο στις εξαγωγές ζωικών προϊόντων τους.

| 2. | Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στους κόλπους της Κοινότητας προβλεπόταν για τον Ιανουάριο του 1993. Συνεπώς, δεδομένου ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των ζώων και των γεωργικών προϊόντων αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο των κοινών οργανώσεων αγορών, οι κανόνες που διέπουν τις συναλλαγές οι οποίες αφορούν ζώα και ζωικά προϊόντα έπρεπε να εναρμονιστούν. Αυτό συνεπαγόταν επίσης τη θέσπιση κοινής πολιτικής πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού. Ωστόσο, σε έκθεση σχετικά με τις πολιτικές των κρατών μελών στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού (2), η Επιτροπή ανέφερε το 1989 ότι ορισμένα από αυτά, τα οποία δεν πραγματοποιούσαν προφυλακτικό εμβολιασμό των ζώων τους (3), μπορούσαν να επιβάλλουν περιορισμούς στις συναλλαγές ζώων με τους κοινοτικούς εταίρους τους που πραγματοποιούσαν τον εμβολιασμό. Οι εν λόγω περιορισμοί δικαιολογούνταν διότι τα εμβολιασμένα ζώα, ακόμη και όταν είχαν φυσιολογική κλινική εικόνα, μπορούσαν να είναι φορείς του ιού. |
| --- | --- |

2.

Η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στους κόλπους της Κοινότητας προβλεπόταν για τον Ιανουάριο του 1993. Συνεπώς, δεδομένου ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των ζώων και των γεωργικών προϊόντων αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο των κοινών οργανώσεων αγορών, οι κανόνες που διέπουν τις συναλλαγές οι οποίες αφορούν ζώα και ζωικά προϊόντα έπρεπε να εναρμονιστούν. Αυτό συνεπαγόταν επίσης τη θέσπιση κοινής πολιτικής πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού. Ωστόσο, σε έκθεση σχετικά με τις πολιτικές των κρατών μελών στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού (2), η Επιτροπή ανέφερε το 1989 ότι ορισμένα από αυτά, τα οποία δεν πραγματοποιούσαν προφυλακτικό εμβολιασμό των ζώων τους (3), μπορούσαν να επιβάλλουν περιορισμούς στις συναλλαγές ζώων με τους κοινοτικούς εταίρους τους που πραγματοποιούσαν τον εμβολιασμό. Οι εν λόγω περιορισμοί δικαιολογούνταν διότι τα εμβολιασμένα ζώα, ακόμη και όταν είχαν φυσιολογική κλινική εικόνα, μπορούσαν να είναι φορείς του ιού.

| 3. | Προκειμένου να αρθούν τα κτηνιατρικά και ζωοτεχνικά εμπόδια στην ανάπτυξη των ενδοκοινοτικών συναλλαγών που αφορούν ζώα και ζωικά προϊόντα, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τους υγειονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στις διεθνείς συναλλαγές για ζώα και προϊόντα που προέρχονται από ζώα, όπως έχουν καθοριστεί από το Διεθνές Γραφείο Επιζωοτιών (ΔΓΕ) (4). Οι κανόνες αυτοί προέβλεπαν, σε περίπτωση επιζωοτίας αφθώδους πυρετού, πολύ ταχύτερη επιστροφή στις ελεύθερες εμπορικές συναλλαγές εάν γινόταν μόνο θανάτωση των ζώων (τρεις μήνες) από ό,τι εάν πραγματοποιούνταν οποιουδήποτε είδους εμβολιασμός (12 έως 24 μήνες). |
| --- | --- |

3.

Προκειμένου να αρθούν τα κτηνιατρικά και ζωοτεχνικά εμπόδια στην ανάπτυξη των ενδοκοινοτικών συναλλαγών που αφορούν ζώα και ζωικά προϊόντα, η Επιτροπή έλαβε υπόψη τους υγειονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στις διεθνείς συναλλαγές για ζώα και προϊόντα που προέρχονται από ζώα, όπως έχουν καθοριστεί από το Διεθνές Γραφείο Επιζωοτιών (ΔΓΕ) (4). Οι κανόνες αυτοί προέβλεπαν, σε περίπτωση επιζωοτίας αφθώδους πυρετού, πολύ ταχύτερη επιστροφή στις ελεύθερες εμπορικές συναλλαγές εάν γινόταν μόνο θανάτωση των ζώων (τρεις μήνες) από ό,τι εάν πραγματοποιούνταν οποιουδήποτε είδους εμβολιασμός (12 έως 24 μήνες).

| 4. | Λόγω αυτών των εμπορικών συλλογισμών, η ίδια έκθεση της Επιτροπής κατέληγε στο συμπέρασμα ότι μια πολιτική μη εμβολιασμού ήταν προτιμότερη από μια πολιτική προφυλακτικού εμβολιασμού. Για το λόγο αυτό, σε κοινοτικό επίπεδο, η εν λόγω πολιτική της θανάτωσης όλων των ζώων συμπληρώθηκε το 1990 (5) με την απαγόρευση του προφυλακτικού εμβολιασμού, καθώς και με την απαγόρευση της εισαγωγής στο κοινοτικό έδαφος εμβολιασμένων ζώων. Ωστόσο, υπήρχε ακόμη η δυνατότητα πραγματοποίησης εμβολιασμού, αλλά μόνον κατεπειγόντως, όταν η παρουσία του αφθώδους πυρετού έχει επιβεβαιωθεί και απειλείται εξάπλωσή της. |
| --- | --- |

4.

Λόγω αυτών των εμπορικών συλλογισμών, η ίδια έκθεση της Επιτροπής κατέληγε στο συμπέρασμα ότι μια πολιτική μη εμβολιασμού ήταν προτιμότερη από μια πολιτική προφυλακτικού εμβολιασμού. Για το λόγο αυτό, σε κοινοτικό επίπεδο, η εν λόγω πολιτική της θανάτωσης όλων των ζώων συμπληρώθηκε το 1990 (5) με την απαγόρευση του προφυλακτικού εμβολιασμού, καθώς και με την απαγόρευση της εισαγωγής στο κοινοτικό έδαφος εμβολιασμένων ζώων. Ωστόσο, υπήρχε ακόμη η δυνατότητα πραγματοποίησης εμβολιασμού, αλλά μόνον κατεπειγόντως, όταν η παρουσία του αφθώδους πυρετού έχει επιβεβαιωθεί και απειλείται εξάπλωσή της.

| 5. | Από την έγκριση της νέας αυτής στρατηγικής και εξής, εκδηλώθηκαν πολυάριθμες ακόμη εστίες («outbreaks») στην Ένωση: το 1993 στην Ιταλία (57 εστίες) και το 1994, 1996 και 2000 στην Ελλάδα (95, 39 και 14 εστίες αντίστοιχα). Εκδηλώθηκαν επιδημίες στις γειτονικές περιοχές (Αλβανία, ΠΓΔΜ, Κοσσυφοπέδιο, Αλγερία, Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Τουρκία και Ιράν). Εξάλλου, στις 21 Φεβρουαρίου 2001, μια κρίση χωρίς προηγούμενο έπληξε επί δεκάμηνο το Ηνωμένο Βασίλειο. Διαπιστώθηκαν 2 034 εστίες μόλυνσης, οι οποίες εξαπλώθηκαν σε 10 124 εκμεταλλεύσεις και οδήγησαν στη θανάτωση περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων ζώων (6). Επιπλέον, πάνω από δύο εκατομμύρια ζώα θανατώθηκαν λόγω προβλημάτων ευεξίας που προκλήθηκαν λόγω του εγκλωβισμού τους στις εκμεταλλεύσεις, κατόπιν των περιορισμών στη μετακίνηση (7). Δεν κατέστη δυνατό να περιοριστεί ο αφθώδης πυρετός στο Ηνωμένο Βασίλειο: εξαπλώθηκε στις 13 Μαρτίου 2001 στη Γαλλία (δύο εστίες), στις 20 Μαρτίου 2001 στην Ιρλανδία (μία εστία) και στις 21 Μαρτίου 2001 στις Κάτω Χώρες (26 εστίες). Το Ηνωμένο Βασίλειο χρειάστηκε να προβεί σε θανατώσεις ζώων έως το Σεπτέμβριο του 2001. Τον Ιανουάριο του 2002, κατόρθωσε να επαναχαρακτηριστεί χώρα απαλλαγμένη από τον αφθώδη πυρετό, που δεν προσέφευγε στον εμβολιασμό, γεγονός που του παρέσχε τη δυνατότητα να ξαναρχίσει τις εμπορικές συναλλαγές του. |
| --- | --- |

5.

Από την έγκριση της νέας αυτής στρατηγικής και εξής, εκδηλώθηκαν πολυάριθμες ακόμη εστίες («outbreaks») στην Ένωση: το 1993 στην Ιταλία (57 εστίες) και το 1994, 1996 και 2000 στην Ελλάδα (95, 39 και 14 εστίες αντίστοιχα). Εκδηλώθηκαν επιδημίες στις γειτονικές περιοχές (Αλβανία, ΠΓΔΜ, Κοσσυφοπέδιο, Αλγερία, Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Τουρκία και Ιράν). Εξάλλου, στις 21 Φεβρουαρίου 2001, μια κρίση χωρίς προηγούμενο έπληξε επί δεκάμηνο το Ηνωμένο Βασίλειο. Διαπιστώθηκαν 2 034 εστίες μόλυνσης, οι οποίες εξαπλώθηκαν σε 10 124 εκμεταλλεύσεις και οδήγησαν στη θανάτωση περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων ζώων (6). Επιπλέον, πάνω από δύο εκατομμύρια ζώα θανατώθηκαν λόγω προβλημάτων ευεξίας που προκλήθηκαν λόγω του εγκλωβισμού τους στις εκμεταλλεύσεις, κατόπιν των περιορισμών στη μετακίνηση (7). Δεν κατέστη δυνατό να περιοριστεί ο αφθώδης πυρετός στο Ηνωμένο Βασίλειο: εξαπλώθηκε στις 13 Μαρτίου 2001 στη Γαλλία (δύο εστίες), στις 20 Μαρτίου 2001 στην Ιρλανδία (μία εστία) και στις 21 Μαρτίου 2001 στις Κάτω Χώρες (26 εστίες). Το Ηνωμένο Βασίλειο χρειάστηκε να προβεί σε θανατώσεις ζώων έως το Σεπτέμβριο του 2001. Τον Ιανουάριο του 2002, κατόρθωσε να επαναχαρακτηριστεί χώρα απαλλαγμένη από τον αφθώδη πυρετό, που δεν προσέφευγε στον εμβολιασμό, γεγονός που του παρέσχε τη δυνατότητα να ξαναρχίσει τις εμπορικές συναλλαγές του.

Κύρια χαρακτηριστικά των μέτρων πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού

| 6. | Ένα πολύπλοκο σύνολο μέσων πρόληψης και καταπολέμησης στοχεύει στον περιορισμό των κινδύνων εισαγωγής του ιού στο κοινοτικό έδαφος και εξάπλωσής του (βλέπε πλαίσιο αριθ. 1). Τα εν λόγω μέσα πρόληψης και καταπολέμησης προβλέπονται σε κοινοτικές οδηγίες (8). Αφενός, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τη θέση τους σε ισχύ και την εφαρμογή των κανόνων που προκύπτουν από αυτά και, αφετέρου, η Επιτροπή είναι επιφορτισμένη με τον έλεγχο της θέσης σε εφαρμογή των κοινοτικών επιταγών από τα κράτη μέλη. Επιπλέον, η Επιτροπή στηρίζει τις τρίτες χώρες στις προσπάθειες που καταβάλλουν για τον έλεγχο και την εξάλειψη των επιζωοτιών. Στους κόλπους της Επιτροπής, η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών είναι υπεύθυνη για την άμεση διαχείριση και τον έλεγχο των κτηνιατρικών δαπανών των Κοινοτήτων (9).



  Το σύστημα πρόληψης

  περιλαμβάνει συνεργασία με τους διεθνείς οργανισμούς και σημαντική στήριξη προς τις όμορες χώρες όσον αφορά την καταπολέμηση, κτηνιατρικούς, ζωοτεχνικούς και υγειονομικούς ελέγχους σχετικά με την εκτροφή και το κρέας στην Ένωση και τα σύνορά της, κατάρτιση από τα κράτη μέλη σχεδίων επείγουσας δράσης που να περιέχουν τα αναγκαία μέσα για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης κρίσης, συστήματα αναγνώρισης και εντοπισμού των ζώων.

  Το σύστημα καταπολέμησης

  στηρίζεται σε άμεση κοινοποίηση της νόσου, στη θέσπιση περιορισμών στις μετακινήσεις των ζώων και των προσώπων, στην έναρξη επιδημιολογικών ερευνών προκειμένου να αναγνωριστούν τα ύποπτα ζώα, στην εφαρμογή από τα κράτη μέλη του σχεδίου επείγουσας δράσης και στην πραγματοποίηση των αναγκαίων θανατώσεων ζώων, ακολουθούμενων από την καταστροφή των πτωμάτων τους και την απολύμανση των τοποθεσιών και του εξοπλισμού που έχουν μολυνθεί. |
| --- | --- |

6.

Ένα πολύπλοκο σύνολο μέσων πρόληψης και καταπολέμησης στοχεύει στον περιορισμό των κινδύνων εισαγωγής του ιού στο κοινοτικό έδαφος και εξάπλωσής του (βλέπε πλαίσιο αριθ. 1). Τα εν λόγω μέσα πρόληψης και καταπολέμησης προβλέπονται σε κοινοτικές οδηγίες (8). Αφενός, τα κράτη μέλη είναι υπεύθυνα για τη θέση τους σε ισχύ και την εφαρμογή των κανόνων που προκύπτουν από αυτά και, αφετέρου, η Επιτροπή είναι επιφορτισμένη με τον έλεγχο της θέσης σε εφαρμογή των κοινοτικών επιταγών από τα κράτη μέλη. Επιπλέον, η Επιτροπή στηρίζει τις τρίτες χώρες στις προσπάθειες που καταβάλλουν για τον έλεγχο και την εξάλειψη των επιζωοτιών. Στους κόλπους της Επιτροπής, η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών είναι υπεύθυνη για την άμεση διαχείριση και τον έλεγχο των κτηνιατρικών δαπανών των Κοινοτήτων (9).

Το σύστημα πρόληψης

  περιλαμβάνει συνεργασία με τους διεθνείς οργανισμούς και σημαντική στήριξη προς τις όμορες χώρες όσον αφορά την καταπολέμηση, κτηνιατρικούς, ζωοτεχνικούς και υγειονομικούς ελέγχους σχετικά με την εκτροφή και το κρέας στην Ένωση και τα σύνορά της, κατάρτιση από τα κράτη μέλη σχεδίων επείγουσας δράσης που να περιέχουν τα αναγκαία μέσα για την αντιμετώπιση ενδεχόμενης κρίσης, συστήματα αναγνώρισης και εντοπισμού των ζώων.

  Το σύστημα καταπολέμησης

  στηρίζεται σε άμεση κοινοποίηση της νόσου, στη θέσπιση περιορισμών στις μετακινήσεις των ζώων και των προσώπων, στην έναρξη επιδημιολογικών ερευνών προκειμένου να αναγνωριστούν τα ύποπτα ζώα, στην εφαρμογή από τα κράτη μέλη του σχεδίου επείγουσας δράσης και στην πραγματοποίηση των αναγκαίων θανατώσεων ζώων, ακολουθούμενων από την καταστροφή των πτωμάτων τους και την απολύμανση των τοποθεσιών και του εξοπλισμού που έχουν μολυνθεί.

| 7. | Έπειτα από την κρίση του 2001, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας που τροποποιούσε το σύστημα καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού (10). Αυτή εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 29 Σεπτεμβρίου 2003 (11). |
| --- | --- |

7.

Έπειτα από την κρίση του 2001, η Επιτροπή υπέβαλε πρόταση οδηγίας που τροποποιούσε το σύστημα καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού (10). Αυτή εγκρίθηκε από το Συμβούλιο στις 29 Σεπτεμβρίου 2003 (11).

Δημοσιονομική επίδραση

| 8. | Το 1990, το Συμβούλιο καθόρισε τους όρους που εφαρμόζονται στη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας στις δαπάνες εξάλειψης ορισμένων σοβαρών μεταδοτικών ζωονόσων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται ο αφθώδης πυρετός (12). Η εν λόγω συμμετοχή, που είναι υποχρεωτική εάν τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει τα προβλεπόμενα κοινοτικά μέτρα, λαμβάνει τη μορφή επιστροφής του 60 % των δαπανών για τον αφθώδη πυρετό που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη προκειμένου να αποζημιωθούν οι κτηνοτρόφοι για τη θανάτωση των ζώων και την καταστροφή των πτωμάτων τους, καθώς και την απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού. Είναι εγγεγραμμένη στον προϋπολογισμό (13), στο κονδύλιο που ονομάζεται «Κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά καθώς και για άλλες ζωικές μολύνσεις που παρουσιάζουν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία» (14). |
| --- | --- |

8.

Το 1990, το Συμβούλιο καθόρισε τους όρους που εφαρμόζονται στη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας στις δαπάνες εξάλειψης ορισμένων σοβαρών μεταδοτικών ζωονόσων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται ο αφθώδης πυρετός (12). Η εν λόγω συμμετοχή, που είναι υποχρεωτική εάν τα κράτη μέλη έχουν εφαρμόσει τα προβλεπόμενα κοινοτικά μέτρα, λαμβάνει τη μορφή επιστροφής του 60 % των δαπανών για τον αφθώδη πυρετό που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη προκειμένου να αποζημιωθούν οι κτηνοτρόφοι για τη θανάτωση των ζώων και την καταστροφή των πτωμάτων τους, καθώς και την απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού. Είναι εγγεγραμμένη στον προϋπολογισμό (13), στο κονδύλιο που ονομάζεται «Κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά καθώς και για άλλες ζωικές μολύνσεις που παρουσιάζουν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία» (14).

| 9. | Από την έγκριση της νέας στρατηγικής και εξής, οι πιστώσεις του ταμείου, για το σύνολο των ζωονόσων, τετραπλασιάστηκαν το 1999 και στη συνέχεια διπλασιάστηκαν το 2000, φθάνοντας σε συνολικό ποσό 978,1 εκατομμυρίων ευρώ για τα οικονομικά έτη 2001, 2002 και 2003 (15), κυρίως λόγω της κρίσης αφθώδους πυρετού το 2001. Όσον αφορά μόνον την κρίση του 2001, το συνολικό ποσό των δαπανών που δήλωσαν τα κράτη μέλη για την αποζημίωση για τη θανάτωση των ζώων, την καταστροφή των πτωμάτων τους, την απολύμανση των εκμεταλλεύσεων και του εξοπλισμού έφθασε τα 2 693,4 εκατομμύρια ευρώ περίπου, εκ των οποίων ποσό 1 616 εκατομμυρίων ζητήθηκε να επιστραφεί από την Κοινότητα. Το ποσό που δηλώθηκε μόνον για την αποζημίωση για τη θανάτωση των ζώων ανήλθε σε 1 775,1 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων ποσό 1 065,2 εκατομμυρίων ζητήθηκε να επιστραφεί. Το εν λόγω ποσό παρουσιάζεται στον πίνακα.
  Πίνακας
  Aιτήσεις επιστροφής που υπέβαλαν τα κράτη μέλη σχετικά με τις δαπάνες αποζημίωσής τους για τη θανάτωση ζώων

















  Χώρα | Αριθμός ζώων για τα οποία χορηγήθηκε αποζημίωση | Ποσό των αποζημιώσεων (σε ευρώ) |
| --- | --- | --- | --- |
| Προβατοειδή | Αιγοειδή | Βοοειδή | dΧοιροειδή | Άλλα | Σύνολο | Προβατοειδή | Αιγοειδή | Βοοειδή | Χοιροειδή | Άλλα | Σύνολο |
| Γαλλία | 48 573 | 206 | 1 406 | 10 138 | — | 60 323 | 5 739 074 | 23 651 | 1 697 635 | 1 868 433 | — | 9 328 794 |
| Ιρλανδία | 50 172 | 98 | 1 172 | 70 | 15 | 51 527 | 7 359 366 | 18 658 | 859 862 | 9 800 | 11 443 | 8 259 129 |
| Κάτω Χώρες | 39 011 | 9 654 | 90 842 | 136 545 | 1 134 | 277 186 | 3 965 380 | 1 363 801 | 65 247 745 | 16 339 358 | 586 037 | 87 502 322 |
| Ηνωμένο Βασίλειο (16) | 2 449 424 | — | 579 637 | 135 084 | 2 438 | 3 166 583 | 625 586 405 | — | 1 018 384 592 | 22 415 862 | 3 660 692 | 1 670 047 551 |
| Σύνολο | 2 587 180 | 9 958 | 673 057 | 281 837 | 3 587 | 3 555 619 | 642 650 225 | 1 406 110 | 1 086 189 835 | 40 633 454 | 4 258 172 | 1 775 137 795 |
| Σημείωση:

  Οι αιτήσεις επιστροφής των κρατών μελών αφορούν 3,5 εκατομμύρια ζώα.
  Ο υψηλότερος αριθμός αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, με 3 166 583 ζώα, που αντιπροσωπεύουν 89 % του συνόλου.
  Οι χορηγηθείσες αποζημιώσεις ανέρχονται σε 1 775,1 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 1 670 για το Ηνωμένο Βασίλειο, δηλ. 94 % του συνόλου των ποσών με τα οποία αποζημιώθηκαν οι χώρες που επλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό το 2001.
  Η κατηγορία ζώων που επλήγη περισσότερο από τον αφθώδη πυρετό το 2001 ήταν εκείνη των προβατοειδών, δηλ. 2 587 180 προβατοειδή. Ο αριθμός των προβατοειδών για τα οποία χορηγήθηκε αποζημίωση στο Ηνωμένο Βασίλειο αντιπροσωπεύει 94,53 % του συνόλου αυτού.
  Οι υψηλότερες αποζημιώσεις, κατά κατηγορία ζώων, είναι εκείνες των βοοειδών, που ανέρχονται σε συνολικό ποσό ύψους 1 086 189 835 ευρώ, εκ των οποίων 93,8 % χορηγήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

  Πηγή:

  Γαλλία: αιτήσεις επιστροφής (5.10.2001 και 6.12.2002).
  Ιρλανδία: αίτηση επιστροφής (6.2.2002).
  Κάτω Χώρες: αίτηση επιστροφής (Απρίλιος 2002).
  Ηνωμένο Βασίλειο: αιτήσεις επιστροφής (Δεκέμβριος 2001 και 26.2.2003) και αίτηση επιστροφής εκ μέρους της Βορείου Ιρλανδίας. |

9.

Από την έγκριση της νέας στρατηγικής και εξής, οι πιστώσεις του ταμείου, για το σύνολο των ζωονόσων, τετραπλασιάστηκαν το 1999 και στη συνέχεια διπλασιάστηκαν το 2000, φθάνοντας σε συνολικό ποσό 978,1 εκατομμυρίων ευρώ για τα οικονομικά έτη 2001, 2002 και 2003 (15), κυρίως λόγω της κρίσης αφθώδους πυρετού το 2001. Όσον αφορά μόνον την κρίση του 2001, το συνολικό ποσό των δαπανών που δήλωσαν τα κράτη μέλη για την αποζημίωση για τη θανάτωση των ζώων, την καταστροφή των πτωμάτων τους, την απολύμανση των εκμεταλλεύσεων και του εξοπλισμού έφθασε τα 2 693,4 εκατομμύρια ευρώ περίπου, εκ των οποίων ποσό 1 616 εκατομμυρίων ζητήθηκε να επιστραφεί από την Κοινότητα. Το ποσό που δηλώθηκε μόνον για την αποζημίωση για τη θανάτωση των ζώων ανήλθε σε 1 775,1 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων ποσό 1 065,2 εκατομμυρίων ζητήθηκε να επιστραφεί. Το εν λόγω ποσό παρουσιάζεται στον πίνακα.

Πίνακας

Aιτήσεις επιστροφής που υπέβαλαν τα κράτη μέλη σχετικά με τις δαπάνες αποζημίωσής τους για τη θανάτωση ζώων

Χώρα

Αριθμός ζώων για τα οποία χορηγήθηκε αποζημίωση

Ποσό των αποζημιώσεων (σε ευρώ)

Προβατοειδή

Αιγοειδή

Βοοειδή

dΧοιροειδή

Άλλα

Σύνολο

Προβατοειδή

Αιγοειδή

Βοοειδή

Χοιροειδή

Άλλα

Σύνολο

Γαλλία

48 573

206

1 406

10 138

—

60 323

5 739 074

23 651

1 697 635

1 868 433

—

9 328 794

Ιρλανδία

50 172

98

1 172

70

15

51 527

7 359 366

18 658

859 862

9 800

11 443

8 259 129

Κάτω Χώρες

39 011

9 654

90 842

136 545

1 134

277 186

3 965 380

1 363 801

65 247 745

16 339 358

586 037

87 502 322

Ηνωμένο Βασίλειο (16)

2 449 424

—

579 637

135 084

2 438

3 166 583

625 586 405

—

1 018 384 592

22 415 862

3 660 692

1 670 047 551

Σύνολο

2 587 180

9 958

673 057

281 837

3 587

3 555 619

642 650 225

1 406 110

1 086 189 835

40 633 454

4 258 172

1 775 137 795

Σημείωση:

Οι αιτήσεις επιστροφής των κρατών μελών αφορούν 3,5 εκατομμύρια ζώα.

Ο υψηλότερος αριθμός αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, με 3 166 583 ζώα, που αντιπροσωπεύουν 89 % του συνόλου.

Οι χορηγηθείσες αποζημιώσεις ανέρχονται σε 1 775,1 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 1 670 για το Ηνωμένο Βασίλειο, δηλ. 94 % του συνόλου των ποσών με τα οποία αποζημιώθηκαν οι χώρες που επλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό το 2001.

Η κατηγορία ζώων που επλήγη περισσότερο από τον αφθώδη πυρετό το 2001 ήταν εκείνη των προβατοειδών, δηλ. 2 587 180 προβατοειδή. Ο αριθμός των προβατοειδών για τα οποία χορηγήθηκε αποζημίωση στο Ηνωμένο Βασίλειο αντιπροσωπεύει 94,53 % του συνόλου αυτού.

Οι υψηλότερες αποζημιώσεις, κατά κατηγορία ζώων, είναι εκείνες των βοοειδών, που ανέρχονται σε συνολικό ποσό ύψους 1 086 189 835 ευρώ, εκ των οποίων 93,8 % χορηγήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Πηγή:

Γαλλία: αιτήσεις επιστροφής (5.10.2001 και 6.12.2002).

Ιρλανδία: αίτηση επιστροφής (6.2.2002).

Κάτω Χώρες: αίτηση επιστροφής (Απρίλιος 2002).

Ηνωμένο Βασίλειο: αιτήσεις επιστροφής (Δεκέμβριος 2001 και 26.2.2003) και αίτηση επιστροφής εκ μέρους της Βορείου Ιρλανδίας.

| 10. | Κατόπιν των αποφάσεών της για χορήγηση συνδρομής (17) σχετικά με τον αφθώδη πυρετό, η Επιτροπή ενέκρινε πληρωμές προς τα κράτη μέλη ύψους 433,5 εκατομμυρίων ευρώ (18) για τις δαπάνες θανάτωσης των ζώων και 32,1 εκατομμυρίων ευρώ για τα λοιπά έξοδα, με αποτέλεσμα οι δαπάνες που είχαν επιστραφεί από την Κοινότητα στις 31 Δεκεμβρίου 2003 να ανέρχονται σε 465,6 εκατομμύρια ευρώ (βλέπε παράσταση 1). |
| --- | --- |

10.

Κατόπιν των αποφάσεών της για χορήγηση συνδρομής (17) σχετικά με τον αφθώδη πυρετό, η Επιτροπή ενέκρινε πληρωμές προς τα κράτη μέλη ύψους 433,5 εκατομμυρίων ευρώ (18) για τις δαπάνες θανάτωσης των ζώων και 32,1 εκατομμυρίων ευρώ για τα λοιπά έξοδα, με αποτέλεσμα οι δαπάνες που είχαν επιστραφεί από την Κοινότητα στις 31 Δεκεμβρίου 2003 να ανέρχονται σε 465,6 εκατομμύρια ευρώ (βλέπε παράσταση 1).

Image

| 11. | Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την εξέταση των δαπανών των κρατών μελών ούτε έχει προβεί στην επιστροφή των οφειλόμενων υπολοίπων για την αντιστάθμιση των εν λόγω δαπανών για το 2001, εκτός από την περίπτωση της Γαλλίας και της Ιρλανδίας. Κατά συνέπεια, σημειώθηκε υποανάλωση των διαθέσιμων πιστώσεων του προϋπολογισμού για το Κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά κατά άνω του 48 % για τα οικονομικά έτη 2001 έως 2003 (βλέπε παράσταση 2). |
| --- | --- |

11.

Η Επιτροπή δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει την εξέταση των δαπανών των κρατών μελών ούτε έχει προβεί στην επιστροφή των οφειλόμενων υπολοίπων για την αντιστάθμιση των εν λόγω δαπανών για το 2001, εκτός από την περίπτωση της Γαλλίας και της Ιρλανδίας. Κατά συνέπεια, σημειώθηκε υποανάλωση των διαθέσιμων πιστώσεων του προϋπολογισμού για το Κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά κατά άνω του 48 % για τα οικονομικά έτη 2001 έως 2003 (βλέπε παράσταση 2).

Image

Ο έλεγχος του Συνεδρίου

| 12. | Κατόπιν των κρίσεων της πανώλης των χοίρων και της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών, το Συνέδριο είχε εξετάσει τα κοινοτικά μέτρα καταπολέμησης αυτών των ζωονόσων (23). |
| --- | --- |

12.

Κατόπιν των κρίσεων της πανώλης των χοίρων και της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών, το Συνέδριο είχε εξετάσει τα κοινοτικά μέτρα καταπολέμησης αυτών των ζωονόσων (23).

| 13. | Ενώπιον της έκτασης της κρίσης του αφθώδους πυρετού και της επιβάρυνσης που προξένησε στον προϋπολογισμό, το Συνέδριο αποφάσισε να προβεί σε νέο έλεγχο με στόχο να διαπιστωθεί εάν:






  α) | η διαδικασία ανάλυσης της Επιτροπής που κατέληξε στον καθορισμό της στρατηγικής πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού ήταν επαρκώς ενημερωμένη· |
| --- | --- | --- |

13.

Ενώπιον της έκτασης της κρίσης του αφθώδους πυρετού και της επιβάρυνσης που προξένησε στον προϋπολογισμό, το Συνέδριο αποφάσισε να προβεί σε νέο έλεγχο με στόχο να διαπιστωθεί εάν:

α)

η διαδικασία ανάλυσης της Επιτροπής που κατέληξε στον καθορισμό της στρατηγικής πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού ήταν επαρκώς ενημερωμένη·

| β) | η Επιτροπή, βάσει των ελέγχων και των αξιολογήσεών της, είχε υποβάλει στο Συμβούλιο προσαρμογές της κοινοτικής στρατηγικής· |
| --- | --- |

β)

η Επιτροπή, βάσει των ελέγχων και των αξιολογήσεών της, είχε υποβάλει στο Συμβούλιο προσαρμογές της κοινοτικής στρατηγικής·

| γ) | το σύστημα επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών, το οποίο είχε θεσπίσει η Επιτροπή, υπήρξε κατάλληλο, ταχύ και αμερόληπτο. |
| --- | --- |

γ)

το σύστημα επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών, το οποίο είχε θεσπίσει η Επιτροπή, υπήρξε κατάλληλο, ταχύ και αμερόληπτο.

| 14. | Προκειμένου να απαντηθούν τα εν λόγω ερωτήματα, το Συνέδριο εκτίμησε τη δράση της Επιτροπής υπό το φως της διαδικασίας ανάλυσης που εφάρμοσε, της εποπτείας που άσκησε όσον αφορά την εφαρμογή των κοινοτικών μέτρων από τα κράτη μέλη, καθώς και των ενδεχόμενων προτάσεών της για προσαρμογή της κοινοτικής κανονιστικής ρύθμισης. Επειδή ορισμένα διδάγματα που προέκυψαν από τις προηγούμενες επιζωοτίες μπορούσαν να είναι επωφελή για τη στρατηγική πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, το Συνέδριο εξέτασε κατ’ αρχάς τη δράση της Επιτροπής πριν από την κρίση και κατά τη διάρκειά της. Στη συνέχεια, ανέλυσε το σύστημα επιστροφής δαπανών, ιδίως υπό το πρίσμα των προγενέστερων συστάσεών του. Η εν λόγω εξέταση περιορίστηκε στις δαπάνες αποζημίωσης για τη θανάτωση των ζώων (24). Τέλος, το Συνέδριο εξέτασε τα διδάγματα που απεκόμισε η Επιτροπή έπειτα από την κρίση του 2001. |
| --- | --- |

14.

Προκειμένου να απαντηθούν τα εν λόγω ερωτήματα, το Συνέδριο εκτίμησε τη δράση της Επιτροπής υπό το φως της διαδικασίας ανάλυσης που εφάρμοσε, της εποπτείας που άσκησε όσον αφορά την εφαρμογή των κοινοτικών μέτρων από τα κράτη μέλη, καθώς και των ενδεχόμενων προτάσεών της για προσαρμογή της κοινοτικής κανονιστικής ρύθμισης. Επειδή ορισμένα διδάγματα που προέκυψαν από τις προηγούμενες επιζωοτίες μπορούσαν να είναι επωφελή για τη στρατηγική πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, το Συνέδριο εξέτασε κατ’ αρχάς τη δράση της Επιτροπής πριν από την κρίση και κατά τη διάρκειά της. Στη συνέχεια, ανέλυσε το σύστημα επιστροφής δαπανών, ιδίως υπό το πρίσμα των προγενέστερων συστάσεών του. Η εν λόγω εξέταση περιορίστηκε στις δαπάνες αποζημίωσης για τη θανάτωση των ζώων (24). Τέλος, το Συνέδριο εξέτασε τα διδάγματα που απεκόμισε η Επιτροπή έπειτα από την κρίση του 2001.

| 15. | Οι ελεγκτικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο Επιτροπής και κρατών μελών (25) στα οποία παρουσιάστηκε αφθώδης πυρετός (Γαλλία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο). Οι εν λόγω αποστολές αφορούσαν κατ' ουσίαν τα Υπουργεία Γεωργίας που ήταν αρμόδια για τις κτηνιατρικές και υγειονομικές πτυχές, καθώς και τις αποκεντρωμένες περιφερειακές υπηρεσίες τους (26). Στην παρούσα έκθεση, ελήφθησαν υπόψη (27) οι εργασίες των φορέων στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, καθώς και οι εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της διεθνούς διάσκεψης για την πρόληψη και την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού ή λοιπές δημόσιες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

15.

Οι ελεγκτικές εργασίες πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο Επιτροπής και κρατών μελών (25) στα οποία παρουσιάστηκε αφθώδης πυρετός (Γαλλία, Ιρλανδία, Κάτω Χώρες και Ηνωμένο Βασίλειο). Οι εν λόγω αποστολές αφορούσαν κατ' ουσίαν τα Υπουργεία Γεωργίας που ήταν αρμόδια για τις κτηνιατρικές και υγειονομικές πτυχές, καθώς και τις αποκεντρωμένες περιφερειακές υπηρεσίες τους (26). Στην παρούσα έκθεση, ελήφθησαν υπόψη (27) οι εργασίες των φορέων στους οποίους πραγματοποιήθηκε επίσκεψη, καθώς και οι εργασίες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της διεθνούς διάσκεψης για την πρόληψη και την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού ή λοιπές δημόσιες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν στα κράτη μέλη.

ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Ανεπαρκώς ενημερωμένη διαδικασία ανάλυσης

| 16. | Στην προαναφερθείσα έκθεσή της του 1989 (28) (βλέπε παράγραφο 2), η Επιτροπή είχε προβεί σε ανάλυση κόστους-ωφέλειας των διαφόρων πολιτικών που ακολούθησαν τα κράτη μέλη στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού (πολιτική προφυλακτικού εμβολιασμού ή πολιτική συστηματικής θανάτωσης), προκειμένου να καθορίσει τη στρατηγική που έπρεπε να ακολουθηθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Είχε ιδίως αξιολογήσει τους κινδύνους εμφάνισης αφθώδους πυρετού στην Κοινότητα ανάλογα με το εάν θα εφαρμοζόταν η μία ή η άλλη πολιτική έπειτα από το 1992, καθώς και τις οικονομικές συνέπειες των δύο δυνατών επιλογών. Η Επιτροπή είχε υπολογίσει το κόστος για δεκαετή περίοδο (από το 1993 έως το 2002), σε συνάρτηση με τρία διαφορετικά σενάρια έκτασης των κρίσεων. Όσον αφορά την πολιτική μη εμβολιασμού, είχε επιλέξει ένα ενδιάμεσο σενάριο που περιλάμβανε την εμφάνιση 13 επιζωοτιών με 20 εστίες. Το προβλεπόμενο κόστος για την ίδια περίοδο ανερχόταν σε 35 εκατομμύρια ευρώ. Αφετέρου, το κόστος του αισιόδοξου σεναρίου είχε αξιολογηθεί σε 0,3 εκατομμύρια ευρώ, ενώ του απαισιόδοξου σεναρίου σε 955 εκατομμύρια ευρώ. |
| --- | --- |

16.

Στην προαναφερθείσα έκθεσή της του 1989 (28) (βλέπε παράγραφο 2), η Επιτροπή είχε προβεί σε ανάλυση κόστους-ωφέλειας των διαφόρων πολιτικών που ακολούθησαν τα κράτη μέλη στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού (πολιτική προφυλακτικού εμβολιασμού ή πολιτική συστηματικής θανάτωσης), προκειμένου να καθορίσει τη στρατηγική που έπρεπε να ακολουθηθεί σε κοινοτικό επίπεδο. Είχε ιδίως αξιολογήσει τους κινδύνους εμφάνισης αφθώδους πυρετού στην Κοινότητα ανάλογα με το εάν θα εφαρμοζόταν η μία ή η άλλη πολιτική έπειτα από το 1992, καθώς και τις οικονομικές συνέπειες των δύο δυνατών επιλογών. Η Επιτροπή είχε υπολογίσει το κόστος για δεκαετή περίοδο (από το 1993 έως το 2002), σε συνάρτηση με τρία διαφορετικά σενάρια έκτασης των κρίσεων. Όσον αφορά την πολιτική μη εμβολιασμού, είχε επιλέξει ένα ενδιάμεσο σενάριο που περιλάμβανε την εμφάνιση 13 επιζωοτιών με 20 εστίες. Το προβλεπόμενο κόστος για την ίδια περίοδο ανερχόταν σε 35 εκατομμύρια ευρώ. Αφετέρου, το κόστος του αισιόδοξου σεναρίου είχε αξιολογηθεί σε 0,3 εκατομμύρια ευρώ, ενώ του απαισιόδοξου σεναρίου σε 955 εκατομμύρια ευρώ.

| 17. | Εξάλλου, η έκθεση του 1989 έδινε κατά κύριο λόγο έμφαση σε εμπορικούς συλλογισμούς, καθώς και σε συλλογισμούς σχετικά με το κόστος και την ωφέλεια στο γεωργικό και το δημοσιονομικό τομέα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη το ευρύτερο κόστος στον κοινωνικό και τον περιβαλλοντικό τομέα. |
| --- | --- |

17.

Εξάλλου, η έκθεση του 1989 έδινε κατά κύριο λόγο έμφαση σε εμπορικούς συλλογισμούς, καθώς και σε συλλογισμούς σχετικά με το κόστος και την ωφέλεια στο γεωργικό και το δημοσιονομικό τομέα, χωρίς να λαμβάνει υπόψη το ευρύτερο κόστος στον κοινωνικό και τον περιβαλλοντικό τομέα.

| 18. | Πριν από το 2001, οι επιζωοτίες που εκδηλώθηκαν στην Ένωση δεν ήταν τέτοιου είδους ώστε να θορυβήσουν την Επιτροπή και να την παρακινήσουν να επαληθεύσει την εγκυρότητα του κοινοτικού μηχανισμού. Πράγματι, αφενός, σε τρεις επιζωοτίες είχαν παρουσιαστεί περισσότερες από είκοσι εστίες (ο ανώτατος δυνατός αριθμός στο σενάριο που είχε επιλέξει η Επιτροπή) αλλά, αφετέρου, είχαν παρουσιαστεί μόλις τέσσερις κρίσεις σε μία οκταετία (αντί για δεκατρείς σε μία δεκαετία στο ίδιο σενάριο). Ωστόσο, από το 1993 και εξής, είχαν αυξηθεί ορισμένοι κίνδυνοι που ευνοούσαν την εξάπλωση του ιού: οι μετακινήσεις των ζώων είχαν αναπτυχθεί (29) με την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς, ο αριθμός των σφαγείων είχε μειωθεί (30), ευνοώντας τη συγκέντρωση των ζώων και επομένως τον κίνδυνο μόλυνσης, ενώ η πυκνότητα του ζωικού κεφαλαίου στις εκμεταλλεύσεις, ιδίως των αιγοπροβάτων και των χοιροειδών, είχε αυξηθεί (31). Ήδη από το Φεβρουάριο του 1998, ο FAO (32) εφιστούσε την προσοχή των 33 κρατών μελών της επιτροπής καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού στο γεγονός ότι «η μεταφορά των ζώων σε μεγάλες αποστάσεις και η αυξανόμενη πυκνότητα των πληθυσμών τους θα μπορούσαν να προξενήσουν, ανά πάσα στιγμή, νέες καταστροφικές επιζωοτίες στην Ευρώπη» (33). |
| --- | --- |

18.

Πριν από το 2001, οι επιζωοτίες που εκδηλώθηκαν στην Ένωση δεν ήταν τέτοιου είδους ώστε να θορυβήσουν την Επιτροπή και να την παρακινήσουν να επαληθεύσει την εγκυρότητα του κοινοτικού μηχανισμού. Πράγματι, αφενός, σε τρεις επιζωοτίες είχαν παρουσιαστεί περισσότερες από είκοσι εστίες (ο ανώτατος δυνατός αριθμός στο σενάριο που είχε επιλέξει η Επιτροπή) αλλά, αφετέρου, είχαν παρουσιαστεί μόλις τέσσερις κρίσεις σε μία οκταετία (αντί για δεκατρείς σε μία δεκαετία στο ίδιο σενάριο). Ωστόσο, από το 1993 και εξής, είχαν αυξηθεί ορισμένοι κίνδυνοι που ευνοούσαν την εξάπλωση του ιού: οι μετακινήσεις των ζώων είχαν αναπτυχθεί (29) με την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς, ο αριθμός των σφαγείων είχε μειωθεί (30), ευνοώντας τη συγκέντρωση των ζώων και επομένως τον κίνδυνο μόλυνσης, ενώ η πυκνότητα του ζωικού κεφαλαίου στις εκμεταλλεύσεις, ιδίως των αιγοπροβάτων και των χοιροειδών, είχε αυξηθεί (31). Ήδη από το Φεβρουάριο του 1998, ο FAO (32) εφιστούσε την προσοχή των 33 κρατών μελών της επιτροπής καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού στο γεγονός ότι «η μεταφορά των ζώων σε μεγάλες αποστάσεις και η αυξανόμενη πυκνότητα των πληθυσμών τους θα μπορούσαν να προξενήσουν, ανά πάσα στιγμή, νέες καταστροφικές επιζωοτίες στην Ευρώπη» (33).

| 19. | Επιπλέον, το 1997/1998, η επιδημία πανώλης των χοίρων είχε επιβαρύνει την Κοινότητα (34), τα κράτη μέλη και τους κτηνοτρόφους με σημαντικές δαπάνες. Υπό το φως της εν λόγω εμπειρίας, τα μέτρα που προέβλεπε η οδηγία 85/511/ΕΟΚ κατά του αφθώδους πυρετού είχαν κριθεί ελλιπή από την ίδια την Επιτροπή (35). Βάσει της γνώμης εμπειρογνωμόνων, οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν αρχίσει διαδικασία αναθεώρησης της οδηγίας, όταν, στις 20 Φεβρουαρίου 2001, η επιζωοτία που εμφανίστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο διέκοψε τις εργασίες τους. |
| --- | --- |

19.

Επιπλέον, το 1997/1998, η επιδημία πανώλης των χοίρων είχε επιβαρύνει την Κοινότητα (34), τα κράτη μέλη και τους κτηνοτρόφους με σημαντικές δαπάνες. Υπό το φως της εν λόγω εμπειρίας, τα μέτρα που προέβλεπε η οδηγία 85/511/ΕΟΚ κατά του αφθώδους πυρετού είχαν κριθεί ελλιπή από την ίδια την Επιτροπή (35). Βάσει της γνώμης εμπειρογνωμόνων, οι υπηρεσίες της Επιτροπής είχαν αρχίσει διαδικασία αναθεώρησης της οδηγίας, όταν, στις 20 Φεβρουαρίου 2001, η επιζωοτία που εμφανίστηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο διέκοψε τις εργασίες τους.

| 20. | Από την έγκρισή της το 1990 και εξής, η στρατηγική δεν αξιολογήθηκε διεξοδικά από την Επιτροπή. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν υπέβαλλε έκθεση ανά τριετία στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο σχετικά με τους όρους εφαρμογής της απόφασης 90/424/ΕΟΚ όσον αφορά τις κοινοτικές δράσεις εξάλειψης και τη χρηματοδοτική ενίσχυση που χορηγήθηκε σχετικά (36). Ομοίως, η Επιτροπή δεν ενημέρωσε τη μελέτη που είχε εκπονήσει η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας το 1992 σχετικά με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών, ενώ μια επικαιροποίηση της εν λόγω μελέτης θα της είχε παράσχει τη δυνατότητα να επαληθεύσει εάν η κατάστασή τους επαρκούσε για την επιτυχία της στρατηγικής (βλέπε παραγράφους 48 έως 49). |
| --- | --- |

20.

Από την έγκρισή της το 1990 και εξής, η στρατηγική δεν αξιολογήθηκε διεξοδικά από την Επιτροπή. Εξάλλου, η Επιτροπή δεν υπέβαλλε έκθεση ανά τριετία στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο σχετικά με τους όρους εφαρμογής της απόφασης 90/424/ΕΟΚ όσον αφορά τις κοινοτικές δράσεις εξάλειψης και τη χρηματοδοτική ενίσχυση που χορηγήθηκε σχετικά (36). Ομοίως, η Επιτροπή δεν ενημέρωσε τη μελέτη που είχε εκπονήσει η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας το 1992 σχετικά με τις κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών, ενώ μια επικαιροποίηση της εν λόγω μελέτης θα της είχε παράσχει τη δυνατότητα να επαληθεύσει εάν η κατάστασή τους επαρκούσε για την επιτυχία της στρατηγικής (βλέπε παραγράφους 48 έως 49).

Ανεπαρκής εποπτεία της Επιτροπής από ορισμένες απόψεις και κενά της κανονιστικής ρύθμισης που δεν συμπληρώθηκαν εγκαίρως

| 21. | Υπό κανονικές συνθήκες, η εποπτεία της Επιτροπής στον κτηνιατρικό και υγειονομικό τομέα λαμβάνει κατ' ουσίαν δύο μορφές: αφενός, επαλήθευση από τις υπηρεσίες της στις Βρυξέλλες της μεταφοράς των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο και, αφετέρου, επιτόπιοι έλεγχοι, τους οποίους διενεργούν οι επιθεωρητές του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (ΓΤΚΘ) του Δουβλίνου (37). Κατά τη διάρκεια της περιόδου που προηγήθηκε της κρίσης του 2001, οι εν λόγω κανονιστικοί έλεγχοι θα έπρεπε να αφορούσαν, σύμφωνα με το Συνέδριο, τα ουσιώδη μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού που καθορίζουν οι κοινοτικές οδηγίες, καθώς και την ενσωμάτωσή τους στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών. Μεταξύ των εν λόγω μέτρων περιλαμβάνονται:






  α) | οι κτηνιατρικοί και υγειονομικοί έλεγχοι στα σύνορα που αφορούν τις εισαγωγές ζώων και ζωικών προϊόντων· |
| --- | --- | --- |

21.

Υπό κανονικές συνθήκες, η εποπτεία της Επιτροπής στον κτηνιατρικό και υγειονομικό τομέα λαμβάνει κατ' ουσίαν δύο μορφές: αφενός, επαλήθευση από τις υπηρεσίες της στις Βρυξέλλες της μεταφοράς των οδηγιών στο εθνικό δίκαιο και, αφετέρου, επιτόπιοι έλεγχοι, τους οποίους διενεργούν οι επιθεωρητές του Γραφείου Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (ΓΤΚΘ) του Δουβλίνου (37). Κατά τη διάρκεια της περιόδου που προηγήθηκε της κρίσης του 2001, οι εν λόγω κανονιστικοί έλεγχοι θα έπρεπε να αφορούσαν, σύμφωνα με το Συνέδριο, τα ουσιώδη μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού που καθορίζουν οι κοινοτικές οδηγίες, καθώς και την ενσωμάτωσή τους στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών. Μεταξύ των εν λόγω μέτρων περιλαμβάνονται:

α)

οι κτηνιατρικοί και υγειονομικοί έλεγχοι στα σύνορα που αφορούν τις εισαγωγές ζώων και ζωικών προϊόντων·

| β) | οι έλεγχοι των ζωοτροφών που αποσκοπούν στην αποφυγή μόλυνσης των ζώων ή των ζωικών προϊόντων· |
| --- | --- |

β)

οι έλεγχοι των ζωοτροφών που αποσκοπούν στην αποφυγή μόλυνσης των ζώων ή των ζωικών προϊόντων·

| γ) | η θέσπιση σχεδίων επείγουσας δράσης από τα κράτη μέλη που να εξασφαλίζουν την κινητοποίηση των ανθρώπινων πόρων, του εξοπλισμού και της οργάνωσης που είναι αναγκαία σε περίπτωση εκδήλωσης κρίσης· |
| --- | --- |

γ)

η θέσπιση σχεδίων επείγουσας δράσης από τα κράτη μέλη που να εξασφαλίζουν την κινητοποίηση των ανθρώπινων πόρων, του εξοπλισμού και της οργάνωσης που είναι αναγκαία σε περίπτωση εκδήλωσης κρίσης·

| δ) | η θέσπιση από τα κράτη μέλη συστημάτων αναγνώρισης και εντοπισμού των μετακινήσεων των ζώων, καθώς και συστήματος πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών (ANIMO), τα οποία είναι ουσιώδη για την ανίχνευση και την ταχεία θανάτωση των μολυσμένων ζώων. |
| --- | --- |

δ)

η θέσπιση από τα κράτη μέλη συστημάτων αναγνώρισης και εντοπισμού των μετακινήσεων των ζώων, καθώς και συστήματος πληροφοριών μεταξύ κρατών μελών (ANIMO), τα οποία είναι ουσιώδη για την ανίχνευση και την ταχεία θανάτωση των μολυσμένων ζώων.

Μη συστηματική επαλήθευση της συμφωνίας της μεταφοράς των κοινοτικών οδηγιών στο εθνικό δίκαιο

| 22. | Η Επιτροπή επαληθεύει σχεδόν συστηματικά την τυπική μεταφορά των κοινοτικών οδηγιών από τα κράτη μέλη εντός των καθορισμένων προθεσμιών. Ωστόσο, οι έλεγχοι συμφωνίας δεν πραγματοποιούνται κατά συστηματικό τρόπο. Στην πράξη, διενεργούνται μόνον κατά τις επιθεωρήσεις του ΓΤΚΘ (38) στα κράτη μέλη ή κατόπιν μηνύσεων τρίτων. Ως εκ τούτου, οι κίνδυνοι μη σύμφωνης μεταφοράς είναι αυξημένοι και ενδέχεται να εξακολουθούν να υφίστανται. |
| --- | --- |

22.

Η Επιτροπή επαληθεύει σχεδόν συστηματικά την τυπική μεταφορά των κοινοτικών οδηγιών από τα κράτη μέλη εντός των καθορισμένων προθεσμιών. Ωστόσο, οι έλεγχοι συμφωνίας δεν πραγματοποιούνται κατά συστηματικό τρόπο. Στην πράξη, διενεργούνται μόνον κατά τις επιθεωρήσεις του ΓΤΚΘ (38) στα κράτη μέλη ή κατόπιν μηνύσεων τρίτων. Ως εκ τούτου, οι κίνδυνοι μη σύμφωνης μεταφοράς είναι αυξημένοι και ενδέχεται να εξακολουθούν να υφίστανται.

| 23. | Η Επιτροπή έχει απευθύνει πολυάριθμες προειδοποιήσεις στα κράτη μέλη για μη έγκαιρη μεταφορά των οδηγιών. Έπειτα από την κοινοποίηση των εθνικών μέτρων που εγκρίθηκαν, η Επιτροπή αρχειοθέτησε τις υποθέσεις χωρίς να προβεί σε επαλήθευση της συμφωνίας τους. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν άνοιξε ποτέ κανέναν φάκελο παράβασης για μη συμφωνία. Όσον αφορά την οδηγία για την αναγνώριση των ζώων, ιδίως σχετικά με τα πρόβατα, την οποία τα κράτη μέλη έπρεπε να έχουν μεταφέρει έως την 1η Ιανουαρίου 1995, η Επιτροπή είχε απευθύνει, μεταξύ 1993 και 1996, προειδοποιήσεις στα κράτη μέλη για μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων. Μεταξύ 1994 και 1997, είχε αρχειοθετήσει τους φακέλους, έπειτα από την τυπική μεταφορά του κοινοτικού δικαίου στα κράτη μέλη, χωρίς να προβεί σε έλεγχο της συμφωνίας τους. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001, το ΓΤΚΘ επεσήμανε σε όλα τα κράτη μέλη στα οποία είχε παρουσιαστεί αφθώδης πυρετός (εκτός από τις Κάτω Χώρες) σημαντικές παραβάσεις σε σχέση με το περιεχόμενο της εν λόγω οδηγίας, που είχαν αρνητική επίδραση στην εξάπλωση της επιδημίας το 2001 (βλέπε παράγραφο 35). |
| --- | --- |

23.

Η Επιτροπή έχει απευθύνει πολυάριθμες προειδοποιήσεις στα κράτη μέλη για μη έγκαιρη μεταφορά των οδηγιών. Έπειτα από την κοινοποίηση των εθνικών μέτρων που εγκρίθηκαν, η Επιτροπή αρχειοθέτησε τις υποθέσεις χωρίς να προβεί σε επαλήθευση της συμφωνίας τους. Συνεπώς, η Επιτροπή δεν άνοιξε ποτέ κανέναν φάκελο παράβασης για μη συμφωνία. Όσον αφορά την οδηγία για την αναγνώριση των ζώων, ιδίως σχετικά με τα πρόβατα, την οποία τα κράτη μέλη έπρεπε να έχουν μεταφέρει έως την 1η Ιανουαρίου 1995, η Επιτροπή είχε απευθύνει, μεταξύ 1993 και 1996, προειδοποιήσεις στα κράτη μέλη για μη κοινοποίηση των εθνικών μέτρων. Μεταξύ 1994 και 1997, είχε αρχειοθετήσει τους φακέλους, έπειτα από την τυπική μεταφορά του κοινοτικού δικαίου στα κράτη μέλη, χωρίς να προβεί σε έλεγχο της συμφωνίας τους. Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001, το ΓΤΚΘ επεσήμανε σε όλα τα κράτη μέλη στα οποία είχε παρουσιαστεί αφθώδης πυρετός (εκτός από τις Κάτω Χώρες) σημαντικές παραβάσεις σε σχέση με το περιεχόμενο της εν λόγω οδηγίας, που είχαν αρνητική επίδραση στην εξάπλωση της επιδημίας το 2001 (βλέπε παράγραφο 35).

Ασκείται αποτελεσματική εποπτεία στους κτηνιατρικούς και υγειονομικούς ελέγχους στα σύνορα της Ένωσης αλλά η κανονιστική ρύθμιση δεν καλύπτει επαρκώς ορισμένους κινδύνους

| 24. | Το ΓΤΚΘ είχε διενεργήσει πριν από την κρίση πολυάριθμους κτηνιατρικούς και υγειονομικούς ελέγχους στους μεθοριακούς σταθμούς ελέγχου των κρατών μελών, προκειμένου να ελέγξει εάν εισέρχονταν στο κοινοτικό έδαφος μέσω αυτών μόνον τα προϊόντα που είναι σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες στον τομέα της υγείας των ζώων και της ασφάλειας των τροφίμων. Τα διορθωτικά μέτρα που ζήτησε το ΓΤΚΘ, όπως η ενίσχυση του κτηνιατρικού προσωπικού και των κτηνιατρικών ελέγχων, η βελτίωση της υγιεινής των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού, η ενίσχυση των συστημάτων καταγραφής των εισερχόμενων παρτίδων, των κτηνιατρικών πιστοποιητικών, καθώς και των μητρώων, ελήφθησαν σχετικά γρήγορα από τα κράτη μέλη προκειμένου να ανακληθούν οι προσωρινές άρσεις έγκρισης των μεθοριακών σταθμών ελέγχου, που επέβαλλε η Επιτροπή σε περίπτωση διαπίστωσης ελλείψεων. |
| --- | --- |

24.

Το ΓΤΚΘ είχε διενεργήσει πριν από την κρίση πολυάριθμους κτηνιατρικούς και υγειονομικούς ελέγχους στους μεθοριακούς σταθμούς ελέγχου των κρατών μελών, προκειμένου να ελέγξει εάν εισέρχονταν στο κοινοτικό έδαφος μέσω αυτών μόνον τα προϊόντα που είναι σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες στον τομέα της υγείας των ζώων και της ασφάλειας των τροφίμων. Τα διορθωτικά μέτρα που ζήτησε το ΓΤΚΘ, όπως η ενίσχυση του κτηνιατρικού προσωπικού και των κτηνιατρικών ελέγχων, η βελτίωση της υγιεινής των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού, η ενίσχυση των συστημάτων καταγραφής των εισερχόμενων παρτίδων, των κτηνιατρικών πιστοποιητικών, καθώς και των μητρώων, ελήφθησαν σχετικά γρήγορα από τα κράτη μέλη προκειμένου να ανακληθούν οι προσωρινές άρσεις έγκρισης των μεθοριακών σταθμών ελέγχου, που επέβαλλε η Επιτροπή σε περίπτωση διαπίστωσης ελλείψεων.

| 25. | Ωστόσο, μολονότι είναι αδύνατο να παρασχεθεί πλήρης προστασία κατά των εξωτερικών πηγών μόλυνσης, την εποχή της κρίσης, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση παρουσίαζε ορισμένα κενά όσον αφορά την προστασία στα σύνορα, ιδίως στον τομέα της μεταφοράς τροφίμων από τους ταξιδιώτες και των πιθανοτήτων αποθήκευσης στις ελεύθερες ζώνες προϊόντων που δεν είναι σύμφωνα με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση [βλέπε παράγραφο 91α)]. Η Επιτροπή είχε προτείνει, πριν από την κρίση, να περιοριστούν οι εισαγωγές στο κοινοτικό έδαφος μόνον στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες στον τομέα της υγείας των ζώων, αλλά η εν λόγω πρόταση εγκρίθηκε μόλις το 2002 (39). Μόνον έπειτα από την κρίση, τον Νοέμβριο του 2002, πρότεινε η Επιτροπή την ενίσχυση του ελέγχου των εισαγωγών προϊόντων ζωικής προέλευσης για προσωπική κατανάλωση, απόφαση που ενέκρινε τον Δεκέμβριο του 2002 (40). |
| --- | --- |

25.

Ωστόσο, μολονότι είναι αδύνατο να παρασχεθεί πλήρης προστασία κατά των εξωτερικών πηγών μόλυνσης, την εποχή της κρίσης, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση παρουσίαζε ορισμένα κενά όσον αφορά την προστασία στα σύνορα, ιδίως στον τομέα της μεταφοράς τροφίμων από τους ταξιδιώτες και των πιθανοτήτων αποθήκευσης στις ελεύθερες ζώνες προϊόντων που δεν είναι σύμφωνα με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση [βλέπε παράγραφο 91α)]. Η Επιτροπή είχε προτείνει, πριν από την κρίση, να περιοριστούν οι εισαγωγές στο κοινοτικό έδαφος μόνον στα προϊόντα ζωικής προέλευσης που πληρούν τους ευρωπαϊκούς κανόνες στον τομέα της υγείας των ζώων, αλλά η εν λόγω πρόταση εγκρίθηκε μόλις το 2002 (39). Μόνον έπειτα από την κρίση, τον Νοέμβριο του 2002, πρότεινε η Επιτροπή την ενίσχυση του ελέγχου των εισαγωγών προϊόντων ζωικής προέλευσης για προσωπική κατανάλωση, απόφαση που ενέκρινε τον Δεκέμβριο του 2002 (40).

Καθυστερημένοι έλεγχοι και καθυστερημένη απαγόρευση σχετικά με τη διατροφή των ζώων με απορρίμματα κουζίνας

| 26. | Οι επιθεωρήσεις του ΓΤΚΘ σχετικά με τη διατροφή των ζώων πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση, εν μέρει έπειτα από την κρίση. Το ΓΤΚΘ υπογράμμισε τα κενά στους ελέγχους των κρατών μελών σχετικά με την επεξεργασία των απορριμμάτων που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων. Ως εκ τούτου, επισημάνθηκαν οι κίνδυνοι που συνδέονται με αυτό το είδος διατροφής, αλλά εν μέρει μόνον έπειτα από την κρίση. |
| --- | --- |

26.

Οι επιθεωρήσεις του ΓΤΚΘ σχετικά με τη διατροφή των ζώων πραγματοποιήθηκαν με καθυστέρηση, εν μέρει έπειτα από την κρίση. Το ΓΤΚΘ υπογράμμισε τα κενά στους ελέγχους των κρατών μελών σχετικά με την επεξεργασία των απορριμμάτων που χρησιμοποιούνται για τη διατροφή των ζώων. Ως εκ τούτου, επισημάνθηκαν οι κίνδυνοι που συνδέονται με αυτό το είδος διατροφής, αλλά εν μέρει μόνον έπειτα από την κρίση.

| 27. | Ωστόσο, ήδη το 1997/1998, οι κίνδυνοι που συνδέονται με αυτό το είδος διατροφής των ζώων είχαν καταστεί εμφανείς όταν παρουσιάστηκε η πανώλη των χοίρων στη Γερμανία, έπειτα από τη χρησιμοποίηση για τη διατροφή των χοίρων λιπαρών αποβλήτων και απορριμμάτων κουζίνας που είχαν υποστεί ανεπαρκή επεξεργασία, κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας. Ως εκ τούτου, ορισμένα κράτη μέλη είχαν απαγορεύσει στο έδαφός τους, πριν από την κρίση του αφθώδους πυρετού το 2001, τη χρησιμοποίηση ακόμη και επεξεργασμένων απορριμμάτων κουζίνας (Γαλλία και Κάτω Χώρες), ενώ άλλα κράτη μέλη δεν το είχαν πράξει (Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο). Σε κοινοτικό επίπεδο, τον Φεβρουάριο του 2001, η χρησιμοποίηση επεξεργασμένων απορριμμάτων κουζίνας για τη διατροφή των χοίρων παρέμενε νόμιμη (41), παρά τις προτάσεις της Επιτροπής. |
| --- | --- |

27.

Ωστόσο, ήδη το 1997/1998, οι κίνδυνοι που συνδέονται με αυτό το είδος διατροφής των ζώων είχαν καταστεί εμφανείς όταν παρουσιάστηκε η πανώλη των χοίρων στη Γερμανία, έπειτα από τη χρησιμοποίηση για τη διατροφή των χοίρων λιπαρών αποβλήτων και απορριμμάτων κουζίνας που είχαν υποστεί ανεπαρκή επεξεργασία, κατά παράβαση της κοινοτικής νομοθεσίας. Ως εκ τούτου, ορισμένα κράτη μέλη είχαν απαγορεύσει στο έδαφός τους, πριν από την κρίση του αφθώδους πυρετού το 2001, τη χρησιμοποίηση ακόμη και επεξεργασμένων απορριμμάτων κουζίνας (Γαλλία και Κάτω Χώρες), ενώ άλλα κράτη μέλη δεν το είχαν πράξει (Γερμανία και Ηνωμένο Βασίλειο). Σε κοινοτικό επίπεδο, τον Φεβρουάριο του 2001, η χρησιμοποίηση επεξεργασμένων απορριμμάτων κουζίνας για τη διατροφή των χοίρων παρέμενε νόμιμη (41), παρά τις προτάσεις της Επιτροπής.

| 28. | Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο κτηνοτρόφος που προξένησε την κρίση είχε λάβει έγκριση για τη χρησιμοποίηση απορριμμάτων κουζίνας για τη διατροφή των χοίρων του, με μόνη προϋπόθεση αυτά να έχουν υποστεί επεξεργασία. Στην πράξη, ο εν λόγω κτηνοτρόφος συνέλεγε τα απορρίμματα κουζίνας από γειτονικά εστιατόρια, ξενοδοχεία, σχολεία και στρατώνες και τα αποθήκευε μπροστά στην εκμετάλλευσή του, προτού τα μεταφέρει σε δύο μονάδες επεξεργασίας, κοντά στην εκμετάλλευσή του. Έπειτα από την επεξεργασία, τα απορρίμματα κουζίνας δίδονταν στους χοίρους. Ωστόσο, οι έλεγχοι που διενέργησε το υπουργείο έπειτα από την εκδήλωση της κρίσης κατέδειξαν ότι υπήρχαν αντικανονικά απορρίμματα στις ταΐστρες, αποδεικνύοντας προφανώς την ανεπαρκή επεξεργασία των απορριμμάτων κουζίνας (42). Η ακριβής προέλευση του ιού τύπου «PAN-Asia O» δεν μπόρεσε να καθοριστεί με βεβαιότητα. Η πιθανότητα εισόδου του ιού από τους μεθοριακούς σταθμούς ελέγχου αποκλείστηκε γενικά και οι υποψίες (43) στράφηκαν σε παράνομα φορτία προϊόντων, που δεν είχαν παρουσιαστεί ως προϊόντα διατροφής και είχαν πωληθεί στη χονδρική σε εστιατόρια ή σε καντίνες. |
| --- | --- |

28.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο κτηνοτρόφος που προξένησε την κρίση είχε λάβει έγκριση για τη χρησιμοποίηση απορριμμάτων κουζίνας για τη διατροφή των χοίρων του, με μόνη προϋπόθεση αυτά να έχουν υποστεί επεξεργασία. Στην πράξη, ο εν λόγω κτηνοτρόφος συνέλεγε τα απορρίμματα κουζίνας από γειτονικά εστιατόρια, ξενοδοχεία, σχολεία και στρατώνες και τα αποθήκευε μπροστά στην εκμετάλλευσή του, προτού τα μεταφέρει σε δύο μονάδες επεξεργασίας, κοντά στην εκμετάλλευσή του. Έπειτα από την επεξεργασία, τα απορρίμματα κουζίνας δίδονταν στους χοίρους. Ωστόσο, οι έλεγχοι που διενέργησε το υπουργείο έπειτα από την εκδήλωση της κρίσης κατέδειξαν ότι υπήρχαν αντικανονικά απορρίμματα στις ταΐστρες, αποδεικνύοντας προφανώς την ανεπαρκή επεξεργασία των απορριμμάτων κουζίνας (42). Η ακριβής προέλευση του ιού τύπου «PAN-Asia O» δεν μπόρεσε να καθοριστεί με βεβαιότητα. Η πιθανότητα εισόδου του ιού από τους μεθοριακούς σταθμούς ελέγχου αποκλείστηκε γενικά και οι υποψίες (43) στράφηκαν σε παράνομα φορτία προϊόντων, που δεν είχαν παρουσιαστεί ως προϊόντα διατροφής και είχαν πωληθεί στη χονδρική σε εστιατόρια ή σε καντίνες.

Ανεπαρκή κριτήρια και έλεγχοι για τα σχέδια επείγουσας δράσης των κρατών μελών

| 29. | Το 1990, το Συμβούλιο (44) απαίτησε από τα κράτη μέλη να καταρτίσουν σχέδια επείγουσας δράσης, που να καθορίζουν τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν σε περίπτωση εμφάνισης εστίας αφθώδους πυρετού. Τα σχέδια αυτά επρόκειτο να καταστήσουν δυνατή την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, το προσωπικό και όλα τα λοιπά κατάλληλα μέσα που είναι αναγκαία για την ταχεία και αποτελεσματική εξάλειψη μιας εστίας. Η Επιτροπή έπρεπε να καθορίσει τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται για την κατάρτιση των εν λόγω σχεδίων, να προβεί στην εξέταση των σχεδίων προκειμένου να καθορίσει εάν καθιστούσαν δυνατή την επίτευξη του στόχου που είχε τεθεί και να υποδείξει στο κράτος μέλος την πραγματοποίηση ενδεχόμενων τροποποιήσεων. Εξάλλου, το Συμβούλιο είχε προβλέψει ότι τα σχέδια μπορούσαν να συμπληρωθούν ή να τροποποιηθούν μεταγενέστερα, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη της κατάστασης. |
| --- | --- |

29.

Το 1990, το Συμβούλιο (44) απαίτησε από τα κράτη μέλη να καταρτίσουν σχέδια επείγουσας δράσης, που να καθορίζουν τα μέτρα που πρέπει να εφαρμοστούν σε περίπτωση εμφάνισης εστίας αφθώδους πυρετού. Τα σχέδια αυτά επρόκειτο να καταστήσουν δυνατή την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό, το προσωπικό και όλα τα λοιπά κατάλληλα μέσα που είναι αναγκαία για την ταχεία και αποτελεσματική εξάλειψη μιας εστίας. Η Επιτροπή έπρεπε να καθορίσει τα κριτήρια που πρέπει να πληρούνται για την κατάρτιση των εν λόγω σχεδίων, να προβεί στην εξέταση των σχεδίων προκειμένου να καθορίσει εάν καθιστούσαν δυνατή την επίτευξη του στόχου που είχε τεθεί και να υποδείξει στο κράτος μέλος την πραγματοποίηση ενδεχόμενων τροποποιήσεων. Εξάλλου, το Συμβούλιο είχε προβλέψει ότι τα σχέδια μπορούσαν να συμπληρωθούν ή να τροποποιηθούν μεταγενέστερα, προκειμένου να λαμβάνεται υπόψη η εξέλιξη της κατάστασης.

| 30. | Το 1991, η Επιτροπή είχε καθορίσει τα ελάχιστα κριτήρια που έπρεπε να πληρούν τα σχέδια επείγουσας δράσης των κρατών μελών (45). Τα κριτήρια αυτά έπρεπε να στοχεύουν στην ταχεία κινητοποίηση, στο πλαίσιο των σχεδίων επείγουσας δράσης, των αναγκαίων μέσων προκειμένου να εξασφαλίζεται η ταχεία και αποτελεσματική εξάλειψη του αφθώδους πυρετού σε περίπτωση εμφάνισής του. Μολονότι η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μια βασική διάρθρωση για τη διαχείριση των κρίσεων, όπως μονάδες κρίσης, τοπικά κέντρα επείγουσας δράσης, προσωπικό που να είναι επιφορτισμένο με τα μέτρα επείγουσας δράσης, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή δεν είχε ζητήσει μια σειρά σημαντικών πληροφοριών ή προϋποθέσεων για την αποτελεσματική καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού, καθώς και την αποτελεσματική δημοσιονομική και διοικητική οργάνωση, ιδίως:






  α) | τις λεπτομέρειες σχετικά με το αναγκαίο προσωπικό και τα αναγκαία μέσα για τα διάφορα σενάρια (αισιόδοξο, ενδιάμεσο και απαισιόδοξο), καθώς και σχετικά με τον τρόπο κινητοποίησης του εν λόγω προσωπικού και των εν λόγω μέσων· |
| --- | --- | --- |

30.

Το 1991, η Επιτροπή είχε καθορίσει τα ελάχιστα κριτήρια που έπρεπε να πληρούν τα σχέδια επείγουσας δράσης των κρατών μελών (45). Τα κριτήρια αυτά έπρεπε να στοχεύουν στην ταχεία κινητοποίηση, στο πλαίσιο των σχεδίων επείγουσας δράσης, των αναγκαίων μέσων προκειμένου να εξασφαλίζεται η ταχεία και αποτελεσματική εξάλειψη του αφθώδους πυρετού σε περίπτωση εμφάνισής του. Μολονότι η Επιτροπή ζήτησε από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν μια βασική διάρθρωση για τη διαχείριση των κρίσεων, όπως μονάδες κρίσης, τοπικά κέντρα επείγουσας δράσης, προσωπικό που να είναι επιφορτισμένο με τα μέτρα επείγουσας δράσης, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι η Επιτροπή δεν είχε ζητήσει μια σειρά σημαντικών πληροφοριών ή προϋποθέσεων για την αποτελεσματική καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού, καθώς και την αποτελεσματική δημοσιονομική και διοικητική οργάνωση, ιδίως:

α)

τις λεπτομέρειες σχετικά με το αναγκαίο προσωπικό και τα αναγκαία μέσα για τα διάφορα σενάρια (αισιόδοξο, ενδιάμεσο και απαισιόδοξο), καθώς και σχετικά με τον τρόπο κινητοποίησης του εν λόγω προσωπικού και των εν λόγω μέσων·

| β) | την επανεξέταση των σχεδίων επείγουσας δράσης υπό το φως της εμπειρίας, την κοινοποίησή τους στους κτηνοτρόφους, καθώς και την τακτική πραγματοποίηση ασκήσεων προσομοίωσης· |
| --- | --- |

β)

την επανεξέταση των σχεδίων επείγουσας δράσης υπό το φως της εμπειρίας, την κοινοποίησή τους στους κτηνοτρόφους, καθώς και την τακτική πραγματοποίηση ασκήσεων προσομοίωσης·

| γ) | τα κριτήρια βάσει των οποίων θα πραγματοποιούνταν επείγων εμβολιασμός· |
| --- | --- |

γ)

τα κριτήρια βάσει των οποίων θα πραγματοποιούνταν επείγων εμβολιασμός·

| δ) | πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες που θεσπίστηκαν για την καταγραφή του αριθμού των θανατωθέντων ζώων, της αξίας τους, των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν και των διασταυρωμένων ελέγχων με τις υπάρχουσες βάσεις δεδομένων των κτηνιάτρων ή με αυτές που αφορούν την αναγνώριση των ζώων· |
| --- | --- |

δ)

πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες που θεσπίστηκαν για την καταγραφή του αριθμού των θανατωθέντων ζώων, της αξίας τους, των πληρωμών που πραγματοποιήθηκαν και των διασταυρωμένων ελέγχων με τις υπάρχουσες βάσεις δεδομένων των κτηνιάτρων ή με αυτές που αφορούν την αναγνώριση των ζώων·

| ε) | το σύστημα επείγουσας πρόσληψης των εκτιμητών και τις γενικές αρχές αμοιβής τους· |
| --- | --- |

ε)

το σύστημα επείγουσας πρόσληψης των εκτιμητών και τις γενικές αρχές αμοιβής τους·

| στ) | το σύστημα αντιστάθμισης για τους κτηνοτρόφους και τη θέση του σε λειτουργία πριν ή μετά από τη θανάτωση. |
| --- | --- |

στ)

το σύστημα αντιστάθμισης για τους κτηνοτρόφους και τη θέση του σε λειτουργία πριν ή μετά από τη θανάτωση.

| 31. | Από το 1991 και εξής, η Επιτροπή δεν επανεξέτασε τα εν λόγω κριτήρια. Μεταξύ 1993 και 1995, είχε εγκρίνει τα σχέδια των κρατών μελών. Εντούτοις, κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας, η Επιτροπή είχε περιοριστεί σε εξέταση βάσει εγγράφων, χωρίς επιτόπια επαλήθευση της πραγματικότητας των εξαγγελθέντων μέτρων. Σε αντίθεση με την απάντηση της Επιτροπής στην παράγραφο 33, οι κατευθυντήριες γραμμές της του 1995 για την κατάρτιση των σχεδίων επείγουσας δράσης (46) περιορίζονταν στο να ζητούν από τα κράτη μέλη να διαθέτουν επαρκώς στελεχωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν, ανά πάσα στιγμή, έως και δέκα εστίες μόλυνσης, και δεν τους ζητούσαν να προβλέψουν διεύρυνση των υπηρεσιών τους ανάλογα με την επιδημιολογική κατάσταση. Επιπλέον, οι πρώτες επιτόπιες επιθεωρήσεις των εν λόγω σχεδίων από την Επιτροπή (ΓΤΚΘ) πραγματοποιήθηκαν στα κράτη μέλη στα οποία είχε παρουσιαστεί αφθώδης πυρετός μόλις στο τέλος του 2001 και κατά το οικονομικό έτος 2002, έπειτα από την κρίση. Επίσης, το Κοινοβούλιο επεσήμανε ότι η Επιτροπή, πριν από την κρίση, δεν είχε «προβεί στην επαλήθευση των σχεδίων συναγερμού των κρατών μελών εντός των επιθυμητών χρονικών ορίων». Επιπλέον, διευκρίνισε ότι «εξαιρουμένων των επαληθεύσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της έγκρισης των σχεδίων συναγερμού, δεν είχε επαληθευτεί η θέση σε εφαρμογή ούτε του σχεδίου του Ηνωμένου Βασιλείου ούτε των σχεδίων των Κάτω Χωρών και της Γαλλίας προτού εκδηλωθεί η επιδημία το 2001» (47). |
| --- | --- |

31.

Από το 1991 και εξής, η Επιτροπή δεν επανεξέτασε τα εν λόγω κριτήρια. Μεταξύ 1993 και 1995, είχε εγκρίνει τα σχέδια των κρατών μελών. Εντούτοις, κατά τη διάρκεια της εν λόγω διαδικασίας, η Επιτροπή είχε περιοριστεί σε εξέταση βάσει εγγράφων, χωρίς επιτόπια επαλήθευση της πραγματικότητας των εξαγγελθέντων μέτρων. Σε αντίθεση με την απάντηση της Επιτροπής στην παράγραφο 33, οι κατευθυντήριες γραμμές της του 1995 για την κατάρτιση των σχεδίων επείγουσας δράσης (46) περιορίζονταν στο να ζητούν από τα κράτη μέλη να διαθέτουν επαρκώς στελεχωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες ώστε να μπορούν να αντιμετωπίσουν, ανά πάσα στιγμή, έως και δέκα εστίες μόλυνσης, και δεν τους ζητούσαν να προβλέψουν διεύρυνση των υπηρεσιών τους ανάλογα με την επιδημιολογική κατάσταση. Επιπλέον, οι πρώτες επιτόπιες επιθεωρήσεις των εν λόγω σχεδίων από την Επιτροπή (ΓΤΚΘ) πραγματοποιήθηκαν στα κράτη μέλη στα οποία είχε παρουσιαστεί αφθώδης πυρετός μόλις στο τέλος του 2001 και κατά το οικονομικό έτος 2002, έπειτα από την κρίση. Επίσης, το Κοινοβούλιο επεσήμανε ότι η Επιτροπή, πριν από την κρίση, δεν είχε «προβεί στην επαλήθευση των σχεδίων συναγερμού των κρατών μελών εντός των επιθυμητών χρονικών ορίων». Επιπλέον, διευκρίνισε ότι «εξαιρουμένων των επαληθεύσεων που πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο της έγκρισης των σχεδίων συναγερμού, δεν είχε επαληθευτεί η θέση σε εφαρμογή ούτε του σχεδίου του Ηνωμένου Βασιλείου ούτε των σχεδίων των Κάτω Χωρών και της Γαλλίας προτού εκδηλωθεί η επιδημία το 2001» (47).

| 32. | Κατά συνέπεια, τα σχέδια των κρατών μελών, μολονότι είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή, δεν ήταν προσαρμόσιμα σε κρίση μεγάλης έκτασης, χωρίς προηγούμενο και δύσκολα προβλέψιμης. Πράγματι, δεν είχαν προβλέψει επαρκώς ούτε ένα απαισιόδοξο σενάριο, ούτε την ενίσχυση των αναγκαίων μέσων για την αντιμετώπισή του, ούτε την αναγκαία διοικητική και δημοσιονομική οργάνωση. |
| --- | --- |

32.

Κατά συνέπεια, τα σχέδια των κρατών μελών, μολονότι είχαν εγκριθεί από την Επιτροπή, δεν ήταν προσαρμόσιμα σε κρίση μεγάλης έκτασης, χωρίς προηγούμενο και δύσκολα προβλέψιμης. Πράγματι, δεν είχαν προβλέψει επαρκώς ούτε ένα απαισιόδοξο σενάριο, ούτε την ενίσχυση των αναγκαίων μέσων για την αντιμετώπισή του, ούτε την αναγκαία διοικητική και δημοσιονομική οργάνωση.

| 33. | Παραδείγματος χάρη, το σχέδιο του Ηνωμένου Βασιλείου που υποβλήθηκε στην Επιτροπή δεν είχε επανεξεταστεί ουσιαστικά έπειτα από την έγκρισή του το 1991. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, στο πλαίσιό του δεν προβλεπόταν απαισιόδοξο σενάριο (48) και ακόμη και στο εθνικό σχέδιο, σε τοπικό επίπεδο, το σενάριο αυτό κάλυπτε μόλις δέκα εστίες ταυτόχρονα (49), χωρίς θέσπιση διαδικασιών για την ταχεία αύξηση των αναγκαίων πόρων προκειμένου να αντιμετωπιστεί η θανάτωση των ζώων και η καταστροφή των πτωμάτων τους. Το σύστημα επείγουσας πρόσληψης και οι γενικές αρχές αμοιβής των εκτιμητών δεν αναφέρονταν. Το σχέδιο δεν είχε διανεμηθεί στους κτηνοτρόφους ή στους εκπροσώπους τους. Όσον αφορά τη Γαλλία, το σχέδιο κατέστησε δυνατή την επιτυχή αντιμετώπιση των δύο εστιών που παρουσιάστηκαν ταυτόχρονα αλλά έλειπε η ενίσχυση των αναγκαίων μέσων για ένα πλέον απαισιόδοξο σενάριο. Το ιρλανδικό σχέδιο επείγουσας δράσης είχε προβλεφθεί για την ταυτόχρονη αντιμετώπιση δέκα εστιών. Μόνον οι Κάτω Χώρες, οι οποίες είχαν αποκομίσει τα διδάγματα της κρίσης της πανώλης των χοίρων, είχαν προβλέψει την ενίσχυση των αναγκαίων μέσων για την αντιμετώπιση των 26 εστιών τους, προσφεύγοντας στον επείγοντα εμβολιασμό αμέσως μόλις οι πόροι αποδείχθηκαν ανεπαρκείς για την έγκαιρη θανάτωση. |
| --- | --- |

33.

Παραδείγματος χάρη, το σχέδιο του Ηνωμένου Βασιλείου που υποβλήθηκε στην Επιτροπή δεν είχε επανεξεταστεί ουσιαστικά έπειτα από την έγκρισή του το 1991. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής, στο πλαίσιό του δεν προβλεπόταν απαισιόδοξο σενάριο (48) και ακόμη και στο εθνικό σχέδιο, σε τοπικό επίπεδο, το σενάριο αυτό κάλυπτε μόλις δέκα εστίες ταυτόχρονα (49), χωρίς θέσπιση διαδικασιών για την ταχεία αύξηση των αναγκαίων πόρων προκειμένου να αντιμετωπιστεί η θανάτωση των ζώων και η καταστροφή των πτωμάτων τους. Το σύστημα επείγουσας πρόσληψης και οι γενικές αρχές αμοιβής των εκτιμητών δεν αναφέρονταν. Το σχέδιο δεν είχε διανεμηθεί στους κτηνοτρόφους ή στους εκπροσώπους τους. Όσον αφορά τη Γαλλία, το σχέδιο κατέστησε δυνατή την επιτυχή αντιμετώπιση των δύο εστιών που παρουσιάστηκαν ταυτόχρονα αλλά έλειπε η ενίσχυση των αναγκαίων μέσων για ένα πλέον απαισιόδοξο σενάριο. Το ιρλανδικό σχέδιο επείγουσας δράσης είχε προβλεφθεί για την ταυτόχρονη αντιμετώπιση δέκα εστιών. Μόνον οι Κάτω Χώρες, οι οποίες είχαν αποκομίσει τα διδάγματα της κρίσης της πανώλης των χοίρων, είχαν προβλέψει την ενίσχυση των αναγκαίων μέσων για την αντιμετώπιση των 26 εστιών τους, προσφεύγοντας στον επείγοντα εμβολιασμό αμέσως μόλις οι πόροι αποδείχθηκαν ανεπαρκείς για την έγκαιρη θανάτωση.

| 34. | Ο εσωτερικός έλεγχος της Επιτροπής επεσήμανε ότι η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, που αντιμετωπίζει συνεχώς κρίσεις στον τομέα των ζώων, είχε θεσπίσει μεθόδους συνήθους εφαρμογής που ήταν τυποποιημένες και κρίνονταν αποτελεσματικές, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώσει γραπτώς τις εν λόγω διαδικασίες εργασίας. Εξάλλου, δεν υπήρχαν διαθέσιμα μέσα και εγχειρίδια για τη διαχείριση των κρίσεων. Μολονότι η Επιτροπή αντέδρασε με σπουδή κατά τη διάρκεια της κρίσης (βλέπε παράγραφο 44), το Συνέδριο εκτιμά ότι κατάλληλη προετοιμασία της Επιτροπής, ιδίως όσον αφορά τους δημοσιονομικούς κανόνες επιστροφής δαπανών στα κράτη μέλη (βλέπε σημεία 74 έως 81), θα είχε παράσχει τη δυνατότητα να αποφευχθούν ορισμένα από τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001. |
| --- | --- |

34.

Ο εσωτερικός έλεγχος της Επιτροπής επεσήμανε ότι η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, που αντιμετωπίζει συνεχώς κρίσεις στον τομέα των ζώων, είχε θεσπίσει μεθόδους συνήθους εφαρμογής που ήταν τυποποιημένες και κρίνονταν αποτελεσματικές, χωρίς ωστόσο να τεκμηριώσει γραπτώς τις εν λόγω διαδικασίες εργασίας. Εξάλλου, δεν υπήρχαν διαθέσιμα μέσα και εγχειρίδια για τη διαχείριση των κρίσεων. Μολονότι η Επιτροπή αντέδρασε με σπουδή κατά τη διάρκεια της κρίσης (βλέπε παράγραφο 44), το Συνέδριο εκτιμά ότι κατάλληλη προετοιμασία της Επιτροπής, ιδίως όσον αφορά τους δημοσιονομικούς κανόνες επιστροφής δαπανών στα κράτη μέλη (βλέπε σημεία 74 έως 81), θα είχε παράσχει τη δυνατότητα να αποφευχθούν ορισμένα από τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001.

Ελλιπής αναγνώριση και ανεπαρκής εντοπισμός των ζώων που ανήκουν στα ευπαθή στον αφθώδη πυρετό είδη

| 35. | Σε κοινοτικό επίπεδο, το σύστημα ατομικής αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών είναι υποχρεωτικό (50). Εντούτοις, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι το εν λόγω σύστημα δεν εγγυάται τον εντοπισμό των βοοειδών που πραγματοποιούν ενδοκοινοτικές ή εξωκοινοτικές μετακινήσεις και ανέρχονται σε 3 εκατομμύρια ζώα ετησίως (περίπου 4 % του ζωικού κεφαλαίου). Επιπλέον, η θέσπισή του στα κράτη μέλη εξακολουθεί να παρουσιάζει αδυναμίες (51). Για τα πρόβατα, τα οποία επλήγησαν ιδιαίτερα από την κρίση του 2001, καθώς και για τα χοιροειδή, η αναγνώριση ήταν υποχρεωτική μόνον ανά παρτίδα από την 1η Ιανουαρίου 1995 και έως τον Νοέμβριο του 2003 (52). Το ΓΤΚΘ, κατά τη διάρκεια της κρίσης, επεσήμανε ότι το σύστημα αναγνώρισης ανά παρτίδες είχε εφαρμοστεί λανθασμένα σε τρία από τα τέσσερα κράτη μέλη στα οποία είχε παρουσιαστεί αφθώδης πυρετός (53). |
| --- | --- |

35.

Σε κοινοτικό επίπεδο, το σύστημα ατομικής αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών είναι υποχρεωτικό (50). Εντούτοις, το Συνέδριο διαπίστωσε ότι το εν λόγω σύστημα δεν εγγυάται τον εντοπισμό των βοοειδών που πραγματοποιούν ενδοκοινοτικές ή εξωκοινοτικές μετακινήσεις και ανέρχονται σε 3 εκατομμύρια ζώα ετησίως (περίπου 4 % του ζωικού κεφαλαίου). Επιπλέον, η θέσπισή του στα κράτη μέλη εξακολουθεί να παρουσιάζει αδυναμίες (51). Για τα πρόβατα, τα οποία επλήγησαν ιδιαίτερα από την κρίση του 2001, καθώς και για τα χοιροειδή, η αναγνώριση ήταν υποχρεωτική μόνον ανά παρτίδα από την 1η Ιανουαρίου 1995 και έως τον Νοέμβριο του 2003 (52). Το ΓΤΚΘ, κατά τη διάρκεια της κρίσης, επεσήμανε ότι το σύστημα αναγνώρισης ανά παρτίδες είχε εφαρμοστεί λανθασμένα σε τρία από τα τέσσερα κράτη μέλη στα οποία είχε παρουσιαστεί αφθώδης πυρετός (53).

| 36. | Το γεγονός ότι η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση δεν απαιτούσε την ατομική αναγνώριση των προβάτων και ότι, επιπλέον, η αναγνώρισή τους ανά παρτίδα παρουσίαζε κενά παρακώλυσε τον εντοπισμό των ύποπτων ζώων και, κατ' αυτόν τον τρόπο, καθυστέρησε τη θανάτωσή τους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεν θανατώθηκαν πρόβατα που θα έπρεπε να είχαν θανατωθεί, επιτείνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τους κινδύνους εξάπλωσης του ιού. |
| --- | --- |

36.

Το γεγονός ότι η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση δεν απαιτούσε την ατομική αναγνώριση των προβάτων και ότι, επιπλέον, η αναγνώρισή τους ανά παρτίδα παρουσίαζε κενά παρακώλυσε τον εντοπισμό των ύποπτων ζώων και, κατ' αυτόν τον τρόπο, καθυστέρησε τη θανάτωσή τους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, δεν θανατώθηκαν πρόβατα που θα έπρεπε να είχαν θανατωθεί, επιτείνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τους κινδύνους εξάπλωσης του ιού.

| 37. | Εξάλλου, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση (54) παρείχε τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να μην καταγράφουν στην υποχρεωτική κατάσταση όλων των εκμεταλλεύσεων στο έδαφός τους που διατηρούν ζώα –κατάσταση που πρέπει να καταρτίζουν και να ενημερώνουν– τις μικρές εκμεταλλεύσεις που περιλαμβάνουν τρία αιγοπρόβατα κατ' ανώτατο όριο, για τα οποία οι κτηνοτρόφοι δεν ζητούν πριμοδοτήσεις. Έτσι, στις Κάτω Χώρες, η αρμόδια αρχή ανακάλυψε κατά τη διάρκεια της κρίσης ότι 18 000 μικρές εκμεταλλεύσεις ή ιδιώτες που διατηρούσαν πολύ περιορισμένο αριθμό ζώων δεν ήταν καταγεγραμμένοι ούτε γνωστοί, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο κίνδυνο μη έγκαιρου εντοπισμού όλων των προς θανάτωση ζώων. Το ίδιο πρόβλημα επεσήμανε το ΓΤΚΘ στη Γαλλία. |
| --- | --- |

37.

Εξάλλου, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση (54) παρείχε τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να μην καταγράφουν στην υποχρεωτική κατάσταση όλων των εκμεταλλεύσεων στο έδαφός τους που διατηρούν ζώα –κατάσταση που πρέπει να καταρτίζουν και να ενημερώνουν– τις μικρές εκμεταλλεύσεις που περιλαμβάνουν τρία αιγοπρόβατα κατ' ανώτατο όριο, για τα οποία οι κτηνοτρόφοι δεν ζητούν πριμοδοτήσεις. Έτσι, στις Κάτω Χώρες, η αρμόδια αρχή ανακάλυψε κατά τη διάρκεια της κρίσης ότι 18 000 μικρές εκμεταλλεύσεις ή ιδιώτες που διατηρούσαν πολύ περιορισμένο αριθμό ζώων δεν ήταν καταγεγραμμένοι ούτε γνωστοί, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετο κίνδυνο μη έγκαιρου εντοπισμού όλων των προς θανάτωση ζώων. Το ίδιο πρόβλημα επεσήμανε το ΓΤΚΘ στη Γαλλία.

Κενά του συστήματος ANIMO που δεν συμπληρώθηκαν πριν από την κρίση

| 38. | Το 1990, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση (55) θέσπισε ηλεκτρονικό σύστημα σύνδεσης μεταξύ κτηνιατρικών αρχών, προκειμένου ιδίως να διευκολυνθούν οι ανταλλαγές πληροφοριών σχετικά με τις μετακινήσεις ζώων μεταξύ των αρμόδιων αρχών των περιφερειών καταγωγής και των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους προορισμού. Το σύστημα αυτό ονομάζεται ANIMO (56). Το 1991, η Επιτροπή είχε καταρτίσει το υπόδειγμα μηνύματος προς μετάδοση μέσω του εν λόγω συστήματος (57). |
| --- | --- |

38.

Το 1990, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση (55) θέσπισε ηλεκτρονικό σύστημα σύνδεσης μεταξύ κτηνιατρικών αρχών, προκειμένου ιδίως να διευκολυνθούν οι ανταλλαγές πληροφοριών σχετικά με τις μετακινήσεις ζώων μεταξύ των αρμόδιων αρχών των περιφερειών καταγωγής και των αρμόδιων αρχών του κράτους μέλους προορισμού. Το σύστημα αυτό ονομάζεται ANIMO (56). Το 1991, η Επιτροπή είχε καταρτίσει το υπόδειγμα μηνύματος προς μετάδοση μέσω του εν λόγω συστήματος (57).

| 39. | Ωστόσο, πριν από την κρίση του 2001, το ΓΤΚΘ είχε ήδη επισημάνει την έλλειψη αναφοράς στα μηνύματα ANIMO των σημείων διέλευσης που είχαν χρησιμοποιηθεί κατά τη μεταφορά ζώων μεταξύ ενός κράτους μέλους αποστολής και ενός κράτους μέλους προορισμού. Ούτε η εκμετάλλευση καταγωγής εμφανιζόταν στο υπόδειγμα μηνύματος. Το Συνέδριο είχε επίσης διαπιστώσει ανεπάρκειες του συστήματος αυτού στην ειδική έκθεσή του σχετικά με την πανώλη των χοίρων (58). Παρά τις κανονιστικές τροποποιήσεις που συνέστησαν σχετικά το ΓΤΚΘ και το Συνέδριο, η Επιτροπή δεν είχε υποβάλει πρόταση επανεξέτασης του συστήματος ANIMO. |
| --- | --- |

39.

Ωστόσο, πριν από την κρίση του 2001, το ΓΤΚΘ είχε ήδη επισημάνει την έλλειψη αναφοράς στα μηνύματα ANIMO των σημείων διέλευσης που είχαν χρησιμοποιηθεί κατά τη μεταφορά ζώων μεταξύ ενός κράτους μέλους αποστολής και ενός κράτους μέλους προορισμού. Ούτε η εκμετάλλευση καταγωγής εμφανιζόταν στο υπόδειγμα μηνύματος. Το Συνέδριο είχε επίσης διαπιστώσει ανεπάρκειες του συστήματος αυτού στην ειδική έκθεσή του σχετικά με την πανώλη των χοίρων (58). Παρά τις κανονιστικές τροποποιήσεις που συνέστησαν σχετικά το ΓΤΚΘ και το Συνέδριο, η Επιτροπή δεν είχε υποβάλει πρόταση επανεξέτασης του συστήματος ANIMO.

| 40. | Κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001, κατόπιν της επιβεβαίωσης της πρώτης εστίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα λοιπά κράτη μέλη είχαν ανάγκη να εντοπίσουν τα πρόβατα που είχαν εισαγάγει από την εν λόγω χώρα κατά τη διάρκεια του προηγούμενου μήνα, προκειμένου να προβούν σε αυξημένη εποπτεία των ζώων αυτών, που ήταν ενδεχομένως φορείς του ιού. Αποτελούσε ζήτημα ζωτικής σημασίας να γνωρίζουν την εκμετάλλευση καταγωγής και τα σημεία διέλευσης των ζώων. Εντούτοις, τα μηνύματα ΑΝΙΜΟ δεν περιλάμβαναν πάντοτε τις ουσιώδεις αυτές πληροφορίες. |
| --- | --- |

40.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001, κατόπιν της επιβεβαίωσης της πρώτης εστίας στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα λοιπά κράτη μέλη είχαν ανάγκη να εντοπίσουν τα πρόβατα που είχαν εισαγάγει από την εν λόγω χώρα κατά τη διάρκεια του προηγούμενου μήνα, προκειμένου να προβούν σε αυξημένη εποπτεία των ζώων αυτών, που ήταν ενδεχομένως φορείς του ιού. Αποτελούσε ζήτημα ζωτικής σημασίας να γνωρίζουν την εκμετάλλευση καταγωγής και τα σημεία διέλευσης των ζώων. Εντούτοις, τα μηνύματα ΑΝΙΜΟ δεν περιλάμβαναν πάντοτε τις ουσιώδεις αυτές πληροφορίες.

| 41. | Τα δύο αυτά κενά καθυστέρησαν τον εντοπισμό και τη θανάτωση των ύποπτων για μόλυνση ζώων κατά την κρίση του 2001 (βλέπε πλαίσιο αριθ. 2). Το Υπουργείο Γεωργίας των Κάτω Χωρών διευκρίνισε στο Συνέδριο ότι η υποχρεωτική αναφορά των σημείων διέλευσης θα είχε καταστήσει πολύ αποτελεσματικότερη την καταπολέμηση της νόσου, ιδιαίτερα κατά την αρχική κρίσιμη φάση της κρίσης.


  Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου αντιμετώπισαν δυσχέρειες στον εντοπισμό της εκμετάλλευσης καταγωγής των προβάτων που είχαν εξαχθεί προς τα λοιπά κράτη μέλη, καθώς και στον καθορισμό του εάν τα πρόβατα αυτά προέρχονταν από μολυσμένη εκμετάλλευση, δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά δεν αναφέρονταν στα μηνύματα ΑΝΙΜΟ. Κατόρθωσαν να εντοπίσουν τις πληροφορίες αυτές μόλις έπειτα από περίοδο 6 έως 16 ημερών, έπειτα από την επιβεβαίωση της μόλυνσης των εκμεταλλεύσεων καταγωγής. Ως εκ τούτου, δεν κατόρθωσαν να προειδοποιήσουν εγκαίρως τα κράτη μέλη που είχαν εισαγάγει πρόβατα για τον κίνδυνο μόλυνσης που διέτρεχαν. Λόγω έλλειψης επαρκούς πληροφόρησης, τα κράτη μέλη προορισμού χρειάστηκε να προβούν σε προληπτική θανάτωση του συνόλου των προβάτων που μπόρεσαν να εντοπίσουν ότι είχαν εισαχθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο, διότι δεν ήταν σε θέση να διακρίνουν τα ύποπτα πρόβατα από τα υγιή.
  Η έλλειψη εντοπισμού των προβάτων κατέδειξε τις δυσχέρειες της αρμόδιας αρχής στη Γαλλία όσον αφορά τον εντοπισμό των γαλλικών εκμεταλλεύσεων τελικού προορισμού των προβάτων που είχαν εισαχθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο. Εξάλλου, το υπουργείο δεν ήταν βέβαιο ότι είχε θανατωθεί το σύνολο των εισαχθέντων προβάτων, και ως εκ τούτου μπορούσαν να εξακολουθούν να υφίστανται κίνδυνοι μετάδοσης. Στις Κάτω Χώρες, η έλλειψη αναφοράς των σημείων διέλευσης στα μηνύματα ΑΝΙΜΟ κατέστησε δυνατό τον εντοπισμό των ζώων που προέρχονταν από την Ιρλανδία μόνο μετά από μία ημέρα. Ωστόσο, τα ζώα αυτά είχαν διέλθει από τον ενδιάμεσο σταθμό πλησίον της εκμετάλλευσης στη Γαλλία (Mayenne) η οποία αποδείχθηκε ότι αποτελούσε εστία μόλυνσης τρεις εβδομάδες αργότερα, έπειτα από την εισαγωγή μολυσμένων προβάτων από το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο αναγκαίος χρόνος για τον εντοπισμό των εγγράφων καθυστέρησε τα μέτρα προστασίας. |
| --- | --- |

41.

Τα δύο αυτά κενά καθυστέρησαν τον εντοπισμό και τη θανάτωση των ύποπτων για μόλυνση ζώων κατά την κρίση του 2001 (βλέπε πλαίσιο αριθ. 2). Το Υπουργείο Γεωργίας των Κάτω Χωρών διευκρίνισε στο Συνέδριο ότι η υποχρεωτική αναφορά των σημείων διέλευσης θα είχε καταστήσει πολύ αποτελεσματικότερη την καταπολέμηση της νόσου, ιδιαίτερα κατά την αρχική κρίσιμη φάση της κρίσης.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου αντιμετώπισαν δυσχέρειες στον εντοπισμό της εκμετάλλευσης καταγωγής των προβάτων που είχαν εξαχθεί προς τα λοιπά κράτη μέλη, καθώς και στον καθορισμό του εάν τα πρόβατα αυτά προέρχονταν από μολυσμένη εκμετάλλευση, δεδομένου ότι τα στοιχεία αυτά δεν αναφέρονταν στα μηνύματα ΑΝΙΜΟ. Κατόρθωσαν να εντοπίσουν τις πληροφορίες αυτές μόλις έπειτα από περίοδο 6 έως 16 ημερών, έπειτα από την επιβεβαίωση της μόλυνσης των εκμεταλλεύσεων καταγωγής. Ως εκ τούτου, δεν κατόρθωσαν να προειδοποιήσουν εγκαίρως τα κράτη μέλη που είχαν εισαγάγει πρόβατα για τον κίνδυνο μόλυνσης που διέτρεχαν. Λόγω έλλειψης επαρκούς πληροφόρησης, τα κράτη μέλη προορισμού χρειάστηκε να προβούν σε προληπτική θανάτωση του συνόλου των προβάτων που μπόρεσαν να εντοπίσουν ότι είχαν εισαχθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο, διότι δεν ήταν σε θέση να διακρίνουν τα ύποπτα πρόβατα από τα υγιή.
  Η έλλειψη εντοπισμού των προβάτων κατέδειξε τις δυσχέρειες της αρμόδιας αρχής στη Γαλλία όσον αφορά τον εντοπισμό των γαλλικών εκμεταλλεύσεων τελικού προορισμού των προβάτων που είχαν εισαχθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο. Εξάλλου, το υπουργείο δεν ήταν βέβαιο ότι είχε θανατωθεί το σύνολο των εισαχθέντων προβάτων, και ως εκ τούτου μπορούσαν να εξακολουθούν να υφίστανται κίνδυνοι μετάδοσης. Στις Κάτω Χώρες, η έλλειψη αναφοράς των σημείων διέλευσης στα μηνύματα ΑΝΙΜΟ κατέστησε δυνατό τον εντοπισμό των ζώων που προέρχονταν από την Ιρλανδία μόνο μετά από μία ημέρα. Ωστόσο, τα ζώα αυτά είχαν διέλθει από τον ενδιάμεσο σταθμό πλησίον της εκμετάλλευσης στη Γαλλία (Mayenne) η οποία αποδείχθηκε ότι αποτελούσε εστία μόλυνσης τρεις εβδομάδες αργότερα, έπειτα από την εισαγωγή μολυσμένων προβάτων από το Ηνωμένο Βασίλειο. Ο αναγκαίος χρόνος για τον εντοπισμό των εγγράφων καθυστέρησε τα μέτρα προστασίας.

Οι περιορισμοί στις μετακινήσεις των ζώων στο σύνολο του εδάφους των κρατών μελών

| 42. | Προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι εξάπλωσης της επιζωοτίας, η οδηγία 85/511/ΕΟΚ επιβάλλει άμεσο περιορισμό στις μετακινήσεις των ζώων εντός περιοχών προστασίας και εποπτείας ελάχιστης ακτίνας 10 χλμ., που καθορίζονται γύρω από τις μολυσμένες εκμεταλλεύσεις. Τα μέτρα αυτά εφαρμόστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά δεν επαρκούσαν από μόνα τους για να συγκρατήσουν την εξάπλωση της επιζωοτίας, δεδομένης της έκτασης της μόλυνσης, πριν ακόμη από την ανίχνευση της πρώτης εστίας. |
| --- | --- |

42.

Προκειμένου να περιοριστούν οι κίνδυνοι εξάπλωσης της επιζωοτίας, η οδηγία 85/511/ΕΟΚ επιβάλλει άμεσο περιορισμό στις μετακινήσεις των ζώων εντός περιοχών προστασίας και εποπτείας ελάχιστης ακτίνας 10 χλμ., που καθορίζονται γύρω από τις μολυσμένες εκμεταλλεύσεις. Τα μέτρα αυτά εφαρμόστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο αλλά δεν επαρκούσαν από μόνα τους για να συγκρατήσουν την εξάπλωση της επιζωοτίας, δεδομένης της έκτασης της μόλυνσης, πριν ακόμη από την ανίχνευση της πρώτης εστίας.

| 43. | Το Ηνωμένο Βασίλειο ανέστειλε τις μετακινήσεις των ζώων στο σύνολο του εδάφους του μόνο τρεις ημέρες έπειτα από την επίσημη επιβεβαίωση της επιδημίας. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, βάσει των διατάξεων του άρθρου 10 εδάφιο 4 της οδηγίας 90/425/ΕΟΚ, ενέκρινε την απόφαση 2001/190/ΕΚ που επέβαλλε απαγόρευση των μετακινήσεων των ζώων στα λοιπά κράτη μέλη εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου. Κατόπιν έκθεσης του NAO, μεταξύ της επιβεβαίωσης της πρώτης εστίας και της θέσπισης της αναστολής των μετακινήσεων των ζώων στο Ηνωμένο Βασίλειο, φαίνεται ότι μολύνθηκαν περισσότερες από 62 εκμεταλλεύσεις σε επτά άλλες κομητείες (59), με επέκταση της επιδημίας –άρα και του κόστους της– σύμφωνα με εκτιμήσεις πανεπιστημιακών επιδημιολόγων, σε περισσότερο από το διπλάσιο της έκτασης που θα είχε λάβει εάν είχαν εγκριθεί περιορισμοί την ημέρα της επιβεβαίωσης της νόσου (60). |
| --- | --- |

43.

Το Ηνωμένο Βασίλειο ανέστειλε τις μετακινήσεις των ζώων στο σύνολο του εδάφους του μόνο τρεις ημέρες έπειτα από την επίσημη επιβεβαίωση της επιδημίας. Η Επιτροπή, από την πλευρά της, βάσει των διατάξεων του άρθρου 10 εδάφιο 4 της οδηγίας 90/425/ΕΟΚ, ενέκρινε την απόφαση 2001/190/ΕΚ που επέβαλλε απαγόρευση των μετακινήσεων των ζώων στα λοιπά κράτη μέλη εκτός του Ηνωμένου Βασιλείου. Κατόπιν έκθεσης του NAO, μεταξύ της επιβεβαίωσης της πρώτης εστίας και της θέσπισης της αναστολής των μετακινήσεων των ζώων στο Ηνωμένο Βασίλειο, φαίνεται ότι μολύνθηκαν περισσότερες από 62 εκμεταλλεύσεις σε επτά άλλες κομητείες (59), με επέκταση της επιδημίας –άρα και του κόστους της– σύμφωνα με εκτιμήσεις πανεπιστημιακών επιδημιολόγων, σε περισσότερο από το διπλάσιο της έκτασης που θα είχε λάβει εάν είχαν εγκριθεί περιορισμοί την ημέρα της επιβεβαίωσης της νόσου (60).

ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Αποτελεσματική εποπτεία της Επιτροπής

| 44. | Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ήταν διαθέσιμες 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Η Επιτροπή κατόρθωσε να λάβει με σπουδή τα αναγκαία μέτρα που επιβάλλονταν επειγόντως, όπως η κοινοποίηση της ύπαρξης της νόσου στα κράτη μέλη, η εποπτεία, συμπεριλαμβανόμενης της θανάτωσης, των προβάτων που είχαν εισαχθεί πριν από την εκδήλωση της κρίσης, το κλείσιμο των αγορών κ.λπ. Πολυάριθμες αποφάσεις που έλαβε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της κρίσης στον κτηνιατρικό τομέα κρίθηκαν ταχείες και κατάλληλες από τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

44.

Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ήταν διαθέσιμες 24 ώρες το εικοσιτετράωρο. Η Επιτροπή κατόρθωσε να λάβει με σπουδή τα αναγκαία μέτρα που επιβάλλονταν επειγόντως, όπως η κοινοποίηση της ύπαρξης της νόσου στα κράτη μέλη, η εποπτεία, συμπεριλαμβανόμενης της θανάτωσης, των προβάτων που είχαν εισαχθεί πριν από την εκδήλωση της κρίσης, το κλείσιμο των αγορών κ.λπ. Πολυάριθμες αποφάσεις που έλαβε η Επιτροπή κατά τη διάρκεια της κρίσης στον κτηνιατρικό τομέα κρίθηκαν ταχείες και κατάλληλες από τα κράτη μέλη.

| 45. | Μια σύγκριση μεταξύ των ημερομηνιών των επιθεωρήσεων που πραγματοποίησε το ΓΤΚΘ και των κρίσεων καταδεικνύει ότι το ΓΤΚΘ κατόρθωσε, όσον αφορά την ίδια την κρίση, να πραγματοποιήσει τις επιθεωρήσεις του την κατάλληλη στιγμή, ακόμη και αν χρειάστηκε να αναβάλει άλλες προβλεφθείσες αποστολές για μεταγενέστερες ημερομηνίες. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι κανονικές διαδικασίες επιταχύνθηκαν και οι εκθέσεις ελέγχου του ΓΤΚΘ ήταν διαθέσιμες εντός διμήνου, έπειτα από το συνυπολογισμό των σχολίων των λοιπών υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, καθώς και των απαντήσεων των κρατών μελών. |
| --- | --- |

45.

Μια σύγκριση μεταξύ των ημερομηνιών των επιθεωρήσεων που πραγματοποίησε το ΓΤΚΘ και των κρίσεων καταδεικνύει ότι το ΓΤΚΘ κατόρθωσε, όσον αφορά την ίδια την κρίση, να πραγματοποιήσει τις επιθεωρήσεις του την κατάλληλη στιγμή, ακόμη και αν χρειάστηκε να αναβάλει άλλες προβλεφθείσες αποστολές για μεταγενέστερες ημερομηνίες. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, οι κανονικές διαδικασίες επιταχύνθηκαν και οι εκθέσεις ελέγχου του ΓΤΚΘ ήταν διαθέσιμες εντός διμήνου, έπειτα από το συνυπολογισμό των σχολίων των λοιπών υπηρεσιών της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών, καθώς και των απαντήσεων των κρατών μελών.

Ανεπάρκειες του μηχανισμού καταπολέμησης και της εφαρμογής του στα κράτη μέλη

| 46. | Εντούτοις, ορισμένες ανεπάρκειες του μηχανισμού καταπολέμησης που είχε εντοπίσει το ΓΤΚΘ στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη χώρα που επλήγη περισσότερο από την κρίση, δεν μπόρεσαν να διορθωθούν εγκαίρως, διότι απαιτούσαν εις βάθος αναθεώρηση των σχετικών μέτρων από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Αξίζει να τύχουν προσοχής, διότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να αφορούν και άλλα κράτη μέλη. Πρόκειται κυρίως για:






  α) | σημαντική έλλειψη κρατικών κτηνιάτρων· |
| --- | --- | --- |

46.

Εντούτοις, ορισμένες ανεπάρκειες του μηχανισμού καταπολέμησης που είχε εντοπίσει το ΓΤΚΘ στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη χώρα που επλήγη περισσότερο από την κρίση, δεν μπόρεσαν να διορθωθούν εγκαίρως, διότι απαιτούσαν εις βάθος αναθεώρηση των σχετικών μέτρων από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη. Αξίζει να τύχουν προσοχής, διότι θα μπορούσαν ενδεχομένως να αφορούν και άλλα κράτη μέλη. Πρόκειται κυρίως για:

α)

σημαντική έλλειψη κρατικών κτηνιάτρων·

| β) | μηχανισμό καταπολέμησης του οποίου η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την άμεση κοινοποίηση της νόσου από τους κτηνοτρόφους· |
| --- | --- |

β)

μηχανισμό καταπολέμησης του οποίου η αποτελεσματικότητα εξαρτάται από την άμεση κοινοποίηση της νόσου από τους κτηνοτρόφους·

| γ) | απαράδεκτες καθυστερήσεις, σε ορισμένες περιπτώσεις, όσον αφορά τον εντοπισμό των ύποπτων περιπτώσεων, την επιβεβαίωσή τους, τη θανάτωση των ζώων και την καταστροφή των πτωμάτων τους (61). |
| --- | --- |

γ)

απαράδεκτες καθυστερήσεις, σε ορισμένες περιπτώσεις, όσον αφορά τον εντοπισμό των ύποπτων περιπτώσεων, την επιβεβαίωσή τους, τη θανάτωση των ζώων και την καταστροφή των πτωμάτων τους (61).

| 47. | Κατά τη διάρκεια του ελέγχου του, το Συνέδριο επεσήμανε επίσης παρόμοιες αδυναμίες με αυτές που είχε διαπιστώσει το ΓΤΚΘ. Αυτές περιγράφονται κατωτέρω. |
| --- | --- |

47.

Κατά τη διάρκεια του ελέγχου του, το Συνέδριο επεσήμανε επίσης παρόμοιες αδυναμίες με αυτές που είχε διαπιστώσει το ΓΤΚΘ. Αυτές περιγράφονται κατωτέρω.

Μειωμένες κτηνιατρικές υπηρεσίες

| 48. | Στην έκθεσή της του 1989, η Επιτροπή εκτιμούσε (62) ότι η επιτυχία της εγκατάλειψης του προφυλακτικού εμβολιασμού εξαρτώνταν από την ύπαρξη ενός αποτελεσματικού κρατικού συστήματος κτηνιατρικής εποπτείας. Ωστόσο, ενώ το Συμβούλιο θέσπισε μια σειρά ελέγχων των νόσων, που είναι επιλέξιμοι για κοινοτική χρηματοδότηση, δεν προβλέπεται κοινοτική χρηματοδότηση για κτηνιατρικούς ελέγχους των μη ενδημικών νόσων, γεγονός που αποκλείει τον αφθώδη πυρετό. Κατόπιν της κρίσης του 2001, η οποία είχε αποκαλύψει τη γενική μείωση του προσωπικού των κρατικών κτηνιατρικών υπηρεσιών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (63) και η διεθνής διάσκεψη του Δεκεμβρίου 2001 (64) έθιξαν το ζήτημα της επιδημιολογικής εποπτείας του ζωικού κεφαλαίου και της χρηματοδότησής της ως αποτελεσματικού μέσου πρόληψης της νόσου. Το ζήτημα αυτό, που στην πραγματικότητα αφορά το σύνολο των επιζωοτιών, δεν έχει ακόμη τύχει απάντησης σε κοινοτικό επίπεδο. |
| --- | --- |

48.

Στην έκθεσή της του 1989, η Επιτροπή εκτιμούσε (62) ότι η επιτυχία της εγκατάλειψης του προφυλακτικού εμβολιασμού εξαρτώνταν από την ύπαρξη ενός αποτελεσματικού κρατικού συστήματος κτηνιατρικής εποπτείας. Ωστόσο, ενώ το Συμβούλιο θέσπισε μια σειρά ελέγχων των νόσων, που είναι επιλέξιμοι για κοινοτική χρηματοδότηση, δεν προβλέπεται κοινοτική χρηματοδότηση για κτηνιατρικούς ελέγχους των μη ενδημικών νόσων, γεγονός που αποκλείει τον αφθώδη πυρετό. Κατόπιν της κρίσης του 2001, η οποία είχε αποκαλύψει τη γενική μείωση του προσωπικού των κρατικών κτηνιατρικών υπηρεσιών, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (63) και η διεθνής διάσκεψη του Δεκεμβρίου 2001 (64) έθιξαν το ζήτημα της επιδημιολογικής εποπτείας του ζωικού κεφαλαίου και της χρηματοδότησής της ως αποτελεσματικού μέσου πρόληψης της νόσου. Το ζήτημα αυτό, που στην πραγματικότητα αφορά το σύνολο των επιζωοτιών, δεν έχει ακόμη τύχει απάντησης σε κοινοτικό επίπεδο.

| 49. | Στην περιφέρεια της Cumbria, που επλήγη περισσότερο από τον αφθώδη πυρετό και αριθμεί τέσσερα εκατομμύρια πρόβατα, περισσότερα από 880 000 βοοειδή και 170 000 χοιροειδή, ο αριθμός των κρατικών κτηνιάτρων πέρασε από 27 το 1967 σε μόλις εννέα το 2001 (65). Οι στατιστικές (66) καταδεικνύουν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο διέθετε 9,5 κρατικούς κτηνιάτρους για κάθε εκατομμύριο ζώων (βοοειδή, πρόβατα και χοιροειδή), έναντι ενός μέσου όρου μεγαλύτερου από 20 κτηνιάτρους ανά εκατομμύριο ζώων για τα λοιπά κράτη μέλη. Λόγω της μείωσης του αριθμού κρατικών κτηνιάτρων στο Ηνωμένο Βασίλειο και της καθυστέρησης στη χρησιμοποίηση πρόσθετου προσωπικού  (67), η αποτελεσματικότητα των μέτρων καταπολέμησης της επιδημίας μειώθηκε σημαντικά. Το NAO διαπίστωσε (68) ότι, έως τον Απρίλιο του 2001, η αύξηση του αριθμού κρατικών κτηνιάτρων που εργάζονταν στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια της κρίσης παρέμενε χαμηλότερη από την αύξηση του αριθμού μολυσμένων εστιών. Συνεπώς, προκλήθηκαν οι καθυστερήσεις στη θανάτωση των ζώων, οι οποίες περιγράφονται στις παραγράφους 57-58 και στο πλαίσιο αριθ. 3. |
| --- | --- |

49.

Στην περιφέρεια της Cumbria, που επλήγη περισσότερο από τον αφθώδη πυρετό και αριθμεί τέσσερα εκατομμύρια πρόβατα, περισσότερα από 880 000 βοοειδή και 170 000 χοιροειδή, ο αριθμός των κρατικών κτηνιάτρων πέρασε από 27 το 1967 σε μόλις εννέα το 2001 (65). Οι στατιστικές (66) καταδεικνύουν ότι το Ηνωμένο Βασίλειο διέθετε 9,5 κρατικούς κτηνιάτρους για κάθε εκατομμύριο ζώων (βοοειδή, πρόβατα και χοιροειδή), έναντι ενός μέσου όρου μεγαλύτερου από 20 κτηνιάτρους ανά εκατομμύριο ζώων για τα λοιπά κράτη μέλη. Λόγω της μείωσης του αριθμού κρατικών κτηνιάτρων στο Ηνωμένο Βασίλειο και της καθυστέρησης στη χρησιμοποίηση πρόσθετου προσωπικού  (67), η αποτελεσματικότητα των μέτρων καταπολέμησης της επιδημίας μειώθηκε σημαντικά. Το NAO διαπίστωσε (68) ότι, έως τον Απρίλιο του 2001, η αύξηση του αριθμού κρατικών κτηνιάτρων που εργάζονταν στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια της κρίσης παρέμενε χαμηλότερη από την αύξηση του αριθμού μολυσμένων εστιών. Συνεπώς, προκλήθηκαν οι καθυστερήσεις στη θανάτωση των ζώων, οι οποίες περιγράφονται στις παραγράφους 57-58 και στο πλαίσιο αριθ. 3.

Ανεπαρκή κίνητρα για άμεση κοινοποίηση της νόσου και τήρηση των περιορισμών στις μετακινήσεις των ζώων

| 50. | Η άμεση κοινοποίηση της νόσου είναι θεμελιώδης για την ταχεία εξάλειψή της. Η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση απαιτεί ταυτόχρονα κοινοποίηση της νόσου από τον κτηνοτρόφο στην αρμόδια αρχή εποπτείας και κοινοποίηση από το κράτος μέλος προς την Επιτροπή. Όσον αφορά την πρώτη από τις εν λόγω κοινοποιήσεις, η οδηγία 85/511/ΕΟΚ επιβάλλει στα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε να τους κοινοποιούνται αμέσως η υπόνοια ή η ύπαρξη αφθώδους πυρετού. |
| --- | --- |

50.

Η άμεση κοινοποίηση της νόσου είναι θεμελιώδης για την ταχεία εξάλειψή της. Η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση απαιτεί ταυτόχρονα κοινοποίηση της νόσου από τον κτηνοτρόφο στην αρμόδια αρχή εποπτείας και κοινοποίηση από το κράτος μέλος προς την Επιτροπή. Όσον αφορά την πρώτη από τις εν λόγω κοινοποιήσεις, η οδηγία 85/511/ΕΟΚ επιβάλλει στα κράτη μέλη να μεριμνούν ώστε να τους κοινοποιούνται αμέσως η υπόνοια ή η ύπαρξη αφθώδους πυρετού.

| 51. | Παραδόξως, ενώ στην πράξη η επιτυχία της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού σε κοινοτικό επίπεδο εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από τους ίδιους τους κτηνοτρόφους, καθώς είναι οι πρώτοι που μπορούν να διαπιστώσουν την κατάσταση της υγείας των ζώων τους και να κοινοποιήσουν τις νόσους τους, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση δεν ζητούσε από τα κράτη μέλη να περιλαμβάνουν τους κτηνοτρόφους στο μηχανισμό καταπολέμησης, να τους συμβουλεύονται σχετικά με τα σχέδια επείγουσας δράσης, να τους ενημερώνουν σχετικά με τη φύση των διαφόρων επιζωοτιών και με τα μέτρα που πρέπει να θεσπιστούν αμέσως, να τους θέτουν ενώπιον των ευθυνών τους ή να τους παρακινούν με κάθε άλλο μέσο να προβαίνουν σε ταχεία κοινοποίηση της νόσου. |
| --- | --- |

51.

Παραδόξως, ενώ στην πράξη η επιτυχία της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού σε κοινοτικό επίπεδο εξαρτάται κατά μεγάλο μέρος από τους ίδιους τους κτηνοτρόφους, καθώς είναι οι πρώτοι που μπορούν να διαπιστώσουν την κατάσταση της υγείας των ζώων τους και να κοινοποιήσουν τις νόσους τους, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση δεν ζητούσε από τα κράτη μέλη να περιλαμβάνουν τους κτηνοτρόφους στο μηχανισμό καταπολέμησης, να τους συμβουλεύονται σχετικά με τα σχέδια επείγουσας δράσης, να τους ενημερώνουν σχετικά με τη φύση των διαφόρων επιζωοτιών και με τα μέτρα που πρέπει να θεσπιστούν αμέσως, να τους θέτουν ενώπιον των ευθυνών τους ή να τους παρακινούν με κάθε άλλο μέσο να προβαίνουν σε ταχεία κοινοποίηση της νόσου.

| 52. | Το 2001, ο κτηνοτρόφος, από του οποίου την εκμετάλλευση θεώρησαν οι εμπειρογνώμονες του εθνικού εργαστηρίου αναφοράς, έπειτα από λεπτομερή επιδημιολογική έρευνα, ότι ξεκίνησε η επιζωοτία, δεν ενημέρωσε την αρμόδια αρχή του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη μόλυνση των ζώων του. Η νόσος ανιχνεύθηκε ένα μήνα περίπου έπειτα από την εμφάνισή της σε άλλη περιφέρεια, ενώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν έκτοτε, υπήρχαν ήδη 57 μολυσμένες εκμεταλλεύσεις (69). Ωστόσο, εντωμεταξύ (μεταξύ 1ης και 21ης Φεβρουαρίου 2001) 49 796 ζώα είχαν εξαχθεί προς τα λοιπά κράτη μέλη, διευρύνοντας τους κινδύνους εξάπλωσης της επιζωοτίας πέραν των συνόρων του Ηνωμένου Βασιλείου. |
| --- | --- |

52.

Το 2001, ο κτηνοτρόφος, από του οποίου την εκμετάλλευση θεώρησαν οι εμπειρογνώμονες του εθνικού εργαστηρίου αναφοράς, έπειτα από λεπτομερή επιδημιολογική έρευνα, ότι ξεκίνησε η επιζωοτία, δεν ενημέρωσε την αρμόδια αρχή του Ηνωμένου Βασιλείου σχετικά με τη μόλυνση των ζώων του. Η νόσος ανιχνεύθηκε ένα μήνα περίπου έπειτα από την εμφάνισή της σε άλλη περιφέρεια, ενώ, σύμφωνα με εκτιμήσεις που πραγματοποιήθηκαν έκτοτε, υπήρχαν ήδη 57 μολυσμένες εκμεταλλεύσεις (69). Ωστόσο, εντωμεταξύ (μεταξύ 1ης και 21ης Φεβρουαρίου 2001) 49 796 ζώα είχαν εξαχθεί προς τα λοιπά κράτη μέλη, διευρύνοντας τους κινδύνους εξάπλωσης της επιζωοτίας πέραν των συνόρων του Ηνωμένου Βασιλείου.

| 53. | Όσον αφορά την κοινοποίηση του κράτους μέλους προς την Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη, ήταν ουσιώδες κατά τη διάρκεια της κρίσης να φθάσει το νωρίτερο δυνατόν προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης. Εξάλλου, η υποχρεωτική αυτή κοινοποίηση της νόσου από το κράτος μέλος προς την Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη απαιτείται (70). Ωστόσο, για την πρώτη εστία απαιτείται μόνον εντός του εικοσιτετραώρου που ακολουθεί την επιβεβαίωση της νόσου, βάσει ανάλυσης δειγμάτων που λαμβάνονται από τα ζώα, την οποία πραγματοποιεί ειδικό εθνικό εργαστήριο. Επομένως, το χρονικό αυτό διάστημα του εικοσιτετραώρου μπορεί να προστεθεί στον αναγκαίο χρόνο για την πραγματοποίηση των αναλύσεων, ενώ η επιβεβαίωση έχει ήδη προκύψει επιστημονικά. |
| --- | --- |

53.

Όσον αφορά την κοινοποίηση του κράτους μέλους προς την Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη, ήταν ουσιώδες κατά τη διάρκεια της κρίσης να φθάσει το νωρίτερο δυνατόν προκειμένου να ληφθούν τα αναγκαία μέτρα προφύλαξης. Εξάλλου, η υποχρεωτική αυτή κοινοποίηση της νόσου από το κράτος μέλος προς την Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη απαιτείται (70). Ωστόσο, για την πρώτη εστία απαιτείται μόνον εντός του εικοσιτετραώρου που ακολουθεί την επιβεβαίωση της νόσου, βάσει ανάλυσης δειγμάτων που λαμβάνονται από τα ζώα, την οποία πραγματοποιεί ειδικό εθνικό εργαστήριο. Επομένως, το χρονικό αυτό διάστημα του εικοσιτετραώρου μπορεί να προστεθεί στον αναγκαίο χρόνο για την πραγματοποίηση των αναλύσεων, ενώ η επιβεβαίωση έχει ήδη προκύψει επιστημονικά.

| 54. | Προκειμένου να αντισταθμιστεί το εν λόγω μειονέκτημα, το Συμβούλιο (71) έδωσε στην Επιτροπή τη δυνατότητα θέσπισης συστήματος συναγερμού, που παρέχει τη δυνατότητα στο κράτος μέλος που επλήγη από την επιζωοτία να ενημερώσει με ταχύτητα την Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη σχετικά με την εμφάνιση εστίας αφθώδους πυρετού. Στις 20 Φεβρουαρίου, πέντε ώρες έπειτα από την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου από το εθνικό εργαστήριο αναφοράς, το Ηνωμένο Βασίλειο, ακολουθώντας τις κοινοτικές κανονιστικές επιταγές, κοινοποίησε την ύπαρξη της πρώτης εστίας στην Επιτροπή, αποδεικνύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ότι η εικοσιτετράωρη προθεσμία που ορίζει ο κανονισμός θα μπορούσε να μειωθεί, δεδομένων των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας. Η Επιτροπή τότε ενημέρωσε αμέσως τις κτηνιατρικές υπηρεσίες των λοιπών κρατών μελών και ανέστειλε τις εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου την επομένη. Στο μεταξύ, έλαβε χώρα η εξαγωγή ακόμη 287 περίπου χοιροειδών από τη Βόρεια Ιρλανδία προς τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, πριν από την πραγματική θέση σε εφαρμογή της αναστολής των εξαγωγών στις 21 Φεβρουαρίου, στις 17:00. |
| --- | --- |

54.

Προκειμένου να αντισταθμιστεί το εν λόγω μειονέκτημα, το Συμβούλιο (71) έδωσε στην Επιτροπή τη δυνατότητα θέσπισης συστήματος συναγερμού, που παρέχει τη δυνατότητα στο κράτος μέλος που επλήγη από την επιζωοτία να ενημερώσει με ταχύτητα την Επιτροπή και τα λοιπά κράτη μέλη σχετικά με την εμφάνιση εστίας αφθώδους πυρετού. Στις 20 Φεβρουαρίου, πέντε ώρες έπειτα από την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου από το εθνικό εργαστήριο αναφοράς, το Ηνωμένο Βασίλειο, ακολουθώντας τις κοινοτικές κανονιστικές επιταγές, κοινοποίησε την ύπαρξη της πρώτης εστίας στην Επιτροπή, αποδεικνύοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ότι η εικοσιτετράωρη προθεσμία που ορίζει ο κανονισμός θα μπορούσε να μειωθεί, δεδομένων των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας. Η Επιτροπή τότε ενημέρωσε αμέσως τις κτηνιατρικές υπηρεσίες των λοιπών κρατών μελών και ανέστειλε τις εξαγωγές του Ηνωμένου Βασιλείου την επομένη. Στο μεταξύ, έλαβε χώρα η εξαγωγή ακόμη 287 περίπου χοιροειδών από τη Βόρεια Ιρλανδία προς τη Δημοκρατία της Ιρλανδίας, πριν από την πραγματική θέση σε εφαρμογή της αναστολής των εξαγωγών στις 21 Φεβρουαρίου, στις 17:00.

| 55. | Όπως η άμεση κοινοποίηση της νόσου, έτσι και η τήρηση των περιορισμών στις μετακινήσεις των ζώων από τους κτηνοτρόφους είναι ουσιώδης για τον περιορισμό του αφθώδους πυρετού. Τα κράτη μέλη διαπίστωσαν στο έδαφός τους παραβάσεις στους εν λόγω τομείς και άσκησαν διώξεις εναντίον των εν λόγω κτηνοτρόφων. |
| --- | --- |

55.

Όπως η άμεση κοινοποίηση της νόσου, έτσι και η τήρηση των περιορισμών στις μετακινήσεις των ζώων από τους κτηνοτρόφους είναι ουσιώδης για τον περιορισμό του αφθώδους πυρετού. Τα κράτη μέλη διαπίστωσαν στο έδαφός τους παραβάσεις στους εν λόγω τομείς και άσκησαν διώξεις εναντίον των εν λόγω κτηνοτρόφων.

| 56. | Στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γαλλία, ασκήθηκαν διώξεις ενώπιον των αρμόδιων εθνικών δικαστηρίων εναντίον των κτηνοτρόφων που δεν είχαν κοινοποιήσει τη νόσο ή δεν είχαν τηρήσει τα μέτρα περιορισμού στις μετακινήσεις των ζώων, οι οποίοι καταδικάστηκαν σε πρόστιμα. Ωστόσο, λόγω έλλειψης κοινοτικών κανονιστικών διατάξεων που να εξαρτούν την επιστροφή δαπανών από την τήρηση των ουσιωδών προϋποθέσεων του μηχανισμού καταπολέμησης, όπως η κοινοποίηση ή η τήρηση των περιορισμών στις μετακινήσεις, οι εν λόγω κτηνοτρόφοι έλαβαν το σύνολο της αντιστάθμισής τους (72). Η έλλειψη αυτή κατέστησε δυνατό για τα κράτη μέλη να ζητήσουν από την Επιτροπή τα ποσά που πλήρωσαν στους κτηνοτρόφους αυτούς (βλέπε σημείο 77). |
| --- | --- |

56.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο και στη Γαλλία, ασκήθηκαν διώξεις ενώπιον των αρμόδιων εθνικών δικαστηρίων εναντίον των κτηνοτρόφων που δεν είχαν κοινοποιήσει τη νόσο ή δεν είχαν τηρήσει τα μέτρα περιορισμού στις μετακινήσεις των ζώων, οι οποίοι καταδικάστηκαν σε πρόστιμα. Ωστόσο, λόγω έλλειψης κοινοτικών κανονιστικών διατάξεων που να εξαρτούν την επιστροφή δαπανών από την τήρηση των ουσιωδών προϋποθέσεων του μηχανισμού καταπολέμησης, όπως η κοινοποίηση ή η τήρηση των περιορισμών στις μετακινήσεις, οι εν λόγω κτηνοτρόφοι έλαβαν το σύνολο της αντιστάθμισής τους (72). Η έλλειψη αυτή κατέστησε δυνατό για τα κράτη μέλη να ζητήσουν από την Επιτροπή τα ποσά που πλήρωσαν στους κτηνοτρόφους αυτούς (βλέπε σημείο 77).

Χρονικό διάστημα που απαιτήθηκε για τη θανάτωση των ζώων

| 57. | Προκειμένου να θεμελιώσουν δικαίωμα για επιστροφή δαπανών εκ μέρους της Κοινότητας, τα κράτη μέλη πρέπει να προβαίνουν σε άμεση θανάτωση των μολυσμένων ζώων, όπως επιβάλλει η οδηγία 85/511/ΕΟΚ, αμέσως μετά την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου. Η άμεση θανάτωση είναι ουσιώδης για την αποφυγή της εξάπλωσης του ιού. |
| --- | --- |

57.

Προκειμένου να θεμελιώσουν δικαίωμα για επιστροφή δαπανών εκ μέρους της Κοινότητας, τα κράτη μέλη πρέπει να προβαίνουν σε άμεση θανάτωση των μολυσμένων ζώων, όπως επιβάλλει η οδηγία 85/511/ΕΟΚ, αμέσως μετά την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου. Η άμεση θανάτωση είναι ουσιώδης για την αποφυγή της εξάπλωσης του ιού.

| 58. | Ωστόσο, για τις δευτερεύουσες εστίες, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη, χωρίς να το επιβάλλει, σε περίπτωση εξάπλωσης της επιζωοτίας, να προβαίνουν στη θανάτωση των ζώων αμέσως μετά την ανίχνευση των κλινικών συμπτωμάτων της νόσου από εξουσιοδοτημένο κτηνίατρο. Ούτε επιβάλλει να προβαίνουν στη θανάτωση των ζώων πριν από την εκτίμηση της αξίας τους και την ολοκλήρωση των σχετικών διοικητικών διαδικασιών. Έπεται ότι η θανάτωση πραγματοποιήθηκε με μεγαλύτερη ή μικρότερη ταχύτητα, ανάλογα με την πρακτική που ακολούθησαν τα κράτη μέλη και το διαθέσιμο κτηνιατρικό προσωπικό τους (βλέπε πλαίσιο αριθ. 3), αυξάνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τον κίνδυνο εξάπλωσης της επιζωοτίας.


  Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η αρμόδια αρχή, σύμφωνα με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση, ανέμεινε την επιβεβαίωση της μόλυνσης από το εργαστήριο για να προβεί στη θανάτωση των ζώων της πρώτης εστίας: εντωμεταξύ, είχαν εμφανιστεί τρεις άλλες εστίες. Για τις εκατό πρώτες εστίες, το χρονικό διάστημα μεταξύ της επιβεβαίωσης της μόλυνσης και της θανάτωσης υπερέβη, στις περισσότερες περιπτώσεις, τις εικοσιτέσσερις ώρες, φθάνοντας έως και τις επτά ημέρες. Στη συνέχεια, το Ηνωμένο Βασίλειο προέβη στη θανάτωση βάσει των κλινικών συμπτωμάτων μόλυνσης. Στο 78 % των περιπτώσεων αυτών, η μετέπειτα ανάλυση επιβεβαίωσε τη διάγνωση των κτηνιάτρων (βλέπε έκθεση του NAO, πίνακα 38, σ. 63).
  Αντίθετα, στα λοιπά κράτη μέλη, η θανάτωση για τις εστίες πραγματοποιήθηκε μόλις δημιουργήθηκαν υποψίες, προτού παρασχεθεί το τελικό αποτέλεσμα των εργαστηριακών αναλύσεων. Στις Κάτω Χώρες, στη Γαλλία και στην Ιρλανδία, πραγματοποιήθηκε προληπτική θανάτωση, ιδίως των προβάτων που είχαν εισαχθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο.
  Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η θανάτωση των ζώων πραγματοποιούνταν έπειτα από την αξιολόγηση και την αποδοχή της από τον κτηνοτρόφο, καθυστερώντας ως εκ τούτου τη θανάτωση των μολυσμένων ζώων. Αντίθετα, στη Γαλλία, η εκτίμηση της αξίας των ζώων πραγματοποιούνταν έπειτα από τη θανάτωσή τους, προκειμένου να μην καθυστερήσει η εξάλειψη της επιζωοτίας. |
| --- | --- |

58.

Ωστόσο, για τις δευτερεύουσες εστίες, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη, χωρίς να το επιβάλλει, σε περίπτωση εξάπλωσης της επιζωοτίας, να προβαίνουν στη θανάτωση των ζώων αμέσως μετά την ανίχνευση των κλινικών συμπτωμάτων της νόσου από εξουσιοδοτημένο κτηνίατρο. Ούτε επιβάλλει να προβαίνουν στη θανάτωση των ζώων πριν από την εκτίμηση της αξίας τους και την ολοκλήρωση των σχετικών διοικητικών διαδικασιών. Έπεται ότι η θανάτωση πραγματοποιήθηκε με μεγαλύτερη ή μικρότερη ταχύτητα, ανάλογα με την πρακτική που ακολούθησαν τα κράτη μέλη και το διαθέσιμο κτηνιατρικό προσωπικό τους (βλέπε πλαίσιο αριθ. 3), αυξάνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο τον κίνδυνο εξάπλωσης της επιζωοτίας.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η αρμόδια αρχή, σύμφωνα με την κοινοτική κανονιστική ρύθμιση, ανέμεινε την επιβεβαίωση της μόλυνσης από το εργαστήριο για να προβεί στη θανάτωση των ζώων της πρώτης εστίας: εντωμεταξύ, είχαν εμφανιστεί τρεις άλλες εστίες. Για τις εκατό πρώτες εστίες, το χρονικό διάστημα μεταξύ της επιβεβαίωσης της μόλυνσης και της θανάτωσης υπερέβη, στις περισσότερες περιπτώσεις, τις εικοσιτέσσερις ώρες, φθάνοντας έως και τις επτά ημέρες. Στη συνέχεια, το Ηνωμένο Βασίλειο προέβη στη θανάτωση βάσει των κλινικών συμπτωμάτων μόλυνσης. Στο 78 % των περιπτώσεων αυτών, η μετέπειτα ανάλυση επιβεβαίωσε τη διάγνωση των κτηνιάτρων (βλέπε έκθεση του NAO, πίνακα 38, σ. 63).
  Αντίθετα, στα λοιπά κράτη μέλη, η θανάτωση για τις εστίες πραγματοποιήθηκε μόλις δημιουργήθηκαν υποψίες, προτού παρασχεθεί το τελικό αποτέλεσμα των εργαστηριακών αναλύσεων. Στις Κάτω Χώρες, στη Γαλλία και στην Ιρλανδία, πραγματοποιήθηκε προληπτική θανάτωση, ιδίως των προβάτων που είχαν εισαχθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο.
  Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η θανάτωση των ζώων πραγματοποιούνταν έπειτα από την αξιολόγηση και την αποδοχή της από τον κτηνοτρόφο, καθυστερώντας ως εκ τούτου τη θανάτωση των μολυσμένων ζώων. Αντίθετα, στη Γαλλία, η εκτίμηση της αξίας των ζώων πραγματοποιούνταν έπειτα από τη θανάτωσή τους, προκειμένου να μην καθυστερήσει η εξάλειψη της επιζωοτίας.

ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΩΝ

| 59. | Το Συνέδριο και οι αρμόδιες για την απαλλαγή αρχές είχαν πριν από την κρίση πραγματοποιήσει συστάσεις στην Επιτροπή, ορισμένες εκ των οποίων συνέπιπταν με τις διαπιστώσεις του γραφείου τροφίμων και κτηνιατρικών θεμάτων (ΓΤΚΘ) που αναφέρθηκαν στην παράγραφο 46. Στον οικονομικό τομέα, η Επιτροπή δεν αξιοποίησε τις συστάσεις στις οποίες προέβη το Συνέδριο ήδη από το 1996, καθώς και εκείνες των αρμόδιων για την απαλλαγή αρχών στο πλαίσιο της πανώλης των χοίρων και της ΣΕΒ, ώστε να τις προσαρμόσει στον αφθώδη πυρετό (βλέπε πλαίσιο αριθ. 4).


  Προσδιορισμός των κανόνων και των διαδικασιών σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών των κρατών μελών και των αποζημιώσεων που θα πρέπει να καταβληθούν στους κτηνοτρόφους (ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 80): ως απάντηση στην παρακολούθηση της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το 1995, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να απευθύνει οδηγίες προς τα κράτη μέλη σχετικά με τις διαδικασίες και τον υπολογισμό της αποζημίωσης· αυτό δεν υλοποιήθηκε.
  Ευθυγράμμιση των ποσοστών συγχρηματοδότησης που εφαρμόζονται στα κτηνιατρικά μέτρα και στα μέτρα στήριξης της αγοράς, (ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 79): η Επιτροπή δεσμεύτηκε να το πραγματοποιήσει για την πανώλη των χοίρων. Ωστόσο, τα ποσοστά συγχρηματοδότησης συνεχίζουν να ποικίλλουν ανάλογα με τη φύση των ζωoνόσων.
  Υποβολή στο Συμβούλιο πρότασης αναθεώρησης της κανονιστικής ρύθμισης με σκοπό την αύξηση της συμβολής των παραγωγών που εφαρμόζουν εντατική χοιροτροφία στα μέτρα καταπολέμησης (ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 81): η Επιτροπή κατάρτισε συγκριτική μελέτη για άλλες μορφές χρηματοδότησης αλλά δεν συνέβαλε στη θέσπιση κάποιων καθεστώτων στα κράτη μέλη που να περιλαμβάνουν συνεισφορές των κτηνοτρόφων για τον αφθώδη πυρετό. |
| --- | --- |

59.

Το Συνέδριο και οι αρμόδιες για την απαλλαγή αρχές είχαν πριν από την κρίση πραγματοποιήσει συστάσεις στην Επιτροπή, ορισμένες εκ των οποίων συνέπιπταν με τις διαπιστώσεις του γραφείου τροφίμων και κτηνιατρικών θεμάτων (ΓΤΚΘ) που αναφέρθηκαν στην παράγραφο 46. Στον οικονομικό τομέα, η Επιτροπή δεν αξιοποίησε τις συστάσεις στις οποίες προέβη το Συνέδριο ήδη από το 1996, καθώς και εκείνες των αρμόδιων για την απαλλαγή αρχών στο πλαίσιο της πανώλης των χοίρων και της ΣΕΒ, ώστε να τις προσαρμόσει στον αφθώδη πυρετό (βλέπε πλαίσιο αριθ. 4).

Προσδιορισμός των κανόνων και των διαδικασιών σχετικά με την επιλεξιμότητα των δαπανών των κρατών μελών και των αποζημιώσεων που θα πρέπει να καταβληθούν στους κτηνοτρόφους (ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 80): ως απάντηση στην παρακολούθηση της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το 1995, η Επιτροπή δεσμεύτηκε να απευθύνει οδηγίες προς τα κράτη μέλη σχετικά με τις διαδικασίες και τον υπολογισμό της αποζημίωσης· αυτό δεν υλοποιήθηκε.
  Ευθυγράμμιση των ποσοστών συγχρηματοδότησης που εφαρμόζονται στα κτηνιατρικά μέτρα και στα μέτρα στήριξης της αγοράς, (ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 79): η Επιτροπή δεσμεύτηκε να το πραγματοποιήσει για την πανώλη των χοίρων. Ωστόσο, τα ποσοστά συγχρηματοδότησης συνεχίζουν να ποικίλλουν ανάλογα με τη φύση των ζωoνόσων.
  Υποβολή στο Συμβούλιο πρότασης αναθεώρησης της κανονιστικής ρύθμισης με σκοπό την αύξηση της συμβολής των παραγωγών που εφαρμόζουν εντατική χοιροτροφία στα μέτρα καταπολέμησης (ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 81): η Επιτροπή κατάρτισε συγκριτική μελέτη για άλλες μορφές χρηματοδότησης αλλά δεν συνέβαλε στη θέσπιση κάποιων καθεστώτων στα κράτη μέλη που να περιλαμβάνουν συνεισφορές των κτηνοτρόφων για τον αφθώδη πυρετό.

Η Επιτροπή δεν προέβη σε προτάσεις οδηγιών για τις διαδικασίες και τον υπολογισμό της αποζημίωσης των κτηνοτρόφων από τα κράτη μέλη

| 60. | Η κανονιστική ρύθμιση (73) αναθέτει στην Επιτροπή τη φροντίδα να λάβει τα αναγκαία μέτρα εφαρμογής σχετικά με τη συγκεκριμένη οικονομική συμμετοχή της Κοινότητας στην εξάλειψη του αφθώδους πυρετού. Εξαρτά την επιστροφή δαπανών στα κράτη μέλη από την Κοινότητα από μία «επαρκή αποζημίωση» των κτηνοτρόφων κυρίως, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει τι ακριβώς σημαίνει αυτή η έκφραση. Το Δεκέμβριο του 2000, το Συμβούλιο ανέθεσε (74) την άμεση διαχείριση των δαπανών αυτών αποκλειστικά στην Επιτροπή. Παραδόξως, παρόλο που δεσμεύτηκε να υποβάλει οδηγίες για την οργάνωση του καθεστώτος αποζημίωσης των εκτροφέων στα κράτη μέλη, η Επιτροπή κρίνει πως δεν διαθέτει τη νομική αρμοδιότητα για να το πράξει. Συνεπώς, ο κανονιστικός μηχανισμός παραμένει ελλιπής στο βαθμό που η Επιτροπή δεν έχει υποβάλει αυτές τις οδηγίες. Βάσει του σημερινού νομικού μηχανισμού, η Επιτροπή περιορίζεται στο να προσδιορίσει την επιλεξιμότητα της επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών από την Κοινότητα, χωρίς να ελέγχει τον υπολογισμό τους για τις αποζημιώσεις που θα καταβληθούν στους κτηνοτρόφους τους. |
| --- | --- |

60.

Η κανονιστική ρύθμιση (73) αναθέτει στην Επιτροπή τη φροντίδα να λάβει τα αναγκαία μέτρα εφαρμογής σχετικά με τη συγκεκριμένη οικονομική συμμετοχή της Κοινότητας στην εξάλειψη του αφθώδους πυρετού. Εξαρτά την επιστροφή δαπανών στα κράτη μέλη από την Κοινότητα από μία «επαρκή αποζημίωση» των κτηνοτρόφων κυρίως, χωρίς ωστόσο να προσδιορίζει τι ακριβώς σημαίνει αυτή η έκφραση. Το Δεκέμβριο του 2000, το Συμβούλιο ανέθεσε (74) την άμεση διαχείριση των δαπανών αυτών αποκλειστικά στην Επιτροπή. Παραδόξως, παρόλο που δεσμεύτηκε να υποβάλει οδηγίες για την οργάνωση του καθεστώτος αποζημίωσης των εκτροφέων στα κράτη μέλη, η Επιτροπή κρίνει πως δεν διαθέτει τη νομική αρμοδιότητα για να το πράξει. Συνεπώς, ο κανονιστικός μηχανισμός παραμένει ελλιπής στο βαθμό που η Επιτροπή δεν έχει υποβάλει αυτές τις οδηγίες. Βάσει του σημερινού νομικού μηχανισμού, η Επιτροπή περιορίζεται στο να προσδιορίσει την επιλεξιμότητα της επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών από την Κοινότητα, χωρίς να ελέγχει τον υπολογισμό τους για τις αποζημιώσεις που θα καταβληθούν στους κτηνοτρόφους τους.

| 61. | Αντιθέτως, στο πλαίσιο των υποχρεωτικών θανατώσεων των βοοειδών που έχουν προσβληθεί από σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια (75), η Επιτροπή όρισε το ποσό των αντισταθμίσεων που θα καταβάλουν τα κράτη μέλη στους κτηνοτρόφους (76). Έχουν το δικαίωμα να καταβάλουν την τρέχουσα αντικειμενική αγοραία αξία για κάθε ζώο, η οποία καθορίζεται βάσει ενός συστήματος ατομικής και αντικειμενικής αξιολόγησης, εγκεκριμένου από τα ίδια. Παρόλο που το σύστημα αυτό δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες ενός εναρμονισμένου, δίκαιου και οικονομικού συστήματος αποζημίωσης, συνεχίζει να προτιμάται ελλείψει καθορισμού των ποσών των αποζημιώσεων των κρατών μελών στους κτηνοτρόφους τους, που επικρατεί στον τομέα του αφθώδους πυρετού. Πράγματι, η έλλειψη πλαισίου των αποζημιώσεων κατέστησε δυνατές τις ασυνέπειες και τις ανισότητες στη μεταχείριση των κτηνοτρόφων, αναλόγως της γεωγραφικής τους τοποθέτησης ή/και της επιλεγμένης μεθόδου θανάτωσης, που περιγράφονται παρακάτω. |
| --- | --- |

61.

Αντιθέτως, στο πλαίσιο των υποχρεωτικών θανατώσεων των βοοειδών που έχουν προσβληθεί από σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια (75), η Επιτροπή όρισε το ποσό των αντισταθμίσεων που θα καταβάλουν τα κράτη μέλη στους κτηνοτρόφους (76). Έχουν το δικαίωμα να καταβάλουν την τρέχουσα αντικειμενική αγοραία αξία για κάθε ζώο, η οποία καθορίζεται βάσει ενός συστήματος ατομικής και αντικειμενικής αξιολόγησης, εγκεκριμένου από τα ίδια. Παρόλο που το σύστημα αυτό δεν ανταποκρίνεται πλήρως στις ανάγκες ενός εναρμονισμένου, δίκαιου και οικονομικού συστήματος αποζημίωσης, συνεχίζει να προτιμάται ελλείψει καθορισμού των ποσών των αποζημιώσεων των κρατών μελών στους κτηνοτρόφους τους, που επικρατεί στον τομέα του αφθώδους πυρετού. Πράγματι, η έλλειψη πλαισίου των αποζημιώσεων κατέστησε δυνατές τις ασυνέπειες και τις ανισότητες στη μεταχείριση των κτηνοτρόφων, αναλόγως της γεωγραφικής τους τοποθέτησης ή/και της επιλεγμένης μεθόδου θανάτωσης, που περιγράφονται παρακάτω.

Ποικίλα συστήματα αποζημίωσης και ανομοιογενείς αξιολογήσεις

| 62. | Όσον αφορά την αντιστάθμιση των άμεσων ζημιών των κτηνοτρόφων, ήτοι της μεικτής αξίας του θανατωθέντος ζώου τους, αυτή δεν είχε καθοριστεί εκ των προτέρων (εκτός από τις Κάτω Χώρες), γεγονός το οποίο ανάγκασε τα κράτη μέλη να την καθορίσουν κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ ορισμένοι δείκτες τιμών δεν ήταν διαθέσιμοι, λόγω του κλεισίματος των αγορών. Η πλειοψηφία των κρατών μελών καθιέρωσε τιμολόγια για να χρησιμοποιηθούν ως σημεία αναφοράς από τους ορκωτούς αξιολογητές, που ήταν επιφορτισμένοι να προβούν στην εκτίμηση της αξίας των ζώων, χωρίς ωστόσο να αναφέρουν ότι επρόκειτο για ανώτατα όρια. Για ορισμένες κατηγορίες ζώων δεν ήταν διαθέσιμοι δείκτες τιμών. |
| --- | --- |

62.

Όσον αφορά την αντιστάθμιση των άμεσων ζημιών των κτηνοτρόφων, ήτοι της μεικτής αξίας του θανατωθέντος ζώου τους, αυτή δεν είχε καθοριστεί εκ των προτέρων (εκτός από τις Κάτω Χώρες), γεγονός το οποίο ανάγκασε τα κράτη μέλη να την καθορίσουν κατά τη διάρκεια της κρίσης, ενώ ορισμένοι δείκτες τιμών δεν ήταν διαθέσιμοι, λόγω του κλεισίματος των αγορών. Η πλειοψηφία των κρατών μελών καθιέρωσε τιμολόγια για να χρησιμοποιηθούν ως σημεία αναφοράς από τους ορκωτούς αξιολογητές, που ήταν επιφορτισμένοι να προβούν στην εκτίμηση της αξίας των ζώων, χωρίς ωστόσο να αναφέρουν ότι επρόκειτο για ανώτατα όρια. Για ορισμένες κατηγορίες ζώων δεν ήταν διαθέσιμοι δείκτες τιμών.

| 63. | Όσον αφορά τις απώλειες εισοδήματος (77), τρία κράτη μέλη (Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο) δεν τις αντιστάθμισαν, αφήνοντας τους γεωργούς χωρίς πόρους για τουλάχιστον τρεις εβδομάδες μετά τη θανάτωση των ζώων και την πλήρη απολύμανση της εκμετάλλευσής τους. Αντιθέτως, στη Γαλλία, οι κτηνοτρόφοι έλαβαν επιστροφές για τις απώλειες εισοδήματός τους από τις γαλλικές αρχές, οι οποίες θεώρησαν ότι μία «επαρκής αποζημίωση» των κτηνοτρόφων πρέπει να καλύπτει το σύνολο των απωλειών (ζώα και εισοδήματα). Ωστόσο, η Επιτροπή δεν επέτρεψε την επιστροφή τους. |
| --- | --- |

63.

Όσον αφορά τις απώλειες εισοδήματος (77), τρία κράτη μέλη (Ιρλανδία, Κάτω Χώρες, Ηνωμένο Βασίλειο) δεν τις αντιστάθμισαν, αφήνοντας τους γεωργούς χωρίς πόρους για τουλάχιστον τρεις εβδομάδες μετά τη θανάτωση των ζώων και την πλήρη απολύμανση της εκμετάλλευσής τους. Αντιθέτως, στη Γαλλία, οι κτηνοτρόφοι έλαβαν επιστροφές για τις απώλειες εισοδήματός τους από τις γαλλικές αρχές, οι οποίες θεώρησαν ότι μία «επαρκής αποζημίωση» των κτηνοτρόφων πρέπει να καλύπτει το σύνολο των απωλειών (ζώα και εισοδήματα). Ωστόσο, η Επιτροπή δεν επέτρεψε την επιστροφή τους.

| 64. | Τα συμβόλαια που υπέγραψαν τα κράτη μέλη με τους αξιολογητές ποίκιλλαν και οι οδηγίες προς τους αξιολογητές ήταν ανεπαρκείς σε ορισμένες περιπτώσεις. Ελλείψει οδηγιών εκ μέρους της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη σχετικά με την εκτίμηση της αξίας των βοοειδών, το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών (ΣΑΚΒ) (78), που περιέχει σημαντικά στοιχεία σχετικά με την αξία των ζώων (φυλή, ηλικία, φύλο) δεν χρησιμοποιήθηκε από τους αξιολογητές για να προσδιοριστεί η αξία των βοοειδών, αφήνοντάς τους μεγάλο περιθώριο εκτίμησης. Η αναγνώριση των βοοειδών δεν αναφέρθηκε εκ νέου στα έντυπα αξιολόγησης και δεν υπήρχε ίχνος αναθεώρησης των αξιολογήσεων από ανώτερους αξιολογητές ή από το υπουργείο. |
| --- | --- |

64.

Τα συμβόλαια που υπέγραψαν τα κράτη μέλη με τους αξιολογητές ποίκιλλαν και οι οδηγίες προς τους αξιολογητές ήταν ανεπαρκείς σε ορισμένες περιπτώσεις. Ελλείψει οδηγιών εκ μέρους της Επιτροπής προς τα κράτη μέλη σχετικά με την εκτίμηση της αξίας των βοοειδών, το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών (ΣΑΚΒ) (78), που περιέχει σημαντικά στοιχεία σχετικά με την αξία των ζώων (φυλή, ηλικία, φύλο) δεν χρησιμοποιήθηκε από τους αξιολογητές για να προσδιοριστεί η αξία των βοοειδών, αφήνοντάς τους μεγάλο περιθώριο εκτίμησης. Η αναγνώριση των βοοειδών δεν αναφέρθηκε εκ νέου στα έντυπα αξιολόγησης και δεν υπήρχε ίχνος αναθεώρησης των αξιολογήσεων από ανώτερους αξιολογητές ή από το υπουργείο.

| 65. | Τα συστήματα που ενέκριναν τα κράτη μέλη παρουσιάζονται στο πλαίσιο αριθ. 5.


  Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και οι Κάτω Χώρες επέλεξαν ένα σύστημα αποζημίωσης που βασίζεται στην αξία των ζώων, εξαιρώντας τις απώλειες εισοδήματος, ενώ η Γαλλία τις συμπεριέλαβε, γεγονός που συνεπάγεται αύξηση της αξίας των ζώων της τάξης του 30 %.
  Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το σύστημα κυμάνθηκε μεταξύ της εκτίμησης της αξίας των ζώων αποκλειστικά από τους αξιολογητές και ενός μεικτού συστήματος, όπου οι γεωργοί μπορούσαν να επιλέξουν μία αξιολόγηση που καταρτίστηκε είτε βάσει ενός τιμολογίου είτε από τους αξιολογητές. Αυτό το τυποποιημένο τιμολόγιο δεν περιελάμβανε δείκτες τιμών για όλες τις κατηγορίες ζώων ούτε ανώτατο όριο. Λόγω υπερβολικής αύξησης των εκτιμώμενων ποσών, η χρησιμοποίηση του τυποποιημένου τιμολογίου εγκαταλείφθηκε. Δεν δόθηκαν ακριβείς κατευθυντήριες γραμμές στους αξιολογητές και οι οδηγίες σχετικά με τη συμπερίληψη των κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων που οφείλονται ακόμη στο ποσό των αποζημιώσεων, οι οποίες δεν είναι ακριβείς, οδήγησαν σε διαφορετικές πρακτικές.

  Στην Ιρλανδία, η αρμόδια αρχή εξέδωσε μηνιαία κατάσταση με ακριβείς τιμές για όλες τις κατηγορίες βοοειδών. Για τα προβατοειδή, αντιθέτως, το τιμολόγιο που καταρτίστηκε από την αρμόδια αρχή δεν ήταν πλήρες και δεν προέβλεπε ανώτατο όριο.
  Στις Κάτω Χώρες, το τιμολόγιο αναφοράς που προκαθορίστηκε από την αρμόδια αρχή και οι διαδικασίες αξιολόγησης που πρέπει να ακολουθηθούν, οι οποίες προβλέπονται ήδη στο σχέδιο επείγουσας δράσης, συνέβαλαν σε ακριβέστερη και πλέον ομοιόμορφη εκτίμηση της αξίας των ζώων.
  Στη Γαλλία, ορίστηκε κατ' αποκοπή κλίμακα για τα προβατοειδή, αλλά για τις υπόλοιπες κατηγορίες ζώων ο ανεπαρκής εθνικός έλεγχος παρέσχε στις νομαρχίες τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταβλητά συστήματα. |
| --- | --- |

65.

Τα συστήματα που ενέκριναν τα κράτη μέλη παρουσιάζονται στο πλαίσιο αριθ. 5.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και οι Κάτω Χώρες επέλεξαν ένα σύστημα αποζημίωσης που βασίζεται στην αξία των ζώων, εξαιρώντας τις απώλειες εισοδήματος, ενώ η Γαλλία τις συμπεριέλαβε, γεγονός που συνεπάγεται αύξηση της αξίας των ζώων της τάξης του 30 %.
  Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το σύστημα κυμάνθηκε μεταξύ της εκτίμησης της αξίας των ζώων αποκλειστικά από τους αξιολογητές και ενός μεικτού συστήματος, όπου οι γεωργοί μπορούσαν να επιλέξουν μία αξιολόγηση που καταρτίστηκε είτε βάσει ενός τιμολογίου είτε από τους αξιολογητές. Αυτό το τυποποιημένο τιμολόγιο δεν περιελάμβανε δείκτες τιμών για όλες τις κατηγορίες ζώων ούτε ανώτατο όριο. Λόγω υπερβολικής αύξησης των εκτιμώμενων ποσών, η χρησιμοποίηση του τυποποιημένου τιμολογίου εγκαταλείφθηκε. Δεν δόθηκαν ακριβείς κατευθυντήριες γραμμές στους αξιολογητές και οι οδηγίες σχετικά με τη συμπερίληψη των κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων που οφείλονται ακόμη στο ποσό των αποζημιώσεων, οι οποίες δεν είναι ακριβείς, οδήγησαν σε διαφορετικές πρακτικές.

  Στην Ιρλανδία, η αρμόδια αρχή εξέδωσε μηνιαία κατάσταση με ακριβείς τιμές για όλες τις κατηγορίες βοοειδών. Για τα προβατοειδή, αντιθέτως, το τιμολόγιο που καταρτίστηκε από την αρμόδια αρχή δεν ήταν πλήρες και δεν προέβλεπε ανώτατο όριο.
  Στις Κάτω Χώρες, το τιμολόγιο αναφοράς που προκαθορίστηκε από την αρμόδια αρχή και οι διαδικασίες αξιολόγησης που πρέπει να ακολουθηθούν, οι οποίες προβλέπονται ήδη στο σχέδιο επείγουσας δράσης, συνέβαλαν σε ακριβέστερη και πλέον ομοιόμορφη εκτίμηση της αξίας των ζώων.
  Στη Γαλλία, ορίστηκε κατ' αποκοπή κλίμακα για τα προβατοειδή, αλλά για τις υπόλοιπες κατηγορίες ζώων ο ανεπαρκής εθνικός έλεγχος παρέσχε στις νομαρχίες τη δυνατότητα να επιλέξουν μεταβλητά συστήματα.

| 66. | Ελλείψει διευκρινίσεων στους κοινοτικούς κανονισμούς, τα συστήματα που θεσπίστηκαν στα κράτη μέλη κατέληξαν σε ανομοιογενείς αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων. Τόσο το ΝΑΟ όσο και η Επιτροπή και το Συνέδριο διαπίστωσαν στο Ηνωμένο Βασίλειο υψηλές εκτιμήσεις της αξίας των ζώων σε σχέση με την αξία τους στην αρχή της κρίσης. Χορηγήθηκαν σε ορισμένους κτηνοτρόφους επιπλέον ποσά συνολικού ύψους 4,2 εκατομμυρίων ευρώ σε σχέση με την αρχική εκτίμηση της αξίας των ζώων τους (Γαλλία, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο). Σε άλλες περιπτώσεις, μειώθηκαν οι αποζημιώσεις (Κάτω Χώρες). Το μέσο ποσό των αποζημιώσεων που χορηγήθηκαν στους κτηνοτρόφους ήταν αισθητά υψηλότερο στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα βοοειδή και για τα προβατοειδή από ό,τι στα υπόλοιπα κράτη μέλη, ενώ για τα χοιροειδή ήταν υψηλότερο στη Γαλλία (βλέπε πλαίσιο αριθ. 6 και παράσταση 3).


  Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αποζημιώσεις που χορηγήθηκαν ήταν υψηλές: το National Audit Office διαπίστωσε ότι το τυποποιημένο τιμολόγιο που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια μέρους της κρίσης για την αξιολόγηση των ζώων βασιζόταν στις υψηλότερες τιμές που ίσχυαν μόλις πριν από την κρίση. Το συμβόλαιο που συνήφθη με τους αξιολογητές, και συνέδεε την αμοιβή με την εκτίμηση της αξίας των ζώων, περιείχε έναν εγγενή κίνδυνο άσκοπης αύξησης στην εκτίμηση της αξίας και συνεπώς στις αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν. Η Επιτροπή υπολόγισε ότι κατά μέσο όρο καταβλήθηκε αποζημίωση για τα βοοειδή που ισοδυναμούσε με το διπλάσιο της αξίας τους, για τα προβατοειδή με πάνω από δυόμισι φορές και για τα χοιροειδή με περίπου το υπερδιπλάσιο της αξίας τους, που καταλήγει σε υπερεκτίμηση ύψους 811,7 εκατομμυρίων ευρώ του ποσού που δηλώθηκε από την αρμόδια αρχή.
  Για τη Γαλλία, η Επιτροπή έκρινε ότι η υπερεκτίμηση των ζώων, που αποτελεί κυρίως αποτέλεσμα της συμπερίληψης της απώλειας εισοδήματος στην αποζημίωση και της ιδιαίτερα υψηλής αξίας που αποδόθηκε στα χοιροειδή, ανερχόταν σε 1,1 εκατομμύρια ευρώ του ποσού που δηλώθηκε.
  Στην Ιρλανδία (0,5 εκατομμύρια ευρώ) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (1,7 εκατομμύρια ευρώ) χορηγήθηκαν επιπλέον ποσά στους γεωργούς που το ζήτησαν, χωρίς ωστόσο οι αξιολογήσεις που κρίνονταν ιδιαίτερα υψηλές από την αρμόδια αρχή να οδηγήσουν σε επανεξέταση προς τα κάτω των αποζημιώσεων που χορηγήθηκαν. Στη Γαλλία, η κατ' αποκοπή κλίμακα για τα προβατοειδή επανεξετάστηκε προς τα άνω, γεγονός το οποίο, προστιθέμενο στην αποζημίωση για την καταστροφή των πτωμάτων, κατέληξε σε επιπλέον ποσό ύψους περίπου 2 εκατομμυρίων ευρώ.
  Στις Κάτω Χώρες, το Υπουργείο αποφάσισε να μειώσει την αποζημίωση για τα μολυσμένα ζώα στο 50 % της αξίας τους. Αυτό είχε ως συνέπεια ένας κτηνοτρόφος να λαμβάνει στο ίδιο αγρόκτημα το 50 % της αξίας για τα μολυσμένα ζώα του και το 100 % της αξίας για τα άλλα ζώα του. Καταρτίστηκε ένα προκαθορισμένο τιμολόγιο που χρησίμευε ως οδηγός αξιολόγησης. |
| --- | --- |

66.

Ελλείψει διευκρινίσεων στους κοινοτικούς κανονισμούς, τα συστήματα που θεσπίστηκαν στα κράτη μέλη κατέληξαν σε ανομοιογενείς αποζημιώσεις των κτηνοτρόφων. Τόσο το ΝΑΟ όσο και η Επιτροπή και το Συνέδριο διαπίστωσαν στο Ηνωμένο Βασίλειο υψηλές εκτιμήσεις της αξίας των ζώων σε σχέση με την αξία τους στην αρχή της κρίσης. Χορηγήθηκαν σε ορισμένους κτηνοτρόφους επιπλέον ποσά συνολικού ύψους 4,2 εκατομμυρίων ευρώ σε σχέση με την αρχική εκτίμηση της αξίας των ζώων τους (Γαλλία, Ιρλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο). Σε άλλες περιπτώσεις, μειώθηκαν οι αποζημιώσεις (Κάτω Χώρες). Το μέσο ποσό των αποζημιώσεων που χορηγήθηκαν στους κτηνοτρόφους ήταν αισθητά υψηλότερο στο Ηνωμένο Βασίλειο για τα βοοειδή και για τα προβατοειδή από ό,τι στα υπόλοιπα κράτη μέλη, ενώ για τα χοιροειδή ήταν υψηλότερο στη Γαλλία (βλέπε πλαίσιο αριθ. 6 και παράσταση 3).

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι αποζημιώσεις που χορηγήθηκαν ήταν υψηλές: το National Audit Office διαπίστωσε ότι το τυποποιημένο τιμολόγιο που χρησιμοποιήθηκε κατά τη διάρκεια μέρους της κρίσης για την αξιολόγηση των ζώων βασιζόταν στις υψηλότερες τιμές που ίσχυαν μόλις πριν από την κρίση. Το συμβόλαιο που συνήφθη με τους αξιολογητές, και συνέδεε την αμοιβή με την εκτίμηση της αξίας των ζώων, περιείχε έναν εγγενή κίνδυνο άσκοπης αύξησης στην εκτίμηση της αξίας και συνεπώς στις αποζημιώσεις που καταβλήθηκαν. Η Επιτροπή υπολόγισε ότι κατά μέσο όρο καταβλήθηκε αποζημίωση για τα βοοειδή που ισοδυναμούσε με το διπλάσιο της αξίας τους, για τα προβατοειδή με πάνω από δυόμισι φορές και για τα χοιροειδή με περίπου το υπερδιπλάσιο της αξίας τους, που καταλήγει σε υπερεκτίμηση ύψους 811,7 εκατομμυρίων ευρώ του ποσού που δηλώθηκε από την αρμόδια αρχή.
  Για τη Γαλλία, η Επιτροπή έκρινε ότι η υπερεκτίμηση των ζώων, που αποτελεί κυρίως αποτέλεσμα της συμπερίληψης της απώλειας εισοδήματος στην αποζημίωση και της ιδιαίτερα υψηλής αξίας που αποδόθηκε στα χοιροειδή, ανερχόταν σε 1,1 εκατομμύρια ευρώ του ποσού που δηλώθηκε.
  Στην Ιρλανδία (0,5 εκατομμύρια ευρώ) και στο Ηνωμένο Βασίλειο (1,7 εκατομμύρια ευρώ) χορηγήθηκαν επιπλέον ποσά στους γεωργούς που το ζήτησαν, χωρίς ωστόσο οι αξιολογήσεις που κρίνονταν ιδιαίτερα υψηλές από την αρμόδια αρχή να οδηγήσουν σε επανεξέταση προς τα κάτω των αποζημιώσεων που χορηγήθηκαν. Στη Γαλλία, η κατ' αποκοπή κλίμακα για τα προβατοειδή επανεξετάστηκε προς τα άνω, γεγονός το οποίο, προστιθέμενο στην αποζημίωση για την καταστροφή των πτωμάτων, κατέληξε σε επιπλέον ποσό ύψους περίπου 2 εκατομμυρίων ευρώ.
  Στις Κάτω Χώρες, το Υπουργείο αποφάσισε να μειώσει την αποζημίωση για τα μολυσμένα ζώα στο 50 % της αξίας τους. Αυτό είχε ως συνέπεια ένας κτηνοτρόφος να λαμβάνει στο ίδιο αγρόκτημα το 50 % της αξίας για τα μολυσμένα ζώα του και το 100 % της αξίας για τα άλλα ζώα του. Καταρτίστηκε ένα προκαθορισμένο τιμολόγιο που χρησίμευε ως οδηγός αξιολόγησης.

Image

Διαπιστωθείσες περιπτώσεις διπλών πληρωμών κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων

| 67. | Πέντε μήνες μετά την έναρξη της κρίσης του αφθώδους πυρετού, και ενώ τα κράτη μέλη είχαν ήδη προχωρήσει στη χορήγηση των αποζημιώσεων, η Επιτροπή επεξεργάστηκε έναν κανονισμό παρέκκλισης (79) σχετικά με τη χορήγηση εκ μέρους των κρατών μελών κοινοτικών κτηνοτροφικών χρηματοδοτήσεων και θανάτωσης ανά ζώο (80), για τη λήψη μέτρων στήριξης της αγοράς. Ο κανονισμός αυτός έδινε την αρμοδιότητα στα κράτη μέλη να χορηγούν αυτές τις πριμοδοτήσεις στους κτηνοτρόφους, επιπλέον των αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να τηρούν τους όρους διατήρησης των ζώων στην εκμετάλλευσή τους, οι οποίοι είναι απαραίτητοι υπό φυσιολογικές συνθήκες για τον έλεγχο (αναγνώριση και καταμέτρηση των ζώων). |
| --- | --- |

67.

Πέντε μήνες μετά την έναρξη της κρίσης του αφθώδους πυρετού, και ενώ τα κράτη μέλη είχαν ήδη προχωρήσει στη χορήγηση των αποζημιώσεων, η Επιτροπή επεξεργάστηκε έναν κανονισμό παρέκκλισης (79) σχετικά με τη χορήγηση εκ μέρους των κρατών μελών κοινοτικών κτηνοτροφικών χρηματοδοτήσεων και θανάτωσης ανά ζώο (80), για τη λήψη μέτρων στήριξης της αγοράς. Ο κανονισμός αυτός έδινε την αρμοδιότητα στα κράτη μέλη να χορηγούν αυτές τις πριμοδοτήσεις στους κτηνοτρόφους, επιπλέον των αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό, χωρίς να είναι υποχρεωμένοι να τηρούν τους όρους διατήρησης των ζώων στην εκμετάλλευσή τους, οι οποίοι είναι απαραίτητοι υπό φυσιολογικές συνθήκες για τον έλεγχο (αναγνώριση και καταμέτρηση των ζώων).

| 68. | Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της, κατά την επεξεργασία αυτού τού κανονισμού παρέκκλισης, τις μεθόδους πώλησης που ισχύουν επί κανονικού καθεστώτος, ιδίως στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες συνίστανται στο να συμπεριλαμβάνεται στην τιμή πώλησης των ζώων το ποσό των οφειλόμενων ακόμη κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων από τις οποίες θα επωφελούνταν ο επόμενος ιδιοκτήτης. Πράγματι, σύμφωνα με τις συνήθεις πρακτικές πώλησής τους και λαμβάνοντας υπόψη ότι «μία επαρκής αποζημίωση» των κτηνοτρόφων πρέπει να λάβει υπόψη της το ποσό των οφειλόμενων πριμοδοτήσεων στους κτηνοτρόφους, οι αξιολογητές στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο τις συμπεριέλαβαν στην εκτίμηση της αξίας των ζώων για την αποζημίωση από τον αφθώδη πυρετό. Ωστόσο, εφόσον δεν έλαβε υπόψη της αυτές τις μεθόδους, η Επιτροπή δεν απαγόρευσε στα κράτη μέλη να προχωρήσουν στη συνακόλουθη χορήγηση κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων στην περίπτωση που συμπεριλαμβάνονταν προηγουμένως στην αποζημίωση για τον αφθώδη πυρετό. |
| --- | --- |

68.

Ωστόσο, η Επιτροπή δεν έλαβε υπόψη της, κατά την επεξεργασία αυτού τού κανονισμού παρέκκλισης, τις μεθόδους πώλησης που ισχύουν επί κανονικού καθεστώτος, ιδίως στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες συνίστανται στο να συμπεριλαμβάνεται στην τιμή πώλησης των ζώων το ποσό των οφειλόμενων ακόμη κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων από τις οποίες θα επωφελούνταν ο επόμενος ιδιοκτήτης. Πράγματι, σύμφωνα με τις συνήθεις πρακτικές πώλησής τους και λαμβάνοντας υπόψη ότι «μία επαρκής αποζημίωση» των κτηνοτρόφων πρέπει να λάβει υπόψη της το ποσό των οφειλόμενων πριμοδοτήσεων στους κτηνοτρόφους, οι αξιολογητές στην Ιρλανδία και στο Ηνωμένο Βασίλειο τις συμπεριέλαβαν στην εκτίμηση της αξίας των ζώων για την αποζημίωση από τον αφθώδη πυρετό. Ωστόσο, εφόσον δεν έλαβε υπόψη της αυτές τις μεθόδους, η Επιτροπή δεν απαγόρευσε στα κράτη μέλη να προχωρήσουν στη συνακόλουθη χορήγηση κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων στην περίπτωση που συμπεριλαμβάνονταν προηγουμένως στην αποζημίωση για τον αφθώδη πυρετό.

| 69. | Μετά τη χορήγηση στους κτηνοτρόφους αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό, τα κράτη μέλη, κατ' εφαρμογή του κανονισμού παρέκκλισης, προχώρησαν στη χορήγηση των οφειλόμενων ακόμη κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων. Δεδομένου ότι η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν ήδη συμπεριλάβει το ποσό ορισμένων από τις παραπάνω πριμοδοτήσεις στην αποζημίωση για τον αφθώδη πυρετό που χορηγήθηκε νωρίτερα στους κτηνοτρόφους, αυτό σήμαινε ότι ορισμένοι εξ αυτών κατάφεραν να λάβουν δύο φορές το ποσό των πριμοδοτήσεων. |
| --- | --- |

69.

Μετά τη χορήγηση στους κτηνοτρόφους αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό, τα κράτη μέλη, κατ' εφαρμογή του κανονισμού παρέκκλισης, προχώρησαν στη χορήγηση των οφειλόμενων ακόμη κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων. Δεδομένου ότι η Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο είχαν ήδη συμπεριλάβει το ποσό ορισμένων από τις παραπάνω πριμοδοτήσεις στην αποζημίωση για τον αφθώδη πυρετό που χορηγήθηκε νωρίτερα στους κτηνοτρόφους, αυτό σήμαινε ότι ορισμένοι εξ αυτών κατάφεραν να λάβουν δύο φορές το ποσό των πριμοδοτήσεων.

| 70. | Καθώς, στην πράξη, τα αρχεία εκτίμησης της αξίας των ζώων δεν παρείχαν παρά μόνο ένα συνολικό ποσό, χωρίς να κάνουν διάκριση των πριμοδοτήσεων από την πραγματική αξία των ζώων, ήταν δύσκολο για κάθε ελεγκτή να αξιολογήσει με ακριβή τρόπο το εύρος των διπλών πληρωμών. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι εκτιμητές είχαν λάβει την οδηγία να συμπεριλάβουν το ποσό των πριμοδοτήσεων στην εκτίμηση της αξίας των ζώων και ότι αυτή η συμπερίληψη επιβεβαιώθηκε απευθείας από ορισμένους εξ αυτών, το Συνέδριο υπολόγισε ότι οι κτηνοτροφικές πριμοδοτήσεις (81) που χορηγήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο, και χρησιμοποιούνταν για τον ίδιο λόγο με εκείνες που ενσωματώθηκαν στις αποζημιώσεις για τον αφθώδη πυρετό, μπορούσαν να αγγίξουν ποσό της τάξης των 10 εκατομμυρίων λιρών στερλινών (πάνω από 16 εκατομμύρια ευρώ) (82). |
| --- | --- |

70.

Καθώς, στην πράξη, τα αρχεία εκτίμησης της αξίας των ζώων δεν παρείχαν παρά μόνο ένα συνολικό ποσό, χωρίς να κάνουν διάκριση των πριμοδοτήσεων από την πραγματική αξία των ζώων, ήταν δύσκολο για κάθε ελεγκτή να αξιολογήσει με ακριβή τρόπο το εύρος των διπλών πληρωμών. Ωστόσο, δεδομένου ότι οι εκτιμητές είχαν λάβει την οδηγία να συμπεριλάβουν το ποσό των πριμοδοτήσεων στην εκτίμηση της αξίας των ζώων και ότι αυτή η συμπερίληψη επιβεβαιώθηκε απευθείας από ορισμένους εξ αυτών, το Συνέδριο υπολόγισε ότι οι κτηνοτροφικές πριμοδοτήσεις (81) που χορηγήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο, και χρησιμοποιούνταν για τον ίδιο λόγο με εκείνες που ενσωματώθηκαν στις αποζημιώσεις για τον αφθώδη πυρετό, μπορούσαν να αγγίξουν ποσό της τάξης των 10 εκατομμυρίων λιρών στερλινών (πάνω από 16 εκατομμύρια ευρώ) (82).

| 71. | Στην Ιρλανδία, το Συνέδριο εντόπισε πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή οι οποίες χορηγήθηκαν επίσης επιπλέον των αποζημιώσεων, ωστόσο για μικρότερα ποσά (83). Στη Γαλλία ορισμένες νομαρχίες συμπεριέλαβαν τις πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή στις αποζημιώσεις, ενώ άλλες όχι. Αντιθέτως, το Υπουργείο Γεωργίας των Κάτω Χωρών γνωστοποίησε στο Συνέδριο ότι δεν συμπεριέλαβε καμία πριμοδότηση στις αποζημιώσεις για τον αφθώδη πυρετό. |
| --- | --- |

71.

Στην Ιρλανδία, το Συνέδριο εντόπισε πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή οι οποίες χορηγήθηκαν επίσης επιπλέον των αποζημιώσεων, ωστόσο για μικρότερα ποσά (83). Στη Γαλλία ορισμένες νομαρχίες συμπεριέλαβαν τις πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή στις αποζημιώσεις, ενώ άλλες όχι. Αντιθέτως, το Υπουργείο Γεωργίας των Κάτω Χωρών γνωστοποίησε στο Συνέδριο ότι δεν συμπεριέλαβε καμία πριμοδότηση στις αποζημιώσεις για τον αφθώδη πυρετό.

Ανομοιογενείς καταβολές πριμοδοτήσεων για θανατώσεις

| 72. | Πάντοτε στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης της αγοράς, η χορήγηση πριμοδότησης για τη σφαγή βοοειδών προβλέπεται από κανονισμό του Συμβουλίου (84), που απαιτεί πιστοποιητικό από το σφαγείο το οποίο βεβαιώνει τη θανάτωση του ζώου. Ωστόσο, ο παραπάνω κανονισμός δεν προσδιορίζει τη φύση της σφαγής, ήτοι εάν πρόκειται για σφαγή ενόψει ανθρώπινης κατανάλωσης (ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις-στήριξη της αγοράς) ή για υγειονομική θανάτωση (ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις-κτηνιατρικά). Αναλόγως των ερμηνειών, ήταν δυνατή η χορήγηση της πριμοδότησης σφαγής επιπλέον της αποζημίωσης για τον αφθώδη πυρετό, αλλά μόνο στη μικρή μειοψηφία των κτηνοτρόφων των οποίων τα μολυσμένα ζώα είχαν θανατωθεί σε σφαγείο. Αυτό συνεπαγόταν την άνιση μεταχείριση των κτηνοτρόφων, μεταξύ των κρατών μελών, αναλόγως του τόπου πραγματοποίησης των θανατώσεων. |
| --- | --- |

72.

Πάντοτε στο πλαίσιο των μέτρων στήριξης της αγοράς, η χορήγηση πριμοδότησης για τη σφαγή βοοειδών προβλέπεται από κανονισμό του Συμβουλίου (84), που απαιτεί πιστοποιητικό από το σφαγείο το οποίο βεβαιώνει τη θανάτωση του ζώου. Ωστόσο, ο παραπάνω κανονισμός δεν προσδιορίζει τη φύση της σφαγής, ήτοι εάν πρόκειται για σφαγή ενόψει ανθρώπινης κατανάλωσης (ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις-στήριξη της αγοράς) ή για υγειονομική θανάτωση (ΕΓΤΠΕ-Εγγυήσεις-κτηνιατρικά). Αναλόγως των ερμηνειών, ήταν δυνατή η χορήγηση της πριμοδότησης σφαγής επιπλέον της αποζημίωσης για τον αφθώδη πυρετό, αλλά μόνο στη μικρή μειοψηφία των κτηνοτρόφων των οποίων τα μολυσμένα ζώα είχαν θανατωθεί σε σφαγείο. Αυτό συνεπαγόταν την άνιση μεταχείριση των κτηνοτρόφων, μεταξύ των κρατών μελών, αναλόγως του τόπου πραγματοποίησης των θανατώσεων.

| 73. | Όταν ερωτήθηκε η Επιτροπή για το θέμα αυτό από ένα κράτος μέλος, δεν έλυσε το ζήτημα ούτε απάντησε σχετικά με την ερμηνεία που θα έπρεπε να υιοθετηθεί, πριν από τη λήξη της κανονιστικής προθεσμίας για τη χορήγηση πριμοδοτήσεων για θανατώσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2001, που είχε οριστεί για τις 30 Ιουνίου 2002. Συνεπώς, τα κράτη μέλη υιοθέτησαν ποικίλες αποφάσεις, που οδήγησαν σε άνιση μεταχείριση των κτηνοτρόφων. Οι Κάτω Χώρες, όπου σημαντικό μέρος των θανατώσεων πραγματοποιήθηκε σε σφαγείο, δεν κατέβαλλαν τις πριμοδοτήσεις για τις θανατώσεις στους κτηνοτρόφους επιπλέον των αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό, επιτυγχάνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο οικονομία ύψους 3,5 εκατομμυρίων ευρώ προς όφελος του κοινοτικού προϋπολογισμού. Αντιθέτως, στην Ιρλανδία, όπου μέρος των θανατώσεων πραγματοποιήθηκε επίσης σε σφαγείο, οι πριμοδοτήσεις χορηγήθηκαν. Ωστόσο, ανακτήθηκαν μετά την επίσκεψη του Συνεδρίου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι πριμοδοτήσεις δεν χορηγήθηκαν για να αποφευχθεί η ενδεχόμενη διπλή πληρωμή με την αποζημίωση για τον αφθώδη πυρετό που τις περιελάμβανε ήδη. Στη Γαλλία δεν ετέθη το ζήτημα, εφόσον τα μολυσμένα ζώα δεν θανατώθηκαν σε σφαγείο και ούτε καταβλήθηκαν οι πριμοδοτήσεις για τη θανάτωση. |
| --- | --- |

73.

Όταν ερωτήθηκε η Επιτροπή για το θέμα αυτό από ένα κράτος μέλος, δεν έλυσε το ζήτημα ούτε απάντησε σχετικά με την ερμηνεία που θα έπρεπε να υιοθετηθεί, πριν από τη λήξη της κανονιστικής προθεσμίας για τη χορήγηση πριμοδοτήσεων για θανατώσεις που πραγματοποιήθηκαν το 2001, που είχε οριστεί για τις 30 Ιουνίου 2002. Συνεπώς, τα κράτη μέλη υιοθέτησαν ποικίλες αποφάσεις, που οδήγησαν σε άνιση μεταχείριση των κτηνοτρόφων. Οι Κάτω Χώρες, όπου σημαντικό μέρος των θανατώσεων πραγματοποιήθηκε σε σφαγείο, δεν κατέβαλλαν τις πριμοδοτήσεις για τις θανατώσεις στους κτηνοτρόφους επιπλέον των αποζημιώσεων για τον αφθώδη πυρετό, επιτυγχάνοντας κατ' αυτόν τον τρόπο οικονομία ύψους 3,5 εκατομμυρίων ευρώ προς όφελος του κοινοτικού προϋπολογισμού. Αντιθέτως, στην Ιρλανδία, όπου μέρος των θανατώσεων πραγματοποιήθηκε επίσης σε σφαγείο, οι πριμοδοτήσεις χορηγήθηκαν. Ωστόσο, ανακτήθηκαν μετά την επίσκεψη του Συνεδρίου. Στο Ηνωμένο Βασίλειο οι πριμοδοτήσεις δεν χορηγήθηκαν για να αποφευχθεί η ενδεχόμενη διπλή πληρωμή με την αποζημίωση για τον αφθώδη πυρετό που τις περιελάμβανε ήδη. Στη Γαλλία δεν ετέθη το ζήτημα, εφόσον τα μολυσμένα ζώα δεν θανατώθηκαν σε σφαγείο και ούτε καταβλήθηκαν οι πριμοδοτήσεις για τη θανάτωση.

Οι κανόνες και οι διαδικασίες σχετικά με την επιλεξιμότητα για επιστροφή των δαπανών των κρατών μελών από την Κοινότητα καθορίστηκαν αργά

| 74. | Δυνάμει της απόφασης 90/424/ΕΟΚ, η Επιτροπή έχει την υποχρέωση προσδιορισμού του τρόπου εκτέλεσης της οικονομικής συμμετοχής της Κοινότητας στις δαπάνες των κρατών μελών με τη βοήθεια της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής (85). Η Επιτροπή έχει επίσης την υποχρέωση να προσδιορίζει, με τη βοήθεια της ίδιας επιτροπής, τη φύση των επιπλέον μέτρων που θα ήταν απαραίτητα για την εξάλειψη επιζωοτίας και τη συνεπαγόμενη οικονομική συμμετοχή της Κοινότητας. |
| --- | --- |

74.

Δυνάμει της απόφασης 90/424/ΕΟΚ, η Επιτροπή έχει την υποχρέωση προσδιορισμού του τρόπου εκτέλεσης της οικονομικής συμμετοχής της Κοινότητας στις δαπάνες των κρατών μελών με τη βοήθεια της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής (85). Η Επιτροπή έχει επίσης την υποχρέωση να προσδιορίζει, με τη βοήθεια της ίδιας επιτροπής, τη φύση των επιπλέον μέτρων που θα ήταν απαραίτητα για την εξάλειψη επιζωοτίας και τη συνεπαγόμενη οικονομική συμμετοχή της Κοινότητας.

| 75. | Η Επιτροπή δεν πρότεινε τρόπους εκτέλεσης της οικονομικής συμμετοχής της Κοινότητας πριν από την κρίση, παρά την προγενέστερη δέσμευσή της την οποία έλαβε ως απάντηση στην παρακολούθηση της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το 1995 να «κοινοποιήσει στα κράτη μέλη οδηγίες τόσο όσον αφορά τις διαδικασίες όσο και τον υπολογισμό της αποζημίωσης με την προοπτική της κοινοτικής συγχρηματοδότησης των κτηνιατρικών μέτρων [...]» (βλέπε πλαίσιο αριθ. 4). Ούτε προσδιόρισε στα κράτη μέλη τη φύση των αποδεικτικών στοιχείων που έπρεπε να τηρήσουν ώστε να γίνει δεκτή η επιστροφή των δαπανών τους από την Κοινότητα, αποστερούμενη έτσι σημαντικά μέσα για τον ίδιο της τον έλεγχο. |
| --- | --- |

75.

Η Επιτροπή δεν πρότεινε τρόπους εκτέλεσης της οικονομικής συμμετοχής της Κοινότητας πριν από την κρίση, παρά την προγενέστερη δέσμευσή της την οποία έλαβε ως απάντηση στην παρακολούθηση της ετήσιας έκθεσης του Συνεδρίου για το 1995 να «κοινοποιήσει στα κράτη μέλη οδηγίες τόσο όσον αφορά τις διαδικασίες όσο και τον υπολογισμό της αποζημίωσης με την προοπτική της κοινοτικής συγχρηματοδότησης των κτηνιατρικών μέτρων [...]» (βλέπε πλαίσιο αριθ. 4). Ούτε προσδιόρισε στα κράτη μέλη τη φύση των αποδεικτικών στοιχείων που έπρεπε να τηρήσουν ώστε να γίνει δεκτή η επιστροφή των δαπανών τους από την Κοινότητα, αποστερούμενη έτσι σημαντικά μέσα για τον ίδιο της τον έλεγχο.

| 76. | Ανακοίνωσε στα κράτη μέλη έξι μήνες μετά το ξέσπασμα της κρίσης (86), ότι θα επέστρεφε μόνο την αποζημίωση των ζώων «στην αξία που είχαν πριν από τη μόλυνσή τους», ενώ όλα τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη είχαν ήδη προχωρήσει στη χορήγηση ενός μεγάλου μέρους των αποζημιώσεων στους κτηνοτρόφους, με διαφορετικές μεθόδους (βλέπε παραγράφους 62 έως 66). Ούτε ανέφερε με ποιο τρόπο θα προσδιοριζόταν αυτή η αξία ούτε βάσει ποιων εγγράφων. |
| --- | --- |

76.

Ανακοίνωσε στα κράτη μέλη έξι μήνες μετά το ξέσπασμα της κρίσης (86), ότι θα επέστρεφε μόνο την αποζημίωση των ζώων «στην αξία που είχαν πριν από τη μόλυνσή τους», ενώ όλα τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη είχαν ήδη προχωρήσει στη χορήγηση ενός μεγάλου μέρους των αποζημιώσεων στους κτηνοτρόφους, με διαφορετικές μεθόδους (βλέπε παραγράφους 62 έως 66). Ούτε ανέφερε με ποιο τρόπο θα προσδιοριζόταν αυτή η αξία ούτε βάσει ποιων εγγράφων.

| 77. | Επίσης, ελλείψει οδηγιών εκ μέρους της Επιτροπής, τα κράτη μέλη διατήρησαν στις αιτήσεις επιστροφών τους τις αντισταθμίσεις που χορηγήθηκαν στους κτηνοτρόφους οι οποίοι δεν τήρησαν τις εθνικές διατάξεις για την εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών σε θέματα κοινοποίησης και περιορισμού μετακινήσεων (περίπου 972 876 ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο και 58 769 ευρώ στη Γαλλία - βλέπε παράγραφο 56). |
| --- | --- |

77.

Επίσης, ελλείψει οδηγιών εκ μέρους της Επιτροπής, τα κράτη μέλη διατήρησαν στις αιτήσεις επιστροφών τους τις αντισταθμίσεις που χορηγήθηκαν στους κτηνοτρόφους οι οποίοι δεν τήρησαν τις εθνικές διατάξεις για την εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών σε θέματα κοινοποίησης και περιορισμού μετακινήσεων (περίπου 972 876 ευρώ στο Ηνωμένο Βασίλειο και 58 769 ευρώ στη Γαλλία - βλέπε παράγραφο 56).

| 78. | Ελλείψει κατευθυντήριων γραμμών εκ μέρους της Επιτροπής σχετικά με τους ελέγχους που θα πρέπει να διενεργήσουν τα κράτη μέλη και τα αποδεικτικά στοιχεία που θα πρέπει να διατηρηθούν, οι φάκελοι των δικαιούχων που εξετάστηκαν επί τόπου ήταν ελλιπείς: έλειπαν πιστοποιητικά θανάτωσης σε πολλές περιπτώσεις, δεν πραγματοποιήθηκε διασταυρωμένος έλεγχος μεταξύ του αριθμού των βοοειδών που εντοπίστηκαν στις εθνικές βάσεις δεδομένων και του αριθμού των βοοειδών που θανατώθηκαν, ή άφηνε να διαφανούν πολυάριθμες ασυμφωνίες στην πλειοψηφία των κρατών μελών που ελέγχθηκαν. Παρόλο που πολλές από τις παραπάνω ελλείψεις μπορούν να αποδοθούν στο εύρος της κρίσης, πληρέστερα σχέδια επείγουσας δράσης (βλέπε παραγράφους 30 έως 32) και ακριβέστερα κριτήρια εκ μέρους της Επιτροπής θα μπορούσαν να μειώσουν τη σοβαρότητά τους. Για τις υπόλοιπες κατηγορίες ζώων που δεν καταχωρίστηκαν, εφόσον η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση προβλέπει χωριστή αναγνώριση μόνο για τα βοοειδή (87), δεν θα μπορούσε να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία του αριθμού που δηλώθηκε. |
| --- | --- |

78.

Ελλείψει κατευθυντήριων γραμμών εκ μέρους της Επιτροπής σχετικά με τους ελέγχους που θα πρέπει να διενεργήσουν τα κράτη μέλη και τα αποδεικτικά στοιχεία που θα πρέπει να διατηρηθούν, οι φάκελοι των δικαιούχων που εξετάστηκαν επί τόπου ήταν ελλιπείς: έλειπαν πιστοποιητικά θανάτωσης σε πολλές περιπτώσεις, δεν πραγματοποιήθηκε διασταυρωμένος έλεγχος μεταξύ του αριθμού των βοοειδών που εντοπίστηκαν στις εθνικές βάσεις δεδομένων και του αριθμού των βοοειδών που θανατώθηκαν, ή άφηνε να διαφανούν πολυάριθμες ασυμφωνίες στην πλειοψηφία των κρατών μελών που ελέγχθηκαν. Παρόλο που πολλές από τις παραπάνω ελλείψεις μπορούν να αποδοθούν στο εύρος της κρίσης, πληρέστερα σχέδια επείγουσας δράσης (βλέπε παραγράφους 30 έως 32) και ακριβέστερα κριτήρια εκ μέρους της Επιτροπής θα μπορούσαν να μειώσουν τη σοβαρότητά τους. Για τις υπόλοιπες κατηγορίες ζώων που δεν καταχωρίστηκαν, εφόσον η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση προβλέπει χωριστή αναγνώριση μόνο για τα βοοειδή (87), δεν θα μπορούσε να εξασφαλιστεί η αξιοπιστία του αριθμού που δηλώθηκε.

| 79. | Η Επιτροπή προσδιόρισε μετά την κρίση τα κριτήρια επιλεξιμότητας που αναφέρονται στην απόφαση 90/424/ΕΟΚ, καθώς και τα έγγραφα που είναι απαραίτητα για να αποκτηθεί η κοινοτική επιστροφή (βλέπε πλαίσιο αριθ. 7). Όπως αναφέρει η ίδια η Επιτροπή στην απάντησή της στην εν λόγω παράγραφο, από το 1990 και εξής δεν έχει τροποποιήσει σημαντικά τους κανόνες επιλεξιμότητας της απόφασης 90/424/EOK. Η εν λόγω απόφαση δεν είναι αρκετά σαφής και καθιστά δυνατές διαφορετικές ερμηνείες.


  Πραγματοποίηση προληπτικών θανατώσεων στα κράτη που εισήγαγαν προβατοειδή από το Ηνωμένο Βασίλειο κατά το μήνα που προηγήθηκε της κρίσης: καταβλήθηκαν επιστροφές για τις παραπάνω θανατώσεις στη Γαλλία, παρά την έλλειψη απόφασης εκ μέρους της Επιτροπής σχετικά με την επιστροφή τους.
  Εν μέρει προληπτικές θανατώσεις, που πραγματοποιήθηκαν σε εστίες στην Ιρλανδία, στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο (ζώνη θανάτωσης 3 χλμ. στην Cumbria για ποσό δαπανών συνολικού ύψους 112,3 εκατομμυρίων ευρώ): αποφάσεις για επιστροφή ελήφθησαν από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 2002 για τη Γαλλία, το Δεκέμβριο του 2003 για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, και βρίσκονται σε στάδιο ολοκλήρωσης για τις Κάτω Χώρες τη στιγμή σύνταξης της παρούσας έκθεσης.
  Προληπτικές θανατώσεις που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη που δεν είχαν εστίες, (Βέλγιο, Γερμανία, Ισπανία και Πορτογαλία): η απόφαση δεν ελήφθη από την Επιτροπή παρά τον Αύγουστο του 2003, δηλαδή περίπου δύο χρόνια μετά το τέλος της κρίσης (88).
  Αποφάσεις σχετικές με τη χρηματοδότηση των λοιπών εξόδων, με τις οποίες προσδιορίζονται τα στοιχεία που πρέπει να προσκομισθούν στην Επιτροπή (έξοδα κτηνιάτρων, έξοδα καταστροφής, απολύμανσης): δεν ελήφθησαν παρά το 2003 (89). |
| --- | --- |

79.

Η Επιτροπή προσδιόρισε μετά την κρίση τα κριτήρια επιλεξιμότητας που αναφέρονται στην απόφαση 90/424/ΕΟΚ, καθώς και τα έγγραφα που είναι απαραίτητα για να αποκτηθεί η κοινοτική επιστροφή (βλέπε πλαίσιο αριθ. 7). Όπως αναφέρει η ίδια η Επιτροπή στην απάντησή της στην εν λόγω παράγραφο, από το 1990 και εξής δεν έχει τροποποιήσει σημαντικά τους κανόνες επιλεξιμότητας της απόφασης 90/424/EOK. Η εν λόγω απόφαση δεν είναι αρκετά σαφής και καθιστά δυνατές διαφορετικές ερμηνείες.

Πραγματοποίηση προληπτικών θανατώσεων στα κράτη που εισήγαγαν προβατοειδή από το Ηνωμένο Βασίλειο κατά το μήνα που προηγήθηκε της κρίσης: καταβλήθηκαν επιστροφές για τις παραπάνω θανατώσεις στη Γαλλία, παρά την έλλειψη απόφασης εκ μέρους της Επιτροπής σχετικά με την επιστροφή τους.
  Εν μέρει προληπτικές θανατώσεις, που πραγματοποιήθηκαν σε εστίες στην Ιρλανδία, στη Γαλλία και στο Ηνωμένο Βασίλειο (ζώνη θανάτωσης 3 χλμ. στην Cumbria για ποσό δαπανών συνολικού ύψους 112,3 εκατομμυρίων ευρώ): αποφάσεις για επιστροφή ελήφθησαν από την Επιτροπή τον Ιούλιο του 2002 για τη Γαλλία, το Δεκέμβριο του 2003 για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία, και βρίσκονται σε στάδιο ολοκλήρωσης για τις Κάτω Χώρες τη στιγμή σύνταξης της παρούσας έκθεσης.
  Προληπτικές θανατώσεις που πραγματοποιήθηκαν από τα κράτη μέλη που δεν είχαν εστίες, (Βέλγιο, Γερμανία, Ισπανία και Πορτογαλία): η απόφαση δεν ελήφθη από την Επιτροπή παρά τον Αύγουστο του 2003, δηλαδή περίπου δύο χρόνια μετά το τέλος της κρίσης (88).
  Αποφάσεις σχετικές με τη χρηματοδότηση των λοιπών εξόδων, με τις οποίες προσδιορίζονται τα στοιχεία που πρέπει να προσκομισθούν στην Επιτροπή (έξοδα κτηνιάτρων, έξοδα καταστροφής, απολύμανσης): δεν ελήφθησαν παρά το 2003 (89).

| 80. | Η κοινοτική συνδρομή στις δαπάνες των κρατών μελών υπεισέρχεται υπό τον όρο ότι τα κράτη μέλη εφάρμοσαν αμέσως τα κοινοτικά μέτρα, όπως την υποβολή των εκμεταλλεύσεων σε καθεστώς μεσεγγύησης μόλις προκύψουν υπόνοιες και τη θανάτωση όλων των ζώων, την καταστροφή των πτωμάτων τους, καθώς και τον καθαρισμό και την απολύμανση, μετά την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου (90). Όμως, οι οικονομικές εκθέσεις που απαιτεί η Επιτροπή στις αποφάσεις της περί χορήγησης κοινοτικής ενίσχυσης στα κράτη μέλη, για τον προσδιορισμό της οφειλόμενης επιστροφής, περιλαμβάνουν μέρος μόνο των στοιχείων που είναι απαραίτητα για την εκτίμηση της επιλεξιμότητας των δαπανών τους, στις οποίες αναφέρεται η απόφαση 90/424/EOK του Συμβουλίου (91). |
| --- | --- |

80.

Η κοινοτική συνδρομή στις δαπάνες των κρατών μελών υπεισέρχεται υπό τον όρο ότι τα κράτη μέλη εφάρμοσαν αμέσως τα κοινοτικά μέτρα, όπως την υποβολή των εκμεταλλεύσεων σε καθεστώς μεσεγγύησης μόλις προκύψουν υπόνοιες και τη θανάτωση όλων των ζώων, την καταστροφή των πτωμάτων τους, καθώς και τον καθαρισμό και την απολύμανση, μετά την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου (90). Όμως, οι οικονομικές εκθέσεις που απαιτεί η Επιτροπή στις αποφάσεις της περί χορήγησης κοινοτικής ενίσχυσης στα κράτη μέλη, για τον προσδιορισμό της οφειλόμενης επιστροφής, περιλαμβάνουν μέρος μόνο των στοιχείων που είναι απαραίτητα για την εκτίμηση της επιλεξιμότητας των δαπανών τους, στις οποίες αναφέρεται η απόφαση 90/424/EOK του Συμβουλίου (91).

| 81. | Τα κράτη μέλη υπέβαλαν πολλές τροποποιήσεις των αιτήσεων αποζημίωσης. Οι αιτήσεις τους ήταν ανομοιογενείς και περιείχαν ακόμη αρκετά σφάλματα, οδηγώντας τις υπηρεσίες της Επιτροπής να παρατείνουν τους ελέγχους τους και, ως εκ τούτου, να καθυστερήσουν στις τελικές αποζημιώσεις τους. |
| --- | --- |

81.

Τα κράτη μέλη υπέβαλαν πολλές τροποποιήσεις των αιτήσεων αποζημίωσης. Οι αιτήσεις τους ήταν ανομοιογενείς και περιείχαν ακόμη αρκετά σφάλματα, οδηγώντας τις υπηρεσίες της Επιτροπής να παρατείνουν τους ελέγχους τους και, ως εκ τούτου, να καθυστερήσουν στις τελικές αποζημιώσεις τους.

Προθεσμίες για την επιστροφή δαπανών των κρατών μελών

| 82. | Λόγω των διαφορετικών συστημάτων αποζημίωσης που υιοθέτησαν τα κράτη μέλη (βλέπε παράγραφοι 62-73) και των τροποποιήσεων στις αιτήσεις επιστροφής που υπέβαλαν τα κράτη μέλη, η αναγνώριση εκ μέρους της Επιτροπής, στις αιτήσεις επιστροφής, της επιλέξιμης για κάθε ζώο αξίας, ή τουλάχιστον για κάθε κατηγορία ζώου, αποδείχθηκε περίπλοκη εργασία. Στο παραπάνω προσετίθετο η έλλειψη βεβαιότητας ως προς τον ακριβή αριθμό των ζώων που θανατώθηκαν. |
| --- | --- |

82.

Λόγω των διαφορετικών συστημάτων αποζημίωσης που υιοθέτησαν τα κράτη μέλη (βλέπε παράγραφοι 62-73) και των τροποποιήσεων στις αιτήσεις επιστροφής που υπέβαλαν τα κράτη μέλη, η αναγνώριση εκ μέρους της Επιτροπής, στις αιτήσεις επιστροφής, της επιλέξιμης για κάθε ζώο αξίας, ή τουλάχιστον για κάθε κατηγορία ζώου, αποδείχθηκε περίπλοκη εργασία. Στο παραπάνω προσετίθετο η έλλειψη βεβαιότητας ως προς τον ακριβή αριθμό των ζώων που θανατώθηκαν.

| 83. | Ως εκ τούτου, οι κοινοτικές επιστροφές δεν είχαν πραγματοποιηθεί μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2003, ήτοι περισσότερο από δύο έτη μετά το τέλος της επιζωοτίας, ούτε για την Ιρλανδία, ούτε για τις Κάτω Χώρες, ούτε για το Ηνωμένο Βασίλειο, παρόλο που οι κτηνοτρόφοι συνήθως αποζημιώνονταν εντός προθεσμίας τριών μηνών, κατόπιν των θανατώσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2001. |
| --- | --- |

83.

Ως εκ τούτου, οι κοινοτικές επιστροφές δεν είχαν πραγματοποιηθεί μέχρι την 1η Οκτωβρίου 2003, ήτοι περισσότερο από δύο έτη μετά το τέλος της επιζωοτίας, ούτε για την Ιρλανδία, ούτε για τις Κάτω Χώρες, ούτε για το Ηνωμένο Βασίλειο, παρόλο που οι κτηνοτρόφοι συνήθως αποζημιώνονταν εντός προθεσμίας τριών μηνών, κατόπιν των θανατώσεων που πραγματοποιήθηκαν το 2001.

Τα ποσοστά συγχρηματοδότησης ευθυγραμμίστηκαν μόνον για τα χοιροειδή

| 84. | Η απόφαση 90/424/ΕΟΚ του Συμβουλίου ορίζει κοινοτική συμμετοχή ίση με το 60 % των επιλέξιμων εξόδων που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη (βλέπε πίνακα 1) για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού. |
| --- | --- |

84.

Η απόφαση 90/424/ΕΟΚ του Συμβουλίου ορίζει κοινοτική συμμετοχή ίση με το 60 % των επιλέξιμων εξόδων που αναλαμβάνουν τα κράτη μέλη (βλέπε πίνακα 1) για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού.

| 85. | Οι αρμοδιότητες που αφορούν τη διαχείριση και την ειδική κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα ποσοστά επιστροφής και τις αντισταθμίσεις που θα πρέπει να χορηγηθούν στους κτηνοτρόφους παραμένουν κατανεμημένες μεταξύ των Γενικών Διευθύνσεων Γεωργίας και Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών: η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών διαχειρίζεται τις αποζημιώσεις που σχετίζονται με την πλειοψηφία των ζωονόσων, εκτός από τις αποζημιώσεις για τα βοοειδή που θανατώνονται λόγω μεταδοτικής σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας (ΜΣΕ), τις οποίες διαχειρίζεται η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας. Παρόλο που τα ποσοστά επιστροφών που εφαρμόζουν οι Γενικές Διευθύνσεις Γεωργίας και Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών ευθυγραμμίστηκαν για τον τομέα των χοιροειδών, δεν συνέβη το ίδιο με τον αφθώδη πυρετό και τη ΜΣΕ: το ποσοστό είναι 60 % για τον αφθώδη πυρετό, ενώ για τη ΜΣΕ είναι 70 %. Για τις υπόλοιπες ζωονόσους, συμπεριλαμβανομένης της πανώλης των χοίρων, το ποσοστό είναι 50 %. Συνεπάγεται ότι τα ποσοστά αποζημίωσης για τις ίδιες κατηγορίες ζώων ποικίλλουν ανάλογα με τη νόσο που αποτέλεσε την αιτία της θανάτωσης. Το Συνέδριο δεν κατάφερε να βρει το λόγο για τα διαφορετικά αυτά ποσοστά, που ισχύουν από το 1996. |
| --- | --- |

85.

Οι αρμοδιότητες που αφορούν τη διαχείριση και την ειδική κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τα ποσοστά επιστροφής και τις αντισταθμίσεις που θα πρέπει να χορηγηθούν στους κτηνοτρόφους παραμένουν κατανεμημένες μεταξύ των Γενικών Διευθύνσεων Γεωργίας και Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών: η Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών διαχειρίζεται τις αποζημιώσεις που σχετίζονται με την πλειοψηφία των ζωονόσων, εκτός από τις αποζημιώσεις για τα βοοειδή που θανατώνονται λόγω μεταδοτικής σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας (ΜΣΕ), τις οποίες διαχειρίζεται η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας. Παρόλο που τα ποσοστά επιστροφών που εφαρμόζουν οι Γενικές Διευθύνσεις Γεωργίας και Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών ευθυγραμμίστηκαν για τον τομέα των χοιροειδών, δεν συνέβη το ίδιο με τον αφθώδη πυρετό και τη ΜΣΕ: το ποσοστό είναι 60 % για τον αφθώδη πυρετό, ενώ για τη ΜΣΕ είναι 70 %. Για τις υπόλοιπες ζωονόσους, συμπεριλαμβανομένης της πανώλης των χοίρων, το ποσοστό είναι 50 %. Συνεπάγεται ότι τα ποσοστά αποζημίωσης για τις ίδιες κατηγορίες ζώων ποικίλλουν ανάλογα με τη νόσο που αποτέλεσε την αιτία της θανάτωσης. Το Συνέδριο δεν κατάφερε να βρει το λόγο για τα διαφορετικά αυτά ποσοστά, που ισχύουν από το 1996.

Έλλειψη συμβολής των κτηνοτρόφων στην κοινοτική χρηματοδότηση του συστήματος καταπολέμησης

| 86. | Προς απάντηση στην ειδική έκθεση του Συνεδρίου για την πανώλη των χοίρων (92), η Επιτροπή αναγνώρισε ότι «θα πρέπει να αυξηθεί η οικονομική συμμετοχή των παραγωγών σε σχέση με την εξάλειψη των ζωικών ασθενειών» και είχε την πρόθεση «να εξετάσει τη δυνατότητα ενίσχυσης των κρατών μελών για τη δημιουργία αυτών των καθεστώτων στο πλαίσιο της αναθεώρησης της κοινοτικής νομοθεσίας σε σχέση με αυτά τα θέματα». Η Επιτροπή δεν πρότεινε τέτοια ενίσχυση ούτε για την πανώλη των χοίρων ούτε για τον αφθώδη πυρετό. |
| --- | --- |

86.

Προς απάντηση στην ειδική έκθεση του Συνεδρίου για την πανώλη των χοίρων (92), η Επιτροπή αναγνώρισε ότι «θα πρέπει να αυξηθεί η οικονομική συμμετοχή των παραγωγών σε σχέση με την εξάλειψη των ζωικών ασθενειών» και είχε την πρόθεση «να εξετάσει τη δυνατότητα ενίσχυσης των κρατών μελών για τη δημιουργία αυτών των καθεστώτων στο πλαίσιο της αναθεώρησης της κοινοτικής νομοθεσίας σε σχέση με αυτά τα θέματα». Η Επιτροπή δεν πρότεινε τέτοια ενίσχυση ούτε για την πανώλη των χοίρων ούτε για τον αφθώδη πυρετό.

| 87. | Το σύνολο της επαγγελματικής κατηγορίας (κτηνοτρόφοι που είτε τους αφορά είτε όχι η επιζωοτία) δεν συμβάλλει στις κοινοτικές δαπάνες εξάλειψης, παρόλο που ένα μέρος της, ήτοι οι κτηνοτρόφοι που δεν επηρεάστηκαν ούτε από τα μέτρα περιορισμού των μετακινήσεων ούτε από τις θανατώσεις, κατάφεραν να κερδίσουν από τις αυξήσεις των τιμών, όπως διαφαίνεται από πανεπιστημιακή μελέτη που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Υπουργείου Γεωργίας της Ιρλανδίας (93). Η μελέτη αυτή προσδιόρισε ποσοτικά τα κέρδη του κλάδου στην Ιρλανδία σε περίπου 107 εκατομμύρια ευρώ για το 2001, που οφείλονται κυρίως στην αύξηση του όγκου και των τιμών των εξαγωγών προς το Ηνωμένο Βασίλειο. |
| --- | --- |

87.

Το σύνολο της επαγγελματικής κατηγορίας (κτηνοτρόφοι που είτε τους αφορά είτε όχι η επιζωοτία) δεν συμβάλλει στις κοινοτικές δαπάνες εξάλειψης, παρόλο που ένα μέρος της, ήτοι οι κτηνοτρόφοι που δεν επηρεάστηκαν ούτε από τα μέτρα περιορισμού των μετακινήσεων ούτε από τις θανατώσεις, κατάφεραν να κερδίσουν από τις αυξήσεις των τιμών, όπως διαφαίνεται από πανεπιστημιακή μελέτη που πραγματοποιήθηκε για λογαριασμό του Υπουργείου Γεωργίας της Ιρλανδίας (93). Η μελέτη αυτή προσδιόρισε ποσοτικά τα κέρδη του κλάδου στην Ιρλανδία σε περίπου 107 εκατομμύρια ευρώ για το 2001, που οφείλονται κυρίως στην αύξηση του όγκου και των τιμών των εξαγωγών προς το Ηνωμένο Βασίλειο.

| 88. | Ωστόσο, ανεξαρτήτως της Επιτροπής, ελήφθησαν πρωτοβουλίες σε ορισμένα κράτη μέλη, είτε από το δημόσιο τομέα, είτε από τον κλάδο, εν μέρει με σκοπό τη μείωση των εθνικών δαπανών εξάλειψης ή τη συμπλήρωσή τους. Στις Κάτω Χώρες, μετά την κρίση της πανώλης των χοίρων, δημιουργήθηκε ένα ταμείο για την υγεία των ζώων, επιφορτισμένο με την πληρωμή των αποζημιώσεων σε περίπτωση επιδημίας. Το ταμείο αυτό τροφοδοτείται από τρεις πηγές: τους κτηνοτρόφους, τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό (ανάλογα με την περίπτωση) και το γεωργικό προϋπολογισμό των Κάτω Χωρών. Το μεγαλύτερο μέρος των συνεισφορών προέρχεται από τους κτηνοτρόφους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα παρόμοιο σύστημα βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό μελέτη. Στη Γαλλία, οι κτηνοτρόφοι, οι οποίοι είναι μέλη ομάδων υγειονομικής προστασίας, συστήνουν οικειοθελώς ταμεία εξίσωσης για την αντιστάθμιση, σε περίπτωση κρίσης, όσων υφίστανται απώλειες λόγω των μέτρων περιορισμού της μετακίνησης των ζώων, απώλειες οι οποίες δεν αντισταθμίζονται με κοινοτική επιστροφή (94). |
| --- | --- |

88.

Ωστόσο, ανεξαρτήτως της Επιτροπής, ελήφθησαν πρωτοβουλίες σε ορισμένα κράτη μέλη, είτε από το δημόσιο τομέα, είτε από τον κλάδο, εν μέρει με σκοπό τη μείωση των εθνικών δαπανών εξάλειψης ή τη συμπλήρωσή τους. Στις Κάτω Χώρες, μετά την κρίση της πανώλης των χοίρων, δημιουργήθηκε ένα ταμείο για την υγεία των ζώων, επιφορτισμένο με την πληρωμή των αποζημιώσεων σε περίπτωση επιδημίας. Το ταμείο αυτό τροφοδοτείται από τρεις πηγές: τους κτηνοτρόφους, τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό (ανάλογα με την περίπτωση) και το γεωργικό προϋπολογισμό των Κάτω Χωρών. Το μεγαλύτερο μέρος των συνεισφορών προέρχεται από τους κτηνοτρόφους. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, ένα παρόμοιο σύστημα βρίσκεται αυτή τη στιγμή υπό μελέτη. Στη Γαλλία, οι κτηνοτρόφοι, οι οποίοι είναι μέλη ομάδων υγειονομικής προστασίας, συστήνουν οικειοθελώς ταμεία εξίσωσης για την αντιστάθμιση, σε περίπτωση κρίσης, όσων υφίστανται απώλειες λόγω των μέτρων περιορισμού της μετακίνησης των ζώων, απώλειες οι οποίες δεν αντισταθμίζονται με κοινοτική επιστροφή (94).

| 89. | Συνεπώς, στα κράτη μέλη αναπτύσσονται ενδιαφέρουσες αλλά διαφορετικής φύσης πρωτοβουλίες. Ελλείψει κοινοτικού πλαισίου, κινδυνεύουν να δημιουργήσουν ανισότητες στη μεταχείριση των κτηνοτρόφων. Εξάλλου, παρόλο που ορισμένες από τις πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να οδηγήσουν στην μείωση της συμμετοχής των κρατών μελών στο σύστημα καταπολέμησης, καμία από αυτές δεν εγγυάται τη μείωση της κοινοτικής επιβάρυνσης. |
| --- | --- |

89.

Συνεπώς, στα κράτη μέλη αναπτύσσονται ενδιαφέρουσες αλλά διαφορετικής φύσης πρωτοβουλίες. Ελλείψει κοινοτικού πλαισίου, κινδυνεύουν να δημιουργήσουν ανισότητες στη μεταχείριση των κτηνοτρόφων. Εξάλλου, παρόλο που ορισμένες από τις πρωτοβουλίες αυτές μπορούν να οδηγήσουν στην μείωση της συμμετοχής των κρατών μελών στο σύστημα καταπολέμησης, καμία από αυτές δεν εγγυάται τη μείωση της κοινοτικής επιβάρυνσης.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

Η δράση στον κτηνιατρικό τομέα

| 90. | Το Δεκέμβριο του 2002, η Επιτροπή υπέβαλε νέα πρόταση οδηγίας. Η πρόταση, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο το Σεπτέμβριο του 2003 (95), επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις στα ελλιπή μέτρα της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ, κυρίως:






  α) | χωρίς να αμφισβητεί την ισχύουσα πολιτική από το 1992, που δίνει προτεραιότητα στη θανάτωση των ζώων που έχουν μολυνθεί από τον ιό, παρουσιάζει τον επείγοντα εμβολιασμό ως σημαντικό μέσο καταπολέμησης σε περίπτωση επιζωοτίας και ορίζει τις συνθήκες που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ενδεχόμενη διάθεση στην αγορά κρέατος εμβολιασμένων ζώων στο έδαφος της Ένωσης κατά τη διάρκεια μιας επιζωοτίας· |
| --- | --- | --- |

90.

Το Δεκέμβριο του 2002, η Επιτροπή υπέβαλε νέα πρόταση οδηγίας. Η πρόταση, η οποία εγκρίθηκε από το Συμβούλιο το Σεπτέμβριο του 2003 (95), επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις στα ελλιπή μέτρα της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ, κυρίως:

α)

χωρίς να αμφισβητεί την ισχύουσα πολιτική από το 1992, που δίνει προτεραιότητα στη θανάτωση των ζώων που έχουν μολυνθεί από τον ιό, παρουσιάζει τον επείγοντα εμβολιασμό ως σημαντικό μέσο καταπολέμησης σε περίπτωση επιζωοτίας και ορίζει τις συνθήκες που πρέπει να εφαρμόζονται κατά την ενδεχόμενη διάθεση στην αγορά κρέατος εμβολιασμένων ζώων στο έδαφος της Ένωσης κατά τη διάρκεια μιας επιζωοτίας·

| β) | συμπληρώνει τις κοινοτικές απαιτήσεις σε θέματα σχεδίων επείγουσας δράσης και απαιτεί την αναθεώρηση των σχεδίων αυτών από τα κράτη μέλη κάθε πέντε χρόνια, με βάση τα αποτελέσματα ασκήσεων συναγερμού σε πραγματικό χρόνο (96)· από την πλευρά της, η πλειοψηφία των κρατών μελών είχε ήδη προχωρήσει στην αναθεώρηση των σχεδίων της, βάσει της πείρας που αποκόμισε από την κρίση· |
| --- | --- |

β)

συμπληρώνει τις κοινοτικές απαιτήσεις σε θέματα σχεδίων επείγουσας δράσης και απαιτεί την αναθεώρηση των σχεδίων αυτών από τα κράτη μέλη κάθε πέντε χρόνια, με βάση τα αποτελέσματα ασκήσεων συναγερμού σε πραγματικό χρόνο (96)· από την πλευρά της, η πλειοψηφία των κρατών μελών είχε ήδη προχωρήσει στην αναθεώρηση των σχεδίων της, βάσει της πείρας που αποκόμισε από την κρίση·

| γ) | ορίζει πέντε κριτήρια μη σωρευτικά βάσει των οποίων μπορεί να δηλωθεί μία εστία αφθώδους πυρετού σε μια εκμετάλλευση (97)· αυτό θα πρέπει να συμβάλει στην ταχύτερη λήψη μέτρων πρόληψης· |
| --- | --- |

γ)

ορίζει πέντε κριτήρια μη σωρευτικά βάσει των οποίων μπορεί να δηλωθεί μία εστία αφθώδους πυρετού σε μια εκμετάλλευση (97)· αυτό θα πρέπει να συμβάλει στην ταχύτερη λήψη μέτρων πρόληψης·

| δ) | υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν συστήματα κυρώσεων τα οποία θα εφαρμόζονται σε περίπτωση παραβιάσεων των εθνικών διατάξεων που ελήφθησαν προς εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών (98)· |
| --- | --- |

δ)

υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν συστήματα κυρώσεων τα οποία θα εφαρμόζονται σε περίπτωση παραβιάσεων των εθνικών διατάξεων που ελήφθησαν προς εφαρμογή των κοινοτικών οδηγιών (98)·

| ε) | απαιτεί από τα κράτη μέλη στοιχεία σχετικά με τις ημερομηνίες εφαρμογής των κοινοτικών μέτρων, που θα παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να προσδιορίσει το εύρος της υποχρέωσης της ΕΕ για επιστροφή δαπανών. |
| --- | --- |

ε)

απαιτεί από τα κράτη μέλη στοιχεία σχετικά με τις ημερομηνίες εφαρμογής των κοινοτικών μέτρων, που θα παρέχουν στην Επιτροπή τη δυνατότητα να προσδιορίσει το εύρος της υποχρέωσης της ΕΕ για επιστροφή δαπανών.

| 91. | Παράλληλα, υιοθετήθηκαν συμπληρωματικά μέτρα που θα ενίσχυαν τα μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης:






  α) | σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους, υιοθετήθηκαν συμπληρωματικά μέτρα πρόληψης από την Επιτροπή μετά την κρίση, ενισχύοντας τον έλεγχο αποσκευών των επιβατών και την ενημέρωσή τους (99)· |
| --- | --- | --- |

91.

Παράλληλα, υιοθετήθηκαν συμπληρωματικά μέτρα που θα ενίσχυαν τα μέτρα πρόληψης και καταπολέμησης:

α)

σχετικά με τους συνοριακούς ελέγχους, υιοθετήθηκαν συμπληρωματικά μέτρα πρόληψης από την Επιτροπή μετά την κρίση, ενισχύοντας τον έλεγχο αποσκευών των επιβατών και την ενημέρωσή τους (99)·

| β) | η απαγόρευση της αποθήκευσης στις ελεύθερες ζώνες προϊόντων που δεν είναι σύμφωνα με τις κοινοτικές κτηνιατρικές απαιτήσεις υιοθετήθηκε μετά την κρίση βάσει προγενέστερων προτάσεων της Επιτροπής (100)· |
| --- | --- |

β)

η απαγόρευση της αποθήκευσης στις ελεύθερες ζώνες προϊόντων που δεν είναι σύμφωνα με τις κοινοτικές κτηνιατρικές απαιτήσεις υιοθετήθηκε μετά την κρίση βάσει προγενέστερων προτάσεων της Επιτροπής (100)·

| γ) | όσον αφορά τη διατροφή των ζώων, η Επιτροπή κατάφερε την έγκριση σε επίπεδο ΕΕ γενικευμένης απαγόρευσης της χρησιμοποίησης απορριμμάτων κουζίνας (101), που είχε ήδη προτείνει πριν από την κρίση· |
| --- | --- |

γ)

όσον αφορά τη διατροφή των ζώων, η Επιτροπή κατάφερε την έγκριση σε επίπεδο ΕΕ γενικευμένης απαγόρευσης της χρησιμοποίησης απορριμμάτων κουζίνας (101), που είχε ήδη προτείνει πριν από την κρίση·

| δ) | η Επιτροπή υπέβαλε μετά την κρίση πρόταση ατομικής αναγνώρισης των προβατοειδών (102), η οποία υιοθετήθηκε το Δεκέμβριο του 2003 (103). |
| --- | --- |

δ)

η Επιτροπή υπέβαλε μετά την κρίση πρόταση ατομικής αναγνώρισης των προβατοειδών (102), η οποία υιοθετήθηκε το Δεκέμβριο του 2003 (103).

| 92. | Ωστόσο, τα μέτρα που υιοθετήθηκαν μέχρι σήμερα δεν έλαβαν πλήρως υπόψη ορισμένες πτυχές και παραμένουν ανεπαρκή ως προς τα παρακάτω σημεία:






  α) | το όφελος της γρήγορης κοινοποίησης εκ μέρους των κτηνοτρόφων δεν ενισχύθηκε με προτρεπτικά μέτρα ή με την εφαρμογή κάποιας προϋπόθεσης για την χορήγηση των αποζημιώσεών τους· |
| --- | --- | --- |

92.

Ωστόσο, τα μέτρα που υιοθετήθηκαν μέχρι σήμερα δεν έλαβαν πλήρως υπόψη ορισμένες πτυχές και παραμένουν ανεπαρκή ως προς τα παρακάτω σημεία:

α)

το όφελος της γρήγορης κοινοποίησης εκ μέρους των κτηνοτρόφων δεν ενισχύθηκε με προτρεπτικά μέτρα ή με την εφαρμογή κάποιας προϋπόθεσης για την χορήγηση των αποζημιώσεών τους·

| β) | η προθεσμία για την κοινοποίηση της πρώτης εστίας από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή δεν μειώθηκε και συνεχίζει να είναι 24 ώρες μετά την επιβεβαίωση της νόσου, ενώ η εμπειρία απέδειξε ότι η προθεσμία αυτή μπορούσε να μειωθεί· |
| --- | --- |

β)

η προθεσμία για την κοινοποίηση της πρώτης εστίας από τα κράτη μέλη στην Επιτροπή δεν μειώθηκε και συνεχίζει να είναι 24 ώρες μετά την επιβεβαίωση της νόσου, ενώ η εμπειρία απέδειξε ότι η προθεσμία αυτή μπορούσε να μειωθεί·

| γ) | η θανάτωση των ζώων είναι υποχρεωτική μόλις επιβεβαιωθεί η εστία, η οποία πλέον επιβεβαιώνεται γρηγορότερα, αλλά δεν προσδιορίζεται ότι θα πρέπει να επιτελεστεί αμέσως, πριν από την ολοκλήρωση των διοικητικών διαδικασιών σχετικά με τον προσδιορισμό της αξίας των ζώων. |
| --- | --- |

γ)

η θανάτωση των ζώων είναι υποχρεωτική μόλις επιβεβαιωθεί η εστία, η οποία πλέον επιβεβαιώνεται γρηγορότερα, αλλά δεν προσδιορίζεται ότι θα πρέπει να επιτελεστεί αμέσως, πριν από την ολοκλήρωση των διοικητικών διαδικασιών σχετικά με τον προσδιορισμό της αξίας των ζώων.

| 93. | Εξάλλου, όπως και για την πανώλη των χοίρων (104), η Επιτροπή δεν ενημέρωσε την αρχική της μελέτη, παρόλο που αρκετά από τα στοιχεία που έλειπαν τότε είναι διαθέσιμα μετά την κρίση του 2001 (105). Η ανάλυση κόστους-ωφέλειας της κοινοτικής στρατηγικής που χρησιμοποιεί τον επείγοντα εμβολιασμό και επιτρέπει την κατανάλωση κρέατος εμβολιασμένων ζώων στο ευρωπαϊκό έδαφος δεν εκσυγχρονίστηκε παρά τις αλλαγές που επέφερε το Διεθνές Γραφείο Επιζωοτιών (βλέπε παράγραφο 3) όσον αφορά τις προθεσμίες για την ανάληψη εκ νέου των εμπορικών δραστηριοτήτων μετά από μια επιζωοτία. |
| --- | --- |

93.

Εξάλλου, όπως και για την πανώλη των χοίρων (104), η Επιτροπή δεν ενημέρωσε την αρχική της μελέτη, παρόλο που αρκετά από τα στοιχεία που έλειπαν τότε είναι διαθέσιμα μετά την κρίση του 2001 (105). Η ανάλυση κόστους-ωφέλειας της κοινοτικής στρατηγικής που χρησιμοποιεί τον επείγοντα εμβολιασμό και επιτρέπει την κατανάλωση κρέατος εμβολιασμένων ζώων στο ευρωπαϊκό έδαφος δεν εκσυγχρονίστηκε παρά τις αλλαγές που επέφερε το Διεθνές Γραφείο Επιζωοτιών (βλέπε παράγραφο 3) όσον αφορά τις προθεσμίες για την ανάληψη εκ νέου των εμπορικών δραστηριοτήτων μετά από μια επιζωοτία.

| 94. | Πράγματι, το 2002, το Γραφείο μείωσε από δώδεκα σε έξι μήνες την προθεσμία για την εκ νέου ανάληψη των εμπορικών δραστηριοτήτων, σε περίπτωση προσφυγής σε εμβολιασμό κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, γεγονός που μείωσε τη διαφορά, όσον αφορά τις εμπορικές επιπτώσεις, μεταξύ της πρακτικής του εμβολιασμού και της θανάτωσης χωρίς προσφυγή σε εμβολιασμό, της οποίας η προθεσμία είναι μόνο τρεις μήνες. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό στο βαθμό που η αλλαγή πολιτικής η οποία πραγματοποιείται σε κοινοτικό επίπεδο παραχωρεί σημαντικότερη θέση από πριν στον επείγοντα εμβολιασμό. |
| --- | --- |

94.

Πράγματι, το 2002, το Γραφείο μείωσε από δώδεκα σε έξι μήνες την προθεσμία για την εκ νέου ανάληψη των εμπορικών δραστηριοτήτων, σε περίπτωση προσφυγής σε εμβολιασμό κατά τη διάρκεια μιας κρίσης, γεγονός που μείωσε τη διαφορά, όσον αφορά τις εμπορικές επιπτώσεις, μεταξύ της πρακτικής του εμβολιασμού και της θανάτωσης χωρίς προσφυγή σε εμβολιασμό, της οποίας η προθεσμία είναι μόνο τρεις μήνες. Το στοιχείο αυτό είναι σημαντικό στο βαθμό που η αλλαγή πολιτικής η οποία πραγματοποιείται σε κοινοτικό επίπεδο παραχωρεί σημαντικότερη θέση από πριν στον επείγοντα εμβολιασμό.

| 95. | Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, το Συνέδριο συμπέρανε ότι πολλές χώρες, ορισμένες εκ των οποίων είχαν συνάψει κτηνιατρικές συμφωνίες με την Κοινότητα, συνέχισαν να εμποδίζουν τις εξαγωγές της ΕΕ μετά την ανάκτηση του καθεστώτος απαλλαγμένης ζώνης (106). |
| --- | --- |

95.

Κατά τη διάρκεια του ελέγχου, το Συνέδριο συμπέρανε ότι πολλές χώρες, ορισμένες εκ των οποίων είχαν συνάψει κτηνιατρικές συμφωνίες με την Κοινότητα, συνέχισαν να εμποδίζουν τις εξαγωγές της ΕΕ μετά την ανάκτηση του καθεστώτος απαλλαγμένης ζώνης (106).

| 96. | Ωστόσο, η Επιτροπή δεν προσδιόρισε ποσοτικά το κόστος της αναστολής των εξαγωγών σε κοινοτικό επίπεδο. Οι αναστολές αυτές κινδυνεύουν να αποκτήσουν περισσότερη σημασία με την προσφυγή της ΕΕ στον επείγοντα εμβολιασμό, γιατί οι τρίτες χώρες που δεν τον εφαρμόζουν κινδυνεύουν να δεχθούν δυσκολότερα εξαγωγές που προέρχονται από ζώνες που εφαρμόζουν τον εμβολιασμό. |
| --- | --- |

96.

Ωστόσο, η Επιτροπή δεν προσδιόρισε ποσοτικά το κόστος της αναστολής των εξαγωγών σε κοινοτικό επίπεδο. Οι αναστολές αυτές κινδυνεύουν να αποκτήσουν περισσότερη σημασία με την προσφυγή της ΕΕ στον επείγοντα εμβολιασμό, γιατί οι τρίτες χώρες που δεν τον εφαρμόζουν κινδυνεύουν να δεχθούν δυσκολότερα εξαγωγές που προέρχονται από ζώνες που εφαρμόζουν τον εμβολιασμό.

| 97. | Επίσης, η Επιτροπή δεν έχει ενημερώσει ακόμη τη μελέτη της για τις κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών. Παρά τις συστάσεις του Κοινοβουλίου (107) για τη θέσπιση από τα κράτη μέλη τακτικών επιθεωρήσεων των εκμεταλλεύσεων, καθώς και εκείνες της διεθνούς διάσκεψης, μέχρι σήμερα η Επιτροπή δεν υπέβαλε πρόταση που να παρακινεί τα κράτη μέλη στη θέσπιση ενός τέτοιου συστήματος. |
| --- | --- |

97.

Επίσης, η Επιτροπή δεν έχει ενημερώσει ακόμη τη μελέτη της για τις κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών. Παρά τις συστάσεις του Κοινοβουλίου (107) για τη θέσπιση από τα κράτη μέλη τακτικών επιθεωρήσεων των εκμεταλλεύσεων, καθώς και εκείνες της διεθνούς διάσκεψης, μέχρι σήμερα η Επιτροπή δεν υπέβαλε πρόταση που να παρακινεί τα κράτη μέλη στη θέσπιση ενός τέτοιου συστήματος.

Η δράση στον οικονομικό τομέα

| 98. | Σε ένα υπόμνημα του Απριλίου 2002 (108), η ισπανική προεδρία του Συμβουλίου ανέφερε ότι τα προγράμματα γεωργικών ασφαλειών στον τομέα της κτηνοτροφίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν εναλλακτική λύση, έναντι των σημερινών μηχανισμών που καλύπτονται από το ταμείο για επείγοντα περιστατικά. Δίνοντας συνέχεια στο υπόμνημα αυτό καθώς και στις προγενέστερες συστάσεις του Συνεδρίου και των αρμόδιων για την απαλλαγή αρχών (βλέπε παράγραφο 59 και πλαίσιο αριθ. 4), η Επιτροπή παρήγγειλε, τον Ιανουάριο του 2003, μια μελέτη για τις ασφάλειες που αποσκοπούν στην κάλυψη των κινδύνων που συνδέονται με τις ζωονόσους. |
| --- | --- |

98.

Σε ένα υπόμνημα του Απριλίου 2002 (108), η ισπανική προεδρία του Συμβουλίου ανέφερε ότι τα προγράμματα γεωργικών ασφαλειών στον τομέα της κτηνοτροφίας θα μπορούσαν να αποτελέσουν εναλλακτική λύση, έναντι των σημερινών μηχανισμών που καλύπτονται από το ταμείο για επείγοντα περιστατικά. Δίνοντας συνέχεια στο υπόμνημα αυτό καθώς και στις προγενέστερες συστάσεις του Συνεδρίου και των αρμόδιων για την απαλλαγή αρχών (βλέπε παράγραφο 59 και πλαίσιο αριθ. 4), η Επιτροπή παρήγγειλε, τον Ιανουάριο του 2003, μια μελέτη για τις ασφάλειες που αποσκοπούν στην κάλυψη των κινδύνων που συνδέονται με τις ζωονόσους.

| 99. | Ενώ υπογραμμίζει τις ανακολουθίες του σημερινού συστήματος, η μελέτη είναι σαφώς υπέρμαχη μιας γενικευμένης θέσπισης στα κράτη μέλη καθεστώτων τα οποία θα διαχειρίζονται οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι με δική τους οικονομική συμμετοχή, για να αποκτήσουν κίνητρο συμμετοχής στην καταπολέμηση. Για την αντιστάθμιση των έμμεσων ζημιών (των απωλειών εισοδήματος), η μελέτη προτείνει τη θέσπιση ενός εθελοντικού συστήματος ασφαλειών μεταξύ κτηνοτρόφων, ένα είδος αλληλασφάλισης. |
| --- | --- |

99.

Ενώ υπογραμμίζει τις ανακολουθίες του σημερινού συστήματος, η μελέτη είναι σαφώς υπέρμαχη μιας γενικευμένης θέσπισης στα κράτη μέλη καθεστώτων τα οποία θα διαχειρίζονται οι ίδιοι οι κτηνοτρόφοι με δική τους οικονομική συμμετοχή, για να αποκτήσουν κίνητρο συμμετοχής στην καταπολέμηση. Για την αντιστάθμιση των έμμεσων ζημιών (των απωλειών εισοδήματος), η μελέτη προτείνει τη θέσπιση ενός εθελοντικού συστήματος ασφαλειών μεταξύ κτηνοτρόφων, ένα είδος αλληλασφάλισης.

| 100. | Λόγω του ότι τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης είναι πρόσφατα (Μάιος 2003), η Επιτροπή δεν πρότεινε ακόμη την τροποποίηση του σημερινού συστήματος, ούτε θέσπισε τρόπους για την εφαρμογή της οικονομικής συμμετοχής στις δαπάνες των κρατών μελών. |
| --- | --- |

100.

Λόγω του ότι τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης είναι πρόσφατα (Μάιος 2003), η Επιτροπή δεν πρότεινε ακόμη την τροποποίηση του σημερινού συστήματος, ούτε θέσπισε τρόπους για την εφαρμογή της οικονομικής συμμετοχής στις δαπάνες των κρατών μελών.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 101. | Η ανάγκη για ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς οδήγησε την Επιτροπή στην κατάργηση του προφυλακτικού εμβολιασμού των ζώων κατά του αφθώδους πυρετού. Η επιλογή αυτή, που δικαιολογείται εξάλλου βάσει εμπορικών συλλογισμών, προϋπέθετε τη διαθεσιμότητα, σε αντιστάθμισμα, ενός συστήματος πρόληψης και καταπολέμησης της νόσου, που να καθιστά δυνατή τη σύντομη ανάκτηση του καθεστώτος απαλλαγμένης ζώνης. Για το σκοπό αυτό, η Κοινότητα εφάρμοσε έναν μηχανισμό πρόληψης και καταπολέμησης που λαμβάνει αποτελεσματικά υπόψη τους κινδύνους που συνδέονται με την ελεύθερη κυκλοφορία των ζώων και των ζωικών προϊόντων, σκοπός των οποίων είναι τόσο ο περιορισμός των κινδύνων εισαγωγής του ιού όσο και η εξάπλωσή του στο κοινοτικό έδαφος (βλέπε παράγραφο 6). |
| --- | --- |

101.

Η ανάγκη για ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς οδήγησε την Επιτροπή στην κατάργηση του προφυλακτικού εμβολιασμού των ζώων κατά του αφθώδους πυρετού. Η επιλογή αυτή, που δικαιολογείται εξάλλου βάσει εμπορικών συλλογισμών, προϋπέθετε τη διαθεσιμότητα, σε αντιστάθμισμα, ενός συστήματος πρόληψης και καταπολέμησης της νόσου, που να καθιστά δυνατή τη σύντομη ανάκτηση του καθεστώτος απαλλαγμένης ζώνης. Για το σκοπό αυτό, η Κοινότητα εφάρμοσε έναν μηχανισμό πρόληψης και καταπολέμησης που λαμβάνει αποτελεσματικά υπόψη τους κινδύνους που συνδέονται με την ελεύθερη κυκλοφορία των ζώων και των ζωικών προϊόντων, σκοπός των οποίων είναι τόσο ο περιορισμός των κινδύνων εισαγωγής του ιού όσο και η εξάπλωσή του στο κοινοτικό έδαφος (βλέπε παράγραφο 6).

| 102. | Αν και εκ φύσεως ένας τέτοιος μηχανισμός δεν μπορεί να είναι πλήρως αποτελεσματικός σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, εξαιτίας της μη πραγματοποίησης διεξοδικής αξιολόγησης και ελέγχων την κατάλληλη στιγμή από την Επιτροπή, ορισμένες αδυναμίες του μηχανισμού και ελλείψεις κατά την εφαρμογή του από τα κράτη μέλη δεν διορθώθηκαν εγκαίρως. Πράγματι, πριν από την κρίση του 2001, τα κενά των κοινοτικών κανονιστικών ρυθμίσεων δεν πληρώθηκαν, παρά την πραγματοποίηση ορισμένων συστάσεων εκ μέρους της Επιτροπής πριν από την κρίση (βλέπε παραγράφους 18-43). Κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001, προκειμένου να αντιμετωπίσει μια επιζωοτία μεγάλης έκτασης, η Επιτροπή γρήγορα επεσήμανε τις ανεπάρκειες του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης, καθώς και εκείνες της εφαρμογής του από ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως την ανεπαρκή πλαισίωση των κτηνιάτρων του κράτους και τα συστήματα που εφαρμόζονται για την κοινοποίηση της νόσου και την εκτέλεση των θανατώσεων. Ωστόσο, ήταν αδύνατη η άμεση αντιμετώπισή τους (βλέπε παραγράφους 48-58). Ο αδυναμίες αυτές συνέτειναν στην αύξηση του οικονομικού βάρους της επιζωοτίας του 2001. Εξάλλου, κατ' εφαρμογή του κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ, ένα κράτος μέλος στερήθηκε επίσημα το καθεστώς ζώνης απαλλαγής για έντεκα μήνες και η ΕΕ στην πράξη για πάνω από ένα χρόνο, λόγω απαγόρευσης των εξαγωγών της από τρίτες χώρες. |
| --- | --- |

102.

Αν και εκ φύσεως ένας τέτοιος μηχανισμός δεν μπορεί να είναι πλήρως αποτελεσματικός σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, εξαιτίας της μη πραγματοποίησης διεξοδικής αξιολόγησης και ελέγχων την κατάλληλη στιγμή από την Επιτροπή, ορισμένες αδυναμίες του μηχανισμού και ελλείψεις κατά την εφαρμογή του από τα κράτη μέλη δεν διορθώθηκαν εγκαίρως. Πράγματι, πριν από την κρίση του 2001, τα κενά των κοινοτικών κανονιστικών ρυθμίσεων δεν πληρώθηκαν, παρά την πραγματοποίηση ορισμένων συστάσεων εκ μέρους της Επιτροπής πριν από την κρίση (βλέπε παραγράφους 18-43). Κατά τη διάρκεια της κρίσης του 2001, προκειμένου να αντιμετωπίσει μια επιζωοτία μεγάλης έκτασης, η Επιτροπή γρήγορα επεσήμανε τις ανεπάρκειες του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης, καθώς και εκείνες της εφαρμογής του από ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως την ανεπαρκή πλαισίωση των κτηνιάτρων του κράτους και τα συστήματα που εφαρμόζονται για την κοινοποίηση της νόσου και την εκτέλεση των θανατώσεων. Ωστόσο, ήταν αδύνατη η άμεση αντιμετώπισή τους (βλέπε παραγράφους 48-58). Ο αδυναμίες αυτές συνέτειναν στην αύξηση του οικονομικού βάρους της επιζωοτίας του 2001. Εξάλλου, κατ' εφαρμογή του κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ, ένα κράτος μέλος στερήθηκε επίσημα το καθεστώς ζώνης απαλλαγής για έντεκα μήνες και η ΕΕ στην πράξη για πάνω από ένα χρόνο, λόγω απαγόρευσης των εξαγωγών της από τρίτες χώρες.

| 103. | Ο έλεγχος κατέδειξε ότι η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού καταπολέμησης εξαρτώνταν, κατά μεγάλο μέρος, από τη σύντομη κοινοποίηση της νόσου από τους κτηνοτρόφους και από την τήρηση των περιορισμών μετακίνησης. |
| --- | --- |

103.

Ο έλεγχος κατέδειξε ότι η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού καταπολέμησης εξαρτώνταν, κατά μεγάλο μέρος, από τη σύντομη κοινοποίηση της νόσου από τους κτηνοτρόφους και από την τήρηση των περιορισμών μετακίνησης.

| 104. | Το Συνέδριο επισημαίνει, εξάλλου, ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης του συστήματος χρηματοδότησης μέχρι την τελειοποίησή του: το εύρος της αποζημίωσης και της επιστροφής δεν είναι σαφώς καθορισμένο, ορισμένα κράτη μέλη δεν έχουν λάβει ακόμη επιστροφές και η μεταχείριση των κτηνοτρόφων συνεχίζει να είναι ανισότιμη αναλόγως του τόπου εγκατάστασης της εκμετάλλευσής τους ή ακόμη αναλόγως της μεθόδου θανάτωσης (βλέπε παραγράφους 60-73). Οι κανόνες και οι διαδικασίες σχετικά με την επιλεξιμότητα της κοινοτικής επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών προσδιορίστηκαν με καθυστέρηση (βλέπε παραγράφους 74-83). Κατόπιν των ελέγχων της Επιτροπής, οι πληρωμές για το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία μειώθηκαν αντίστοιχα κατά 58,1 % και 2,7 %, ήτοι κατά 573,2 εκατομμύρια ευρώ και κατά 0,1 εκατομμύρια ευρώ. |
| --- | --- |

104.

Το Συνέδριο επισημαίνει, εξάλλου, ότι υπάρχει περιθώριο βελτίωσης του συστήματος χρηματοδότησης μέχρι την τελειοποίησή του: το εύρος της αποζημίωσης και της επιστροφής δεν είναι σαφώς καθορισμένο, ορισμένα κράτη μέλη δεν έχουν λάβει ακόμη επιστροφές και η μεταχείριση των κτηνοτρόφων συνεχίζει να είναι ανισότιμη αναλόγως του τόπου εγκατάστασης της εκμετάλλευσής τους ή ακόμη αναλόγως της μεθόδου θανάτωσης (βλέπε παραγράφους 60-73). Οι κανόνες και οι διαδικασίες σχετικά με την επιλεξιμότητα της κοινοτικής επιστροφής των δαπανών των κρατών μελών προσδιορίστηκαν με καθυστέρηση (βλέπε παραγράφους 74-83). Κατόπιν των ελέγχων της Επιτροπής, οι πληρωμές για το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία μειώθηκαν αντίστοιχα κατά 58,1 % και 2,7 %, ήτοι κατά 573,2 εκατομμύρια ευρώ και κατά 0,1 εκατομμύρια ευρώ.

| 105. | Το Συμβούλιο και η Επιτροπή διόρθωσαν έκτοτε πλήθος νομοθετικών κενών (βλέπε παραγράφους 90-91). Τα κείμενα που εγκρίθηκαν μαρτυρούν ότι η Επιτροπή απεκόμισε και εξακολουθεί να αποκομίζει διδάγματα από την κρίση. Ωστόσο, ορισμένες αδυναμίες παραμένουν, και κινδυνεύουν μάλιστα να θέσουν σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα της κοινοτικής πρόληψης και καταπολέμησης της νόσου· ιδίως στην περίπτωση προγραμμάτων εποπτείας, κοινοποίησης του αφθώδους πυρετού καθώς και ταχύτητας των θανατώσεων (βλέπε παράγραφο 92). Βεβαίως, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση απαιτεί πλέον από τα κράτη μέλη τη θέσπιση κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης εθνικών διατάξεων που ελήφθησαν προς εκτέλεση κοινοτικών οδηγιών. Ωστόσο, δεν προβλέπει μέτρα τέτοιας φύσης που να παρακινούν τους κτηνοτρόφους να συμμετέχουν ενεργά στην πρόληψη και την καταπολέμηση. Συγκεκριμένα, δεν συμβάλλουν στην κοινοτική χρηματοδότηση του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης. Επίσης, το σύστημα χρηματοδότησης δεν αναθεωρήθηκε ποτέ. Ωστόσο, παρά την ύπαρξη αυτών των κενών, ο σημερινός μηχανισμός καθιστά δυνατή την έναρξη των επιστροφών στα κράτη μέλη, υποβάλλοντας τον κοινοτικό προϋπολογισμό σε μεγάλο οικονομικό κίνδυνο. |
| --- | --- |

105.

Το Συμβούλιο και η Επιτροπή διόρθωσαν έκτοτε πλήθος νομοθετικών κενών (βλέπε παραγράφους 90-91). Τα κείμενα που εγκρίθηκαν μαρτυρούν ότι η Επιτροπή απεκόμισε και εξακολουθεί να αποκομίζει διδάγματα από την κρίση. Ωστόσο, ορισμένες αδυναμίες παραμένουν, και κινδυνεύουν μάλιστα να θέσουν σε κίνδυνο την αποτελεσματικότητα της κοινοτικής πρόληψης και καταπολέμησης της νόσου· ιδίως στην περίπτωση προγραμμάτων εποπτείας, κοινοποίησης του αφθώδους πυρετού καθώς και ταχύτητας των θανατώσεων (βλέπε παράγραφο 92). Βεβαίως, η κοινοτική κανονιστική ρύθμιση απαιτεί πλέον από τα κράτη μέλη τη θέσπιση κυρώσεων σε περίπτωση παραβίασης εθνικών διατάξεων που ελήφθησαν προς εκτέλεση κοινοτικών οδηγιών. Ωστόσο, δεν προβλέπει μέτρα τέτοιας φύσης που να παρακινούν τους κτηνοτρόφους να συμμετέχουν ενεργά στην πρόληψη και την καταπολέμηση. Συγκεκριμένα, δεν συμβάλλουν στην κοινοτική χρηματοδότηση του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης. Επίσης, το σύστημα χρηματοδότησης δεν αναθεωρήθηκε ποτέ. Ωστόσο, παρά την ύπαρξη αυτών των κενών, ο σημερινός μηχανισμός καθιστά δυνατή την έναρξη των επιστροφών στα κράτη μέλη, υποβάλλοντας τον κοινοτικό προϋπολογισμό σε μεγάλο οικονομικό κίνδυνο.

| 106. | Βάσει των παραπάνω διαπιστώσεων, το Συνέδριο συνιστά:






  α) | την τακτική αξιολόγηση, εκτός περιόδων κρίσης, του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης και την ενίσχυση της εποπτείας εφαρμογής του· |
| --- | --- | --- |

106.

Βάσει των παραπάνω διαπιστώσεων, το Συνέδριο συνιστά:

α)

την τακτική αξιολόγηση, εκτός περιόδων κρίσης, του μηχανισμού πρόληψης και καταπολέμησης και την ενίσχυση της εποπτείας εφαρμογής του·

| β) | τη μελέτη των μέσων που παρέχουν τη δυνατότητα μεγαλύτερης συμμετοχής των κτηνοτρόφων στην ταχεία κοινοποίηση της νόσου και την τήρηση των περιορισμών κινήσεων· |
| --- | --- |

β)

τη μελέτη των μέσων που παρέχουν τη δυνατότητα μεγαλύτερης συμμετοχής των κτηνοτρόφων στην ταχεία κοινοποίηση της νόσου και την τήρηση των περιορισμών κινήσεων·

| γ) | τη διασάφηση του οικονομικού πλαισίου που εφαρμόζεται στις επιζωοτίες, μειώνοντας ταυτόχρονα στο ελάχιστο τους οικονομικούς κινδύνους για τον κοινοτικό προϋπολογισμό. |
| --- | --- |

γ)

τη διασάφηση του οικονομικού πλαισίου που εφαρμόζεται στις επιζωοτίες, μειώνοντας ταυτόχρονα στο ελάχιστο τους οικονομικούς κινδύνους για τον κοινοτικό προϋπολογισμό.

Η παρούσα έκθεση εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο στο Λουξεμβούργο στις 21 Ιουλίου 2004.

Για το Ελεγκτικό Συνέδριο

Juan Manuel FABRA VALLÉS

Πρόεδρος

---

(1)  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2002, παράγραφος 54.

1

(2)  Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με μελέτη που εκπόνησε η Επιτροπή για τις ισχύουσες πολιτικές των κρατών μελών στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, SEC (89) 1731 τελικό της 18ης Οκτωβρίου 1989.

2

(3)  Ο προφυλακτικός εμβολιασμός είναι προληπτικός εμβολιασμός των ζώων. Δεν πρέπει να συγχέεται με τον επείγοντα εμβολιασμό, ο οποίος είναι δυνατός σε περίπτωση εμφάνισης μιας εστίας μόλυνσης. Το 1988, εφαρμόζονταν δύο διαφορετικές πολιτικές: οκτώ κράτη μέλη (Βέλγιο, Γερμανία, Ισπανία, Γαλλία, Ιταλία, Λουξεμβούργο, Κάτω Χώρες, Πορτογαλία) πραγματοποιούσαν προφυλακτικό εμβολιασμό των ζώων τους, ακολουθούμενο από θανάτωση μέρους ή όλων των μολυσμένων ζώων σε περίπτωση εμφάνισης της νόσου. Αντίθετα, τα λοιπά κράτη μέλη (Δανία, Ελλάδα, Ιρλανδία και Ηνωμένο Βασίλειο) δεν προσέφευγαν στον προφυλακτικό εμβολιασμό αλλά προέβαιναν στη θανάτωση όλων των ζώων σε περίπτωση εμφάνισης μιας εστίας της νόσου.

3

(4)  Διακυβερνητικός οργανισμός που ιδρύθηκε το 1924, τους κανόνες του οποίου αναγνωρίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Εμπορίου ως διεθνείς υγειονομικούς κανόνες αναφοράς.

4

(5)  Οδηγία 90/423/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1990, για την τροποποίηση της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών μέτρων καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, της οδηγίας 64/432/ΕΟΚ περί προβλημάτων υγειονομικού ελέγχου στον τομέα των ενδοκοινοτικών συναλλαγών βοοειδών και χοιροειδών και της οδηγίας 72/462/ΕΟΚ περί των υγειονομικών προβλημάτων και των υγειονομικών μέτρων κατά τις εισαγωγές ζώων του βοείου και χοιρείου είδους, νωπών κρεάτων και προϊόντων με βάση το κρέας προελεύσεως τρίτων χωρών (ΕΕ L 224 της 18.8.1990, σ. 13).

5

(6)  Στατιστικές σχετικά με τον αφθώδη πυρετό, DEFRA, Ηνωμένο Βασίλειο, 12 Δεκεμβρίου 2002.

6

(7)  Livestock Welfare Disposal Scheme, κρατικές ενισχύσεις που θέσπισε το Ηνωμένο Βασίλειο,22 Μαρτίου 2001, τις οποίες διαχειριζόταν το «Rural Payments Agency» και οι οποίες έγιναν δεκτές από την Επιτροπή.

7

Livestock Welfare Disposal Scheme

,

(8)  Οδηγία 90/423/ΕΟΚ και οδηγία 85/511/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 18ης Νοεμβρίου 1985, σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών μέτρων καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού (ΕΕ L 315 της 26.11.1985, σ. 11).

8

(9)  Μολονότι καταλογίζεται στο τμήμα Εγγυήσεων του ΕΓΤΠΕ, η επιστροφή εκ μέρους της Κοινότητας των κτηνιατρικών δαπανών που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη θεωρείται ως επιχορήγηση. Ως εκ τούτου, δεν υπάγεται στη διαδικασία εκκαθάρισης των λογαριασμών των κρατών μελών, ούτε στην παρέμβαση των οργανισμών πιστοποίησης των λογαριασμών των οργανισμών πληρωμών τους, αλλά στην άμεση διαχείριση και στο δημοσιονομικό έλεγχο της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών.

9

(10)  Πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών μέτρων για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού και με την τροποποίηση της οδηγίας 92/46/ΕΟΚ - COM (2002) 736 τελικό της 13ης Δεκεμβρίου 2002.

10

(11)  Οδηγία 2003/85/ΕΚ του Συμβουλίου της 29ης Σεπτεμβρίου 2003 σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών μέτρων για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού, την κατάργηση της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ και των αποφάσεων 89/531/ΕΟΚ και 91/665/ΕΟΚ και με την τροποποίηση της οδηγίας 92/46/ΕΟΚ (ΕΕ L 306 της 22.11.2003, σ. 1).

11

(12)  Απόφαση 90/424/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 26ης Ιουνίου 1990 σχετικά με ορισμένες δαπάνες στον κτηνιατρικό τομέα (ΕΕ L 224 της 18.8.1990, σ. 19).

12

(13)  Πρόκειται για το κονδύλιο B1-3 3 2 του προϋπολογισμού. Για το οικονομικό έτος 2004, η ονοματολογία του προϋπολογισμού τροποποιήθηκε. Το κτηνιατρικό ταμείο για επείγοντα περιστατικά είναι πλέον εγγεγραμμένο στο άρθρο 17 04 03 του προϋπολογισμού.

13

(14)  Η εν λόγω σειρά ζωονόσων δεν καλύπτει τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (ΣΕΒ).

14

(15)  Από πέντε εκατομμύρια ευρώ μεταξύ 1995 και 1998, ο ετήσιος προϋπολογισμός του κτηνιατρικού ταμείου για επείγοντα περιστατικά ανήλθε σε 20 εκατομμύρια ευρώ το 1999, προτού φθάσει τα 41 εκατομμύρια ευρώ για τα οικονομικά έτη 2000 και 2001. Η κρίση του αφθώδους πυρετού απαίτησε πρόσθετη μεταφορά 400 εκατομμυρίων ευρώ στις αρχικές πιστώσεις των 41 εκατομμυρίων του ταμείου για το 2001, ήτοι ενός συμπληρώματος δεκαπλάσιου σχεδόν του αρχικού ποσού. Για τα οικονομικά έτη 2001, 2002 και 2003, οι οριστικές πιστώσεις που ενεγράφησαν στον προϋπολογισμό έφθασαν τα 978,1 εκατομμύρια ευρώ.

15

(16)  Ισοτιμία συναλλάγματος: 1 ευρώ = 0,62380 λίρες στερλίνες (στις 3.12.2001).

16

Σημείωση:

Σημείωση:

Οι αιτήσεις επιστροφής των κρατών μελών αφορούν 3,5 εκατομμύρια ζώα.

Ο υψηλότερος αριθμός αφορά το Ηνωμένο Βασίλειο, με 3 166 583 ζώα, που αντιπροσωπεύουν 89 % του συνόλου.

Οι χορηγηθείσες αποζημιώσεις ανέρχονται σε 1 775,1 εκατομμύρια ευρώ, εκ των οποίων 1 670 για το Ηνωμένο Βασίλειο, δηλ. 94 % του συνόλου των ποσών με τα οποία αποζημιώθηκαν οι χώρες που επλήγησαν από τον αφθώδη πυρετό το 2001.

Η κατηγορία ζώων που επλήγη περισσότερο από τον αφθώδη πυρετό το 2001 ήταν εκείνη των προβατοειδών, δηλ. 2 587 180 προβατοειδή. Ο αριθμός των προβατοειδών για τα οποία χορηγήθηκε αποζημίωση στο Ηνωμένο Βασίλειο αντιπροσωπεύει 94,53 % του συνόλου αυτού.

Οι υψηλότερες αποζημιώσεις, κατά κατηγορία ζώων, είναι εκείνες των βοοειδών, που ανέρχονται σε συνολικό ποσό ύψους 1 086 189 835 ευρώ, εκ των οποίων 93,8 % χορηγήθηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Πηγή:

Πηγή:

Γαλλία: αιτήσεις επιστροφής (5.10.2001 και 6.12.2002).

Ιρλανδία: αίτηση επιστροφής (6.2.2002).

Κάτω Χώρες: αίτηση επιστροφής (Απρίλιος 2002).

Ηνωμένο Βασίλειο: αιτήσεις επιστροφής (Δεκέμβριος 2001 και 26.2.2003) και αίτηση επιστροφής εκ μέρους της Βορείου Ιρλανδίας.

(17)  Αποφάσεις της Επιτροπής 2001/646/ΕΚ (ΕΕ L 228 της 24.8.2001, σ. 24), 2001/652/ΕΚ (ΕΕ L 230 της 28.8.2001, σ. 8), 2001/653/ΕΚ (ΕΕ L 230 της 28.8.2001, σ. 12) και 2001/654/ΕΚ (ΕΕ L 230 της 28.8.2001, σ. 16) σχετικά με χρηματοδοτική συμμετοχή στην εξάλειψη του αφθώδους πυρετού στη Γαλλία, την Ιρλανδία, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο (ΕΕ L 230 της 28.8.2001, σ. 8, 12 και 16 και ΕΕ L 228 της 24.8.2001, σ. 24).

17

(18)  Πληρωμές που είχαν πραγματοποιηθεί στις 31 Δεκεμβρίου 2003.

18

(19)  ΑΠ 2001: Αφθώδης πυρετός κατά το έτος 2001.

19

(20)  ΑΠ 2001: Αφθώδης πυρετός κατά το έτος 2001.

20

(21)  Αναλήψεις υποχρεώσεων για «Άλλες ζωονόσους»: 114,38 εκατομμύρια ευρώ.

21

(22)  Πληρωμές για «Άλλες ζωονόσους»: 36,2 εκατομμύρια ευρώ.

22

(23)  Ετήσια έκθεση για το οικονομικό έτος 1995 (ΕΕ C 340 της 12.11.1996, σ. 1). Ειδική έκθεση αριθ. 19/98 σχετικά με την κοινοτική χρηματοδότηση ορισμένων μέτρων που ελήφθησαν λόγω της κρίσης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΕΕ C 383 της 9.12.1998, σ. 1). Ειδική έκθεση αριθ. 1/2000 σχετικά με την κλασική πανώλη των χοίρων (ΕΕ C 85 της 23.3.2000, σ. 1). Ειδική έκθεση αριθ. 14/2001, παρακολούθηση της ειδικής έκθεσης αριθ. 19/98 σχετικά με τη σπογγώδη εγκεφαλοπάθεια των βοοειδών (ΕΕ C 324 της 20.11.2001, σ. 1).

23

(24)  Έως ότου η Επιτροπή ολοκληρώσει τις διαπραγματεύσεις της με τα κράτη μέλη και εγκρίνει οριστική απόφαση σχετικά με την επιστροφή των δαπανών που θα χορηγήσει, το Συνέδριο δεν θα μπορεί να εκφέρει γνώμη ούτε σχετικά με τις λοιπές δαπάνες για τον αφθώδη πυρετό που συνδέονται με την καταστροφή των πτωμάτων των ζώων και την απολύμανση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού ούτε σχετικά με τους δημοσιονομικούς ελέγχους της Επιτροπής.

24

(25)  Τρεις από τις εν λόγω αποστολές πραγματοποιήθηκαν από κοινού με τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

25

(26)  Παράλληλα, διεξήχθησαν συνομιλίες με τους δικαιούχους και τους εκτιμητές που είχαν καθορίσει την αξία των θανατωθέντων ζώων. Επίσης, πραγματοποιήθηκαν αποστολές στο Διεθνές Γραφείο Επιζωοτιών στο Παρίσι, στο Εργαστήριο του Pirbright και στο Βρετανικό Ελεγκτικό Συνέδριο (National Audit Office) στο Λονδίνο.

26

(27)  International Conference on Control and Prevention of Foot and Mouth Disease, Final Report, Βρυξέλλες, 12-13 Δεκεμβρίου 2001, που διοργανώθηκε από τη βελγική προεδρία του Συμβουλίου, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τις Κάτω Χώρες και το Ηνωμένο Βασίλειο·

27

International Conference on Control and Prevention of Foot and Mouth Disease, Final Report

The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General, 21 Ιουνίου 2002, The Stationery Office, Λονδίνο·

The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General

Ενημερωτική έκθεση αριθ. 405, J-P Émorine της γαλλικής Γερουσίας, που εγκρίθηκε κατά τη συνεδρίασή της της 21ης Ιουνίου 2001·

Ενημερωτική έκθεση αριθ. 405

Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry, 22 Ιουλίου 2002, Dr Iain Anderson CBE, The Stationery Office, Λονδίνο·

Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry

Infectious diseases in livestock, The Royal Society, Ιούλιος 2002·

Infectious diseases in livestock

Απαντήσεις στις εκθέσεις «Footand Mouth Disease Inquiries», HM Government with the Welsh Assembly Government, Νοέμβριος 2002.

Footand Mouth Disease Inquiries

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2002 σχετικά με την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2001 και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αποφυγή και καταπολέμηση των επιζωοτιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση και έκθεση της Προσωρινής Επιτροπής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με τον αφθώδη πυρετό (A5-0405/2002).

(28)  Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με μελέτη που εκπόνησε η Επιτροπή για τις ισχύουσες πολιτικές των κρατών μελών στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, SEC (89) 1731 τελικό της 18ης Οκτωβρίου 1989.

28

Έκθεση της Επιτροπής προς το Συμβούλιο σχετικά με μελέτη που εκπόνησε η Επιτροπή για τις ισχύουσες πολιτικές των κρατών μελών στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού

(29)  Για τα βοοειδή, οι μετακινήσεις αφορούν τρία εκατομμύρια ζώα ετησίως.

29

(30)  Ο αριθμός των σφαγείων στο Ηνωμένο Βασίλειο είχε μειωθεί από 1 400 το 1990 σε 400 το 1999.

30

(31)  Μεταξύ 1987 και 1997, η πυκνότητα του ζωικού κεφαλαίου των χοιροειδών ανά εκμετάλλευση είχε αυξηθεί κατά περισσότερο από το τριπλάσιο στην Ιρλανδία και κατά περισσότερο από το ήμισυ στις Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Γαλλία. Η πυκνότητα του ζωικού κεφαλαίου των προβάτων ανά εκμετάλλευση είχε επίσης αυξηθεί σημαντικά στην Ισπανία, την Ιρλανδία και ιδίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου έφθασε σχεδόν τα 500 ζώα ανά εκμετάλλευση, υπερβαίνοντας κατά τέσσερις φορές τη μέση πυκνότητα της Ένωσης (137,9 ζώα ανά εκμετάλλευση). Ομοίως, η πυκνότητα του αιγείου ζωικού κεφαλαίου ανά εκμετάλλευση είχε αυξηθεί κατά τη διάρκεια της περιόδου, ιδίως στην Ελλάδα, την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και τις Κάτω Χώρες (Διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων – Ιστορικά αποτελέσματα – Έρευνες από το 1966/1967 έως το 1997 – Τελική έκδοση: Οκτώβριος 2000 Eurostat, σ. 88, 89 και 92).

31

(32)  Οργανισμός Επισιτισμού και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (Food and Agriculture Organization).

32

(33)  Ανακοινωθέν τύπου του FAO 98/05.

33

(34)  Καταλογίστηκαν στον κοινοτικό προϋπολογισμό 650,5 εκατομμύρια ευρώ συνολικά για το 1997 και 1998. Ειδική έκθεση του Συνεδρίου αριθ. 1/2000, παράγραφος 1.

34

(35)  COM (2002) 736 τελικό της 13ης Δεκεμβρίου 2002, σ. 4.

35

(36)  Το άρθρο 43α της απόφασης 90/424/ΕΟΚ ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλλει έκθεση σχετικά με τους όρους εφαρμογής της ανά τριετία στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

36

(37)  Διεύθυνση ΣΤ της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών.

37

(38)  Κατά τους επιτόπιους ελέγχους του, το ΓΤΚΘ εξετάζει επιπλέον την πραγματικότητα των εθνικών μέτρων μεταφοράς και διατυπώνει συστάσεις προς την Επιτροπή, ιδίως όταν εκτιμά ότι τα εθνικά μέτρα δεν είναι σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες.

38

(39)  Οδηγία 2002/99/ΕΚ του Συμβουλίου, της 16ης Δεκεμβρίου 2002, για τους κανόνες υγειονομικού ελέγχου που διέπουν την παραγωγή, μεταποίηση, διανομή και εισαγωγή προϊόντων ζωικής προέλευσης που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση (ΕΕ L 18 της 23.1.2003, σ. 11).

39

(40)  Απόφαση 2002/995/ΕΚ της Επιτροπής, της 9ης Δεκεμβρίου 2002, για τη θέσπιση προσωρινών προστατευτικών μέτρων σε σχέση με τις εισαγωγές προϊόντων ζωικής προέλευσης για προσωπική κατανάλωση (ΕΕ L 353 της 30.12.2002, σ. 1).

40

(41)  Το 2000, η Επιτροπή είχε υποβάλει στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο μια πρόταση [COM (2000) 574] σχετικά με την απαγόρευση χρησιμοποίησης υπολειμμάτων τροφίμων για τη διατροφή των εκτρεφόμενων ζώων, αλλά αυτή εγκρίθηκε μόλις το 2002 [κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1774/2002 (ΕΕ L 273 της 10.10.2002, σ. 1)]. Τον Ιανουάριο του 2001, ακριβώς πριν από την κρίση, η Επιτροπή είχε επίσης υποβάλει πρόταση απαγόρευσης της χρησιμοποίησης απορριμμάτων κουζίνας στη διατροφή των χοίρων, η οποία όμως εγκρίθηκε μόλις στις 23 Οκτωβρίου 2001. Οδηγία 2001/89/ΕΚ του Συμβουλίου της 23ης Οκτωβρίου 2001 για τα κοινοτικά μέτρα καταπολέμησης της κλασικής πανώλης των χοίρων (ΕΕ L 316 της 1.12.2001, σ. 5).

41

(42)  Origin of the UK Foot and Mouth Disease Epidemic in 2001, Department for Environment, Food and Rural Affairs, Ιούνιος 2002.

42

Origin of the UK Foot and Mouth Disease Epidemic in 2001

(43)  Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry, σ. 47.

43

Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry

(44)  Οδηγία 90/423/ΕΟΚ.

44

(45)  Απόφαση 91/42/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 8ης Ιανουαρίου 1991, για τον καθορισμό των κριτηρίων που εφαρμόζονται κατά την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων που αφορούν την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού κατ' εφαρμογή του άρθρου 5 της οδηγίας 90/423/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 23 της 29.1.1991, σ. 29).

45

(46)  Κατευθυντήριες γραμμές για την κατάρτιση σχεδίων επείγουσας δράσης για τις επιδημικές νόσους, παράγραφος 6.12: «Each Member State should ensure that it has immediately available sufficient trained staff to deal with, at any time, up to 10 outbreaks of disease and to properly maintain surveillance in the 3 km radius protection zone associated with each. It has been estimated that a trained veterinarian can visit and examine stock at no more than 5 holdings on one day if he/she properly undertakes the required disinfection procedures at each place.»

46

(47)  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2002, παράγραφος 54.

47

(48)  The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General, 21 Ιουνίου 2002, The Stationery Office, Λονδίνο, εδάφιο 3, σημείο 2: «The plans were based on the most likely scenario and other scenarios were not considered. In line with Europe guidance, the Department's plans were based on the supposition that there would not be more than 10 infected premises at one time».

48

The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General

(49)  The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General, 21 Ιουνίου 2002, The Stationery Office, Λονδίνο, παράγραφος 2.30.

49

The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General

(50)  Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (EE L 204 της 11.8.2000, σ. 1) θεσπίζει σύστημα ατομικής αναγνώρισης και καταγραφής κάθε βοοειδούς.

50

(51)  Ειδική έκθεση αριθ. 6/2004 του Συνεδρίου σχετικά με τη θέσπιση συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών (ΣΑΚΒ) (ΕΕ C 29 της 4.2.2005, σ. 1).

51

(52)  Οδηγία 92/102/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 27ης Νοεμβρίου 1992 σχετικά με την αναγνώριση και την καταγραφή των ζώων (ΕΕ L 355 της 5.12.1992, σ. 32). Η οδηγία 2003/85/ΕΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 306 της 22.11.2003, σ. 1) κατέστησε υποχρεωτική την ατομική αναγνώριση των προβάτων. Η απόφαση 2000/678/ΕΚ της Επιτροπής (ΕΕ L 281 της 7.11.2000, σ. 16) υποχρέωνε τα κράτη μέλη να καταρτίσουν βάση δεδομένων που να περιλαμβάνει τις εκμεταλλεύσεις χοιροειδών και τις μετακινήσεις των χοιροειδών.

52

(53)  Βλέπε την έκθεση του ΓΤΚΘ έπειτα από την αποστολή του στην Ιρλανδία από τις 14 έως τις 17 Μαΐου 2001: «Avant l'apparition de la fièvre aphteuse, la directive 92/102/CEE du Conseil n'avait pas été mise en oeuvre en Irlande, pour ce qui concerne l'identification des ovins et des caprins».

53

Βλέπε επίσης την τελική έκθεση του ΓΤΚΘ έπειτα από αποστολή ελέγχου στο Ηνωμένο Βασίλειο από τις 12 έως τις 16 Μαρτίου, σ. 9 και 10: «Council Directive 92/102/EEC requires identification of small ruminants (sheep and goats) as to their holding of origin (although not on an individual basis). This Directive should have been transposed into national legislation by 1 January 1995. Official identification of small ruminants in UK, by means of an ear tag bearing the registration number of the holding of birth, has only been compulsory for animals born since 1 January 2001 (the date upon which the Directive was actually transposed for these animals in the UK). In the absence of an official tagging system, a mixture of unofficial permanent means of identification and temporary identification is used. The vast majority of animals moving through markets are marked with coloured dyes. There is no compulsory requirement for sheep to be accompanied by any form of official documentation during routine movements.»

Βλέπε επίσης την έκθεση του ΓΤΚΘ σχετικά με τον έλεγχό του στη Γαλλία από τις 2 έως τις 6 Απριλίου 2001: «Beaucoup d'efforts ont été faits par le centre national d'urgence (la cellule fièvre aphteuse), en coopération avec les centres locaux d'urgence, pour procéder au traçage des animaux en France et à l'étranger. (...) Ces efforts ont été compromis par a) la faiblesse des contrôles existants à différents niveaux (...) b) la mise en oeuvre incomplète de la directive 92/102/CEE du Conseil (présence de petits troupeaux non enregistrés avec des animaux non identifiés) et c) des informations non disponibles, manquantes ou erronées dans le système ANIMO.»

(54)  Άρθρο 18 της οδηγίας 90/425/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 26ης Ιουνίου 1990, σχετικά με τους κτηνιατρικούς και ζωοτεχνικούς ελέγχους που εφαρμόζονται στο ενδοκοινοτικό εμπόριο ορισμένων ζώντων ζώων και προϊόντων με προοπτική την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς

54

(55)  Οδηγία 90/425/ΕΟΚ.

55

(56)  Το σύστημα ANIMO θεσπίστηκε το 1990 κατόπιν της κατάργησης των κτηνιατρικών ελέγχων στην Ένωση. Αφορά το σύνολο των ζώων (όχι μόνον τα βοοειδή) και των ζωικών προϊόντων. Το σύστημα βασίζεται στην αποστολή μηνυμάτων από την κτηνιατρική μονάδα καταγωγής στη μονάδα προορισμού. Τα μηνύματα αναφέρουν μόνον το συνολικό αριθμό ζώων ανά κατηγορία τα οποία μετακινούνται, χωρίς να αναφέρουν την ατομική αναγνώριση των εν λόγω ζώων.

56

(57)  Απόφαση 91/637/ΕΟΚ της Επιτροπής, της 3ης Δεκεμβρίου 1991, περί καθορισμού του τύπου μηνύματος που πρέπει να διαβιβάζεται με το δίκτυο πληροφορικής ΑΝΙΜΟ (ΕΕ L 343 της 13.12.1991, σ. 46).

57

(58)  Ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 29.

58

(59)  The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General, παράγραφος 1.8: «Between confirmation and a national movement ban being imposed on 23 February another 62 premises are believed to have been infected».

59

The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General

(60)  Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry, Dr. Iain Anderson που παραπέμπει στον καθηγητή Woolhouse του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, σ. 60.

60

Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry

(61)  Βλέπε τα συμπεράσματα της τελικής έκθεσης του ΓΤΚΘ έπειτα από την επιθεώρησή του της 12ης έως 16ης Μαρτίου 2001 στο Ηνωμένο Βασίλειο: «In some cases, there had been unacceptable delays in dealing with infected premises, from the identification of suspect disease, through to its confirmation, and the slaughter and disposal of animals. These have not only led to an increased risk of spread of the disease, but also undermined public confidence in the slaughter programme..»

61

(62)  Έκθεση σχετικά με τις πολιτικές των κρατών μελών στον τομέα της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, παράγραφος 4.10.

62

(63)  Ψήφισμα 2002/2153 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2001 και τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αποφυγή και καταπολέμηση των επιζωοτιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (A5-0405/2002), παράγραφοι 99 και 100.

63

(64)  Τελική έκθεση, διεθνής διάσκεψη σχετικά με τον έλεγχο και την πρόληψη του αφθώδους πυρετού, Βρυξέλλες, 12 και 13 Δεκεμβρίου 2001, παράγραφος 3.1 των συμπερασμάτων και συστάσεων.

64

(65)  Inquiry into Infectious Diseases in Livestock, The Royal Society, visits to Cumbria and Galloway 1 and 2 November 2001.

65

Inquiry into Infectious Diseases in Livestock

(66)  Eurostat και Royal College of Veterinary Surgeons, έτος 2000.

66

(67)  Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry, τμήματα 9.2, 9.7 και 9.8.

67

Foot and Mouth Disease 2001: Lessons to be learned Inquiry,

(68)  Report on the 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, παράγραφος 3.37, 14 Ιουνίου 2002, National Audit Office, Ηνωμένο Βασίλειο.

68

Report on the 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease

,

(69)  Πηγή: Origin of the U.K. Foot and Mouth Disease Epidemic in 2001, DEFRA, Ηνωμένο Βασίλειο, Ιούνιος 2002.

69

Origin of the U.K. Foot and Mouth Disease Epidemic in 2001

(70)  Η οδηγία 82/894/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 378 της 31.12.1982, σ. 58), άρθρο 3 παράγραφος 1, απαιτεί από τα κράτη μέλη να κοινοποιούν, εντός εικοσιτεσσάρων ωρών, στην Επιτροπή και τα κράτη μέλη την εμφάνιση της πρώτης εστίας μιας από τις νόσους που αναφέρονται στο παράρτημα Ι της οδηγίας, η οποία διαπιστώθηκε στο έδαφός τους.

70

(71)  Οδηγία 90/423/ΕΟΚ.

71

(72)  Μόνον οι Κάτω Χώρες είχαν προβλέψει παρακρατήσεις από την αντιστάθμιση που καταβλήθηκε στους κτηνοτρόφους, σε περίπτωση παράβασης της κτηνιατρικής και υγειονομικής νομοθεσίας, οι οποίες μπορούσαν να φθάσουν το 100 % της καταβαλλόμενης αποζημίωσης. Οι εν λόγω παραβάσεις δεν αφορούσαν ούτε την κοινοποίηση ούτε την τήρηση των περιορισμών στις μετακινήσεις αλλά τη μη τήρηση των συστημάτων αναγνώρισης των ζώων (75 %) και των κανόνων υγιεινής (18 %), καθώς και την παρεμπόδιση της θανάτωσης των εμβολιασμένων ζώων. Εντούτοις, εκ των υστέρων, οι αρχές των Κάτω Χωρών, ενόψει των δυσχερειών που αντιμετώπιζαν οι ενδιαφερόμενοι, ανέστειλαν τις κυρώσεις.

72

(73)  Απόφαση 90/424/EOK άρθρο 3 και άρθρο 11 παράγραφος 2.

73

(74)  Απόφαση 2001/12/EΚ του Συμβουλίου της 19ης Δεκεμβρίου 2000 που τροποποιεί την απόφαση 90/424/EOK σχετικά με ορισμένες δαπάνες στον κτηνιατρικό τομέα (ΕΕ L 3 της 6.1.2001, σ. 27).

74

(75)  Στην περίπτωση της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας βοοειδών, οι αποζημιώσεις που θα καταβληθούν στους κτηνοτρόφους για την υποχρεωτική θανάτωση των βοοειδών παραμένουν υπό τη διαχείριση της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας. Ο καταμερισμός αρμοδιοτήτων μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών και της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας όσον αφορά τη διαχείριση των ζωoνόσων οφείλεται σε ιστορικούς λόγους. Αναφέρθηκε η μεταβίβαση των προγραμμάτων υποχρεωτικής επιλεκτικής θανάτωσης από το τμήμα «Εγγυήσεις-αγορές» στο τμήμα «Εγγυήσεις-κτηνιατρικά» αλλά παρουσιάζει προβλήματα προσωπικού στο εσωτερικό της Επιτροπής που δεν έχουν ακόμη επιλυθεί.

75

(76)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 164/97 της Επιτροπής της 30ής Ιανουαρίου 1997 (ΕΕ L 29 της 8.1.1997, σ. 1). Ο κανονισμός αυτός βασίζεται στο άρθρο 37 της συνθήκης σχετικά με την κοινή γεωργική πολιτική, όπως και η απόφαση 90/424/EOK σχετικά με ορισμένες δαπάνες στον κτηνιατρικό τομέα.

76

(77)  Μετά τη θανάτωση των ζώων τους και τρεις εβδομάδες έπειτα από την πλήρη απολύμανση της εκμετάλλευσής τους, οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν δικαίωμα να προχωρήσουν σε πλήρωση εκ νέου της εκμετάλλευσής τους. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου δεν έχουν έσοδα.

77

(78)  Το σύστημα αναγνώρισης και καταγραφής των βοοειδών περιλαμβάνει αναγνωριστικά ενώτια και διαβατήρια ατομικής αναγνώρισης των βοοειδών, ατομικά μητρώα που τηρεί κάθε εκμετάλλευση και ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων που σύστησαν τα κράτη μέλη. Η βάση δεδομένων πρέπει να καθιστά δυνατή, ανά πάσα στιγμή, τη γνωστοποίηση των αριθμών αναγνώρισης όλων των βοοειδών που βρίσκονται σε μια εκμετάλλευση, καθώς και το σύνολο των μετακινήσεων όλων των βοοειδών από τη γέννησή τους. Παρά τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν κατά την εφαρμογή αυτού του συστήματος (βλέπε ειδική έκθεση αριθ. 6/2004 σχετικά με το ΣΑΚΒ), καταστάσεις βοοειδών που βρίσκονται στις εκμεταλλεύσεις θα μπορούσαν να εκτυπωθούν και να χρησιμοποιηθούν από τους κτηνιάτρους και από τους αξιολογητές για να εξακριβώσουν το ιστορικό των ζώων, να προχωρήσουν στη θανάτωσή τους και να καθορίσουν την αξία τους.

78

(79)  Κανονισμός (EΚ) αριθ. 1458/2001 της Επιτροπής (ΕΕ L 194 της 18.7.2001, σ. 4). Τον κανονισμό αυτό επεξεργάστηκε η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας.

79

(80)  Tην κανονιστική ρύθμιση σχετικά με τις κτηνοτροφικές πριμοδοτήσεις [κανονισμός (EΚ) αριθ. 1254/1999 του Συμβουλίου (ΕΕ L 160 της 26.6.1999, σ. 21) και κανονισμός εφαρμογής (EΚ) αριθ. 2342/1999 της Επιτροπής (ΕΕ L 281 της 4.11.1999, σ. 30) για τα βοοειδή και κανονισμός (EΚ) αριθ. 2467/98 του Συμβουλίου (ΕΕ L 312 της 20.11.1998, σ. 1) για τα προβατοειδή], που συνιστά μέτρα στήριξης της αγοράς, επεξεργάζεται και διαχειρίζεται η Γενική Διεύθυνση Γεωργίας. Οι πριμοδοτήσεις χορηγούνται στους κτηνοτρόφους που κατέχουν βοοειδή και προβατοειδή, υπό τον όρο να τηρούν ορισμένες περιόδους διατήρησης.

80

(81)  Πριμοδοτήσεις για τα βοοειδή και για τα πρόβατα.

81

(82)  Η ισοτιμία συναλλάγματος που υιοθετούσε η Επιτροπή βάσει κανονιστικής ρύθμισης (1 ευρώ = 0,62380 λίρες στερλίνες) χρονολογείται από το Δεκέμβριο του 2001, ημερομηνία κατά την οποία το Ηνωμένο Βασίλειο υπέβαλε την αίτηση αποζημίωσής του.

82

(83)  Σύνολο περίπου 800 ζώων που αντιστοιχεί σε συνολικό ποσό ύψους 38 000 ευρώ.

83

(84)  Κανονισμός (EΚ) αριθ. 1254/1999.

84

(85)  Η επιτροπή, που συστάθηκε βάσει της απόφασης 68/361/ΕΟΚ του Συμβουλίου (ΕΕ L 255 της 18.10.1968, σ. 23), εκδίδει γνωμοδότηση για τα σχέδια μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν, τα οποία προτείνει η Επιτροπή.

85

(86)  Τα κράτη μέλη ενημερώθηκαν σχεδόν στο τέλος της επιδημίας, κυρίως:

86

| — | για την Ιρλανδία: απόφαση 2001/646/ΕΚ· |
| --- | --- |

—

για την Ιρλανδία: απόφαση 2001/646/ΕΚ·

| — | για τη Γαλλία: απόφαση 2001/653/ΕΚ· |
| --- | --- |

—

για τη Γαλλία: απόφαση 2001/653/ΕΚ·

| — | για τις Κάτω Χώρες: απόφαση 2001/652/ΕΚ· |
| --- | --- |

—

για τις Κάτω Χώρες: απόφαση 2001/652/ΕΚ·

| — | για το Ηνωμένο Βασίλειο: απόφαση 2001/654/ΕΚ. |
| --- | --- |

—

για το Ηνωμένο Βασίλειο: απόφαση 2001/654/ΕΚ.

(87)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

87

(88)  Αποφάσεις της Επιτροπής 2003/619/ΕΚ (ΕΕ L 216 της 28.8.2003, σ. 42), 2003/620/ΕΚ (ΕΕ L 216 της 28.8.2003, σ. 45), 2003/621/ΕΚ (ΕΕ L 216 της 28.8.2003, σ. 48) και 2003/622/ΕΚ (ΕΕ L 216 της 28.8.2003, σ. 53) σχετικά με τη χρηματοδοτική συμμετοχή της Κοινότητας στα μέτρα προφύλαξης που έλαβε το Βέλγιο, η Γερμανία, η Ισπανία και η Πορτογαλία για τον αφθώδη πυρετό.

88

(89)  Η Επιτροπή υιοθέτησε τις αποφάσεις της σχετικά με την επιστροφή των δαπανών των κρατών μελών για τα λοιπά έξοδα, την καταστροφή των πτωμάτων, την απολύμανση και τον καθαρισμό μόλις στις 14 Μαρτίου 2003 για τις Κάτω Χώρες (απόφαση 2003/182/ΕΚ, ΕΕ L 71 της 15.3.2003, σ. 19), τη Γαλλία (απόφαση 2003/183/ΕΚ, ΕΕ L 71 της 15.3.2003, σ. 22) και την Ιρλανδία (απόφαση 2003/184/ΕΚ, ΕΕ L 71 της 15.3.2003, σ. 25) και στις 24 Σεπτεμβρίου 2003 για το Ηνωμένο Βασίλειο (απόφαση 2003/1676/ΕΚ, ΕΕ L 249 της 1.10.2003, σ. 45).

89

(90)  Απόφαση 90/424/ΕΟΚ άρθρο 3 παράγραφος 2.

90

(91)  Τα στοιχεία που ζητήθηκαν από τα κράτη μέλη, είτε στο πλαίσιο της οδηγίας 82/894/ΕΟΚ είτε στο πλαίσιο των αποφάσεων για την παραχώρηση συνδρομής εκ μέρους της Επιτροπής, δεν αναφέρουν ημερομηνίες επιβεβαίωσης εστιών, εφαρμογής περιορισμών στις μετακινήσεις, θανατώσεων, καταστροφής, καθαρισμού και απολύμανσης, απαραίτητες για να εκτιμηθεί ο επείγων χαρακτήρας των μέτρων που έλαβαν τα κράτη μέλη.

91

(92)  Ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 81.

92

(93)  Economic Evaluation of Foot and Mouth Disease, που πραγματοποίησε το Trinity College Dublin, Department of Agriculture and Food, Ιρλανδία, Μάρτιος 2002.

93

Economic Evaluation of Foot and Mouth Disease

(94)  Συστήματα ασφαλείας αναπτύχθηκαν επίσης στην Ισπανία και στη Γερμανία.

94

(95)  Οδηγία 2003/85/ΕΚ.

95

(96)  Οδηγία 2003/85/ΕΚ άρθρο 72 παράγραφος 10.

96

(97)  Οδηγία 2003/85/ΕΚ άρθρο 2 και παράρτημα I.

97

(98)  Το άρθρο 86 της οδηγίας 2003/85/ΕΚ απαιτεί από τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν το καθεστώς κυρώσεων. Οι κυρώσεις θα πρέπει να είναι αποτελεσματικές, σύμμετρες και αποτρεπτικές.

98

(99)  Απόφαση 2002/995/EΚ.

99

(100)  Οδηγία 2002/99/ΕΚ.

100

(101)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1774/2002.

101

(102)  COM (2002) 729 τελικό της 13ης Δεκεμβρίου 2002.

102

(103)  Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 21/2004 του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2003, για τη θέσπιση συστήματος αναγνώρισης και καταγραφής των αιγοπροβάτων (ΕΕ L 5 της 9.1.2004, σ. 8).

103

(104)  Ειδική έκθεση αριθ. 1/2000, παράγραφος 82.

104

(105)  The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General, 21 Ιουνίου 2002, The Stationery Office, Λονδίνο, παράγραφος 1.23 έως 1.29. Παραδείγματος χάρη, η εκτίμηση των απωλειών για τον τουρισμό από την κρίση του 2001 είναι πλέον διαθέσιμη. Το ποσό εκτιμήθηκε ότι κυμαίνεται μεταξύ 4 500 και 5 400 λιρών στερλινών μόνο για το Ηνωμένο Βασίλειο (ήτοι μεταξύ 7 213 και 8 656 εκατομμυρίων ευρώ, βάσει της ισοτιμίας που ίσχυε τον Δεκέμβριο του 2001).

105

The 2001 Outbreak of Foot and Mouth Disease, Report by the Comptroller and Auditor General

(106)  Οι περιορισμοί στις εξαγωγές των κρατών μελών άρθηκαν πολύ αργά και ορισμένοι συνεχίζουν να ισχύουν. Έτσι, οι Κάτω Χώρες συνέχισαν να αντιμετωπίζουν δυσκολίες για τις εξαγωγές τους προς τις Ηνωμένες Πολιτείες το Σεπτέμβριο του 2002, παρόλο που είχαν επισήμως ανακτήσει το καθεστώς ζώνης απαλλαγμένης από τον αφθώδη πυρετό ένα χρόνο πριν. Παρόμοιες δυσκολίες εντοπίστηκαν στη Γαλλία, την Ιρλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

106

(107)  Έκθεση για την πρόταση οδηγίας του Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση κοινοτικών μέτρων για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού που τροποποιεί την οδηγία 92/426/ΕΟΚ, έγγρ. A5-0141/2003.

107

(108)  Έγγρ. 6270/02/AGRI 33.

108

---

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ

ΠΕΡΙΛΗΨΗ

| Ι. | Η οδηγία 90/423/EOK, για την τροποποίηση της οδηγίας 85/511/EOK σχετικά με τη θέσπιση μέτρων καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, θεσπίζει ένα πλήρες σύστημα για την πρόληψη, τον έλεγχο και την εξάλειψη της νόσου.
  Ενώ καταργεί τον προφυλακτικό εμβολιασμό για τεχνικούς και οικονομικούς λόγους, η οδηγία εισάγει τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών (σχέδια συναγερμού) για τον αφθώδη πυρετό, ένα σύστημα αποθεμάτων αντιγόνων για περιπτώσεις επείγοντος εμβολιασμού, καθώς και άλλες τροποποιημένες νομοθετικές διατάξεις για την υγεία των ζώων προκειμένου να προληφθεί η εξάπλωση της νόσου. |
| --- | --- |

Ι.

Η οδηγία 90/423/EOK, για την τροποποίηση της οδηγίας 85/511/EOK σχετικά με τη θέσπιση μέτρων καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού, θεσπίζει ένα πλήρες σύστημα για την πρόληψη, τον έλεγχο και την εξάλειψη της νόσου.

Ενώ καταργεί τον προφυλακτικό εμβολιασμό για τεχνικούς και οικονομικούς λόγους, η οδηγία εισάγει τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών (σχέδια συναγερμού) για τον αφθώδη πυρετό, ένα σύστημα αποθεμάτων αντιγόνων για περιπτώσεις επείγοντος εμβολιασμού, καθώς και άλλες τροποποιημένες νομοθετικές διατάξεις για την υγεία των ζώων προκειμένου να προληφθεί η εξάπλωση της νόσου.

| ΙΙΙ. | Το 1990 η Επιτροπή όρισε τη συνολική στρατηγική της Κοινότητας ως εξής: «Διατήρηση της Κοινότητας απαλλαγμένης από αφθώδη πυρετό και από μολύνσεις χωρίς τη διενέργεια προφυλακτικού εμβολιασμού».
  Αυτή η στρατηγική υποστηρίχθηκε έκτοτε από τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τους σχετικούς τομείς δραστηριότητας. Βασίζεται στην επιστήμη, λειτουργεί με βάση καθιερωμένα διεθνή πρότυπα και ισορροπεί τον κίνδυνο εισαγωγής ιών με τις τεχνικές και οικονομικές δυνατότητες που επιτρέπουν την αντίδραση σε περίπτωση εμφάνισης της νόσου.
  Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η στρατηγική, μολονότι δεν ενημερωνόταν επισήμως, περιείχε σε επαρκή βαθμό τακτικές επιστημονικές πληροφορίες ώστε να είναι λειτουργική (1).
  Για την αξιολόγηση της δράσης της Επιτροπής πριν από την κρίση, η έκθεση του βρετανικού εθνικού γραφείου ελέγχου (NAO) σχετικά με τον αφθώδη πυρετό αναφέρει στο σημείο 9c: «Παρότι τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών (σχέδια επείγουσας δράσης) δεν ήταν επαρκή για να καλύψουν την εμφάνιση της νόσου σε τέτοια κλίμακα, δεν είναι ρεαλιστικό να αναμένει κανείς ότι θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν όλα τα προβλήματα και οι δυσκολίες που προέκυψαν ή ότι οι αρχές θα μπορούσαν να είχαν προβλέψει την άνευ προηγουμένου επιδημία του 2001».
  Μολονότι τη στιγμή που εμφανίστηκε η κρίση του αφθώδους πυρετού το 2001 δεν ήταν έτοιμα για εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα μέτρα, δεν δίδεται στην έκθεση αυτή η πρέπουσα αναγνώριση όσον αφορά την πρόοδο που επιτεύχθηκε από την Επιτροπή από τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς το 1993 και μετά. |
| --- | --- |

ΙΙΙ.

Το 1990 η Επιτροπή όρισε τη συνολική στρατηγική της Κοινότητας ως εξής: «Διατήρηση της Κοινότητας απαλλαγμένης από αφθώδη πυρετό και από μολύνσεις χωρίς τη διενέργεια προφυλακτικού εμβολιασμού».

Αυτή η στρατηγική υποστηρίχθηκε έκτοτε από τα κράτη μέλη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τους σχετικούς τομείς δραστηριότητας. Βασίζεται στην επιστήμη, λειτουργεί με βάση καθιερωμένα διεθνή πρότυπα και ισορροπεί τον κίνδυνο εισαγωγής ιών με τις τεχνικές και οικονομικές δυνατότητες που επιτρέπουν την αντίδραση σε περίπτωση εμφάνισης της νόσου.

Επιπλέον, η Επιτροπή θεωρεί ότι αυτή η στρατηγική, μολονότι δεν ενημερωνόταν επισήμως, περιείχε σε επαρκή βαθμό τακτικές επιστημονικές πληροφορίες ώστε να είναι λειτουργική (1).

Για την αξιολόγηση της δράσης της Επιτροπής πριν από την κρίση, η έκθεση του βρετανικού εθνικού γραφείου ελέγχου (NAO) σχετικά με τον αφθώδη πυρετό αναφέρει στο σημείο 9c: «Παρότι τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών (σχέδια επείγουσας δράσης) δεν ήταν επαρκή για να καλύψουν την εμφάνιση της νόσου σε τέτοια κλίμακα, δεν είναι ρεαλιστικό να αναμένει κανείς ότι θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν όλα τα προβλήματα και οι δυσκολίες που προέκυψαν ή ότι οι αρχές θα μπορούσαν να είχαν προβλέψει την άνευ προηγουμένου επιδημία του 2001».

Μολονότι τη στιγμή που εμφανίστηκε η κρίση του αφθώδους πυρετού το 2001 δεν ήταν έτοιμα για εφαρμογή όλα τα προβλεπόμενα μέτρα, δεν δίδεται στην έκθεση αυτή η πρέπουσα αναγνώριση όσον αφορά την πρόοδο που επιτεύχθηκε από την Επιτροπή από τη δημιουργία της ενιαίας αγοράς το 1993 και μετά.

| IV. | Η Επιτροπή αναλύει συνεχώς την κατάσταση υγείας των ζώων στα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες και, ιδιαίτερα, έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των θεμάτων που έθιξε το Ελεγκτικό Συνέδριο ως εξής:







  α) | Οι έλεγχοι της Επιτροπής στα κράτη μέλη

  Οι υπηρεσίες κτηνιατρικής επιθεώρησης της Επιτροπής πραγματοποίησαν αποστολές στα κράτη μέλη σε σχέση με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας όσον αφορά τα μέτρα ελέγχου για τις κύριες επιδημικές νόσους. |
| --- | --- | --- |

IV.

Η Επιτροπή αναλύει συνεχώς την κατάσταση υγείας των ζώων στα κράτη μέλη και στις τρίτες χώρες και, ιδιαίτερα, έχει λάβει μέτρα για την αντιμετώπιση των θεμάτων που έθιξε το Ελεγκτικό Συνέδριο ως εξής:

α)

Οι έλεγχοι της Επιτροπής στα κράτη μέλη

Οι υπηρεσίες κτηνιατρικής επιθεώρησης της Επιτροπής πραγματοποίησαν αποστολές στα κράτη μέλη σε σχέση με την εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας όσον αφορά τα μέτρα ελέγχου για τις κύριες επιδημικές νόσους.

| β) | Διατάξεις για την πρόληψη και τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού

  Ο αφθώδης πυρετός είναι μια εξωτική νόσος όσον αφορά την Κοινότητα. Προκειμένου να προληφθεί η εισαγωγή του ιού, η Επιτροπή έχει θεσπίσει ένα σύστημα όρων εισαγωγής και ελέγχων. Επιπλέον, η Επιτροπή, σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, υποστηρίζει τις γειτονικές χώρες στις προσπάθειές τους να ελέγξουν και να εξαλείψουν τη νόσο.
  Οι διατάξεις της οδηγίας 85/511/EOK, μαζί με ειδικά μέτρα που θεσπίστηκαν με τη διαδικασία της επιτροπολογίας, διευκόλυναν την εξάλειψη του αφθώδους πυρετού το 2001. |
| --- | --- |

β)

Διατάξεις για την πρόληψη και τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού

Ο αφθώδης πυρετός είναι μια εξωτική νόσος όσον αφορά την Κοινότητα. Προκειμένου να προληφθεί η εισαγωγή του ιού, η Επιτροπή έχει θεσπίσει ένα σύστημα όρων εισαγωγής και ελέγχων. Επιπλέον, η Επιτροπή, σε συνεργασία με διεθνείς οργανισμούς, υποστηρίζει τις γειτονικές χώρες στις προσπάθειές τους να ελέγξουν και να εξαλείψουν τη νόσο.

Οι διατάξεις της οδηγίας 85/511/EOK, μαζί με ειδικά μέτρα που θεσπίστηκαν με τη διαδικασία της επιτροπολογίας, διευκόλυναν την εξάλειψη του αφθώδους πυρετού το 2001.

| γ) | Προστασία των συνόρων

  Υπήρχαν ήδη αυστηροί κανόνες πριν από την κρίση του 2001. Ορισμένες από τις διατάξεις αυτές ενισχύθηκαν κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την κρίση του 2001. |
| --- | --- |

γ)

Προστασία των συνόρων

Υπήρχαν ήδη αυστηροί κανόνες πριν από την κρίση του 2001. Ορισμένες από τις διατάξεις αυτές ενισχύθηκαν κατά τη διάρκεια ή αμέσως μετά την κρίση του 2001.

| δ) | Σίτιση με υπολείμματα τροφών

  Το 1980 απαγορεύτηκε η σίτιση χοίρων με υπολείμματα τροφών, εκτός αν τα εν λόγω υπολείμματα συλλέγονταν, υφίσταντο επεξεργασία και διετίθεντο υπό ειδικούς όρους με την άδεια και τον έλεγχο των αρμόδιων αρχών. |
| --- | --- |

δ)

Σίτιση με υπολείμματα τροφών

Το 1980 απαγορεύτηκε η σίτιση χοίρων με υπολείμματα τροφών, εκτός αν τα εν λόγω υπολείμματα συλλέγονταν, υφίσταντο επεξεργασία και διετίθεντο υπό ειδικούς όρους με την άδεια και τον έλεγχο των αρμόδιων αρχών.

| ε) | Σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών

  Ο έλεγχος της εφαρμογής των εγκεκριμένων σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών είχε αρχίσει πριν από την κρίση. |
| --- | --- |

ε)

Σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών

Ο έλεγχος της εφαρμογής των εγκεκριμένων σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών είχε αρχίσει πριν από την κρίση.

| στ) | Αναγνώριση μικρών μηρυκαστικών

  Η αναγνώριση μικρών μηρυκαστικών, που επιτρέπει τον εντοπισμό της εκμετάλλευσης προέλευσης, είχε ήδη ρυθμιστεί νομοθετικά με την οδηγία 92/102/EOK. |
| --- | --- |

στ)

Αναγνώριση μικρών μηρυκαστικών

Η αναγνώριση μικρών μηρυκαστικών, που επιτρέπει τον εντοπισμό της εκμετάλλευσης προέλευσης, είχε ήδη ρυθμιστεί νομοθετικά με την οδηγία 92/102/EOK.

| ζ) | Σύστημα ANIMO

  Το σύστημα ANIMO είχε μεγάλη επιτυχία όσον αφορά τον αρχικό εντοπισμό των ζώων που είχαν αποσταλεί από το Ηνωμένο Βασίλειο σε άλλα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια περιόδου τριών εβδομάδων πριν από τον εντοπισμό της πρώτης εστίας. Τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν σχετίζονται κυρίως με την ταχεία μετακίνηση και την επαναπιστοποίηση των προβάτων πάχυνσης. |
| --- | --- |

ζ)

Σύστημα ANIMO

Το σύστημα ANIMO είχε μεγάλη επιτυχία όσον αφορά τον αρχικό εντοπισμό των ζώων που είχαν αποσταλεί από το Ηνωμένο Βασίλειο σε άλλα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια περιόδου τριών εβδομάδων πριν από τον εντοπισμό της πρώτης εστίας. Τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν σχετίζονται κυρίως με την ταχεία μετακίνηση και την επαναπιστοποίηση των προβάτων πάχυνσης.

| η) | Συμμόρφωση με τους περιορισμούς των μετακινήσεων

  Οι περιορισμοί των μετακινήσεων που επιβάλλονται σύμφωνα με την κοινοτική και την εθνική νομοθεσία στο πλαίσιο των μέτρων ελέγχου των νόσων πρέπει να εφαρμόζονται από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη.
  Η διαθεσιμότητα των υπηρεσιών της Επιτροπής και οι αποφάσεις που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης θεωρήθηκαν έγκαιρες και κατάλληλες.
  Η Επιτροπή καλεί το Συνέδριο να μελετήσει τις δηλώσεις του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της κρίσης, καθώς και τα συμπεράσματα της διεθνούς διάσκεψης για την πρόληψη και τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού, που πραγματοποιήθηκε στις 12-13 Δεκεμβρίου 2001 στις Βρυξέλλες.
  Επιπλέον, το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2002, το οποίο εγκρίνει την τροποποιημένη έκθεση που αναφέρεται στην υποσημείωση (2), αναγνωρίζει στο σημείο 53 τα ακόλουθα: «Η Επιτροπή αντέδρασε στην κρίση αμέσως και έλαβε τις αναγκαίες αποφάσεις. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, προσάρμοσε και τεκμηρίωσε αμέσως τις αποφάσεις της με βάση τις γνώμες της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής υπό το φως των γεγονότων. Δεν διαπιστώθηκαν ελλείψεις όσον αφορά τη διαχείριση της κρίσης από την Επιτροπή. Η υψηλή ποιότητα της εργασίας της Επιτροπής όσον αφορά τον έλεγχο της κρίσης υπογραμμίστηκε επίσης ρητά από τις εθνικές κτηνιατρικές αρχές των εμπλεκόμενων κρατών μελών». |
| --- | --- |

η)

Συμμόρφωση με τους περιορισμούς των μετακινήσεων

Οι περιορισμοί των μετακινήσεων που επιβάλλονται σύμφωνα με την κοινοτική και την εθνική νομοθεσία στο πλαίσιο των μέτρων ελέγχου των νόσων πρέπει να εφαρμόζονται από τα εμπλεκόμενα κράτη μέλη.

Η διαθεσιμότητα των υπηρεσιών της Επιτροπής και οι αποφάσεις που λήφθηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης θεωρήθηκαν έγκαιρες και κατάλληλες.

Η Επιτροπή καλεί το Συνέδριο να μελετήσει τις δηλώσεις του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της κρίσης, καθώς και τα συμπεράσματα της διεθνούς διάσκεψης για την πρόληψη και τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού, που πραγματοποιήθηκε στις 12-13 Δεκεμβρίου 2001 στις Βρυξέλλες.

Επιπλέον, το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Δεκεμβρίου 2002, το οποίο εγκρίνει την τροποποιημένη έκθεση που αναφέρεται στην υποσημείωση (2), αναγνωρίζει στο σημείο 53 τα ακόλουθα: «Η Επιτροπή αντέδρασε στην κρίση αμέσως και έλαβε τις αναγκαίες αποφάσεις. Κατά τη διάρκεια της κρίσης, προσάρμοσε και τεκμηρίωσε αμέσως τις αποφάσεις της με βάση τις γνώμες της μόνιμης κτηνιατρικής επιτροπής υπό το φως των γεγονότων. Δεν διαπιστώθηκαν ελλείψεις όσον αφορά τη διαχείριση της κρίσης από την Επιτροπή. Η υψηλή ποιότητα της εργασίας της Επιτροπής όσον αφορά τον έλεγχο της κρίσης υπογραμμίστηκε επίσης ρητά από τις εθνικές κτηνιατρικές αρχές των εμπλεκόμενων κρατών μελών».

| V. | Η Επιτροπή δεν έχει τη νομική αρμοδιότητα να εναρμονίσει σε κοινοτικό επίπεδο τις αποζημιώσεις που καταβάλλουν τα κράτη μέλη στους κτηνοτρόφους τους σε περίπτωση επιδημίας.
  Αντίθετα, η Επιτροπή μερίμνησε να εναρμονίσει τους όρους της κοινοτικής επιστροφής στα κράτη μέλη. Σε αυτό το πλαίσιο, τα ποσά που παρουσίασαν τα κράτη μέλη μειώθηκαν συνολικά κατά 583 εκατομμύρια (επί συνόλου 1 051 εκατομμυρίων). |
| --- | --- |

V.

Η Επιτροπή δεν έχει τη νομική αρμοδιότητα να εναρμονίσει σε κοινοτικό επίπεδο τις αποζημιώσεις που καταβάλλουν τα κράτη μέλη στους κτηνοτρόφους τους σε περίπτωση επιδημίας.

Αντίθετα, η Επιτροπή μερίμνησε να εναρμονίσει τους όρους της κοινοτικής επιστροφής στα κράτη μέλη. Σε αυτό το πλαίσιο, τα ποσά που παρουσίασαν τα κράτη μέλη μειώθηκαν συνολικά κατά 583 εκατομμύρια (επί συνόλου 1 051 εκατομμυρίων).

| VI. | Χρηματοδοτικό πλαίσιο: η Επιτροπή εργάζεται από το 2002 για την αναθεώρηση του τρόπου κοινοτικής συγχρηματοδότησης προκειμένου, μεταξύ άλλων, να περιοριστούν οι καταχρηστικές υπερεκτιμήσεις της αξίας των ζώων που σημειώθηκαν ιδιαίτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια της κρίσης και, έτσι, να μειωθεί το αυξανόμενο κόστος της εξάλειψης των επιζωοτιών. Προσεχώς, θα υποβληθεί, γι’ αυτό το σκοπό σχετική πρόταση.
  Από κτηνιατρικής πλευράς, είναι σημαντικό να σημειωθούν τα εξής:
  Καταρχάς, δεν υπάρχει σύστημα εναλλακτικό προς το σύστημα κοινοποίησης των νόσων. Τα πρότυπα της ΕΕ συμμορφώνονται προς τα διεθνή πρότυπα.
  Δεύτερον, οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις είναι υπό κτηνιατρική παρακολούθηση και η παρακολούθηση αυτή ενισχύεται με αυστηρότερες απαιτήσεις για την καλή μεταχείριση των ζώων, με επιτόπιες έρευνες προκειμένου να εξασφαλισθεί συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις δημόσιας υγείας (προσέγγιση τροφικής αλυσίδας) και με προγράμματα εξάλειψης ή ελέγχου των νόσων.
  Τέλος, η Επιτροπή έχει λάβει διάφορα μέτρα προκειμένου να ενισχυθούν περαιτέρω οι έλεγχοι όσον αφορά τις μετακινήσεις των ζώων.
  Η κοινοτική νομοθεσία για την υγεία των ζώων, γενικά, και τα μέτρα ελέγχου των νόσων ειδικότερα, επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τα πλέον κατάλληλα μέτρα για την ταχεία εξάλειψη της εκάστοτε νόσου. Τα μέτρα που θεσπίζονται είναι τα ελάχιστα δυνατά τα οποία μπορεί ή, σε άλλες περιπτώσεις, πρέπει να συμπληρώνονται ανάλογα με την επιδημιολογική κατάσταση.
  Η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος του συνολικού κόστους μιας επιδημίας, συμπεριλαμβανομένων όλων των έμμεσων μορφών κόστους, επιβαρύνει το κράτος μέλος στο οποίο σημειώνεται η επιδημία. |
| --- | --- |

VI.

Χρηματοδοτικό πλαίσιο: η Επιτροπή εργάζεται από το 2002 για την αναθεώρηση του τρόπου κοινοτικής συγχρηματοδότησης προκειμένου, μεταξύ άλλων, να περιοριστούν οι καταχρηστικές υπερεκτιμήσεις της αξίας των ζώων που σημειώθηκαν ιδιαίτερα στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια της κρίσης και, έτσι, να μειωθεί το αυξανόμενο κόστος της εξάλειψης των επιζωοτιών. Προσεχώς, θα υποβληθεί, γι’ αυτό το σκοπό σχετική πρόταση.

Από κτηνιατρικής πλευράς, είναι σημαντικό να σημειωθούν τα εξής:

Καταρχάς, δεν υπάρχει σύστημα εναλλακτικό προς το σύστημα κοινοποίησης των νόσων. Τα πρότυπα της ΕΕ συμμορφώνονται προς τα διεθνή πρότυπα.

Δεύτερον, οι κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις είναι υπό κτηνιατρική παρακολούθηση και η παρακολούθηση αυτή ενισχύεται με αυστηρότερες απαιτήσεις για την καλή μεταχείριση των ζώων, με επιτόπιες έρευνες προκειμένου να εξασφαλισθεί συμμόρφωση προς τις απαιτήσεις δημόσιας υγείας (προσέγγιση τροφικής αλυσίδας) και με προγράμματα εξάλειψης ή ελέγχου των νόσων.

Τέλος, η Επιτροπή έχει λάβει διάφορα μέτρα προκειμένου να ενισχυθούν περαιτέρω οι έλεγχοι όσον αφορά τις μετακινήσεις των ζώων.

Η κοινοτική νομοθεσία για την υγεία των ζώων, γενικά, και τα μέτρα ελέγχου των νόσων ειδικότερα, επιτρέπει στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τα πλέον κατάλληλα μέτρα για την ταχεία εξάλειψη της εκάστοτε νόσου. Τα μέτρα που θεσπίζονται είναι τα ελάχιστα δυνατά τα οποία μπορεί ή, σε άλλες περιπτώσεις, πρέπει να συμπληρώνονται ανάλογα με την επιδημιολογική κατάσταση.

Η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος του συνολικού κόστους μιας επιδημίας, συμπεριλαμβανομένων όλων των έμμεσων μορφών κόστους, επιβαρύνει το κράτος μέλος στο οποίο σημειώνεται η επιδημία.

| VII. | Όσον αφορά τη γενική στρατηγική ελέγχου για τις κυριότερες μολυσματικές νόσους δεν υπάρχουν στρατηγικές εναλλακτικές προς τα μέτρα που προβλέπει η τρέχουσα κοινοτική νομοθεσία. Αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στην εξάλειψη της νόσου, παρέχοντας επαρκή ευελιξία όσον αφορά τα χρησιμοποιούμενα μέσα. Τα μέτρα ελέγχου για την κλασική πανώλη των χοίρων και για τον καταρροϊκό πυρετό του προβάτου αποτελούν παραδείγματα της ευέλικτης αυτής προσέγγισης.
  Δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον εμβολιασμό έκτακτης ανάγκης στην περίπτωση των κυριότερων επιδημικών νόσων (κλασική πανώλης των χοίρων, καταρροϊκός πυρετός του προβάτου, πανώλης των ίππων, αφθώδης πυρετός) η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει τα μέσα για τον περιορισμό του άμεσου κόστους των μέτρων ελέγχου των νόσων.
  Η απόφαση 90/424/EOK προβλέπει σημαντικά κίνητρα για τους παραγωγούς προκειμένου να κοινοποιούν τις περιπτώσεις ζώων που παρουσιάζουν ύποπτα κλινικά συμπτώματα το συντομότερο δυνατόν (βλ. επίσης σημείο 92). Επιπλέον, υπάρχουν ποινικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν τα κράτη μέλη σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τα μέτρα ελέγχου.
  Σύμφωνα με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή αποφάσισε την εκπόνηση μελέτης σχετικά με τα υφιστάμενα συστήματα αποζημίωσης στα κράτη μέλη και έλαβε την τελική έκθεση τον Οκτώβριο του 2003. Ως συνέχεια και με βάση ειδικές χρηματοδοτικές ρυθμίσεις, μια επόμενη μελέτη θα παράσχει τις ακριβείς εκτιμήσεις και υπολογισμούς προκειμένου να πραγματοποιηθεί σχετική αξιολόγηση αντικτύπου. Το θέμα αυτό θα συζητηθεί με τους προϊσταμένους των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών το Σεπτέμβριο του 2004 και θα υποβληθεί στη Διεθνή Διάσκεψη για την πρόληψη και τον έλεγχο των μολυσματικών νόσων των ζώων το Δεκέμβριο του 2004.
  Προκειμένου να διευκρινιστεί το χρηματοδοτικό πλαίσιο και να μειωθούν οι κίνδυνοι για τον κοινοτικό προϋπολογισμό, θα θεσπιστούν κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το επίπεδο και τη φύση των επιλέξιμων δαπανών. |
| --- | --- |

VII.

Όσον αφορά τη γενική στρατηγική ελέγχου για τις κυριότερες μολυσματικές νόσους δεν υπάρχουν στρατηγικές εναλλακτικές προς τα μέτρα που προβλέπει η τρέχουσα κοινοτική νομοθεσία. Αυτά τα μέτρα αποσκοπούν στην εξάλειψη της νόσου, παρέχοντας επαρκή ευελιξία όσον αφορά τα χρησιμοποιούμενα μέσα. Τα μέτρα ελέγχου για την κλασική πανώλη των χοίρων και για τον καταρροϊκό πυρετό του προβάτου αποτελούν παραδείγματα της ευέλικτης αυτής προσέγγισης.

Δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στον εμβολιασμό έκτακτης ανάγκης στην περίπτωση των κυριότερων επιδημικών νόσων (κλασική πανώλης των χοίρων, καταρροϊκός πυρετός του προβάτου, πανώλης των ίππων, αφθώδης πυρετός) η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει τα μέσα για τον περιορισμό του άμεσου κόστους των μέτρων ελέγχου των νόσων.

Η απόφαση 90/424/EOK προβλέπει σημαντικά κίνητρα για τους παραγωγούς προκειμένου να κοινοποιούν τις περιπτώσεις ζώων που παρουσιάζουν ύποπτα κλινικά συμπτώματα το συντομότερο δυνατόν (βλ. επίσης σημείο 92). Επιπλέον, υπάρχουν ποινικά μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν τα κράτη μέλη σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τα μέτρα ελέγχου.

Σύμφωνα με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η Επιτροπή αποφάσισε την εκπόνηση μελέτης σχετικά με τα υφιστάμενα συστήματα αποζημίωσης στα κράτη μέλη και έλαβε την τελική έκθεση τον Οκτώβριο του 2003. Ως συνέχεια και με βάση ειδικές χρηματοδοτικές ρυθμίσεις, μια επόμενη μελέτη θα παράσχει τις ακριβείς εκτιμήσεις και υπολογισμούς προκειμένου να πραγματοποιηθεί σχετική αξιολόγηση αντικτύπου. Το θέμα αυτό θα συζητηθεί με τους προϊσταμένους των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών το Σεπτέμβριο του 2004 και θα υποβληθεί στη Διεθνή Διάσκεψη για την πρόληψη και τον έλεγχο των μολυσματικών νόσων των ζώων το Δεκέμβριο του 2004.

Προκειμένου να διευκρινιστεί το χρηματοδοτικό πλαίσιο και να μειωθούν οι κίνδυνοι για τον κοινοτικό προϋπολογισμό, θα θεσπιστούν κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το επίπεδο και τη φύση των επιλέξιμων δαπανών.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

| 2. | Προετοιμάζοντας την ενιαία αγορά, το Συμβούλιο εξέδωσε τις οδηγίες 89/662/EOK και 90/425/EOK για τη θέσπιση των κτηνιατρικών ελέγχων στο ενδοκοινοτικό εμπόριο προϊόντων ζωικής προέλευσης και ζώντων ζώων.
  Σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές, οι κτηνιατρικοί έλεγχοι στα εθνικά σύνορα καταργήθηκαν. Ωστόσο, τα ζώα μετακινούνται από ένα κράτος μέλος σε άλλο υπό σαφώς καθορισμένους όρους οι οποίοι πρέπει να πιστοποιούνται από επίσημο κτηνίατρο του τόπου αποστολής. Όλες οι απαραίτητες και εναρμονισμένες εγγυήσεις παρέχονται στον τόπο αναχώρησης και έλεγχοι καθ’ οδόν ή στον τόπο προορισμού πραγματοποιούνται αδιακρίτως. |
| --- | --- |

2.

Προετοιμάζοντας την ενιαία αγορά, το Συμβούλιο εξέδωσε τις οδηγίες 89/662/EOK και 90/425/EOK για τη θέσπιση των κτηνιατρικών ελέγχων στο ενδοκοινοτικό εμπόριο προϊόντων ζωικής προέλευσης και ζώντων ζώων.

Σύμφωνα με τις οδηγίες αυτές, οι κτηνιατρικοί έλεγχοι στα εθνικά σύνορα καταργήθηκαν. Ωστόσο, τα ζώα μετακινούνται από ένα κράτος μέλος σε άλλο υπό σαφώς καθορισμένους όρους οι οποίοι πρέπει να πιστοποιούνται από επίσημο κτηνίατρο του τόπου αποστολής. Όλες οι απαραίτητες και εναρμονισμένες εγγυήσεις παρέχονται στον τόπο αναχώρησης και έλεγχοι καθ’ οδόν ή στον τόπο προορισμού πραγματοποιούνται αδιακρίτως.

| 3. | Δεδομένου ότι ο εμβολιασμός προλαμβάνει μάλλον τη νόσο παρά τη μόλυνση, απαιτούνται περίοδοι αναμονής προκειμένου να επιβεβαιωθεί η απουσία της κυκλοφορίας του ιού. Οι εν λόγω περίοδοι αναμονής που έχει θεσπίσει το διεθνές γραφείο επιζωοτιών (ΔΓΕ) αντικατοπτρίζουν την πρόοδο που πραγματοποιήθηκε στην ανάπτυξη τεχνικών για τον εντοπισμό των μολυσμένων ζώων σε έναν εμβολιασμένο πληθυσμό.
  Μέχρι να αναφερθούν για πρώτη φορά συγκεκριμένες διακριτικές δοκιμές στο εγχειρίδιο προτύπων του ΔΓΕ, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2001, απαιτούνταν μεγαλύτερες περίοδοι αναμονής προκειμένου να ανιχνευθεί η εναπομείνασα μόλυνση μέσω στενής επαφής δεκτικών –δηλαδή μη εμβολιασμένων ειδικά για το σκοπό αυτό– ζώων με εμβολιασμένα ζώα τα οποία είναι πιθανόν φορείς του ιού. |
| --- | --- |

3.

Δεδομένου ότι ο εμβολιασμός προλαμβάνει μάλλον τη νόσο παρά τη μόλυνση, απαιτούνται περίοδοι αναμονής προκειμένου να επιβεβαιωθεί η απουσία της κυκλοφορίας του ιού. Οι εν λόγω περίοδοι αναμονής που έχει θεσπίσει το διεθνές γραφείο επιζωοτιών (ΔΓΕ) αντικατοπτρίζουν την πρόοδο που πραγματοποιήθηκε στην ανάπτυξη τεχνικών για τον εντοπισμό των μολυσμένων ζώων σε έναν εμβολιασμένο πληθυσμό.

Μέχρι να αναφερθούν για πρώτη φορά συγκεκριμένες διακριτικές δοκιμές στο εγχειρίδιο προτύπων του ΔΓΕ, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2001, απαιτούνταν μεγαλύτερες περίοδοι αναμονής προκειμένου να ανιχνευθεί η εναπομείνασα μόλυνση μέσω στενής επαφής δεκτικών –δηλαδή μη εμβολιασμένων ειδικά για το σκοπό αυτό– ζώων με εμβολιασμένα ζώα τα οποία είναι πιθανόν φορείς του ιού.

| 4. | Οι εναρμονισμένοι κανόνες για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού στα κράτη μέλη οι οποίοι θεσπίστηκαν το 1985 (οδηγία 85/511/EOK) συνέβαλαν στην εξάλειψη του αφθώδους πυρετού στα 12 κράτη μέλη μέχρι το τέλος της δεκαετίας του '80. Έκτοτε ο αφθώδης πυρετός θεωρούνταν εξωτική νόσος για την ΕΚ και ο προφυλακτικός εμβολιασμός δεν αποτελούσε πλέον ρεαλιστική επιλογή δεδομένου ότι θα ήταν καθαρή τύχη να επιλεγεί το κατάλληλο εμβολιακό στέλεχος, λαμβανομένης υπόψη της πολλαπλότητας των οροτύπων και των στελεχών του ιού του αφθώδους πυρετού.
  Η καθιέρωση της πολιτικής «μη εμβολιασμού» συνοδεύθηκε από μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των βελτιωμένων ελέγχων των μετακινήσεων, της καλύτερης προστασίας των συνόρων, της θέσπισης απαιτήσεων για τις εισαγωγές, ενός συστήματος αποζημίωσης, ενός συστήματος αποθεμάτων αντιγόνων για τη δημιουργία εμβολίων και για τα εργαστήρια, καθώς επίσης και της στήριξης μέτρων που λαμβάνουν γειτονικές τρίτες χώρες. |
| --- | --- |

4.

Οι εναρμονισμένοι κανόνες για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού στα κράτη μέλη οι οποίοι θεσπίστηκαν το 1985 (οδηγία 85/511/EOK) συνέβαλαν στην εξάλειψη του αφθώδους πυρετού στα 12 κράτη μέλη μέχρι το τέλος της δεκαετίας του '80. Έκτοτε ο αφθώδης πυρετός θεωρούνταν εξωτική νόσος για την ΕΚ και ο προφυλακτικός εμβολιασμός δεν αποτελούσε πλέον ρεαλιστική επιλογή δεδομένου ότι θα ήταν καθαρή τύχη να επιλεγεί το κατάλληλο εμβολιακό στέλεχος, λαμβανομένης υπόψη της πολλαπλότητας των οροτύπων και των στελεχών του ιού του αφθώδους πυρετού.

Η καθιέρωση της πολιτικής «μη εμβολιασμού» συνοδεύθηκε από μια σειρά μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των βελτιωμένων ελέγχων των μετακινήσεων, της καλύτερης προστασίας των συνόρων, της θέσπισης απαιτήσεων για τις εισαγωγές, ενός συστήματος αποζημίωσης, ενός συστήματος αποθεμάτων αντιγόνων για τη δημιουργία εμβολίων και για τα εργαστήρια, καθώς επίσης και της στήριξης μέτρων που λαμβάνουν γειτονικές τρίτες χώρες.

| 5. | Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαχείριση των κρίσεων που αναφέρθηκαν σε διάφορα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια των ετών 1993 έως 2001 τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητα των μέτρων που θέσπισαν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη.
  Στο πλαίσιο των μέτρων ελέγχου της νόσου που σχετίζονται με τις 2 034 επιβεβαιωμένες εστίες αφθώδους πυρετού στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα ζώα άνω των 8 000 κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων θανατώθηκαν και καταστράφηκαν ως επικίνδυνες επαφές, μεταδίδοντα ή ύποπτα για τη μετάδοση της νόσου.
  Η επιδημία αφθώδους πυρετού του 2001 είχε σημαντικό αντίκτυπο στην κτηνοτροφία σε ολόκληρη την ΕΚ, παρά το γεγονός ότι ελήφθησαν όλα τα δυνατά μέτρα προκειμένου να συνεχιστεί το εμπόριο ασφαλών προϊόντων με τα πληγέντα κράτη μέλη, και αρχίζοντας, για το Ηνωμένο Βασίλειο, μια προσεχτικά σχεδιασμένη σταδιακή άρση των περιορισμών τον Οκτώβριο του 2001, πολύ πριν αναγνωριστεί από το ΔΓΕ ως χώρα απαλλαγμένη από τη νόσο τον Ιανουάριο του 2002 (βλ. επίσης σημείο 102).
  Η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει ότι οι εστίες της νόσου στη Γαλλία (συνολικά δύο εστίες, η πρώτη από τις οποίες εντοπίστηκε στις 13 Μαρτίου 2001) και οι εστίες στις Κάτω Χώρες (συνολικά 26 εστίες, η πρώτη από τις οποίες εντοπίστηκε στις 21 Μαρτίου 2001) σχετίζονται με τη μετακίνηση προβάτων στα οποία εκκολαπτόταν η νόσος από το Ηνωμένο Βασίλειο πριν από την έκδοση της απόφασης 2001/145/EK. |
| --- | --- |

5.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι η διαχείριση των κρίσεων που αναφέρθηκαν σε διάφορα κράτη μέλη κατά τη διάρκεια των ετών 1993 έως 2001 τεκμηριώνει την αποτελεσματικότητα των μέτρων που θέσπισαν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη.

Στο πλαίσιο των μέτρων ελέγχου της νόσου που σχετίζονται με τις 2 034 επιβεβαιωμένες εστίες αφθώδους πυρετού στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα ζώα άνω των 8 000 κτηνοτροφικών εγκαταστάσεων θανατώθηκαν και καταστράφηκαν ως επικίνδυνες επαφές, μεταδίδοντα ή ύποπτα για τη μετάδοση της νόσου.

Η επιδημία αφθώδους πυρετού του 2001 είχε σημαντικό αντίκτυπο στην κτηνοτροφία σε ολόκληρη την ΕΚ, παρά το γεγονός ότι ελήφθησαν όλα τα δυνατά μέτρα προκειμένου να συνεχιστεί το εμπόριο ασφαλών προϊόντων με τα πληγέντα κράτη μέλη, και αρχίζοντας, για το Ηνωμένο Βασίλειο, μια προσεχτικά σχεδιασμένη σταδιακή άρση των περιορισμών τον Οκτώβριο του 2001, πολύ πριν αναγνωριστεί από το ΔΓΕ ως χώρα απαλλαγμένη από τη νόσο τον Ιανουάριο του 2002 (βλ. επίσης σημείο 102).

Η Επιτροπή επιθυμεί να διευκρινίσει ότι οι εστίες της νόσου στη Γαλλία (συνολικά δύο εστίες, η πρώτη από τις οποίες εντοπίστηκε στις 13 Μαρτίου 2001) και οι εστίες στις Κάτω Χώρες (συνολικά 26 εστίες, η πρώτη από τις οποίες εντοπίστηκε στις 21 Μαρτίου 2001) σχετίζονται με τη μετακίνηση προβάτων στα οποία εκκολαπτόταν η νόσος από το Ηνωμένο Βασίλειο πριν από την έκδοση της απόφασης 2001/145/EK.

| 6. | Η Επιτροπή συμφωνεί με τις παρατηρήσεις του Συνεδρίου ότι η κοινοτική νομοθεσία παρέχει ένα πλήρες σύστημα μέτρων για την αποτροπή της εισαγωγής του ιού του αφθώδους πυρετού στην επικράτεια της ΕΕ.
  Η συμφωνία με την ευρωπαϊκή επιτροπή του ΟΗΕ για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού, επιτροπή η οποία έχει την έδρα της στον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) στη Ρώμη, και η επίσημη λειτουργία του Καταπιστευτικού Ταμείου το οποίο υποστηρίζει αυτή την οργάνωση είναι ένα εντυπωσιακό παράδειγμα στήριξης των μέτρων ελέγχου σε γειτονικές τρίτες χώρες. |
| --- | --- |

6.

Η Επιτροπή συμφωνεί με τις παρατηρήσεις του Συνεδρίου ότι η κοινοτική νομοθεσία παρέχει ένα πλήρες σύστημα μέτρων για την αποτροπή της εισαγωγής του ιού του αφθώδους πυρετού στην επικράτεια της ΕΕ.

Η συμφωνία με την ευρωπαϊκή επιτροπή του ΟΗΕ για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού, επιτροπή η οποία έχει την έδρα της στον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) στη Ρώμη, και η επίσημη λειτουργία του Καταπιστευτικού Ταμείου το οποίο υποστηρίζει αυτή την οργάνωση είναι ένα εντυπωσιακό παράδειγμα στήριξης των μέτρων ελέγχου σε γειτονικές τρίτες χώρες.

| 7. | Η οδηγία 2003/85/EK δεν τροποποιεί τις κύριες αρχές των μέτρων ελέγχου.
  Το Συμβούλιο θέσπισε επίσης διάφορα πρόσθετα μέτρα για την ενίσχυση της αναγνώρισης και της ανιχνευσιμότητας των ζώων, την ανταλλαγή πληροφοριών και τους ελέγχους όσον αφορά την εισαγωγή προϊόντων ζωικής προέλευσης, ενώ η Επιτροπή έλαβε αποφάσεις για τη στήριξη των μέτρων ελέγχου του αφθώδους πυρετού σε γειτονικές χώρες.
  Επιπλέον, τα αποθέματα αντιγόνου για τη δημιουργία εμβολίων ανανεώθηκαν και υποστηρίχθηκε περαιτέρω έρευνα σχετικά με τον αφθώδη πυρετό. |
| --- | --- |

7.

Η οδηγία 2003/85/EK δεν τροποποιεί τις κύριες αρχές των μέτρων ελέγχου.

Το Συμβούλιο θέσπισε επίσης διάφορα πρόσθετα μέτρα για την ενίσχυση της αναγνώρισης και της ανιχνευσιμότητας των ζώων, την ανταλλαγή πληροφοριών και τους ελέγχους όσον αφορά την εισαγωγή προϊόντων ζωικής προέλευσης, ενώ η Επιτροπή έλαβε αποφάσεις για τη στήριξη των μέτρων ελέγχου του αφθώδους πυρετού σε γειτονικές χώρες.

Επιπλέον, τα αποθέματα αντιγόνου για τη δημιουργία εμβολίων ανανεώθηκαν και υποστηρίχθηκε περαιτέρω έρευνα σχετικά με τον αφθώδη πυρετό.

| 9. | Στην πρώτη φράση της παρούσας παρατήρησης το Συνέδριο αναφέρεται στο σύνολο των μέσων στη γραμμή του προϋπολογισμού (για όλες τις νόσους μαζί, συμπεριλαμβανομένου του αφθώδους πυρετού). Στο υπόλοιπο της παρατήρησης το Συνέδριο αναλύει τις δαπάνες των κρατών μελών για τον αφθώδη πυρετό. Τα δύο ποσά δεν είναι συγκρίσιμα και πρέπει να εξεταστούν χωριστά. |
| --- | --- |

9.

Στην πρώτη φράση της παρούσας παρατήρησης το Συνέδριο αναφέρεται στο σύνολο των μέσων στη γραμμή του προϋπολογισμού (για όλες τις νόσους μαζί, συμπεριλαμβανομένου του αφθώδους πυρετού). Στο υπόλοιπο της παρατήρησης το Συνέδριο αναλύει τις δαπάνες των κρατών μελών για τον αφθώδη πυρετό. Τα δύο ποσά δεν είναι συγκρίσιμα και πρέπει να εξεταστούν χωριστά.

| 11. | Η υποαπορρόφηση συνδέεται εξ ολοκλήρου με το έτος 2002 για το οποίο ήταν εγγεγραμμένο στον προϋπολογισμό ποσό 400 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, διατέθηκαν μόνο 50,8 εκατ. ευρώ, δεδομένου ότι το ΗΒ, το οποίο έπρεπε να είναι ο κύριος δικαιούχος αυτών των πιστώσεων, δεν υπέβαλε αίτηση επιστροφής για τα έξοδα λειτουργίας παρά μόνο το 2003. Η διάρκεια των ελέγχων της Επιτροπής εξηγείται από τον ενδελεχή χαρακτήρα των ελέγχων της Επιτροπής, η οποία τελικά κατέληξε να αρνηθεί 583 εκατ. ευρώ από το συνολικό ποσό των 1 051 εκατομμυρίων ευρώ το οποίο ζητήθηκε. |
| --- | --- |

11.

Η υποαπορρόφηση συνδέεται εξ ολοκλήρου με το έτος 2002 για το οποίο ήταν εγγεγραμμένο στον προϋπολογισμό ποσό 400 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, διατέθηκαν μόνο 50,8 εκατ. ευρώ, δεδομένου ότι το ΗΒ, το οποίο έπρεπε να είναι ο κύριος δικαιούχος αυτών των πιστώσεων, δεν υπέβαλε αίτηση επιστροφής για τα έξοδα λειτουργίας παρά μόνο το 2003. Η διάρκεια των ελέγχων της Επιτροπής εξηγείται από τον ενδελεχή χαρακτήρα των ελέγχων της Επιτροπής, η οποία τελικά κατέληξε να αρνηθεί 583 εκατ. ευρώ από το συνολικό ποσό των 1 051 εκατομμυρίων ευρώ το οποίο ζητήθηκε.

ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

| 16. | Η κατάργηση του προφυλακτικού εμβολιασμού άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1992. Ωστόσο, τα περισσότερα κράτη μέλη που διενεργούσαν τον προφυλακτικό εμβολιασμό έπαψαν να το πράττουν κατά τη διάρκεια του 1991.
  Το κεντρικό σενάριο το οποίο παρουσιάστηκε στην έκθεση του 1989 εκτιμά, για περίοδο δέκα ετών χωρίς εμβολιασμό, δηλαδή 1993 έως 2002, ένα σύνολο 273 εστιών με 13 πρωτογενείς εστίες σχετιζόμενες με άγνωστες πηγές και 20 δευτερογενείς εστίες για κάθε πρωτογενή εστία.
  Το σενάριο της καλύτερης περίπτωσης βασίζεται σε 13 πρωτογενείς εστίες που σχετίζονται με άγνωστες πηγές χωρίς επακόλουθη δευτερογενή μόλυνση.
  Το σενάριο της χειρότερης περίπτωσης περιγράφει για περίοδο δέκα ετών χωρίς εμβολιασμό ένα σύνολο 1 963 εστιών που θα προκύψουν από τις προαναφερόμενες 13 πρωτογενείς εστίες και 150 δευτερογενείς εστίες για καθεμία από αυτές. |
| --- | --- |

16.

Η κατάργηση του προφυλακτικού εμβολιασμού άρχισε να ισχύει την 1η Ιανουαρίου 1992. Ωστόσο, τα περισσότερα κράτη μέλη που διενεργούσαν τον προφυλακτικό εμβολιασμό έπαψαν να το πράττουν κατά τη διάρκεια του 1991.

Το κεντρικό σενάριο το οποίο παρουσιάστηκε στην έκθεση του 1989 εκτιμά, για περίοδο δέκα ετών χωρίς εμβολιασμό, δηλαδή 1993 έως 2002, ένα σύνολο 273 εστιών με 13 πρωτογενείς εστίες σχετιζόμενες με άγνωστες πηγές και 20 δευτερογενείς εστίες για κάθε πρωτογενή εστία.

Το σενάριο της καλύτερης περίπτωσης βασίζεται σε 13 πρωτογενείς εστίες που σχετίζονται με άγνωστες πηγές χωρίς επακόλουθη δευτερογενή μόλυνση.

Το σενάριο της χειρότερης περίπτωσης περιγράφει για περίοδο δέκα ετών χωρίς εμβολιασμό ένα σύνολο 1 963 εστιών που θα προκύψουν από τις προαναφερόμενες 13 πρωτογενείς εστίες και 150 δευτερογενείς εστίες για καθεμία από αυτές.

| 17. | Τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα συμπεριλήφθηκαν στην κοινοτική πολιτική μετά τη συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992 και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσαν να έχουν συμπεριληφθεί ρητώς σε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε πριν από την ημερομηνία αυτή.
  Ωστόσο, η έκθεση περιγράφει ορισμένες άμεσες κοινωνικές συνέπειες και τις συνέπειες της πολιτικής μη εμβολιασμού για τα φυτά παραγωγής εμβολίων, τα εργαστήρια και τους κτηνίατρους.
  Όσον αφορά τα περιβαλλοντικά μέτρα, αυτά εναρμονίστηκαν κατόπιν. |
| --- | --- |

17.

Τα κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα συμπεριλήφθηκαν στην κοινοτική πολιτική μετά τη συνθήκη του Μάαστριχτ το 1992 και, ως εκ τούτου, δεν μπορούσαν να έχουν συμπεριληφθεί ρητώς σε μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε πριν από την ημερομηνία αυτή.

Ωστόσο, η έκθεση περιγράφει ορισμένες άμεσες κοινωνικές συνέπειες και τις συνέπειες της πολιτικής μη εμβολιασμού για τα φυτά παραγωγής εμβολίων, τα εργαστήρια και τους κτηνίατρους.

Όσον αφορά τα περιβαλλοντικά μέτρα, αυτά εναρμονίστηκαν κατόπιν.

| 18. | Τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή σε σχέση με τις εισαγωγές ζώντων ευπαθών ζώων και των προϊόντων τους ήταν αποτελεσματικά όσον αφορά τον περιορισμό της εισαγωγής του ιού στην Κοινότητα και την επαφή μεταξύ του ιού και των ευπαθών ζώων. Αυτό μπορεί να αποδοθεί ιδιαίτερα στους αυστηρούς όρους εισαγωγής και στους ελέγχους, καθώς επίσης στη στήριξη των τρίτων χωρών για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού.
  Οι εστίες στην Ελλάδα παρουσιάστηκαν σε εκτατικές εκμεταλλεύσεις, όπως συνέβη και με τις περισσότερες εστίες το 1993 στην Ιταλία. Ο αφθώδης πυρετός είναι μια εξωτική νόσος και η εμφάνισή του οφείλεται σε παράνομη ή τυχαία εισαγωγή του ιού μέσω ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η Επιτροπή απάντησε στην αύξηση του εμπορίου ζώων συνεπεία της ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς προτείνοντας, ειδικότερα, την εναρμόνιση των κανόνων εμπορίου για τα ζώντα ζώα (3), συμπεριλαμβάνοντας τους όρους για τα κέντρα συγκέντρωσης, τους εμπόρους και τους μεταφορείς.
  Τα ζώα που προορίζονται για εξαγωγή σε κάποια τρίτη χώρα συνοδεύονται, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους στην επικράτεια της ΕΕ, από πιστοποιητικό υγείας του ζώου για τα ζώα που προορίζονται για σφαγή.
  Τα ζώα ευπαθών ειδών που προέρχονται και εισάγονται από τρίτες χώρες υπόκεινται στους όρους υγείας των ζώων για τις εισαγωγές και στους απαιτούμενους ελέγχους σε εγκεκριμένους συνοριακούς σταθμούς κτηνιατρικού ελέγχου. |
| --- | --- |

18.

Τα μέτρα που έλαβε η Επιτροπή σε σχέση με τις εισαγωγές ζώντων ευπαθών ζώων και των προϊόντων τους ήταν αποτελεσματικά όσον αφορά τον περιορισμό της εισαγωγής του ιού στην Κοινότητα και την επαφή μεταξύ του ιού και των ευπαθών ζώων. Αυτό μπορεί να αποδοθεί ιδιαίτερα στους αυστηρούς όρους εισαγωγής και στους ελέγχους, καθώς επίσης στη στήριξη των τρίτων χωρών για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού.

Οι εστίες στην Ελλάδα παρουσιάστηκαν σε εκτατικές εκμεταλλεύσεις, όπως συνέβη και με τις περισσότερες εστίες το 1993 στην Ιταλία. Ο αφθώδης πυρετός είναι μια εξωτική νόσος και η εμφάνισή του οφείλεται σε παράνομη ή τυχαία εισαγωγή του ιού μέσω ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Η Επιτροπή απάντησε στην αύξηση του εμπορίου ζώων συνεπεία της ολοκλήρωσης της ενιαίας αγοράς προτείνοντας, ειδικότερα, την εναρμόνιση των κανόνων εμπορίου για τα ζώντα ζώα (3), συμπεριλαμβάνοντας τους όρους για τα κέντρα συγκέντρωσης, τους εμπόρους και τους μεταφορείς.

Τα ζώα που προορίζονται για εξαγωγή σε κάποια τρίτη χώρα συνοδεύονται, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους στην επικράτεια της ΕΕ, από πιστοποιητικό υγείας του ζώου για τα ζώα που προορίζονται για σφαγή.

Τα ζώα ευπαθών ειδών που προέρχονται και εισάγονται από τρίτες χώρες υπόκεινται στους όρους υγείας των ζώων για τις εισαγωγές και στους απαιτούμενους ελέγχους σε εγκεκριμένους συνοριακούς σταθμούς κτηνιατρικού ελέγχου.

| 19. | Τα μέτρα που προβλέπονται στην οδηγία 85/511/EOK θεωρήθηκαν ανεπαρκή λόγω του γεγονότος ότι δεν περιγράφουν λεπτομερώς εκ των προτέρων την επεξεργασία και το χειρισμό των διαφόρων ζωικών προϊόντων και την πλήρη στρατηγική που ακολουθείται σε περίπτωση εμφάνισης μιας εστίας. Ωστόσο, τα μέτρα που περιγράφονται για τις περιπτώσεις υποψίας ή επιβεβαίωσης είναι τα ελάχιστα μέτρα που λαμβάνονται για την εξάλειψη μιας εστίας και αυτά τα μέτρα εφαρμόστηκαν επιτυχώς στο παρελθόν και αναγνωρίζονται από τους διεθνείς εμπορικούς εταίρους και το ΔΓΕ. |
| --- | --- |

19.

Τα μέτρα που προβλέπονται στην οδηγία 85/511/EOK θεωρήθηκαν ανεπαρκή λόγω του γεγονότος ότι δεν περιγράφουν λεπτομερώς εκ των προτέρων την επεξεργασία και το χειρισμό των διαφόρων ζωικών προϊόντων και την πλήρη στρατηγική που ακολουθείται σε περίπτωση εμφάνισης μιας εστίας. Ωστόσο, τα μέτρα που περιγράφονται για τις περιπτώσεις υποψίας ή επιβεβαίωσης είναι τα ελάχιστα μέτρα που λαμβάνονται για την εξάλειψη μιας εστίας και αυτά τα μέτρα εφαρμόστηκαν επιτυχώς στο παρελθόν και αναγνωρίζονται από τους διεθνείς εμπορικούς εταίρους και το ΔΓΕ.

| 20. | Η επανεξέταση της στρατηγικής άρχισε το 1998 υπό το φως της επιδημίας της κλασικής πανώλους των χοίρων του 1996/97, στο πλαίσιο της οδηγίας 2001/89/EK του Συμβουλίου, και συνεχίστηκε ειδικότερα το 2002 στο πλαίσιο της πρότασης μιας νέας οδηγίας σχετικά με τον αφθώδη πυρετό [2003/85/EK, COM(2002) 736 τελικό]. Αυτή η στρατηγική εγκρίθηκε από το σύνολο των κρατών μελών και από το Κοινοβούλιο. Μολονότι δεν καταρτίστηκε επίσημη έκθεση, όλες οι αποφάσεις σχετικά με τις χρηματοδοτικές συνεισφορές στις διάφορες κτηνιατρικές δράσεις υποβλήθηκαν για γνωμοδότηση στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων, εγκρίθηκαν από την Επιτροπή και δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα. Έτσι, οι διάφορες αποφάσεις οι οποίες ελήφθησαν σχετικά με την κοινοτική συνεισφορά για την εξάλειψη του αφθώδους πυρετού συζητήθηκαν στους κόλπους της εν λόγω επιτροπής με πλήρη διαφάνεια. Η διαχείριση των κτηνιατρικών πόρων αποτελεί επίσης αντικείμενο συζητήσεων στο επίπεδο του Συμβουλίου. Οι δημοσιονομικοί προσανατολισμοί συζητούνται επίσης τακτικά.
  Από τα μέσα της δεκαετίας του '90, το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (ΓΤΚΘ) πραγματοποίησε μεγάλο αριθμό αποστολών επιθεώρησης, ιδίως στα κράτη μέλη, αποστολών που περιελάμβαναν αξιολογήσεις των αρμόδιων αρχών και των ικανοτήτων τους να εφαρμόσουν την κοινοτική κτηνιατρική νομοθεσία. |
| --- | --- |

20.

Η επανεξέταση της στρατηγικής άρχισε το 1998 υπό το φως της επιδημίας της κλασικής πανώλους των χοίρων του 1996/97, στο πλαίσιο της οδηγίας 2001/89/EK του Συμβουλίου, και συνεχίστηκε ειδικότερα το 2002 στο πλαίσιο της πρότασης μιας νέας οδηγίας σχετικά με τον αφθώδη πυρετό [2003/85/EK, COM(2002) 736 τελικό]. Αυτή η στρατηγική εγκρίθηκε από το σύνολο των κρατών μελών και από το Κοινοβούλιο. Μολονότι δεν καταρτίστηκε επίσημη έκθεση, όλες οι αποφάσεις σχετικά με τις χρηματοδοτικές συνεισφορές στις διάφορες κτηνιατρικές δράσεις υποβλήθηκαν για γνωμοδότηση στη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων, εγκρίθηκαν από την Επιτροπή και δημοσιεύθηκαν στην Επίσημη Εφημερίδα. Έτσι, οι διάφορες αποφάσεις οι οποίες ελήφθησαν σχετικά με την κοινοτική συνεισφορά για την εξάλειψη του αφθώδους πυρετού συζητήθηκαν στους κόλπους της εν λόγω επιτροπής με πλήρη διαφάνεια. Η διαχείριση των κτηνιατρικών πόρων αποτελεί επίσης αντικείμενο συζητήσεων στο επίπεδο του Συμβουλίου. Οι δημοσιονομικοί προσανατολισμοί συζητούνται επίσης τακτικά.

Από τα μέσα της δεκαετίας του '90, το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων (ΓΤΚΘ) πραγματοποίησε μεγάλο αριθμό αποστολών επιθεώρησης, ιδίως στα κράτη μέλη, αποστολών που περιελάμβαναν αξιολογήσεις των αρμόδιων αρχών και των ικανοτήτων τους να εφαρμόσουν την κοινοτική κτηνιατρική νομοθεσία.

| 21. | Οι προβλεπόμενοι νομοθετικά έλεγχοι των θεμελιωδών μέτρων πραγματοποιήθηκαν και όλοι αποτέλεσαν αντικείμενο ειδικών εκθέσεων.






  α) | οι κτηνιατρικοί υγειονομικοί έλεγχοι στα σύνορα για τις εισαγωγές ζώων και ζωικών προϊόντων εξετάστηκαν στην έκθεση 9001/02 του ΓΤΚΘ, όπου περιγράφονται εν περιλήψει οι αποστολές που πραγματοποιήθηκαν το 2000, το 2001 και το 2002· |
| --- | --- | --- |

21.

Οι προβλεπόμενοι νομοθετικά έλεγχοι των θεμελιωδών μέτρων πραγματοποιήθηκαν και όλοι αποτέλεσαν αντικείμενο ειδικών εκθέσεων.

α)

οι κτηνιατρικοί υγειονομικοί έλεγχοι στα σύνορα για τις εισαγωγές ζώων και ζωικών προϊόντων εξετάστηκαν στην έκθεση 9001/02 του ΓΤΚΘ, όπου περιγράφονται εν περιλήψει οι αποστολές που πραγματοποιήθηκαν το 2000, το 2001 και το 2002·

| β) | οι έλεγχοι της διατροφής των ζώων με σκοπό την αποφυγή της μόλυνσης των ζώων ή των ζωικών προϊόντων εξετάστηκαν στην έκθεση 9007/02 του ΓΤΚΘ, όπου συνοψίζονται οι αποστολές που πραγματοποιήθηκαν το 2001 μετά την εμφάνιση της κρίσης· |
| --- | --- |

β)

οι έλεγχοι της διατροφής των ζώων με σκοπό την αποφυγή της μόλυνσης των ζώων ή των ζωικών προϊόντων εξετάστηκαν στην έκθεση 9007/02 του ΓΤΚΘ, όπου συνοψίζονται οι αποστολές που πραγματοποιήθηκαν το 2001 μετά την εμφάνιση της κρίσης·

| γ) | η εφαρμογή σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών από τα κράτη μέλη, σχεδίων που επιτρέπουν την κινητοποίηση των ανθρώπινων πόρων, των υλικών μέσων και μιας επαρκούς οργάνωσης σε περίπτωση εμφάνισης κρίσης, αποτελεί αντικείμενο της έκθεσης 9502/03 του ΓΤΚΘ, όπου συνοψίζονται οι αποστολές που πραγματοποιήθηκαν το 1999-2002· |
| --- | --- |

γ)

η εφαρμογή σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών από τα κράτη μέλη, σχεδίων που επιτρέπουν την κινητοποίηση των ανθρώπινων πόρων, των υλικών μέσων και μιας επαρκούς οργάνωσης σε περίπτωση εμφάνισης κρίσης, αποτελεί αντικείμενο της έκθεσης 9502/03 του ΓΤΚΘ, όπου συνοψίζονται οι αποστολές που πραγματοποιήθηκαν το 1999-2002·

| δ) | η θέσπιση από τα κράτη μέλη συστημάτων αναγνώρισης και ανίχνευσης των μετακινήσεων των ζώων καθώς και ενός συστήματος πληροφόρησης μεταξύ των κρατών μελών (ANIMO), που έχουν ουσιώδη σημασία για την ταχεία εξεύρεση και τη σφαγή των μολυσμένων ζώων, αποτελεί αντικείμενο έκθεσης σχετικά με την προκαταρκτική μελέτη της Επιτροπής για την εισαγωγή του συστήματος TRACES. |
| --- | --- |

δ)

η θέσπιση από τα κράτη μέλη συστημάτων αναγνώρισης και ανίχνευσης των μετακινήσεων των ζώων καθώς και ενός συστήματος πληροφόρησης μεταξύ των κρατών μελών (ANIMO), που έχουν ουσιώδη σημασία για την ταχεία εξεύρεση και τη σφαγή των μολυσμένων ζώων, αποτελεί αντικείμενο έκθεσης σχετικά με την προκαταρκτική μελέτη της Επιτροπής για την εισαγωγή του συστήματος TRACES.

| 22. | Είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί συστηματικός έλεγχος της συμμόρφωσης όλων των εθνικών νομοθεσιών μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με τις κοινοτικές οδηγίες λόγω του εύρους της κοινοτικής νομοθεσίας που πρέπει να ελεγχθεί.
  Ωστόσο, η Επιτροπή εκπληρώνει τις υποχρεώσεις παρακολούθησης και ελέγχου τις οποίες έχει. Το πράττει με τα μέσα που έχει στη διάθεσή της.
  Κατά τη διάρκεια των αποστολών του, το ΓΤΚΘ ελέγχει εάν τα στοιχεία της κοινοτικής νομοθεσίας της ΕΕ που είναι σχετικά με τους στόχους της αποστολής έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο. Οι πρόσφατα θεσπισθείσες διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων, θεσπίζουν ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο με το οποίο ο ρόλος των υπηρεσιών της Επιτροπής επικεντρώνεται περισσότερο στην εξασφάλιση κατάλληλων και αξιόπιστων συστημάτων ελέγχου, που τα διαχειρίζονται αποτελεσματικά τα κράτη μέλη.
  Οι επιθεωρήσεις του ΓΤΚΘ δεν είναι η μόνη πηγή πληροφοριών που επιτρέπει στις υπηρεσίες της Επιτροπής να ενημερώνονται για τις πιθανές παραβιάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Υπάρχουν επίσης και οι διαδικασίες επί παραβάσει, που κινούνται δυνάμει του άρθρου 226 της συνθήκης. Σημαντικός αριθμός διαδικασιών επί παραβάσει κινούνται κατόπιν καταγγελιών ή με πρωτοβουλία της Επιτροπής.
  Επίσης η Επιτροπή αποφασίζει να διερευνήσει περιπτώσεις ενδεχόμενης παράβασης με δική της πρωτοβουλία, με βάση τις πληροφορίες τις οποίες λαμβάνει με κάθε διαθέσιμο μέσο (περιπτώσεις αυτεπάγγελτης παρέμβασης). |
| --- | --- |

22.

Είναι δύσκολο να πραγματοποιηθεί συστηματικός έλεγχος της συμμόρφωσης όλων των εθνικών νομοθεσιών μεταφοράς στο εθνικό δίκαιο με τις κοινοτικές οδηγίες λόγω του εύρους της κοινοτικής νομοθεσίας που πρέπει να ελεγχθεί.

Ωστόσο, η Επιτροπή εκπληρώνει τις υποχρεώσεις παρακολούθησης και ελέγχου τις οποίες έχει. Το πράττει με τα μέσα που έχει στη διάθεσή της.

Κατά τη διάρκεια των αποστολών του, το ΓΤΚΘ ελέγχει εάν τα στοιχεία της κοινοτικής νομοθεσίας της ΕΕ που είναι σχετικά με τους στόχους της αποστολής έχουν μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο. Οι πρόσφατα θεσπισθείσες διατάξεις του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων, θεσπίζουν ένα νέο νομοθετικό πλαίσιο με το οποίο ο ρόλος των υπηρεσιών της Επιτροπής επικεντρώνεται περισσότερο στην εξασφάλιση κατάλληλων και αξιόπιστων συστημάτων ελέγχου, που τα διαχειρίζονται αποτελεσματικά τα κράτη μέλη.

Οι επιθεωρήσεις του ΓΤΚΘ δεν είναι η μόνη πηγή πληροφοριών που επιτρέπει στις υπηρεσίες της Επιτροπής να ενημερώνονται για τις πιθανές παραβιάσεις της κοινοτικής νομοθεσίας. Υπάρχουν επίσης και οι διαδικασίες επί παραβάσει, που κινούνται δυνάμει του άρθρου 226 της συνθήκης. Σημαντικός αριθμός διαδικασιών επί παραβάσει κινούνται κατόπιν καταγγελιών ή με πρωτοβουλία της Επιτροπής.

Επίσης η Επιτροπή αποφασίζει να διερευνήσει περιπτώσεις ενδεχόμενης παράβασης με δική της πρωτοβουλία, με βάση τις πληροφορίες τις οποίες λαμβάνει με κάθε διαθέσιμο μέσο (περιπτώσεις αυτεπάγγελτης παρέμβασης).

| 23. | Η Επιτροπή θεωρεί, όσον αφορά τις διαπιστώσεις που προβλέπονται στο σημείο 23, ότι το κλείσιμο ενός φακέλου παράβασης που ανοίχτηκε λόγω μη μεταφοράς οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απολύτως σύμφωνο με τις υφιστάμενες διατάξεις και διαδικασίες, εφόσον η παράβαση αποκαταστάθηκε από το κράτος μέλος που παρέλαβε την προειδοποιητική επιστολή. Φυσικά, η αρχειοθέτηση των φακέλων που ανοίγονται λόγω μη μεταφοράς της νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο δεν εμποδίζει την εξέταση της συμμόρφωσης των εθνικών διατάξεων με τις κοινοτικές οδηγίες ούτε την ενδεχόμενη κίνηση μεταγενέστερης διαδικασίας. |
| --- | --- |

23.

Η Επιτροπή θεωρεί, όσον αφορά τις διαπιστώσεις που προβλέπονται στο σημείο 23, ότι το κλείσιμο ενός φακέλου παράβασης που ανοίχτηκε λόγω μη μεταφοράς οδηγίας στο εθνικό δίκαιο είναι απολύτως σύμφωνο με τις υφιστάμενες διατάξεις και διαδικασίες, εφόσον η παράβαση αποκαταστάθηκε από το κράτος μέλος που παρέλαβε την προειδοποιητική επιστολή. Φυσικά, η αρχειοθέτηση των φακέλων που ανοίγονται λόγω μη μεταφοράς της νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο δεν εμποδίζει την εξέταση της συμμόρφωσης των εθνικών διατάξεων με τις κοινοτικές οδηγίες ούτε την ενδεχόμενη κίνηση μεταγενέστερης διαδικασίας.

| 24. | Μεταξύ 1998 και 2000, το ΓΤΚΘ πραγματοποίησε 47 αποστολές σε σχέση με τους συνοριακούς σταθμούς κτηνιατρικού ελέγχου στα κράτη μέλη. Όλες οι εκθέσεις είναι διαθέσιμες στον ιστοχώρο www.europa.eu.int/comm/food/fs/inspections/index_en.html. |
| --- | --- |

24.

Μεταξύ 1998 και 2000, το ΓΤΚΘ πραγματοποίησε 47 αποστολές σε σχέση με τους συνοριακούς σταθμούς κτηνιατρικού ελέγχου στα κράτη μέλη. Όλες οι εκθέσεις είναι διαθέσιμες στον ιστοχώρο www.europa.eu.int/comm/food/fs/inspections/index_en.html.

| 25. | Όσον αφορά τη μη πληρότητα της νομοθεσίας της που υπήρχε το 2001, κυρίως σε σχέση με τις αποσκευές των επιβατών και τις ελεύθερες αποθήκες, η Επιτροπή διευκρινίζει τα ακόλουθα: η οδηγία 90/675/EOK του Συμβουλίου εισήγαγε, τροποποιώντας την πρόταση της Επιτροπής, διατάξεις για τους ελέγχους όσον αφορά την αποθήκευση προϊόντων ζωικής προέλευσης που δεν είναι σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΚ σε ελεύθερες αποθήκες και ελεύθερες ζώνες. Σ’ αυτό το πλαίσιο, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών απέκτησαν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν ελέγχους στις αποθήκες που προϋπήρχαν, αλλά αποκλειστικά υπό τον έλεγχο των τελωνειακών υπηρεσιών. Κατόπιν, η οδηγία 97/78/EK, η οποία αντικατέστησε την οδηγία 90/675/EOK υπό το φως των εξελίξεων της ενιαίας αγοράς, συμπεριέλαβε τις διατάξεις σχετικά με τους ελέγχους στις ελεύθερες αποθήκες και στις ελεύθερες ζώνες. Η απόφαση 2000/571/EK της Επιτροπής καθόρισε τις μεθόδους των κτηνιατρικών ελέγχων για προϊόντα από τρίτες χώρες που προορίζονται για εισαγωγή στις ελεύθερες ζώνες, τις ελεύθερες αποθήκες, τις αποθήκες των τελωνείων ή εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες διασυνοριακών θαλάσσιων μεταφορών.
  Η οδηγία 90/675/EOK τροποποίησε επίσης την οδηγία 72/462/EOK καταργώντας το γενικό κανόνα που απαιτεί όλα τα εισαγόμενα προϊόντα να συμμορφώνονται με τα πρότυπα ΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ της οδηγίας 72/462/EOK, ποσότητες κρέατος και προϊόντων κρέατος μεγαλύτερες του ενός κιλού οι οποίες μεταφέρονται στις προσωπικές αποσκευές των επιβατών πρέπει να υφίστανται πλήρη θερμική επεξεργασία. Το άρθρο 16 της οδηγίας 97/78/EK επιτρέπει παρέκκλιση από τους κτηνιατρικούς ελέγχους για μικρές ποσότητες προϊόντων ζωικής προέλευσης και για προσωπική κατανάλωση προερχόμενες από τρίτες χώρες οι οποίες προβλέπονται στους σχετικούς καταλόγους για τέτοιες εισαγωγές, αλλά δεν αποκλείει τους τελωνειακούς ελέγχους για τις σχετικές επαληθεύσεις.
  Το 2000 η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο [COM(2000) 438] οδηγία, η οποία αργότερα εκδόθηκε ως οδηγία 2002/99/EK του Συμβουλίου, η οποία απαιτεί για όλα τα προϊόντα που εισάγονται στην κοινοτική επικράτεια να συμμορφώνονται με τις κοινοτικές απαιτήσεις περί υγείας των ζώων, ανεξάρτητα από την τελωνειακή διαδικασία. |
| --- | --- |

25.

Όσον αφορά τη μη πληρότητα της νομοθεσίας της που υπήρχε το 2001, κυρίως σε σχέση με τις αποσκευές των επιβατών και τις ελεύθερες αποθήκες, η Επιτροπή διευκρινίζει τα ακόλουθα: η οδηγία 90/675/EOK του Συμβουλίου εισήγαγε, τροποποιώντας την πρόταση της Επιτροπής, διατάξεις για τους ελέγχους όσον αφορά την αποθήκευση προϊόντων ζωικής προέλευσης που δεν είναι σύμφωνα με τα πρότυπα της ΕΚ σε ελεύθερες αποθήκες και ελεύθερες ζώνες. Σ’ αυτό το πλαίσιο, οι κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών απέκτησαν τη δυνατότητα να πραγματοποιούν ελέγχους στις αποθήκες που προϋπήρχαν, αλλά αποκλειστικά υπό τον έλεγχο των τελωνειακών υπηρεσιών. Κατόπιν, η οδηγία 97/78/EK, η οποία αντικατέστησε την οδηγία 90/675/EOK υπό το φως των εξελίξεων της ενιαίας αγοράς, συμπεριέλαβε τις διατάξεις σχετικά με τους ελέγχους στις ελεύθερες αποθήκες και στις ελεύθερες ζώνες. Η απόφαση 2000/571/EK της Επιτροπής καθόρισε τις μεθόδους των κτηνιατρικών ελέγχων για προϊόντα από τρίτες χώρες που προορίζονται για εισαγωγή στις ελεύθερες ζώνες, τις ελεύθερες αποθήκες, τις αποθήκες των τελωνείων ή εταιρείες που παρέχουν υπηρεσίες διασυνοριακών θαλάσσιων μεταφορών.

Η οδηγία 90/675/EOK τροποποίησε επίσης την οδηγία 72/462/EOK καταργώντας το γενικό κανόνα που απαιτεί όλα τα εισαγόμενα προϊόντα να συμμορφώνονται με τα πρότυπα ΕΚ. Σύμφωνα με το άρθρο 1 παράγραφος 2 στοιχείο γ της οδηγίας 72/462/EOK, ποσότητες κρέατος και προϊόντων κρέατος μεγαλύτερες του ενός κιλού οι οποίες μεταφέρονται στις προσωπικές αποσκευές των επιβατών πρέπει να υφίστανται πλήρη θερμική επεξεργασία. Το άρθρο 16 της οδηγίας 97/78/EK επιτρέπει παρέκκλιση από τους κτηνιατρικούς ελέγχους για μικρές ποσότητες προϊόντων ζωικής προέλευσης και για προσωπική κατανάλωση προερχόμενες από τρίτες χώρες οι οποίες προβλέπονται στους σχετικούς καταλόγους για τέτοιες εισαγωγές, αλλά δεν αποκλείει τους τελωνειακούς ελέγχους για τις σχετικές επαληθεύσεις.

Το 2000 η Επιτροπή πρότεινε στο Συμβούλιο [COM(2000) 438] οδηγία, η οποία αργότερα εκδόθηκε ως οδηγία 2002/99/EK του Συμβουλίου, η οποία απαιτεί για όλα τα προϊόντα που εισάγονται στην κοινοτική επικράτεια να συμμορφώνονται με τις κοινοτικές απαιτήσεις περί υγείας των ζώων, ανεξάρτητα από την τελωνειακή διαδικασία.

| 26. | Τα υπολείμματα τροφών από τα διεθνή μεταφορικά μέσα απαγορεύθηκαν με την οδηγία 72/462/EOK και την οδηγία 90/675/EOK.
  Σύμφωνα με την οδηγία 80/217/EOK, απαγορεύεται η σίτιση των χοίρων με υπολείμματα τροφών, εκτός αν τα εν λόγω υπολείμματα υφίστανται κατάλληλη επεξεργασία με σχετική άδεια.
  Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η σίτιση ζώων με υπολείμματα τροφών η οποία γίνεται σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες έχει ποτέ δημιουργήσει εστίες κλασικής πανώλους των χοίρων (ΚΠΧ) ή αφθώδους πυρετού. Ωστόσο, η παράνομη χρησιμοποίηση υπολειμμάτων τροφών είναι από την ίδια τη φύση της δύσκολο να ελεγχθεί. |
| --- | --- |

26.

Τα υπολείμματα τροφών από τα διεθνή μεταφορικά μέσα απαγορεύθηκαν με την οδηγία 72/462/EOK και την οδηγία 90/675/EOK.

Σύμφωνα με την οδηγία 80/217/EOK, απαγορεύεται η σίτιση των χοίρων με υπολείμματα τροφών, εκτός αν τα εν λόγω υπολείμματα υφίστανται κατάλληλη επεξεργασία με σχετική άδεια.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η σίτιση ζώων με υπολείμματα τροφών η οποία γίνεται σύμφωνα με τους κοινοτικούς κανόνες έχει ποτέ δημιουργήσει εστίες κλασικής πανώλους των χοίρων (ΚΠΧ) ή αφθώδους πυρετού. Ωστόσο, η παράνομη χρησιμοποίηση υπολειμμάτων τροφών είναι από την ίδια τη φύση της δύσκολο να ελεγχθεί.

| 27. | Οι κίνδυνοι από τη σίτιση με υπολείμματα τροφών επισημάνθηκαν σε διάφορες περιπτώσεις, π.χ. στη νομοθεσία σχετικά με την κλασική πανώλη των χοίρων καθώς επίσης και στο πλαίσιο των επιθεωρήσεων για τον έλεγχο και την παρακολούθηση της σίτισης με υπολείμματα τροφών οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε σχέση με την ΚΠΧ στη Γερμανία από το 1994. Ένα από τα συμπεράσματα την εποχή εκείνη ήταν να σταματήσει σταδιακά η θερμική επεξεργασία στις εκμεταλλεύσεις. Αυτή η έννοια του διαχωρισμού της επεξεργασίας υπολειμμάτων τροφών από τη σίτιση επιβεβαιώθηκε με την έκδοση της απόφασης 2003/328/EK. |
| --- | --- |

27.

Οι κίνδυνοι από τη σίτιση με υπολείμματα τροφών επισημάνθηκαν σε διάφορες περιπτώσεις, π.χ. στη νομοθεσία σχετικά με την κλασική πανώλη των χοίρων καθώς επίσης και στο πλαίσιο των επιθεωρήσεων για τον έλεγχο και την παρακολούθηση της σίτισης με υπολείμματα τροφών οι οποίες πραγματοποιήθηκαν σε σχέση με την ΚΠΧ στη Γερμανία από το 1994. Ένα από τα συμπεράσματα την εποχή εκείνη ήταν να σταματήσει σταδιακά η θερμική επεξεργασία στις εκμεταλλεύσεις. Αυτή η έννοια του διαχωρισμού της επεξεργασίας υπολειμμάτων τροφών από τη σίτιση επιβεβαιώθηκε με την έκδοση της απόφασης 2003/328/EK.

| 30. | Η απόφαση 91/42/EOK επιτρέπει στην Επιτροπή να εκδίδει συστάσεις και επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να εφαρμόζονται όταν καταρτίζονται σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.
  Οι κατευθυντήριες γραμμές για την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών για τις επιδημικές νόσους δόθηκαν σε όλα τα κράτη μέλη το 1995 και συμπληρώθηκαν ειδικότερα για τον αφθώδη πυρετό το 1998. Το τελευταίο έγγραφο περιλαμβάνει μια απαίτηση για διάφορα σενάρια, συμπεριλαμβανομένου και του σεναρίου της χειρότερης περίπτωσης, λαμβάνοντας υπόψη τους ειδικούς παράγοντες κινδύνου και άλλα χαρακτηριστικά των κρατών μελών.






  α) | Τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών βασίζονται στην αξιολόγηση του κινδύνου σε σχέση τόσο με την εμφάνιση του ιού όσο και με τη μεταγενέστερη διάδοσή του. Αξιολογούνται σε ασκήσεις που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη σε συνθήκες πραγματικού χρόνου.
  Στην απόφαση και στις κατευθυντήριες γραμμές η Επιτροπή δεν μπορούσε να υποδείξει στα κράτη μέλη τον αριθμό του προσωπικού που απαιτείται προκειμένου να συμμορφωθούν με τα σχέδια δεδομένου ότι μέχρι τότε, ιδιαίτερα στον τομέα της υγείας των ζώων, είχε περιορισμένες αρμοδιότητες και, ως εκ τούτου, μικρή πείρα ώστε να παρέμβει στην οργάνωση της διοικητικής δράσης των κρατών μελών σε θέματα πολιτικής, δημόσιας τάξης και ελευθεριών του πολίτη. |
| --- | --- | --- |

30.

Η απόφαση 91/42/EOK επιτρέπει στην Επιτροπή να εκδίδει συστάσεις και επεξηγηματικές σημειώσεις σχετικά με τα κριτήρια που πρέπει να εφαρμόζονται όταν καταρτίζονται σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.

Οι κατευθυντήριες γραμμές για την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών για τις επιδημικές νόσους δόθηκαν σε όλα τα κράτη μέλη το 1995 και συμπληρώθηκαν ειδικότερα για τον αφθώδη πυρετό το 1998. Το τελευταίο έγγραφο περιλαμβάνει μια απαίτηση για διάφορα σενάρια, συμπεριλαμβανομένου και του σεναρίου της χειρότερης περίπτωσης, λαμβάνοντας υπόψη τους ειδικούς παράγοντες κινδύνου και άλλα χαρακτηριστικά των κρατών μελών.

α)

Τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών βασίζονται στην αξιολόγηση του κινδύνου σε σχέση τόσο με την εμφάνιση του ιού όσο και με τη μεταγενέστερη διάδοσή του. Αξιολογούνται σε ασκήσεις που πραγματοποιούνται από τα κράτη μέλη σε συνθήκες πραγματικού χρόνου.

Στην απόφαση και στις κατευθυντήριες γραμμές η Επιτροπή δεν μπορούσε να υποδείξει στα κράτη μέλη τον αριθμό του προσωπικού που απαιτείται προκειμένου να συμμορφωθούν με τα σχέδια δεδομένου ότι μέχρι τότε, ιδιαίτερα στον τομέα της υγείας των ζώων, είχε περιορισμένες αρμοδιότητες και, ως εκ τούτου, μικρή πείρα ώστε να παρέμβει στην οργάνωση της διοικητικής δράσης των κρατών μελών σε θέματα πολιτικής, δημόσιας τάξης και ελευθεριών του πολίτη.

| β) | Από το 1999 και μετά πραγματοποιούνται αποστολές προκειμένου να διερευνηθεί η εφαρμογή των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών. Αυτές οι επιθεωρήσεις πραγματοποιούνται κατ’ εφαρμογή της απόφασης 91/42/EOK και των προαναφερόμενων κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες καλύπτουν θέματα όπως η διάδοση του σχεδίου στην εθνική κτηνοτροφική κοινότητα και η διενέργεια τακτικών ασκήσεων. |
| --- | --- |

β)

Από το 1999 και μετά πραγματοποιούνται αποστολές προκειμένου να διερευνηθεί η εφαρμογή των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών. Αυτές οι επιθεωρήσεις πραγματοποιούνται κατ’ εφαρμογή της απόφασης 91/42/EOK και των προαναφερόμενων κατευθυντήριων γραμμών, οι οποίες καλύπτουν θέματα όπως η διάδοση του σχεδίου στην εθνική κτηνοτροφική κοινότητα και η διενέργεια τακτικών ασκήσεων.

| γ) | Το άρθρο 13 παράγραφος 3 της οδηγίας 85/511/EOK προέβλεπε ότι η Επιτροπή μπορεί, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, να λάβει απόφαση για επείγοντα εμβολιασμό (διαδικασία επιτροπής) «εφόσον έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του αφθώδους πυρετού και υπάρχει απειλή εξάπλωσής του». Μια τέτοια απόφαση θα καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να πραγματοποιηθεί επείγων εμβολιασμός. Επιπλέον, η απόφαση για την πραγματοποίηση επείγοντος εμβολιασμού σε περίπτωση εμφάνισης σχετικής εστίας θα μπορούσε να ληφθεί από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, εφόσον αυτό ενημέρωνε σχετικά την Επιτροπή, με την προϋπόθεση ότι δεν διακυβεύονταν βασικά κοινοτικά συμφέροντα και ότι τα σχετικά εθνικά μέτρα θα εξετάζονταν από τη μόνιμη κτηνιατρική επιτροπή και θα εναρμονίζονταν με απόφαση της Επιτροπής.
  Η θέσπιση των κριτηρίων σε κοινοτικό επίπεδο άρχισε το 1991 και συνεχίστηκε το 1999. Το 2001 χρησιμοποιήθηκε το σύνολο των εν λόγω κριτηρίων προκειμένου να εκτιμηθεί η σκοπιμότητα του επείγοντος εμβολιασμού στα κράτη μέλη που το ζήτησαν.
  Η οδηγία 2003/85/EK απαιτεί την προετοιμασία για εμβολιασμό μετά την πρώτη επιβεβαιωμένη εστία, αλλά η πραγματοποίησή του εξαρτάται από την επιδημιολογική κατάσταση και μόνον εφόσον υπάρχουν περισσότερες από μία εστίες. Αυτή η οδηγία παρέχει επίσης καθοδήγηση για τη διαδικασία λήψης απόφασης περί επείγοντος εμβολιασμού, με βάση την έκθεση της επιστημονικής επιτροπής του 1999. |
| --- | --- |

γ)

Το άρθρο 13 παράγραφος 3 της οδηγίας 85/511/EOK προέβλεπε ότι η Επιτροπή μπορεί, σε συνεργασία με τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη, να λάβει απόφαση για επείγοντα εμβολιασμό (διαδικασία επιτροπής) «εφόσον έχει επιβεβαιωθεί η ύπαρξη του αφθώδους πυρετού και υπάρχει απειλή εξάπλωσής του». Μια τέτοια απόφαση θα καθορίζει τους όρους υπό τους οποίους μπορεί να πραγματοποιηθεί επείγων εμβολιασμός. Επιπλέον, η απόφαση για την πραγματοποίηση επείγοντος εμβολιασμού σε περίπτωση εμφάνισης σχετικής εστίας θα μπορούσε να ληφθεί από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος, εφόσον αυτό ενημέρωνε σχετικά την Επιτροπή, με την προϋπόθεση ότι δεν διακυβεύονταν βασικά κοινοτικά συμφέροντα και ότι τα σχετικά εθνικά μέτρα θα εξετάζονταν από τη μόνιμη κτηνιατρική επιτροπή και θα εναρμονίζονταν με απόφαση της Επιτροπής.

Η θέσπιση των κριτηρίων σε κοινοτικό επίπεδο άρχισε το 1991 και συνεχίστηκε το 1999. Το 2001 χρησιμοποιήθηκε το σύνολο των εν λόγω κριτηρίων προκειμένου να εκτιμηθεί η σκοπιμότητα του επείγοντος εμβολιασμού στα κράτη μέλη που το ζήτησαν.

Η οδηγία 2003/85/EK απαιτεί την προετοιμασία για εμβολιασμό μετά την πρώτη επιβεβαιωμένη εστία, αλλά η πραγματοποίησή του εξαρτάται από την επιδημιολογική κατάσταση και μόνον εφόσον υπάρχουν περισσότερες από μία εστίες. Αυτή η οδηγία παρέχει επίσης καθοδήγηση για τη διαδικασία λήψης απόφασης περί επείγοντος εμβολιασμού, με βάση την έκθεση της επιστημονικής επιτροπής του 1999.

| δ) | Σε περίπτωση υποψίας, η οδηγία 85/511/EOK απαιτεί απογραφή, κατά είδος και κατηγορία, όλων των ζώων της συγκεκριμένης εκμετάλλευσης τα οποία έχουν ήδη πεθάνει, μολυνθεί ή πιστεύεται ότι έχουν μολυνθεί και αυτή η απογραφή απαιτείται να ενημερώνεται, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα ζώα που γεννώνται και τα ζώα που πεθαίνουν. Μόνο αυτά τα αριθμητικά στοιχεία είναι σημαντικά για τον έλεγχο της νόσου.
  Ωστόσο, θα πρέπει να εξετάζονται και να διασταυρώνονται τα διαθέσιμα στοιχεία για την εκμετάλλευση ή εκείνα που βρίσκονται σε κεντρική/κτηνιατρική βάση δεδομένων σύμφωνα με τα κοινοτικά συστήματα για την αναγνώριση και την καταγραφή των ζώων. |
| --- | --- |

δ)

Σε περίπτωση υποψίας, η οδηγία 85/511/EOK απαιτεί απογραφή, κατά είδος και κατηγορία, όλων των ζώων της συγκεκριμένης εκμετάλλευσης τα οποία έχουν ήδη πεθάνει, μολυνθεί ή πιστεύεται ότι έχουν μολυνθεί και αυτή η απογραφή απαιτείται να ενημερώνεται, προκειμένου να ληφθούν υπόψη τα ζώα που γεννώνται και τα ζώα που πεθαίνουν. Μόνο αυτά τα αριθμητικά στοιχεία είναι σημαντικά για τον έλεγχο της νόσου.

Ωστόσο, θα πρέπει να εξετάζονται και να διασταυρώνονται τα διαθέσιμα στοιχεία για την εκμετάλλευση ή εκείνα που βρίσκονται σε κεντρική/κτηνιατρική βάση δεδομένων σύμφωνα με τα κοινοτικά συστήματα για την αναγνώριση και την καταγραφή των ζώων.

| ε) | Η ανάγκη ενσωμάτωσης των αξιολογητών ζωικού κεφαλαίου στα τοπικά κέντρα ελέγχου της νόσου επισημαίνεται στο έγγραφο VI/5211/95. |
| --- | --- |

ε)

Η ανάγκη ενσωμάτωσης των αξιολογητών ζωικού κεφαλαίου στα τοπικά κέντρα ελέγχου της νόσου επισημαίνεται στο έγγραφο VI/5211/95.

| στ) | Στο τέλος του 2003, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέστειλαν στα κράτη μέλη και στις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες ερωτηματολόγιο σχετικά, κυρίως, με το σύστημα πρόσληψης των αξιολογητών, τις γενικές αρχές σχετικά με την αμοιβή τους καθώς και το σύστημα αποζημίωσης των κτηνοτρόφων. |
| --- | --- |

στ)

Στο τέλος του 2003, οι υπηρεσίες της Επιτροπής απέστειλαν στα κράτη μέλη και στις υποψήφιες για προσχώρηση χώρες ερωτηματολόγιο σχετικά, κυρίως, με το σύστημα πρόσληψης των αξιολογητών, τις γενικές αρχές σχετικά με την αμοιβή τους καθώς και το σύστημα αποζημίωσης των κτηνοτρόφων.

| 31. | Τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών πρέπει να θεωρηθούν νομοθεσία εφαρμογής. Τα μέτρα που προβλέπονται στα σχέδια μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομική και κοινωνική κατάσταση της αγροτικής κοινότητας και στην εθνική οικονομία συνολικά. Έως ότου αξιολογηθούν έναντι των εναρμονισμένων κριτηρίων και εγκριθούν επισήμως δεν μπορούν ούτε να εφαρμοστούν ούτε να δοκιμαστούν. Οι ασκήσεις ετοιμότητας σε πραγματικό χρόνο δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν εύκολα σε σύντομο χρονικό περιθώριο.
  Επιπλέον, η ευρωπαϊκή επιτροπή για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού (με έδρα το FAO), μέλη της οποίας είναι όλα τα κράτη μέλη και στην οποία η Επιτροπή συνεισφέρει οικονομικά, πραγματοποίησε αξιολόγηση των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών το 1999. |
| --- | --- |

31.

Τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών πρέπει να θεωρηθούν νομοθεσία εφαρμογής. Τα μέτρα που προβλέπονται στα σχέδια μπορούν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομική και κοινωνική κατάσταση της αγροτικής κοινότητας και στην εθνική οικονομία συνολικά. Έως ότου αξιολογηθούν έναντι των εναρμονισμένων κριτηρίων και εγκριθούν επισήμως δεν μπορούν ούτε να εφαρμοστούν ούτε να δοκιμαστούν. Οι ασκήσεις ετοιμότητας σε πραγματικό χρόνο δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν εύκολα σε σύντομο χρονικό περιθώριο.

Επιπλέον, η ευρωπαϊκή επιτροπή για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού (με έδρα το FAO), μέλη της οποίας είναι όλα τα κράτη μέλη και στην οποία η Επιτροπή συνεισφέρει οικονομικά, πραγματοποίησε αξιολόγηση των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών το 1999.

| 32. | Μια εξαιρετική κατάσταση στα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να θεωρείται ένδειξη πιθανής δημιουργίας εστιών αφθώδους πυρετού. |
| --- | --- |

32.

Μια εξαιρετική κατάσταση στα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να θεωρείται ένδειξη πιθανής δημιουργίας εστιών αφθώδους πυρετού.

| 33. | Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης του Ηνωμένου Βασιλείου για τον αφθώδη πυρετό μπορεί να έχει αλλάξει λίγο κατά τη διάρκεια των ετών που ακολούθησαν τη θέσπισή του, ωστόσο μέχρι το τέλος του 2000 το Ηνωμένο Βασίλειο αναθεωρούσε ορισμένες πτυχές του υπό το φως της εμπειρίας με την ΚΠΧ (4).
  Η σύσταση της Επιτροπής το 1995 όριζε ότι οποιαδήποτε κτηνιατρική υπηρεσία όφειλε να έχει τη δυνατότητα άμεσου ελέγχου για δέκα (5) ταυτόχρονες εστίες, με δυνατότητα επέκτασης εφόσον η επιδημιολογική κατάσταση το απαιτούσε.
  Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα ενός εργαστηρίου εμπειρογνωμόνων σχετικά με τον κίνδυνο εισαγωγής αφθώδους πυρετού στην Ευρώπη συζητήθηκαν στη συνεδρίαση της ερευνητικής ομάδας της ευρωπαϊκής επιτροπής για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού στο FAO το 2000. Αυτή η έκθεση αξιολόγησε πράγματι τον κίνδυνο της εισαγωγής του ιού στα νησιά και στα βόρεια κράτη μέλη της ΕΕ ως πολύ απομακρυσμένο.
  Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου υπήρχαν ήδη περισσότερες από 50 μολυσμένες εγκαταστάσεις πριν από την επιβεβαίωση της πρώτης εστίας, δεν μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση σε άλλα πληγέντα κράτη μέλη που είχαν επαρκές χρονικό διάστημα προειδοποίησης. |
| --- | --- |

33.

Το σχέδιο έκτακτης ανάγκης του Ηνωμένου Βασιλείου για τον αφθώδη πυρετό μπορεί να έχει αλλάξει λίγο κατά τη διάρκεια των ετών που ακολούθησαν τη θέσπισή του, ωστόσο μέχρι το τέλος του 2000 το Ηνωμένο Βασίλειο αναθεωρούσε ορισμένες πτυχές του υπό το φως της εμπειρίας με την ΚΠΧ (4).

Η σύσταση της Επιτροπής το 1995 όριζε ότι οποιαδήποτε κτηνιατρική υπηρεσία όφειλε να έχει τη δυνατότητα άμεσου ελέγχου για δέκα (5) ταυτόχρονες εστίες, με δυνατότητα επέκτασης εφόσον η επιδημιολογική κατάσταση το απαιτούσε.

Τα προκαταρκτικά αποτελέσματα ενός εργαστηρίου εμπειρογνωμόνων σχετικά με τον κίνδυνο εισαγωγής αφθώδους πυρετού στην Ευρώπη συζητήθηκαν στη συνεδρίαση της ερευνητικής ομάδας της ευρωπαϊκής επιτροπής για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού στο FAO το 2000. Αυτή η έκθεση αξιολόγησε πράγματι τον κίνδυνο της εισαγωγής του ιού στα νησιά και στα βόρεια κράτη μέλη της ΕΕ ως πολύ απομακρυσμένο.

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου υπήρχαν ήδη περισσότερες από 50 μολυσμένες εγκαταστάσεις πριν από την επιβεβαίωση της πρώτης εστίας, δεν μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση σε άλλα πληγέντα κράτη μέλη που είχαν επαρκές χρονικό διάστημα προειδοποίησης.

| 35. | Η τρέχουσα πρακτική αναγνώρισης των βοοειδών θα πρέπει να εξασφαλίσει την ανιχνευσιμότητα των εν λόγω ζώων τόσο στην εθνική επικράτεια όσο και στο ενδοκοινοτικό εμπόριο. Τα ζώα που προορίζονται για εξαγωγή σε τρίτες χώρες συνοδεύονται στο σημείο εξόδου από πιστοποιητικό υγείας του ζώου για τα βοοειδή που προορίζονται για σφαγή. Τα εν λόγω ζώα, σε περίπτωση επανεισαγωγής τους, υπόκεινται στις καθιερωμένες απαιτήσεις εισαγωγής, οι οποίες περιλαμβάνουν υποχρεωτική διαμονή στην εγκεκριμένη χώρα αποστολής καθώς και απομόνωση πριν από την εξαγωγή και διεξαγωγή σχετικών δοκιμών πιστοποιημένων με κατάλληλο κτηνοτροφικό πιστοποιητικό.
  Η ανιχνευσιμότητα των βοοειδών σε τρίτες χώρες είναι, συνεπώς, παράγοντας ανησυχίας για την Επιτροπή όσον αφορά την έγκριση των τρίτων χωρών για εξαγωγές, αλλά, από πλευράς υγείας των ζώων, δεν αποτελεί κοινοτική ευθύνη.
  Η αναγνώριση των αιγοπροβάτων είναι μια από τις πτυχές που πρέπει να ελέγχει το ΓΤΚΘ κατά τη διάρκεια ειδικών αποστολών για την εξάλειψη της Β. melitensis. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και οι Κάτω Χώρες είναι απαλλαγμένες από τη Β. melitensis σε ολόκληρη την επικράτειά τους και, ως εκ τούτου, δεν πραγματοποιούνται στις χώρες αυτές τέτοιες αποστολές. |
| --- | --- |

35.

Η τρέχουσα πρακτική αναγνώρισης των βοοειδών θα πρέπει να εξασφαλίσει την ανιχνευσιμότητα των εν λόγω ζώων τόσο στην εθνική επικράτεια όσο και στο ενδοκοινοτικό εμπόριο. Τα ζώα που προορίζονται για εξαγωγή σε τρίτες χώρες συνοδεύονται στο σημείο εξόδου από πιστοποιητικό υγείας του ζώου για τα βοοειδή που προορίζονται για σφαγή. Τα εν λόγω ζώα, σε περίπτωση επανεισαγωγής τους, υπόκεινται στις καθιερωμένες απαιτήσεις εισαγωγής, οι οποίες περιλαμβάνουν υποχρεωτική διαμονή στην εγκεκριμένη χώρα αποστολής καθώς και απομόνωση πριν από την εξαγωγή και διεξαγωγή σχετικών δοκιμών πιστοποιημένων με κατάλληλο κτηνοτροφικό πιστοποιητικό.

Η ανιχνευσιμότητα των βοοειδών σε τρίτες χώρες είναι, συνεπώς, παράγοντας ανησυχίας για την Επιτροπή όσον αφορά την έγκριση των τρίτων χωρών για εξαγωγές, αλλά, από πλευράς υγείας των ζώων, δεν αποτελεί κοινοτική ευθύνη.

Η αναγνώριση των αιγοπροβάτων είναι μια από τις πτυχές που πρέπει να ελέγχει το ΓΤΚΘ κατά τη διάρκεια ειδικών αποστολών για την εξάλειψη της Β. melitensis. Ωστόσο, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και οι Κάτω Χώρες είναι απαλλαγμένες από τη Β. melitensis σε ολόκληρη την επικράτειά τους και, ως εκ τούτου, δεν πραγματοποιούνται στις χώρες αυτές τέτοιες αποστολές.

| 36. | Η αναγνώριση των αιγοπροβάτων που επιτρέπει την ανίχνευση της εκμετάλλευσης προέλευσης είχε ήδη ρυθμιστεί νομοθετικά από την οδηγία 92/102/EOK.
  Μετά τη διεξαγωγή επίπονων συζητήσεων στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο εξέδωσε το 2003 τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 21/2004 ο οποίος απαιτεί την ατομική αναγνώριση των αιγοπροβάτων και την τήρηση μητρώου στις καταγεγραμμένες εκμεταλλεύσεις. |
| --- | --- |

36.

Η αναγνώριση των αιγοπροβάτων που επιτρέπει την ανίχνευση της εκμετάλλευσης προέλευσης είχε ήδη ρυθμιστεί νομοθετικά από την οδηγία 92/102/EOK.

Μετά τη διεξαγωγή επίπονων συζητήσεων στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο εξέδωσε το 2003 τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 21/2004 ο οποίος απαιτεί την ατομική αναγνώριση των αιγοπροβάτων και την τήρηση μητρώου στις καταγεγραμμένες εκμεταλλεύσεις.

| 37. | Σύμφωνα με την οδηγία 92/102/EOK, τα αιγοπρόβατα και οι χοίροι αναγνωρίζονταν ως σύνολο, ούτως ώστε να καθίσταται δυνατή η ανίχνευση της εκμετάλλευσης προέλευσης. Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της εν λόγω οδηγίας προβλέπει παρέκκλιση για τις μικρές εκμεταλλεύσεις που διατηρούν όχι περισσότερα από τρία αιγοπρόβατα ή ένα χοίρο, εφόσον όλα τα εν λόγω ζώα έχουν υποστεί τους ελέγχους που ορίζει η νομοθεσία πριν από οποιαδήποτε μετακίνηση. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 21/2004 κατάργησε αυτήν την παρέκκλιση όσον αφορά τα αιγοπρόβατα. |
| --- | --- |

37.

Σύμφωνα με την οδηγία 92/102/EOK, τα αιγοπρόβατα και οι χοίροι αναγνωρίζονταν ως σύνολο, ούτως ώστε να καθίσταται δυνατή η ανίχνευση της εκμετάλλευσης προέλευσης. Το άρθρο 3 παράγραφος 2 της εν λόγω οδηγίας προβλέπει παρέκκλιση για τις μικρές εκμεταλλεύσεις που διατηρούν όχι περισσότερα από τρία αιγοπρόβατα ή ένα χοίρο, εφόσον όλα τα εν λόγω ζώα έχουν υποστεί τους ελέγχους που ορίζει η νομοθεσία πριν από οποιαδήποτε μετακίνηση. Ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 21/2004 κατάργησε αυτήν την παρέκκλιση όσον αφορά τα αιγοπρόβατα.

| 38.-39. | Το σύστημα ANIMO ως εργαλείο διαχείρισης που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη αναπτύχθηκε πριν από την εποχή του Διαδικτύου. Ως εκ τούτου, η ποσότητα των ανταλλασσόμενων πληροφοριών περιοριζόταν στις απολύτως απαραίτητες πληροφορίες.
  Ως συνέπεια των τεχνικών εξελίξεων η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2003/24/EK, η οποία όριζε ότι πρέπει να αναπτυχθεί το σύστημα πληροφορικής TRACES, που ενσωματώνει τις λειτουργίες των συστημάτων ANIMO και SHIFT σε μια ενιαία δομή. Ως εκ τούτου, κινητοποιήθηκαν οι αναγκαίοι πόροι και η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2004/292/EK, της 30ής Μαρτίου 2004, για τη θέσπιση του συστήματος TRACES και την τροποποίηση της απόφασης 92/486/EOK. |
| --- | --- |

38.-39.

Το σύστημα ANIMO ως εργαλείο διαχείρισης που χρησιμοποιούν τα κράτη μέλη αναπτύχθηκε πριν από την εποχή του Διαδικτύου. Ως εκ τούτου, η ποσότητα των ανταλλασσόμενων πληροφοριών περιοριζόταν στις απολύτως απαραίτητες πληροφορίες.

Ως συνέπεια των τεχνικών εξελίξεων η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2003/24/EK, η οποία όριζε ότι πρέπει να αναπτυχθεί το σύστημα πληροφορικής TRACES, που ενσωματώνει τις λειτουργίες των συστημάτων ANIMO και SHIFT σε μια ενιαία δομή. Ως εκ τούτου, κινητοποιήθηκαν οι αναγκαίοι πόροι και η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2004/292/EK, της 30ής Μαρτίου 2004, για τη θέσπιση του συστήματος TRACES και την τροποποίηση της απόφασης 92/486/EOK.

| 40. | Μετά την εμφάνιση της πρώτης εστίας στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2001, οι πληροφορίες που ήταν αποθηκευμένες στο υπάρχον σύστημα ANIMO τέθηκαν αμέσως στη διάθεση των κρατών μελών που αποτελούσαν πιθανό προορισμό και στη συνέχεια ολοκληρώθηκαν.
  Υπήρξαν δυσκολίες σε σχέση με το τριγωνικό εμπόριο προβάτων προς πάχυνση τα οποία μετακινούνταν από το κράτος μέλος του πρώτου προορισμού σε άλλο και συνοδεύονταν από νέο πιστοποιητικό το οποίο καταγραφόταν σε νέο μήνυμα ANIMO. Η διευκρίνιση τέτοιων κινήσεων απαιτούσε στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Αυτό το πρόβλημα σχετίζεται με τις ιδιαίτερες εμπορικές συνθήκες για τα πρόβατα προς πάχυνση, που δεν προβλέπονταν να έχουν μια υποχρεωτική διαμονή πριν αποσταλούν σε άλλο κράτος μέλος. Η οδηγία 2003/50/EK επέλυσε αυτό το πρόβλημα θεσπίζοντας μια περίοδο διαμονής και πλήρους απαγόρευσης των μετακινήσεων πριν από την αποστολή σε άλλο κράτος μέλος.
  Σε άλλες περιπτώσεις η ανίχνευση των προβάτων συναντούσε εμπόδια όταν το πρόβατο που προερχόταν από το ΗΒ είχε μετακινηθεί σύμφωνα με τους εθνικούς όρους από την εκμετάλλευση προορισμού η οποία αναγραφόταν στο μήνυμα ANIMO σε άλλη εκμετάλλευση εντός του ίδιου κράτους μέλους. |
| --- | --- |

40.

Μετά την εμφάνιση της πρώτης εστίας στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2001, οι πληροφορίες που ήταν αποθηκευμένες στο υπάρχον σύστημα ANIMO τέθηκαν αμέσως στη διάθεση των κρατών μελών που αποτελούσαν πιθανό προορισμό και στη συνέχεια ολοκληρώθηκαν.

Υπήρξαν δυσκολίες σε σχέση με το τριγωνικό εμπόριο προβάτων προς πάχυνση τα οποία μετακινούνταν από το κράτος μέλος του πρώτου προορισμού σε άλλο και συνοδεύονταν από νέο πιστοποιητικό το οποίο καταγραφόταν σε νέο μήνυμα ANIMO. Η διευκρίνιση τέτοιων κινήσεων απαιτούσε στενή συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών. Αυτό το πρόβλημα σχετίζεται με τις ιδιαίτερες εμπορικές συνθήκες για τα πρόβατα προς πάχυνση, που δεν προβλέπονταν να έχουν μια υποχρεωτική διαμονή πριν αποσταλούν σε άλλο κράτος μέλος. Η οδηγία 2003/50/EK επέλυσε αυτό το πρόβλημα θεσπίζοντας μια περίοδο διαμονής και πλήρους απαγόρευσης των μετακινήσεων πριν από την αποστολή σε άλλο κράτος μέλος.

Σε άλλες περιπτώσεις η ανίχνευση των προβάτων συναντούσε εμπόδια όταν το πρόβατο που προερχόταν από το ΗΒ είχε μετακινηθεί σύμφωνα με τους εθνικούς όρους από την εκμετάλλευση προορισμού η οποία αναγραφόταν στο μήνυμα ANIMO σε άλλη εκμετάλλευση εντός του ίδιου κράτους μέλους.

| 41. | Η Επιτροπή έλαβε μέτρα ούτως ώστε στα μηνύματα που εκδίδει το νέο σύστημα πληροφορικής TRACES, το οποίο ενσωματώνει τις λειτουργίες των συστημάτων ANIMO και SHIFT σε μια ενιαία δομή (απόφαση 2004/292/EK της 30ής Μαρτίου 2004), να συμπεριλαμβάνονται πάντοτε πληροφορίες σχετικά με τη διαμετακόμιση μέσω ενδιάμεσων σταθμών. Επιπλέον, οι υγειονομικές συνθήκες για τη λειτουργία των ενδιάμεσων σταθμών ενισχύθηκαν με την εισαγωγή ενός υγειονομικού διαλείμματος με υποχρεωτική απολύμανση πριν χρησιμοποιηθούν για επόμενες αποστολές [απόφαση 2003/483/EK και κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1040/2003]. |
| --- | --- |

41.

Η Επιτροπή έλαβε μέτρα ούτως ώστε στα μηνύματα που εκδίδει το νέο σύστημα πληροφορικής TRACES, το οποίο ενσωματώνει τις λειτουργίες των συστημάτων ANIMO και SHIFT σε μια ενιαία δομή (απόφαση 2004/292/EK της 30ής Μαρτίου 2004), να συμπεριλαμβάνονται πάντοτε πληροφορίες σχετικά με τη διαμετακόμιση μέσω ενδιάμεσων σταθμών. Επιπλέον, οι υγειονομικές συνθήκες για τη λειτουργία των ενδιάμεσων σταθμών ενισχύθηκαν με την εισαγωγή ενός υγειονομικού διαλείμματος με υποχρεωτική απολύμανση πριν χρησιμοποιηθούν για επόμενες αποστολές [απόφαση 2003/483/EK και κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 1040/2003].

| 42.-43. | Η απαγόρευση των μεταφορών σε μεγάλο μέρος ή ακόμη και στο σύνολο της επικράτειας ενός κράτους μέλους είναι ήδη ένας εξαιρετικά σοβαρός περιορισμός που επιβάλλεται για λόγους υγειονομικής πολιτικής, περιορισμός ο οποίος έχει ευρείες συνέπειες για τη δημόσια τάξη και τις ελευθερίες του πολίτη. Εφαρμόζεται από τα κράτη μέλη υπό την ευθύνη των αρμόδιων αρχών. Η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2001/190/EK, της 8ης Μαρτίου 2001, η οποία θέσπισε περιορισμούς σε ολόκληρη την ΕΚ όσον αφορά τη μετακίνηση ευπαθών ζώων εντός και μεταξύ κρατών μελών πλην του ΗΒ και η οποία είχε τις προαναφερθείσες συνέπειες.
  Στις 19 Φεβρουαρίου 2001 η νόσος σημειώθηκε σε θηλυκούς χοίρους στο σφαγείο του Essex και κατόπιν επιβεβαιώθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2001. Η ανίχνευση των εκμεταλλεύσεων προέλευσης οδήγησε στις 21 Φεβρουαρίου 2001 στο συμπέρασμα ότι το σφαγείο μολύνθηκε πριν να φθάσουν τα εν λόγω ζώα. Επίσης έπρεπε να πραγματοποιηθούν επισκέψεις σε περίπου 600 εκμεταλλεύσεις που είχαν προμηθεύσει χοίρους σφαγής, πρώτα από όλα σε όλους τους κτηνοτρόφους που σίτιζαν τα ζώα με υπολείμματα τροφών και στις αντίστοιχες επαφές τους.
  Στις 23 Φεβρουαρίου 2001 η νόσος αναφέρθηκε σε βοοειδή σε μια εκμετάλλευση από την οποία είχαν αποσταλεί πρόβατα σε μια μεγάλη αγορά ζώων πριν από κάποιες ημέρες. Επιβλήθηκε αμέσως εθνική απαγόρευση των μετακινήσεων.
  Οι μετακινήσεις, κυρίως προβάτων, πριν από την ανίχνευση της νόσου και την επιβολή περιορισμών στις μετακινήσεις ευθύνονται για εννέα από τις δώδεκα μεγαλύτερες γεωγραφικές ομάδες εστιών. Οκτώ από τις εννέα περιοχές, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 89 % των εστιών που διαγνώστηκαν έως τις 15 Ιουνίου 2001, μολύνθηκαν πριν να διαγνωστεί το πρώτο κρούσμα αφθώδους πυρετού.
  Οι ελάχιστες απαιτήσεις που περιγράφονται στο άρθρο 9 της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ, και που έχουν ως σκοπό να εμποδίσουν τη μετάδοση του ιού του αφθώδους πυρετού με τον αέρα ή μέσω μικροβιοφόρων ουσιών που φέρουν τον εν λόγω ιό, υπήρξαν αποτελεσματικές στο πλαίσιο των εστιών που παρουσιάστηκαν σε άλλα κράτη μέλη στα οποία έχει αναφερθεί το Συνέδριο και επίσης σε σχέση με πιο απομονωμένες εστίες στο Ηνωμένο Βασίλειο.
  Αντίθετα με τις επιστημονικές μελέτες που εκπονήθηκαν εκ των υστέρων με βάση στοιχεία του αρχείου της επιδημίας του 2001, οι αρμόδιες αρχές έπρεπε, την περίοδο που παρουσιάστηκαν οι πρώτες εστίες, να ενεργήσουν έχοντας στη διάθεσή τους πολύ λιγότερες πληροφορίες. |
| --- | --- |

42.-43.

Η απαγόρευση των μεταφορών σε μεγάλο μέρος ή ακόμη και στο σύνολο της επικράτειας ενός κράτους μέλους είναι ήδη ένας εξαιρετικά σοβαρός περιορισμός που επιβάλλεται για λόγους υγειονομικής πολιτικής, περιορισμός ο οποίος έχει ευρείες συνέπειες για τη δημόσια τάξη και τις ελευθερίες του πολίτη. Εφαρμόζεται από τα κράτη μέλη υπό την ευθύνη των αρμόδιων αρχών. Η Επιτροπή εξέδωσε την απόφαση 2001/190/EK, της 8ης Μαρτίου 2001, η οποία θέσπισε περιορισμούς σε ολόκληρη την ΕΚ όσον αφορά τη μετακίνηση ευπαθών ζώων εντός και μεταξύ κρατών μελών πλην του ΗΒ και η οποία είχε τις προαναφερθείσες συνέπειες.

Στις 19 Φεβρουαρίου 2001 η νόσος σημειώθηκε σε θηλυκούς χοίρους στο σφαγείο του Essex και κατόπιν επιβεβαιώθηκε στις 20 Φεβρουαρίου 2001. Η ανίχνευση των εκμεταλλεύσεων προέλευσης οδήγησε στις 21 Φεβρουαρίου 2001 στο συμπέρασμα ότι το σφαγείο μολύνθηκε πριν να φθάσουν τα εν λόγω ζώα. Επίσης έπρεπε να πραγματοποιηθούν επισκέψεις σε περίπου 600 εκμεταλλεύσεις που είχαν προμηθεύσει χοίρους σφαγής, πρώτα από όλα σε όλους τους κτηνοτρόφους που σίτιζαν τα ζώα με υπολείμματα τροφών και στις αντίστοιχες επαφές τους.

Στις 23 Φεβρουαρίου 2001 η νόσος αναφέρθηκε σε βοοειδή σε μια εκμετάλλευση από την οποία είχαν αποσταλεί πρόβατα σε μια μεγάλη αγορά ζώων πριν από κάποιες ημέρες. Επιβλήθηκε αμέσως εθνική απαγόρευση των μετακινήσεων.

Οι μετακινήσεις, κυρίως προβάτων, πριν από την ανίχνευση της νόσου και την επιβολή περιορισμών στις μετακινήσεις ευθύνονται για εννέα από τις δώδεκα μεγαλύτερες γεωγραφικές ομάδες εστιών. Οκτώ από τις εννέα περιοχές, ποσοστό που αντιστοιχεί σε 89 % των εστιών που διαγνώστηκαν έως τις 15 Ιουνίου 2001, μολύνθηκαν πριν να διαγνωστεί το πρώτο κρούσμα αφθώδους πυρετού.

Οι ελάχιστες απαιτήσεις που περιγράφονται στο άρθρο 9 της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ, και που έχουν ως σκοπό να εμποδίσουν τη μετάδοση του ιού του αφθώδους πυρετού με τον αέρα ή μέσω μικροβιοφόρων ουσιών που φέρουν τον εν λόγω ιό, υπήρξαν αποτελεσματικές στο πλαίσιο των εστιών που παρουσιάστηκαν σε άλλα κράτη μέλη στα οποία έχει αναφερθεί το Συνέδριο και επίσης σε σχέση με πιο απομονωμένες εστίες στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Αντίθετα με τις επιστημονικές μελέτες που εκπονήθηκαν εκ των υστέρων με βάση στοιχεία του αρχείου της επιδημίας του 2001, οι αρμόδιες αρχές έπρεπε, την περίοδο που παρουσιάστηκαν οι πρώτες εστίες, να ενεργήσουν έχοντας στη διάθεσή τους πολύ λιγότερες πληροφορίες.

| 43. | Η έκθεση του ΝΑΟ στη σελίδα 14 αναφέρει:
  «Μεταξύ της επιβεβαίωσης και της εθνικής απαγόρευσης των μετακινήσεων που επιβλήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2001 πιστεύεται ότι μολύνθηκαν ακόμη 62 εγκαταστάσεις σε επτά ακόμη κομητείες».
  Το NAO στην έκθεσή του στη σελίδα 56 σημείο 3.53 εξηγεί τους δισταγμούς του υπουργείου να αποφασίσει στις 20 Φεβρουαρίου 2001, με βάση τα υπάρχοντα επιδημιολογικά στοιχεία, εθνική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων. Τα δραστικά αυτά μέτρα, που θα είχαν μεγάλες συνέπειες για τα ακινητοποιημένα ζώα και για τον εφοδιασμό σε ζωοτροφές, θεωρήθηκαν δυσανάλογα προς την περίσταση, δεδομένου ότι η νόσος, σε εκείνο το στάδιο, είχε προσβάλει μόνο τους χοίρους και η βιομηχανία χοίρων δεν μετακινεί τα ζώα στις αγορές.
  Το NAO διευκρινίζει επίσης ότι τα συμπεράσματα στα οποία αναφέρεται το Συνέδριο βασίστηκαν σε ένα υπό ανάπτυξη μοντέλο και ότι τα στοιχεία στη συνέχεια βελτιώθηκαν. |
| --- | --- |

43.

Η έκθεση του ΝΑΟ στη σελίδα 14 αναφέρει:

«Μεταξύ της επιβεβαίωσης και της εθνικής απαγόρευσης των μετακινήσεων που επιβλήθηκε στις 23 Φεβρουαρίου 2001 πιστεύεται ότι μολύνθηκαν ακόμη 62 εγκαταστάσεις σε επτά ακόμη κομητείες».

Το NAO στην έκθεσή του στη σελίδα 56 σημείο 3.53 εξηγεί τους δισταγμούς του υπουργείου να αποφασίσει στις 20 Φεβρουαρίου 2001, με βάση τα υπάρχοντα επιδημιολογικά στοιχεία, εθνική απαγόρευση όλων των μετακινήσεων. Τα δραστικά αυτά μέτρα, που θα είχαν μεγάλες συνέπειες για τα ακινητοποιημένα ζώα και για τον εφοδιασμό σε ζωοτροφές, θεωρήθηκαν δυσανάλογα προς την περίσταση, δεδομένου ότι η νόσος, σε εκείνο το στάδιο, είχε προσβάλει μόνο τους χοίρους και η βιομηχανία χοίρων δεν μετακινεί τα ζώα στις αγορές.

Το NAO διευκρινίζει επίσης ότι τα συμπεράσματα στα οποία αναφέρεται το Συνέδριο βασίστηκαν σε ένα υπό ανάπτυξη μοντέλο και ότι τα στοιχεία στη συνέχεια βελτιώθηκαν.

ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

| 44. | Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής ήταν και είναι διαθέσιμες 24 ώρες το 24ωρο όχι μόνο κατά τη διάρκεια καταστάσεων κρίσης, όπως φαίνεται από την ταχεία αντίδραση μετά την κοινοποίηση της πρώτης εστίας. |
| --- | --- |

44.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής ήταν και είναι διαθέσιμες 24 ώρες το 24ωρο όχι μόνο κατά τη διάρκεια καταστάσεων κρίσης, όπως φαίνεται από την ταχεία αντίδραση μετά την κοινοποίηση της πρώτης εστίας.

| 45. | Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συνέδριο ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης επιταχύνθηκαν οι διαδικασίες για την ολοκλήρωση των εκθέσεων σχετικά με τις αποστολές.
  Ωστόσο, κατά τη διάρκεια και μετά τις αποστολές στα πληγέντα κράτη μέλη, το ΓΤΚΘ ενημέρωσε αμέσως τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής σχετικά με τα σημαντικά και χρήσιμα πορίσματα κυρίως μέσω άμεσων επαφών και σχετικών εκθέσεων. Η ολοκλήρωση των εκθέσεων εντός 2 μηνών από το πέρας της αποστολής είναι, ως εκ τούτου, απλώς η επίσημη εκδοχή, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης για προσεκτική προετοιμασία των εκθέσεων που πρόκειται να δημοσιευθούν στο Διαδίκτυο. |
| --- | --- |

45.

Η Επιτροπή συμφωνεί με το Συνέδριο ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης επιταχύνθηκαν οι διαδικασίες για την ολοκλήρωση των εκθέσεων σχετικά με τις αποστολές.

Ωστόσο, κατά τη διάρκεια και μετά τις αποστολές στα πληγέντα κράτη μέλη, το ΓΤΚΘ ενημέρωσε αμέσως τις αρμόδιες υπηρεσίες της Επιτροπής σχετικά με τα σημαντικά και χρήσιμα πορίσματα κυρίως μέσω άμεσων επαφών και σχετικών εκθέσεων. Η ολοκλήρωση των εκθέσεων εντός 2 μηνών από το πέρας της αποστολής είναι, ως εκ τούτου, απλώς η επίσημη εκδοχή, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης για προσεκτική προετοιμασία των εκθέσεων που πρόκειται να δημοσιευθούν στο Διαδίκτυο.

| 46. | β) | Η υποχρεωτική κοινοποίηση οποιασδήποτε υποψίας για σημαντική μολυσματική νόσο αποτελεί διεθνώς αποδεκτό μέτρο, το οποίο, για τεχνικούς λόγους, δεν έχει εναλλακτική δυνατότητα και απαιτείται και ρυθμίζεται από την κοινοτική νομοθεσία.
  Η ευθύνη των επιχειρήσεων της τροφικής αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένων των κτηνοτρόφων, διευκρινίστηκε στο άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002, που βασιζόταν σε πρόταση της Επιτροπής [COM(2000) 716 τελικό] και επιβεβαιώθηκε τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο με την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004, της 29ης Απριλίου 2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων. |
| --- | --- | --- |

46.

β)

Η υποχρεωτική κοινοποίηση οποιασδήποτε υποψίας για σημαντική μολυσματική νόσο αποτελεί διεθνώς αποδεκτό μέτρο, το οποίο, για τεχνικούς λόγους, δεν έχει εναλλακτική δυνατότητα και απαιτείται και ρυθμίζεται από την κοινοτική νομοθεσία.

Η ευθύνη των επιχειρήσεων της τροφικής αλυσίδας, συμπεριλαμβανομένων των κτηνοτρόφων, διευκρινίστηκε στο άρθρο 17 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 178/2002, που βασιζόταν σε πρόταση της Επιτροπής [COM(2000) 716 τελικό] και επιβεβαιώθηκε τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Συμβούλιο με την έκδοση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004, της 29ης Απριλίου 2004, για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων και προς τους κανόνες για την υγεία και την καλή διαβίωση των ζώων.

| γ) | Ο αφθώδης πυρετός είναι συνήθως νόσος με σαφή κλινικά συμπτώματα στα βοοειδή και τους χοίρους, αλλά μπορεί επίσης να προσβάλει χωρίς ιδιαίτερα συμπτώματα τα μικρά μηρυκαστικά. Ένα αρχικό αρνητικό αποτέλεσμα μιας εργαστηριακής δοκιμής απαιτεί συμπληρωματικές διερευνήσεις. Η έκθεση του NAO (σ. 61) παρουσιάζει λεπτομερώς τις ενέργειες στις οποίες προέβησαν οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου το Μάρτιο του 2001, προκειμένου να επιταχύνουν τη διάγνωση και να μειώσουν τις καθυστερήσεις μεταξύ του εντοπισμού των προσβεβλημένων ζώων και της θανάτωσής τους.
  Η θανάτωση για κλινικούς λόγους εφαρμόστηκε ευθύς εξ αρχής, αλλά επισημοποιήθηκε στις 15 Μαρτίου, όταν έως 50 νέες εστίες ημερησίως απειλούσαν να υπερβούν τις δυνατότητες τόσο των κτηνιατρικών υπηρεσιών όσο και της εργαστηριακής υποστήριξης. Αμέσως μετά άρχισε να εφαρμόζεται η θανάτωση βάσει υποψιών και η θανάτωση των ζώων που βρίσκονταν σε παρακείμενες ζώνες. |
| --- | --- |

γ)

Ο αφθώδης πυρετός είναι συνήθως νόσος με σαφή κλινικά συμπτώματα στα βοοειδή και τους χοίρους, αλλά μπορεί επίσης να προσβάλει χωρίς ιδιαίτερα συμπτώματα τα μικρά μηρυκαστικά. Ένα αρχικό αρνητικό αποτέλεσμα μιας εργαστηριακής δοκιμής απαιτεί συμπληρωματικές διερευνήσεις. Η έκθεση του NAO (σ. 61) παρουσιάζει λεπτομερώς τις ενέργειες στις οποίες προέβησαν οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου το Μάρτιο του 2001, προκειμένου να επιταχύνουν τη διάγνωση και να μειώσουν τις καθυστερήσεις μεταξύ του εντοπισμού των προσβεβλημένων ζώων και της θανάτωσής τους.

Η θανάτωση για κλινικούς λόγους εφαρμόστηκε ευθύς εξ αρχής, αλλά επισημοποιήθηκε στις 15 Μαρτίου, όταν έως 50 νέες εστίες ημερησίως απειλούσαν να υπερβούν τις δυνατότητες τόσο των κτηνιατρικών υπηρεσιών όσο και της εργαστηριακής υποστήριξης. Αμέσως μετά άρχισε να εφαρμόζεται η θανάτωση βάσει υποψιών και η θανάτωση των ζώων που βρίσκονταν σε παρακείμενες ζώνες.

| 48. | Το Συνέδριο ορθώς παρατήρησε ότι η Επιτροπή υποστηρίζει ένα φάσμα προγραμμάτων για τον έλεγχο και την εξάλειψη στα κράτη μέλη τόσο των ιογενών όσο και των μη ιογενών μολυσματικών νόσων στα ζώα και ιδίως των ζωονόσων και εκείνων που στο παρελθόν περιλαμβάνονταν στον κατάλογο Α του ΔΓΕ.
  Επιπλέον, σε ορισμένα κράτη μέλη δόθηκαν πρόσθετες εγγυήσεις σε σχέση με τις ιογενείς νόσους και οι εγγυήσεις αυτές απαιτούν πρόσθετη επιτόπια παρακολούθηση στις εκμεταλλεύσεις.
  Επίσης η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την καλή διαβίωση των ζώων απαιτεί το κατάλληλο επίπεδο κτηνιατρικής παρακολούθησης και επιθεωρήσεις στις εκμεταλλεύσεις, ενώ τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων τους.
  Επιπλέον, σύμφωνα με την υγειονομική νομοθεσία για την παραγωγή γάλακτος (οδηγία 92/46/EOK), οι εκμεταλλεύσεις παραγωγής γάλακτος πρέπει να συμμορφώνονται με ειδικούς όρους υγείας των ζώων και πρότυπα υγιεινής. Το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων προβλέπει επίσημους ελέγχους σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας.
  Το άρθρο 3.8.1.3 του κώδικα υγείας του ΔΓΕ για τα χερσαία ζώα προβλέπει κατευθυντήριες γραμμές για την παύση της ειδικής παρακολούθησης, εφόσον αναγνωριστεί ότι τα ζώα είναι απαλλαγμένα μόλυνσης:
  Μια χώρα που αναγνωρίστηκε απαλλαγμένη μόλυνσης με βάση τις διατάξεις του κώδικα για τα χερσαία ζώα μπορεί να παύσει την εφαρμογή της ειδικής παρακολούθησης, εφόσον διατηρεί το καθεστώς της ως απαλλαγμένης από μόλυνση, με την προϋπόθεση ότι:






  α) | πρόκειται για κοινοποιήσιμη νόσο· |
| --- | --- | --- |

48.

Το Συνέδριο ορθώς παρατήρησε ότι η Επιτροπή υποστηρίζει ένα φάσμα προγραμμάτων για τον έλεγχο και την εξάλειψη στα κράτη μέλη τόσο των ιογενών όσο και των μη ιογενών μολυσματικών νόσων στα ζώα και ιδίως των ζωονόσων και εκείνων που στο παρελθόν περιλαμβάνονταν στον κατάλογο Α του ΔΓΕ.

Επιπλέον, σε ορισμένα κράτη μέλη δόθηκαν πρόσθετες εγγυήσεις σε σχέση με τις ιογενείς νόσους και οι εγγυήσεις αυτές απαιτούν πρόσθετη επιτόπια παρακολούθηση στις εκμεταλλεύσεις.

Επίσης η κοινοτική νομοθεσία σχετικά με την καλή διαβίωση των ζώων απαιτεί το κατάλληλο επίπεδο κτηνιατρικής παρακολούθησης και επιθεωρήσεις στις εκμεταλλεύσεις, ενώ τα κράτη μέλη υποχρεούνται να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με τα αποτελέσματα των ελέγχων τους.

Επιπλέον, σύμφωνα με την υγειονομική νομοθεσία για την παραγωγή γάλακτος (οδηγία 92/46/EOK), οι εκμεταλλεύσεις παραγωγής γάλακτος πρέπει να συμμορφώνονται με ειδικούς όρους υγείας των ζώων και πρότυπα υγιεινής. Το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη διενέργεια επισήμων ελέγχων της συμμόρφωσης προς τη νομοθεσία περί ζωοτροφών και τροφίμων προβλέπει επίσημους ελέγχους σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας.

Το άρθρο 3.8.1.3 του κώδικα υγείας του ΔΓΕ για τα χερσαία ζώα προβλέπει κατευθυντήριες γραμμές για την παύση της ειδικής παρακολούθησης, εφόσον αναγνωριστεί ότι τα ζώα είναι απαλλαγμένα μόλυνσης:

Μια χώρα που αναγνωρίστηκε απαλλαγμένη μόλυνσης με βάση τις διατάξεις του κώδικα για τα χερσαία ζώα μπορεί να παύσει την εφαρμογή της ειδικής παρακολούθησης, εφόσον διατηρεί το καθεστώς της ως απαλλαγμένης από μόλυνση, με την προϋπόθεση ότι:

α)

πρόκειται για κοινοποιήσιμη νόσο·

| β) | υπάρχει σύστημα έγκαιρης ανίχνευσης· |
| --- | --- |

β)

υπάρχει σύστημα έγκαιρης ανίχνευσης·

| γ) | υπάρχουν μέτρα που εμποδίζουν την εισαγωγή της νόσου/μόλυνσης· |
| --- | --- |

γ)

υπάρχουν μέτρα που εμποδίζουν την εισαγωγή της νόσου/μόλυνσης·

| δ) | δεν εφαρμόζεται ο εμβολιασμός κατά της νόσου· |
| --- | --- |

δ)

δεν εφαρμόζεται ο εμβολιασμός κατά της νόσου·

| ε) | είναι γνωστό ότι η μόλυνση δεν επεκτάθηκε στα άγρια ζώα. |
| --- | --- |

ε)

είναι γνωστό ότι η μόλυνση δεν επεκτάθηκε στα άγρια ζώα.

Η παρακολούθηση δεν μπορεί να εμποδίσει την εμφάνιση αφθώδους πυρετού, αλλά η έγκαιρη ανίχνευση μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό της διάδοσης. Για το λόγο αυτό ο κτηνοτρόφος ή οποιοσδήποτε άλλος υπεύθυνος για τα ζώα που θα μπορούσε έγκαιρα να ανιχνεύσει ύποπτα συμπτώματα είναι υπεύθυνος να κοινοποιήσει οποιαδήποτε υποψία μεταδοτικής νόσου. Στο πλαίσιο του προγραμματισμού έκτακτης ανάγκης, τα άτομα αυτά πρέπει να εκπαιδευτούν να αναγνωρίζουν τις βασικές νόσους.

| 49. | Ο αριθμός των επίσημων κτηνιάτρων δεν πρέπει να συγκρίνεται μόνο με το συνολικό αριθμό των ζώων αλλά –ακόμη σημαντικότερο– με τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων, δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις εν λόγω νόσους προσβάλλουν μάλλον αγέλες παρά μεμονωμένα ζώα, καθώς και τις επαφές μεταξύ των εκμεταλλεύσεων. Τέτοιες εκτιμήσεις πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τη γενική κατάσταση της υγείας των ζώων και την πρόοδο όσον αφορά τις υποδομές, τη διοικητική υποστήριξη, τις επικοινωνίες, την εκπαίδευση των κτηνοτρόφων και κυρίως την ικανότητα πρόσληψης πρόσθετου προσωπικού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Ο αριθμός των επίσημων κτηνιάτρων στο Ηνωμένο Βασίλειο βασιζόταν στις ελάχιστες απαιτήσεις που προβλέπονταν από τα σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών σε περίπτωση αφθώδους πυρετού. |
| --- | --- |

49.

Ο αριθμός των επίσημων κτηνιάτρων δεν πρέπει να συγκρίνεται μόνο με το συνολικό αριθμό των ζώων αλλά –ακόμη σημαντικότερο– με τον αριθμό των εκμεταλλεύσεων, δεδομένου ότι οι περισσότερες από τις εν λόγω νόσους προσβάλλουν μάλλον αγέλες παρά μεμονωμένα ζώα, καθώς και τις επαφές μεταξύ των εκμεταλλεύσεων. Τέτοιες εκτιμήσεις πρέπει επίσης να λαμβάνουν υπόψη τη γενική κατάσταση της υγείας των ζώων και την πρόοδο όσον αφορά τις υποδομές, τη διοικητική υποστήριξη, τις επικοινωνίες, την εκπαίδευση των κτηνοτρόφων και κυρίως την ικανότητα πρόσληψης πρόσθετου προσωπικού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Ο αριθμός των επίσημων κτηνιάτρων στο Ηνωμένο Βασίλειο βασιζόταν στις ελάχιστες απαιτήσεις που προβλέπονταν από τα σχέδια αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών σε περίπτωση αφθώδους πυρετού.

| 51. | Για την επιτυχία των μέτρων που λαμβάνονται σε περίπτωση αφθώδους πυρετού, είναι σημαντική η ταχεία κοινοποίηση των υποψιών, ενώ οι κτηνοτρόφοι πρέπει να είναι εκπαιδευμένοι ώστε να αναγνωρίζουν τη νόσο στο πλαίσιο των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.
  Η θέσπιση μέτρων όπως η επιβολή ποινικών κυρώσεων σε περίπτωση μη κοινοποίησης ή η διενέργεια ερευνών και η επιβολή περιορισμών δημόσιας τάξης που θίγουν ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία ήταν αδιανόητοι σε κοινοτικό επίπεδο με το νομοθετικό πλαίσιο που ίσχυε τότε.
  Κατά την προετοιμασία των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις με τους διάφορους φορείς, οργανισμούς ή άλλους ενδιαφερομένους που είναι επιφορτισμένοι με τον έλεγχο της πιθανής εμφάνισης εστιών της νόσου, ενώ η Επιτροπή είχε καταρτίσει κατάλληλες κατευθυντήριες γραμμές πολύ πριν εμφανιστεί η επιδημία.
  Η απόφαση 91/42/EOK της Επιτροπής απαιτεί την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών (σχέδια αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων) κατά τέτοιο τρόπο ώστε να καθίσταται ειδικότερα δυνατή η ταχεία επαφή ατόμων και οργανισμών που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα. Τα σχέδια αυτά πρέπει να δοκιμάζονται, ώστε να διατηρούνται και να αναπτύσσονται οι επιτόπιες δεξιότητες στον εν λόγω τομέα και οι διοικητικές διαδικασίες.
  Σε περίπτωση υποψίας ή επιβεβαιωμένης εστίας ο κτηνοτρόφος ενημερώνεται από τον επίσημο κτηνίατρο σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν προκειμένου να εμποδιστεί η εξάπλωση της νόσου. Αυτά τα μέτρα είναι γενικού χαρακτήρα, όπως ορίζει η εθνική νομοθεσία με την οποία έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο η σχετική κοινοτική νομοθεσία, καθώς και ειδικού χαρακτήρα, ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες και με τις υπαγορεύσεις των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών. |
| --- | --- |

51.

Για την επιτυχία των μέτρων που λαμβάνονται σε περίπτωση αφθώδους πυρετού, είναι σημαντική η ταχεία κοινοποίηση των υποψιών, ενώ οι κτηνοτρόφοι πρέπει να είναι εκπαιδευμένοι ώστε να αναγνωρίζουν τη νόσο στο πλαίσιο των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.

Η θέσπιση μέτρων όπως η επιβολή ποινικών κυρώσεων σε περίπτωση μη κοινοποίησης ή η διενέργεια ερευνών και η επιβολή περιορισμών δημόσιας τάξης που θίγουν ιδιωτικά περιουσιακά στοιχεία ήταν αδιανόητοι σε κοινοτικό επίπεδο με το νομοθετικό πλαίσιο που ίσχυε τότε.

Κατά την προετοιμασία των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών πραγματοποιούνται διαβουλεύσεις με τους διάφορους φορείς, οργανισμούς ή άλλους ενδιαφερομένους που είναι επιφορτισμένοι με τον έλεγχο της πιθανής εμφάνισης εστιών της νόσου, ενώ η Επιτροπή είχε καταρτίσει κατάλληλες κατευθυντήριες γραμμές πολύ πριν εμφανιστεί η επιδημία.

Η απόφαση 91/42/EOK της Επιτροπής απαιτεί την κατάρτιση σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών (σχέδια αντιμετώπισης απρόοπτων καταστάσεων) κατά τέτοιο τρόπο ώστε να καθίσταται ειδικότερα δυνατή η ταχεία επαφή ατόμων και οργανισμών που εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα. Τα σχέδια αυτά πρέπει να δοκιμάζονται, ώστε να διατηρούνται και να αναπτύσσονται οι επιτόπιες δεξιότητες στον εν λόγω τομέα και οι διοικητικές διαδικασίες.

Σε περίπτωση υποψίας ή επιβεβαιωμένης εστίας ο κτηνοτρόφος ενημερώνεται από τον επίσημο κτηνίατρο σχετικά με τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν προκειμένου να εμποδιστεί η εξάπλωση της νόσου. Αυτά τα μέτρα είναι γενικού χαρακτήρα, όπως ορίζει η εθνική νομοθεσία με την οποία έχει μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο η σχετική κοινοτική νομοθεσία, καθώς και ειδικού χαρακτήρα, ανάλογα με τις επικρατούσες συνθήκες και με τις υπαγορεύσεις των σχεδίων αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.

| 52. | Μολονότι η έγκαιρη κοινοποίηση των ύποπτων περιπτώσεων είναι ουσιαστική για τον έλεγχο της διάδοσης του αφθώδους πυρετού, η νόσος δεν παράγει σε όλες τις περιπτώσεις σαφώς ανιχνεύσιμα κλινικά συμπτώματα και οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν όλοι το ίδιο επίπεδο κατάρτισης και δεξιοτήτων ώστε να τα ανιχνεύσουν. Είναι πρόκληση για τους κτηνιάτρους να εργάζονται με ένα βιολογικό σύστημα που παρουσιάζει ποικιλομορφία κοινωνικών, πολιτιστικών και οικονομικών συνθηκών. Ως εκ τούτου, η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει μια πλειάδα μέτρων προκειμένου να εξασφαλίσει την αποφυγή ή, τουλάχιστον, την ελαχιστοποίηση της εξάπλωσης των κύριων μολυσματικών νόσων που προσβάλλουν τα ζώα. Κατά συνέπεια, ο επίσημος κτηνίατρος ο οποίος πραγματοποιεί στο σφαγείο την επιθεώρηση πριν από τη θανάτωση των ζώων είναι σημαντικός παράγοντας για την ανίχνευση των νόσων στα ζώα.
  Όταν κάποιος υπεύθυνος για τα ζώα εσκεμμένα δεν αναφέρει ύποπτα συμπτώματα της νόσου τιμωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις της αντίστοιχης εθνικής νομοθεσίας. |
| --- | --- |

52.

Μολονότι η έγκαιρη κοινοποίηση των ύποπτων περιπτώσεων είναι ουσιαστική για τον έλεγχο της διάδοσης του αφθώδους πυρετού, η νόσος δεν παράγει σε όλες τις περιπτώσεις σαφώς ανιχνεύσιμα κλινικά συμπτώματα και οι κτηνοτρόφοι δεν έχουν όλοι το ίδιο επίπεδο κατάρτισης και δεξιοτήτων ώστε να τα ανιχνεύσουν. Είναι πρόκληση για τους κτηνιάτρους να εργάζονται με ένα βιολογικό σύστημα που παρουσιάζει ποικιλομορφία κοινωνικών, πολιτιστικών και οικονομικών συνθηκών. Ως εκ τούτου, η κοινοτική νομοθεσία προβλέπει μια πλειάδα μέτρων προκειμένου να εξασφαλίσει την αποφυγή ή, τουλάχιστον, την ελαχιστοποίηση της εξάπλωσης των κύριων μολυσματικών νόσων που προσβάλλουν τα ζώα. Κατά συνέπεια, ο επίσημος κτηνίατρος ο οποίος πραγματοποιεί στο σφαγείο την επιθεώρηση πριν από τη θανάτωση των ζώων είναι σημαντικός παράγοντας για την ανίχνευση των νόσων στα ζώα.

Όταν κάποιος υπεύθυνος για τα ζώα εσκεμμένα δεν αναφέρει ύποπτα συμπτώματα της νόσου τιμωρείται σύμφωνα με τις διατάξεις της αντίστοιχης εθνικής νομοθεσίας.

| 53. | Η κοινοτική νομοθεσία απαιτεί άμεση κοινοποίηση οποιασδήποτε υποψίας για αφθώδη πυρετό από τον κτηνοτρόφο στις αρχές. Επίσης, το άρθρο 4 της οδηγίας 85/511/EOK απαιτεί να τεθεί η εκμετάλλευση για την οποία υπάρχουν οι σχετικές υποψίες αμέσως υπό περιορισμούς και να αρχίσει επιδημιολογική έρευνα προκειμένου να αποκλειστεί ή να επιβεβαιωθεί η παρουσία της νόσου και να ανιχνευτούν οι επικίνδυνες επαφές. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ένα αρνητικό αποτέλεσμα στην αρχική δοκιμασία προσυμπτωματικού ελέγχου είναι η πιο περίπλοκη περίπτωση, δεδομένου ότι απαιτεί χρονοβόρες συμπληρωματικές έρευνες μέχρις ότου επιτευχθεί οριστική διάγνωση. Τα μέτρα που εφαρμόζονται στις εκμεταλλεύσεις για τις οποίες υπάρχουν οι εν λόγω υποψίες μπορούν να επεκταθούν και σε άλλες εκμεταλλεύσεις που ενδέχεται να έχουν προσβληθεί ή μολυνθεί.
  Η κοινοποίηση της επιβεβαιωμένης εστίας στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη, καθώς και στο ΔΓΕ, είναι δευτερεύουσα κίνηση. Το διεθνώς αποδεκτό πρότυπο είναι να γίνεται η κοινοποίηση στις άλλες χώρες μέσα σε 24 ώρες.
  Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ενημέρωσαν την Επιτροπή πριν καταστούν διαθέσιμα τα τελικά αποτελέσματα της οριστικής απόδειξης, δηλαδή της απομόνωσης του ιού.
  Η εμπεριστατωμένη διάγνωση έχει ουσιαστική σημασία για να είναι δικαιολογημένα τα αυστηρά μέτρα όπως η ολοκληρωτική καταστροφή των ζώων και οι ευρείας κλίμακας περιορισμοί των μετακινήσεων.
  Κάθε έτος, πολλές δωδεκάδες υποψιών για αφθώδη πυρετό κοινοποιούνται στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Αυτή η πληροφόρηση ενθαρρύνεται έντονα τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την Επιτροπή. Τα μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με τις υποψίες αυτές πρέπει να είναι αναλογικά. Δεν είναι ρεαλιστικό να κλείνει ολόκληρη η κτηνοτροφική βιομηχανία κάθε φορά που αναφέρεται μια υποψία. |
| --- | --- |

53.

Η κοινοτική νομοθεσία απαιτεί άμεση κοινοποίηση οποιασδήποτε υποψίας για αφθώδη πυρετό από τον κτηνοτρόφο στις αρχές. Επίσης, το άρθρο 4 της οδηγίας 85/511/EOK απαιτεί να τεθεί η εκμετάλλευση για την οποία υπάρχουν οι σχετικές υποψίες αμέσως υπό περιορισμούς και να αρχίσει επιδημιολογική έρευνα προκειμένου να αποκλειστεί ή να επιβεβαιωθεί η παρουσία της νόσου και να ανιχνευτούν οι επικίνδυνες επαφές. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ένα αρνητικό αποτέλεσμα στην αρχική δοκιμασία προσυμπτωματικού ελέγχου είναι η πιο περίπλοκη περίπτωση, δεδομένου ότι απαιτεί χρονοβόρες συμπληρωματικές έρευνες μέχρις ότου επιτευχθεί οριστική διάγνωση. Τα μέτρα που εφαρμόζονται στις εκμεταλλεύσεις για τις οποίες υπάρχουν οι εν λόγω υποψίες μπορούν να επεκταθούν και σε άλλες εκμεταλλεύσεις που ενδέχεται να έχουν προσβληθεί ή μολυνθεί.

Η κοινοποίηση της επιβεβαιωμένης εστίας στην Επιτροπή και στα άλλα κράτη μέλη, καθώς και στο ΔΓΕ, είναι δευτερεύουσα κίνηση. Το διεθνώς αποδεκτό πρότυπο είναι να γίνεται η κοινοποίηση στις άλλες χώρες μέσα σε 24 ώρες.

Οι αρχές του Ηνωμένου Βασιλείου ενημέρωσαν την Επιτροπή πριν καταστούν διαθέσιμα τα τελικά αποτελέσματα της οριστικής απόδειξης, δηλαδή της απομόνωσης του ιού.

Η εμπεριστατωμένη διάγνωση έχει ουσιαστική σημασία για να είναι δικαιολογημένα τα αυστηρά μέτρα όπως η ολοκληρωτική καταστροφή των ζώων και οι ευρείας κλίμακας περιορισμοί των μετακινήσεων.

Κάθε έτος, πολλές δωδεκάδες υποψιών για αφθώδη πυρετό κοινοποιούνται στις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών. Αυτή η πληροφόρηση ενθαρρύνεται έντονα τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την Επιτροπή. Τα μέτρα που λαμβάνονται σε σχέση με τις υποψίες αυτές πρέπει να είναι αναλογικά. Δεν είναι ρεαλιστικό να κλείνει ολόκληρη η κτηνοτροφική βιομηχανία κάθε φορά που αναφέρεται μια υποψία.

| 54. | Η Επιτροπή, εφαρμόζοντας τις τυποποιημένες διαδικασίες της, αντέδρασε έγκαιρα και σύμφωνα με τη νομοθεσία χρησιμοποιώντας την πιο άμεση και σύγχρονη τεχνολογία επικοινωνιών.
  Η Επιτροπή ενημέρωσε τα κράτη μέλη σε λιγότερο από μία ώρα μετά την κοινοποίηση της εστίας και έλαβε τα κατάλληλα μέτρα διασφάλισης σε λιγότερες από 24 ώρες.
  Επιπλέον το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, σταμάτησε να πιστοποιεί ή/και να επιτρέπει τις εξαγωγές ζωντανών ζώων και των προϊόντων τους σε άλλα κράτη μέλη.
  Οι ιρλανδικές αρχές διέκοψαν τις εισαγωγές ευπαθών ζώων και των προϊόντων τους στις 21 Φεβρουαρίου 2001 και πληροφόρησαν σχετικά την Επιτροπή στις 15.42. Οι ιρλανδικές αρχές εντόπισαν επίσης όλα τα ζώα που είχαν εισέλθει από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Ιρλανδία και διέταξαν τη θανάτωσή τους. |
| --- | --- |

54.

Η Επιτροπή, εφαρμόζοντας τις τυποποιημένες διαδικασίες της, αντέδρασε έγκαιρα και σύμφωνα με τη νομοθεσία χρησιμοποιώντας την πιο άμεση και σύγχρονη τεχνολογία επικοινωνιών.

Η Επιτροπή ενημέρωσε τα κράτη μέλη σε λιγότερο από μία ώρα μετά την κοινοποίηση της εστίας και έλαβε τα κατάλληλα μέτρα διασφάλισης σε λιγότερες από 24 ώρες.

Επιπλέον το Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, σταμάτησε να πιστοποιεί ή/και να επιτρέπει τις εξαγωγές ζωντανών ζώων και των προϊόντων τους σε άλλα κράτη μέλη.

Οι ιρλανδικές αρχές διέκοψαν τις εισαγωγές ευπαθών ζώων και των προϊόντων τους στις 21 Φεβρουαρίου 2001 και πληροφόρησαν σχετικά την Επιτροπή στις 15.42. Οι ιρλανδικές αρχές εντόπισαν επίσης όλα τα ζώα που είχαν εισέλθει από το Ηνωμένο Βασίλειο στην Ιρλανδία και διέταξαν τη θανάτωσή τους.

| 56. | Με τη θέσπιση της πολιτικής του «μη εμβολιασμού» καθιερώθηκε ένα σύστημα αποζημίωσης για τα ζώα που θανατώνονται με σκοπό τον έλεγχο της νόσου. Αυτό το σύστημα καθιερώθηκε επειδή ο κάτοχος των ζώων, για λόγους συμφέροντος της αγροτικής κοινότητας καθώς της εθνικής και της κοινοτικής οικονομίας, δεν ήταν πλέον σε θέση να εφαρμόσει όλα τα διαθέσιμα μέσα για την προστασία της αγέλης· για παράδειγμα, ο κάτοχος δεν είχε το δικαίωμα προφυλακτικού εμβολιασμού.
  Ταυτόχρονα αυτό το σύστημα αποζημίωσης αποτελούσε κίνητρο για ταχεία κοινοποίηση, αποκλείοντας την αποζημίωση για ζώα που πέθαναν από τη νόσο πριν από την κοινοποίηση. |
| --- | --- |

56.

Με τη θέσπιση της πολιτικής του «μη εμβολιασμού» καθιερώθηκε ένα σύστημα αποζημίωσης για τα ζώα που θανατώνονται με σκοπό τον έλεγχο της νόσου. Αυτό το σύστημα καθιερώθηκε επειδή ο κάτοχος των ζώων, για λόγους συμφέροντος της αγροτικής κοινότητας καθώς της εθνικής και της κοινοτικής οικονομίας, δεν ήταν πλέον σε θέση να εφαρμόσει όλα τα διαθέσιμα μέσα για την προστασία της αγέλης· για παράδειγμα, ο κάτοχος δεν είχε το δικαίωμα προφυλακτικού εμβολιασμού.

Ταυτόχρονα αυτό το σύστημα αποζημίωσης αποτελούσε κίνητρο για ταχεία κοινοποίηση, αποκλείοντας την αποζημίωση για ζώα που πέθαναν από τη νόσο πριν από την κοινοποίηση.

| 58. | Το άρθρο 5 παράγραφος 3 της οδηγίας 85/511/EOK επιτρέπει την κατά παρέκκλιση μη δειγματοληψία από ζώα που βρίσκονται σε μια δευτερογενή εστία που συνδέεται επιδημιολογικά με μια επιβεβαιωμένη εστία για την οποία έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι σχετικές δειγματοληψίες. Με άλλα λόγια, στις περιπτώσεις αυτές η διάγνωση μπορεί να γίνει σε κλινική βάση.
  Η πολιτική της ολοκληρωτικής καταστροφής εφαρμόζεται σε όλες τις επιβεβαιωμένες εστίες, και, σύμφωνα με τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, στα ζώα για τα οποία υπάρχει υπόνοια ότι έχουν προσβληθεί ή μολυνθεί (άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης 90/424/EOK).
  Όσον αφορά την οργάνωση των διοικητικών διαδικασιών σχετικά με την καταστροφή, την αξιολόγηση και την αποζημίωση των αγελών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρήσουν το δικαίωμα να οργανώνονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής έννομης τάξης τους σχετικά με τη λήψη διοικητικών μέτρων «αστυνόμευσης» και την αλληλεπίδρασή τους με την προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων των πολιτών. |
| --- | --- |

58.

Το άρθρο 5 παράγραφος 3 της οδηγίας 85/511/EOK επιτρέπει την κατά παρέκκλιση μη δειγματοληψία από ζώα που βρίσκονται σε μια δευτερογενή εστία που συνδέεται επιδημιολογικά με μια επιβεβαιωμένη εστία για την οποία έχουν ήδη πραγματοποιηθεί οι σχετικές δειγματοληψίες. Με άλλα λόγια, στις περιπτώσεις αυτές η διάγνωση μπορεί να γίνει σε κλινική βάση.

Η πολιτική της ολοκληρωτικής καταστροφής εφαρμόζεται σε όλες τις επιβεβαιωμένες εστίες, και, σύμφωνα με τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, στα ζώα για τα οποία υπάρχει υπόνοια ότι έχουν προσβληθεί ή μολυνθεί (άρθρο 3 παράγραφος 2 της απόφασης 90/424/EOK).

Όσον αφορά την οργάνωση των διοικητικών διαδικασιών σχετικά με την καταστροφή, την αξιολόγηση και την αποζημίωση των αγελών, τα κράτη μέλη θα πρέπει να διατηρήσουν το δικαίωμα να οργανώνονται σύμφωνα με τις απαιτήσεις της εθνικής έννομης τάξης τους σχετικά με τη λήψη διοικητικών μέτρων «αστυνόμευσης» και την αλληλεπίδρασή τους με την προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας και των δικαιωμάτων των πολιτών.

ΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΩΝ

| 59.-60. | Η Επιτροπή συμμερίζεται την εκτίμηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η κάλυψη των δαπανών αποζημίωσης πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ακόμη πιο λεπτομερών οδηγιών στα κράτη μέλη. Εξάλλου, είναι ήδη υπό κατάρτιση σχετικές οδηγίες. Προσεχώς θα υποβληθεί στα κράτη μέλη ένα σχέδιο κανονισμού που ορίζει τις δαπάνες που είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση.
  Σε όλα τα μέτρα στήριξης της αγοράς που θεσπίστηκαν στον τομέα του χοιρινού κρέατος από την ειδική έκθεση 1/2000 και ύστερα, η Επιτροπή εφαρμόζει το ίδιο ποσοστό συγχρηματοδότησης (50 %) με αυτό που εφαρμόζεται στο πλαίσιο των κτηνιατρικών μέτρων.
  Μολονότι οι κανόνες και οι διαδικασίες που αφορούν την επιλεξιμότητα δεν είχαν αποτελέσει ακόμη αντικείμενο εγγράφου εργασίας ή επίσημου κώδικα δεοντολογίας, ωστόσο είχαν ήδη δοθεί στα κράτη μέλη σημαντικές διευκρινίσεις όσον αφορά τις επιλέξιμες σφαγές. Συγκεκριμένα είχε διευκρινιστεί στην απόφαση χρηματοδότησης ότι μόνο οι υποχρεωτικές σφαγές θα μπορούσαν να τύχουν κοινοτικής αποζημίωσης.
  Εξάλλου, διευκρινίστηκε στις αποφάσεις χρηματοδότησης ότι μόνο η λεγόμενη «αγοραία αξία» των ζώων είναι επιλέξιμη για κοινοτική χρηματοδότηση. Όσον αφορά το συγκεκριμένο σημείο των αποζημιώσεων των κτηνοτρόφων, η κατάσταση στα κράτη μέλη είναι πολύ ανομοιογενής. Αποκλείεται να υπάρξει ένα ενιαίο ποσό για κάθε τύπο ζώων που θα αποτελεί κατάλληλη αποζημίωση για τους ιδιοκτήτες των οποίων θανατώνονται τα ζώα.
  Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι δεν έχει τη νομική αρμοδιότητα για την εναρμόνιση εθνικών καθεστώτων αποζημίωσης σε περίπτωση επιδημίας. |
| --- | --- |

59.-60.

Η Επιτροπή συμμερίζεται την εκτίμηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η κάλυψη των δαπανών αποζημίωσης πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ακόμη πιο λεπτομερών οδηγιών στα κράτη μέλη. Εξάλλου, είναι ήδη υπό κατάρτιση σχετικές οδηγίες. Προσεχώς θα υποβληθεί στα κράτη μέλη ένα σχέδιο κανονισμού που ορίζει τις δαπάνες που είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση.

Σε όλα τα μέτρα στήριξης της αγοράς που θεσπίστηκαν στον τομέα του χοιρινού κρέατος από την ειδική έκθεση 1/2000 και ύστερα, η Επιτροπή εφαρμόζει το ίδιο ποσοστό συγχρηματοδότησης (50 %) με αυτό που εφαρμόζεται στο πλαίσιο των κτηνιατρικών μέτρων.

Μολονότι οι κανόνες και οι διαδικασίες που αφορούν την επιλεξιμότητα δεν είχαν αποτελέσει ακόμη αντικείμενο εγγράφου εργασίας ή επίσημου κώδικα δεοντολογίας, ωστόσο είχαν ήδη δοθεί στα κράτη μέλη σημαντικές διευκρινίσεις όσον αφορά τις επιλέξιμες σφαγές. Συγκεκριμένα είχε διευκρινιστεί στην απόφαση χρηματοδότησης ότι μόνο οι υποχρεωτικές σφαγές θα μπορούσαν να τύχουν κοινοτικής αποζημίωσης.

Εξάλλου, διευκρινίστηκε στις αποφάσεις χρηματοδότησης ότι μόνο η λεγόμενη «αγοραία αξία» των ζώων είναι επιλέξιμη για κοινοτική χρηματοδότηση. Όσον αφορά το συγκεκριμένο σημείο των αποζημιώσεων των κτηνοτρόφων, η κατάσταση στα κράτη μέλη είναι πολύ ανομοιογενής. Αποκλείεται να υπάρξει ένα ενιαίο ποσό για κάθε τύπο ζώων που θα αποτελεί κατάλληλη αποζημίωση για τους ιδιοκτήτες των οποίων θανατώνονται τα ζώα.

Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι δεν έχει τη νομική αρμοδιότητα για την εναρμόνιση εθνικών καθεστώτων αποζημίωσης σε περίπτωση επιδημίας.

| 61. | Το σύστημα αποζημίωσης που καθιερώθηκε στο πλαίσιο των μέτρων ελέγχου και εξάλειψης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ) και το οποίο αφορά τα ζώα που σφάζονται σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που προβλέπονται σε πρόγραμμα εξάλειψης ενός κράτους μέλους, εγκεκριμένο από την Επιτροπή, αποτέλεσε αντικείμενο τεσσάρων κανονισμών της Επιτροπής σχετικά με το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πορτογαλία, τη Γαλλία και την Ιρλανδία. Οι ίδιες αρχές εφαρμόστηκαν στους τέσσερις κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 164/97 σχετικά με τη Γαλλία, όσον αφορά το πλαίσιο του καθεστώτος αποζημίωσης.
  Όσον αφορά την οριοθέτηση των αποζημιώσεων για τα ζώα που έχουν προσβληθεί από ΣΕΒ, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι αυτή η αποζημίωση των ιδιοκτητών βοοειδών που έχουν προσβληθεί από ΣΕΒ δεν καλύπτεται από το ταμείο εκτάκτων αναγκών (άρθρα 3, 4, 6 και 11 της απόφασης 90/424/EOK) (6). |
| --- | --- |

61.

Το σύστημα αποζημίωσης που καθιερώθηκε στο πλαίσιο των μέτρων ελέγχου και εξάλειψης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών (ΣΕΒ) και το οποίο αφορά τα ζώα που σφάζονται σύμφωνα με τα κριτήρια επιλογής που προβλέπονται σε πρόγραμμα εξάλειψης ενός κράτους μέλους, εγκεκριμένο από την Επιτροπή, αποτέλεσε αντικείμενο τεσσάρων κανονισμών της Επιτροπής σχετικά με το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πορτογαλία, τη Γαλλία και την Ιρλανδία. Οι ίδιες αρχές εφαρμόστηκαν στους τέσσερις κανονισμούς, συμπεριλαμβανομένου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 164/97 σχετικά με τη Γαλλία, όσον αφορά το πλαίσιο του καθεστώτος αποζημίωσης.

Όσον αφορά την οριοθέτηση των αποζημιώσεων για τα ζώα που έχουν προσβληθεί από ΣΕΒ, η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι αυτή η αποζημίωση των ιδιοκτητών βοοειδών που έχουν προσβληθεί από ΣΕΒ δεν καλύπτεται από το ταμείο εκτάκτων αναγκών (άρθρα 3, 4, 6 και 11 της απόφασης 90/424/EOK) (6).

| 62. | Ο καθορισμός της αποζημίωσης αποτελεί κατά πρώτο λόγο αρμοδιότητα των κρατών μελών σε συνάρτηση με τις συγκεκριμένες συνθήκες των αγορών. Οι πρόσφατες αποφάσεις που καλύπτουν την κοινοτική συνεισφορά στις δαπάνες που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη αποτελούν τη νομική βάση για τις αποζημιώσεις που είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση. Μόνο η αγοραία αξία του ζώου αμέσως πριν από τη θανάτωσή του είναι επιλέξιμη για κοινοτική χρηματοδότηση. |
| --- | --- |

62.

Ο καθορισμός της αποζημίωσης αποτελεί κατά πρώτο λόγο αρμοδιότητα των κρατών μελών σε συνάρτηση με τις συγκεκριμένες συνθήκες των αγορών. Οι πρόσφατες αποφάσεις που καλύπτουν την κοινοτική συνεισφορά στις δαπάνες που πραγματοποίησαν τα κράτη μέλη αποτελούν τη νομική βάση για τις αποζημιώσεις που είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση. Μόνο η αγοραία αξία του ζώου αμέσως πριν από τη θανάτωσή του είναι επιλέξιμη για κοινοτική χρηματοδότηση.

| 63. | Η κατάλληλη αποζημίωση ορίζεται ως η αγοραία αξία των ζώων αμέσως πριν από τη θανάτωσή τους· επομένως, οι αναφερθείσες απώλειες εισοδήματος δεν είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση και αποκλείστηκαν οσάκις ζητήθηκε η κάλυψή τους. |
| --- | --- |

63.

Η κατάλληλη αποζημίωση ορίζεται ως η αγοραία αξία των ζώων αμέσως πριν από τη θανάτωσή τους· επομένως, οι αναφερθείσες απώλειες εισοδήματος δεν είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση και αποκλείστηκαν οσάκις ζητήθηκε η κάλυψή τους.

| 64. | Η βάση δεδομένων που καθιερώθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 και το άρθρο 14 της οδηγίας 64/432/EOK είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την παρακολούθηση των κινήσεων των ζώων, έχει όμως περιορισμένη χρησιμότητα όσον αφορά τον προσδιορισμό της αξίας. Αν και παρέχει πληροφορίες σχετικά με την ηλικία, το φύλο, το χρώμα ή τη φυλή και τον κωδικό αναγνώρισης της μητέρας, δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με το κατά πόσον ένα ζώο είναι αναπαραγωγικό ζώο καθαρής φυλής εγγεγραμμένο σε γενεαλογικό βιβλίο. Η πρόταση της Επιτροπής να συμπεριληφθεί στη βάση η ενδεχόμενη εγγραφή σε γενεαλογικό βιβλίο δεν έγινε δεκτή από τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

64.

Η βάση δεδομένων που καθιερώθηκε σύμφωνα με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1760/2000 και το άρθρο 14 της οδηγίας 64/432/EOK είναι ένα σημαντικό εργαλείο για την παρακολούθηση των κινήσεων των ζώων, έχει όμως περιορισμένη χρησιμότητα όσον αφορά τον προσδιορισμό της αξίας. Αν και παρέχει πληροφορίες σχετικά με την ηλικία, το φύλο, το χρώμα ή τη φυλή και τον κωδικό αναγνώρισης της μητέρας, δεν παρέχει πληροφορίες σχετικά με το κατά πόσον ένα ζώο είναι αναπαραγωγικό ζώο καθαρής φυλής εγγεγραμμένο σε γενεαλογικό βιβλίο. Η πρόταση της Επιτροπής να συμπεριληφθεί στη βάση η ενδεχόμενη εγγραφή σε γενεαλογικό βιβλίο δεν έγινε δεκτή από τα κράτη μέλη.

| 66. | Η Επιτροπή δεν έχει νομική αρμοδιότητα για την οργάνωση των καθεστώτων αποζημίωσης των κτηνοτρόφων στα κράτη μέλη. Επιπλέον, αυτοί δεν επιθυμούν αυτή την εναρμόνιση.
  Οι διαφορές που εντοπίζει το Συνέδριο στα κράτη μέλη είχαν επίσης εντοπιστεί και από την Επιτροπή κατά τους επιτόπιους ελέγχους της. Οι διαφορές αυτές συνδέονται με τις επιλογές των κρατών μελών. Οι παρατυπίες που είχαν αντίκτυπο για τον κοινοτικό προϋπολογισμό αποτέλεσαν αντικείμενο κατάλληλων οικονομικών διορθώσεων εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής, όπως αναφέρεται λεπτομερώς στη συνέχεια.
  Η Επιτροπή μεριμνά για τη διαφύλαξη της αρχής της ίσης μεταχείρισης των κρατών μελών σε όλες τις αποφάσεις της σχετικά με συγχρηματοδοτήσεις.
  Το γεγονός ότι αυτές οι αποφάσεις υπόκεινται σε γνωμοδότηση της μόνιμης επιτροπής για την υγεία των ζώων και την τροφική αλυσίδα συμβάλλει στην τήρηση αυτής της αρχής. |
| --- | --- |

66.

Η Επιτροπή δεν έχει νομική αρμοδιότητα για την οργάνωση των καθεστώτων αποζημίωσης των κτηνοτρόφων στα κράτη μέλη. Επιπλέον, αυτοί δεν επιθυμούν αυτή την εναρμόνιση.

Οι διαφορές που εντοπίζει το Συνέδριο στα κράτη μέλη είχαν επίσης εντοπιστεί και από την Επιτροπή κατά τους επιτόπιους ελέγχους της. Οι διαφορές αυτές συνδέονται με τις επιλογές των κρατών μελών. Οι παρατυπίες που είχαν αντίκτυπο για τον κοινοτικό προϋπολογισμό αποτέλεσαν αντικείμενο κατάλληλων οικονομικών διορθώσεων εκ μέρους των υπηρεσιών της Επιτροπής, όπως αναφέρεται λεπτομερώς στη συνέχεια.

Η Επιτροπή μεριμνά για τη διαφύλαξη της αρχής της ίσης μεταχείρισης των κρατών μελών σε όλες τις αποφάσεις της σχετικά με συγχρηματοδοτήσεις.

Το γεγονός ότι αυτές οι αποφάσεις υπόκεινται σε γνωμοδότηση της μόνιμης επιτροπής για την υγεία των ζώων και την τροφική αλυσίδα συμβάλλει στην τήρηση αυτής της αρχής.

| 67-71. | Οι παρεκκλίσεις που καθιερώθηκαν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1458/2001, που εκδόθηκε στις 17 Ιουλίου 2001, όσον αφορά την εφαρμογή των καθεστώτων κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων πρέπει να εφαρμόζονται λαμβάνοντας υπόψη την αρχή σύμφωνα με την οποία το καθεστώς των άμεσων πληρωμών έχει σκοπό να αντισταθμίσει τις συνέπειες που έχει για τα εισοδήματα των παραγωγών η σταδιακή μείωση του επιπέδου στήριξης της αγοράς που καθιερώθηκε με τη μεταρρύθμιση «πρόγραμμα δράσης 2000». Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι οι πριμοδοτήσεις μπορούν να χορηγούνται στον παραγωγό ανεξάρτητα από τις άλλες συνθήκες που συνδέονται με την υγειονομική κατάσταση των ζώων στα κράτη μέλη.
  Τα κράτη μέλη που επλήγησαν από την επιδημία αφθώδους πυρετού ζήτησαν, από το τέλος του Απριλίου του 2001, την έκδοση μέτρων παρέκκλισης.
  Στο πλαίσιο των αιτήσεων αυτών, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι παραγωγοί δεν είχαν τη δυνατότητα να εκπληρώσουν ορισμένες υποχρεώσεις που τους επιβάλλονται δυνάμει των κανονισμών που θεσπίζουν τα καθεστώτα πριμοδοτήσεων λόγω των μέτρων που επιβάλλουν περιορισμούς στις μετακινήσεις των ζώων σε ορισμένες περιφέρειες, μέτρων που είχαν εκδοθεί στο πλαίσιο της καταπολέμησης της διάδοσης της επιδημίας αφθώδους πυρετού.
  Η Επιτροπή χορήγησε προσωρινά παρεκκλίσεις από ορισμένους κανόνες που εφαρμόζονται σε κανονικές συνθήκες, ιδίως όσον αφορά τη διατήρηση των ζώων. Στην επιτροπή διαχείρισης βοδινού κρέατος υποβλήθηκε σειρά προτάσεων στα μέσα Μαΐου και η εν λόγω επιτροπή εξέδωσε ευνοϊκή γνώμη στις 29 Ιουνίου 2001.
  Επομένως, η διαδικασία θέσπισης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1458/2001 διήρκεσε δύο μήνες από τη στιγμή που ζητήθηκε η παρέμβαση της Επιτροπής.
  Επομένως, εφόσον οι σχετικές άμεσες πληρωμές μπορούν να πραγματοποιούνται υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι ευθύνη των κρατών μελών να διασφαλίζουν, κατά τους ταυτόχρονους ή εκ των υστέρων ελέγχους που διενεργούνται όσον αφορά τα προσδιορισμένα ποσά με σκοπό τον καθορισμό της αποζημίωσης των παραγωγών δυνάμει των κτηνιατρικών διατάξεων, ότι οι εν λόγω παραγωγοί δεν εισπράττουν δύο φορές το ποσό των κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων.
  Η Επιτροπή θεωρεί ότι, υπ’ αυτές τις συνθήκες, ενδείκνυται να εισαχθεί μελλοντικά, είτε στους κανόνες που διέπουν τις άμεσες πληρωμές είτε στις κτηνιατρικές αποφάσεις που επιτρέπουν την αποζημίωση, μια ρήτρα που σκοπό θα έχει να εξασφαλίσει την αποφυγή των διπλών πληρωμών και να αποδώσει σαφώς την ευθύνη στα κράτη μέλη.
  Ωστόσο, στο πλαίσιο της εκ μέρους της διαχείρισης της επιζωοτίας, η Επιτροπή έλαβε τα απαραίτητα μέτρα για να περιοριστεί ο αντίκτυπος της υπερεκτίμησης της τιμής των ζώων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό· συγκεκριμένα, μετά από επιτόπιους ελέγχους, το μέσο ποσοστό διόρθωσης για το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες και την Ιρλανδία είναι 55 %, που αντιστοιχεί σε ποσό 583 εκατ. ευρώ έναντι συνολικού ζητηθέντος ποσού 1 051 εκατομμυρίων. |
| --- | --- |

67-71.

Οι παρεκκλίσεις που καθιερώθηκαν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1458/2001, που εκδόθηκε στις 17 Ιουλίου 2001, όσον αφορά την εφαρμογή των καθεστώτων κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων πρέπει να εφαρμόζονται λαμβάνοντας υπόψη την αρχή σύμφωνα με την οποία το καθεστώς των άμεσων πληρωμών έχει σκοπό να αντισταθμίσει τις συνέπειες που έχει για τα εισοδήματα των παραγωγών η σταδιακή μείωση του επιπέδου στήριξης της αγοράς που καθιερώθηκε με τη μεταρρύθμιση «πρόγραμμα δράσης 2000». Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι οι πριμοδοτήσεις μπορούν να χορηγούνται στον παραγωγό ανεξάρτητα από τις άλλες συνθήκες που συνδέονται με την υγειονομική κατάσταση των ζώων στα κράτη μέλη.

Τα κράτη μέλη που επλήγησαν από την επιδημία αφθώδους πυρετού ζήτησαν, από το τέλος του Απριλίου του 2001, την έκδοση μέτρων παρέκκλισης.

Στο πλαίσιο των αιτήσεων αυτών, η Επιτροπή διαπίστωσε ότι οι παραγωγοί δεν είχαν τη δυνατότητα να εκπληρώσουν ορισμένες υποχρεώσεις που τους επιβάλλονται δυνάμει των κανονισμών που θεσπίζουν τα καθεστώτα πριμοδοτήσεων λόγω των μέτρων που επιβάλλουν περιορισμούς στις μετακινήσεις των ζώων σε ορισμένες περιφέρειες, μέτρων που είχαν εκδοθεί στο πλαίσιο της καταπολέμησης της διάδοσης της επιδημίας αφθώδους πυρετού.

Η Επιτροπή χορήγησε προσωρινά παρεκκλίσεις από ορισμένους κανόνες που εφαρμόζονται σε κανονικές συνθήκες, ιδίως όσον αφορά τη διατήρηση των ζώων. Στην επιτροπή διαχείρισης βοδινού κρέατος υποβλήθηκε σειρά προτάσεων στα μέσα Μαΐου και η εν λόγω επιτροπή εξέδωσε ευνοϊκή γνώμη στις 29 Ιουνίου 2001.

Επομένως, η διαδικασία θέσπισης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1458/2001 διήρκεσε δύο μήνες από τη στιγμή που ζητήθηκε η παρέμβαση της Επιτροπής.

Επομένως, εφόσον οι σχετικές άμεσες πληρωμές μπορούν να πραγματοποιούνται υπό αυτές τις συνθήκες, η Επιτροπή εκτιμά ότι είναι ευθύνη των κρατών μελών να διασφαλίζουν, κατά τους ταυτόχρονους ή εκ των υστέρων ελέγχους που διενεργούνται όσον αφορά τα προσδιορισμένα ποσά με σκοπό τον καθορισμό της αποζημίωσης των παραγωγών δυνάμει των κτηνιατρικών διατάξεων, ότι οι εν λόγω παραγωγοί δεν εισπράττουν δύο φορές το ποσό των κτηνοτροφικών πριμοδοτήσεων.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι, υπ’ αυτές τις συνθήκες, ενδείκνυται να εισαχθεί μελλοντικά, είτε στους κανόνες που διέπουν τις άμεσες πληρωμές είτε στις κτηνιατρικές αποφάσεις που επιτρέπουν την αποζημίωση, μια ρήτρα που σκοπό θα έχει να εξασφαλίσει την αποφυγή των διπλών πληρωμών και να αποδώσει σαφώς την ευθύνη στα κράτη μέλη.

Ωστόσο, στο πλαίσιο της εκ μέρους της διαχείρισης της επιζωοτίας, η Επιτροπή έλαβε τα απαραίτητα μέτρα για να περιοριστεί ο αντίκτυπος της υπερεκτίμησης της τιμής των ζώων για τον κοινοτικό προϋπολογισμό· συγκεκριμένα, μετά από επιτόπιους ελέγχους, το μέσο ποσοστό διόρθωσης για το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Γαλλία, τις Κάτω Χώρες και την Ιρλανδία είναι 55 %, που αντιστοιχεί σε ποσό 583 εκατ. ευρώ έναντι συνολικού ζητηθέντος ποσού 1 051 εκατομμυρίων.

| 72.-73. | Το καθεστώς των άμεσων πληρωμών, όπου περιλαμβάνεται η πριμοδότηση της σφαγής, αποσκοπεί στο να αντισταθμίσει τις συνέπειες που έχει για τα εισοδήματα των παραγωγών η σταδιακή μείωση του επιπέδου στήριξης της αγοράς που καθιερώθηκε με τη μεταρρύθμιση «πρόγραμμα δράσης 2000». Η Επιτροπή θεώρησε ότι είναι βάσιμη η χορήγηση της πριμοδότησης σφαγής για τα ζώα που σφάζονται στο πλαίσιο του αφθώδους πυρετού, εφόσον πληρούνται οι κανονιστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση της πριμοδότησης και εφόσον τα ζώα σφάζονται σε σφαγείο.
  Η ισχύουσα νομοθεσία δεν εξαρτά την αίτηση πριμοδότησης για σφαγή από κτηνιατρική έγκριση και δεν συνδέει τη χορήγηση της πριμοδότησης με τον προορισμό του ζώου, και ιδίως με το χαρακτήρα του ως κατάλληλου για κατανάλωση από τον άνθρωπο.
  Το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης αυτής επιβεβαιώθηκε πολλές φορές, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της επιτροπής διαχείρισης βοδινού κρέατος καθώς και κατά τη θέσπιση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2777/2000 περί θεσπίσεως εξαιρετικών μέτρων στήριξης για την αγορά βοείου κρέατος (καθεστώς αγοράς με σκοπό την καταστροφή).
  Το εν λόγω πεδίο εφαρμογής γνωστοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2001 στις αρχές των Κάτω Χωρών ως απάντηση στο ερώτημά τους σχετικά με την επιλεξιμότητα, για την πριμοδότηση σφαγής, των ζώων που σφάζονται στο πλαίσιο της επιδημίας αφθώδους πυρετού και επιβεβαιώθηκε το Φεβρουάριο του 2004 στον υπουργό Γεωργίας των Κάτω Χωρών, με τη διευκρίνιση ότι η χορήγηση της πριμοδότησης για τη σφαγή είναι δυνατή για τα ζώα που σφάζονται σε σφαγείο, με την προϋπόθεση ότι το ποσό της πριμοδότησης ούτε περιλαμβάνεται στην εκτίμηση της αξίας των ζώων για τις ανάγκες της κτηνιατρικής αποζημίωσης ούτε καταβάλλεται σε αυτή τη βάση, για να αποφεύγονται οι διπλές πληρωμές. Η ακολουθηθείσα διαδικασία καθώς και οι κοινοποιηθείσες αποφάσεις είχαν στόχο να μη θιγούν τα συμφέροντα των δικαιούχων.
  Δυνάμει την ισχύουσας νομοθεσίας, η πληρωμή της πριμοδότησης για σφαγή μπορεί να πραγματοποιείται εκπρόθεσμα σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δεόντως αιτιολογημένες.
  Από τις πληροφορίες που κοινοποίησαν οιγεωργικές υπηρεσίες των Κάτω Χωρών φαίνεται ότι από 1 278 προσβληθείσες εκμεταλλεύσεις σε 791 τα ζώα θανατώθηκαν σε σφαγείο. |
| --- | --- |

72.-73.

Το καθεστώς των άμεσων πληρωμών, όπου περιλαμβάνεται η πριμοδότηση της σφαγής, αποσκοπεί στο να αντισταθμίσει τις συνέπειες που έχει για τα εισοδήματα των παραγωγών η σταδιακή μείωση του επιπέδου στήριξης της αγοράς που καθιερώθηκε με τη μεταρρύθμιση «πρόγραμμα δράσης 2000». Η Επιτροπή θεώρησε ότι είναι βάσιμη η χορήγηση της πριμοδότησης σφαγής για τα ζώα που σφάζονται στο πλαίσιο του αφθώδους πυρετού, εφόσον πληρούνται οι κανονιστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση της πριμοδότησης και εφόσον τα ζώα σφάζονται σε σφαγείο.

Η ισχύουσα νομοθεσία δεν εξαρτά την αίτηση πριμοδότησης για σφαγή από κτηνιατρική έγκριση και δεν συνδέει τη χορήγηση της πριμοδότησης με τον προορισμό του ζώου, και ιδίως με το χαρακτήρα του ως κατάλληλου για κατανάλωση από τον άνθρωπο.

Το πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης αυτής επιβεβαιώθηκε πολλές φορές, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της επιτροπής διαχείρισης βοδινού κρέατος καθώς και κατά τη θέσπιση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2777/2000 περί θεσπίσεως εξαιρετικών μέτρων στήριξης για την αγορά βοείου κρέατος (καθεστώς αγοράς με σκοπό την καταστροφή).

Το εν λόγω πεδίο εφαρμογής γνωστοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2001 στις αρχές των Κάτω Χωρών ως απάντηση στο ερώτημά τους σχετικά με την επιλεξιμότητα, για την πριμοδότηση σφαγής, των ζώων που σφάζονται στο πλαίσιο της επιδημίας αφθώδους πυρετού και επιβεβαιώθηκε το Φεβρουάριο του 2004 στον υπουργό Γεωργίας των Κάτω Χωρών, με τη διευκρίνιση ότι η χορήγηση της πριμοδότησης για τη σφαγή είναι δυνατή για τα ζώα που σφάζονται σε σφαγείο, με την προϋπόθεση ότι το ποσό της πριμοδότησης ούτε περιλαμβάνεται στην εκτίμηση της αξίας των ζώων για τις ανάγκες της κτηνιατρικής αποζημίωσης ούτε καταβάλλεται σε αυτή τη βάση, για να αποφεύγονται οι διπλές πληρωμές. Η ακολουθηθείσα διαδικασία καθώς και οι κοινοποιηθείσες αποφάσεις είχαν στόχο να μη θιγούν τα συμφέροντα των δικαιούχων.

Δυνάμει την ισχύουσας νομοθεσίας, η πληρωμή της πριμοδότησης για σφαγή μπορεί να πραγματοποιείται εκπρόθεσμα σε εξαιρετικές περιπτώσεις, δεόντως αιτιολογημένες.

Από τις πληροφορίες που κοινοποίησαν οιγεωργικές υπηρεσίες των Κάτω Χωρών φαίνεται ότι από 1 278 προσβληθείσες εκμεταλλεύσεις σε 791 τα ζώα θανατώθηκαν σε σφαγείο.

| 74. | Η απόφαση 90/424 του Συμβουλίου προσφέρει περιορισμένες μόνο νομικές δυνατότητες για τον καθορισμό των λεπτομερειών εκτέλεσης της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας στις δαπάνες που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη. Γι’ αυτό, κάθε σχέδιο κανονισμού που συντάσσει η Επιτροπή και το οποίο προσδιορίζει τους κανόνες επιλεξιμότητας για την κοινοτική χρηματοδότηση πρέπει να έχει ως νομική βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1258/1999 του Συμβουλίου. |
| --- | --- |

74.

Η απόφαση 90/424 του Συμβουλίου προσφέρει περιορισμένες μόνο νομικές δυνατότητες για τον καθορισμό των λεπτομερειών εκτέλεσης της χρηματοδοτικής συμμετοχής της Κοινότητας στις δαπάνες που πραγματοποιούν τα κράτη μέλη. Γι’ αυτό, κάθε σχέδιο κανονισμού που συντάσσει η Επιτροπή και το οποίο προσδιορίζει τους κανόνες επιλεξιμότητας για την κοινοτική χρηματοδότηση πρέπει να έχει ως νομική βάση τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1258/1999 του Συμβουλίου.

| 75. | Το σχέδιο απόφασης για τον καθορισμό των κανόνων επιλεξιμότητας για κοινοτική χρηματοδότηση των επειγουσών παρεμβάσεων και της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού περιλαμβάνει ένα παράρτημα, όπου παρουσιάζονται τα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβάλλονται, μετά από σχετική αίτηση, από την αρμόδια για τον έλεγχο αρχή.
  Όσον αφορά τα αποδεικτικά στοιχεία, εφαρμόζεται το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1258/1999 του Συμβουλίου, όπως υπενθυμίζεται ρητώς σε κάθε απόφαση κτηνιατρικής χρηματοδότησης. Επομένως, τα κράτη μέλη γνώριζαν τις πληροφορίες που θα έπρεπε να είναι σε θέση να παράσχουν και να τεκμηριώσουν σε περίπτωση ελέγχου.
  Τα παραδείγματα που αναφέρει το Συνέδριο, και τα οποία επεσήμανε και η Επιτροπή κατά τους επιτόπιους ελέγχους της, δεν καταδεικνύουν στην πραγματικότητα κάποιο πρόβλημα καθορισμού των αποδεικτικών στοιχείων, αλλά αποκαλύπτουν τη μέτρια ποιότητα των στοιχείων αυτών σε ορισμένα κράτη μέλη. Οι ανακολουθίες που εντοπίστηκαν είναι γενικά συνέπεια του ανεπαρκούς διοικητικού πλαισίου των κρατών μελών τη στιγμή της επιδημίας.
  Δεδομένου ότι μέχρι τώρα η Επιτροπή δεν είχε με τα κράτη μέλη πρόβλημα πρόσβασης στις διοικητικές πληροφορίες και ότι κάθε εθνικό διοικητικό σύστημα και κάθε επιδημία είναι διαφορετικά, φαίνεται δύσκολο να επιθυμεί κανείς να καταρτίσει εκ των προτέρων διεξοδικό κατάλογο των δικαιολογητικών που πρέπει να υποβάλλονται. Αντίθετα, η Επιτροπή, κατά την διάρκεια των ελέγχων της, αντιμετώπισε πρόβλημα πρόσβασης στα δεδομένα που διατηρούν οι κτηνοτρόφοι (μητρώα εκμετάλλευσης, τιμολόγια αγοράς των σφαγμένων ζώων). Αυτό το σημείο θα αποτελέσει αντικείμενο νομικής αποσαφήνισης με τα κράτη μέλη εν όψει των μελλοντικών κοινοτικών αποζημιώσεων. |
| --- | --- |

75.

Το σχέδιο απόφασης για τον καθορισμό των κανόνων επιλεξιμότητας για κοινοτική χρηματοδότηση των επειγουσών παρεμβάσεων και της καταπολέμησης του αφθώδους πυρετού περιλαμβάνει ένα παράρτημα, όπου παρουσιάζονται τα δικαιολογητικά που πρέπει να υποβάλλονται, μετά από σχετική αίτηση, από την αρμόδια για τον έλεγχο αρχή.

Όσον αφορά τα αποδεικτικά στοιχεία, εφαρμόζεται το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1258/1999 του Συμβουλίου, όπως υπενθυμίζεται ρητώς σε κάθε απόφαση κτηνιατρικής χρηματοδότησης. Επομένως, τα κράτη μέλη γνώριζαν τις πληροφορίες που θα έπρεπε να είναι σε θέση να παράσχουν και να τεκμηριώσουν σε περίπτωση ελέγχου.

Τα παραδείγματα που αναφέρει το Συνέδριο, και τα οποία επεσήμανε και η Επιτροπή κατά τους επιτόπιους ελέγχους της, δεν καταδεικνύουν στην πραγματικότητα κάποιο πρόβλημα καθορισμού των αποδεικτικών στοιχείων, αλλά αποκαλύπτουν τη μέτρια ποιότητα των στοιχείων αυτών σε ορισμένα κράτη μέλη. Οι ανακολουθίες που εντοπίστηκαν είναι γενικά συνέπεια του ανεπαρκούς διοικητικού πλαισίου των κρατών μελών τη στιγμή της επιδημίας.

Δεδομένου ότι μέχρι τώρα η Επιτροπή δεν είχε με τα κράτη μέλη πρόβλημα πρόσβασης στις διοικητικές πληροφορίες και ότι κάθε εθνικό διοικητικό σύστημα και κάθε επιδημία είναι διαφορετικά, φαίνεται δύσκολο να επιθυμεί κανείς να καταρτίσει εκ των προτέρων διεξοδικό κατάλογο των δικαιολογητικών που πρέπει να υποβάλλονται. Αντίθετα, η Επιτροπή, κατά την διάρκεια των ελέγχων της, αντιμετώπισε πρόβλημα πρόσβασης στα δεδομένα που διατηρούν οι κτηνοτρόφοι (μητρώα εκμετάλλευσης, τιμολόγια αγοράς των σφαγμένων ζώων). Αυτό το σημείο θα αποτελέσει αντικείμενο νομικής αποσαφήνισης με τα κράτη μέλη εν όψει των μελλοντικών κοινοτικών αποζημιώσεων.

| 76. | Γενικά η έννοια της αποζημίωσης των ζώων «στην αξία που είχαν πριν από τη μόλυνσή τους» είναι γνωστή στα κράτη μέλη, δεδομένου ότι αυτή η έννοια είχε ήδη εφαρμοστεί κατά τις παλαιότερες χρηματοδοτήσεις.
  Εξάλλου, τα κράτη μέλη δεν ζήτησαν καμία αποσαφήνιση από την Επιτροπή σχετικά με την έννοια αυτή κατά τη διάρκεια της επιδημίας. |
| --- | --- |

76.

Γενικά η έννοια της αποζημίωσης των ζώων «στην αξία που είχαν πριν από τη μόλυνσή τους» είναι γνωστή στα κράτη μέλη, δεδομένου ότι αυτή η έννοια είχε ήδη εφαρμοστεί κατά τις παλαιότερες χρηματοδοτήσεις.

Εξάλλου, τα κράτη μέλη δεν ζήτησαν καμία αποσαφήνιση από την Επιτροπή σχετικά με την έννοια αυτή κατά τη διάρκεια της επιδημίας.

| 77. | Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι έχει δώσει οδηγίες στα κράτη μέλη όσον αφορά τις αιτήσεις τους για αποζημίωση.
  Επίσης, το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης της νομοθεσίας περί τροφίμων και ζωοτροφών και άλλων κοινοτικών διατάξεων που αφορούν την προστασία της υγείας και των συνθηκών διαβίωσης των ζώων και να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
  Στην πρόταση κανονισμού της για τη διεξαγωγή επίσημων ελέγχων στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα [COM(2003) 52], οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι αρχές στις μετακινήσεις ζώων ή προϊόντων είχαν συμπεριληφθεί στα ποινικά αδικήματα [παράρτημα VI σημείο 7.β)]. Αυτές οι διατάξεις δεν έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. |
| --- | --- |

77.

Η Επιτροπή υπογραμμίζει ότι έχει δώσει οδηγίες στα κράτη μέλη όσον αφορά τις αιτήσεις τους για αποζημίωση.

Επίσης, το άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 υποχρεώνει τα κράτη μέλη να θεσπίζουν κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παράβασης της νομοθεσίας περί τροφίμων και ζωοτροφών και άλλων κοινοτικών διατάξεων που αφορούν την προστασία της υγείας και των συνθηκών διαβίωσης των ζώων και να λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι προβλεπόμενες κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

Στην πρόταση κανονισμού της για τη διεξαγωγή επίσημων ελέγχων στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα [COM(2003) 52], οι περιπτώσεις μη συμμόρφωσης με τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι αρχές στις μετακινήσεις ζώων ή προϊόντων είχαν συμπεριληφθεί στα ποινικά αδικήματα [παράρτημα VI σημείο 7.β)]. Αυτές οι διατάξεις δεν έγιναν δεκτές από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

| 78. | Σε περίπτωση εκδήλωσης της νόσου είναι σημαντικό να γνωρίζουμε μόνο ποια ζώα των ευπαθών ειδών βρίσκονται στην εκμετάλλευση, ούτως ώστε τα μέτρα να εφαρμοστούν σωστά και ιδίως να προληφθούν ή να ανιχνευθούν οι παράνομες μετακινήσεις των δυνητικά προσβληθέντων ή μολυσμένων ζώων.
  Επομένως, σε περίπτωση υπόνοιας ή επιβεβαιωμένης εστίας της νόσου, η οδηγία 85/511/EOK επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές την υποχρέωση να διενεργούν απογραφή όλων των ζώων της εκμετάλλευσης, περιλαμβανομένων των ζώων που πέθαναν λόγω της νόσου. Οι σχετικοί κατάλογοι πρέπει να είναι ενημερωμένοι, πράγμα που δεν μπορεί να επιτευχθεί πάντοτε από άλλες βάσεις δεδομένων.
  Οι ελλείψεις που επεσήμανε το Συνέδριο δεν οφείλονται σε απουσία προσανατολισμού εκ μέρους της Επιτροπής αλλά στη διοικητική αταξία που μπορεί να αποδοθεί στα κράτη μέλη και η οποία ως ένα βαθμό μπορεί να δικαιολογηθεί λόγω των συνθηκών κρίσης. |
| --- | --- |

78.

Σε περίπτωση εκδήλωσης της νόσου είναι σημαντικό να γνωρίζουμε μόνο ποια ζώα των ευπαθών ειδών βρίσκονται στην εκμετάλλευση, ούτως ώστε τα μέτρα να εφαρμοστούν σωστά και ιδίως να προληφθούν ή να ανιχνευθούν οι παράνομες μετακινήσεις των δυνητικά προσβληθέντων ή μολυσμένων ζώων.

Επομένως, σε περίπτωση υπόνοιας ή επιβεβαιωμένης εστίας της νόσου, η οδηγία 85/511/EOK επιβάλλει στις αρμόδιες αρχές την υποχρέωση να διενεργούν απογραφή όλων των ζώων της εκμετάλλευσης, περιλαμβανομένων των ζώων που πέθαναν λόγω της νόσου. Οι σχετικοί κατάλογοι πρέπει να είναι ενημερωμένοι, πράγμα που δεν μπορεί να επιτευχθεί πάντοτε από άλλες βάσεις δεδομένων.

Οι ελλείψεις που επεσήμανε το Συνέδριο δεν οφείλονται σε απουσία προσανατολισμού εκ μέρους της Επιτροπής αλλά στη διοικητική αταξία που μπορεί να αποδοθεί στα κράτη μέλη και η οποία ως ένα βαθμό μπορεί να δικαιολογηθεί λόγω των συνθηκών κρίσης.

| 79. | Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη του Συνεδρίου ότι οι λεπτομέρειες καταβολής της αποζημίωσης καθορίστηκαν καθυστερημένα.






  i) | Η Επιτροπή δεν έκανε σημαντικές αλλαγές στους κανόνες επιλεξιμότητας από την έκδοση της απόφασης 90/424/EOK και ύστερα.
  Οι ειδικές χρηματοδοτικές αποφάσεις της Επιτροπής εκδίδονται πάντα αμέσως μόλις αυτό είναι δυνατό από τεχνική άποψη, όταν δηλαδή η Επιτροπή έχει λάβει αίτηση συγχρηματοδότησης, έχει λάβει από το κράτος μέλος κατάσταση των δαπανών η οποία είναι επαρκώς αξιόπιστη και η αρμόδια για προϋπολογισμό αρχή έχει χορηγήσει χρηματοδοτική κάλυψη για τη χρηματοδότηση.
  Για τη λήψη της απόφασης χρηματοδότησης απαιτούνται επίσης προθεσμίες για την ανάλυση των οικονομικών προβλέψεων των κρατών μελών, που συχνά είναι αβέβαιες ή ανακριβείς κατά την διάρκεια επιδημιών, καθώς και ευνοϊκή ψήφος των κρατών μελών στην κτηνιατρική επιτροπή και στη συνέχεια επίσημη έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής.
  Η Επιτροπή δεν έχει λάβει καμία αιτίαση ή κατηγορία όσον αφορά τις καθυστερημένες λήψεις αποφάσεων που αναφέρει το Συνέδριο. |
| --- | --- | --- |

79.

Η Επιτροπή δεν συμμερίζεται την άποψη του Συνεδρίου ότι οι λεπτομέρειες καταβολής της αποζημίωσης καθορίστηκαν καθυστερημένα.

i)

Η Επιτροπή δεν έκανε σημαντικές αλλαγές στους κανόνες επιλεξιμότητας από την έκδοση της απόφασης 90/424/EOK και ύστερα.

Οι ειδικές χρηματοδοτικές αποφάσεις της Επιτροπής εκδίδονται πάντα αμέσως μόλις αυτό είναι δυνατό από τεχνική άποψη, όταν δηλαδή η Επιτροπή έχει λάβει αίτηση συγχρηματοδότησης, έχει λάβει από το κράτος μέλος κατάσταση των δαπανών η οποία είναι επαρκώς αξιόπιστη και η αρμόδια για προϋπολογισμό αρχή έχει χορηγήσει χρηματοδοτική κάλυψη για τη χρηματοδότηση.

Για τη λήψη της απόφασης χρηματοδότησης απαιτούνται επίσης προθεσμίες για την ανάλυση των οικονομικών προβλέψεων των κρατών μελών, που συχνά είναι αβέβαιες ή ανακριβείς κατά την διάρκεια επιδημιών, καθώς και ευνοϊκή ψήφος των κρατών μελών στην κτηνιατρική επιτροπή και στη συνέχεια επίσημη έγκριση εκ μέρους της Επιτροπής.

Η Επιτροπή δεν έχει λάβει καμία αιτίαση ή κατηγορία όσον αφορά τις καθυστερημένες λήψεις αποφάσεων που αναφέρει το Συνέδριο.

| ii) | Η Επιτροπή δεν έχει κάνει σημαντικές αλλαγές στους κανόνες επιλεξιμότητας, καθώς οι δαπάνες οι σχετικές με τα ζώα που σφάζονται προληπτικά θεωρούνταν πάντα επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση, επειδή οι σφαγές αυτές κρίνεται ότι έχουν πρωταρχική σημασία για την καταπολέμηση της επιδημίας.
  Το ίδιο ισχύει για τις μερικές προληπτικές σφαγές όσον αφορά διαφορετικά είδη.
  Η κοινοτική χρηματοδότηση των προληπτικών σφαγών που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη τα οποία δεν είχαν εστίες της νόσου δεν είναι υποχρεωτική. Η χρηματοδότηση που προβλέπεται από τις 4 αποφάσεις βασίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της απόφασης 90/424/EOK. |
| --- | --- |

ii)

Η Επιτροπή δεν έχει κάνει σημαντικές αλλαγές στους κανόνες επιλεξιμότητας, καθώς οι δαπάνες οι σχετικές με τα ζώα που σφάζονται προληπτικά θεωρούνταν πάντα επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση, επειδή οι σφαγές αυτές κρίνεται ότι έχουν πρωταρχική σημασία για την καταπολέμηση της επιδημίας.

Το ίδιο ισχύει για τις μερικές προληπτικές σφαγές όσον αφορά διαφορετικά είδη.

Η κοινοτική χρηματοδότηση των προληπτικών σφαγών που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη τα οποία δεν είχαν εστίες της νόσου δεν είναι υποχρεωτική. Η χρηματοδότηση που προβλέπεται από τις 4 αποφάσεις βασίζεται στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της απόφασης 90/424/EOK.

| iii) | Τέλος, δόθηκε προτεραιότητα, τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την Επιτροπή, στην κοινοτική χρηματοδότηση των αποζημιώσεων των ιδιοκτητών των ζώων. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ήταν σε θέση να υποβάλει προσωρινή αίτηση επιστροφής των συμπληρωματικών λειτουργικών δαπανών γι’ αυτές τις αποζημιώσεις πριν από τις 27 Φεβρουαρίου του 2003. |
| --- | --- |

iii)

Τέλος, δόθηκε προτεραιότητα, τόσο από τα κράτη μέλη όσο και από την Επιτροπή, στην κοινοτική χρηματοδότηση των αποζημιώσεων των ιδιοκτητών των ζώων. Το Ηνωμένο Βασίλειο δεν ήταν σε θέση να υποβάλει προσωρινή αίτηση επιστροφής των συμπληρωματικών λειτουργικών δαπανών γι’ αυτές τις αποζημιώσεις πριν από τις 27 Φεβρουαρίου του 2003.

| 80. | Τα λεπτομερή δεδομένα σχετικά με τις εστίες της νόσου είναι διαθέσιμα στη βάση δεδομένων ADNS.
  Εξάλλου, τα κράτη μέλη υπέβαλαν τακτικά στη μόνιμη επιτροπή τα μέτρα που είχαν λάβει με σκοπό τον έλεγχο επιζωοτίας. |
| --- | --- |

80.

Τα λεπτομερή δεδομένα σχετικά με τις εστίες της νόσου είναι διαθέσιμα στη βάση δεδομένων ADNS.

Εξάλλου, τα κράτη μέλη υπέβαλαν τακτικά στη μόνιμη επιτροπή τα μέτρα που είχαν λάβει με σκοπό τον έλεγχο επιζωοτίας.

| 81. | Το μοντέλο με το οποίο υποβάλλεται η αίτηση αποζημίωσης καθώς και οι απαιτούμενες πληροφορίες έχουν τυποποιηθεί από την επιδημία πανώλους των χοίρων που εκδηλώθηκε το 1997 και μετά. Ωστόσο, το μοντέλο αυτό δεν είχε συμπεριληφθεί ακόμη στο παράρτημα των ειδικών αποφάσεων χρηματοδότησης, είχε όμως κοινοποιηθεί απευθείας στα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

81.

Το μοντέλο με το οποίο υποβάλλεται η αίτηση αποζημίωσης καθώς και οι απαιτούμενες πληροφορίες έχουν τυποποιηθεί από την επιδημία πανώλους των χοίρων που εκδηλώθηκε το 1997 και μετά. Ωστόσο, το μοντέλο αυτό δεν είχε συμπεριληφθεί ακόμη στο παράρτημα των ειδικών αποφάσεων χρηματοδότησης, είχε όμως κοινοποιηθεί απευθείας στα κράτη μέλη.

| 82. | Αυτό το πρόβλημα έχει πράγματι επισημανθεί από την Επιτροπή. Ωστόσο, όταν δεν είχε καταστεί δυνατό να εξασφαλισθεί επαρκής εγγύηση όσον αφορά τον αριθμό των ζώων που αποζημιώνονται στην πραγματικότητα, οι υπηρεσίες της ΓΔ SANCO εφάρμοζαν μια κατ’ αποκοπήν οικονομική διόρθωση για να καλυφθεί ο οικονομικός κίνδυνος που βαρύνει την Επιτροπή. |
| --- | --- |

82.

Αυτό το πρόβλημα έχει πράγματι επισημανθεί από την Επιτροπή. Ωστόσο, όταν δεν είχε καταστεί δυνατό να εξασφαλισθεί επαρκής εγγύηση όσον αφορά τον αριθμό των ζώων που αποζημιώνονται στην πραγματικότητα, οι υπηρεσίες της ΓΔ SANCO εφάρμοζαν μια κατ’ αποκοπήν οικονομική διόρθωση για να καλυφθεί ο οικονομικός κίνδυνος που βαρύνει την Επιτροπή.

| 83. | Λαμβάνοντας υπόψη το εύρος και την ανομοιογένεια των δαπανών που υποβάλλονται, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούν ότι τα χρονικά περιθώρια ελέγχου είναι κανονικά.
  Εξάλλου, ο ισχυρισμός του Συνεδρίου αφορά μόνο την πληρωμή του υπολοίπου. Στην πραγματικότητα, καταβλήθηκαν σημαντικές προκαταβολές στα κράτη μέλη μετά την έκδοση των αποφάσεων χρηματοδότησης. Οι προκαταβολές αυτές καταβλήθηκαν το 2002 (355 εκατ. στις 22 Φεβρουαρίου 2002 στο Ηνωμένο Βασίλειο, 3,3 εκατ. στη Γαλλία στις 14 Μαρτίου 2002, 2,7 εκατ. την 1η Μαρτίου 2002 στην Ιρλανδία και 39 εκατ. στις 26 Φεβρουαρίου 2002 στις Κάτω Χώρες). Τα 400 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύουν περίπου 86 % του συνόλου του τελικού ποσού που καταβλήθηκε. |
| --- | --- |

83.

Λαμβάνοντας υπόψη το εύρος και την ανομοιογένεια των δαπανών που υποβάλλονται, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούν ότι τα χρονικά περιθώρια ελέγχου είναι κανονικά.

Εξάλλου, ο ισχυρισμός του Συνεδρίου αφορά μόνο την πληρωμή του υπολοίπου. Στην πραγματικότητα, καταβλήθηκαν σημαντικές προκαταβολές στα κράτη μέλη μετά την έκδοση των αποφάσεων χρηματοδότησης. Οι προκαταβολές αυτές καταβλήθηκαν το 2002 (355 εκατ. στις 22 Φεβρουαρίου 2002 στο Ηνωμένο Βασίλειο, 3,3 εκατ. στη Γαλλία στις 14 Μαρτίου 2002, 2,7 εκατ. την 1η Μαρτίου 2002 στην Ιρλανδία και 39 εκατ. στις 26 Φεβρουαρίου 2002 στις Κάτω Χώρες). Τα 400 εκατ. ευρώ αντιπροσωπεύουν περίπου 86 % του συνόλου του τελικού ποσού που καταβλήθηκε.

| 85. | Τα ποσοστά αποζημίωσης των κτηνιατρικών δαπανών καθορίστηκαν με την απόφαση του Συμβουλίου.
  Στο παρελθόν, υπήρχε μια απόκλιση μεταξύ των ποσοστών που εφάρμοζε η ΓΔ SANCO και η ΓΔ AGRI στον τομέα των χοίρων. Από την επιδημία πανώλους των χοίρων το 1997 και μετά, τα ποσοστά εναρμονίστηκαν για να ευθυγραμμιστούν σε συγχρηματοδότηση 50 %. |
| --- | --- |

85.

Τα ποσοστά αποζημίωσης των κτηνιατρικών δαπανών καθορίστηκαν με την απόφαση του Συμβουλίου.

Στο παρελθόν, υπήρχε μια απόκλιση μεταξύ των ποσοστών που εφάρμοζε η ΓΔ SANCO και η ΓΔ AGRI στον τομέα των χοίρων. Από την επιδημία πανώλους των χοίρων το 1997 και μετά, τα ποσοστά εναρμονίστηκαν για να ευθυγραμμιστούν σε συγχρηματοδότηση 50 %.

| 86. | Μετά την πρώτη έκθεσή της του 1999 με θέμα «ασφάλιση του εισοδήματος στην ευρωπαϊκή γεωργία» η Επιτροπή εκπόνησε μελέτη με θέμα τη «χρηματοδότηση του κινδύνου για επιδημίες των ζώων», που περιλαμβάνει μια ανάλυση των σημερινών πρακτικών στα κράτη μέλη και παρουσιάζει πιθανές λύσεις για το μέλλον. Από τη μελέτη φαίνεται ότι δεν υπάρχει απλή λύση γι’ αυτό το πολύπλοκο ζήτημα. Η πολυπλοκότητα των οικονομικών προβλημάτων που προκαλούνται από τις νόσους των ζώων και τους τρόπους αντιμετώπισης των σχετικών κινδύνων επιβεβαιώνεται από μελέτες που έχουν εκπονήσει διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ και από πρόσφατες εμπειρίες σε άλλες χώρες του κόσμου που έχουν πληγεί από αφθώδη πυρετό, ΣΕΒ ή γρίπη των πτηνών.
  Ωστόσο, οι διαβουλεύσεις και η υποστηριζόμενη από την ΕΕ έρευνα για τα ζητήματα αυτά συνεχίζονται με σκοπό την κατάρτιση της άρτιας επιστημονικής βάσης που είναι απαραίτητη για τη σύνταξη πρότασης τροποποίησης της απόφασης 90/424/EOK του Συμβουλίου η οποία θα είχε πιθανότητες να υποστηριχθεί από τα νομοθετικά όργανα της ΕΕ. |
| --- | --- |

86.

Μετά την πρώτη έκθεσή της του 1999 με θέμα «ασφάλιση του εισοδήματος στην ευρωπαϊκή γεωργία» η Επιτροπή εκπόνησε μελέτη με θέμα τη «χρηματοδότηση του κινδύνου για επιδημίες των ζώων», που περιλαμβάνει μια ανάλυση των σημερινών πρακτικών στα κράτη μέλη και παρουσιάζει πιθανές λύσεις για το μέλλον. Από τη μελέτη φαίνεται ότι δεν υπάρχει απλή λύση γι’ αυτό το πολύπλοκο ζήτημα. Η πολυπλοκότητα των οικονομικών προβλημάτων που προκαλούνται από τις νόσους των ζώων και τους τρόπους αντιμετώπισης των σχετικών κινδύνων επιβεβαιώνεται από μελέτες που έχουν εκπονήσει διεθνείς οργανισμοί όπως ο ΟΟΣΑ και από πρόσφατες εμπειρίες σε άλλες χώρες του κόσμου που έχουν πληγεί από αφθώδη πυρετό, ΣΕΒ ή γρίπη των πτηνών.

Ωστόσο, οι διαβουλεύσεις και η υποστηριζόμενη από την ΕΕ έρευνα για τα ζητήματα αυτά συνεχίζονται με σκοπό την κατάρτιση της άρτιας επιστημονικής βάσης που είναι απαραίτητη για τη σύνταξη πρότασης τροποποίησης της απόφασης 90/424/EOK του Συμβουλίου η οποία θα είχε πιθανότητες να υποστηριχθεί από τα νομοθετικά όργανα της ΕΕ.

| 87.-88. | Σε πολλά κράτη μέλη υπάρχουν μηχανισμοί που θεσπίζουν υποχρεωτικές εισφορές των κτηνοτρόφων σε ένα ταμείο που σκοπό έχει την κάλυψη των δαπανών για την εξάλειψη νόσων των ζώων. Η Επιτροπή δεν εκτιμά ότι, συνολικά, ο κλάδος αποκομίζει κέρδη από μια επιδημία των ζώων.
  Αυτά τα κέρδη προέρχονται κυρίως από την αύξηση του όγκου εξαγωγών κρέατος προς το Ηνωμένο Βασίλειο και προς την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και από την αύξηση των τιμών στην αγορά λόγω της μείωσης της παραγωγής στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι αδύνατο να εκτιμηθεί το ποσοστό που αντιστοιχεί σε απροσδόκητα κέρδη που προκύπτουν από εκμετάλλευση των συνθηκών της κρίσης. |
| --- | --- |

87.-88.

Σε πολλά κράτη μέλη υπάρχουν μηχανισμοί που θεσπίζουν υποχρεωτικές εισφορές των κτηνοτρόφων σε ένα ταμείο που σκοπό έχει την κάλυψη των δαπανών για την εξάλειψη νόσων των ζώων. Η Επιτροπή δεν εκτιμά ότι, συνολικά, ο κλάδος αποκομίζει κέρδη από μια επιδημία των ζώων.

Αυτά τα κέρδη προέρχονται κυρίως από την αύξηση του όγκου εξαγωγών κρέατος προς το Ηνωμένο Βασίλειο και προς την υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και από την αύξηση των τιμών στην αγορά λόγω της μείωσης της παραγωγής στο Ηνωμένο Βασίλειο. Είναι αδύνατο να εκτιμηθεί το ποσοστό που αντιστοιχεί σε απροσδόκητα κέρδη που προκύπτουν από εκμετάλλευση των συνθηκών της κρίσης.

| 89. | Δεν υπάρχει ίση αντιμετώπιση των κτηνοτρόφων ως προς όλες τις πτυχές σε όλη την Κοινότητα. Η φορολογική πολιτική εξακολουθεί να αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών.
  Το 2001 η Επιτροπή ενεργούσε με βάση την απόφαση 90/424/EOK. |
| --- | --- |

89.

Δεν υπάρχει ίση αντιμετώπιση των κτηνοτρόφων ως προς όλες τις πτυχές σε όλη την Κοινότητα. Η φορολογική πολιτική εξακολουθεί να αποτελεί αρμοδιότητα των κρατών μελών.

Το 2001 η Επιτροπή ενεργούσε με βάση την απόφαση 90/424/EOK.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΠΟΥ ΕΦΑΡΜΟΣΕ Η ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ

| 90. | Σε πολλές περιπτώσεις η Επιτροπή έχει περιγράψει τη νέα οδηγία 2003/85/EK για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού ως συνετή μεταρρύθμιση των μέτρων που είχαν θεσπιστεί το 2001. Η εν λόγω οδηγία δεν αλλάζει τις κύριες αρχές των μέτρων ελέγχου.






  α) | Ο επείγων εμβολιασμός προβλεπόταν στην οδηγία 85/511/ΕΟΚ. Ωστόσο, η απουσία μιας προκαθορισμένης στρατηγικής εξόδου, η αβεβαιότητα σχετικά με το μέλλον των εμβολιασμένων ζώων και των προϊόντων τους, καθώς και οι συνέπειες για το διεθνές εμπόριο αποθάρρυναν τα κράτη μέλη από το να προσφεύγουν εύκολα σε επείγοντα εμβολιασμό.
  Η οδηγία 2003/85/EK του Συμβουλίου αλλάζει το ρόλο του επείγοντος εμβολιασμού, ο οποίος, ενώ πριν αποτελούσε μέτρο έσχατης λύσης, έρχεται στην πρώτη γραμμή των μέτρων ελέγχου, και αντικατοπτρίζει τις τεχνικές εξελίξεις όσον αφορά τη διάγνωση στο εργαστήριο και τις κανονιστικές τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στον κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ. |
| --- | --- | --- |

90.

Σε πολλές περιπτώσεις η Επιτροπή έχει περιγράψει τη νέα οδηγία 2003/85/EK για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού ως συνετή μεταρρύθμιση των μέτρων που είχαν θεσπιστεί το 2001. Η εν λόγω οδηγία δεν αλλάζει τις κύριες αρχές των μέτρων ελέγχου.

α)

Ο επείγων εμβολιασμός προβλεπόταν στην οδηγία 85/511/ΕΟΚ. Ωστόσο, η απουσία μιας προκαθορισμένης στρατηγικής εξόδου, η αβεβαιότητα σχετικά με το μέλλον των εμβολιασμένων ζώων και των προϊόντων τους, καθώς και οι συνέπειες για το διεθνές εμπόριο αποθάρρυναν τα κράτη μέλη από το να προσφεύγουν εύκολα σε επείγοντα εμβολιασμό.

Η οδηγία 2003/85/EK του Συμβουλίου αλλάζει το ρόλο του επείγοντος εμβολιασμού, ο οποίος, ενώ πριν αποτελούσε μέτρο έσχατης λύσης, έρχεται στην πρώτη γραμμή των μέτρων ελέγχου, και αντικατοπτρίζει τις τεχνικές εξελίξεις όσον αφορά τη διάγνωση στο εργαστήριο και τις κανονιστικές τροποποιήσεις που πραγματοποιήθηκαν στον κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ.

| β) | Οι διατάξεις της οδηγίας 2003/85/EK για το σχεδιασμό επείγουσας ανάγκης βασίζονται γενικά στις συστάσεις που παρέχονται στις κατευθυντήριες γραμμές που καταρτίστηκαν το 1995 και το 1998 (έγγραφα VI/5211/95 και VI/6319/98 - Αναθ. 1).
  Οι νέες απαιτήσεις για το σχεδιασμό επείγουσας ανάγκης απαιτούν να λαμβάνεται επίσης υπόψη ένα σενάριο χειρότερης περίπτωσης, που ορίζεται από τη φυσική πορεία της νόσου αλλά και τη σκόπιμη διασπορά του ιού του αφθώδους πυρετού. |
| --- | --- |

β)

Οι διατάξεις της οδηγίας 2003/85/EK για το σχεδιασμό επείγουσας ανάγκης βασίζονται γενικά στις συστάσεις που παρέχονται στις κατευθυντήριες γραμμές που καταρτίστηκαν το 1995 και το 1998 (έγγραφα VI/5211/95 και VI/6319/98 - Αναθ. 1).

Οι νέες απαιτήσεις για το σχεδιασμό επείγουσας ανάγκης απαιτούν να λαμβάνεται επίσης υπόψη ένα σενάριο χειρότερης περίπτωσης, που ορίζεται από τη φυσική πορεία της νόσου αλλά και τη σκόπιμη διασπορά του ιού του αφθώδους πυρετού.

| γ) | Όπως αποσαφηνίζεται στο σημείο 58, η διάγνωση του αφθώδους πυρετού βάσει κλινικών δεδομένων σε συνδυασμό με επιδημιολογικό σύνδεσμο με μια επιβεβαιωμένη εστία προβλεπόταν ήδη στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ. Με βάση την εμπειρία του 2001, η οδηγία 2003/85/EK συμπεριέλαβε αυτή την επιλογή στον ορισμό της εστίας. Από την άποψη αυτή ο ορισμός της εστίας στην οδηγία 2003/85/EK είναι διαφορετικός από τον ορισμό που προβλέπεται στον κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ.
  Ωστόσο, στην πράξη μια εύλογη κλινική διάγνωση αφθώδους πυρετού, ακόμη και στο πλαίσιο μιας εν εξελίξει επιζωοτίας, μπορεί να γίνει μόνο σε ζώα ορισμένων ευπαθών ειδών που παρουσιάζουν σαφείς κλινικές ενδείξεις. |
| --- | --- |

γ)

Όπως αποσαφηνίζεται στο σημείο 58, η διάγνωση του αφθώδους πυρετού βάσει κλινικών δεδομένων σε συνδυασμό με επιδημιολογικό σύνδεσμο με μια επιβεβαιωμένη εστία προβλεπόταν ήδη στο άρθρο 5 παράγραφος 3 της οδηγίας 85/511/ΕΟΚ. Με βάση την εμπειρία του 2001, η οδηγία 2003/85/EK συμπεριέλαβε αυτή την επιλογή στον ορισμό της εστίας. Από την άποψη αυτή ο ορισμός της εστίας στην οδηγία 2003/85/EK είναι διαφορετικός από τον ορισμό που προβλέπεται στον κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ.

Ωστόσο, στην πράξη μια εύλογη κλινική διάγνωση αφθώδους πυρετού, ακόμη και στο πλαίσιο μιας εν εξελίξει επιζωοτίας, μπορεί να γίνει μόνο σε ζώα ορισμένων ευπαθών ειδών που παρουσιάζουν σαφείς κλινικές ενδείξεις.

| δ) | Το άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 90/425/EOK απαιτεί ήδη από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την επιβολή κυρώσεων για οποιαδήποτε παράβαση της κτηνιατρικής νομοθεσίας όσον αφορά το εμπόριο από φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Ωστόσο, το Συμβούλιο αρνήθηκε να ενισχύσει περαιτέρω τις κοινοτικές διατάξεις για τις κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης της κοινοτικής νομοθεσίας, κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004. |
| --- | --- |

δ)

Το άρθρο 4 παράγραφος 3 της οδηγίας 90/425/EOK απαιτεί ήδη από τα κράτη μέλη να λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα για την επιβολή κυρώσεων για οποιαδήποτε παράβαση της κτηνιατρικής νομοθεσίας όσον αφορά το εμπόριο από φυσικά ή νομικά πρόσωπα. Ωστόσο, το Συμβούλιο αρνήθηκε να ενισχύσει περαιτέρω τις κοινοτικές διατάξεις για τις κυρώσεις σε περίπτωση παραβίασης της κοινοτικής νομοθεσίας, κυρώσεις που προβλέπονται στο άρθρο 55 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004.

| ε) | Όπως αναφέρεται στο σημείο 80, η υποχρέωση κοινοποίησης των εστιών μέσω του συστήματος ADNS προβλέπεται στην οδηγία 82/894/EOK, η οποία ορίζει επίσης τις λεπτομέρειες των απαιτούμενων πληροφοριών. |
| --- | --- |

ε)

Όπως αναφέρεται στο σημείο 80, η υποχρέωση κοινοποίησης των εστιών μέσω του συστήματος ADNS προβλέπεται στην οδηγία 82/894/EOK, η οποία ορίζει επίσης τις λεπτομέρειες των απαιτούμενων πληροφοριών.

| 92. | α) | Στην πρόταση κανονισμού της (ΕΚ) αριθ. 882/2004 για τη διεξαγωγή επίσημων ελέγχων στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα [COM(2003) 52], που εκδόθηκε στις 29 Απριλίου 2004, η Επιτροπή επιδίωξε να ενισχύσει τις συνέπειες της μη κοινοποίησης μιας υπόνοιας για ζωονόσο, χαρακτηρίζοντάς την ποινικό αδίκημα που συνεπάγεται ποινικές κυρώσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο αρνήθηκαν αυτή την ενίσχυση της εν λόγω διάταξης.
  Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι εν λόγω κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.
  Επιπλέον, το άρθρο 3 παράγραφος 2 και το άρθρο 11 παράγραφος 4 της απόφασης 90/424/EOK του Συμβουλίου ορίζουν σαφώς κίνητρα για την έγκαιρη κοινοποίηση και θεσπίζουν όρους για την αποζημίωση. Συγκεκριμένα, προβλέπουν την αποζημίωση για ζώα που σφάζονται ή θανατώνονται για σκοπούς ελέγχου μιας νόσου. Είναι προς το οικονομικό συμφέρον του κτηνοτρόφου να κοινοποιεί την πιθανή νόσο όσο το δυνατόν νωρίτερα, διότι τα ζώα που πεθαίνουν πριν από την κοινοποίηση δεν είναι επιλέξιμα για αποζημίωση. Αυτές οι προβλέψεις περιλαμβάνονται και στα προγράμματα αποζημίωσης ορισμένων κρατών μελών. |
| --- | --- | --- |

92.

α)

Στην πρόταση κανονισμού της (ΕΚ) αριθ. 882/2004 για τη διεξαγωγή επίσημων ελέγχων στις ζωοτροφές και στα τρόφιμα [COM(2003) 52], που εκδόθηκε στις 29 Απριλίου 2004, η Επιτροπή επιδίωξε να ενισχύσει τις συνέπειες της μη κοινοποίησης μιας υπόνοιας για ζωονόσο, χαρακτηρίζοντάς την ποινικό αδίκημα που συνεπάγεται ποινικές κυρώσεις. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο αρνήθηκαν αυτή την ενίσχυση της εν λόγω διάταξης.

Τα κράτη μέλη καθορίζουν τους κανόνες σχετικά με τις κυρώσεις που επιβάλλονται σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας για τις ζωοτροφές και τα τρόφιμα και λαμβάνουν όλα τα αναγκαία μέτρα για να εξασφαλίσουν την εφαρμογή τους. Οι εν λόγω κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αναλογικές και αποτρεπτικές.

Επιπλέον, το άρθρο 3 παράγραφος 2 και το άρθρο 11 παράγραφος 4 της απόφασης 90/424/EOK του Συμβουλίου ορίζουν σαφώς κίνητρα για την έγκαιρη κοινοποίηση και θεσπίζουν όρους για την αποζημίωση. Συγκεκριμένα, προβλέπουν την αποζημίωση για ζώα που σφάζονται ή θανατώνονται για σκοπούς ελέγχου μιας νόσου. Είναι προς το οικονομικό συμφέρον του κτηνοτρόφου να κοινοποιεί την πιθανή νόσο όσο το δυνατόν νωρίτερα, διότι τα ζώα που πεθαίνουν πριν από την κοινοποίηση δεν είναι επιλέξιμα για αποζημίωση. Αυτές οι προβλέψεις περιλαμβάνονται και στα προγράμματα αποζημίωσης ορισμένων κρατών μελών.

| β) | Αυτή η απαίτηση είναι σύμφωνη με τα διεθνή πρότυπα.
  Ο καθορισμός μιας πιο σύντομης προθεσμίας θα είχε νόημα μόνο στο βαθμό που θα ήταν δυνατόν να τιμωρούνται οι σκόπιμες καθυστερήσεις. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να αναγνωριστεί ότι οι εστίες μπορούν να εκδηλωθούν κάτω από διάφορες συνθήκες και, ειδικότερα, σε απομακρυσμένες περιοχές με ελάχιστες δυνατότητες επικοινωνίας.
  Είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση, όταν η κοινοποίηση οποιασδήποτε υπόνοιας στις αρμόδιες αρχές πρέπει να γίνεται αμέσως. Οι εν λόγω αρχές πρέπει αμέσως να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα σύμφωνα με τη νομοθεσία, προλαμβάνοντας έτσι ή τουλάχιστον περιορίζοντας τη διάδοση της νόσου. |
| --- | --- |

β)

Αυτή η απαίτηση είναι σύμφωνη με τα διεθνή πρότυπα.

Ο καθορισμός μιας πιο σύντομης προθεσμίας θα είχε νόημα μόνο στο βαθμό που θα ήταν δυνατόν να τιμωρούνται οι σκόπιμες καθυστερήσεις. Ωστόσο, είναι απαραίτητο να αναγνωριστεί ότι οι εστίες μπορούν να εκδηλωθούν κάτω από διάφορες συνθήκες και, ειδικότερα, σε απομακρυσμένες περιοχές με ελάχιστες δυνατότητες επικοινωνίας.

Είναι σημαντικό να λαμβάνεται υπόψη η πραγματική κατάσταση, όταν η κοινοποίηση οποιασδήποτε υπόνοιας στις αρμόδιες αρχές πρέπει να γίνεται αμέσως. Οι εν λόγω αρχές πρέπει αμέσως να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα σύμφωνα με τη νομοθεσία, προλαμβάνοντας έτσι ή τουλάχιστον περιορίζοντας τη διάδοση της νόσου.

| γ) | Ακόμα και αν είναι επιθυμητή η ταχεία σφαγή των ζώων, η ανάγκη αιτιολόγησης των επιστρεφομένων ποσών καθιστά απαραίτητη την κατάρτιση οικονομικής αναλυτικής απογραφής. Η ταχεία και αποφασιστική δράση έχει ουσιαστική σημασία για την επιτυχία των μέτρων. Ωστόσο, ο αναλυτικός κατάλογος των ζώων των ευπαθών ειδών ήταν απαίτηση των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας 85/511/EOK και επιβάλλεται και από το άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο α της οδηγίας 2003/85/ΕΚ. |
| --- | --- |

γ)

Ακόμα και αν είναι επιθυμητή η ταχεία σφαγή των ζώων, η ανάγκη αιτιολόγησης των επιστρεφομένων ποσών καθιστά απαραίτητη την κατάρτιση οικονομικής αναλυτικής απογραφής. Η ταχεία και αποφασιστική δράση έχει ουσιαστική σημασία για την επιτυχία των μέτρων. Ωστόσο, ο αναλυτικός κατάλογος των ζώων των ευπαθών ειδών ήταν απαίτηση των άρθρων 4 και 5 της οδηγίας 85/511/EOK και επιβάλλεται και από το άρθρο 4 παράγραφος 3 στοιχείο α της οδηγίας 2003/85/ΕΚ.

| 93. | Η ανάλυση κόστους-οφέλους είναι ιδιαίτερα χρήσιμη μόνο εάν υπάρχουν εναλλακτικές στρατηγικές. Εφόσον η ΕΕ είναι αναγνωρισμένα απαλλαγμένη από αφθώδη πυρετό και μόλυνση, ο προφυλακτικός εμβολιασμός δεν είναι ρεαλιστική επιλογή λόγω των πολλών και διαφορετικών παραλλαγών και τύπων του ιού και του υπερβολικού κόστους. Η οδηγία 2003/85/EK δεν αλλάζει τις αρχές της πολιτικής ελέγχου. Επομένως, δεν θεωρήθηκε απαραίτητη η ανάλυση κόστους-οφέλους ως συνέχεια αυτής που είχε πραγματοποιηθεί το 1989.
  Ωστόσο, οι συντηρητικές εκτιμήσεις μόνο του κόστους για τα εμβόλια, σε περίπτωση καθολικού εμβολιασμού του ζωικού πληθυσμού που ήταν καταγραμμένος στην ΕΕ το 2001, ανέρχονται σε 150 έως 250 εκατ. ευρώ ανά έτος. Αν προστεθεί και το κόστος της χορήγησης των εμβολίων αυτό, το ποσό θα μπορούσε να διπλασιαστεί. Αυτές οι εκτιμήσεις δεν λαμβάνουν υπόψη τους πιθανούς περιορισμούς των εξαγωγών από τα κράτη μέλη, την αύξηση των εισαγωγών ζωικών προϊόντων από χώρες όπου γίνεται εμβολιασμός, τη διατάραξη της ενιαίας αγοράς, εάν ορισμένα κράτη μέλη δεν συμφωνήσουν με τον προφυλακτικό εμβολιασμό, και το κόστος του αριθμού των εστιών που θα εκδηλωθούν παρά τον εμβολιασμό.
  Η ανάλυση οικονομικού αντικτύπου που διενεργήθηκε πριν από την υποβολή πρότασης για νέα οδηγία εκτίμησε τις δαπάνες της Επιτροπής για τη διατήρηση της κατάστασης απαλλαγής από τη νόσο και την προετοιμασία για κατάσταση επείγουσας ανάγκης σε περίπου ευρώ 4 εκατ. ανά έτος.
  Τα μέτρα ελέγχου που προβλέπονται από την οδηγία 2003/85/EK επιτρέπουν στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν όλα τα διαθέσιμα και αναλογικά μέτρα για την εξάλειψη της νόσου το ταχύτερο δυνατόν. Τα μέτρα αυτά μπορούν να επιτρέπουν τη συνύπαρξη της προληπτικής θανάτωσης και του επείγοντος εμβολιασμού. |
| --- | --- |

93.

Η ανάλυση κόστους-οφέλους είναι ιδιαίτερα χρήσιμη μόνο εάν υπάρχουν εναλλακτικές στρατηγικές. Εφόσον η ΕΕ είναι αναγνωρισμένα απαλλαγμένη από αφθώδη πυρετό και μόλυνση, ο προφυλακτικός εμβολιασμός δεν είναι ρεαλιστική επιλογή λόγω των πολλών και διαφορετικών παραλλαγών και τύπων του ιού και του υπερβολικού κόστους. Η οδηγία 2003/85/EK δεν αλλάζει τις αρχές της πολιτικής ελέγχου. Επομένως, δεν θεωρήθηκε απαραίτητη η ανάλυση κόστους-οφέλους ως συνέχεια αυτής που είχε πραγματοποιηθεί το 1989.

Ωστόσο, οι συντηρητικές εκτιμήσεις μόνο του κόστους για τα εμβόλια, σε περίπτωση καθολικού εμβολιασμού του ζωικού πληθυσμού που ήταν καταγραμμένος στην ΕΕ το 2001, ανέρχονται σε 150 έως 250 εκατ. ευρώ ανά έτος. Αν προστεθεί και το κόστος της χορήγησης των εμβολίων αυτό, το ποσό θα μπορούσε να διπλασιαστεί. Αυτές οι εκτιμήσεις δεν λαμβάνουν υπόψη τους πιθανούς περιορισμούς των εξαγωγών από τα κράτη μέλη, την αύξηση των εισαγωγών ζωικών προϊόντων από χώρες όπου γίνεται εμβολιασμός, τη διατάραξη της ενιαίας αγοράς, εάν ορισμένα κράτη μέλη δεν συμφωνήσουν με τον προφυλακτικό εμβολιασμό, και το κόστος του αριθμού των εστιών που θα εκδηλωθούν παρά τον εμβολιασμό.

Η ανάλυση οικονομικού αντικτύπου που διενεργήθηκε πριν από την υποβολή πρότασης για νέα οδηγία εκτίμησε τις δαπάνες της Επιτροπής για τη διατήρηση της κατάστασης απαλλαγής από τη νόσο και την προετοιμασία για κατάσταση επείγουσας ανάγκης σε περίπου ευρώ 4 εκατ. ανά έτος.

Τα μέτρα ελέγχου που προβλέπονται από την οδηγία 2003/85/EK επιτρέπουν στα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν όλα τα διαθέσιμα και αναλογικά μέτρα για την εξάλειψη της νόσου το ταχύτερο δυνατόν. Τα μέτρα αυτά μπορούν να επιτρέπουν τη συνύπαρξη της προληπτικής θανάτωσης και του επείγοντος εμβολιασμού.

| 94. | Οι πιο πρόσφατες τροποποιήσεις στο κεφάλαιο για τον αφθώδη πυρετό του κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ βοήθησαν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τα κοινοτικά μέτρα ελέγχου. Ωστόσο, η επιστημονική βάση γι’ αυτήν την κίνηση του ΔΓΕ προέρχεται κυρίως από την έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ευρώπη και υποστηρίχθηκε από την Επιτροπή. Είναι χρήσιμο να γίνει σύγκριση ανάμεσα στην έκθεση της επιστημονικής επιτροπής του 1999 για τον επείγοντα εμβολιασμό και στις σημερινές συστάσεις του ΔΓΕ για να αναγνωρισθεί ο πρωτοποριακός χαρακτήρας της έκθεσης. |
| --- | --- |

94.

Οι πιο πρόσφατες τροποποιήσεις στο κεφάλαιο για τον αφθώδη πυρετό του κώδικα υγείας των ζώων του ΔΓΕ βοήθησαν την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προσαρμόσουν τα κοινοτικά μέτρα ελέγχου. Ωστόσο, η επιστημονική βάση γι’ αυτήν την κίνηση του ΔΓΕ προέρχεται κυρίως από την έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ευρώπη και υποστηρίχθηκε από την Επιτροπή. Είναι χρήσιμο να γίνει σύγκριση ανάμεσα στην έκθεση της επιστημονικής επιτροπής του 1999 για τον επείγοντα εμβολιασμό και στις σημερινές συστάσεις του ΔΓΕ για να αναγνωρισθεί ο πρωτοποριακός χαρακτήρας της έκθεσης.

| 95. | Η Επιτροπή πραγματοποίησε πολλές παρεμβάσεις σε πολυμερή και διμερή φόρα για την προώθηση των αρχών της περιφερειοποίησης.
  Η πολιτική της περιφερειοποίησης ξεκίνησε με την οδηγία 72/462/EOK και από τότε αποτέλεσε κεντρικό σημείο της πολιτικής της ΕΚ για τις εισαγωγές και το εμπόριο.
  Το γεγονός ότι, σε περίπτωση εκδήλωσης μιας εστίας της νόσου, ορισμένες τρίτες χώρες δεν αναγνωρίζουν την περιφερειοποίηση που προτείνει η Επιτροπή και επιβάλλουν αδικαιολόγητους περιορισμούς για το εμπόριο δείχνει ότι οι περιορισμοί αυτοί έχουν κυρίως εμπορική σκοπιμότητα. |
| --- | --- |

95.

Η Επιτροπή πραγματοποίησε πολλές παρεμβάσεις σε πολυμερή και διμερή φόρα για την προώθηση των αρχών της περιφερειοποίησης.

Η πολιτική της περιφερειοποίησης ξεκίνησε με την οδηγία 72/462/EOK και από τότε αποτέλεσε κεντρικό σημείο της πολιτικής της ΕΚ για τις εισαγωγές και το εμπόριο.

Το γεγονός ότι, σε περίπτωση εκδήλωσης μιας εστίας της νόσου, ορισμένες τρίτες χώρες δεν αναγνωρίζουν την περιφερειοποίηση που προτείνει η Επιτροπή και επιβάλλουν αδικαιολόγητους περιορισμούς για το εμπόριο δείχνει ότι οι περιορισμοί αυτοί έχουν κυρίως εμπορική σκοπιμότητα.

| 96. | Για την Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν υπάρχουν ρεαλιστικές εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με τις σημερινές διατάξεις. Για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος οικονομικών κυρώσεων σε περίπτωση εκδήλωσης αφθώδους πυρετού, η οδηγία 2003/85/EK παρέχει στα κράτη μέλη τη μεγαλύτερη δυνατή ευελιξία όσον αφορά τα μέσα ελέγχου που χρησιμοποιούνται για την ταχεία εξάλειψη της νόσου.
  Εξάλλου, η απόφαση για επείγοντα εμβολιασμό θα επηρεάζεται στο μέλλον από διάφορους παράγοντες, όπως η κοινοτική νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος και για την καλή διαβίωση των ζώων αλλά επίσης, πράγμα που είναι πολύ σημαντικό, από το γεγονός ότι η μαζική θανάτωση των ζώων δεν είναι αποδεκτή από το κοινό.
  Επομένως, για να περιοριστεί ο δυσμενής αντίκτυπος των διεθνών κυρώσεων, η Κοινότητα προώθησε την έννοια της περιφερειοποίησης εδώ και πολλά έτη, και πολύ περισσότερο από τη μελέτη του 1989, τόσο στο πλαίσιο του ΔΓΕ όσο και στο πλαίσιο κτηνιατρικών συμφωνιών με σημαντικούς εμπορικούς εταίρους. |
| --- | --- |

96.

Για την Επιτροπή και τα κράτη μέλη δεν υπάρχουν ρεαλιστικές εναλλακτικές λύσεις σε σχέση με τις σημερινές διατάξεις. Για να ελαχιστοποιηθεί ο κίνδυνος οικονομικών κυρώσεων σε περίπτωση εκδήλωσης αφθώδους πυρετού, η οδηγία 2003/85/EK παρέχει στα κράτη μέλη τη μεγαλύτερη δυνατή ευελιξία όσον αφορά τα μέσα ελέγχου που χρησιμοποιούνται για την ταχεία εξάλειψη της νόσου.

Εξάλλου, η απόφαση για επείγοντα εμβολιασμό θα επηρεάζεται στο μέλλον από διάφορους παράγοντες, όπως η κοινοτική νομοθεσία για την προστασία του περιβάλλοντος και για την καλή διαβίωση των ζώων αλλά επίσης, πράγμα που είναι πολύ σημαντικό, από το γεγονός ότι η μαζική θανάτωση των ζώων δεν είναι αποδεκτή από το κοινό.

Επομένως, για να περιοριστεί ο δυσμενής αντίκτυπος των διεθνών κυρώσεων, η Κοινότητα προώθησε την έννοια της περιφερειοποίησης εδώ και πολλά έτη, και πολύ περισσότερο από τη μελέτη του 1989, τόσο στο πλαίσιο του ΔΓΕ όσο και στο πλαίσιο κτηνιατρικών συμφωνιών με σημαντικούς εμπορικούς εταίρους.

| 97. | Τα κράτη μέλη δέχονται τακτικά επισκέψεις επιθεωρητών του ΓΤΚΘ και γίνεται αξιολόγηση σχετικών πτυχών της εφαρμογής της κοινοτικής κτηνιατρικής νομοθεσίας. Στη συνέχεια, η τελική έκδοση των εκθέσεων των αποστολών δημοσιεύεται στο Διαδίκτυο.
  Το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους επίσημους ελέγχους των ζωοτροφών και των τροφίμων προβλέπει επίσημους ελέγχους σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας.
  Επιπλέον, και σύμφωνα με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ζητείται από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν, στο πλαίσιο των σχεδίων τους για καταστάσεις ανάγκης, ότι οι αγρότες γνωρίζουν και εφαρμόζουν τους γενικούς κανόνες για τον έλεγχο των ασθενειών και τη βιοασφάλεια. |
| --- | --- |

97.

Τα κράτη μέλη δέχονται τακτικά επισκέψεις επιθεωρητών του ΓΤΚΘ και γίνεται αξιολόγηση σχετικών πτυχών της εφαρμογής της κοινοτικής κτηνιατρικής νομοθεσίας. Στη συνέχεια, η τελική έκδοση των εκθέσεων των αποστολών δημοσιεύεται στο Διαδίκτυο.

Το άρθρο 3 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 882/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τους επίσημους ελέγχους των ζωοτροφών και των τροφίμων προβλέπει επίσημους ελέγχους σε όλα τα επίπεδα της τροφικής αλυσίδας.

Επιπλέον, και σύμφωνα με το αίτημα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ζητείται από τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν, στο πλαίσιο των σχεδίων τους για καταστάσεις ανάγκης, ότι οι αγρότες γνωρίζουν και εφαρμόζουν τους γενικούς κανόνες για τον έλεγχο των ασθενειών και τη βιοασφάλεια.

| 98. | Πριν από την παρουσίαση του υπομνήματος της προεδρίας του Συμβουλίου το 2002, η Επιτροπή είχε ήδη ευαισθητοποιήσει τα κράτη όσον αφορά αυτό το ζήτημα των γεωργικών ασφαλίσεων. |
| --- | --- |

98.

Πριν από την παρουσίαση του υπομνήματος της προεδρίας του Συμβουλίου το 2002, η Επιτροπή είχε ήδη ευαισθητοποιήσει τα κράτη όσον αφορά αυτό το ζήτημα των γεωργικών ασφαλίσεων.

| 99. | Η Επιτροπή εξήγησε τις δραστηριότητές της σε σχέση με μια κριτική αναθεώρηση των διατάξεων που περιέχονται σήμερα στην απόφαση 90/424/EOK στην απάντησή της στο σημείο 86.
  Η Επιτροπή γνωρίζει τα συμπεράσματα της μελέτης για τις τρέχουσες πρακτικές ασφάλισης της υγείας των ζώων στα κράτη μέλη. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν μπορεί να δώσει προτεραιότητα σε μια προτεινόμενη λύση πριν εξεταστούν όλες οι πτυχές κάθε πιθανού νέου συστήματος για την αποζημίωση των κτηνοτρόφων, περιλαμβανομένων, παραδείγματος χάριν, των συνεπειών για τον ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

99.

Η Επιτροπή εξήγησε τις δραστηριότητές της σε σχέση με μια κριτική αναθεώρηση των διατάξεων που περιέχονται σήμερα στην απόφαση 90/424/EOK στην απάντησή της στο σημείο 86.

Η Επιτροπή γνωρίζει τα συμπεράσματα της μελέτης για τις τρέχουσες πρακτικές ασφάλισης της υγείας των ζώων στα κράτη μέλη. Ωστόσο, η Επιτροπή δεν μπορεί να δώσει προτεραιότητα σε μια προτεινόμενη λύση πριν εξεταστούν όλες οι πτυχές κάθε πιθανού νέου συστήματος για την αποζημίωση των κτηνοτρόφων, περιλαμβανομένων, παραδείγματος χάριν, των συνεπειών για τον ανταγωνισμό.

| 100. | Η Επιτροπή έχει μεριμνήσει για τη μετάφραση της μελέτης σε άλλη μια επίσημη γλώσσα για να διαβιβάσει αντίγραφα της μελέτης στις κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών για προβληματισμό.
  Στον προϋπολογισμό του 2004, ένα ειδικό κονδύλιο με αριθμό 17 01 04 04 θα χρηματοδοτήσει μια πρότυπη μελέτη με θέμα «Μοντέλο χρηματοδότησης που ενσωματώνει τους κινδύνους που συνδέονται με τις επιζωοτίες που πλήττουν το ζωικό κεφάλαιο». Πρόθεση αυτής της μελέτης είναι να συγκεντρώσει εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων και να καταρτίσει υπολογισμούς με σκοπό την ολοκλήρωση μιας αξιολόγησης αντικτύπου.
  Προβλέπεται η συζήτηση του ζητήματος με τους προϊσταμένους των κτηνιατρικών υπηρεσιών το Σεπτέμβριο και η παρουσίαση των πρώτων αποτελεσμάτων της εν λόγω μελέτης στο πλαίσιο της διεθνούς διάσκεψης για την πρόληψη και τον έλεγχο των μολυσματικών ασθενειών, που θα οργανωθεί από την ολλανδική προεδρία το Δεκέμβριο του 2004. |
| --- | --- |

100.

Η Επιτροπή έχει μεριμνήσει για τη μετάφραση της μελέτης σε άλλη μια επίσημη γλώσσα για να διαβιβάσει αντίγραφα της μελέτης στις κτηνιατρικές υπηρεσίες των κρατών μελών για προβληματισμό.

Στον προϋπολογισμό του 2004, ένα ειδικό κονδύλιο με αριθμό 17 01 04 04 θα χρηματοδοτήσει μια πρότυπη μελέτη με θέμα «Μοντέλο χρηματοδότησης που ενσωματώνει τους κινδύνους που συνδέονται με τις επιζωοτίες που πλήττουν το ζωικό κεφάλαιο». Πρόθεση αυτής της μελέτης είναι να συγκεντρώσει εκτιμήσεις εμπειρογνωμόνων και να καταρτίσει υπολογισμούς με σκοπό την ολοκλήρωση μιας αξιολόγησης αντικτύπου.

Προβλέπεται η συζήτηση του ζητήματος με τους προϊσταμένους των κτηνιατρικών υπηρεσιών το Σεπτέμβριο και η παρουσίαση των πρώτων αποτελεσμάτων της εν λόγω μελέτης στο πλαίσιο της διεθνούς διάσκεψης για την πρόληψη και τον έλεγχο των μολυσματικών ασθενειών, που θα οργανωθεί από την ολλανδική προεδρία το Δεκέμβριο του 2004.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ

| 101. | Η καθιέρωση της πολιτικής του «μη εμβολιασμού» συνοδεύθηκε από ένα φάσμα μέτρων όπου περιλαμβάνονταν οι βελτιωμένοι έλεγχοι των μετακινήσεων, η καλύτερη προστασία των συνόρων, οι απαιτήσεις για τις εισαγωγές, ένα σύστημα αποζημιώσεων, ένα σύστημα αποθεμάτων αντιγόνων για την παρασκευή εμβολίων, η αύξηση των δυνατοτήτων των εργαστηρίων αλλά και μέτρα υποστήριξης για τις γειτονικές τρίτες χώρες. |
| --- | --- |

101.

Η καθιέρωση της πολιτικής του «μη εμβολιασμού» συνοδεύθηκε από ένα φάσμα μέτρων όπου περιλαμβάνονταν οι βελτιωμένοι έλεγχοι των μετακινήσεων, η καλύτερη προστασία των συνόρων, οι απαιτήσεις για τις εισαγωγές, ένα σύστημα αποζημιώσεων, ένα σύστημα αποθεμάτων αντιγόνων για την παρασκευή εμβολίων, η αύξηση των δυνατοτήτων των εργαστηρίων αλλά και μέτρα υποστήριξης για τις γειτονικές τρίτες χώρες.

| 102. | Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι νομικές διατάξεις που ίσχυαν το 2001 ήταν επαρκείς για να κρατήσουν τον ιό αφθώδους πυρετού O1-PanAsia έξω από την Κοινότητα.
  Υπάρχουν όρια στο βαθμό στον οποίο η Επιτροπή μπορεί να παρεμβαίνει στην εξουσία των κρατών μελών για θέματα αστυνομίας και διοικητικής οργάνωσης, όρια που οφείλονται στο χαρακτήρα των αρμοδιοτήτων που έχουν εκχωρηθεί στην Κοινότητα.
  Η Επιτροπή, με την εκ μέρους της κριτική ανάλυση των ευρημάτων των αποστολών και την αποφασιστικότητά της να βελτιώνει διαρκώς τόσο τη νομοθεσία όσο και την εφαρμογή της, θεωρεί ότι η ακόμη περισσότερη επιτήρηση και εποπτεία εκ μέρους της δεν μπορούσε να έχει περιορίσει τον αντίκτυπο της εκδήλωσης της νόσου το 2001.
  Η επιδημία αφθώδους πυρετού του 2001 είχε σημαντικό αντίκτυπο στην κτηνοτροφία στο σύνολο της ΕΚ παρά τη λήψη όλων των δυνατών μέτρων για τη συνέχιση του εμπορίου ασφαλών προϊόντων –όπως, παραδείγματος χάριν, ορισμένων προϊόντων κρέατος και γάλακτος και ενός ολόκληρου φάσματος ζωικών παραπροϊόντων– με τα κράτη μέλη που είχαν πληγεί και παρά την προσεκτικά εφαρμοσθείσα, από τον Οκτώβριο του 2001, σταδιακή άρση των περιορισμών, αρχικά για το Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και για τις Κάτω Χώρες, π. χ. για το νωπό χοιρινό κρέας που προερχόταν από τις χοιροτροφικές περιοχές της East Anglia, με σταδιακή επέκταση και σε άλλα προϊόντα συνεπεία της προόδου που επιτεύχθηκε στην ολοκλήρωση της εποπτείας μετά την εκδήλωση της νόσου.
  Σύμφωνα με τον κώδικα του ΔΓΕ, μια χώρα μπορεί να επανακτήσει το προηγούμενο καθεστώς χώρας απαλλαγμένης από ασθένεια και μόλυνση τρεις μήνες μετά το τελευταίο κρούσμα και εφόσον εφαρμόζεται πολιτική ολοκληρωτικής καταστροφής και υπάρχει ορολογική εποπτεία. Δεδομένου ότι η τελευταία εστία στο Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίστηκε το Σεπτέμβριο του 2001 και η πρώτη συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής του ΔΓΕ πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2002, το ΔΓΕ αναγνώρισε το Ηνωμένο Βασίλειο ως χώρα απαλλαγμένη από τη νόσο το ταχύτερο δυνατόν. Επίσης, και τα άλλα τρία κράτη μέλη που είχαν πληγεί από τον αφθώδη πυρετό επανέκτησαν το καθεστώς χώρας απαλλαγμένης από τη νόσο μέσα σε τρεις μήνες από την τελευταία εστία ή τη σφαγή των τελευταίων εμβολιασμένων ζώων, αντίστοιχα.
  Παρά κάποια αρχικά προβλήματα με ορισμένους εμπορικούς εταίρους, η περιφερειοποίηση της ΕΕ σε συνάρτηση με τα κράτη μέλη αποκαταστάθηκε γρήγορα και ξανάρχισε το εμπόριο από τα κράτη μέλη που δεν είχαν πληγεί από τη νόσο. Επομένως, η ΕΕ στο σύνολό της δεν είχε «παραλύσει» για όλα τα προϊόντα για περίοδο δώδεκα μηνών. |
| --- | --- |

102.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι νομικές διατάξεις που ίσχυαν το 2001 ήταν επαρκείς για να κρατήσουν τον ιό αφθώδους πυρετού O1-PanAsia έξω από την Κοινότητα.

Υπάρχουν όρια στο βαθμό στον οποίο η Επιτροπή μπορεί να παρεμβαίνει στην εξουσία των κρατών μελών για θέματα αστυνομίας και διοικητικής οργάνωσης, όρια που οφείλονται στο χαρακτήρα των αρμοδιοτήτων που έχουν εκχωρηθεί στην Κοινότητα.

Η Επιτροπή, με την εκ μέρους της κριτική ανάλυση των ευρημάτων των αποστολών και την αποφασιστικότητά της να βελτιώνει διαρκώς τόσο τη νομοθεσία όσο και την εφαρμογή της, θεωρεί ότι η ακόμη περισσότερη επιτήρηση και εποπτεία εκ μέρους της δεν μπορούσε να έχει περιορίσει τον αντίκτυπο της εκδήλωσης της νόσου το 2001.

Η επιδημία αφθώδους πυρετού του 2001 είχε σημαντικό αντίκτυπο στην κτηνοτροφία στο σύνολο της ΕΚ παρά τη λήψη όλων των δυνατών μέτρων για τη συνέχιση του εμπορίου ασφαλών προϊόντων –όπως, παραδείγματος χάριν, ορισμένων προϊόντων κρέατος και γάλακτος και ενός ολόκληρου φάσματος ζωικών παραπροϊόντων– με τα κράτη μέλη που είχαν πληγεί και παρά την προσεκτικά εφαρμοσθείσα, από τον Οκτώβριο του 2001, σταδιακή άρση των περιορισμών, αρχικά για το Ηνωμένο Βασίλειο αλλά και για τις Κάτω Χώρες, π. χ. για το νωπό χοιρινό κρέας που προερχόταν από τις χοιροτροφικές περιοχές της East Anglia, με σταδιακή επέκταση και σε άλλα προϊόντα συνεπεία της προόδου που επιτεύχθηκε στην ολοκλήρωση της εποπτείας μετά την εκδήλωση της νόσου.

Σύμφωνα με τον κώδικα του ΔΓΕ, μια χώρα μπορεί να επανακτήσει το προηγούμενο καθεστώς χώρας απαλλαγμένης από ασθένεια και μόλυνση τρεις μήνες μετά το τελευταίο κρούσμα και εφόσον εφαρμόζεται πολιτική ολοκληρωτικής καταστροφής και υπάρχει ορολογική εποπτεία. Δεδομένου ότι η τελευταία εστία στο Ηνωμένο Βασίλειο εμφανίστηκε το Σεπτέμβριο του 2001 και η πρώτη συνεδρίαση της αρμόδιας επιτροπής του ΔΓΕ πραγματοποιήθηκε τον Ιανουάριο του 2002, το ΔΓΕ αναγνώρισε το Ηνωμένο Βασίλειο ως χώρα απαλλαγμένη από τη νόσο το ταχύτερο δυνατόν. Επίσης, και τα άλλα τρία κράτη μέλη που είχαν πληγεί από τον αφθώδη πυρετό επανέκτησαν το καθεστώς χώρας απαλλαγμένης από τη νόσο μέσα σε τρεις μήνες από την τελευταία εστία ή τη σφαγή των τελευταίων εμβολιασμένων ζώων, αντίστοιχα.

Παρά κάποια αρχικά προβλήματα με ορισμένους εμπορικούς εταίρους, η περιφερειοποίηση της ΕΕ σε συνάρτηση με τα κράτη μέλη αποκαταστάθηκε γρήγορα και ξανάρχισε το εμπόριο από τα κράτη μέλη που δεν είχαν πληγεί από τη νόσο. Επομένως, η ΕΕ στο σύνολό της δεν είχε «παραλύσει» για όλα τα προϊόντα για περίοδο δώδεκα μηνών.

| 103. | Η απόφαση 90/424/EOK του Συμβουλίου συνδέει σαφώς την αποζημίωση των κτηνοτρόφων με τα ζώα που θανατώνονται για σκοπούς ελέγχου της νόσου. Αυτή η απαίτηση ενθαρρύνει τους κτηνοτρόφους να αναφέρουν τη νόσο το ταχύτερο δυνατόν για οικονομικούς λόγους. Επομένως η έγκαιρη, επαρκής και δίκαιη αποζημίωση έχει ουσιαστική σημασία για να διασφαλισθεί η συνεργασία της αγροτικής κοινότητας.
  Επίσης, οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν κυρώσεις εάν δεν υπακούσουν στους κτηνιατρικούς περιορισμούς για τη μετακίνηση των ζώων και των προϊόντων, ενώ οι βασικές διατάξεις που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να επιβάλλουν τέτοιες κυρώσεις προβλέπονται στην κάθετη και στην οριζόντια κοινοτική νομοθεσία. |
| --- | --- |

103.

Η απόφαση 90/424/EOK του Συμβουλίου συνδέει σαφώς την αποζημίωση των κτηνοτρόφων με τα ζώα που θανατώνονται για σκοπούς ελέγχου της νόσου. Αυτή η απαίτηση ενθαρρύνει τους κτηνοτρόφους να αναφέρουν τη νόσο το ταχύτερο δυνατόν για οικονομικούς λόγους. Επομένως η έγκαιρη, επαρκής και δίκαιη αποζημίωση έχει ουσιαστική σημασία για να διασφαλισθεί η συνεργασία της αγροτικής κοινότητας.

Επίσης, οι κτηνοτρόφοι αντιμετωπίζουν κυρώσεις εάν δεν υπακούσουν στους κτηνιατρικούς περιορισμούς για τη μετακίνηση των ζώων και των προϊόντων, ενώ οι βασικές διατάξεις που επιτρέπουν στα κράτη μέλη να επιβάλλουν τέτοιες κυρώσεις προβλέπονται στην κάθετη και στην οριζόντια κοινοτική νομοθεσία.

| 104. | Η Επιτροπή συμμερίζεται την εκτίμηση του Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η κάλυψη των εξόδων αποζημίωσης θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ακόμη ακριβέστερων οδηγιών στα κράτη μέλη. Ήδη καταρτίζονται οδηγίες αυτού του είδους. Προσεχώς θα υποβληθεί στα κράτη μέλη ένα σχέδιο κανονισμού που επισημοποιεί τις λεπτομέρειες χορήγησης της κοινοτικής χρηματοδότησης. Σήμερα, όλοι οι φάκελοι έχουν κλείσει εκτός από έναν, και συγκεκριμένα το φάκελο των λειτουργικών δαπανών στο Ηνωμένο Βασίλειο (του οποίου η αίτηση αποζημίωσης υποβλήθηκε το 2003), και οι αντίστοιχες αποζημιώσεις καταβλήθηκαν αμέσως μετά την ολοκλήρωση των οικονομικών ελέγχων, οι οποίοι είχαν ενταθεί λόγω του ύψους των σχετικών ποσών και του πολύπλοκου χαρακτήρα του φακέλου. Το αποτέλεσμα των ελέγχων αυτών ήταν ότι απορρίφθηκαν αιτήσεις για σχεδόν 583 εκατ. ευρώ ή 55 % του συνόλου, χωρίς να προκύψει διαμάχη με τα κράτη μέλη. Οι αναντιστοιχίες που επεσήμανε το Συνέδριο είναι αποτέλεσμα των πρακτικών των κρατών μελών, τις οποίες η Επιτροπή δεν έχει νομική αρμοδιότητα να εναρμονίσει. Αντίθετα, η Επιτροπή μερίμνησε σχολαστικά ώστε οι αποζημιώσεις προς τα κράτη μέλη να διορθώνονται ενδεχομένως, για να γίνεται σεβαστή η αρχή της ίσης μεταχείρισης. Εξάλλου, διευκρινίζεται στο σημείο 70 ότι θα πρέπει να απαγορευθεί ρητά η σώρευση των πριμοδοτήσεων και των αποζημιώσεων.
  Το καθεστώς των άμεσων πληρωμών, περιλαμβανομένης της πριμοδότησης για τη σφαγή, αποσκοπεί στην αντιστάθμιση των συνεπειών που έχει για τα εισοδήματα των παραγωγών η σταδιακή μείωση του επιπέδου στήριξης της αγοράς που καθιερώθηκε με τη μεταρρύθμιση «πρόγραμμα δράσης 2000». Επομένως, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούσαν ανέκαθεν, αφενός, ότι οι πριμοδοτήσεις μπορούν να χορηγούνται στον παραγωγό ανεξάρτητα από τις περιστάσεις που συνδέονται με την υγειονομική κατάσταση των ζώων που κατέχει και, αφετέρου, ότι η χορήγηση της πριμοδότησης σφαγής για τα ζώα που σφάζονται στο πλαίσιο του αφθώδους πυρετού είναι βάσιμη, εφόσον πληρούνται οι κανονιστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση της πριμοδότησης και, ιδίως, εφόσον τα ζώα σφάζονται σε σφαγείο. |
| --- | --- |

104.

Η Επιτροπή συμμερίζεται την εκτίμηση του Συνεδρίου σύμφωνα με την οποία η κάλυψη των εξόδων αποζημίωσης θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο ακόμη ακριβέστερων οδηγιών στα κράτη μέλη. Ήδη καταρτίζονται οδηγίες αυτού του είδους. Προσεχώς θα υποβληθεί στα κράτη μέλη ένα σχέδιο κανονισμού που επισημοποιεί τις λεπτομέρειες χορήγησης της κοινοτικής χρηματοδότησης. Σήμερα, όλοι οι φάκελοι έχουν κλείσει εκτός από έναν, και συγκεκριμένα το φάκελο των λειτουργικών δαπανών στο Ηνωμένο Βασίλειο (του οποίου η αίτηση αποζημίωσης υποβλήθηκε το 2003), και οι αντίστοιχες αποζημιώσεις καταβλήθηκαν αμέσως μετά την ολοκλήρωση των οικονομικών ελέγχων, οι οποίοι είχαν ενταθεί λόγω του ύψους των σχετικών ποσών και του πολύπλοκου χαρακτήρα του φακέλου. Το αποτέλεσμα των ελέγχων αυτών ήταν ότι απορρίφθηκαν αιτήσεις για σχεδόν 583 εκατ. ευρώ ή 55 % του συνόλου, χωρίς να προκύψει διαμάχη με τα κράτη μέλη. Οι αναντιστοιχίες που επεσήμανε το Συνέδριο είναι αποτέλεσμα των πρακτικών των κρατών μελών, τις οποίες η Επιτροπή δεν έχει νομική αρμοδιότητα να εναρμονίσει. Αντίθετα, η Επιτροπή μερίμνησε σχολαστικά ώστε οι αποζημιώσεις προς τα κράτη μέλη να διορθώνονται ενδεχομένως, για να γίνεται σεβαστή η αρχή της ίσης μεταχείρισης. Εξάλλου, διευκρινίζεται στο σημείο 70 ότι θα πρέπει να απαγορευθεί ρητά η σώρευση των πριμοδοτήσεων και των αποζημιώσεων.

Το καθεστώς των άμεσων πληρωμών, περιλαμβανομένης της πριμοδότησης για τη σφαγή, αποσκοπεί στην αντιστάθμιση των συνεπειών που έχει για τα εισοδήματα των παραγωγών η σταδιακή μείωση του επιπέδου στήριξης της αγοράς που καθιερώθηκε με τη μεταρρύθμιση «πρόγραμμα δράσης 2000». Επομένως, οι υπηρεσίες της Επιτροπής θεωρούσαν ανέκαθεν, αφενός, ότι οι πριμοδοτήσεις μπορούν να χορηγούνται στον παραγωγό ανεξάρτητα από τις περιστάσεις που συνδέονται με την υγειονομική κατάσταση των ζώων που κατέχει και, αφετέρου, ότι η χορήγηση της πριμοδότησης σφαγής για τα ζώα που σφάζονται στο πλαίσιο του αφθώδους πυρετού είναι βάσιμη, εφόσον πληρούνται οι κανονιστικές προϋποθέσεις για τη χορήγηση της πριμοδότησης και, ιδίως, εφόσον τα ζώα σφάζονται σε σφαγείο.

| 105. | Η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει αποκομίσει οικονομικά διδάγματα από την κάθε επιζωοτία, πρώτα με τη θέσπιση ενός όλο και πιο ακριβούς πλαισίου για τις επιλέξιμες δαπάνες και, σήμερα, με την εξέταση τρόπων απλούστευσης των κανόνων.
  Πράγματι, αν και το Συμβούλιο αποφάσισε ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν κοινοτική χρηματοδοτική στήριξη για την εξάλειψη της νόσου, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες αποφάσεις χρηματοδότησης που εκδίδει η Επιτροπή μετά την παραλαβή αίτησης για αποζημίωση (το γενικό πλαίσιο αναφέρεται στην απόφαση 90/424/EOK του Συμβουλίου) τονίζουν ότι η παροχή αυτή εξαρτάται από την άμεση ανάληψη της προβλεπόμενης δράσης, όπως η απομόνωση της εκμετάλλευσης αμέσως μόλις υπάρχουν υπόνοιες και, μετά την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου:






  — | η σφαγή των ζώων ευπαθών ειδών, |
| --- | --- | --- |

105.

Η Επιτροπή θεωρεί ότι έχει αποκομίσει οικονομικά διδάγματα από την κάθε επιζωοτία, πρώτα με τη θέσπιση ενός όλο και πιο ακριβούς πλαισίου για τις επιλέξιμες δαπάνες και, σήμερα, με την εξέταση τρόπων απλούστευσης των κανόνων.

Πράγματι, αν και το Συμβούλιο αποφάσισε ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να λαμβάνουν κοινοτική χρηματοδοτική στήριξη για την εξάλειψη της νόσου, αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι οι συγκεκριμένες αποφάσεις χρηματοδότησης που εκδίδει η Επιτροπή μετά την παραλαβή αίτησης για αποζημίωση (το γενικό πλαίσιο αναφέρεται στην απόφαση 90/424/EOK του Συμβουλίου) τονίζουν ότι η παροχή αυτή εξαρτάται από την άμεση ανάληψη της προβλεπόμενης δράσης, όπως η απομόνωση της εκμετάλλευσης αμέσως μόλις υπάρχουν υπόνοιες και, μετά την επίσημη επιβεβαίωση της νόσου:

—

η σφαγή των ζώων ευπαθών ειδών,

| — | η καταστροφή τους, |
| --- | --- |

—

η καταστροφή τους,

| — | η καταστροφή των μολυσμένων ζωοτροφών ή υλικών, |
| --- | --- |

—

η καταστροφή των μολυσμένων ζωοτροφών ή υλικών,

| — | ο καθαρισμός, η απεντόμωση, η απολύμανση της εκμετάλλευσης και του υλικού, |
| --- | --- |

—

ο καθαρισμός, η απεντόμωση, η απολύμανση της εκμετάλλευσης και του υλικού,

| — | η δημιουργία ζωνών προστασίας (...). |
| --- | --- |

—

η δημιουργία ζωνών προστασίας (...).

Εξάλλου, με βάση την εμπειρία που είχε από τη σημαντική επιδημία κλασικής πανώλους των χοίρων στις Κάτω Χώρες το 1997 (και, εκ των υστέρων, τη θετική απόφαση που εξέδωσε το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων στο τέλος του 2003 όσον αφορά την υπόθεση τη σχετική με τη διαμάχη μεταξύ της Επιτροπής και των ολλανδικών αρχών σχετικά με τις οικονομικές διορθώσεις που έγιναν στην αίτηση αποζημίωσης) και τη μέριμνά της να προστατεύσει τα οικονομικά συμφέροντα της Κοινότητας, η Επιτροπή επίτηδες όρισε πιο αυστηρά κριτήρια επιλεξιμότητας των δαπανών στις αποφάσεις χρηματοδότησης που εφαρμόζονται στον αφθώδη πυρετό.

Αυτά τα κριτήρια εγκρίθηκαν από τα σχετικά κράτη μέλη, μέσω της μόνιμης επιτροπής για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων.

Ωστόσο, η Επιτροπή αποκόμισε επίσης διδάγματα από την παρακολούθηση των δαπανών για τον αφθώδη πυρετό.

Πάντοτε με στόχο την προστασία των οικονομικών συμφερόντων της Κοινότητας αλλά και την απλούστευση των ελέγχων, τόσο για τις υπηρεσίες της Επιτροπής όσο και για τις υπηρεσίες των κρατών μελών που ελέγχονται, η Επιτροπή θα υποβάλει προσεχώς ένα σχέδιο κανονισμού που θα ορίζει τις δαπάνες που είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση.

| 106. | α) | Επειδή οι στρατηγικές ελέγχου πρέπει να εξετάζονται τακτικά, το άρθρο 72 παράγραφος 10 της οδηγίας 2003/85/EK του Συμβουλίου περιέχει ειδικές διατάξεις για τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, τις ασκήσεις σε πραγματικό χρόνο και ιδιαίτερα την υποβολή έκθεσης στην Επιτροπή σχετικά με τα κύρια ευρήματα αυτών των ασκήσεων και τις απαραίτητες αναπροσαρμογές που πρέπει να γίνουν στα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.
  Τους τελευταίους μήνες συμφωνήθηκε η χρηματοδότηση, εκ μέρους της Επιτροπής, σημαντικών ερευνητικών σχεδίων για τον αφθώδη πυρετό, πράγμα που θα συμβάλει στην ανάπτυξη της νομοθεσίας, όπου χρειάζεται. |
| --- | --- | --- |

106.

α)

Επειδή οι στρατηγικές ελέγχου πρέπει να εξετάζονται τακτικά, το άρθρο 72 παράγραφος 10 της οδηγίας 2003/85/EK του Συμβουλίου περιέχει ειδικές διατάξεις για τα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών, τις ασκήσεις σε πραγματικό χρόνο και ιδιαίτερα την υποβολή έκθεσης στην Επιτροπή σχετικά με τα κύρια ευρήματα αυτών των ασκήσεων και τις απαραίτητες αναπροσαρμογές που πρέπει να γίνουν στα σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.

Τους τελευταίους μήνες συμφωνήθηκε η χρηματοδότηση, εκ μέρους της Επιτροπής, σημαντικών ερευνητικών σχεδίων για τον αφθώδη πυρετό, πράγμα που θα συμβάλει στην ανάπτυξη της νομοθεσίας, όπου χρειάζεται.

| β) | Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σε ισχύ οι κατάλληλες νομικές διατάξεις που εγγυώνται δίκαιη και έγκαιρη αποζημίωση, ώστε να ενθαρρύνεται η έγκαιρη κοινοποίηση των υπονοιών, και ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση –αλλά και οικονομικά κίνητρα– να εξασφαλίζουν την επιβολή των περιορισμών που είναι απαραίτητοι για την περιστολή και την εξάλειψη της νόσου. |
| --- | --- |

β)

Η Επιτροπή θεωρεί ότι είναι σε ισχύ οι κατάλληλες νομικές διατάξεις που εγγυώνται δίκαιη και έγκαιρη αποζημίωση, ώστε να ενθαρρύνεται η έγκαιρη κοινοποίηση των υπονοιών, και ότι τα κράτη μέλη έχουν την υποχρέωση –αλλά και οικονομικά κίνητρα– να εξασφαλίζουν την επιβολή των περιορισμών που είναι απαραίτητοι για την περιστολή και την εξάλειψη της νόσου.

| γ) | Όπως ήδη αναφέρθηκε παραπάνω, η Επιτροπή θα υποβάλει σύντομα ένα σχέδιο κανονισμού που θα ορίζει τις δαπάνες που είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση.
  Η απαγόρευση των εξαγωγών ζωντανών ζώων και των προϊόντων τους θεσπίσθηκε στις 21 Φεβρουαρίου του 2001.
  Επομένως, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε αρχικά κάποια προβλήματα όσον αφορά την παροχή, στα κράτη μέλη προορισμού, όλων των πληροφοριών για τις εξαγωγές προβάτων που είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την ημερομηνία αυτή σε σχέση με τις εκμεταλλεύσεις προέλευσης οι οποίες στη συνέχεια επισημάνθηκαν ως εστίες της νόσου, με δεδομένη την περίοδο επώασης δύο περίπου εβδομάδων.
  Με την έκδοση της απόφασης 2001/190/EK στις 8 Μαρτίου του 2001, η Επιτροπή ενέκρινε τα μέτρα που είχαν ήδη λάβει τα κράτη μέλη, περιλαμβανομένης της προληπτικής θανάτωσης όλων των προβάτων που είχαν εισαχθεί από το ΗΒ στο διάστημα από την 1η έως την 21η Φεβρουαρίου 2001. Επομένως, τα προβλήματα τα σχετικά με τον εντοπισμό αυτών των ζώων λύθηκαν.
  Η πρώτη εστία επιβεβαιώθηκε στις 20 Φεβρουαρίου του 2001 στο σφαγείο του Essex. Στις 21 Φεβρουαρίου του 2001 επιβεβαιώθηκε η δεύτερη εστία στο αγρόκτημα δίπλα στο σφαγείο και στις 22 Φεβρουαρίου επιβεβαιώθηκε άλλη μια εστία. Και οι δύο επόμενες αυτές εστίες συνδέονταν με τις μετακινήσεις των ζώων από το σφαγείο στο αγρόκτημα και τις επακόλουθες επαφές. Όλες αυτές οι εστίες δεν έχουν αφεαυτών επιδημιολογική σημασία σε σχέση με την επιδημία αφθώδους πυρετού του 2001, εφόσον ήταν περιφερειακά συμβάντα χωρίς συνέχεια. |
| --- | --- |

γ)

Όπως ήδη αναφέρθηκε παραπάνω, η Επιτροπή θα υποβάλει σύντομα ένα σχέδιο κανονισμού που θα ορίζει τις δαπάνες που είναι επιλέξιμες για κοινοτική χρηματοδότηση.

Η απαγόρευση των εξαγωγών ζωντανών ζώων και των προϊόντων τους θεσπίσθηκε στις 21 Φεβρουαρίου του 2001.

Επομένως, το Ηνωμένο Βασίλειο είχε αρχικά κάποια προβλήματα όσον αφορά την παροχή, στα κράτη μέλη προορισμού, όλων των πληροφοριών για τις εξαγωγές προβάτων που είχαν πραγματοποιηθεί πριν από την ημερομηνία αυτή σε σχέση με τις εκμεταλλεύσεις προέλευσης οι οποίες στη συνέχεια επισημάνθηκαν ως εστίες της νόσου, με δεδομένη την περίοδο επώασης δύο περίπου εβδομάδων.

Με την έκδοση της απόφασης 2001/190/EK στις 8 Μαρτίου του 2001, η Επιτροπή ενέκρινε τα μέτρα που είχαν ήδη λάβει τα κράτη μέλη, περιλαμβανομένης της προληπτικής θανάτωσης όλων των προβάτων που είχαν εισαχθεί από το ΗΒ στο διάστημα από την 1η έως την 21η Φεβρουαρίου 2001. Επομένως, τα προβλήματα τα σχετικά με τον εντοπισμό αυτών των ζώων λύθηκαν.

Η πρώτη εστία επιβεβαιώθηκε στις 20 Φεβρουαρίου του 2001 στο σφαγείο του Essex. Στις 21 Φεβρουαρίου του 2001 επιβεβαιώθηκε η δεύτερη εστία στο αγρόκτημα δίπλα στο σφαγείο και στις 22 Φεβρουαρίου επιβεβαιώθηκε άλλη μια εστία. Και οι δύο επόμενες αυτές εστίες συνδέονταν με τις μετακινήσεις των ζώων από το σφαγείο στο αγρόκτημα και τις επακόλουθες επαφές. Όλες αυτές οι εστίες δεν έχουν αφεαυτών επιδημιολογική σημασία σε σχέση με την επιδημία αφθώδους πυρετού του 2001, εφόσον ήταν περιφερειακά συμβάντα χωρίς συνέχεια.

---

(1)  Μετά τις εκδηλώσεις εστιών αφθώδους πυρετού στην Ιταλία και στην Ελλάδα, στις οποίες αναφέρεται παρακάτω το Ελεγκτικό Συνέδριο, η Επιτροπή μαζί με τα κράτη μέλη ανέλυσαν, στη μόνιμη κτηνιατρική επιτροπή, την επιδημιολογική κατάσταση και τα αποτελέσματα των εφαρμοσθέντων μέτρων ελέγχου· με βάση τα αποτελέσματα των εργασιών των ομάδων εργασίας όπου συμμετείχαν όλα τα κράτη μέλη, συντάχθηκε το 1998 μια έκθεση που παρουσίαζε συνοπτικά τις αρχές μιας μελλοντικής πολιτικής για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού. Η επιστημονική επιτροπή συνέταξε επίσης έκθεση για τον επείγοντα εμβολιασμό το 1999. Κάθε έτος, η Επιτροπή συντονίζει τη θέση των κρατών μελών στη γενική συνεδρίαση του ΔΓΕ, όπου περιλαμβάνονται οι θέσεις για το κεφάλαιο του κώδικα υγείας των ζώων για τον αφθώδη πυρετό. Τα κράτη μέλη, με την Επιτροπή ως παρατηρητή, συζητούν σε διετή βάση την κατάσταση του αφθώδους πυρετού στον κόσμο και την Ευρώπη στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής επιτροπής για τον έλεγχο του αφθώδους πυρετού στον FAO. Λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία από τις προηγούμενες κρίσεις, η οδηγία 2001/89/EK του Συμβουλίου παρουσίασε συνοπτικά τα διδάγματα που πρέπει να αντληθούν από την επιδημία της κλασικής πανώλους των χοίρων σε τμήματα της ΕΚ στο διάστημα 1996/97 και πρόσφερε αρκετές ευκαιρίες για τη συζήτηση των βασικών στρατηγικών για τον έλεγχο και την εξάλειψη σημαντικών μολυσματικών νόσων των ζώων. Πιο πρόσφατα, και με βάση τις γνώσεις από την εκδήλωση της νόσου το 2001, η κοινοτική στρατηγική που είχε οριστεί το 1990 επανεπιβεβαιώθηκε ομόφωνα από τη διεθνή διάσκεψη το Δεκέμβριο του 2001, από το ψήφισμα του ΕΚ το Δεκέμβριο του 2002, από την πρόταση της Επιτροπής για μια νέα οδηγία που υποβλήθηκε στο Συμβούλιο το Δεκέμβριο του 2002 και, τέλος, από την έκδοση, εκ μέρους του Συμβουλίου, της οδηγίας 2003/85/EK μετά από γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών.

(2)  Έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 28ης Νοεμβρίου 2002 για την καταπολέμηση του αφθώδους πυρετού στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2001 και μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αποφυγή και την καταπολέμηση των επιζωοτιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΤΕΛΙΚΟ A5-045/2002).

(3)  Για τα προβατοειδή και τα αιγοειδή (οδηγία 91/68/EOK) και για άλλα δίχηλα (οδηγία 92/65/EOK).

(4)  FMD 2001-Lessons to be Learned Inquiry Report (σ. 34).

(5)  Έγγραφο VI/5211/95, σημείο 6.12.

(6)  Η αρχή της μεταβίβασης των προγραμμάτων υποχρεωτικής επιλεκτικής θανάτωσης από το τμήμα «εγγυήσεις-αγορές» στο τμήμα «εγγυήσεις-κτηνιατρικά» θα αρχίσει να εφαρμόζεται την 1η Ιανουαρίου του 2005·

---