----

----

I Informacje

Trybunał Obrachunkowy

----

SPRAWOZDANIE SPECJALNE NR 4/2004

na temat programowania inicjatywy wspólnotowej w zakresie współpracy transeuropejskiej Interreg III wraz z odpowiedziami Komisji

(zgodnie z art. 248 ust. 4 akapit drugi, WE)

(2004/C 303/01)

SPIS TREŚCI

Odpowiedzi Komisji

LISTA SKRÓTÓW I GLOSARIUSZ

STRESZCZENIE

WSTĘP

Kontekst

Główne cechy inicjatywy na lata 2000–2006

Kontrola Trybunału Obrachunkowego

WYTYCZNE KOMISJI

Czy wytyczne zawierają właściwą definicję projektu transeuropejskiego?

Czy wytyczne zawierają szczegółowe przepisy wykonawcze?

Czy wytyczne przedstawiają szczegółowe i wymierne cele, jak również ukierunkowane działania?

Cele i wskaźniki

Ukierunkowanie działań

Czy uprawnione obszary są właściwie określone?

Czy wytyczne i dokumenty metodologiczne zostały udostępnione Państwom Członkowskim we właściwym czasie?

PROCEDURA KOMISJI W ZAKRESIE BADANIA PROPOZYCJI PIW

Czy badanie pomogło poprawić jakość PIW?

Czy Komisja zatwierdziła PIW w przewidzianych terminach?

WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE PRZYGOTOWAŃ I REALIZACJI

Czy PIW przygotowano w ramach procedury konsultacji?

Czy Państwa Członkowskie współpracowały w zakresie realizacji PIW?

SPÓJNOŚĆ MIĘDZY POCZĄTKOWĄ ANALIZĄ A WYBOREM DZIAŁAŃ ORAZ WARTOŚĆ DODANA PIERWSZYCH PRZYJĘTYCH PROJEKTÓW

Czy ocena ex ante jest wykorzystywana do opracowywania programów?

Czy uwzględniono rezultaty poprzedniego okresu programowania?

Czy przeprowadzono zintegrowane analizy sytuacji w regionach?

Czy źródłem zdefiniowanych problemów jest istnienie granic?

Czy zidentyfikowane potrzeby stanowią priorytety programu?

Czy PIW Interreg III oraz klasyczne działania EFRR uzupełniają się?

Czy pierwsze przyjęte projekty mają charakter transeuropejski oraz wartość dodaną?

MOŻLIWOŚĆ OCENY EX POST OSIĄGNIĘTEGO POSTĘPU

Czy cele programów są właściwie uporządkowane?

Czy cele są wymierne i policzalne?

WNIOSKI I ZALECENIA

Wniosek

Wytyczne koncentrują się na procedurach operacyjnych, jednak zostały udostępnione z opóźnieniami i zawierają cele o zbyt ogólnym charakterze

Należy poprawić procedurę badania propozycji PIW

Przygotowanie i początek realizacji odbywa się zasadniczo w ramach współpracy

Analizy są na ogół zintegrowane, jednak w małym stopniu użyteczne, brak powiązania między analizami a definicją działań programów i projektów, których wartość dodana powinna zostać zwiększona

Dostępne instrumenty są niewystarczające, aby zmierzyć rezultat PIW w stosunku do ich celów

Zalecenia

Sprawozdanie zostało przyjęte przez Trybunał Obrachunkowy w Luksemburgu na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2004 roku.

W imieniu Trybunału Obrachunkowego

Juan Manuel FABRA VALLÉS

Prezes

----

(1)  Na przykład decyzje dotyczące środowiska (zanieczyszczenie, zasoby wodne itp.) są podejmowane po jednej stronie granicy bez względu na sytuację po drugiej stronie; infrastruktura (drogi, budynki itp.) jest budowana po jednej stronie, nie uwzględniając potrzeb drugiej strony; środki transportu publicznego zatrzymują się na granicy lub brak jest dalszych połączeń itp.

(2)  Zgodnie z motywem 38 preambuły oraz art. 20 i 21 rozporządzenia (WE) nr 1260/1999 Rady z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego ogólne przepisy w sprawie funduszy strukturalnych (Dz.U. L 161 z 26.6.1999 r., str. 1).

(3)  Zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 1260/1999, 5,35 % środków z funduszy strukturalnych na okres 2000–2006, w kwocie 195 miliardów euro wg kursu z 1999 r., przeznaczono na finansowanie IW (Interreg, Urban, Leader i Equal). Artykuł 20 dodaje, że 2,5 % kwoty 195 miliardów przyznano na program Interreg.

(4)  Sprawozdanie roczne za rok obrachunkowy 1994, pkt 4.61–4.72 i 4.89 (Dz.U. C 303 z 14.11.1995 r.).

(5)  Patrz: „Inicjatywa wspólnotowa Interreg II 1994–1999: pierwsze podsumowanie”, styczeń 2000 r. i dokument roboczy nr 6 (5 maja 2000 r.) — Ocena wstępna a wskaźniki dla Interreg (komponent A). Ten ostatni dokument obejmuje też komponent B w dokumencie roboczym nr 7.

(6)  Komunikat Komisji do Państw Członkowskich z dnia 28 kwietnia 2000 r. ustanawiający wytyczne dla inicjatywy wspólnotowej dotyczącej współpracy transeuropejskiej i promującej harmonijny i zrównoważony rozwój Europy — Interreg III (Dz.U. C 143 z 23.5.2000 r., str. 6) oraz komunikat Komisji do Państw Członkowskich z dnia 7 maja 2001 r. „Współpraca międzyregionalna” — Komponent C inicjatywy wspólnotowej Interreg III (Dz.U. C 141 z 15.5.2001, str. 2).

(7)  Mimo że niektóre regiony z państw kandydujących lub państw trzecich są zaangażowane we wdrażanie niektórych PIW Interreg (patrz: nazwy niektórych PIW z mapy 1, regiony zakreskowane z mapy 2 i niektóre regiony lub kraje z mapy 3), nie są one uprawnione do dofinansowania z tytułu IW. Korzystają one z programów pomocowych w ramach instrumentów wspólnotowych innych niż FS.

(8)  Poprzednio dla każdego Państwa Członkowskiego objętego PIW wyznaczano oddzielne organy wdrażające i różnych beneficjentów końcowych.

(9)  Poprzednio dla każdego PIW było tyle planów finansowych i rachunków bankowych, na które wpływały płatności wspólnotowe, co Państw Członkowskich objętych PIW.

(10)  Patrz: sprawozdanie roczne za rok obrachunkowy 2002, pkt 7.46–7.59 (Program współpracy transgranicznej Tacis) i 8.51–8.57 (Program współpracy transgranicznej Phare) (Dz.U. C 286 z 28.11.2003 r.).

(11)  Termin o charakterze ogólnym dla trzech komponentów programu: współpraca transgraniczna (komponent A), współpraca ponadnarodowa (komponent B) i współpraca międzyregionalna (komponent C).

(12)  Punkt 7 Komunikatu do Państw Członkowskich z dnia 28 kwietnia 2000 r.

(13)  Ocena ex post PIW transgranicznych 1989–1993 — ocena inicjatywy Interreg I przeprowadzona przez Fère Consultants — sierpień 1996 r. Projekt „Linkage Assistance and Cooperation for the European border regions” (LACE) był realizowany przez Stowarzyszenie Europejskich Regionów Przygranicznych (AEBR). AEBR zostało utworzone w 1971 r. i miało na celu reprezentowanie europejskich regionów przygranicznych. Stowarzyszenie zrzesza niemal osiemdziesięciu członków, w tym 160 stref przygranicznych na granicach wewnętrznych i zewnętrznych Unii Europejskiej. AEBR opracowało m.in. następujące dokumenty: „Cross-border cooperation on maritime borders” (czerwiec 1998 r.), „Aspekty instytucjonalne współpracy transgranicznej” (marzec 1999 r.), „Interreg IIIA: modele zarządzania programem” (listopad 1999 r.). Istnieją inne dokumenty, ale zostały opracowane po przygotowaniu wytycznych: „Finansowe zarządzanie transgraniczne” (styczeń 2000 r.) i „Dokument wytycznych operacyjnych do przygotowania i zarządzania programami Interreg IIIA (2000-2006)” (czerwiec 2000 r.).

(14)  „Inicjatywa wspólnotowa Interreg II 1994–1999: pierwsze podsumowanie”, styczeń 2000 r., Unia Europejska — Polityka regionalna.

(15)  Dokument roboczy nr 6 (5 maja 2000 r.) „Ocena ex ante a wskaźniki dla Interreg (Komponent A)” oraz dokument roboczy nr 7 (październik 2000 r.) o tej samej treści co poprzedni dokument, z uzupełnieniami dla komponentu B. Ocena ex ante powinna służyć przede wszystkim do oceny spójności strategii i przyjętych celów, uwzględniając stwierdzone słabe i mocne strony.

(16)  „Działania wspierane w ramach celów 1 i 2 funduszy strukturalnych”, „Współpraca międzyregionalna z udziałem organów publicznych lub organów równoważnych zaangażowanych w inne programy Interreg”, „Współpraca międzyregionalna w zakresie rozwoju obszarów miejskich”, „Współpraca międzyregionalna łącząca regiony objęte jednym lub więcej z trzech tematów innowacyjnych działań regionalnych na lata 2000–2006” i „Inne tematy włączone do współpracy międzyregionalnej”.

(17)  „Trans-european co-operation initiative for balanced development”, 6.3.1998 r., DG XVI/A/1.

(18)  Patrz: sprawozdanie specjalne nr 7/2003 dotyczące wdrażania programu pomocy dla okresu 2000-2006 w ramach funduszy strukturalnych, pkt 18–24 (Dz.U. C 174 z 23.7.2003 r.).

(19)  Podział ten nastąpił na mocy decyzji podjętej podczas szczytu Szefów Państw i Rządów w Berlinie w dniach 24 i 25 marca 1999 r.

(20)  Określenie to występuje na str. 7 dokumentu roboczego Komisji nr 6 (5 maja 2000 r.) — „Ocena ex ante a wskaźniki dla Interreg (Komponent A)”. Brakujące ogniwo można porównać do szlabanu na granicy. Komisja cytuje jako przykłady brak transgranicznych połączeń komunikacyjnych, zanieczyszczenie rzek oraz brak wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych.

(21)  Priorytety EPRP dotyczą: „policentrycznego rozwoju przestrzennego i nowej relacji miasto/wieś”, „równego dostępu do infrastruktury i wiedzy” oraz „rozważnego zarządzania środowiskiem naturalnym i dziedzictwem kulturowym”.

(22)  Z uwagi na fakt, iż obszary uprawnione nie zawsze są te same dla Interreg co dla celów 1 i 2, porównanie środków finansowych udostępnionych z tytułu Interreg III dla jednego uprawnionego regionu ze środkami dla programów pomocowych realizowanych w ramach celów 1 i 2 jest trudne. Można jednak uznać, że dla programów Interreg z komponentu A stosunek między środkami finansowymi waha się między 1/20 a 1/50.

(23)  Kontrola dotyczyła próby projektów wybranych spośród pierwszych projektów przyjętych przez organy odpowiedzialne za każdy PIW wybrany w ramach badania. Nie sporządzono jeszcze deklaracji wydatków dla tych projektów.

(24)  Na przykład: liczba pracowników transgranicznych, liczba przedsiębiorstw, których działalność ma charakter transgraniczny, procent ludności mówiącej językiem sąsiedniego kraju.

(25)  Na przykład: liczba wspólnych systemów informatycznych, liczba sieci transgranicznych

----

Tabela 2

Wykonanie budżetu Interreg III

Tabela 3

Ogólna charakterystyka trzech komponentów IW Interreg III

Tabela 4

Programy badane w ramach kontroli

Tabela 5

Przykładowe wskaźniki mające służyć ocenie oddziaływania lub rezultatu programów na poziomie ogólnym (7)

Poniższa tabela przedstawia przykładowe wskaźniki mające służyć ocenie oddziaływania lub rezultatu ośmiu kontrolowanych PIW, na poziomie ogólnym i/lub na poziomie celów szczegółowych. Wskaźniki rezultatu dotyczą również niższych poziomów PIW. Dostarczą one dodatkowych informacji, ale jak zaznaczono w pkt 75, nie określono jeszcze, w jaki sposób zostaną przeniesione na wyższe poziomy.

----

(1)  Realokacja z transzy 2000 na transze 2002 do 2006, gdyż w 2000 r. nie przyjęto żadnego PIW.

(2)  Przesunięcie na „działania innowacyjne” z powodu opóźnień w zatwierdzaniu niektórych PIW lub opóźnień niektórych Państw Członkowskich. W 2001 r.: Grecja — Albania (komponent A), Grecja — Była Jugosłowiańska Republika Macedonii (komponent A), Włochy — Albania (komponent A), Włochy — Adriatyk (komponent A), Karaiby (komponent B), Réunion (komponent B) i Strefa Południowa (komponent C). W 2002 r.: Grecja — Włochy (komponent A), Grecja — Turcja (komponent A), Archimed (komponent B) i region zachodni Morza Śródziemnego (komponent B).

(3)  Środki przeniesione z 2001 r. na 2002 r. z powodu opóźnień w zatwierdzaniu niektórych PIW: Irlandia — Irlandia Północna (komponent A), Grecja — Cypr (komponent A), Hiszpania — Atlantyk (komponent B), Europa północno-zachodnia (komponent B) i Strefa Zachodnia (komponent C).

(4)  Współczynnik 100 %, zakładając, że termin automatycznego uruchomienia transz rocznych przypada 30 kwietnia każdego roku (art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999).

(5)  Wysoka kwota przesuniętych środków na pokrycie płatności i środków anulowanych oraz niski współczynnik wykorzystania. Sytuacja ta jest spowodowana opóźnieniami w zatwierdzaniu PIW przez Komisję i czasem potrzebnym następnie na dokonanie wyboru i rozpoczęcie pierwszych projektów (patrz: punkty 35–39). Kwoty wpłacone w 2001, 2002 i 2003 r. odpowiadają do wysokości 70 % płatnościom zaliczek automatycznych w wysokości 7 % udziału EFRR w przyjętych PIW.

Uwaga: patrz: sprawozdanie roczne za rok obrachunkowy 2001, pkt 3.7–3.8 i 3.34 (Dz.U. C 295 z 28.11.2002 r.).

Źródło: Rachunki dochodów i wydatków oraz DG REGIO.

(6)  Terytorium Unii jest podzielone na cztery części, z których każda objęta jest jednym PIW z komponentu C. Wystarczy, że siedziba koordynatora projektu znajduje się na obszarze uprawnionym danego PIW, by wszystkie wydatki w ramach projektu przypisane były do tego PIW, bez względu na siedzibę pozostałych partnerów, która może znajdować się poza uprawnionym obszarem. Powierzchnia uprawnionego obszaru nie jest więc informacją istotną.

(7)  Termin „oddziaływanie” odnosi się do długotrwałych efektów, podczas gdy termin „rezultat” dotyczy efektów bezpośrednich i natychmiastowych.

----

ODPOWIEDZI KOMISJI

STRESZCZENIE

INTRODUCTION

THE COMMISSION GUIDELINES

THE COMMISSION'S PROCEDURE FOR EXAMINING CIP PROPOSALS

COOPERATION DURING PREPARATION AND IMPLEMENTATION

CONSISTENCY BETWEEN THE INITIAL ANALYSIS AND CHOICE OF MEASURES AND THE ADDED VALUE OF THE FIRST PROJECTS TO BE ADOPTED

THE FEASIBILITY OF MEASURING PROGRESS EX POST

CONCLUSION AND RECOMMENDATIONS

----