# Publicatieblad C 41/2005

| | ISSN 1725-2474 |
| --- | --- |
| Publicatieblad
  van de Europese Unie | C 41 |
| | |
| Uitgave in de Nederlandse taal | Mededelingen en bekendmakingen | 48e jaargang17 februari 2005 |

ISSN 1725-2474

Publicatieblad

van de Europese Unie

C 41

Uitgave in de Nederlandse taal

Mededelingen en bekendmakingen

48e jaargang17 februari 2005

---

| Nummer | Inhoud | Bladzijde |
| --- | --- | --- |
| | I   Mededelingen |
| | Rekenkamer |
| 2005/C 041/1 | Speciaal verslag nr. 7/2004 over de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak, vergezeld van de antwoorden van de Commissie | 1 |
| 2005/C 041/2 | Verslag over de jaarrekening van het Europees Bureau voor wederopbouw betreffende het begrotingsjaar 2003, vergezeld van de antwoorden van het Bureau | 35 |

Nummer

Inhoud

Bladzijde

I   Mededelingen

Rekenkamer

2005/C 041/1

Speciaal verslag nr. 7/2004 over de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak, vergezeld van de antwoorden van de Commissie

1

2005/C 041/2

Verslag over de jaarrekening van het Europees Bureau voor wederopbouw betreffende het begrotingsjaar 2003, vergezeld van de antwoorden van het Bureau

35

| NL | |
| --- | --- |

NL

---

I Mededelingen

Rekenkamer

| 17.2.2005 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 41/1 |
| --- | --- | --- | --- |

17.2.2005

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 41/1

---

SPECIAAL VERSLAG Nr. 7/2004

over de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak, vergezeld van de antwoorden van de Commissie

(uitgebracht krachtens artikel 248, lid 4, tweede alinea, van het EG-Verdrag)

(2005/C 41/01)

INHOUD

| I-X | SAMENVATTING |
| --- | --- |

I-X

| 1-19 | INLEIDING |
| --- | --- |

1-19

| 1-4 | Tabaksteelt en de EU-markt |
| --- | --- |

1-4

| 5-6 | Doelstellingen van de GMO |
| --- | --- |

5-6

| 7-15 | Maatregelen in het kader van de regeling van 1998 |
| --- | --- |

7-15

| 16-19 | Controledoelstellingen |
| --- | --- |

16-19

| 20-37 | VOORBEREIDING VAN DE HERVORMING VAN 1998 |
| --- | --- |

20-37

| 21-33 | Informatie en analyse die ten grondslag lagen aan het voorstel voor de hervorming van 1998 |
| --- | --- |

21-33

| 34-37 | Onvoldoende onderlinge afstemming tussen het landbouwbeleid en andere beleidsterreinen |
| --- | --- |

34-37

| 38-74 | DE GMO HEEFT NIET HET BEOOGDE EFFECT GEHAD |
| --- | --- |

38-74

| 38-65 | Met de diverse maatregelen zijn de doelstellingen niet bereikt |
| --- | --- |

38-65

| 66 | Vereenvoudiging van de administratie niet totstandgekomen |
| --- | --- |

66

| 67-71 | Ongepaste prijsafspraken |
| --- | --- |

67-71

| 72 | De procedures ter verbetering van de controle waren niet doeltreffend |
| --- | --- |

72

| 73-74 | Niet-naleving van de regelgeving |
| --- | --- |

73-74

| 75-87 | TOEZICHT OP EN EVALUATIE VAN DE HERVORMDE GMO |
| --- | --- |

75-87

| 75-84 | Toezicht |
| --- | --- |

75-84

| 85-87 | De conclusie van de externe evaluatie luidde dat met de GMO niet het nagestreefde effect werd bereikt |
| --- | --- |

85-87

| 88-95 | VERDERE HERVORMING VAN DE GMO |
| --- | --- |

88-95

| 88-91 | Beoordeling van de opties voor de hervorming van de GMO |
| --- | --- |

88-91

| 92-95 | Hoe de hervorming de tijdens de controle geconstateerde gebreken zal verhelpen |
| --- | --- |

92-95

| 96-107 | CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN |
| --- | --- |

96-107

| 96-102 | Conclusies |
| --- | --- |

96-102

| 103-107 | Aanbevelingen |
| --- | --- |

103-107

Antwoorden van de Commissie

SAMENVATTING

| I. | De Europese Unie produceert ongeveer 5 % van de ruwe tabak in de wereld en is daarmee de op vier na grootste producent. Meer dan de helft van haar eigen productie voert zij echter uit omdat er in de Europese Unie weinig vraag bestaat naar het aroma en de smaak van de meeste verbouwde tabak. De productie bestaat hoofdzakelijk uit de soorten Virginia en Burley waarvan het aroma en de smaak neutraal zijn en die worden gebruikt als hoofdbestanddeel van sigaretten. Er worden ook kleinere hoeveelheden oriëntaalse soorten geteeld die het aroma en de smaak hebben waar vraag naar is. Bijgevolg importeert de Europese Unie tabak van elders die voldoet aan de vereisten inzake aroma en smaak. Zij neemt 9 % van de wereldproductie af en is de grootste importeur ter wereld. De voornaamste producenten in de Europese Unie zijn Italië, Griekenland en Spanje, die samen goed zijn voor 87 % van de totale productie. De productie wordt gekenmerkt door een groot aantal telers die hiervoor kleine oppervlakten bestemmen. De mechanisatie is gering en de productiekosten zijn hoog. Zonder EU-steun kunnen de telers in de Europese Unie hiermee niet redelijk in hun levensonderhoud voorzien: de premie vormt 75 % van hun inkomsten uit tabaksteelt. Indien de Europese Unie geen tabak meer produceert, zou dit geen gevolgen hebben voor de fabrikanten van tabaksproducten, die dan meer zouden importeren. |
| --- | --- |

I.

De Europese Unie produceert ongeveer 5 % van de ruwe tabak in de wereld en is daarmee de op vier na grootste producent. Meer dan de helft van haar eigen productie voert zij echter uit omdat er in de Europese Unie weinig vraag bestaat naar het aroma en de smaak van de meeste verbouwde tabak. De productie bestaat hoofdzakelijk uit de soorten Virginia en Burley waarvan het aroma en de smaak neutraal zijn en die worden gebruikt als hoofdbestanddeel van sigaretten. Er worden ook kleinere hoeveelheden oriëntaalse soorten geteeld die het aroma en de smaak hebben waar vraag naar is. Bijgevolg importeert de Europese Unie tabak van elders die voldoet aan de vereisten inzake aroma en smaak. Zij neemt 9 % van de wereldproductie af en is de grootste importeur ter wereld. De voornaamste producenten in de Europese Unie zijn Italië, Griekenland en Spanje, die samen goed zijn voor 87 % van de totale productie. De productie wordt gekenmerkt door een groot aantal telers die hiervoor kleine oppervlakten bestemmen. De mechanisatie is gering en de productiekosten zijn hoog. Zonder EU-steun kunnen de telers in de Europese Unie hiermee niet redelijk in hun levensonderhoud voorzien: de premie vormt 75 % van hun inkomsten uit tabaksteelt. Indien de Europese Unie geen tabak meer produceert, zou dit geen gevolgen hebben voor de fabrikanten van tabaksproducten, die dan meer zouden importeren.

| II. | De Europese Unie steunt de tabaksteelt sinds 1970 via een gemeenschappelijke marktordening (GMO), met een jaarbudget van circa 1 000 miljoen EUR. De GMO is grondig hervormd, eerst in 1992, vervolgens in 1998 en nogmaals in 2004. Daarbij werd getracht om binnen de grenzen van de begroting de nodige inkomenssteun te verschaffen, beter in te spelen op de vraag en zo de waarde van de productie te verhogen. Gehoopt werd dat de telers minder afhankelijk zouden worden van de steun. Andere maatregelen zijn erop gericht, een vrijwillig vertrek uit de sector en alternatieve teelten te vergemakkelijken. |
| --- | --- |

II.

De Europese Unie steunt de tabaksteelt sinds 1970 via een gemeenschappelijke marktordening (GMO), met een jaarbudget van circa 1 000 miljoen EUR. De GMO is grondig hervormd, eerst in 1992, vervolgens in 1998 en nogmaals in 2004. Daarbij werd getracht om binnen de grenzen van de begroting de nodige inkomenssteun te verschaffen, beter in te spelen op de vraag en zo de waarde van de productie te verhogen. Gehoopt werd dat de telers minder afhankelijk zouden worden van de steun. Andere maatregelen zijn erop gericht, een vrijwillig vertrek uit de sector en alternatieve teelten te vergemakkelijken.

| III. | De Rekenkamer heeft reeds driemaal verslag uitgebracht over het functioneren van de GMO. In haar laatste verslag, van 1997, concludeerde zij dat de in 1992 vastgestelde maatregelen geen meetbaar effect hadden gesorteerd op het steunniveau dat hoog was in verhouding tot de waarde van de productie, het beplante areaal, de werkgelegenheid of de marktsituatie in de Europese Unie. |
| --- | --- |

III.

De Rekenkamer heeft reeds driemaal verslag uitgebracht over het functioneren van de GMO. In haar laatste verslag, van 1997, concludeerde zij dat de in 1992 vastgestelde maatregelen geen meetbaar effect hadden gesorteerd op het steunniveau dat hoog was in verhouding tot de waarde van de productie, het beplante areaal, de werkgelegenheid of de marktsituatie in de Europese Unie.

| IV. | Deze controle heeft ten doel, na te gaan of de in 1998 ingevoerde hervormingen op een hechte grondslag berustten en door de lidstaten goed werden beheerd. Ook werd onderzocht hoe de Commissie op de uitvoering heeft toegezien en ze heeft geëvalueerd en of de doelstellingen van de hervormde GMO zijn bereikt. |
| --- | --- |

IV.

Deze controle heeft ten doel, na te gaan of de in 1998 ingevoerde hervormingen op een hechte grondslag berustten en door de lidstaten goed werden beheerd. Ook werd onderzocht hoe de Commissie op de uitvoering heeft toegezien en ze heeft geëvalueerd en of de doelstellingen van de hervormde GMO zijn bereikt.

| V. | Uit haar onderzoek concludeerde de Rekenkamer dat de voorbereiding van de voorstellen van de Commissie voor de hervorming van 1998 was gebaseerd op onbetrouwbare gegevens en dat haar analyse van de markt ontoereikend was. Wegens deze tekortkomingen waren de vastgestelde maatregelen van meet af aan grotendeels ongeschikt en bleken ze op veel gebieden ondoeltreffend. Uit niets blijkt dat de GMO de EU-productie zodanig heeft beïnvloed dat de wanverhouding tussen vraag en aanbod is verminderd. De Rekenkamer constateerde ook dat de ingevoerde maatregelen geen noemenswaardige verbetering brachten in het inkomen uit de tabaksteelt of in het verwachte marktevenwicht. In de drie grootste producerende landen liep de waarde van de productie ook gevaar door concurrentievervalsing in de vorm van prijsafspraken. |
| --- | --- |

V.

Uit haar onderzoek concludeerde de Rekenkamer dat de voorbereiding van de voorstellen van de Commissie voor de hervorming van 1998 was gebaseerd op onbetrouwbare gegevens en dat haar analyse van de markt ontoereikend was. Wegens deze tekortkomingen waren de vastgestelde maatregelen van meet af aan grotendeels ongeschikt en bleken ze op veel gebieden ondoeltreffend. Uit niets blijkt dat de GMO de EU-productie zodanig heeft beïnvloed dat de wanverhouding tussen vraag en aanbod is verminderd. De Rekenkamer constateerde ook dat de ingevoerde maatregelen geen noemenswaardige verbetering brachten in het inkomen uit de tabaksteelt of in het verwachte marktevenwicht. In de drie grootste producerende landen liep de waarde van de productie ook gevaar door concurrentievervalsing in de vorm van prijsafspraken.

| VI. | De lidstaten verzuimden zeer vaak, de in de verordeningen voorgeschreven controles te verrichten en de verificatie van de essentiële controles en het aanbrengen van correcties via de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen hadden moeten worden uitgebreid. Per juni 2004 was er nog geen beschikking tot goedkeuring van de rekeningen genomen. |
| --- | --- |

VI.

De lidstaten verzuimden zeer vaak, de in de verordeningen voorgeschreven controles te verrichten en de verificatie van de essentiële controles en het aanbrengen van correcties via de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen hadden moeten worden uitgebreid. Per juni 2004 was er nog geen beschikking tot goedkeuring van de rekeningen genomen.

| VII. | Het toezicht door de Commissie was ontoereikend en de evaluatie van de GMO werd uitgesteld. De bevindingen van de evaluatie die externe consultants hadden uitgevoerd, verschenen in oktober 2003 in een rapport en lijken wat de gemeenschappelijke punten betreft sterk op die van de Rekenkamer. |
| --- | --- |

VII.

Het toezicht door de Commissie was ontoereikend en de evaluatie van de GMO werd uitgesteld. De bevindingen van de evaluatie die externe consultants hadden uitgevoerd, verschenen in oktober 2003 in een rapport en lijken wat de gemeenschappelijke punten betreft sterk op die van de Rekenkamer.

| VIII. | In juli 2002 publiceerde de Commissie een tussentijdse evaluatie van het gemeenschappelijke landbouwbeleid en stelde een nieuwe strategie voor duurzame ontwikkeling in de hele landbouwsector voor waarbij de steun werd losgekoppeld van de productie en steun aan de landbouwers werd verleend via een regeling voor één bedrijfstoeslag. Tijdens de controle werd ook nagegaan hoe dit van invloed zou kunnen zijn op de GMO voor tabak. |
| --- | --- |

VIII.

In juli 2002 publiceerde de Commissie een tussentijdse evaluatie van het gemeenschappelijke landbouwbeleid en stelde een nieuwe strategie voor duurzame ontwikkeling in de hele landbouwsector voor waarbij de steun werd losgekoppeld van de productie en steun aan de landbouwers werd verleend via een regeling voor één bedrijfstoeslag. Tijdens de controle werd ook nagegaan hoe dit van invloed zou kunnen zijn op de GMO voor tabak.

| IX. | De hervorming die de Raad in april 2004 (1) vaststelde, beoogt de steun gefaseerd los te koppelen van de productie. De steun voor tabakstelers zal dan worden opgenomen in de regeling voor één bedrijfstoeslag. Er komt ook een specifiek budget voor de herstructurering van de tabakproducerende gebieden. |
| --- | --- |

IX.

De hervorming die de Raad in april 2004 (1) vaststelde, beoogt de steun gefaseerd los te koppelen van de productie. De steun voor tabakstelers zal dan worden opgenomen in de regeling voor één bedrijfstoeslag. Er komt ook een specifiek budget voor de herstructurering van de tabakproducerende gebieden.

| X. | De Rekenkamer juicht de huidige hervorming toe. Ze vormt een stap in de goede richting om vele tijdens de controle geconstateerde gebreken aan te pakken, al zal dit wel enige tijd vergen. De Rekenkamer beveelt de Commissie aan, haar onderzoek naar concurrentievervalsing in de lidstaten voort te zetten en, zo die blijkt te bestaan, de nodige maatregelen te nemen. Ook moet iets worden gedaan aan het verzuim van de lidstaten om de in de verordeningen voorgeschreven controles te verrichten, en moeten er zo mogelijk correcties worden toegepast. |
| --- | --- |

X.

De Rekenkamer juicht de huidige hervorming toe. Ze vormt een stap in de goede richting om vele tijdens de controle geconstateerde gebreken aan te pakken, al zal dit wel enige tijd vergen. De Rekenkamer beveelt de Commissie aan, haar onderzoek naar concurrentievervalsing in de lidstaten voort te zetten en, zo die blijkt te bestaan, de nodige maatregelen te nemen. Ook moet iets worden gedaan aan het verzuim van de lidstaten om de in de verordeningen voorgeschreven controles te verrichten, en moeten er zo mogelijk correcties worden toegepast.

INLEIDING

Tabaksteelt en de EU-markt

| 1. | Ruwe tabak is tabak in bladeren die door telers (de producenten) is verbouwd, een eerste maal gedroogd, maar nog niet bewerkt. Het volgende stadium bestaat in een meer specifieke voorbereiding van de ruwe tabak door zogeheten bedrijven voor eerste bewerking. Deze leveren vervolgens de bewerkte tabak aan fabrikanten van tabakswaren zoals sigaretten, sigaren en pijptabak. Bijlage 1 laat de teelt-, bewerkings-, fabrikage- en distributieketen voor tabak zien. |
| --- | --- |

1.

Ruwe tabak is tabak in bladeren die door telers (de producenten) is verbouwd, een eerste maal gedroogd, maar nog niet bewerkt. Het volgende stadium bestaat in een meer specifieke voorbereiding van de ruwe tabak door zogeheten bedrijven voor eerste bewerking. Deze leveren vervolgens de bewerkte tabak aan fabrikanten van tabakswaren zoals sigaretten, sigaren en pijptabak. Bijlage 1 laat de teelt-, bewerkings-, fabrikage- en distributieketen voor tabak zien.

| 2. | De Europese Unie produceert ongeveer 5 % van de ruwe tabak in de wereld en is daarmee de op vier na grootste producent, maar minder dan de helft van haar eigen productie wordt in de Europese Unie geconsumeerd, omdat de tabak niet het aroma en de smaak heeft waarnaar bij de fabrikanten vraag bestaat. Om tabak met de verlangde eigenschappen te verkrijgen, voert de Europese Unie ongeveer 9 % van de wereldproductie in, wat haar tot de grootste importeur maakt. |
| --- | --- |

2.

De Europese Unie produceert ongeveer 5 % van de ruwe tabak in de wereld en is daarmee de op vier na grootste producent, maar minder dan de helft van haar eigen productie wordt in de Europese Unie geconsumeerd, omdat de tabak niet het aroma en de smaak heeft waarnaar bij de fabrikanten vraag bestaat. Om tabak met de verlangde eigenschappen te verkrijgen, voert de Europese Unie ongeveer 9 % van de wereldproductie in, wat haar tot de grootste importeur maakt.

| 3. | In de Europese Unie zijn Italië, Griekenland en Spanje de grootste producenten. Zij zijn respectievelijk goed voor ongeveer 38, 36 en 13 % van de totale productie. Tabel  laat het aanbod aan ruwe tabak in de periode 1996-2000 zien.
  Tabel
  Voorzieningsbalans ruwe tabak in de EU










  (ton) |
| --- | --- |
| Verkoopseizoen | 1996


  01/1996 | 1997


  01/1997 | 1998


  01/1998 | 1999


  01/1999 | 2000


  01/2000 |
| Beginvoorraad | 383 263 | 286 291 | 244 942 | 226 565 | 212 319 |
| Droog gewicht productie | 299 274 | 300 563 | 306 794 | 304 148 | 302 289 |
| Totaal invoer | 543 022 | 536 110 | 533 411 | 528 782 | 528 000 |
| Beschikbaar | 1 225 559 | 1 122 964 | 1 085 147 | 1 059 495 | 1 042 608 |
| Export | – 219 268 | – 168 022 | – 178 582 | – 172 176 | – 170 000 |
| Consumptie EU-productie | – 135 000 | – 125 000 | – 120 000 | – 115 000 | – 120 000 |
| Consumptie invoer | – 585 000 | – 585 000 | – 560 000 | – 560 000 | – 560 000 |
| Totaal consumptie | – 939 268 | – 878 022 | – 858 582 | – 847 176 | – 850 000 |
| Eindvoorraad | 286 291 | 244 942 | 226 565 | 212 319 | 192 608 |
| EU-productie in % van wereldproductie | 4,5 | 4,1 | 5,1 | 4,9 | 5,1 |
| EU-import in % van wereldimport | 28 | 27 | 28 | 26 | 26 |
| EU-export in % van wereldexport | 11 | 8 | 9 | 9 | 9 |
| EU-export in % van EU-productie | 73 | 56 | 58 | 57 | 56 |
| EU-consumptie in % van EU-productie | 45 | 42 | 39 | 38 | 40 |
| Bron: Directoraat-generaal Landbouw en Ministerie van Landbouw van de Verenigde Staten.

  Deze tabel laat zien dat de interne consumptie van de EU-productie in de periode 1996-2000 niet noemenswaardig is veranderd en dat de invoer gedurende deze gehele periode constant is gebleven. |

3.

In de Europese Unie zijn Italië, Griekenland en Spanje de grootste producenten. Zij zijn respectievelijk goed voor ongeveer 38, 36 en 13 % van de totale productie. Tabel  laat het aanbod aan ruwe tabak in de periode 1996-2000 zien.

Tabel

Voorzieningsbalans ruwe tabak in de EU

(ton)

Verkoopseizoen

1996

01/1996

1997

01/1997

1998

01/1998

1999

01/1999

2000

01/2000

Beginvoorraad

383 263

286 291

244 942

226 565

212 319

Droog gewicht productie

299 274

300 563

306 794

304 148

302 289

Totaal invoer

543 022

536 110

533 411

528 782

528 000

Beschikbaar

1 225 559

1 122 964

1 085 147

1 059 495

1 042 608

Export

– 219 268

– 168 022

– 178 582

– 172 176

– 170 000

Consumptie EU-productie

– 135 000

– 125 000

– 120 000

– 115 000

– 120 000

Consumptie invoer

– 585 000

– 585 000

– 560 000

– 560 000

– 560 000

Totaal consumptie

– 939 268

– 878 022

– 858 582

– 847 176

– 850 000

Eindvoorraad

286 291

244 942

226 565

212 319

192 608

EU-productie in % van wereldproductie

4,5

4,1

5,1

4,9

5,1

EU-import in % van wereldimport

28

27

28

26

26

EU-export in % van wereldexport

11

8

9

9

9

EU-export in % van EU-productie

73

56

58

57

56

EU-consumptie in % van EU-productie

45

42

39

38

40

Bron: Directoraat-generaal Landbouw en Ministerie van Landbouw van de Verenigde Staten.

Deze tabel laat zien dat de interne consumptie van de EU-productie in de periode 1996-2000 niet noemenswaardig is veranderd en dat de invoer gedurende deze gehele periode constant is gebleven.

| 4. | Tabak wordt in de Europese Unie verbouwd door ongeveer 80 000 telers, die meestal kleine afzonderlijke oppervlakten voor het gewas bestemmen. De mechanisatie van de productie is gering en de productiekosten zijn hoog. De Europese Unie subsidieert de productie van ruwe tabak al meer dan 30 jaar; de laatste jaren bedroeg het budget daarvoor ongeveer 1 000 miljoen EUR. |
| --- | --- |

4.

Tabak wordt in de Europese Unie verbouwd door ongeveer 80 000 telers, die meestal kleine afzonderlijke oppervlakten voor het gewas bestemmen. De mechanisatie van de productie is gering en de productiekosten zijn hoog. De Europese Unie subsidieert de productie van ruwe tabak al meer dan 30 jaar; de laatste jaren bedroeg het budget daarvoor ongeveer 1 000 miljoen EUR.

Doelstellingen van de GMO

| 5. | Voordat in de Europese Unie de interne markt totstand kwam, werden de tabakstelers via nationale regelingen gesteund. Deze regelingen zorgden voor een gegarandeerde prijs die hun een „redelijk inkomen” waarborgde (2). Deze steun werd noodzakelijk geacht omdat de opbrengst niet altijd de productiekosten dekte. In de streken waar tabak werd geteeld, vormde deze teelt een groot deel van de inkomens van de landbouwers. Ter vervanging van de nationale systemen werd in 1970 de GMO voor tabak ingevoerd, waarin de subsidies op ongeveer dezelfde niveaus lagen. |
| --- | --- |

5.

Voordat in de Europese Unie de interne markt totstand kwam, werden de tabakstelers via nationale regelingen gesteund. Deze regelingen zorgden voor een gegarandeerde prijs die hun een „redelijk inkomen” waarborgde (2). Deze steun werd noodzakelijk geacht omdat de opbrengst niet altijd de productiekosten dekte. In de streken waar tabak werd geteeld, vormde deze teelt een groot deel van de inkomens van de landbouwers. Ter vervanging van de nationale systemen werd in 1970 de GMO voor tabak ingevoerd, waarin de subsidies op ongeveer dezelfde niveaus lagen.

| 6. | Sindsdien is de GMO hervormd in 1992 (3), in 1998 (4) en nogmaals in 2004 (5). Met de GMO werden niet alleen de algemene doelstellingen van artikel 33 van het Verdrag nagestreefd, namelijk om de markten voor ruwe tabak te stabiliseren en de producenten een redelijke levensstandaard te verzekeren, maar meer bepaald ook om:






  a) | de productie te beperken en de teelt te ontmoedigen van tabakssoorten die op de EU-markt niet gemakkelijk kunnen worden afgezet; |
| --- | --- | --- |

6.

Sindsdien is de GMO hervormd in 1992 (3), in 1998 (4) en nogmaals in 2004 (5). Met de GMO werden niet alleen de algemene doelstellingen van artikel 33 van het Verdrag nagestreefd, namelijk om de markten voor ruwe tabak te stabiliseren en de producenten een redelijke levensstandaard te verzekeren, maar meer bepaald ook om:

a)

de productie te beperken en de teelt te ontmoedigen van tabakssoorten die op de EU-markt niet gemakkelijk kunnen worden afgezet;

| b) | verbeteringen in de kwaliteit en waarde van de EU-productie te stimuleren; |
| --- | --- |

b)

verbeteringen in de kwaliteit en waarde van de EU-productie te stimuleren;

| c) | de volksgezondheid te beschermen en te voldoen aan milieuvoorschriften; |
| --- | --- |

c)

de volksgezondheid te beschermen en te voldoen aan milieuvoorschriften;

| d) | een vrijwillig vertrek uit de sector te vergemakkelijken; |
| --- | --- |

d)

een vrijwillig vertrek uit de sector te vergemakkelijken;

| e) | de controleprocedures te versterken en de beheerstaak voor de lidstaten te vereenvoudigen. |
| --- | --- |

e)

de controleprocedures te versterken en de beheerstaak voor de lidstaten te vereenvoudigen.

Maatregelen in het kader van de regeling van 1998

| 7. | De maatregelen ter verwezenlijking van deze doelstellingen worden hierna besproken. |
| --- | --- |

7.

De maatregelen ter verwezenlijking van deze doelstellingen worden hierna besproken.

Premiebetalingen

| 8. | De producenten moeten met de bedrijven voor eerste bewerking teeltcontracten sluiten. De EU-steun wordt betaald in de vorm van een premie per kilo geleverde en krachtens deze contracten geaccepteerde tabak. De premie vormt een aanvulling op de prijs die de producenten voor hun tabak op de markt krijgen en moet dezen een „redelijk inkomen” verschaffen en aanmoedigen om tabak van goede kwaliteit te produceren. De Raad stelde in 1992 voor elk van de acht in de GMO erkende soortengroepen een premiebedrag vast. Sindsdien zijn de tarieven vrijwel niet veranderd (6). |
| --- | --- |

8.

De producenten moeten met de bedrijven voor eerste bewerking teeltcontracten sluiten. De EU-steun wordt betaald in de vorm van een premie per kilo geleverde en krachtens deze contracten geaccepteerde tabak. De premie vormt een aanvulling op de prijs die de producenten voor hun tabak op de markt krijgen en moet dezen een „redelijk inkomen” verschaffen en aanmoedigen om tabak van goede kwaliteit te produceren. De Raad stelde in 1992 voor elk van de acht in de GMO erkende soortengroepen een premiebedrag vast. Sindsdien zijn de tarieven vrijwel niet veranderd (6).

| 9. | De premie bestaat uit een vast en een variabel gedeelte. Laatstgenoemd gedeelte is momenteel goed voor 30 tot 45 % van de premie, naar gelang van de tabakssoort (7). Het vaste gedeelte van de premie wordt volledig aan alle producenten uitbetaald. Het variabele gedeelte wordt door de telersverenigingen over hun leden verdeeld in verhouding tot de prijs die elk lid door het bedrijf voor eerste bewerking voor zijn levering betaald heeft gekregen. |
| --- | --- |

9.

De premie bestaat uit een vast en een variabel gedeelte. Laatstgenoemd gedeelte is momenteel goed voor 30 tot 45 % van de premie, naar gelang van de tabakssoort (7). Het vaste gedeelte van de premie wordt volledig aan alle producenten uitbetaald. Het variabele gedeelte wordt door de telersverenigingen over hun leden verdeeld in verhouding tot de prijs die elk lid door het bedrijf voor eerste bewerking voor zijn levering betaald heeft gekregen.

Veilingsysteem voor teeltcontracten

| 10. | Krachtens de regelgeving kan de teelt van tabak slechts voor steun in aanmerking komen indien er tussen de bedrijven voor eerste bewerking en de telersverenigingen of individuele producenten die niet tot de vereniging behoren, per tabakssoortengroep teeltcontracten zijn gesloten. Om ervoor te zorgen dat de contractuele prijzen een getrouwe afspiegeling van de marktsituatie vormen, zijn de lidstaten in de gelegenheid gesteld om voor elk oogstseizoen een veilingsysteem voor teeltcontracten te hanteren. Het systeem stelt de afzonderlijke producenten die niet tot een telersvereniging behoren, of telersverenigingen in staat, hun bestaande teeltcontracten aan te bieden op de markt voor eerste bewerking, die ruimer is. De biedingen moeten ten minste 10 % boven de oorspronkelijke contractprijs liggen en de oorspronkelijke eerste bewerker moet de kans krijgen om tegen de nieuwe prijs te gaan werken. |
| --- | --- |

10.

Krachtens de regelgeving kan de teelt van tabak slechts voor steun in aanmerking komen indien er tussen de bedrijven voor eerste bewerking en de telersverenigingen of individuele producenten die niet tot de vereniging behoren, per tabakssoortengroep teeltcontracten zijn gesloten. Om ervoor te zorgen dat de contractuele prijzen een getrouwe afspiegeling van de marktsituatie vormen, zijn de lidstaten in de gelegenheid gesteld om voor elk oogstseizoen een veilingsysteem voor teeltcontracten te hanteren. Het systeem stelt de afzonderlijke producenten die niet tot een telersvereniging behoren, of telersverenigingen in staat, hun bestaande teeltcontracten aan te bieden op de markt voor eerste bewerking, die ruimer is. De biedingen moeten ten minste 10 % boven de oorspronkelijke contractprijs liggen en de oorspronkelijke eerste bewerker moet de kans krijgen om tegen de nieuwe prijs te gaan werken.

Drempelhoeveelheden, quota en nationale reserves

| 11. | Om de productie te sturen en te beperken en tegelijkertijd het budget onder controle te houden, stelt de Raad een algehele garantiedrempelhoeveelheid vast waarvoor steun zal worden betaald. Deze wordt voor elke oogst per tabakssoortengroep en lidstaat bepaald. Ze wordt de producenten toegekend via quota die zijn gebaseerd op hun productie in een referentieperiode. Dankzij deze regeling kunnen de lidstaten met toestemming van de Commissie gegarandeerde hoeveelheden van de ene tabakssoort naar de andere overdragen, mits het effect op de begroting ten minste neutraal is. |
| --- | --- |

11.

Om de productie te sturen en te beperken en tegelijkertijd het budget onder controle te houden, stelt de Raad een algehele garantiedrempelhoeveelheid vast waarvoor steun zal worden betaald. Deze wordt voor elke oogst per tabakssoortengroep en lidstaat bepaald. Ze wordt de producenten toegekend via quota die zijn gebaseerd op hun productie in een referentieperiode. Dankzij deze regeling kunnen de lidstaten met toestemming van de Commissie gegarandeerde hoeveelheden van de ene tabakssoort naar de andere overdragen, mits het effect op de begroting ten minste neutraal is.

| 12. | Er bestaat ook een opkoopregeling voor quota. Producenten die de tabaksteelt definitief willen beëindigen, kunnen hun quota verkopen aan de Europese Unie indien andere telers ze niet willen kopen. Opkoop door de Europese Unie leidt tot een blijvende verlaging van de nationale en EU-productiedrempel. |
| --- | --- |

12.

Er bestaat ook een opkoopregeling voor quota. Producenten die de tabaksteelt definitief willen beëindigen, kunnen hun quota verkopen aan de Europese Unie indien andere telers ze niet willen kopen. Opkoop door de Europese Unie leidt tot een blijvende verlaging van de nationale en EU-productiedrempel.

| 13. | Ten slotte bestaat er een systeem van nationale quotareserves die de lidstaten aanleggen als gevolg van verlagingen van de quota die aan de producenten zijn toegedeeld. Deze reserves zijn bedoeld om de bestaande telers ertoe aan te zetten, om te schakelen op andere gewassen en/of hun bedrijf te herstructureren, en producenten die tabaksteler willen worden, tot de markt toe te laten. |
| --- | --- |

13.

Ten slotte bestaat er een systeem van nationale quotareserves die de lidstaten aanleggen als gevolg van verlagingen van de quota die aan de producenten zijn toegedeeld. Deze reserves zijn bedoeld om de bestaande telers ertoe aan te zetten, om te schakelen op andere gewassen en/of hun bedrijf te herstructureren, en producenten die tabaksteler willen worden, tot de markt toe te laten.

Specifieke steun voor telersverenigingen

| 14. | De telersverenigingen moeten een belangrijke rol spelen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de GMO. Mits zij voldoen aan de voorschriften en officieel erkend zijn door de lidstaten, wordt hun 2 % van de totale aan de telers betaalde premie toegekend. Ten minste de helft van de ter beschikking gestelde middelen is bedoeld ter vergoeding van de kosten van de werkzaamheden van technisch personeel en de aanschaf van gecertificeerde zaden of zaailingen ter verbetering van de kwaliteit van het product en van milieubeschermingsmaatregelen. Resterende middelen mogen worden gebruikt voor infrastructuurmaatregelen ter verhoging van de waarde van de tabak, zoals voorzieningen voor classificatie, opslag en verwerking, en voor de werkzaamheden van administratief personeel. |
| --- | --- |

14.

De telersverenigingen moeten een belangrijke rol spelen bij de verwezenlijking van de doelstellingen van de GMO. Mits zij voldoen aan de voorschriften en officieel erkend zijn door de lidstaten, wordt hun 2 % van de totale aan de telers betaalde premie toegekend. Ten minste de helft van de ter beschikking gestelde middelen is bedoeld ter vergoeding van de kosten van de werkzaamheden van technisch personeel en de aanschaf van gecertificeerde zaden of zaailingen ter verbetering van de kwaliteit van het product en van milieubeschermingsmaatregelen. Resterende middelen mogen worden gebruikt voor infrastructuurmaatregelen ter verhoging van de waarde van de tabak, zoals voorzieningen voor classificatie, opslag en verwerking, en voor de werkzaamheden van administratief personeel.

Het Fonds voor tabak

| 15. | Het Fonds werd gebruikt om onderzoek naar tabakssoorten en productiemethoden te financieren en om het roken te bestrijden via campagnes ter informatie van de bevolking over de schadelijke gevolgen ervan. Het onderzoek is sinds 2003 ondergebracht bij het onderzoeksprogramma van de Europese Unie. Met ingang van het oogstseizoen 2002 financiert het Fonds hoofdzakelijk acties om de bevolking meer bewust te maken van de schadelijke gevolgen van alle vormen van tabaksconsumptie en andere acties om de producenten bij te staan bij de omschakeling van de tabaksteelt naar andere gewassen of activiteiten. Het wordt thans gefinancierd door op de premie 3 % in te houden. |
| --- | --- |

15.

Het Fonds werd gebruikt om onderzoek naar tabakssoorten en productiemethoden te financieren en om het roken te bestrijden via campagnes ter informatie van de bevolking over de schadelijke gevolgen ervan. Het onderzoek is sinds 2003 ondergebracht bij het onderzoeksprogramma van de Europese Unie. Met ingang van het oogstseizoen 2002 financiert het Fonds hoofdzakelijk acties om de bevolking meer bewust te maken van de schadelijke gevolgen van alle vormen van tabaksconsumptie en andere acties om de producenten bij te staan bij de omschakeling van de tabaksteelt naar andere gewassen of activiteiten. Het wordt thans gefinancierd door op de premie 3 % in te houden.

Controledoelstellingen

| 16. | De Rekenkamer heeft reeds driemaal verslag over de GMO uitgebracht (8), voor het laatst in haar jaarverslag over 1996. Ditmaal had de controle ten doel, de in 1998 ingevoerde hervormde marktregeling te onderzoeken. |
| --- | --- |

16.

De Rekenkamer heeft reeds driemaal verslag over de GMO uitgebracht (8), voor het laatst in haar jaarverslag over 1996. Ditmaal had de controle ten doel, de in 1998 ingevoerde hervormde marktregeling te onderzoeken.

| 17. | De voornaamste doelstellingen waren, na te gaan of:






  a) | de voorstellen van de Commissie voor wijzigingen in de GMO, zoals ze vervolgens zijn vastgesteld in de hervorming van 1998, op een hechte grondslag berustten; |
| --- | --- | --- |

17.

De voornaamste doelstellingen waren, na te gaan of:

a)

de voorstellen van de Commissie voor wijzigingen in de GMO, zoals ze vervolgens zijn vastgesteld in de hervorming van 1998, op een hechte grondslag berustten;

| b) | de ingevoerde maatregelen door de Commissie en de lidstaten goed werden uitgevoerd en beheerd; |
| --- | --- |

b)

de ingevoerde maatregelen door de Commissie en de lidstaten goed werden uitgevoerd en beheerd;

| c) | het beheer, het toezicht en de evaluatieprocedures van de Commissie haar in staat stelden uit te maken in hoeverre de doelstellingen van de hervormde GMO zijn bereikt. |
| --- | --- |

c)

het beheer, het toezicht en de evaluatieprocedures van de Commissie haar in staat stelden uit te maken in hoeverre de doelstellingen van de hervormde GMO zijn bereikt.

| 18. | De criteria waaraan de Rekenkamer het beheer van de Commissie heeft getoetst, vloeien voort uit het Financieel Reglement en zijn toegespitst op de volgende vragen:






  a) | Werd de beschikbaarstelling van middelen voorafgegaan door een raming van de te verwachten kosten en baten? |
| --- | --- | --- |

18.

De criteria waaraan de Rekenkamer het beheer van de Commissie heeft getoetst, vloeien voort uit het Financieel Reglement en zijn toegespitst op de volgende vragen:

a)

Werd de beschikbaarstelling van middelen voorafgegaan door een raming van de te verwachten kosten en baten?

| b) | Werden de marktdoelstellingen gekwantificeerd en werd er toegezien op de voortgang? |
| --- | --- |

b)

Werden de marktdoelstellingen gekwantificeerd en werd er toegezien op de voortgang?

| c) | Werd het budget zodanig gebruikt dat een goed financieel beheer, met name spaarzaamheid en kosteneffectiviteit, was gewaarborgd? |
| --- | --- |

c)

Werd het budget zodanig gebruikt dat een goed financieel beheer, met name spaarzaamheid en kosteneffectiviteit, was gewaarborgd?

| d) | Werden de verrichtingen gedurende het jaarlijkse begrotingsproces regelmatig nagezien, zodat kon worden geverifieerd of ze nog steeds gerechtvaardigd waren? |
| --- | --- |

d)

Werden de verrichtingen gedurende het jaarlijkse begrotingsproces regelmatig nagezien, zodat kon worden geverifieerd of ze nog steeds gerechtvaardigd waren?

| 19. | De voornaamste bronnen van controle-informatie waren:






  a) | gesprekken met personeelsleden in diensten van de Commissie die met tabak te maken hebben, de bevoegde nationale autoriteiten, producenten en verwerkers en andere partijen die een rol spelen op de tabaksmarkt; |
| --- | --- | --- |

19.

De voornaamste bronnen van controle-informatie waren:

a)

gesprekken met personeelsleden in diensten van de Commissie die met tabak te maken hebben, de bevoegde nationale autoriteiten, producenten en verwerkers en andere partijen die een rol spelen op de tabaksmarkt;

| b) | van de Commissie, de lidstaten en andere geïnformeerde bronnen verkregen documentatie; |
| --- | --- |

b)

van de Commissie, de lidstaten en andere geïnformeerde bronnen verkregen documentatie;

| c) | onderzoeken ter plaatse in Duitsland, Griekenland, Spanje, Frankrijk en Italië, die samen 97,7 % van de premies ontvangen; de onderzochte verrichtingen hadden betrekking op 20 telersverenigingen die ongeveer 40 % van de tabakstelers in de Europese Unie vertegenwoordigen. |
| --- | --- |

c)

onderzoeken ter plaatse in Duitsland, Griekenland, Spanje, Frankrijk en Italië, die samen 97,7 % van de premies ontvangen; de onderzochte verrichtingen hadden betrekking op 20 telersverenigingen die ongeveer 40 % van de tabakstelers in de Europese Unie vertegenwoordigen.

VOORBEREIDING VAN DE HERVORMING VAN 1998

| 20. | De Rekenkamer onderzocht de wijze waarop de Commissie haar hervormingsvoorstel voorbereidde en constateerde dat daarbij was uitgegaan van een aantal fundamentele hypotheses, namelijk dat tabak van groot belang was voor de werkgelegenheid en het levensonderhoud van de hele bevolking in sommige gebieden, dat alternatieve teelten niet levensvatbaar waren en dat de bestaande onbalans op de markt en de grote behoefte aan steun te wijten waren aan de slechte kwaliteit van de geproduceerde tabak die in lage afzetprijzen resulteerde. Zij concludeerde dat de voortzetting van de steun van de Gemeenschap voor de tabaksteelt slechts kon worden gerechtvaardigd indien de producenten de kwaliteit van de tabak konden verbeteren, hogere prijzen konden verkrijgen en hun afhankelijkheid van de steun konden verminderen. Dit kwam in de ingevoerde maatregelen tot uiting. De Commissie verwachtte dan ook dat het gecombineerde effect van alle onderdelen van de hervorming de kwaliteit van de in de Gemeenschap geproduceerde tabak zou verbeteren en de uitvoer van gesubsidieerde tabak van slechte kwaliteit zou doen afnemen. |
| --- | --- |

20.

De Rekenkamer onderzocht de wijze waarop de Commissie haar hervormingsvoorstel voorbereidde en constateerde dat daarbij was uitgegaan van een aantal fundamentele hypotheses, namelijk dat tabak van groot belang was voor de werkgelegenheid en het levensonderhoud van de hele bevolking in sommige gebieden, dat alternatieve teelten niet levensvatbaar waren en dat de bestaande onbalans op de markt en de grote behoefte aan steun te wijten waren aan de slechte kwaliteit van de geproduceerde tabak die in lage afzetprijzen resulteerde. Zij concludeerde dat de voortzetting van de steun van de Gemeenschap voor de tabaksteelt slechts kon worden gerechtvaardigd indien de producenten de kwaliteit van de tabak konden verbeteren, hogere prijzen konden verkrijgen en hun afhankelijkheid van de steun konden verminderen. Dit kwam in de ingevoerde maatregelen tot uiting. De Commissie verwachtte dan ook dat het gecombineerde effect van alle onderdelen van de hervorming de kwaliteit van de in de Gemeenschap geproduceerde tabak zou verbeteren en de uitvoer van gesubsidieerde tabak van slechte kwaliteit zou doen afnemen.

Informatie en analyse die ten grondslag lagen aan het voorstel voor de hervorming van 1998

Het belang van de tabaksteelt voor de werkgelegenheid was afgeleid uit onvolledige informatie

| 21. | Eén van de voornaamste parameters voor het meten van het effect van de maatregelen in de GMO is betrouwbare informatie over de werkgelegenheid. De beoordeling door de Commissie van de betekenis van de tabaksteelt voor de werkgelegenheid in de productieregio's en het voorstel om door te gaan met de regeling inzake productiesteun hadden moeten worden gebaseerd op actuele informatie uit de lidstaten. |
| --- | --- |

21.

Eén van de voornaamste parameters voor het meten van het effect van de maatregelen in de GMO is betrouwbare informatie over de werkgelegenheid. De beoordeling door de Commissie van de betekenis van de tabaksteelt voor de werkgelegenheid in de productieregio's en het voorstel om door te gaan met de regeling inzake productiesteun hadden moeten worden gebaseerd op actuele informatie uit de lidstaten.

| 22. | De Rekenkamer constateerde dat de schatting van de Commissie van 1996 (die in het kader van de hervormingsvoorstellen werd gehanteerd), namelijk 170 000 van de tabaksteelt afhankelijke full-timearbeidskrachten, was gebaseerd op gegevens over 1986 (voor de mensuren per hectare) en 1993 (voor de beplante oppervlakten). Van de lidstaten werden geen recentere gegevens verlangd. |
| --- | --- |

22.

De Rekenkamer constateerde dat de schatting van de Commissie van 1996 (die in het kader van de hervormingsvoorstellen werd gehanteerd), namelijk 170 000 van de tabaksteelt afhankelijke full-timearbeidskrachten, was gebaseerd op gegevens over 1986 (voor de mensuren per hectare) en 1993 (voor de beplante oppervlakten). Van de lidstaten werden geen recentere gegevens verlangd.

| 23. | Daar deze schatting niet betrouwbaar was, vergeleek de Rekenkamer ze met de recentste beschikbare gegevens — over het jaar 1999 — in het evaluatieverslag van de Commissie van 2003. In dit verslag werd geopperd dat bij de productie van 90 % van de tabak uit de Europese Unie ongeveer 64 000 voltijdse arbeidskrachten waren betrokken. De Rekenkamer leidt daaruit af dat er in totaal ongeveer 72 000 arbeidskrachten mee waren gemoeid. Dit is minder dan de helft van het aantal dat de Commissie drie jaar voordien had geschat. Volgens de Rekenkamer ligt dit cijfer waarschijnlijk dichter bij de werkelijk bestaande situatie in 1996, toen de Commissie haar voorstellen deed. |
| --- | --- |

23.

Daar deze schatting niet betrouwbaar was, vergeleek de Rekenkamer ze met de recentste beschikbare gegevens — over het jaar 1999 — in het evaluatieverslag van de Commissie van 2003. In dit verslag werd geopperd dat bij de productie van 90 % van de tabak uit de Europese Unie ongeveer 64 000 voltijdse arbeidskrachten waren betrokken. De Rekenkamer leidt daaruit af dat er in totaal ongeveer 72 000 arbeidskrachten mee waren gemoeid. Dit is minder dan de helft van het aantal dat de Commissie drie jaar voordien had geschat. Volgens de Rekenkamer ligt dit cijfer waarschijnlijk dichter bij de werkelijk bestaande situatie in 1996, toen de Commissie haar voorstellen deed.

| 24. | Wordt het totale budget van ongeveer 1 000 miljoen EUR per jaar over 72 000 full-timearbeidskrachten omgeslagen, dan komt de steun neer op circa 13 653 EUR per persoon. Het verschil met het bedrag van 7 600 EUR dat de Commissie vermeldt, is te wijten aan het feit dat zij een aantal arbeidseenheden van een andere bron hanteert, terwijl de Rekenkamer een aantal hanteert dat is gebaseerd op cijfers die zijn geverifieerd door de externe evaluator waarmee de Commissie een contract had. |
| --- | --- |

24.

Wordt het totale budget van ongeveer 1 000 miljoen EUR per jaar over 72 000 full-timearbeidskrachten omgeslagen, dan komt de steun neer op circa 13 653 EUR per persoon. Het verschil met het bedrag van 7 600 EUR dat de Commissie vermeldt, is te wijten aan het feit dat zij een aantal arbeidseenheden van een andere bron hanteert, terwijl de Rekenkamer een aantal hanteert dat is gebaseerd op cijfers die zijn geverifieerd door de externe evaluator waarmee de Commissie een contract had.

| 25. | Ten slotte achtte de Commissie de tabaksteelt belangrijk voor het levensonderhoud van de gehele bevolking in sommige productiegebieden. Deze conclusie was gebaseerd op verklaringen van de lidstaten. Bij navraag tijdens de controle bleken de lidstaten niet in staat, voor hun verklaringen enig bewijs te leveren. |
| --- | --- |

25.

Ten slotte achtte de Commissie de tabaksteelt belangrijk voor het levensonderhoud van de gehele bevolking in sommige productiegebieden. Deze conclusie was gebaseerd op verklaringen van de lidstaten. Bij navraag tijdens de controle bleken de lidstaten niet in staat, voor hun verklaringen enig bewijs te leveren.

De rechtvaardiging van de voortzetting van de steun voor de tabaksteelt was niet goed onderbouwd

| 26. | Toen zij het nieuwe beleid uitstippelde, concludeerde de Commissie dat de EU-productie, zonder verbetering van de kwaliteit, op middellange termijn ten dode opgeschreven was. Zij was van mening dat de Europese Unie nog steeds het potentieel had om tabak van betere kwaliteit te produceren en besloot daarom voor een stimulans te zorgen door de premie te koppelen aan de geproduceerde kwaliteit. Zij veronderstelde dat de kwaliteit van de tabak uit de marktprijs zou blijken. Deze redenering ging echter voorbij aan de realiteit van de markt en bij de interpretatie van de gebruikte gegevens werden nog andere fouten begaan. |
| --- | --- |

26.

Toen zij het nieuwe beleid uitstippelde, concludeerde de Commissie dat de EU-productie, zonder verbetering van de kwaliteit, op middellange termijn ten dode opgeschreven was. Zij was van mening dat de Europese Unie nog steeds het potentieel had om tabak van betere kwaliteit te produceren en besloot daarom voor een stimulans te zorgen door de premie te koppelen aan de geproduceerde kwaliteit. Zij veronderstelde dat de kwaliteit van de tabak uit de marktprijs zou blijken. Deze redenering ging echter voorbij aan de realiteit van de markt en bij de interpretatie van de gebruikte gegevens werden nog andere fouten begaan.

| 27. | Ten eerste baseerde de Commissie haar beleid op de veronderstelling dat de productie van bepaalde soortengroepen in de Europese Unie kon voorzien in de vraag in de Europese Unie indien naar verhouding meer tabak van betere kwaliteit werd geproduceerd, zodat de productie beter op de vraag kon worden afgestemd. De Commissie hield echter te weinig rekening met het feit dat de vraag bij de EU-consument was verschoven van donkere sigaretten uit zwarte, air-curedtabakssoorten naar Amerikaanse en Engelse mengsels waarvoor tabak benodigd is die niet in de Europese Unie kan worden geproduceerd. Alleen geïmporteerde tabakssoorten boden de verlangde eigenschappen inzake aroma en smaak. Deze eigenschappen vloeiden voort uit de agronomische en klimatologische omstandigheden in de landen van oorsprong. Omdat de Europese Unie sommige verlangde tabakssoorten niet kan produceren, was de mogelijkheid om de productie af te stemmen op de vraag in de Europese Unie, beperkt. |
| --- | --- |

27.

Ten eerste baseerde de Commissie haar beleid op de veronderstelling dat de productie van bepaalde soortengroepen in de Europese Unie kon voorzien in de vraag in de Europese Unie indien naar verhouding meer tabak van betere kwaliteit werd geproduceerd, zodat de productie beter op de vraag kon worden afgestemd. De Commissie hield echter te weinig rekening met het feit dat de vraag bij de EU-consument was verschoven van donkere sigaretten uit zwarte, air-curedtabakssoorten naar Amerikaanse en Engelse mengsels waarvoor tabak benodigd is die niet in de Europese Unie kan worden geproduceerd. Alleen geïmporteerde tabakssoorten boden de verlangde eigenschappen inzake aroma en smaak. Deze eigenschappen vloeiden voort uit de agronomische en klimatologische omstandigheden in de landen van oorsprong. Omdat de Europese Unie sommige verlangde tabakssoorten niet kan produceren, was de mogelijkheid om de productie af te stemmen op de vraag in de Europese Unie, beperkt.

| 28. | Ten tweede was de conclusie van de Commissie dat de afstemming van de premie op de prijs de kwaliteit zou verbeteren, gebaseerd op haar veronderstelling dat de hogere prijzen voor tabak van buiten de Europese Unie uitsluitend voortvloeien uit de betere kwaliteit ervan. De Commissie meende dan ook dat voor de tabak uit de Europese Unie hogere prijzen zouden worden betaald indien de kwaliteit verbeterde. Om de volgende redenen was de vergelijking die zij maakte tussen de hoge prijzen van geïmporteerde tabak en de lagere interne prijzen echter niet betrouwbaar:






  a) | bij de vergelijking tussen de marktprijzen van binnen en buiten de Europese Unie in de tabakproducerende landen die voor de vergelijking werden geselecteerd — Malawi, Zimbabwe en de Verenigde Staten — werd er geen rekening mee gehouden dat de EU-prijzen werden ondersteund met subsidies en de niet-EU-prijzen op relatief hogere niveaus werden gehouden door prijsondersteuning via productiebeperkingen; |
| --- | --- | --- |

28.

Ten tweede was de conclusie van de Commissie dat de afstemming van de premie op de prijs de kwaliteit zou verbeteren, gebaseerd op haar veronderstelling dat de hogere prijzen voor tabak van buiten de Europese Unie uitsluitend voortvloeien uit de betere kwaliteit ervan. De Commissie meende dan ook dat voor de tabak uit de Europese Unie hogere prijzen zouden worden betaald indien de kwaliteit verbeterde. Om de volgende redenen was de vergelijking die zij maakte tussen de hoge prijzen van geïmporteerde tabak en de lagere interne prijzen echter niet betrouwbaar:

a)

bij de vergelijking tussen de marktprijzen van binnen en buiten de Europese Unie in de tabakproducerende landen die voor de vergelijking werden geselecteerd — Malawi, Zimbabwe en de Verenigde Staten — werd er geen rekening mee gehouden dat de EU-prijzen werden ondersteund met subsidies en de niet-EU-prijzen op relatief hogere niveaus werden gehouden door prijsondersteuning via productiebeperkingen;

| b) | de Commissie had geen zekerheid dat de uitvoerprijzen die zij hanteerde om de waarde van de verkochte ruwe tabak te bepalen, de waarde van de verkochte waar weergaven. Tabak wordt vaak eerst verkocht aan multinationale ondernemingen en daar intern verhandeld (bijvoorbeeld om fiscale redenen) alvorens tegen een hogere prijs te worden doorverkocht aan de fabrikanten. De prijs die de lidstaten meedelen en die de Commissie hanteert, is de lagere prijs van de eerste verkoop en uitvoer. Deze lagere prijs vormt geen afspiegeling van de marktwaarde van de ruwe tabak en kan dus niet als maatstaf voor de tabakskwaliteit dienen; |
| --- | --- |

b)

de Commissie had geen zekerheid dat de uitvoerprijzen die zij hanteerde om de waarde van de verkochte ruwe tabak te bepalen, de waarde van de verkochte waar weergaven. Tabak wordt vaak eerst verkocht aan multinationale ondernemingen en daar intern verhandeld (bijvoorbeeld om fiscale redenen) alvorens tegen een hogere prijs te worden doorverkocht aan de fabrikanten. De prijs die de lidstaten meedelen en die de Commissie hanteert, is de lagere prijs van de eerste verkoop en uitvoer. Deze lagere prijs vormt geen afspiegeling van de marktwaarde van de ruwe tabak en kan dus niet als maatstaf voor de tabakskwaliteit dienen;

| c) | de prijzen die de Commissie bij de vergelijking hanteerde, lieten niet altijd het volledige bedrag zien dat de bedrijven voor eerste bewerking aan de telers betaalden voor hun tabak. Zo omvatten ze niet de extra bedragen die de bedrijven voor eerste bewerking soms aan de telers betaalden, of de voordelen in natura (die wel 28 % van de prijs kunnen uitmaken); |
| --- | --- |

c)

de prijzen die de Commissie bij de vergelijking hanteerde, lieten niet altijd het volledige bedrag zien dat de bedrijven voor eerste bewerking aan de telers betaalden voor hun tabak. Zo omvatten ze niet de extra bedragen die de bedrijven voor eerste bewerking soms aan de telers betaalden, of de voordelen in natura (die wel 28 % van de prijs kunnen uitmaken);

| d) | de Commissie maakte fouten bij de vergelijking van invoer- en uitvoerprijzen omdat voor de invoer cif-prijzen zijn gehanteerd, waarin vracht en assurantie tot de plaats van levering zijn begrepen, terwijl de exportprijzen van EU-tabak fob-prijzen (vrij-aan-boord-prijzen) zijn. |
| --- | --- |

d)

de Commissie maakte fouten bij de vergelijking van invoer- en uitvoerprijzen omdat voor de invoer cif-prijzen zijn gehanteerd, waarin vracht en assurantie tot de plaats van levering zijn begrepen, terwijl de exportprijzen van EU-tabak fob-prijzen (vrij-aan-boord-prijzen) zijn.

| 29. | Het Raadgevend Comité van de Commissie (9) verklaarde dat de prijs werd beïnvloed door andere factoren dan kwaliteit, zoals schommelingen in de wisselkoersen, de omvang van de voorraden en de afzet van grote voorraden ineens op de wereldmarkt door niet-EU-producenten. Bovendien had het Comité de Commissie te kennen gegeven dat het ontbreken van een objectief systeem voor de kwaliteitsindeling een hinderpaal vormde voor de uitvoering van een beleid dat op meting van kwaliteit berust. |
| --- | --- |

29.

Het Raadgevend Comité van de Commissie (9) verklaarde dat de prijs werd beïnvloed door andere factoren dan kwaliteit, zoals schommelingen in de wisselkoersen, de omvang van de voorraden en de afzet van grote voorraden ineens op de wereldmarkt door niet-EU-producenten. Bovendien had het Comité de Commissie te kennen gegeven dat het ontbreken van een objectief systeem voor de kwaliteitsindeling een hinderpaal vormde voor de uitvoering van een beleid dat op meting van kwaliteit berust.

| 30. | Wegens deze tekortkomingen verschafte de marktanalyse van de Commissie de beleidsmakers geen voldoende volledig en evenwichtig inzicht in de markt waardoor zij zich bij de keuze van de marktmaatregelen hadden kunnen laten leiden. |
| --- | --- |

30.

Wegens deze tekortkomingen verschafte de marktanalyse van de Commissie de beleidsmakers geen voldoende volledig en evenwichtig inzicht in de markt waardoor zij zich bij de keuze van de marktmaatregelen hadden kunnen laten leiden.

De mogelijkheid van alternatieve teelten

| 31. | De Commissie beweerde dat er soms geen alternatieven voor de teelt van tabak bestonden. Zo werden in Griekenland sun-curedsoorten geteeld in omstandigheden waarin de verbouw van andere gewassen onmogelijk zou zijn. In 1995 kwam men bij een proefproject (10)voor de Commissie echter tot de conclusie dat er met goed resultaat diverse alternatieve gewassen konden worden geteeld (11). |
| --- | --- |

31.

De Commissie beweerde dat er soms geen alternatieven voor de teelt van tabak bestonden. Zo werden in Griekenland sun-curedsoorten geteeld in omstandigheden waarin de verbouw van andere gewassen onmogelijk zou zijn. In 1995 kwam men bij een proefproject (10)voor de Commissie echter tot de conclusie dat er met goed resultaat diverse alternatieve gewassen konden worden geteeld (11).

In de analyse van de Commissie werd geen rekening gehouden met veranderingen in de aard van de markt

| 32. | De GMO van na 1998 was nog steeds gebaseerd op de veronderstelling dat de bedrijven voor eerste bewerking de prijscondities in de teeltcontracten die zij met de producenten bedongen, onafhankelijk konden bepalen. Deze veronderstelling was onrealistisch, aangezien de situatie veranderd was. De inkoop was in handen geraakt van een klein aantal multinationale bedrijven voor eerste bewerking, handelaren en fabrikanten en laatstgenoemden waren de vaststelling van de prijzen steeds meer gaan domineren. |
| --- | --- |

32.

De GMO van na 1998 was nog steeds gebaseerd op de veronderstelling dat de bedrijven voor eerste bewerking de prijscondities in de teeltcontracten die zij met de producenten bedongen, onafhankelijk konden bepalen. Deze veronderstelling was onrealistisch, aangezien de situatie veranderd was. De inkoop was in handen geraakt van een klein aantal multinationale bedrijven voor eerste bewerking, handelaren en fabrikanten en laatstgenoemden waren de vaststelling van de prijzen steeds meer gaan domineren.

| 33. | Een gebrek aan mededinging op de markt drukt de prijzen en vormt een risico voor de premiestrategie van de GMO. De directoraten-generaal Landbouw en Visserij ontvingen in februari 1997 een gezamenlijke brief van telers en coöperaties waarin het probleem van de lage prijzen werd geweten aan de oligopolide structuur van de markt van de verwerking, maar destijds werd dit niet onderzocht. De controle van de Rekenkamer wees vervolgens uit dat er zich concurrentievervalsende praktijken voordeden (zie de paragrafen 61 tot en met 71). In haar speciaal verslag nr. 8/1993 had de Rekenkamer reeds geconstateerd dat de toenemende betrokkenheid van telersverenigingen bij de eerste bewerking deze in staat had gesteld, de invloed van de fabrikanten op de prijzen te beperken. In de analyse van de Commissie van 1996 werd niet onderkend welke nadelige gevolgen het verbod van 1993 op eerste bewerking door dergelijke verenigingen opleverde voor de mededinging (12). |
| --- | --- |

33.

Een gebrek aan mededinging op de markt drukt de prijzen en vormt een risico voor de premiestrategie van de GMO. De directoraten-generaal Landbouw en Visserij ontvingen in februari 1997 een gezamenlijke brief van telers en coöperaties waarin het probleem van de lage prijzen werd geweten aan de oligopolide structuur van de markt van de verwerking, maar destijds werd dit niet onderzocht. De controle van de Rekenkamer wees vervolgens uit dat er zich concurrentievervalsende praktijken voordeden (zie de paragrafen 61 tot en met 71). In haar speciaal verslag nr. 8/1993 had de Rekenkamer reeds geconstateerd dat de toenemende betrokkenheid van telersverenigingen bij de eerste bewerking deze in staat had gesteld, de invloed van de fabrikanten op de prijzen te beperken. In de analyse van de Commissie van 1996 werd niet onderkend welke nadelige gevolgen het verbod van 1993 op eerste bewerking door dergelijke verenigingen opleverde voor de mededinging (12).

Onvoldoende onderlinge afstemming tussen het landbouwbeleid en andere beleidsterreinen

| 34. | De GMO voor tabak bevat beleidsdoelstellingen en maatregelen die van invloed zijn op andere beleidsterreinen. Het is van belang dat de onderlinge samenhang wordt verzekerd, waarvoor gewoonlijk overleg tussen de diensten plaatsvindt. Tijdens de voorbereiding van de voorstellen van de Commissie werden echter niet alle betrokken diensten geraadpleegd (directoraat-generaal Ontwikkeling, directoraat-generaal Concurrentie). |
| --- | --- |

34.

De GMO voor tabak bevat beleidsdoelstellingen en maatregelen die van invloed zijn op andere beleidsterreinen. Het is van belang dat de onderlinge samenhang wordt verzekerd, waarvoor gewoonlijk overleg tussen de diensten plaatsvindt. Tijdens de voorbereiding van de voorstellen van de Commissie werden echter niet alle betrokken diensten geraadpleegd (directoraat-generaal Ontwikkeling, directoraat-generaal Concurrentie).

| 35. | De uitvoer van een groot deel van de door de Europese Unie gesubsidieerde tabak tegen zeer lage prijzen werd niet besproken met het directoraat-generaal Ontwikkeling en humanitaire hulp wat betreft het potentieel schadelijke effect op de export uit ontwikkelingslanden. Deze uitvoer is van cruciaal belang voor de inspanningen van de Europese Unie om de economische situatie van deze landen te verbeteren. Zo verleent de Commissie ontwikkelingshulp aan kleine tabaksproducenten in Malawi, waar ruwe tabak goed is voor 70 % van alle exportinkomsten. De GMO ondersteunt daarentegen de productie in de Europese Unie, waarnaar praktisch geen vraag bestaat in de Unie en die dus uitgevoerd wordt. Hierdoor worden de uitvoermogelijkheden van de ontwikkelingslanden kleiner. |
| --- | --- |

35.

De uitvoer van een groot deel van de door de Europese Unie gesubsidieerde tabak tegen zeer lage prijzen werd niet besproken met het directoraat-generaal Ontwikkeling en humanitaire hulp wat betreft het potentieel schadelijke effect op de export uit ontwikkelingslanden. Deze uitvoer is van cruciaal belang voor de inspanningen van de Europese Unie om de economische situatie van deze landen te verbeteren. Zo verleent de Commissie ontwikkelingshulp aan kleine tabaksproducenten in Malawi, waar ruwe tabak goed is voor 70 % van alle exportinkomsten. De GMO ondersteunt daarentegen de productie in de Europese Unie, waarnaar praktisch geen vraag bestaat in de Unie en die dus uitgevoerd wordt. Hierdoor worden de uitvoermogelijkheden van de ontwikkelingslanden kleiner.

| 36. | In een verslag van 1994 voor het directoraat-generaal Milieu over milieuverantwoordelijkheid en het gemeenschappelijke landbouwbeleid werd erop gewezen dat tabakssoorten uiteenlopende behoeften inzake bevloeiing en stikstofbemesting hadden en dus verschillend uitwerkten op het milieu. Het premiesysteem van de GMO bevordert verschuivingen in de productie van sun-cured- en donkere air-cured- naar flue-cured- en lichte air-curedtabak. Dit leidt tot onwenselijke effecten op het milieu door de grotere behoeften aan irrigatie en/of kunstmest. Bij flue curing wordt ook meer energie gebruikt. Dergelijke veranderingen zijn onverenigbaar met de algemene en met de specifiek voor de GMO voor tabak geldende milieudoelstellingen van de Commissie. De Rekenkamer constateerde dat de Commissie voor de hervorming van 1998 niet ten volle rekening heeft gehouden met het voorbehoud van het directoraat-generaal Milieu. Wel was dat het voornaamste argument voor haar voorstel aan de Europese Raad van Göteborg in 2001 om de subsidies voor ruwe tabak af te bouwen. |
| --- | --- |

36.

In een verslag van 1994 voor het directoraat-generaal Milieu over milieuverantwoordelijkheid en het gemeenschappelijke landbouwbeleid werd erop gewezen dat tabakssoorten uiteenlopende behoeften inzake bevloeiing en stikstofbemesting hadden en dus verschillend uitwerkten op het milieu. Het premiesysteem van de GMO bevordert verschuivingen in de productie van sun-cured- en donkere air-cured- naar flue-cured- en lichte air-curedtabak. Dit leidt tot onwenselijke effecten op het milieu door de grotere behoeften aan irrigatie en/of kunstmest. Bij flue curing wordt ook meer energie gebruikt. Dergelijke veranderingen zijn onverenigbaar met de algemene en met de specifiek voor de GMO voor tabak geldende milieudoelstellingen van de Commissie. De Rekenkamer constateerde dat de Commissie voor de hervorming van 1998 niet ten volle rekening heeft gehouden met het voorbehoud van het directoraat-generaal Milieu. Wel was dat het voornaamste argument voor haar voorstel aan de Europese Raad van Göteborg in 2001 om de subsidies voor ruwe tabak af te bouwen.

| 37. | De Commissie heeft de Raad niet geattendeerd op het advies van het directoraat-generaal Douane en indirecte belastingen, volgens hetwelk subsidies een (verlagend) effect hebben op de detailhandelsprijzen. Dit effect wordt versterkt door het accijnsbeleid in de meeste tabakproducerende lidstaten, die op hun eigen tabak een lager accijnstarief toepassen. Zo paste Frankrijk op binnenlandse sigaretten van donkere tabak de minimumaccijns toe. Deze ligt 20 % beneden het tarief dat wordt toegepast op ingevoerde sigaretten van lichte tabak. Op deze wijze bevoordelen de lidstaten hun nationale sigarettenmerken, die een groot aandeel gesubsidieerde tabak bevatten (13). Dit verlaagde de detailhandelsprijzen. Volgens gezaghebbende bronnen zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en de Wereldbank (14)verhogen lagere prijzen de consumptie en daardoor ook het aantal ziekten die daar het gevolg van zijn. |
| --- | --- |

37.

De Commissie heeft de Raad niet geattendeerd op het advies van het directoraat-generaal Douane en indirecte belastingen, volgens hetwelk subsidies een (verlagend) effect hebben op de detailhandelsprijzen. Dit effect wordt versterkt door het accijnsbeleid in de meeste tabakproducerende lidstaten, die op hun eigen tabak een lager accijnstarief toepassen. Zo paste Frankrijk op binnenlandse sigaretten van donkere tabak de minimumaccijns toe. Deze ligt 20 % beneden het tarief dat wordt toegepast op ingevoerde sigaretten van lichte tabak. Op deze wijze bevoordelen de lidstaten hun nationale sigarettenmerken, die een groot aandeel gesubsidieerde tabak bevatten (13). Dit verlaagde de detailhandelsprijzen. Volgens gezaghebbende bronnen zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en de Wereldbank (14)verhogen lagere prijzen de consumptie en daardoor ook het aantal ziekten die daar het gevolg van zijn.

DE GMO HEEFT NIET HET BEOOGDE EFFECT GEHAD

Met de diverse maatregelen zijn de doelstellingen niet bereikt

| 38. | De Rekenkamer heeft onderzocht of met de maatregelen sinds de hervorming van1998 algemeen gesproken de doelstellingen zijn bereikt en constateerde dat er ofwel in vele opzichten minder succes was geboekt dan beoogd, ofwel het effect niet kon worden gemeten om uit te maken of ze al dan niet waren geslaagd. |
| --- | --- |

38.

De Rekenkamer heeft onderzocht of met de maatregelen sinds de hervorming van1998 algemeen gesproken de doelstellingen zijn bereikt en constateerde dat er ofwel in vele opzichten minder succes was geboekt dan beoogd, ofwel het effect niet kon worden gemeten om uit te maken of ze al dan niet waren geslaagd.

Het effect van de steun op de inkomens van de telers kan niet worden vastgesteld

| 39. | Door de stijgende kosten te compenseren, moest de premieregeling ertoe bijdragen, de afzet van EU-tabak te vergroten en zo de telers een redelijk inkomen te verschaffen. De Commissie heeft niet omschreven waarin een „redelijk inkomen” uit de tabaksteelt bestaat, geen kwantificeerbare doelstellingen voor verbetering bepaald en er niet voor gezorgd dat over de productiekosten, de prijzen en het inkomen informatie uit betrouwbare bron werd ingewonnen om het effect te meten. Zij kon het effect van de premie op de inkomens van de telers dan ook noch in het algemeen, noch ten aanzien van hun levensstandaard meten (15). |
| --- | --- |

39.

Door de stijgende kosten te compenseren, moest de premieregeling ertoe bijdragen, de afzet van EU-tabak te vergroten en zo de telers een redelijk inkomen te verschaffen. De Commissie heeft niet omschreven waarin een „redelijk inkomen” uit de tabaksteelt bestaat, geen kwantificeerbare doelstellingen voor verbetering bepaald en er niet voor gezorgd dat over de productiekosten, de prijzen en het inkomen informatie uit betrouwbare bron werd ingewonnen om het effect te meten. Zij kon het effect van de premie op de inkomens van de telers dan ook noch in het algemeen, noch ten aanzien van hun levensstandaard meten (15).

De afhankelijkheid van de telers van steun is niet veranderd

| 40. | De premie vormt ongeveer 75 % van het inkomen dat uit de tabaksteelt wordt verkregen, maar beloopt bij de productie van een bepaalde tabakssoort in Italië bijna 95 %. Het variabele gedeelte van de premie was bedoeld om de producenten een stimulans te geven ter verbetering van de kwaliteit, hetgeen de waarde van hun producten moest verhogen en zo hun afhankelijkheid van de steun verminderen. De Commissie ging ervan uit dat de kosten van de kwaliteitsverhoging voor de producent zouden worden gedekt door het variabele gedeelte van de premie en hogere verkoopprijzen en dat daardoor de afhankelijkheid van subsidies zou verminderen. De bij de Commissie beschikbare informatie wees echter het tegendeel uit. |
| --- | --- |

40.

De premie vormt ongeveer 75 % van het inkomen dat uit de tabaksteelt wordt verkregen, maar beloopt bij de productie van een bepaalde tabakssoort in Italië bijna 95 %. Het variabele gedeelte van de premie was bedoeld om de producenten een stimulans te geven ter verbetering van de kwaliteit, hetgeen de waarde van hun producten moest verhogen en zo hun afhankelijkheid van de steun verminderen. De Commissie ging ervan uit dat de kosten van de kwaliteitsverhoging voor de producent zouden worden gedekt door het variabele gedeelte van de premie en hogere verkoopprijzen en dat daardoor de afhankelijkheid van subsidies zou verminderen. De bij de Commissie beschikbare informatie wees echter het tegendeel uit.

| 41. | De informatie waarover de Commissie in 1998 beschikte, liet zien dat zelfs voor de betere tabak de verkoopprijzen die de lidstaten meedeelden, tezamen met de EU-premie, de productiekosten niet dekten (zie ook paragraaf 48). Bovendien is er geen informatie beschikbaar waaruit blijkt in hoeverre de verschillende maatregelen van de GMO de afhankelijkheid van subsidies zouden hebben verminderd. Uit de recentste marktgegevens blijkt dat de gemiddelde verkoopprijzen in de Europese Unie in 2003 lager waren dan in 2002, waardoor de producenten in 2003 meer van subsidies afhankelijk waren dan in 2002. |
| --- | --- |

41.

De informatie waarover de Commissie in 1998 beschikte, liet zien dat zelfs voor de betere tabak de verkoopprijzen die de lidstaten meedeelden, tezamen met de EU-premie, de productiekosten niet dekten (zie ook paragraaf 48). Bovendien is er geen informatie beschikbaar waaruit blijkt in hoeverre de verschillende maatregelen van de GMO de afhankelijkheid van subsidies zouden hebben verminderd. Uit de recentste marktgegevens blijkt dat de gemiddelde verkoopprijzen in de Europese Unie in 2003 lager waren dan in 2002, waardoor de producenten in 2003 meer van subsidies afhankelijk waren dan in 2002.

Het effect van de steun op de verbetering van de tabakskwaliteit

| 42. | Het directoraat-generaal Landbouw was van oordeel dat verbeteringen in de kwaliteit binnen elke soortengroep konden worden afgemeten aan stijgingen in de hoeveelheid geproduceerde tabak van hogere kwaliteitsklassen. Hiervoor was echter een duidelijke omschrijving van kwaliteitsnormen nodig en moesten de resultaten op constante basis kunnen worden gemeten. |
| --- | --- |

42.

Het directoraat-generaal Landbouw was van oordeel dat verbeteringen in de kwaliteit binnen elke soortengroep konden worden afgemeten aan stijgingen in de hoeveelheid geproduceerde tabak van hogere kwaliteitsklassen. Hiervoor was echter een duidelijke omschrijving van kwaliteitsnormen nodig en moesten de resultaten op constante basis kunnen worden gemeten.

| 43. | Verscheidene factoren stonden hieraan in de weg. Ten eerste bestaat er geen genormaliseerd klassificatiesysteem en varieert de wijze waarop de klassen voor dezelfde soorten tabak worden bepaald van lidstaat tot lidstaat. Ten tweede is het voor het meten van kwaliteitsstijgingen in een bepaald tijdsbestek noodzakelijk, rekening te houden met de samenstelling van de telersverenigingen en de kenmerken van hun productie. Wanneer een producent van tabak van slechte kwaliteit de vereniging verlaat, stijgt daardoor de kwaliteit van de betrokken vereniging zonder dat de productie van de telers als zodanig is verbeterd. Door de veranderingen die zich voordeden in de telersverenigingen was het niet mogelijk, de kwaliteitsstijgingen te meten. Zo werden bij de hervorming van 1998 vereisten inzake de minimumomvang van telersverenigingen ingevoerd, met een aanzienlijke reorganisatie als gevolg. Ook verandert het ledenbestand van de meeste telersverenigingen van jaar tot jaar. |
| --- | --- |

43.

Verscheidene factoren stonden hieraan in de weg. Ten eerste bestaat er geen genormaliseerd klassificatiesysteem en varieert de wijze waarop de klassen voor dezelfde soorten tabak worden bepaald van lidstaat tot lidstaat. Ten tweede is het voor het meten van kwaliteitsstijgingen in een bepaald tijdsbestek noodzakelijk, rekening te houden met de samenstelling van de telersverenigingen en de kenmerken van hun productie. Wanneer een producent van tabak van slechte kwaliteit de vereniging verlaat, stijgt daardoor de kwaliteit van de betrokken vereniging zonder dat de productie van de telers als zodanig is verbeterd. Door de veranderingen die zich voordeden in de telersverenigingen was het niet mogelijk, de kwaliteitsstijgingen te meten. Zo werden bij de hervorming van 1998 vereisten inzake de minimumomvang van telersverenigingen ingevoerd, met een aanzienlijke reorganisatie als gevolg. Ook verandert het ledenbestand van de meeste telersverenigingen van jaar tot jaar.

| 44. | De wijze waarop de telersverenigingen zijn georganiseerd kan de afstemming van het variabele gedeelte bemoeilijken. Dit deel van de premie heeft ten doel, een stimulans te verschaffen om tabak van betere kwaliteit te telen, maar de werkelijkheid kan er anders uitzien: indien alle telers in een vereniging dezelfde kwaliteit (klasse) van een bepaalde soort produceren, wordt het totale voor de groep beschikbare variabele gedeelte evenredig over hen verdeeld (zie ook paragraaf 9). Hetzelfde geldt wanneer producenten van een lagere klasse van dezelfde soort zich verenigen. De leden van beide groepen krijgen dan hetzelfde variabele gedeelte van de premie, ook al produceren zij niet dezelfde kwaliteit. Deze opmerkingen maken duidelijk dat het premiestelsel, anders dan beoogd, niet noodzakelijk de kwaliteit bevordert: het stelt de producenten in staat om de steun te maximaliseren zonder de kwaliteit te verbeteren en in sommige, door de diensten van de Rekenkamer en de Commissie geconstateerde gevallen is gebleken dat er geen verschil in premiebetaling bestaat tussen goede en slechte telers. |
| --- | --- |

44.

De wijze waarop de telersverenigingen zijn georganiseerd kan de afstemming van het variabele gedeelte bemoeilijken. Dit deel van de premie heeft ten doel, een stimulans te verschaffen om tabak van betere kwaliteit te telen, maar de werkelijkheid kan er anders uitzien: indien alle telers in een vereniging dezelfde kwaliteit (klasse) van een bepaalde soort produceren, wordt het totale voor de groep beschikbare variabele gedeelte evenredig over hen verdeeld (zie ook paragraaf 9). Hetzelfde geldt wanneer producenten van een lagere klasse van dezelfde soort zich verenigen. De leden van beide groepen krijgen dan hetzelfde variabele gedeelte van de premie, ook al produceren zij niet dezelfde kwaliteit. Deze opmerkingen maken duidelijk dat het premiestelsel, anders dan beoogd, niet noodzakelijk de kwaliteit bevordert: het stelt de producenten in staat om de steun te maximaliseren zonder de kwaliteit te verbeteren en in sommige, door de diensten van de Rekenkamer en de Commissie geconstateerde gevallen is gebleken dat er geen verschil in premiebetaling bestaat tussen goede en slechte telers.

De premietarieven komen niet overeen met de kwaliteit van de tabak

| 45. | De differentiatie van de premie naar gelang van de soortengroepen was bedoeld om de teelt van de soorten van hogere kwaliteit te bevorderen; voor hogere kwaliteit zouden hogere premies worden betaald, aangezien er hogere productiekosten mee gemoeid waren. Hiervoor zou het nodig zijn geweest, de premiebedragen jaarlijks bij te stellen wanneer veranderingen in de kosten en het inkomen zulks rechtvaardigden. Sinds 1993 zijn de door de Raad vastgestelde premiebedragen echter nagenoeg onveranderd gebleven. |
| --- | --- |

45.

De differentiatie van de premie naar gelang van de soortengroepen was bedoeld om de teelt van de soorten van hogere kwaliteit te bevorderen; voor hogere kwaliteit zouden hogere premies worden betaald, aangezien er hogere productiekosten mee gemoeid waren. Hiervoor zou het nodig zijn geweest, de premiebedragen jaarlijks bij te stellen wanneer veranderingen in de kosten en het inkomen zulks rechtvaardigden. Sinds 1993 zijn de door de Raad vastgestelde premiebedragen echter nagenoeg onveranderd gebleven.

| 46. | Bij gebrek aan voldoende gedetailleerde informatie van de Commissie over de kosten en het inkomen, heeft de Rekenkamer haar eigen analyse gemaakt om na te gaan hoe het betaalde premiebedrag correleert met de kwaliteit van de geproduceerde tabak en de productiekosten. Voor het jaar 1998 maakte zij gebruik van specifiek uit Griekenland verkregen gegevens betreffende de productiekosten en de bij de Commissie beschikbare gegevens over verkoopprijzen. Deze analyse is uitsluitend gebaseerd op Griekenland, dat immers de volledigste informatie over EU-tabakssoorten verschafte. |
| --- | --- |

46.

Bij gebrek aan voldoende gedetailleerde informatie van de Commissie over de kosten en het inkomen, heeft de Rekenkamer haar eigen analyse gemaakt om na te gaan hoe het betaalde premiebedrag correleert met de kwaliteit van de geproduceerde tabak en de productiekosten. Voor het jaar 1998 maakte zij gebruik van specifiek uit Griekenland verkregen gegevens betreffende de productiekosten en de bij de Commissie beschikbare gegevens over verkoopprijzen. Deze analyse is uitsluitend gebaseerd op Griekenland, dat immers de volledigste informatie over EU-tabakssoorten verschafte.

| 47. | In het licht van de doelstelling om kwaliteit en de hogere kosten voor het bereiken daarvan via de premieregeling te belonen, heeft de Rekenkamer geprobeerd, de kwaliteit van de tabak (die volgens de Commissie uit de verkoopprijzen moest blijken) te vergelijken met de productiekosten en het bedrag van de betaalde premie. De vergelijking in bijlage 2 laat zien dat de premie voor tabak van hoge kwaliteit, zoals Basmas, 47 % van de productiekosten uitmaakt, terwijl die voor tabak van mindere kwaliteit, zoals Katerini, 87 % bedroeg. Dit was in strijd met de doelstelling, een groter gedeelte van de hogere kosten voor de productie van de hoogwaardiger soorten te vergoeden en een marge te creëren die de producenten als stimulans zouden ervaren. |
| --- | --- |

47.

In het licht van de doelstelling om kwaliteit en de hogere kosten voor het bereiken daarvan via de premieregeling te belonen, heeft de Rekenkamer geprobeerd, de kwaliteit van de tabak (die volgens de Commissie uit de verkoopprijzen moest blijken) te vergelijken met de productiekosten en het bedrag van de betaalde premie. De vergelijking in bijlage 2 laat zien dat de premie voor tabak van hoge kwaliteit, zoals Basmas, 47 % van de productiekosten uitmaakt, terwijl die voor tabak van mindere kwaliteit, zoals Katerini, 87 % bedroeg. Dit was in strijd met de doelstelling, een groter gedeelte van de hogere kosten voor de productie van de hoogwaardiger soorten te vergoeden en een marge te creëren die de producenten als stimulans zouden ervaren.

| 48. | De terugbetaling van een groter gedeelte van de productiekosten moest voor een positief effect op het inkomen zorgen. Uit de resultaten blijkt dat bij de meeste soorten in Griekenland het inkomen negatief was. De Rekenkamer onderzocht ook de betrouwbaarheid van de door de lidstaten aan de Commissie meegedeelde verkoopprijzen. Bij haar controle in verscheidene lidstaten, waaronder Griekenland, kwam de Rekenkamer tot de bevinding dat de gemiddelde verkoopprijzen die de Commissie werden meegedeeld inderdaad niet altijd de extra bedragen omvatten die de bedrijven voor eerste bewerking aan de producenten betaalden, of de diensten in natura die dezen genoten (zie ook paragraaf 28). Deze kunnen een aanzienlijke bron van extra inkomen voor de producenten vormen en in één lidstaat bedroegen dergelijke extra betalingen niet minder dan 28 %. Dit wijst erop dat de verkoopprijzen die de lidstaten aan de Commissie doorgeven, wellicht geen volledige informatie verschaffen over de opbrengst voor de telers. De Commissie kon dan ook geen betrouwbare informatie verkrijgen waarop zij haar beheer van de tabaksregeling had kunnen baseren. |
| --- | --- |

48.

De terugbetaling van een groter gedeelte van de productiekosten moest voor een positief effect op het inkomen zorgen. Uit de resultaten blijkt dat bij de meeste soorten in Griekenland het inkomen negatief was. De Rekenkamer onderzocht ook de betrouwbaarheid van de door de lidstaten aan de Commissie meegedeelde verkoopprijzen. Bij haar controle in verscheidene lidstaten, waaronder Griekenland, kwam de Rekenkamer tot de bevinding dat de gemiddelde verkoopprijzen die de Commissie werden meegedeeld inderdaad niet altijd de extra bedragen omvatten die de bedrijven voor eerste bewerking aan de producenten betaalden, of de diensten in natura die dezen genoten (zie ook paragraaf 28). Deze kunnen een aanzienlijke bron van extra inkomen voor de producenten vormen en in één lidstaat bedroegen dergelijke extra betalingen niet minder dan 28 %. Dit wijst erop dat de verkoopprijzen die de lidstaten aan de Commissie doorgeven, wellicht geen volledige informatie verschaffen over de opbrengst voor de telers. De Commissie kon dan ook geen betrouwbare informatie verkrijgen waarop zij haar beheer van de tabaksregeling had kunnen baseren.

| 49. | De Rekenkamer heeft nogmaals de correlatie tussen het premiebedrag en de kwaliteit van de tabak voor het jaar 2000 onderzocht. Aangezien gegevens, zoals die voor 1998, niet beschikbaar waren, vergeleek de Rekenkamer de gemiddelde premie per hectare, per soort en per lidstaat met de rangschikking van de Commissie van de soorten per kwaliteit. Hieruit bleek dat in vier van de vijf lidstaten de premie niet overeenstemde met de kwaliteitsindeling en dat de hoogste premie werd betaald voor soorten van slechtere kwaliteit. De resultaten zijn gedetailleerd weergegeven in bijlage 3. |
| --- | --- |

49.

De Rekenkamer heeft nogmaals de correlatie tussen het premiebedrag en de kwaliteit van de tabak voor het jaar 2000 onderzocht. Aangezien gegevens, zoals die voor 1998, niet beschikbaar waren, vergeleek de Rekenkamer de gemiddelde premie per hectare, per soort en per lidstaat met de rangschikking van de Commissie van de soorten per kwaliteit. Hieruit bleek dat in vier van de vijf lidstaten de premie niet overeenstemde met de kwaliteitsindeling en dat de hoogste premie werd betaald voor soorten van slechtere kwaliteit. De resultaten zijn gedetailleerd weergegeven in bijlage 3.

De pogingen om de productie af te stemmen op de vraag zijn mislukt

| 50. | Om de markten te stabiliseren en de bevoorrading te verzekeren, wordt met de GMO onder meer gestreefd naar afstemming van de productie op de behoeften van de EU-markt. |
| --- | --- |

50.

Om de markten te stabiliseren en de bevoorrading te verzekeren, wordt met de GMO onder meer gestreefd naar afstemming van de productie op de behoeften van de EU-markt.

| 51. | De analyse van de voorzieningsbalans van de Europese Unie in tabel 1 laat zien dat de totale eigen consumptie van de EU-productie tussen 1996 en 2000, toen zij 40 % bedroeg, niet noemenswaardig is veranderd. Er is geen nadere informatie per soortengroep voorhanden. De invoer is gedurende deze gehele periode constant op 65 % gebleven. Uit niets blijkt dat de GMO de EU-productie zodanig heeft beïnvloed dat de wanverhouding tussen vraag en aanbod is verminderd. Weliswaar moeten sommige soorten tabak worden geïmporteerd, maar een succesvol beleid zou ertoe hebben geleid dat de importen enigermate zouden zijn vervangen door eigen productie. Dit heeft zich echter niet voorgedaan. De Rekenkamer constateert dat de Commissie het GMO-beleid geslaagd acht, ook al geeft zij toe dat er onvoldoende gegevens voorhanden waren en dat de regeling van vóór de hervorming van 1998 niet was toegesneden op een oplossing van de meest in het oog springende problemen in de sector, namelijk de teelt van tabak waarnaar vraag bestaat (zie paragraaf 96 van de antwoorden van de Commissie). |
| --- | --- |

51.

De analyse van de voorzieningsbalans van de Europese Unie in tabel 1 laat zien dat de totale eigen consumptie van de EU-productie tussen 1996 en 2000, toen zij 40 % bedroeg, niet noemenswaardig is veranderd. Er is geen nadere informatie per soortengroep voorhanden. De invoer is gedurende deze gehele periode constant op 65 % gebleven. Uit niets blijkt dat de GMO de EU-productie zodanig heeft beïnvloed dat de wanverhouding tussen vraag en aanbod is verminderd. Weliswaar moeten sommige soorten tabak worden geïmporteerd, maar een succesvol beleid zou ertoe hebben geleid dat de importen enigermate zouden zijn vervangen door eigen productie. Dit heeft zich echter niet voorgedaan. De Rekenkamer constateert dat de Commissie het GMO-beleid geslaagd acht, ook al geeft zij toe dat er onvoldoende gegevens voorhanden waren en dat de regeling van vóór de hervorming van 1998 niet was toegesneden op een oplossing van de meest in het oog springende problemen in de sector, namelijk de teelt van tabak waarnaar vraag bestaat (zie paragraaf 96 van de antwoorden van de Commissie).

Geringe uitgaven uit het Fonds voor tabak en gebreken in het projectbeheer

| 52. | Het Fonds werd opgericht in 1993. Oorspronkelijk werd het gefinancierd uit de afdracht van 0,5 % van de premie; dit percentage werd geleidelijk opgetrokken tot 3 %. Het was bedoeld ter financiering van onderzoeks- en informatieprogramma's met betrekking tot de schadelijke gevolgen van tabaksconsumptie en preventieve en curatieve maatregelen. Het moest er tevens toe bijdragen dat de productie werd gericht op de minst schadelijke soorten en kwaliteiten. Naar gelang van de soort gefinancierde activiteit vielen deze projecten onder het beheer van het directoraat-generaal Landbouw of van het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming. In het kader van de hervormingen van 1998 werd de financiering van het fonds verdubbeld, hoewel er niet veel activiteit was geweest. |
| --- | --- |

52.

Het Fonds werd opgericht in 1993. Oorspronkelijk werd het gefinancierd uit de afdracht van 0,5 % van de premie; dit percentage werd geleidelijk opgetrokken tot 3 %. Het was bedoeld ter financiering van onderzoeks- en informatieprogramma's met betrekking tot de schadelijke gevolgen van tabaksconsumptie en preventieve en curatieve maatregelen. Het moest er tevens toe bijdragen dat de productie werd gericht op de minst schadelijke soorten en kwaliteiten. Naar gelang van de soort gefinancierde activiteit vielen deze projecten onder het beheer van het directoraat-generaal Landbouw of van het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming. In het kader van de hervormingen van 1998 werd de financiering van het fonds verdubbeld, hoewel er niet veel activiteit was geweest.

| 53. | De Rekenkamer heeft de benutting van het Fonds geanalyseerd. Bijlage 4 laat zien dat de betalingen gedurende de eerste vijf jaar (1996-2000) gemiddeld 18 % van de beschikbare middelen uitmaakten, en dat de bestedingsgraad gedurende de laatste drie jaar constant is gestegen, tot 65 % in 2003. Het niet-bestede saldo van het Fonds bedroeg circa 68 miljoen EUR. |
| --- | --- |

53.

De Rekenkamer heeft de benutting van het Fonds geanalyseerd. Bijlage 4 laat zien dat de betalingen gedurende de eerste vijf jaar (1996-2000) gemiddeld 18 % van de beschikbare middelen uitmaakten, en dat de bestedingsgraad gedurende de laatste drie jaar constant is gestegen, tot 65 % in 2003. Het niet-bestede saldo van het Fonds bedroeg circa 68 miljoen EUR.

| 54. | De Rekenkamer heeft, zij het op kleine schaal, gebreken in het projectbeheer aangetroffen, zoals niet-subsidiabele uitgaven, uitgaven vóór de datum van het contract of in andere perioden dan de contractueel vastgelegde, niet door zekerheden gedekte betaalde voorschotten, het bestaan van toewijzing achteraf van kredieten, en contracten die door een van beide partijen niet waren ondertekend. |
| --- | --- |

54.

De Rekenkamer heeft, zij het op kleine schaal, gebreken in het projectbeheer aangetroffen, zoals niet-subsidiabele uitgaven, uitgaven vóór de datum van het contract of in andere perioden dan de contractueel vastgelegde, niet door zekerheden gedekte betaalde voorschotten, het bestaan van toewijzing achteraf van kredieten, en contracten die door een van beide partijen niet waren ondertekend.

| 55. | De Rekenkamer heeft geconstateerd dat de directeur-generaal Landbouw in zijn jaarlijks activiteitenverslag 2002 bij zijn verklaring het voorbehoud maakte dat hij niet voldoende zekerheid had dat de sinds 1993 aan het Fonds overgemaakte middelen overeenkomstig de beginselen van regelmatigheid en goed financieel beheer waren besteed. |
| --- | --- |

55.

De Rekenkamer heeft geconstateerd dat de directeur-generaal Landbouw in zijn jaarlijks activiteitenverslag 2002 bij zijn verklaring het voorbehoud maakte dat hij niet voldoende zekerheid had dat de sinds 1993 aan het Fonds overgemaakte middelen overeenkomstig de beginselen van regelmatigheid en goed financieel beheer waren besteed.

| 56. | De directeur-generaal van het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming concludeerde daarentegen in zijn activiteitenverslag over 2001 dat, na beoordeling van de gebreken in het beheer van de onder zijn controle vallende projecten, de problemen niet belangrijk genoeg waren gebleken voor een officieel voorbehoud. De Rekenkamer constateerde echter dat de vastgestelde gebreken (paragraaf 55) hoofdzakelijk betrekking hadden op het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming. |
| --- | --- |

56.

De directeur-generaal van het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming concludeerde daarentegen in zijn activiteitenverslag over 2001 dat, na beoordeling van de gebreken in het beheer van de onder zijn controle vallende projecten, de problemen niet belangrijk genoeg waren gebleken voor een officieel voorbehoud. De Rekenkamer constateerde echter dat de vastgestelde gebreken (paragraaf 55) hoofdzakelijk betrekking hadden op het directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming.

Zeer geringe uitgaven voor uit de specifieke steun voor telersverenigingen gefinancierde milieumaatregelen

| 57. | Zoals in paragraaf 14 aangegeven, werd de specifieke steun voor telersverenigingen ten dele ingevoerd om activiteiten in verband met het milieu te financieren. Maar er was niet gespecificeerd welk percentage ze daaraan moesten besteden, en de steun werd niet verleend op voorwaarde dat hij aan dergelijke activiteiten werd besteed. De werkelijke uitgaven voor milieubescherming waren zeer gering. Voor het oogstseizoen waarvoor ten tijde van de controle complete informatie voorhanden was (1999), had slechts één van de 20 onderzochte telersverenigingen steun aan milieubeschermingsmaatregelen besteed, waarmee slechts 1 % (2 648 EUR) gemoeid was van het totaal van de specifieke steun die zij had ontvangen. |
| --- | --- |

57.

Zoals in paragraaf 14 aangegeven, werd de specifieke steun voor telersverenigingen ten dele ingevoerd om activiteiten in verband met het milieu te financieren. Maar er was niet gespecificeerd welk percentage ze daaraan moesten besteden, en de steun werd niet verleend op voorwaarde dat hij aan dergelijke activiteiten werd besteed. De werkelijke uitgaven voor milieubescherming waren zeer gering. Voor het oogstseizoen waarvoor ten tijde van de controle complete informatie voorhanden was (1999), had slechts één van de 20 onderzochte telersverenigingen steun aan milieubeschermingsmaatregelen besteed, waarmee slechts 1 % (2 648 EUR) gemoeid was van het totaal van de specifieke steun die zij had ontvangen.

De opkoopregeling voor quota heeft slechts weinig succes gekend

| 58. | Om het vrijwillig verlaten van de tabakssector te vergemakkelijken, werd een opkoopregeling voor quota ingevoerd waarbij individuele telers die hun productie wilden stopzetten, hun quota konden verkopen. Dit mechanisme moest het mogelijk maken, de middelen anders over de sector te verdelen en het gedeelte dat was bestemd voor structureleaanpassingsmaatregelen, te vergroten. Het potentiële succes van een dergelijke regeling hangt af van de aantrekkelijkheid van de financiële compensatie aan de deelnemers. De Commissie vond het verstandig, de prijs voor een bepaalde periode op een percentage van de premie te stellen. Uiteindelijk werd hij op ongeveer 23 % van de premie per ton gedurende drie jaar bepaald. |
| --- | --- |

58.

Om het vrijwillig verlaten van de tabakssector te vergemakkelijken, werd een opkoopregeling voor quota ingevoerd waarbij individuele telers die hun productie wilden stopzetten, hun quota konden verkopen. Dit mechanisme moest het mogelijk maken, de middelen anders over de sector te verdelen en het gedeelte dat was bestemd voor structureleaanpassingsmaatregelen, te vergroten. Het potentiële succes van een dergelijke regeling hangt af van de aantrekkelijkheid van de financiële compensatie aan de deelnemers. De Commissie vond het verstandig, de prijs voor een bepaalde periode op een percentage van de premie te stellen. Uiteindelijk werd hij op ongeveer 23 % van de premie per ton gedurende drie jaar bepaald.

| 59. | Als prestatie-indicator koos de Commissie de aangeboden hoeveelheid, maar zij specificeerde niet welke hoeveelheden zij in totaal wilde bereiken. In 2001 kwam zij echter tot de conclusie dat de hoeveelheid opgekochte quota wat betreft de oogsten 1999 en 2000, amper 729 t of 0,20 % van de drempelhoeveelheid, te laag was. Daarom trok zij de aangeboden compensatie op tot ongeveer 25 %. Bij sun-curedtabak (groep V), waarvan de afzet moeilijk bleek, werd de opkoopprijs verhoogd tot 75 % van de premie in de eerste twee jaar en 50 % in het derde jaar. In 2002 concludeerde de Commissie dat van de regeling wel veel meer gebruik werd gemaakt dan in de voorgaande jaren, maar dat die weer niet het beoogde effect had gesorteerd, daar de opkoop nog steeds circa 1 % (3 626 van de 348 844 t) van de drempelhoeveelheid bedroeg. Thans heeft zij de compensatie nog meer verhoogd en kan deze in sommige gevallen 100 % bedragen. De compensatieperiode is verlengd van drie tot vijf jaar en er is voorzien in een mogelijkheid tot verdere financiering via het Fonds voor tabak. In 2003 beliep de opgekochte hoeveelheid 7 228 t of 2 % van de gegarandeerde hoeveelheid. Door niet van meet af aan een passend compensatiebedrag vast te stellen, heeft de Commissie de verwezenlijking van de doelstellingen van de regeling vertraagd. |
| --- | --- |

59.

Als prestatie-indicator koos de Commissie de aangeboden hoeveelheid, maar zij specificeerde niet welke hoeveelheden zij in totaal wilde bereiken. In 2001 kwam zij echter tot de conclusie dat de hoeveelheid opgekochte quota wat betreft de oogsten 1999 en 2000, amper 729 t of 0,20 % van de drempelhoeveelheid, te laag was. Daarom trok zij de aangeboden compensatie op tot ongeveer 25 %. Bij sun-curedtabak (groep V), waarvan de afzet moeilijk bleek, werd de opkoopprijs verhoogd tot 75 % van de premie in de eerste twee jaar en 50 % in het derde jaar. In 2002 concludeerde de Commissie dat van de regeling wel veel meer gebruik werd gemaakt dan in de voorgaande jaren, maar dat die weer niet het beoogde effect had gesorteerd, daar de opkoop nog steeds circa 1 % (3 626 van de 348 844 t) van de drempelhoeveelheid bedroeg. Thans heeft zij de compensatie nog meer verhoogd en kan deze in sommige gevallen 100 % bedragen. De compensatieperiode is verlengd van drie tot vijf jaar en er is voorzien in een mogelijkheid tot verdere financiering via het Fonds voor tabak. In 2003 beliep de opgekochte hoeveelheid 7 228 t of 2 % van de gegarandeerde hoeveelheid. Door niet van meet af aan een passend compensatiebedrag vast te stellen, heeft de Commissie de verwezenlijking van de doelstellingen van de regeling vertraagd.

Het initiatief om via de structuurfondsen alternatieve activiteiten aan te moedigen, is in verkeerde banen geleid

| 60. | Om de tabakstelers ertoe aan te zetten alternatieve activiteiten te overwegen, voorzag de hervorming van de GMO voor tabak van 1998 voor het eerst in de mogelijkheid om in programma's voor plattelandsontwikkeling maatregelen op te nemen voor de omschakeling van tabaksteeltgebieden op andere activiteiten (16). De controle wees uit dat de maatregelen voor tabak die in Extremadura in Spanje en Umbrië in Italië werden vastgesteld, voorzagen in een verhoging van de productiviteit en de afzet, in plaats van in omschakeling. In die regio's van Griekenland (Aetoloakamania, Thracië en Oost-Macedonië) en Italië (Campania) waar voor de omschakeling op andere activiteiten de grootste behoefte aan hulp bestond, waren helemaal geen maatregelen op tabak gericht. Dit toonde aan dat het initiatief zijn doel miste. |
| --- | --- |

60.

Om de tabakstelers ertoe aan te zetten alternatieve activiteiten te overwegen, voorzag de hervorming van de GMO voor tabak van 1998 voor het eerst in de mogelijkheid om in programma's voor plattelandsontwikkeling maatregelen op te nemen voor de omschakeling van tabaksteeltgebieden op andere activiteiten (16). De controle wees uit dat de maatregelen voor tabak die in Extremadura in Spanje en Umbrië in Italië werden vastgesteld, voorzagen in een verhoging van de productiviteit en de afzet, in plaats van in omschakeling. In die regio's van Griekenland (Aetoloakamania, Thracië en Oost-Macedonië) en Italië (Campania) waar voor de omschakeling op andere activiteiten de grootste behoefte aan hulp bestond, waren helemaal geen maatregelen op tabak gericht. Dit toonde aan dat het initiatief zijn doel miste.

De maatregel betreffende een nationale quotareserve werd geen succes

| 61. | Met de hervorming van 1998 werd een grotere flexibiliteit in de quotaregeling beoogd. Overdrachten van garantiedrempelhoeveelheden tussen soortengroepen op nationaal niveau en de overdracht van productiequota tussen afzonderlijke producenten werden vergemakkelijkt. Een ander initiatief was daarbij de invoering van een systeem van nationale quotareserves die moesten worden gevormd via jaarlijkse verplichte inhoudingen van maximaal 2 % op de aan de producenten toegewezen quota. Het was de bedoeling, de producenten ertoe aan te zetten, over te stappen op andere teelten en/of soortengroepen en hun bedrijven te herstructureren. De reserves moesten op basis van objectieve nationale criteria worden verdeeld over de bestaande en nieuwe producenten. |
| --- | --- |

61.

Met de hervorming van 1998 werd een grotere flexibiliteit in de quotaregeling beoogd. Overdrachten van garantiedrempelhoeveelheden tussen soortengroepen op nationaal niveau en de overdracht van productiequota tussen afzonderlijke producenten werden vergemakkelijkt. Een ander initiatief was daarbij de invoering van een systeem van nationale quotareserves die moesten worden gevormd via jaarlijkse verplichte inhoudingen van maximaal 2 % op de aan de producenten toegewezen quota. Het was de bedoeling, de producenten ertoe aan te zetten, over te stappen op andere teelten en/of soortengroepen en hun bedrijven te herstructureren. De reserves moesten op basis van objectieve nationale criteria worden verdeeld over de bestaande en nieuwe producenten.

| 62. | Vóór de invoering van de nieuwe maatregel verhoogden de producenten hun effectiviteit door herstructurering, waarbij zij rechtstreeks quota van andere telers kochten. Omdat de nationale quotareserves verplicht zonder enige financiële compensatie werden aangelegd, gingen zij niet graag door met de herstructurering van hun bedrijf door nog meer quota te kopen. Zij zouden deze namelijk gaan verliezen via de jaarlijkse inhoudingen zonder compensatie. |
| --- | --- |

62.

Vóór de invoering van de nieuwe maatregel verhoogden de producenten hun effectiviteit door herstructurering, waarbij zij rechtstreeks quota van andere telers kochten. Omdat de nationale quotareserves verplicht zonder enige financiële compensatie werden aangelegd, gingen zij niet graag door met de herstructurering van hun bedrijf door nog meer quota te kopen. Zij zouden deze namelijk gaan verliezen via de jaarlijkse inhoudingen zonder compensatie.

| 63. | De Commissie was van oordeel dat de meeste producenten ondanks de diverse maatregelen nog steeds niet voldoende quota bezaten om de levensvatbaarheid van hun bedrijf te garanderen. De situatie werd verergerd door verplichte verlagingen van deze quota voor het aanleggen van de nationale reserves. Evenzo was het niveau van de toewijzingen uit de nationale reserve ontoereikend om de levensvatbaarheid van nieuwe producenten te waarborgen. In 2001 erkende de Commissie dat de toepassing op nationaal niveau ontoereikend was gebleken voor het bereiken van haar doelstellingen en stelde zij de afschaffing van de maatregel voor. Ondanks de gebleken mislukking van de maatregel verwierp de Raad dit idee echter en besloot hij de keuze aan de lidstaten te laten. Momenteel maken slechts Oostenrijk, België en Portugal gebruik van het systeem. |
| --- | --- |

63.

De Commissie was van oordeel dat de meeste producenten ondanks de diverse maatregelen nog steeds niet voldoende quota bezaten om de levensvatbaarheid van hun bedrijf te garanderen. De situatie werd verergerd door verplichte verlagingen van deze quota voor het aanleggen van de nationale reserves. Evenzo was het niveau van de toewijzingen uit de nationale reserve ontoereikend om de levensvatbaarheid van nieuwe producenten te waarborgen. In 2001 erkende de Commissie dat de toepassing op nationaal niveau ontoereikend was gebleken voor het bereiken van haar doelstellingen en stelde zij de afschaffing van de maatregel voor. Ondanks de gebleken mislukking van de maatregel verwierp de Raad dit idee echter en besloot hij de keuze aan de lidstaten te laten. Momenteel maken slechts Oostenrijk, België en Portugal gebruik van het systeem.

De lidstaten maken geen gebruik van het veilingsysteem voor teeltcontracten

| 64. | Om de — ontoereikend geachte — mededinging te bevorderen en ervoor te zorgen dat de contractprijzen overeenkwamen met de marktsituatie, voerde de Commissie voor de lidstaten een facultatief veilingsysteem voor teeltcontracten in. Dit stelde de telers in staat, hun bestaande teeltcontracten aan te bieden op de markt voor eerste bewerking om de best mogelijke prijs te verkrijgen, die ten minste 10 % boven de tot dan toe betaalde prijs moet liggen. In het kader van de maatregel moeten teeltcontracten de prijzen omvatten die moeten worden betaald aan de producenten en moeten ze worden gesloten voordat de tabak wordt geteeld. Dit kan bijna een jaar vóór de levering zijn. De bedrijven voor eerste bewerking pakken de vaststelling van de prijzen gewoonlijk behoedzaam aan en de contracten bevatten vaak bepalingen voor bijkomende, soms niet gekwantificeerde, betalingen na de levering. Een veilingsysteem met voorwaarden voor volledige en definitieve betaling die lang van tevoren moeten worden vastgesteld, staat een dergelijke behoedzame aanpak echter in de weg. |
| --- | --- |

64.

Om de — ontoereikend geachte — mededinging te bevorderen en ervoor te zorgen dat de contractprijzen overeenkwamen met de marktsituatie, voerde de Commissie voor de lidstaten een facultatief veilingsysteem voor teeltcontracten in. Dit stelde de telers in staat, hun bestaande teeltcontracten aan te bieden op de markt voor eerste bewerking om de best mogelijke prijs te verkrijgen, die ten minste 10 % boven de tot dan toe betaalde prijs moet liggen. In het kader van de maatregel moeten teeltcontracten de prijzen omvatten die moeten worden betaald aan de producenten en moeten ze worden gesloten voordat de tabak wordt geteeld. Dit kan bijna een jaar vóór de levering zijn. De bedrijven voor eerste bewerking pakken de vaststelling van de prijzen gewoonlijk behoedzaam aan en de contracten bevatten vaak bepalingen voor bijkomende, soms niet gekwantificeerde, betalingen na de levering. Een veilingsysteem met voorwaarden voor volledige en definitieve betaling die lang van tevoren moeten worden vastgesteld, staat een dergelijke behoedzame aanpak echter in de weg.

| 65. | De maatregel bleek in de sector niet populair en geen enkele lidstaat heeft er al gebruik van gemaakt. De doelstelling ervan is dus niet bereikt. |
| --- | --- |

65.

De maatregel bleek in de sector niet populair en geen enkele lidstaat heeft er al gebruik van gemaakt. De doelstelling ervan is dus niet bereikt.

Vereenvoudiging van de administratie niet totstandgekomen

| 66. | Ter vereenvoudiging van de administratie werd bij de hervorming van 1998 de jaarlijkse toewijzing van productiequota aan individuele producenten vervangen door een driejaarlijkse toewijzing van productiequota aan telersverenigingen en individuele telers. De invoering van een nationale quotareserve via jaarlijkse inhoudingen op de quota van de telers maakte echter jaarlijks wijzigingen in de quota en bijgewerkte quotaverklaringen noodzakelijk. Uit haar onderzoek in de lidstaten maakte de Rekenkamer op dat de nationale autoriteiten tegenover de situatie van vóór de hervorming in de praktijk een verhoging van de werkdruk hadden ondervonden. |
| --- | --- |

66.

Ter vereenvoudiging van de administratie werd bij de hervorming van 1998 de jaarlijkse toewijzing van productiequota aan individuele producenten vervangen door een driejaarlijkse toewijzing van productiequota aan telersverenigingen en individuele telers. De invoering van een nationale quotareserve via jaarlijkse inhoudingen op de quota van de telers maakte echter jaarlijks wijzigingen in de quota en bijgewerkte quotaverklaringen noodzakelijk. Uit haar onderzoek in de lidstaten maakte de Rekenkamer op dat de nationale autoriteiten tegenover de situatie van vóór de hervorming in de praktijk een verhoging van de werkdruk hadden ondervonden.

Ongepaste prijsafspraken

| 67. | De beginselen voor de handhaving van de mededinging zijn neergelegd in artikel 81 van het EG-Verdrag. In het algemeen verbiedt dit artikel alle overeenkomsten tussen ondernemingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd, beperkt of vervalst. In september 2003 bevestigde het Hof van Justitie dat „de handhaving van een echte mededinging op de markten voor landbouwproducten een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid” is (17). De GMO moet dus waarborgen dat de door de producenten verkregen prijzen een normale concurrentie weerspiegelen. |
| --- | --- |

67.

De beginselen voor de handhaving van de mededinging zijn neergelegd in artikel 81 van het EG-Verdrag. In het algemeen verbiedt dit artikel alle overeenkomsten tussen ondernemingen en alle onderling afgestemde feitelijke gedragingen die ertoe strekken of ten gevolge hebben dat de mededinging binnen de gemeenschappelijke markt wordt verhinderd, beperkt of vervalst. In september 2003 bevestigde het Hof van Justitie dat „de handhaving van een echte mededinging op de markten voor landbouwproducten een van de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid” is (17). De GMO moet dus waarborgen dat de door de producenten verkregen prijzen een normale concurrentie weerspiegelen.

| 68. | In de voornaamste producerende lidstaten trof de Rekenkamer documenten aan die zij als ongepaste prijsafspraken tussen bedrijven voor eerste bewerking en/of telersverenigingen beschouwde. De onderzochte overeenkomsten bevatten een prijslimiet die onverenigbaar is met het Verdrag omdat de mededinging erdoor wordt beperkt. |
| --- | --- |

68.

In de voornaamste producerende lidstaten trof de Rekenkamer documenten aan die zij als ongepaste prijsafspraken tussen bedrijven voor eerste bewerking en/of telersverenigingen beschouwde. De onderzochte overeenkomsten bevatten een prijslimiet die onverenigbaar is met het Verdrag omdat de mededinging erdoor wordt beperkt.

| 69. | Zo bestonden er in Spanje niet alleen prijsafspraken, maar bevestigden de nationale autoriteiten tegenover de Rekenkamer dat na de afschaffing van het staatsmonopolie de bedrijven voor eerste bewerking thans contracten met de telers sluiten die zijn afgestemd op hun eigen productiecapaciteit. De Rekenkamer concludeert dat de contractuele betrekkingen tussen de telersverenigingen en de bedrijven voor eerste bewerking worden aangegaan op basis van de productiecapaciteit van deze bedrijven en niet op basis van prijsconcurrentie. |
| --- | --- |

69.

Zo bestonden er in Spanje niet alleen prijsafspraken, maar bevestigden de nationale autoriteiten tegenover de Rekenkamer dat na de afschaffing van het staatsmonopolie de bedrijven voor eerste bewerking thans contracten met de telers sluiten die zijn afgestemd op hun eigen productiecapaciteit. De Rekenkamer concludeert dat de contractuele betrekkingen tussen de telersverenigingen en de bedrijven voor eerste bewerking worden aangegaan op basis van de productiecapaciteit van deze bedrijven en niet op basis van prijsconcurrentie.

| 70. | In Italië bestaan er van oudsher enge banden tussen telers en bedrijven voor eerste bewerking. De Rekenkamer constateerde dat er een algemene prijsovereenkomst voor drie jaar bestond tussen de telersverenigingen en de verenigingen van bedrijven voor eerste bewerking, die circa 85 % van de productie van ruwe tabak uitmaakten. In dergelijke overeenkomsten worden prijzen vastgesteld zonder vrije concurrentie tussen de betrokken partijen. In Griekenland deelden de nationale autoriteiten, de telersverenigingen en de verenigingen van bedrijven voor eerste bewerking zowel de Rekenkamer als de Commissie mee dat er collectieve overeenkomsten inzake de prijsvoorwaarden voor teeltcontracten bestonden die bindend waren voor de hele sector. |
| --- | --- |

70.

In Italië bestaan er van oudsher enge banden tussen telers en bedrijven voor eerste bewerking. De Rekenkamer constateerde dat er een algemene prijsovereenkomst voor drie jaar bestond tussen de telersverenigingen en de verenigingen van bedrijven voor eerste bewerking, die circa 85 % van de productie van ruwe tabak uitmaakten. In dergelijke overeenkomsten worden prijzen vastgesteld zonder vrije concurrentie tussen de betrokken partijen. In Griekenland deelden de nationale autoriteiten, de telersverenigingen en de verenigingen van bedrijven voor eerste bewerking zowel de Rekenkamer als de Commissie mee dat er collectieve overeenkomsten inzake de prijsvoorwaarden voor teeltcontracten bestonden die bindend waren voor de hele sector.

| 71. | Voornoemde praktijken beperken de mededinging of schakelen die in het slechtste geval zelfs uit. De Rekenkamer heeft haar bevindingen over deze overeenkomsten aan de Commissie doorgezonden. Het directoraat-generaal Concurrentie stelt een onderzoek in naar alle betrokken gevallen. |
| --- | --- |

71.

Voornoemde praktijken beperken de mededinging of schakelen die in het slechtste geval zelfs uit. De Rekenkamer heeft haar bevindingen over deze overeenkomsten aan de Commissie doorgezonden. Het directoraat-generaal Concurrentie stelt een onderzoek in naar alle betrokken gevallen.

De procedures ter verbetering van de controle waren niet doeltreffend

| 72. | Met de door de lidstaten te verrichten controles moet worden gewaarborgd dat de doelstellingen van de GMO worden bereikt en dat de uitgaven overeenkomstig de regelgeving worden gedaan. Om de reeds eerder door de Commissie ontdekte onregelmatigheden aan te pakken via de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen, met name in Griekenland en Italië, werden bij de hervorming nieuwe procedures ter versterking van de controles ingevoerd. Om te waarborgen dat de bedrijven voor eerste bewerking financieel gezond waren en werkelijk de eerste bewerking uitvoerden, werden deze aan een voorafgaande goedkeuring onderworpen, zodat speculatieve transacties door intermediairs ten nadele van het inkomen van de producenten werden voorkomen. Ook werd een specifieke verificatie per soort en gewas van de door de producenten gedeclareerde tabaksoppervlakten ingevoerd om te waarborgen dat de declaranten de tabak waarvoor de steun werd aangevraagd, zelf hadden verbouwd. Een onderzoek naar de uitvoering van deze procedures en de andere in de GMO voorgeschreven controles bracht de hierna beschreven gebreken aan het licht. |
| --- | --- |

72.

Met de door de lidstaten te verrichten controles moet worden gewaarborgd dat de doelstellingen van de GMO worden bereikt en dat de uitgaven overeenkomstig de regelgeving worden gedaan. Om de reeds eerder door de Commissie ontdekte onregelmatigheden aan te pakken via de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen, met name in Griekenland en Italië, werden bij de hervorming nieuwe procedures ter versterking van de controles ingevoerd. Om te waarborgen dat de bedrijven voor eerste bewerking financieel gezond waren en werkelijk de eerste bewerking uitvoerden, werden deze aan een voorafgaande goedkeuring onderworpen, zodat speculatieve transacties door intermediairs ten nadele van het inkomen van de producenten werden voorkomen. Ook werd een specifieke verificatie per soort en gewas van de door de producenten gedeclareerde tabaksoppervlakten ingevoerd om te waarborgen dat de declaranten de tabak waarvoor de steun werd aangevraagd, zelf hadden verbouwd. Een onderzoek naar de uitvoering van deze procedures en de andere in de GMO voorgeschreven controles bracht de hierna beschreven gebreken aan het licht.

Niet-naleving van de regelgeving

| 73. | Bijlage 5 geeft een samenvatting van de tijdens de controles in de vijf bezochte lidstaten door de Rekenkamer aangetroffen gevallen van niet-uitvoering van de verificaties en controles die volgens de regelgeving vereist zijn. De voornaamste bevindingen worden hierna weergegeven, waarbij wordt verwezen naar de kolommen van de bijlage.






  a) | De voor de controles verantwoordelijke instanties waren niet altijd onafhankelijk genoeg om betrouwbare resultaten te verzekeren. In Griekenland was de nationale instantie die de tabakstelers moest adviseren, tot 2001 ook verantwoordelijk geweest voor de in de GMO voorgeschreven controlefuncties in verband met de producenten en bedrijven voor eerste bewerking. Dit leidde tot een belangenconflict en onvoldoende onafhankelijkheid voor de controlefunctie. Hoewel de Commissie het probleem in 1994 had onderkend, werd het risico pas in 2002 aangepakt en de controleverantwoordelijkheid overgedragen aan een andere instantie. In Italië blijven degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de controles, deze werkzaamheden afwisselen met adviesverlening aan producenten (kolom 1). |
| --- | --- | --- |

73.

Bijlage 5 geeft een samenvatting van de tijdens de controles in de vijf bezochte lidstaten door de Rekenkamer aangetroffen gevallen van niet-uitvoering van de verificaties en controles die volgens de regelgeving vereist zijn. De voornaamste bevindingen worden hierna weergegeven, waarbij wordt verwezen naar de kolommen van de bijlage.

a)

De voor de controles verantwoordelijke instanties waren niet altijd onafhankelijk genoeg om betrouwbare resultaten te verzekeren. In Griekenland was de nationale instantie die de tabakstelers moest adviseren, tot 2001 ook verantwoordelijk geweest voor de in de GMO voorgeschreven controlefuncties in verband met de producenten en bedrijven voor eerste bewerking. Dit leidde tot een belangenconflict en onvoldoende onafhankelijkheid voor de controlefunctie. Hoewel de Commissie het probleem in 1994 had onderkend, werd het risico pas in 2002 aangepakt en de controleverantwoordelijkheid overgedragen aan een andere instantie. In Italië blijven degenen die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de controles, deze werkzaamheden afwisselen met adviesverlening aan producenten (kolom 1).

| b) | De administratieve kruiscontroles van percelen ter voorkoming van dubbele uitbetaling van de steun voor dezelfde oogst werden niet uitgevoerd of leverden geen betrouwbaar resultaat op (kolom 2). Bovendien bleken de verplichte verificaties van oppervlakten van individuele telers in Griekenland niet te hebben plaatsgevonden (kolom 3.2), waardoor de Gemeenschap het risico liep dat de productiesteun voor tabak tegelijkertijd met oppervlaktesteun voor andere gewassen kon worden aangevraagd (valse declaraties). In andere in Griekenland en Italië aangetroffen gevallen (kolom 4) werden de controles ter plaatse van tabakspercelen in strijd met een arrest van het Hof van Justitie van 1997 verricht nadat de tabak was geoogst (18), zodat ze ondoeltreffend werden. |
| --- | --- |

b)

De administratieve kruiscontroles van percelen ter voorkoming van dubbele uitbetaling van de steun voor dezelfde oogst werden niet uitgevoerd of leverden geen betrouwbaar resultaat op (kolom 2). Bovendien bleken de verplichte verificaties van oppervlakten van individuele telers in Griekenland niet te hebben plaatsgevonden (kolom 3.2), waardoor de Gemeenschap het risico liep dat de productiesteun voor tabak tegelijkertijd met oppervlaktesteun voor andere gewassen kon worden aangevraagd (valse declaraties). In andere in Griekenland en Italië aangetroffen gevallen (kolom 4) werden de controles ter plaatse van tabakspercelen in strijd met een arrest van het Hof van Justitie van 1997 verricht nadat de tabak was geoogst (18), zodat ze ondoeltreffend werden.

| c) | Verificaties bij de bedrijven voor eerste bewerking om te waarborgen dat de tabak niet aan het toezicht wordt onttrokken alvorens te zijn verwerkt, werden hetzij helemaal niet, hetzij niet overeenkomstig de regelgeving uitgevoerd, of niet voldoende gedocumenteerd (kolommen 7 en 8). Er bestond dus geen afdoende zekerheid dat de steun niet was betaald voor ruwe tabak die meer dan eens was aangeleverd, of voor uit derde landen ingevoerde tabak die niet voor steun in aanmerking komt. |
| --- | --- |

c)

Verificaties bij de bedrijven voor eerste bewerking om te waarborgen dat de tabak niet aan het toezicht wordt onttrokken alvorens te zijn verwerkt, werden hetzij helemaal niet, hetzij niet overeenkomstig de regelgeving uitgevoerd, of niet voldoende gedocumenteerd (kolommen 7 en 8). Er bestond dus geen afdoende zekerheid dat de steun niet was betaald voor ruwe tabak die meer dan eens was aangeleverd, of voor uit derde landen ingevoerde tabak die niet voor steun in aanmerking komt.

| d) | Sommige telersverenigingen hadden de erkenningsvoorwaarden niet vervuld waaraan moet zijn voldaan om voor de specifieke steun in aanmerking te komen, hadden de steun voor niet-erkende doeleinden gebruikt of geen additionaliteit bereikt omdat de specifieke steun werd gebruikt om bestaande administratieve maatregelen in plaats van nieuwe activiteiten te financieren (kolommen 9, 10, 12, 13). |
| --- | --- |

d)

Sommige telersverenigingen hadden de erkenningsvoorwaarden niet vervuld waaraan moet zijn voldaan om voor de specifieke steun in aanmerking te komen, hadden de steun voor niet-erkende doeleinden gebruikt of geen additionaliteit bereikt omdat de specifieke steun werd gebruikt om bestaande administratieve maatregelen in plaats van nieuwe activiteiten te financieren (kolommen 9, 10, 12, 13).

| e) | Het verbod voor de telersverenigingen om een eerste bewerking te verrichten was niet altijd nageleefd. Dit is een specifiek voorschrift van de in 1993 ingevoerde verordeningen ter voorkoming van concurrentievervalsing en moeilijkheden bij het toezicht (kolom 11). |
| --- | --- |

e)

Het verbod voor de telersverenigingen om een eerste bewerking te verrichten was niet altijd nageleefd. Dit is een specifiek voorschrift van de in 1993 ingevoerde verordeningen ter voorkoming van concurrentievervalsing en moeilijkheden bij het toezicht (kolom 11).

| f) | De premie en de specifieke steun werden toegekend voor teeltcontracten die na de voorgeschreven termijn waren gesloten of niet de informatie bevatten die moet worden verstrekt, wil de tabak voor steun in aanmerking komen (kolommen 14 en 15). |
| --- | --- |

f)

De premie en de specifieke steun werden toegekend voor teeltcontracten die na de voorgeschreven termijn waren gesloten of niet de informatie bevatten die moet worden verstrekt, wil de tabak voor steun in aanmerking komen (kolommen 14 en 15).

| 74. | De Rekenkamer constateert dat de Commissie per juni 2004 haar werkzaamheden nog niet had afgerond en niet de noodzakelijk geachte financiële correcties had opgelegd (Spanje, Griekenland, Italië). |
| --- | --- |

74.

De Rekenkamer constateert dat de Commissie per juni 2004 haar werkzaamheden nog niet had afgerond en niet de noodzakelijk geachte financiële correcties had opgelegd (Spanje, Griekenland, Italië).

TOEZICHT OP EN EVALUATIE VAN DE HERVORMDE GMO

Toezicht

Verificatie door de Commissie van de controles

| 75. | De Rekenkamer heeft een onderzoek ingesteld naar de werkzaamheden inzake steun voor tabak in het kader van de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen, waarbij de Commissie verificaties moet verrichten om na te gaan of de lidstaten de voorschriften betreffende de steunregelingen (19)correct geïnterpreteerd en toegepast hebben. Het directoraat Audit van het directoraat-generaal Landbouw bracht na de hervorming van 1998 controlebezoeken betreffende tabak aan vier lidstaten, die betrekking hadden op de in bijlage 6 vermelde essentiële controles. |
| --- | --- |

75.

De Rekenkamer heeft een onderzoek ingesteld naar de werkzaamheden inzake steun voor tabak in het kader van de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen, waarbij de Commissie verificaties moet verrichten om na te gaan of de lidstaten de voorschriften betreffende de steunregelingen (19)correct geïnterpreteerd en toegepast hebben. Het directoraat Audit van het directoraat-generaal Landbouw bracht na de hervorming van 1998 controlebezoeken betreffende tabak aan vier lidstaten, die betrekking hadden op de in bijlage 6 vermelde essentiële controles.

| 76. | De Rekenkamer is echter van mening dat, op grond van de richtlijnen van de Commissie voor de berekening van financiële gevolgen bij de voorbereiding van de beschikkingen over de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie, een aantal andere controles als „essentiële controles” had moeten worden beschouwd en geclassificeerd (zie bijlage 7). Deze essentiële controles moeten worden onderzocht gedurende de controle voor de goedkeuring van de rekeningen, om redelijke zekerheid over de juistheid van de rekeningen te verkrijgen. |
| --- | --- |

76.

De Rekenkamer is echter van mening dat, op grond van de richtlijnen van de Commissie voor de berekening van financiële gevolgen bij de voorbereiding van de beschikkingen over de goedkeuring van de rekeningen van het EOGFL-Garantie, een aantal andere controles als „essentiële controles” had moeten worden beschouwd en geclassificeerd (zie bijlage 7). Deze essentiële controles moeten worden onderzocht gedurende de controle voor de goedkeuring van de rekeningen, om redelijke zekerheid over de juistheid van de rekeningen te verkrijgen.

| 77. | De uitvoeringsbepalingen voor de lidstaten schrijven voor dat ze het vochtgehalte moeten verifiëren van de tabak waarvoor de steunpremie wordt aangevraagd. Dit is nodig om de voor tabakssoorten toegestane niveaus te verifiëren en het gewicht te berekenen van de tabak waarvoor steun kan worden aangevraagd. De controle van de Rekenkamer van de registers in Griekenland wees uit dat de vochtgehaltetests voor de oogsten van 1999-2001 niet waren verricht overeenkomstig de bepalingen van de regelgeving en dat er geen correcties van het gewicht hadden plaatsgevonden. Uit nadere onderzoeken van de Rekenkamer bleek dat er sinds 1993 geen correcte verificaties hadden plaatsgevonden. Dit zou kunnen verklaren waarom bij de controles van de Commissie het probleem niet is onderkend. Het directoraat Audit van het directoraat-generaal Landbouw was hierover via verscheidene bronnen geïnformeerd maar had besloten, geen financiële correcties op te leggen ofschoon de voorschriften stelselmatig waren overtreden. Indien er correcties waren toegepast, zouden deze, gerekend over alle aanvragen in de periode, tussen 2 en 10 % hebben bedragen (20). |
| --- | --- |

77.

De uitvoeringsbepalingen voor de lidstaten schrijven voor dat ze het vochtgehalte moeten verifiëren van de tabak waarvoor de steunpremie wordt aangevraagd. Dit is nodig om de voor tabakssoorten toegestane niveaus te verifiëren en het gewicht te berekenen van de tabak waarvoor steun kan worden aangevraagd. De controle van de Rekenkamer van de registers in Griekenland wees uit dat de vochtgehaltetests voor de oogsten van 1999-2001 niet waren verricht overeenkomstig de bepalingen van de regelgeving en dat er geen correcties van het gewicht hadden plaatsgevonden. Uit nadere onderzoeken van de Rekenkamer bleek dat er sinds 1993 geen correcte verificaties hadden plaatsgevonden. Dit zou kunnen verklaren waarom bij de controles van de Commissie het probleem niet is onderkend. Het directoraat Audit van het directoraat-generaal Landbouw was hierover via verscheidene bronnen geïnformeerd maar had besloten, geen financiële correcties op te leggen ofschoon de voorschriften stelselmatig waren overtreden. Indien er correcties waren toegepast, zouden deze, gerekend over alle aanvragen in de periode, tussen 2 en 10 % hebben bedragen (20).

| 78. | In het kader van de voorstellen voor de hervorming van 1998 stelde de Commissie voor, het controlevereiste af te schaffen omdat het zo onnauwkeurig en ingewikkeld zou zijn. In de uiteindelijk door de Raad vastgestelde hervormingen werd de eis van deze controle echter gehandhaafd en versterkt. In 2000 kondigde de Commissie aan dat zij bij niet-naleving correcties zou opleggen, maar dan uitsluitend in toekomstige gevallen. De Rekenkamer merkt op dat de EOGFL-jaren vanaf 1997 nog niet afgesloten zijn, zodat corrigerende maatregelen voor deze jaren nog steeds mogelijk zijn. |
| --- | --- |

78.

In het kader van de voorstellen voor de hervorming van 1998 stelde de Commissie voor, het controlevereiste af te schaffen omdat het zo onnauwkeurig en ingewikkeld zou zijn. In de uiteindelijk door de Raad vastgestelde hervormingen werd de eis van deze controle echter gehandhaafd en versterkt. In 2000 kondigde de Commissie aan dat zij bij niet-naleving correcties zou opleggen, maar dan uitsluitend in toekomstige gevallen. De Rekenkamer merkt op dat de EOGFL-jaren vanaf 1997 nog niet afgesloten zijn, zodat corrigerende maatregelen voor deze jaren nog steeds mogelijk zijn.

Ontoereikende evaluatie gedurende de begrotingsprocedure

| 79. | Krachtens het Financieel Reglement moet de jaarlijkse begrotingsprocedure ervoor zorgen dat „het mobiliseren van de communautaire middelen wordt voorafgegaan door een evaluatie die moet verzekeren dat de eruit voortvloeiende voordelen opwegen tegen de aangewende middelen”, en moeten alle lopende „acties periodiek worden getoetst om na te gaan of zij nog steeds gerechtvaardigd zijn.”. |
| --- | --- |

79.

Krachtens het Financieel Reglement moet de jaarlijkse begrotingsprocedure ervoor zorgen dat „het mobiliseren van de communautaire middelen wordt voorafgegaan door een evaluatie die moet verzekeren dat de eruit voortvloeiende voordelen opwegen tegen de aangewende middelen”, en moeten alle lopende „acties periodiek worden getoetst om na te gaan of zij nog steeds gerechtvaardigd zijn.”.

| 80. | Onderzoek van de ontwerp-begrotingen van de Commissie voor tabak in de periode 1999-2002 (21) wees uit dat deze stereotiep waren en geen evaluatie met betrekking tot de voornoemde criteria bevatten. |
| --- | --- |

80.

Onderzoek van de ontwerp-begrotingen van de Commissie voor tabak in de periode 1999-2002 (21) wees uit dat deze stereotiep waren en geen evaluatie met betrekking tot de voornoemde criteria bevatten.

De lidstaten en de Commissie verstrekten onvoldoende informatie

| 81. | Om een efficiënt en doeltreffend toezicht op de markt te garanderen, heeft de Commissie tijdig relevante, nauwkeurige, volledige en objectieve informatie nodig. Dit is belangrijk, niet alleen vanuit haar eigen standpunt als manager, om uit te maken of er maatregelen moeten worden gewijzigd, maar ook wanneer zij informatie moet publiceren die door belanghebbende partijen zal worden gebruikt. Zoals hierna uiteengezet, werd dit doel niet bereikt. |
| --- | --- |

81.

Om een efficiënt en doeltreffend toezicht op de markt te garanderen, heeft de Commissie tijdig relevante, nauwkeurige, volledige en objectieve informatie nodig. Dit is belangrijk, niet alleen vanuit haar eigen standpunt als manager, om uit te maken of er maatregelen moeten worden gewijzigd, maar ook wanneer zij informatie moet publiceren die door belanghebbende partijen zal worden gebruikt. Zoals hierna uiteengezet, werd dit doel niet bereikt.

| 82. | De verordeningen betreffende de GMO (22) bepalen dat de lidstaten gegevens over de beteelde oppervlakten, het aantal contracten, de hoeveelheden, de telers, de bedrijven voor eerste bewerking en de geraamde en werkelijke productie moeten indienen om de Commissie in staat te stellen toe te zien op de tabaksmarkt. Dit voorschrift werd in het algemeen bevredigend nageleefd. De lidstaten moeten ook informatie indienen over teeltcontracten met betrekking tot prijzen, bedrijven voor eerste bewerking, producenten, quota en de betrokken oppervlakten. Na de oogst moet ook aanvullende informatie over tabaksleveringen, -verkoop en -voorraden worden verstrekt. Alleen Duitsland — een kleine producent — verstrekte de informatie over de oogst van 1999 op tijd. Ten aanzien van de oogst van 2000 verstrekten alle lidstaten behalve Italië de informatie. Bij de oogsten van 2001 en 2002 verslechterde de situatie en dienden slechts drie, respectievelijk vier lidstaten de informatie tijdig in. |
| --- | --- |

82.

De verordeningen betreffende de GMO (22) bepalen dat de lidstaten gegevens over de beteelde oppervlakten, het aantal contracten, de hoeveelheden, de telers, de bedrijven voor eerste bewerking en de geraamde en werkelijke productie moeten indienen om de Commissie in staat te stellen toe te zien op de tabaksmarkt. Dit voorschrift werd in het algemeen bevredigend nageleefd. De lidstaten moeten ook informatie indienen over teeltcontracten met betrekking tot prijzen, bedrijven voor eerste bewerking, producenten, quota en de betrokken oppervlakten. Na de oogst moet ook aanvullende informatie over tabaksleveringen, -verkoop en -voorraden worden verstrekt. Alleen Duitsland — een kleine producent — verstrekte de informatie over de oogst van 1999 op tijd. Ten aanzien van de oogst van 2000 verstrekten alle lidstaten behalve Italië de informatie. Bij de oogsten van 2001 en 2002 verslechterde de situatie en dienden slechts drie, respectievelijk vier lidstaten de informatie tijdig in.

| 83. | De Commissie moet tijdig actuele lijsten van de bedrijven voor eerste bewerking publiceren die teeltcontracten mogen ondertekenen (23). Uit een onderzoek bleek dat de Commissie pas na afloop van de termijn voor het sluiten van de contracten dergelijke lijsten publiceerde. Dit stelde de telers en telersverenigingen bloot aan het risico, met niet-erkende bedrijven voor eerste bewerking contracten aan te gaan en het recht op steun te verliezen. |
| --- | --- |

83.

De Commissie moet tijdig actuele lijsten van de bedrijven voor eerste bewerking publiceren die teeltcontracten mogen ondertekenen (23). Uit een onderzoek bleek dat de Commissie pas na afloop van de termijn voor het sluiten van de contracten dergelijke lijsten publiceerde. Dit stelde de telers en telersverenigingen bloot aan het risico, met niet-erkende bedrijven voor eerste bewerking contracten aan te gaan en het recht op steun te verliezen.

| 84. | Ingevolge de hervorming van 1998 moet de Commissie het Europees Parlement en de Raad vóór 1 april 2002 een verslag over het functioneren van de GMO voor ruwe tabak voorleggen. Van mening dat de informatie waarom zij had verzocht een te smalle basis voor het vereiste verslag zou zijn, verzocht de Commissie om nadere gegevens van de lidstaten. Zij verrichte aanvullende werkzaamheden om het nodige feitenmateriaal te vergaren, dat werd verwerkt en in november 2002 in een verslag aan het Parlement en de Raad werd voorgelegd (24). |
| --- | --- |

84.

Ingevolge de hervorming van 1998 moet de Commissie het Europees Parlement en de Raad vóór 1 april 2002 een verslag over het functioneren van de GMO voor ruwe tabak voorleggen. Van mening dat de informatie waarom zij had verzocht een te smalle basis voor het vereiste verslag zou zijn, verzocht de Commissie om nadere gegevens van de lidstaten. Zij verrichte aanvullende werkzaamheden om het nodige feitenmateriaal te vergaren, dat werd verwerkt en in november 2002 in een verslag aan het Parlement en de Raad werd voorgelegd (24).

De conclusie van de externe evaluatie luidde dat met de GMO niet het nagestreefde effect werd bereikt

| 85. | De Commissie heeft externe consultants opgedragen, een analyse/evaluatie van de markt voor de periode 1993-2001 op te stellen. Hun verslag werd in oktober 2003 gepubliceerd (25) en de bevindingen lopen gelijk met die van de Rekenkamer. Het rapport behelsde een diepgaande evaluatie met daarin een gedetailleerde beoordeling van het effect van de GMO. |
| --- | --- |

85.

De Commissie heeft externe consultants opgedragen, een analyse/evaluatie van de markt voor de periode 1993-2001 op te stellen. Hun verslag werd in oktober 2003 gepubliceerd (25) en de bevindingen lopen gelijk met die van de Rekenkamer. Het rapport behelsde een diepgaande evaluatie met daarin een gedetailleerde beoordeling van het effect van de GMO.

| 86. | Het rapport bevatte de volgende conclusies:






  a) | bij gebrek aan betrouwbare informatie was er geen kwantitatieve evaluatie van het effect van de GMO op het evenwicht tussen vraag en aanbod mogelijk geweest; |
| --- | --- | --- |

86.

Het rapport bevatte de volgende conclusies:

a)

bij gebrek aan betrouwbare informatie was er geen kwantitatieve evaluatie van het effect van de GMO op het evenwicht tussen vraag en aanbod mogelijk geweest;

| b) | door het systeem van de garantiedrempelhoeveelheid was de productie onder controle gehouden en was de flexibiliteit verhoogd; |
| --- | --- |

b)

door het systeem van de garantiedrempelhoeveelheid was de productie onder controle gehouden en was de flexibiliteit verhoogd;

| c) | er konden vraagtekens worden geplaatst bij de wijze waarop de Commissie de verbetering van de kwaliteit van tabak meet: de Commissie had de prijs tot enige kwaliteitsindicator uitgeroepen; volgens de evaluator speelden er ook andere factoren een grote rol en waren de gegevens over de prijs/kwaliteit-verhouding niet homogeen en zeer subjectief; er bestonden grote verschillen in de wijze waarop de variabele premiegedeelten in de lidstaten werden toegepast en in het effect daarvan; ter vervanging van rechtstreekse meting hadden de consultants bij vakmensen uit de tabakssector nagevraagd of zij konden bevestigen dat de kwaliteit was verbeterd; uit hun antwoorden was op te maken dat er wel enige verbetering in de geproduceerde klassen tabak was geweest; |
| --- | --- |

c)

er konden vraagtekens worden geplaatst bij de wijze waarop de Commissie de verbetering van de kwaliteit van tabak meet: de Commissie had de prijs tot enige kwaliteitsindicator uitgeroepen; volgens de evaluator speelden er ook andere factoren een grote rol en waren de gegevens over de prijs/kwaliteit-verhouding niet homogeen en zeer subjectief; er bestonden grote verschillen in de wijze waarop de variabele premiegedeelten in de lidstaten werden toegepast en in het effect daarvan; ter vervanging van rechtstreekse meting hadden de consultants bij vakmensen uit de tabakssector nagevraagd of zij konden bevestigen dat de kwaliteit was verbeterd; uit hun antwoorden was op te maken dat er wel enige verbetering in de geproduceerde klassen tabak was geweest;

| d) | de doelstelling om de landbouwers een redelijk inkomen te verzekeren, kon niet nauwkeurig worden geëvalueerd omdat de evaluator gebrekkige gegevens had gebruikt; verklaard werd dat gemengde bedrijven, behalve in één regio, een beter inkomen verkregen dan bedrijven die uitsluitend in tabaksteelt waren gespecialiseerd; |
| --- | --- |

d)

de doelstelling om de landbouwers een redelijk inkomen te verzekeren, kon niet nauwkeurig worden geëvalueerd omdat de evaluator gebrekkige gegevens had gebruikt; verklaard werd dat gemengde bedrijven, behalve in één regio, een beter inkomen verkregen dan bedrijven die uitsluitend in tabaksteelt waren gespecialiseerd;

| e) | ten aanzien van het effect van de steun voor tabak op de economische activiteit en de werkgelegenheid in plattelandsgebieden liepen de resultaten uiteen naar gelang van de situatie in de afzonderlijke regio's; er kon niet worden uitgemaakt of de GMO de levenskwaliteit al dan niet aanmerkelijk had verbeterd, al was duidelijk dat de situatie zonder de steun slechter zou zijn geweest. |
| --- | --- |

e)

ten aanzien van het effect van de steun voor tabak op de economische activiteit en de werkgelegenheid in plattelandsgebieden liepen de resultaten uiteen naar gelang van de situatie in de afzonderlijke regio's; er kon niet worden uitgemaakt of de GMO de levenskwaliteit al dan niet aanmerkelijk had verbeterd, al was duidelijk dat de situatie zonder de steun slechter zou zijn geweest.

| f) | de GMO had geen noemenswaardig effect gehad op de volksgezondheid en het sigarettenverbruik was er niet door beïnvloed; |
| --- | --- |

f)

de GMO had geen noemenswaardig effect gehad op de volksgezondheid en het sigarettenverbruik was er niet door beïnvloed;

| g) | ook al was het beheer in het algemeen doeltreffender geworden, vooral doordat het minder tijd en middelen vergde en het beheer van de premie doorzichtiger was geworden, bestonden er nog steeds systeemgebreken; zo was er sprake van een uitermate bureaucratische aanpak van de activiteiten en een financiële belasting van de telersverenigingen door het tijdsverloop tussen de berekening en de betaling van het variabele premiegedeelte. |
| --- | --- |

g)

ook al was het beheer in het algemeen doeltreffender geworden, vooral doordat het minder tijd en middelen vergde en het beheer van de premie doorzichtiger was geworden, bestonden er nog steeds systeemgebreken; zo was er sprake van een uitermate bureaucratische aanpak van de activiteiten en een financiële belasting van de telersverenigingen door het tijdsverloop tussen de berekening en de betaling van het variabele premiegedeelte.

| 87. | Het algemene oordeel van de Rekenkamer is dat de GMO op de meeste gebieden geen noemenswaardige verandering ten goede heeft bewerkstelligd (of dat zij bij gebrek aan gegevens terzake niet tot een conclusie kan komen), maar dat de continuïteit van de steunverlening de telers in staat heeft gesteld te overleven. Ook nu nog (26) kan de tabaksteelt zonder steun niet in het levensonderhoud van de telersgemeenschap voorzien. |
| --- | --- |

87.

Het algemene oordeel van de Rekenkamer is dat de GMO op de meeste gebieden geen noemenswaardige verandering ten goede heeft bewerkstelligd (of dat zij bij gebrek aan gegevens terzake niet tot een conclusie kan komen), maar dat de continuïteit van de steunverlening de telers in staat heeft gesteld te overleven. Ook nu nog (26) kan de tabaksteelt zonder steun niet in het levensonderhoud van de telersgemeenschap voorzien.

VERDERE HERVORMING VAN DE GMO

Beoordeling van de opties voor de hervorming van de GMO

| 88. | In juli 2002 publiceerde de Commissie haar tussentijdse evaluatie van het GLB als geheel. Daarin werd een nieuwe strategie voor duurzame ontwikkeling voorgesteld waarin de steun zou worden losgekoppeld van de productie en aan de landbouwers steun zou worden verleend via een betalingsregeling die is gebaseerd op de voorheen door de landbouwer in een referentieperiode ontvangen steun. De Raad heeft de Commissie verzocht, uiterlijk september 2003 met een specifiek voorstel voor tabak te komen dat aan de nieuwe strategie zou beantwoorden. Ter ondersteuning van het voorstel heeft de Commissie een uitgebreid effectrapport over de opties voor markthervorming opgesteld. De Commissie overwoog de volgende drie opties:






  a) | verlenging van de huidige GMO, |
| --- | --- | --- |

88.

In juli 2002 publiceerde de Commissie haar tussentijdse evaluatie van het GLB als geheel. Daarin werd een nieuwe strategie voor duurzame ontwikkeling voorgesteld waarin de steun zou worden losgekoppeld van de productie en aan de landbouwers steun zou worden verleend via een betalingsregeling die is gebaseerd op de voorheen door de landbouwer in een referentieperiode ontvangen steun. De Raad heeft de Commissie verzocht, uiterlijk september 2003 met een specifiek voorstel voor tabak te komen dat aan de nieuwe strategie zou beantwoorden. Ter ondersteuning van het voorstel heeft de Commissie een uitgebreid effectrapport over de opties voor markthervorming opgesteld. De Commissie overwoog de volgende drie opties:

a)

verlenging van de huidige GMO,

| b) | ontkoppeling overeenkomstig de beginselen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), |
| --- | --- |

b)

ontkoppeling overeenkomstig de beginselen van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB),

| c) | geleidelijke afbouw van de steun over een periode van tien jaar. |
| --- | --- |

c)

geleidelijke afbouw van de steun over een periode van tien jaar.

| 89. | Zij concludeerde dat noch a) noch c) het mogelijk zou maken, de nieuwe GLB-doelstellingen te bereiken of de inherente problemen van de huidige GMO op te lossen, maar dat optie b) een eenvoudigere, efficiëntere ondersteuning van de landbouwinkomens zou vormen en tegelijkertijd de onwenselijke gevolgen van de huidige gekoppelde regeling zou vermijden, zoals de handhaving van een productie waarvoor in de Europese Unie geen afzet bestaat, en potentiële complicaties van onderhandelingen met de Wereldhandelsorganisatie (WTO). |
| --- | --- |

89.

Zij concludeerde dat noch a) noch c) het mogelijk zou maken, de nieuwe GLB-doelstellingen te bereiken of de inherente problemen van de huidige GMO op te lossen, maar dat optie b) een eenvoudigere, efficiëntere ondersteuning van de landbouwinkomens zou vormen en tegelijkertijd de onwenselijke gevolgen van de huidige gekoppelde regeling zou vermijden, zoals de handhaving van een productie waarvoor in de Europese Unie geen afzet bestaat, en potentiële complicaties van onderhandelingen met de Wereldhandelsorganisatie (WTO).

| 90. | Beoogd werd de bestaande steun gefaseerd los te koppelen van de productie gedurende een periode van drie jaar en tegelijkertijd het Fonds voor tabak af te bouwen (dat in de tussentijd de informatiecampagnes tegen het roken zou blijven financieren). Er zou een specifiek budget voor de herstructurering van de tabakproducerende regio's worden gecreëerd. |
| --- | --- |

90.

Beoogd werd de bestaande steun gefaseerd los te koppelen van de productie gedurende een periode van drie jaar en tegelijkertijd het Fonds voor tabak af te bouwen (dat in de tussentijd de informatiecampagnes tegen het roken zou blijven financieren). Er zou een specifiek budget voor de herstructurering van de tabakproducerende regio's worden gecreëerd.

| 91. | De goedgekeurde hervorming zal in 2006 ingaan met de omzetting van de gehele huidige tabakspremie of een gedeelte daarvan in rechten op een enkele bedrijfstoeslag. Volledig uitgevoerd zal de hervorming 50 % van de huidige premie voor de tabaksteelt doen toevloeien naar bedrijfstoeslagen en 50 % naar het herstructureringsbudget. Verwacht wordt, dat op korte termijn de teelt van minder rendabele tabakssoorten zal worden stopgezet en de landbouwers zullen worden aangemoedigd om over te schakelen op andere vormen van grondgebruik. |
| --- | --- |

91.

De goedgekeurde hervorming zal in 2006 ingaan met de omzetting van de gehele huidige tabakspremie of een gedeelte daarvan in rechten op een enkele bedrijfstoeslag. Volledig uitgevoerd zal de hervorming 50 % van de huidige premie voor de tabaksteelt doen toevloeien naar bedrijfstoeslagen en 50 % naar het herstructureringsbudget. Verwacht wordt, dat op korte termijn de teelt van minder rendabele tabakssoorten zal worden stopgezet en de landbouwers zullen worden aangemoedigd om over te schakelen op andere vormen van grondgebruik.

Hoe de hervorming de tijdens de controle geconstateerde gebreken zal verhelpen

| 92. | De hervorming heeft het in zich, de wanverhouding tussen de interne vraag en het interne aanbod te reduceren. De producent zou er niet langer toe worden aangezet om tabak te verbouwen met als hoofddoel de premie te verkrijgen. De producenten zouden worden aangemoedigd om te voorzien in de behoeften van de markt. Er zal geen drempelsysteem voor de productie meer nodig zijn ter oriëntatie van de productie. De hervorming zal ook een eind maken aan het quotasysteem voor de productie en daarmee aan de noodzaak van quotaoverdrachten, opkoop van quota en reserves. |
| --- | --- |

92.

De hervorming heeft het in zich, de wanverhouding tussen de interne vraag en het interne aanbod te reduceren. De producent zou er niet langer toe worden aangezet om tabak te verbouwen met als hoofddoel de premie te verkrijgen. De producenten zouden worden aangemoedigd om te voorzien in de behoeften van de markt. Er zal geen drempelsysteem voor de productie meer nodig zijn ter oriëntatie van de productie. De hervorming zal ook een eind maken aan het quotasysteem voor de productie en daarmee aan de noodzaak van quotaoverdrachten, opkoop van quota en reserves.

| 93. | Door versterking van de structurele maatregelen zou ook de levensvatbaarheid van de tabaksbedrijven kunnen worden verbeterd. Deze zijn tot nog toe afgeremd door het starre systeem van productiequota. Ook zou de bijscholing van de telers worden verbeterd zodat ze hun teeltmethoden en kwaliteit kunnen verbeteren. |
| --- | --- |

93.

Door versterking van de structurele maatregelen zou ook de levensvatbaarheid van de tabaksbedrijven kunnen worden verbeterd. Deze zijn tot nog toe afgeremd door het starre systeem van productiequota. Ook zou de bijscholing van de telers worden verbeterd zodat ze hun teeltmethoden en kwaliteit kunnen verbeteren.

| 94. | De overschakeling op de regeling voor één enkele bedrijfstoeslag en op het randvoorwaardensysteem zal de betalingen afhankelijk stellen van de naleving van milieuvoorschriften, zodat het huidige ondoeltreffende systeem dat gebonden is aan de specifieke steun voor telersverenigingen, wordt vervangen. |
| --- | --- |

94.

De overschakeling op de regeling voor één enkele bedrijfstoeslag en op het randvoorwaardensysteem zal de betalingen afhankelijk stellen van de naleving van milieuvoorschriften, zodat het huidige ondoeltreffende systeem dat gebonden is aan de specifieke steun voor telersverenigingen, wordt vervangen.

| 95. | Ten slotte zal er een eind komen aan een van de meest ingewikkelde en dure controlesystemen van de landbouwsteunregeling. |
| --- | --- |

95.

Ten slotte zal er een eind komen aan een van de meest ingewikkelde en dure controlesystemen van de landbouwsteunregeling.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

Conclusies

| 96. | De Rekenkamer betreurt het dat de tegenstrijdigheden in de antwoorden van de Commissie het lezen van dit verslag bemoeilijken. |
| --- | --- |

96.

De Rekenkamer betreurt het dat de tegenstrijdigheden in de antwoorden van de Commissie het lezen van dit verslag bemoeilijken.

Ontoereikende voorbereiding van de hervormingsvoorstellen van 1998

| 97. | De voorstellen van de Commissie voor de hervormingen van 1998 waren gebaseerd op onbetrouwbare gegevens en haar analyse van de markt was ontoereikend. Het belang van de tabaksteelt voor de werkgelegenheid was afgeleid uit verouderde en onvergelijkbare gegevens en het effect van het premiestelsel op de productie van betere kwaliteit en een vermindering van de wanverhouding tussen vraag en aanbod, hoewel beperkt qua mogelijkheden, was niet aangetoond. De Commissie kon haar bewering dat betere „kwaliteit” de marktprijzen zou verhogen en de producenten minder afhankelijk zou maken van subsidies, niet onderbouwen. Het standpunt dat het niet mogelijk was alternatieve gewassen te verbouwen, werd weersproken in een studie in een groot producerend land. Ten slotte was er te weinig samenwerking tussen de diensten binnen de Commissie geweest, zodat de GMO voor tabak onvoldoende is afgestemd op het beleid van de Europese Unie inzake ontwikkeling, milieu en belastingen. Wegens deze tekortkomingen zijn er beleidsmaatregelen vastgesteld die grotendeels ongeschikt waren voor de tabaksmarkt; voortzetting van de bestaande steunregeling (maatregelen) was niet gerechtvaardigd (zie de paragrafen 20 tot en met 37). |
| --- | --- |

97.

De voorstellen van de Commissie voor de hervormingen van 1998 waren gebaseerd op onbetrouwbare gegevens en haar analyse van de markt was ontoereikend. Het belang van de tabaksteelt voor de werkgelegenheid was afgeleid uit verouderde en onvergelijkbare gegevens en het effect van het premiestelsel op de productie van betere kwaliteit en een vermindering van de wanverhouding tussen vraag en aanbod, hoewel beperkt qua mogelijkheden, was niet aangetoond. De Commissie kon haar bewering dat betere „kwaliteit” de marktprijzen zou verhogen en de producenten minder afhankelijk zou maken van subsidies, niet onderbouwen. Het standpunt dat het niet mogelijk was alternatieve gewassen te verbouwen, werd weersproken in een studie in een groot producerend land. Ten slotte was er te weinig samenwerking tussen de diensten binnen de Commissie geweest, zodat de GMO voor tabak onvoldoende is afgestemd op het beleid van de Europese Unie inzake ontwikkeling, milieu en belastingen. Wegens deze tekortkomingen zijn er beleidsmaatregelen vastgesteld die grotendeels ongeschikt waren voor de tabaksmarkt; voortzetting van de bestaande steunregeling (maatregelen) was niet gerechtvaardigd (zie de paragrafen 20 tot en met 37).

Met de GMO is niet het gewenste effect bereikt

| 98. | De maatregelen van de GMO waren wegens de bovenvermelde tekortkomingen van meet af aan grotendeels ongeschikt en zijn op de meeste gebieden ondoeltreffend gebleken. Door de klimatologische omstandigheden is productie voor de totale behoefte van de Europese Unie weliswaar onmogelijk, maar met de premieregeling is men er niet in geslaagd, de EU-productie van de kwaliteitstabak waar thans vraag naar is, te verhogen. De telers bleven dan ook even afhankelijk van de steun (de steun maakt ongeveer 75 % uit van hun inkomen). Verder zette de regeling, in strijd met de doelstellingen, aan tot het telen van tabak van slechte kwaliteit, waarvoor in een aantal gevallen een te hoge compensatie wordt betaald hoewel hij in de Europese Unie geen afzet vindt. |
| --- | --- |

98.

De maatregelen van de GMO waren wegens de bovenvermelde tekortkomingen van meet af aan grotendeels ongeschikt en zijn op de meeste gebieden ondoeltreffend gebleken. Door de klimatologische omstandigheden is productie voor de totale behoefte van de Europese Unie weliswaar onmogelijk, maar met de premieregeling is men er niet in geslaagd, de EU-productie van de kwaliteitstabak waar thans vraag naar is, te verhogen. De telers bleven dan ook even afhankelijk van de steun (de steun maakt ongeveer 75 % uit van hun inkomen). Verder zette de regeling, in strijd met de doelstellingen, aan tot het telen van tabak van slechte kwaliteit, waarvoor in een aantal gevallen een te hoge compensatie wordt betaald hoewel hij in de Europese Unie geen afzet vindt.

| 99. | Er vond praktisch geen vrijwillig vertrek uit de tabakssector plaats door middel van de opkoopregeling (circa 1 % van de drempelhoeveelheid in 2002 en 2 % in 2003), doordat een stimulans ontbrak. De mededinging op de markt werd niet aangewakkerd door het veilingsysteem voor teeltcontracten, doordat er geen gebruik van werd gemaakt. Bovendien kwam in de drie voornaamste producerende lidstaten de vrije mededinging in gevaar door ongepaste prijsafspraken. Er werd weinig vooruitgang geboekt met de doelstellingen inzake oriëntatie van de productie naar minder schadelijke tabakssoorten, bevordering van alternatieve economische activiteiten, en milieubescherming. Van het Fonds voor tabak werd in de beginjaren te weinig gebruikgemaakt. Bovendien deden zich bij de geringe uitgaven gebreken in het projectbeheer voor (zie de paragrafen 38 tot en met 73). |
| --- | --- |

99.

Er vond praktisch geen vrijwillig vertrek uit de tabakssector plaats door middel van de opkoopregeling (circa 1 % van de drempelhoeveelheid in 2002 en 2 % in 2003), doordat een stimulans ontbrak. De mededinging op de markt werd niet aangewakkerd door het veilingsysteem voor teeltcontracten, doordat er geen gebruik van werd gemaakt. Bovendien kwam in de drie voornaamste producerende lidstaten de vrije mededinging in gevaar door ongepaste prijsafspraken. Er werd weinig vooruitgang geboekt met de doelstellingen inzake oriëntatie van de productie naar minder schadelijke tabakssoorten, bevordering van alternatieve economische activiteiten, en milieubescherming. Van het Fonds voor tabak werd in de beginjaren te weinig gebruikgemaakt. Bovendien deden zich bij de geringe uitgaven gebreken in het projectbeheer voor (zie de paragrafen 38 tot en met 73).

| 100. | De Commissie heeft controles verricht om na te gaan of de steunregeling door de lidstaten correct werd toegepast en geïnterpreteerd. De Rekenkamer is van oordeel dat dit werk had moeten worden uitgebreid tot de in bijlage 7 geschetste essentiële controles. Vóór juni 2004 is er geen beschikking tot goedkeuring van de rekeningen genomen en dus heeft de Commissie geen corrigerende maatregelen getroffen wanneer dit vereist was. |
| --- | --- |

100.

De Commissie heeft controles verricht om na te gaan of de steunregeling door de lidstaten correct werd toegepast en geïnterpreteerd. De Rekenkamer is van oordeel dat dit werk had moeten worden uitgebreid tot de in bijlage 7 geschetste essentiële controles. Vóór juni 2004 is er geen beschikking tot goedkeuring van de rekeningen genomen en dus heeft de Commissie geen corrigerende maatregelen getroffen wanneer dit vereist was.

Toezicht en evaluatie

| 101. | Het toezicht op de vooruitgang bij de uitvoering van de GMO was gebrekkig wegens onvoldoende informatie en de evaluaties gedurende de jaarlijkse begrotingsprocedure, die noodzakelijk waren om de voortzetting van de marktmaatregelen te rechtvaardigen, waren ontoereikend (zie de paragrafen 74 tot en met 83). |
| --- | --- |

101.

Het toezicht op de vooruitgang bij de uitvoering van de GMO was gebrekkig wegens onvoldoende informatie en de evaluaties gedurende de jaarlijkse begrotingsprocedure, die noodzakelijk waren om de voortzetting van de marktmaatregelen te rechtvaardigen, waren ontoereikend (zie de paragrafen 74 tot en met 83).

| 102. | De verslagen van de Commissie waarom het Parlement en de Raad hadden verzocht om de doeltreffendheid van de hervormingen van 1998 te kunnen beoordelen, liepen vertraging op. De resultaten werden in november 2002 en september 2003 meegedeeld. Er is thans tot verdere hervorming besloten. Op 22 april 2004 besloot de Raad van ministers van Landbouw om de steun voor de tabakssector grondig te hervormen. Daarbij wordt de steun met ingang van 2010 geheel losgekoppeld van de productie (zie de paragrafen 84 tot en met 99). |
| --- | --- |

102.

De verslagen van de Commissie waarom het Parlement en de Raad hadden verzocht om de doeltreffendheid van de hervormingen van 1998 te kunnen beoordelen, liepen vertraging op. De resultaten werden in november 2002 en september 2003 meegedeeld. Er is thans tot verdere hervorming besloten. Op 22 april 2004 besloot de Raad van ministers van Landbouw om de steun voor de tabakssector grondig te hervormen. Daarbij wordt de steun met ingang van 2010 geheel losgekoppeld van de productie (zie de paragrafen 84 tot en met 99).

Aanbevelingen

| 103. | Aangezien de situatie in de tabaksteelt de laatste jaren niet noemenswaardig is veranderd (onevenwichtige markt, onrendabele bedrijven enz.) moet de Commissie doorgaan met haar strategie waarbij zij prioriteit verleent aan volksgezondheid en duurzame ontwikkeling boven (in dit geval) tabaksteelt waarvan de levensvatbaarheid moet worden betwijfeld. De Rekenkamer is van oordeel dat haar opmerkingen aantonen dat de Commissie in 1998 de kans miste om een hervorming van de GMO voor te stellen zoals thans wordt beoogd. |
| --- | --- |

103.

Aangezien de situatie in de tabaksteelt de laatste jaren niet noemenswaardig is veranderd (onevenwichtige markt, onrendabele bedrijven enz.) moet de Commissie doorgaan met haar strategie waarbij zij prioriteit verleent aan volksgezondheid en duurzame ontwikkeling boven (in dit geval) tabaksteelt waarvan de levensvatbaarheid moet worden betwijfeld. De Rekenkamer is van oordeel dat haar opmerkingen aantonen dat de Commissie in 1998 de kans miste om een hervorming van de GMO voor te stellen zoals thans wordt beoogd.

| 104. | De Commissie moet de tekortkomingen aanpakken die zijn geconstateerd in verband met de voorbereiding van de hervorming van 1998 en proberen te waarborgen dat alle voorstellen tot hervorming worden onderbouwd met voldoende, relevante en betrouwbare gegevens en dat het effect van de voorstellen op de sector wordt geanalyseerd. |
| --- | --- |

104.

De Commissie moet de tekortkomingen aanpakken die zijn geconstateerd in verband met de voorbereiding van de hervorming van 1998 en proberen te waarborgen dat alle voorstellen tot hervorming worden onderbouwd met voldoende, relevante en betrouwbare gegevens en dat het effect van de voorstellen op de sector wordt geanalyseerd.

| 105. | Met zijn in 2004 goedgekeurde hervorming heeft de Raad er echter voor gekozen, de tabakssector in de periode 2006-2009 gedeeltelijk te blijven steunen, hoewel het totale steunpakket anders zal worden verdeeld. Ondanks de verbeteringen die de hervorming moet bewerkstelligen, moet de Commissie ervoor zorgen dat zij terdege rekening houdt met het feit dat de in de Europese Unie geproduceerde tabak niet volledig aan de vraag kan voldoen, dat de EU-productie zonder steun niet levensvatbaar is, dat de GMO een van de duurste marktregelingen is, dat ze niet overeenstemt met de doelstellingen van de Europese Unie inzake volksgezondheid en duurzame ontwikkeling en, ten slotte, dat er door concurrentievervalsing geen sprake is van marktprijzen. |
| --- | --- |

105.

Met zijn in 2004 goedgekeurde hervorming heeft de Raad er echter voor gekozen, de tabakssector in de periode 2006-2009 gedeeltelijk te blijven steunen, hoewel het totale steunpakket anders zal worden verdeeld. Ondanks de verbeteringen die de hervorming moet bewerkstelligen, moet de Commissie ervoor zorgen dat zij terdege rekening houdt met het feit dat de in de Europese Unie geproduceerde tabak niet volledig aan de vraag kan voldoen, dat de EU-productie zonder steun niet levensvatbaar is, dat de GMO een van de duurste marktregelingen is, dat ze niet overeenstemt met de doelstellingen van de Europese Unie inzake volksgezondheid en duurzame ontwikkeling en, ten slotte, dat er door concurrentievervalsing geen sprake is van marktprijzen.

| 106. | Om deze redenen juicht de Rekenkamer de door de Raad aangenomen hervormingsvoorstellen van de Commissie toe. Zij wijst er echter op dat de in dit verslag vermelde gebreken moeten worden aangepakt omdat de op de productie gebaseerde steun geleidelijk zal worden afgebouwd. Doordat er tegelijkertijd producenten zullen zijn die aan de productie gebonden steun ontvangen en andere die een daarvan losgekoppeld forfaitair bedrag zullen ontvangen, zou ook het risico kunnen ontstaan dat de producenten gaan samenwerken om de in het kader van beide systemen beschikbare steun te maximaliseren en onder elkaar te verdelen. |
| --- | --- |

106.

Om deze redenen juicht de Rekenkamer de door de Raad aangenomen hervormingsvoorstellen van de Commissie toe. Zij wijst er echter op dat de in dit verslag vermelde gebreken moeten worden aangepakt omdat de op de productie gebaseerde steun geleidelijk zal worden afgebouwd. Doordat er tegelijkertijd producenten zullen zijn die aan de productie gebonden steun ontvangen en andere die een daarvan losgekoppeld forfaitair bedrag zullen ontvangen, zou ook het risico kunnen ontstaan dat de producenten gaan samenwerken om de in het kader van beide systemen beschikbare steun te maximaliseren en onder elkaar te verdelen.

| 107. | De Rekenkamer beveelt de Commissie aan, het onderzoek naar concurrentievervalsing voort te zetten en, indien deze zich blijkt voor te doen, de nodige maatregelen te treffen. Ook het verzuim van de lidstaten om de voorgeschreven verificaties en controles te verrichten, verdient follow-up en moet, waar nodig, tot corrigerende maatregelen leiden. |
| --- | --- |

107.

De Rekenkamer beveelt de Commissie aan, het onderzoek naar concurrentievervalsing voort te zetten en, indien deze zich blijkt voor te doen, de nodige maatregelen te treffen. Ook het verzuim van de lidstaten om de voorgeschreven verificaties en controles te verrichten, verdient follow-up en moet, waar nodig, tot corrigerende maatregelen leiden.

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 21 juli 2004.

Voor de Rekenkamer

Juan Manuel FABRA VALLÉS

President

---

(1)  Verordening (EG) nr. 864/2004 van de Raad (PB L 161 van 30.4.2004, blz. 48).

1

(2)  Verordening (EEG) nr. 727/70 van de Raad (PB L 94 van 28.4.1970, blz. 1).

2

(3)  Verordening (EEG) nr. 2075/92 van de Raad (PB L 215 van 30.7.1992, blz. 70).

3

(4)  Verordening (EG) nr. 1636/98 van de Raad (PB L 210 van 28.7.1998, blz. 23).

4

(5)  Verordening (EG) nr. 864/2004 van de Raad.

5

(6)  Behalve voor groep V, waarvoor de premie vanaf het oogstseizoen 2002 is verlaagd met 10 %.

6

(7)  Het variabele gedeelte is vanaf 1999 geleidelijk opgetrokken.

7

(8)  Speciaal verslag nr. 3/87 over de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak (PB C 297 van 6.11.1987, blz. 1). Speciaal verslag nr. 8/93 inzake de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak (PB C 65 van 2.3.1994, blz. 1). Jaarverslag 1996 (PB C 348 van 18.11.1997, blz. 83).

8

(9)  De permanente groep Tabak die overeenkomstig Besluit 98/235/EG van de Commissie in het kader van het raadgevend comité is opgezet voor gespecialiseerde producten. Tot deze groep behoren deskundigen die de telers, handelaren, bedrijven voor eerste bewerking, fabrikanten en consumenten vertegenwoordigen.

9

(10)  Besluit C (92) 3126/3-12-1992 over een subsidie van 1 138 317EUR voor een proef- en modelproject overeenkomstig artikel 8 van Verordening (EEG) nr. 4256/88 van de Raad (PB L 374 van 31.12.1988, blz. 1). (Project nr. 92.EL 06002).

10

(11)  Helmico SA (1995), eindrapport over project nr. 92 EL.06002.

11

(12)  Verordening (EEG) nr. 84/93 van de Commissie (PB L 12 van 20.1.1993, blz. 5).

12

(13)  Deze situatie wordt bevestigd in het arrest van het Hof van Justitie van 27 februari 2002 in zaak C-302/00 (Commissie tegen Franse Republiek), betreffende een gedifferentieerde belastingheffing voor sigaretten van donkere tabak en Virginia-sigaretten.

13

(14)  De WHO-kaderconventie voor tabakspreventie, Economics of tobacco toolkit: „Economic Analysis of Tobacco Demand” van de Wereldbank.

14

(15)  In het evaluatieverslag waarnaar de Commissie verwijst, wordt geen rekening gehouden met inkomsten uit nevenactiviteiten, hetgeen noodzakelijk is voor de vaststelling van het totale inkomen en het levenspeil van de telers.

15

(16)  Verordening (EEG) nr. 1257/1999 van de Raad (PB L 160 van 26.6.1999, blz. 80).

16

(17)  Zaak C-137/00.

17

(18)  Het Hof van Justitie concludeerde in zijn arrest in zaak - 46/97 (Helleense Republiek tegen Commissie van de Europese Gemeenschappen), dat controles ter plaatse van tabaksvelden slechts als doeltreffend kunnen worden beschouwd wanneer ze worden verricht terwijl de tabak nog op de akker staat. Aangezien de Griekse autoriteiten de controles na de oogst hadden verricht, moest Griekenland een forfaitaire verlaging van de toegekende jaarlijkse premie met 2 % accepteren.

18

(19)  Verordening (EG) nr. 1258/1999 van de Raad (PB L 160 van 26.6.1999, blz. 103).

19

(20)  Document van de Commissie: Richtlijnen voor forfaitaire correcties (DOC. VI/5330/97 van 23 december 1997) en onderzoek van de goedkeuring van de rekeningen nr. 99/902-ES.

20

(21)  Voorontwerp van algemene begroting van de Commissie.

21

(22)  Verordening (EG) nr. 2848/98 van de Commissie (PB L 358 van 27.12.1988, blz. 17) en Verordening (EG) nr. 2636/1999 van de Commissie (PB L 323 van 15.12.1999, blz. 4).

22

(23)  Artikel 54, sub c), van Verordening (EG) nr. 2848/98.

23

(24)  Werkdocument van het personeel van de Commissie: „Verslag aan het Europees Parlement en de Raad over het functioneren van de gemeenschappelijke marktordening in ruwe tabak” (SEC(2002) 1183 van 6 november 2002).

24

(25)  Evaluation de l'Organisation commune de marché dans le secteur du tabac brut, Consulenti per la Gestione Aziendale srl (COGEA), 2003.

25

(26)  Oktober 2003, toen het verslag werd gepubliceerd.

26

---

BIJLAGE 1

De voorzieningsketen van tabak

Image

---

BIJLAGE 2

Productiekosten, inkomen en winst/verlies per kg per 0,1 ha (stremma) in Griekenland, oogst 1998

| (1 ECU = 327,086 DRA) |
| --- |
| | Soortengroep |
| I Virginia | II Burley | V Sun Cured | VI Basmas | VII Katerini | VIII Kaba K. Classic |
| A | Kosten DRA/kg | 1 209 | 936 | 1 172 | 2 872 | 1 332 | 1 265 |
| B | Verkoopprijs/kg gemiddeld | 195 | 141 | 158 | 939 | 541 | 357 |
| C | Netto steun DRA/kg | 966 | 773 | 773 | 1 338 | 1 136 | 812 |
| D | Totaal inkomen DRA/kg (B+C) | 1 161 | 914 | 931 | 2 277 | 1 677 | 1 169 |
| E | Netto inkomen/verlies (D–A) | –48 | –22 | – 241 | – 595 | 345 | –96 |
| F | Netto steun in % van kosten | 80 | 83 | 66 | 47 | 85 | 64 |
| Bronnen: Productiekosten: Nationale Tabaksraad Griekenland (EOK).
  Verkoopprijzen: Aangiften door de lidstaten aan de Commissie in het kader van Verordening (EEG) nr. 1771/93. In deze prijzen zijn niet altijd alle betalingen en diensten begrepen die de producenten voor hun tabak ontvangen. |

(1 ECU = 327,086 DRA)

Soortengroep

I Virginia

II Burley

V Sun Cured

VI Basmas

VII Katerini

VIII Kaba K. Classic

A

Kosten DRA/kg

1 209

936

1 172

2 872

1 332

1 265

B

Verkoopprijs/kg gemiddeld

195

141

158

939

541

357

C

Netto steun DRA/kg

966

773

773

1 338

1 136

812

D

Totaal inkomen DRA/kg (B+C)

1 161

914

931

2 277

1 677

1 169

E

Netto inkomen/verlies (D–A)

–48

–22

– 241

– 595

345

–96

F

Netto steun in % van kosten

80

83

66

47

85

64

Bronnen: Productiekosten: Nationale Tabaksraad Griekenland (EOK).

Verkoopprijzen: Aangiften door de lidstaten aan de Commissie in het kader van Verordening (EEG) nr. 1771/93. In deze prijzen zijn niet altijd alle betalingen en diensten begrepen die de producenten voor hun tabak ontvangen.

---

BIJLAGE 3

Gemiddelde premie per soortengroep per hectare in 2000

| Lidstaat | Soortengroep | Premie per ha in EUR | Algemene rangschikking |
| --- | --- | --- | --- |
| Duitsland | Groep I | 7 282,65 | 11 |
| | Groep II | 9 113,34 | 6 |
| | Groep III | 8 012,90 | 10 |
| Griekenland | Groep I | 9 806,24 | 3 |
| | Groep II | 9 203,13 | 5 |
| | Groep V | 5 643,48 | 18 |
| | Groep VI | 5 285,85 | 20 |
| | Groep VII | 7 218,14 | 12 |
| | Groep VIII | 5 533,33 | 19 |
| Spanje | Groep I | 9 836,05 | 2 |
| | Groep II | 6 747,37 | 16 |
| | Groep III | 7 033,48 | 14 |
| | Groep IV | 7 185,33 | 13 |
| Frankrijk | Groep I | 9 338,51 | 4 |
| | Groep II | 8 917,35 | 7 |
| | Groep III | 8 570,58 | 9 |
| Italië | Groep I | 8 792,83 | 8 |
| | Groep II | 11 015,14 | 1 |
| | Groep III | 6 723,53 | 17 |
| | Groep IV | 6 869,49 | 15 |
| | Groep V | 5 171,40 | 21 |
| | Groep VII | 3 258,67 | 22 |
| Bron: Opgaven van de lidstaten aan de Commissie.
  De Commissie streeft ernaar, in dalende volgorde de volgende kwaliteitsklassen te ondersteunen:






  Kwaliteit 1 — Groep VI | Basmas |
| Kwaliteit 2 — Groep VII | Katerini en soortgelijke variëteiten |
| Kwaliteit 3 — Groep I | Virginia, Virginia D en hybriden daarvan, Bright |
| Kwaliteit 4 — Groep IV | Kentucky, Moro di Cori, Salento |
| Kwaliteit 5 — Groep VIII | Kaba Koulak (klassiek), Elassona, Myrodata Agrinion, Zichnomyrodata |
| Kwaliteit 6 — Groep II | Burley, Badischer Burley, Maryland |
| Kwaliteit 7 — Groep III | Badischer Geudertheimer, Pereg, Korso, Paraguay, Dragon Verts, Philippin, Semois, Appelterre, Nijkerk, Misionero, Rio Grande, Forchheimer Havanna Iic, Resistente142, Goyano, Hybriden van Geudertheimer, Beneventano, gefermenteerde Burley, Havanna, Brasile Selvaggio en soortgelijke variëteiten Petit Grammont, Nostrano del Brenta |
| Kwaliteit 8 — Groep V | Xanthi-Yaka, Perustitza, Samsun, Erzegovina en soortgelijke variëteiten, Myrodata Smyrmis, Trapezous en Phi 1, Kaba Koulak (niet-klassiek), Tsebelia, Mavra. |

Lidstaat

Soortengroep

Premie per ha in EUR

Algemene rangschikking

Duitsland

Groep I

7 282,65

11

Groep II

9 113,34

6

Groep III

8 012,90

10

Griekenland

Groep I

9 806,24

3

Groep II

9 203,13

5

Groep V

5 643,48

18

Groep VI

5 285,85

20

Groep VII

7 218,14

12

Groep VIII

5 533,33

19

Spanje

Groep I

9 836,05

2

Groep II

6 747,37

16

Groep III

7 033,48

14

Groep IV

7 185,33

13

Frankrijk

Groep I

9 338,51

4

Groep II

8 917,35

7

Groep III

8 570,58

9

Italië

Groep I

8 792,83

8

Groep II

11 015,14

1

Groep III

6 723,53

17

Groep IV

6 869,49

15

Groep V

5 171,40

21

Groep VII

3 258,67

22

Bron: Opgaven van de lidstaten aan de Commissie.

De Commissie streeft ernaar, in dalende volgorde de volgende kwaliteitsklassen te ondersteunen:

Kwaliteit 1 — Groep VI

Basmas

Kwaliteit 2 — Groep VII

Katerini en soortgelijke variëteiten

Kwaliteit 3 — Groep I

Virginia, Virginia D en hybriden daarvan, Bright

Kwaliteit 4 — Groep IV

Kentucky, Moro di Cori, Salento

Kwaliteit 5 — Groep VIII

Kaba Koulak (klassiek), Elassona, Myrodata Agrinion, Zichnomyrodata

Kwaliteit 6 — Groep II

Burley, Badischer Burley, Maryland

Kwaliteit 7 — Groep III

Badischer Geudertheimer, Pereg, Korso, Paraguay, Dragon Verts, Philippin, Semois, Appelterre, Nijkerk, Misionero, Rio Grande, Forchheimer Havanna Iic, Resistente142, Goyano, Hybriden van Geudertheimer, Beneventano, gefermenteerde Burley, Havanna, Brasile Selvaggio en soortgelijke variëteiten Petit Grammont, Nostrano del Brenta

Kwaliteit 8 — Groep V

Xanthi-Yaka, Perustitza, Samsun, Erzegovina en soortgelijke variëteiten, Myrodata Smyrmis, Trapezous en Phi 1, Kaba Koulak (niet-klassiek), Tsebelia, Mavra.

---

BIJLAGE 4

Op de productiesteun voor tabak ingehouden bedragen ter financiering van het Communautair Fonds voor tabak en betalingen per soort actie

| Jaar | Ingehouden


  (inhouding in jaar [t – 1]) | Krediet gebruikt voor het onderdeel informatie | Krediet gebruikt voor het onderdeel onderzoek | Omschakeling | „Niet-bestede bedragen” | TOTAAL |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| | A | B | C | D | E (A – B – C) | E in % van A |
| 1994 | 289 744,00 | | | | 289 744,00 | 100,0 |
| 1995 | 4 839 200,00 | | | | 4 839 200,00 | 100,0 |
| 1996 | 8 390 773,00 | | 1 017 647,00 | | 7 373 126,00 | 87,9 |
| 1997 | 9 454 679,00 | | 1 570 658,00 | | 7 884 021,00 | 83,4 |
| 1998 | 9 371 382,00 | 1 393 467,15 | 915 468,00 | | 7 062 446,85 | 75,4 |
| 1999 | 7 951 889,00 | 128 308,78 | 143 857,00 | | 7 679 723,22 | 96,6 |
| 2000 | 8 498 972,00 | 1 108 067,10 | 1 301 843,00 | | 6 089 061,90 | 71,6 |
| 2001 | 19 167 708,00 | 6 321 097,00 | 544 461,00 | | 12 302 150,00 | 64,2 |
| 2002 | 18 867 346,00 | 6 933 341,00 | 3 759 836,00 | | 8 174 169,00 | 43,3 |
| 2003 | 18 744 984,00 | 2 519 660,00 (1) | 225 108,00 | 9 500 000,00 (2) | 6 500 216,00 | 34,7 |
| Totaal | 105 576 677,00 | 18 403 941,03 | 9 478 878,00 | 9 500 000,00 | 68 193 857,97 | 64,6 |
| NB: De ingehouden bedragen worden niet overgemaakt aan een „Fonds”. Bij de opstelling van de begroting wordt het bedrag dat wordt ingehouden voor de financiering van het „Fonds” afgetrokken van de berekende kredieten voor premies, zodat het definitieve krediet in de begroting slechts het nettobedrag is. Bijgevolg moeten toekomstige uitgaven uit de „onbestede bedragen” worden gedekt door toekomstige ontvangsten. Ze vormen dus een „last uit het verleden”.

  Bronnen: Directoraat-generaal Landbouw en directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming van de Commissie. |

Jaar

Ingehouden

(inhouding in jaar [t – 1])

Krediet gebruikt voor het onderdeel informatie

Krediet gebruikt voor het onderdeel onderzoek

Omschakeling

„Niet-bestede bedragen”

TOTAAL

A

B

C

D

E (A – B – C)

E in % van A

1994

289 744,00

289 744,00

100,0

1995

4 839 200,00

4 839 200,00

100,0

1996

8 390 773,00

1 017 647,00

7 373 126,00

87,9

1997

9 454 679,00

1 570 658,00

7 884 021,00

83,4

1998

9 371 382,00

1 393 467,15

915 468,00

7 062 446,85

75,4

1999

7 951 889,00

128 308,78

143 857,00

7 679 723,22

96,6

2000

8 498 972,00

1 108 067,10

1 301 843,00

6 089 061,90

71,6

2001

19 167 708,00

6 321 097,00

544 461,00

12 302 150,00

64,2

2002

18 867 346,00

6 933 341,00

3 759 836,00

8 174 169,00

43,3

2003

18 744 984,00

2 519 660,00 (1)

225 108,00

9 500 000,00 (2)

6 500 216,00

34,7

Totaal

105 576 677,00

18 403 941,03

9 478 878,00

9 500 000,00

68 193 857,97

64,6

NB: De ingehouden bedragen worden niet overgemaakt aan een „Fonds”. Bij de opstelling van de begroting wordt het bedrag dat wordt ingehouden voor de financiering van het „Fonds” afgetrokken van de berekende kredieten voor premies, zodat het definitieve krediet in de begroting slechts het nettobedrag is. Bijgevolg moeten toekomstige uitgaven uit de „onbestede bedragen” worden gedekt door toekomstige ontvangsten. Ze vormen dus een „last uit het verleden”.

Bronnen: Directoraat-generaal Landbouw en directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming van de Commissie.

---

(1)  Stand: 23 mei 2004.

(2)  PB L 164 van 2.7.2003.

NB: De ingehouden bedragen worden niet overgemaakt aan een „Fonds”. Bij de opstelling van de begroting wordt het bedrag dat wordt ingehouden voor de financiering van het „Fonds” afgetrokken van de berekende kredieten voor premies, zodat het definitieve krediet in de begroting slechts het nettobedrag is. Bijgevolg moeten toekomstige uitgaven uit de „onbestede bedragen” worden gedekt door toekomstige ontvangsten. Ze vormen dus een „last uit het verleden”.

Bronnen: Directoraat-generaal Landbouw en directoraat-generaal Gezondheid en consumentenbescherming van de Commissie.

---

BIJLAGE 5

Gevallen van niet-naleving van de rechtsvoorschriften in één of alle oogstseizoenen van de periode 1999-2001

| | Soort tekortkoming
   (1) |
| --- | --- |
| 1 | 2 | 3.1 | 3.2 | 3.3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 |
| Duitsland (centraal niveau) | | X | | | | | | | X | | | | | | | | X | | |
| Niveau begunstigde | | | | | | | | | | | | X | | X | X | | | | |
| Griekenland (centraal niveau) | X | X | X | X | X | X | | X | X | X | | | | X | | | | | |
| Niveau bedrijf voor eerste bewerking | | | | | | | X | | | | | | | | | | | | |
| Niveau begunstigde | | | | | | | | | | | X | | X | X (2) | X | | | | |
| Spanje | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| Regionaal niveau | | | X | | X | | | | X | X | | | | | | | | | |
| Niveau begunstigde | | | | | | | | | | | | | | X | X | | | | |
| Frankrijk (centraal niveau) | | X | | | X | | | | | | | | | | | | | | |
| Niveau bedrijf voor eerste bewerking | | | | | | | | | | | | | X (2) | | | | | | |
| Italië (centraal niveau) | X | | X | | | X | | | X | X | | | X | | | X | | X | X |
| Niveau begunstigde | | | | | | | | | | | X | | X | | X | | | | |

Soort tekortkoming
   (1)

1

2

3.1

3.2

3.3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

Duitsland (centraal niveau)

X

X

X

Niveau begunstigde

X

X

X

Griekenland (centraal niveau)

X

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Niveau bedrijf voor eerste bewerking

X

Niveau begunstigde

X

X

X (2)

X

Spanje

Regionaal niveau

X

X

X

X

Niveau begunstigde

X

X

Frankrijk (centraal niveau)

X

X

Niveau bedrijf voor eerste bewerking

X (2)

Italië (centraal niveau)

X

X

X

X

X

X

X

X

X

Niveau begunstigde

X

X

X

Toelichting bij bijlage 5 (3)

| Rechtsvoorschriften |
| --- |
| 1. | Krachtens het bepaalde in artikel 44 van Verordening (EG) nr. 2848/98 stellen de lidstaten een controlesysteem in om ervoor te zorgen dat de naleving van de in deze verordening en in Verordening (EEG) nr. 2075/92 vastgestelde bepalingen doeltreffend wordt geverifieerd, en treffen zij de voor de toepassing van deze verordeningen nodige aanvullende maatregelen. |
| 2. | Krachtens artikel 45 van Verordening (EG) nr. 2848/98 omvatten de administratieve controles van de lidstaten kruiscontroles:






  — | met betrekking tot de gedeclareerde tabaksteeltpercelen en op basis van de in artikel 2 van Verordening (EEG) nr. 3508/92 van de Raad (PB L 355 van 5.12.1992, blz. 1) bedoelde databank, om te voorkomen dat ten onrechte tweemaal steun wordt toegekend voor dezelfde oogst. |

Rechtsvoorschriften

1.

Krachtens het bepaalde in artikel 44 van Verordening (EG) nr. 2848/98 stellen de lidstaten een controlesysteem in om ervoor te zorgen dat de naleving van de in deze verordening en in Verordening (EEG) nr. 2075/92 vastgestelde bepalingen doeltreffend wordt geverifieerd, en treffen zij de voor de toepassing van deze verordeningen nodige aanvullende maatregelen.

2.

Krachtens artikel 45 van Verordening (EG) nr. 2848/98 omvatten de administratieve controles van de lidstaten kruiscontroles:

—

met betrekking tot de gedeclareerde tabaksteeltpercelen en op basis van de in artikel 2 van Verordening (EEG) nr. 3508/92 van de Raad (PB L 355 van 5.12.1992, blz. 1) bedoelde databank, om te voorkomen dat ten onrechte tweemaal steun wordt toegekend voor dezelfde oogst.

Voor de oogst 1999 mogen deze controles steekproefsgewijze worden verricht.

3.

Krachtens het bepaalde in artikel 46 van Verordening (EG) nr. 2848/98 moeten de controles ter plaatse van de percelen:

| 3.1. | onaangekondigd plaatsvinden; |
| --- | --- |

3.1.

onaangekondigd plaatsvinden;

| 3.2. | voor ieder bewerkingsbedrijf betrekking hebben op ten minste 5 % van de afzonderlijke producenten; |
| --- | --- |

3.2.

voor ieder bewerkingsbedrijf betrekking hebben op ten minste 5 % van de afzonderlijke producenten;

| 3.3. | worden verricht op een steekproef die is geselecteerd op basis van een risicoanalyse waarbij rekening wordt gehouden met ten minste de hoeveelheid ruwe tabak waarvoor contracten zijn gesloten in verhouding tot de gedeclareerde oppervlakten (de teeltopbrengst), en de resultaten van de controles van de voorgaande jaren. |
| --- | --- |

3.3.

worden verricht op een steekproef die is geselecteerd op basis van een risicoanalyse waarbij rekening wordt gehouden met ten minste de hoeveelheid ruwe tabak waarvoor contracten zijn gesloten in verhouding tot de gedeclareerde oppervlakten (de teeltopbrengst), en de resultaten van de controles van de voorgaande jaren.

4.

Krachtens een arrest van het Hof van Justitie van 13 juli 2000 in zaak C-46/97 moeten controles ter plaatse van tabaksvelden, willen ze doeltreffend zijn, worden verricht op een tijdstip waarop de tabak nog op de akker staat.

5.

Krachtens artikel 47 van Verordening (EG) nr. 2848/98 moet transport van ruwe tabak uit aankoopcentra naar het bewerkingsbedrijf vooraf worden goedgekeurd ingeval aan verschillende aankoopcentra wordt geleverd. De melding vooraf moet de bevoegde controle-instantie in staat stellen, precies vast te stellen welk vervoermiddel wordt gebruikt, welke route wordt gevolgd, vertrek- en aankomsttijd van het transport, en welke afzonderlijke hoeveelheden worden vervoerd.

6.

Ter bepaling van de voor premiebetalingen in aanmerking komende hoeveelheid moeten vooraf vastgestelde referentievochtgehaltes in acht worden genomen. Zowel in de aankoopcentra als in het bewerkingsbedrijf moet het vochtgehalte van de tabak worden bepaald en moet het gewicht eventueel worden bijgesteld. De toe te passen methoden en berekeningswijze en de omvang en frequentie van de steekproef zijn vastgelegd in bijlage VI bij Verordening (EG) nr. 2848/98.

7.

Krachtens het bepaalde in artikel 48 van Verordening (EG) nr. 2848/98 moeten de controles in het stadium van de eerste bewerking en de verpakking van de tabak worden verricht na risicoanalyse.

De controles omvatten ten minste:

| i) | een onaangekondigde controle van de voorraden van het bewerkingsbedrijf; |
| --- | --- |

i)

een onaangekondigde controle van de voorraden van het bewerkingsbedrijf;

| ii) | een controle bij de uitslag van de tabak op de plaats waar hij onder toezicht stond, de eerste bewerking heeft ondergaan en is verpakt (zie rechtsvoorschrift 8). |
| --- | --- |

ii)

een controle bij de uitslag van de tabak op de plaats waar hij onder toezicht stond, de eerste bewerking heeft ondergaan en is verpakt (zie rechtsvoorschrift 8).

8.

In artikel 1, lid 3, van Verordening (EG) nr. 1636/98 wordt „eerste bewerking” omschreven als „de bewerking van door een producent geleverde ruwe tabak tot een stabiel product dat kan worden opgeslagen en dat is verpakt in homogene balen of pakketten, waarvan de kwaliteit aan de eisen van de eindgebruikers (fabrieken) voldoet”.

9.

Sinds het oogstseizoen 1993 kunnen telersverenigingen de status „erkende telersvereniging” verkrijgen door te voldoen aan een aantal voorwaarden die zijn bepaald in artikel 2, lid 1, van Verordening (EEG) nr. 84/93. Sinds het oogstseizoen 1999 zijn de voorwaarden neergelegd in artikel 3, lid 1, van Verordening (EG) nr. 2848/98.

10.

Krachtens artikel 3, lid 1, sub f), van Verordening (EG) nr. 2848/98 kunnen leden die hun lidmaatschap willen opzeggen, zulks doen na ten minste één jaar lidmaatschap van de vereniging, te rekenen vanaf het tijdstip waarop deze is erkend.

11.

Krachtens het bepaalde in artikel 2, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2848/98 is het telersverenigingen verboden, de eerste bewerking van tabak te verrichten.

12.

Artikel 4 bis van Verordening (EEG) nr. 2075/92 voorziet in de toekenning van specifieke steun aan erkende telersverenigingen; artikel 7 van Verordening (EEG) nr. 84/93 en artikel 40, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2848/98 bepalen gedetailleerd, voor welke doeleinden de specifieke steun mag worden aangewend. In 1995 verstrekte de Commissie (directoraat-generaal VI (Landbouw), afdeling E3) de lidstaten een toelichting (nr. VI/5711/95) over het gebruik van de specifieke steun, met name om het effect van de additionaliteit van deze subsidie te verzekeren.

13.

Krachtens artikel 6, lid 1, sub a), van Verordening (EG) nr. 2848/98 wordt de erkenning van een telersvereniging door de betrokken lidstaat ingetrokken wanneer de specifieke steun voor andere dan de in artikel 40, lid 2, genoemde doeleinden wordt gebruikt. De specifieke steun en het variabele gedeelte van de premie mogen uitsluitend aan erkende telersverenigingen worden betaald.

14.

Krachtens artikel 5 van Verordening (EEG) nr. 2075/92 is de toekenning van de premie aan producenten gebonden aan de voorwaarde dat de tabaksbladeren door de producent op basis van een teeltcontract aan het bedrijf voor eerste bewerking worden geleverd. De teeltcontracten moeten uiterlijk op 30 mei van het jaar van de oogst worden gesloten.

15.

Krachtens artikel 11 van Verordening (EG) nr. 2848/98 wordt, als een teeltcontract tussen een bewerkingsbedrijf en een telersvereniging wordt gesloten, bij het contract een naamlijst van de producenten gevoegd.

16.

Artikel 18, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2848/98 bepaalt dat de bevoegde instantie de premies binnen 30 dagen na de datum waarop de documenten zijn overgelegd, moet overmaken aan de telersvereniging.

17.

Artikel 6, lid 2, van Verordening (EG) nr. 2075/92 voorziet in een regeling inzake voorafgaande toekenning van het recht om teeltcontracten te sluiten aan bedrijven voor eerste bewerking die aan bepaalde specifieke voorwaarden voldoen. De teeltcontracten moeten uiterlijk op 30 mei zijn ondertekend.

Krachtens artikel 7 van Verordening (EG) nr. 2848/98 moet de lidstaat bij zijn besluit over de erkenning van de bedrijven voor eerste bewerking ook rekening houden met andere voorwaarden, die hijzelf heeft bepaald.

---

(1)  De cijfers verwijzen naar het soort tekortkoming dat in de toelichting bij deze bijlage is genoemd.

(2)  Deze tekortkomingen kwamen ook in de oogstseizoenen vóór 1999 voor.

(3)  Wanneer de Commissie constateert dat uitgaven niet overeenkomstig de communautaire regelgeving zijn verricht, moet zij de bedragen bepalen die van de communautaire financiering moeten worden uitgesloten. De Commissie moet met name rekening houden met de aangetroffen mate van niet-naleving, de aard en ernst van de overtreding en het door de Gemeenschap geleden verlies. Dergelijke correcties belopen doorgaans tussen 2 en 10 % van de uitgaven. In uitzonderingsgevallen kunnen hogere correctiepercentages, tot 100 % worden vastgesteld.

---

BIJLAGE 6

Geregistreerde verificaties van de beheers- en controlesystemen van de lidstaten door de eenheid Goedkeuring van de rekeningen (beperkt tot door de Commissie als „essentiële controles” aangemerkte systemen} 1999-2003

| | Lidstaat |
| --- | --- |
| Italië | Spanje | Frankrijk | Griekenland |
| Controledata | 12-16.7.1999 | 22-26.1.2001
  8.2.2001 | 8-12.9.2003 | 20-24.9.1999 | 2-6.7.2001 | 14-18.5.2001 | 10-14.11.2003 |
| Soort controle | Preventieve controle (1)

  (Controle ter plaatse — Rechtmatigheids-controle) | Rechtmatigheids-controle (2) | Rechtmatigheids-controle | Preventieve controle
  (Controle ter plaatse — Rechtmatigheids-controle) | Rechtmatigheids-controle | Rechtmatigheids-controle | Rechtmatigheids-controle |
| Gecontroleerde EOGFL-jaren | 1998, 1999 | 1999, 2000 | 2002 | 1998, 1999 | 1999, 2000 | 1999, 2000 | 2002 en contracten voor 2003 |
| Verificatie uitgevoerd: ja/neen |
| Fysieke controles ter plaatse | Neen | Ja (3) | Ja | Ja (4) | Neen | Neen | Neen |
| Controle ter plaatse van levering | Neen | Ja (5) | Neen | Ja | Neen (6) | Neen | Neen |
| Controle ter plaatse van bewerking | Neen | Neen | Neen | Ja | Neen | Neen | Neen |
| Bronnen: De controleverslagen die de Rekenkamer zijn toegezonden en overgelegde aanvullende informatie. |

Lidstaat

Italië

Spanje

Frankrijk

Griekenland

Controledata

12-16.7.1999

22-26.1.2001

8.2.2001

8-12.9.2003

20-24.9.1999

2-6.7.2001

14-18.5.2001

10-14.11.2003

Soort controle

Preventieve controle (1)

(Controle ter plaatse — Rechtmatigheids-controle)

Rechtmatigheids-controle (2)

Rechtmatigheids-controle

Preventieve controle

(Controle ter plaatse — Rechtmatigheids-controle)

Rechtmatigheids-controle

Rechtmatigheids-controle

Rechtmatigheids-controle

Gecontroleerde EOGFL-jaren

1998, 1999

1999, 2000

2002

1998, 1999

1999, 2000

1999, 2000

2002 en contracten voor 2003

Verificatie uitgevoerd: ja/neen

Fysieke controles ter plaatse

Neen

Ja (3)

Ja

Ja (4)

Neen

Neen

Neen

Controle ter plaatse van levering

Neen

Ja (5)

Neen

Ja

Neen (6)

Neen

Neen

Controle ter plaatse van bewerking

Neen

Neen

Neen

Ja

Neen

Neen

Neen

Bronnen: De controleverslagen die de Rekenkamer zijn toegezonden en overgelegde aanvullende informatie.

---

(1)  Preventieve controles hebben ten doel, de lidstaten voor te lichten over de interpretatie van de EU-regelgeving.

(2)  Rechtmatigheidscontroles hebben ten doel, na te gaan of de lidstaten de EU-regelgeving naleven zoals voorgeschreven in Verordening (EG) nr. 1287/95.

(3)  De verificatie omvatte een evaluatie van de onregelmatigheden die reeds waren geconstateerd tijdens de controle door de CSIA met betrekking tot het oogstseizoen 2000.

(4)  Slechts gedeeltelijk; doordat de Burley-percelen reeds waren geoogst, was de fysieke controle daar „onmogelijk”.

(5)  De controle bleef beperkt tot classificatie van de geleverde tabak en meting van het vochtgehalte.

(6)  Aangezien het controleverslag slechts de beschrijving bevat „via tests ter bevestiging met behulp van aanvoerbonnen voor de controle van de leveringen” lijkt de controle een controle achteraf met beperkte reikwijdte te zijn.

Bronnen: De controleverslagen die de Rekenkamer zijn toegezonden en overgelegde aanvullende informatie.

---

BIJLAGE 7

Essentiële controles naast die welke de Commissie als zodanig aanmerkt

| Nr. | Verordening (EG) nr. 2848/98 | De controlemaatregel |
| --- | --- | --- |
| 1 | Artikel 46 | Controles ter plaatse van de percelen om te beoordelen of de daadwerkelijk geleverde hoeveelheid tabak (geoogste productie) klopt. |
| 2 | Artikel 47, lid 2 | Controle ter plaatse van het vervoer tussen het aankoopcentrum en het bedrijf voor eerste bewerking bij verschillende locatie. |
| 3 | Artikel 48, lid 2, sub a) | Onaangekondigde controle ter plaatse gedurende de eerste bewerking en de voorbereiding op de afzet van de voorraden van de onderneming. |
| 4 | Artikel 40, lid 2, lid 2 bis en lid 3
  Artikel 51, lid 2 | Controle ter plaatse van de specifieke steunverlening aan telersverenigingen. |

Nr.

Verordening (EG) nr. 2848/98

De controlemaatregel

1

Artikel 46

Controles ter plaatse van de percelen om te beoordelen of de daadwerkelijk geleverde hoeveelheid tabak (geoogste productie) klopt.

2

Artikel 47, lid 2

Controle ter plaatse van het vervoer tussen het aankoopcentrum en het bedrijf voor eerste bewerking bij verschillende locatie.

3

Artikel 48, lid 2, sub a)

Onaangekondigde controle ter plaatse gedurende de eerste bewerking en de voorbereiding op de afzet van de voorraden van de onderneming.

4

Artikel 40, lid 2, lid 2 bis en lid 3

Artikel 51, lid 2

Controle ter plaatse van de specifieke steunverlening aan telersverenigingen.

---

ANTWOORDEN VAN DE COMMISSIE

SAMENVATTING

| I. | De Commissie is verheugd over het verslag van de Rekenkamer, maar kan verscheidene conclusies van de Rekenkamer moeilijk onderschrijven. |
| --- | --- |

I.

De Commissie is verheugd over het verslag van de Rekenkamer, maar kan verscheidene conclusies van de Rekenkamer moeilijk onderschrijven.

| V. | Het voorstel van de Commissie voor de hervorming van 1998 was gebaseerd op een in 1996 ingediend verslag. Dit verslag was gebaseerd op de op dat moment meest betrouwbare gegevens die beschikbaar waren, en die enige beperkingen vertoonden. De Commissie is echter niet van mening dat dit gebrek aan gegevens haar marktanalyse heeft geschaad. De hervorming heeft geleid tot een aanzienlijke vermindering van de productie van tabak van de twee laagste kwaliteitscategorieën, waarmee is bijgedragen aan de oplossing van het probleem dat de geteelde kwaliteiten niet beantwoordden aan de vraag op de markt. Ten aanzien van de vermeende mededingingverstorende activiteiten in de tabakssector worden door de Commissie de nodige maatregelen getroffen (zie ook punt X). |
| --- | --- |

V.

Het voorstel van de Commissie voor de hervorming van 1998 was gebaseerd op een in 1996 ingediend verslag. Dit verslag was gebaseerd op de op dat moment meest betrouwbare gegevens die beschikbaar waren, en die enige beperkingen vertoonden. De Commissie is echter niet van mening dat dit gebrek aan gegevens haar marktanalyse heeft geschaad. De hervorming heeft geleid tot een aanzienlijke vermindering van de productie van tabak van de twee laagste kwaliteitscategorieën, waarmee is bijgedragen aan de oplossing van het probleem dat de geteelde kwaliteiten niet beantwoordden aan de vraag op de markt. Ten aanzien van de vermeende mededingingverstorende activiteiten in de tabakssector worden door de Commissie de nodige maatregelen getroffen (zie ook punt X).

| VI. | De diensten van de Commissie voor de goedkeuring van de rekeningen hebben wel degelijk aandacht besteed aan tabak en hebben, op basis van eigen risicoanalyses en rekening houdend met de voorlopige opmerkingen van de Rekenkamer, in 2001 een onderzoek inzake tabak ingeleid (audits in Griekenland, Italië, Frankrijk en Duitsland) en in 2003 nog drie audits verricht (Griekenland, Italië en Spanje). De procedures naar aanleiding van de audits van 2001 voor Duitsland en Frankrijk zijn voltooid. Voor verscheidene andere lidstaten erkent de Commissie dat er sprake is van enige vertraging en zij spant zich in om de onderzoeken zo spoedig mogelijk af te ronden.
  De Commissie neemt kennis van de uitgebreide lijst essentiële controles die de Rekenkamer nu heeft voorgesteld. De Commissie heeft echter in 2001 vastgesteld welke controles van essentieel belang zijn voor de tabakssector en zij is van mening dat deze controles voldoen aan de essentiële vereisten van de verordening. |
| --- | --- |

VI.

De diensten van de Commissie voor de goedkeuring van de rekeningen hebben wel degelijk aandacht besteed aan tabak en hebben, op basis van eigen risicoanalyses en rekening houdend met de voorlopige opmerkingen van de Rekenkamer, in 2001 een onderzoek inzake tabak ingeleid (audits in Griekenland, Italië, Frankrijk en Duitsland) en in 2003 nog drie audits verricht (Griekenland, Italië en Spanje). De procedures naar aanleiding van de audits van 2001 voor Duitsland en Frankrijk zijn voltooid. Voor verscheidene andere lidstaten erkent de Commissie dat er sprake is van enige vertraging en zij spant zich in om de onderzoeken zo spoedig mogelijk af te ronden.

De Commissie neemt kennis van de uitgebreide lijst essentiële controles die de Rekenkamer nu heeft voorgesteld. De Commissie heeft echter in 2001 vastgesteld welke controles van essentieel belang zijn voor de tabakssector en zij is van mening dat deze controles voldoen aan de essentiële vereisten van de verordening.

| VII. | De Commissie is van mening dat haar toezicht voldoende is gebleken.
  Volgens artikel 26 van Verordening (EEG) nr. 2075/92 moest de Commissie vóór 1 april 2002 bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag indienen over de werking van de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak. De Commissie heeft het vereiste verslag (1) met een vertraging van zeven maanden in november 2002 ingediend.
  Ondertussen had de Commissie reeds opdracht gegeven voor een evaluatie van de GMO door een externe evaluator. Deze studie (2) is in oktober 2003 beschikbaar gekomen. Bovendien heeft de Commissie ter voorbereiding op de hervorming van de sector ruwe tabak een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt (3), die op 23 september 2003 is voltooid. |
| --- | --- |

VII.

De Commissie is van mening dat haar toezicht voldoende is gebleken.

Volgens artikel 26 van Verordening (EEG) nr. 2075/92 moest de Commissie vóór 1 april 2002 bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag indienen over de werking van de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak. De Commissie heeft het vereiste verslag (1) met een vertraging van zeven maanden in november 2002 ingediend.

Ondertussen had de Commissie reeds opdracht gegeven voor een evaluatie van de GMO door een externe evaluator. Deze studie (2) is in oktober 2003 beschikbaar gekomen. Bovendien heeft de Commissie ter voorbereiding op de hervorming van de sector ruwe tabak een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt (3), die op 23 september 2003 is voltooid.

| IX. | Op 22 april 2004 heeft de Raad van ministers van Landbouw besloten de steun voor de tabakssector fundamenteel te hervormen. Bij de hervorming van 2004 is bepaald dat de steun voor de tabakssector vanaf 2010 volledig wordt losgekoppeld van de productie. De helft van de steun zal worden overgedragen naar de bedrijfstoeslag en de resterende helft zal worden gebruikt voor de herstructurering van de tabakproducerende regio’s in het kader van het beleid voor plattelandsontwikkeling. Tijdens een vierjarige overgangsperiode, van 2006 tot 2009, wordt minstens 40 % van de steun losgekoppeld van de productie en opgenomen in de bedrijfstoeslag. De lidstaten mogen besluiten om maximaal 60 % te handhaven als aan de productie gekoppelde steun. Bij de toewijzing van gekoppelde steun moet worden gezorgd voor een gelijke behandeling van telers en/of voor de toepassing van objectieve criteria, zoals voor tabakstelers in regio’s van doelstelling I of tabakstelers die soorten van een bepaalde kwaliteit produceren. In de toekomst kunnen aanvullende criteria worden overwogen. De hervorming van 2004 zou in beginsel alle huidige problemen moeten oplossen. |
| --- | --- |

IX.

Op 22 april 2004 heeft de Raad van ministers van Landbouw besloten de steun voor de tabakssector fundamenteel te hervormen. Bij de hervorming van 2004 is bepaald dat de steun voor de tabakssector vanaf 2010 volledig wordt losgekoppeld van de productie. De helft van de steun zal worden overgedragen naar de bedrijfstoeslag en de resterende helft zal worden gebruikt voor de herstructurering van de tabakproducerende regio’s in het kader van het beleid voor plattelandsontwikkeling. Tijdens een vierjarige overgangsperiode, van 2006 tot 2009, wordt minstens 40 % van de steun losgekoppeld van de productie en opgenomen in de bedrijfstoeslag. De lidstaten mogen besluiten om maximaal 60 % te handhaven als aan de productie gekoppelde steun. Bij de toewijzing van gekoppelde steun moet worden gezorgd voor een gelijke behandeling van telers en/of voor de toepassing van objectieve criteria, zoals voor tabakstelers in regio’s van doelstelling I of tabakstelers die soorten van een bepaalde kwaliteit produceren. In de toekomst kunnen aanvullende criteria worden overwogen. De hervorming van 2004 zou in beginsel alle huidige problemen moeten oplossen.

| X. | De Commissie heeft bezwaarschriften ingediend in verband met vermeende kartelvorming op de markt voor ruwe tabak in Spanje en Italië (respectievelijk in december 2003 en februari 2004). Deze bezwaarschriften bevatten de voorlopige conclusies van het onderzoek van de Commissie in de twee betrokken lidstaten, dat sinds oktober 2001 respectievelijk januari 2002 wordt verricht naar gedragingen van telersverenigingen en verwerkers die de vrije mededinging zouden schaden. Het indienen van een bezwaarschrift is de eerste stap in een procedure die kan leiden tot de afkondiging van een verbod waarbij de betrokken ondernemingen boetes kunnen worden opgelegd.
  Wat de financiële correcties betreft, verwijst de Commissie naar de lopende procedure voor de goedkeuring van de rekeningen naar aanleiding van de audits in 2001 en 2003. |
| --- | --- |

X.

De Commissie heeft bezwaarschriften ingediend in verband met vermeende kartelvorming op de markt voor ruwe tabak in Spanje en Italië (respectievelijk in december 2003 en februari 2004). Deze bezwaarschriften bevatten de voorlopige conclusies van het onderzoek van de Commissie in de twee betrokken lidstaten, dat sinds oktober 2001 respectievelijk januari 2002 wordt verricht naar gedragingen van telersverenigingen en verwerkers die de vrije mededinging zouden schaden. Het indienen van een bezwaarschrift is de eerste stap in een procedure die kan leiden tot de afkondiging van een verbod waarbij de betrokken ondernemingen boetes kunnen worden opgelegd.

Wat de financiële correcties betreft, verwijst de Commissie naar de lopende procedure voor de goedkeuring van de rekeningen naar aanleiding van de audits in 2001 en 2003.

INLEIDING

| 13. | De nationale reserve is een instrument dat, samen met andere instrumenten zoals de overdracht van garantiedrempelhoeveelheden, heeft bijgedragen tot de omschakeling naar andere soortengroepen.
  De nationale reserve is een optie voor de lidstaten sinds de oogst van 2002. |
| --- | --- |

13.

De nationale reserve is een instrument dat, samen met andere instrumenten zoals de overdracht van garantiedrempelhoeveelheden, heeft bijgedragen tot de omschakeling naar andere soortengroepen.

De nationale reserve is een optie voor de lidstaten sinds de oogst van 2002.

VOORBEREIDING VAN DE HERVORMING VAN 1998

| 21 t/m 23. | De belangrijkste doelstelling van de GMO is het ondersteunen van de productie van tabaksbladeren. De sociaal-economische gevolgen voor de werkgelegenheid zijn eveneens een belangrijke overweging geweest voor de Raad in de geschiedenis van de tabaksregeling.
  In haar verslag uit 1996 heeft de Commissie de beste gegevens gebruikt die op dat moment beschikbaar waren.
  In een werkdocument (4) geeft de Commissie aan dat volgens Eurostat in de tabakssector in 2000 meer mensen werkzaam waren dan het geraamde aantal van 72 000 voltijdse werknemers waarop de Rekenkamer theoretische berekeningen had gebaseerd. Eurostat hanteert een aantal van 126 070 jaararbeidseenheden (JAE), wat overeenkomt met 212 960 individuele werknemers, aangezien het aandeel van de seizoens- en deeltijdwerkgelegenheid opmerkelijk groot is. |
| --- | --- |

21 t/m 23.

De belangrijkste doelstelling van de GMO is het ondersteunen van de productie van tabaksbladeren. De sociaal-economische gevolgen voor de werkgelegenheid zijn eveneens een belangrijke overweging geweest voor de Raad in de geschiedenis van de tabaksregeling.

In haar verslag uit 1996 heeft de Commissie de beste gegevens gebruikt die op dat moment beschikbaar waren.

In een werkdocument (4) geeft de Commissie aan dat volgens Eurostat in de tabakssector in 2000 meer mensen werkzaam waren dan het geraamde aantal van 72 000 voltijdse werknemers waarop de Rekenkamer theoretische berekeningen had gebaseerd. Eurostat hanteert een aantal van 126 070 jaararbeidseenheden (JAE), wat overeenkomt met 212 960 individuele werknemers, aangezien het aandeel van de seizoens- en deeltijdwerkgelegenheid opmerkelijk groot is.

| 24. | Wat de gemiddelde steun per persoon betreft, wijst de Commissie op de conclusies van haar recente onderzoek (5), waaruit blijkt dat de gemiddelde steun per persoon werkzaam in de tabakssector in 2002 (6), gemiddeld 7 600 EUR bedraagt. |
| --- | --- |

24.

Wat de gemiddelde steun per persoon betreft, wijst de Commissie op de conclusies van haar recente onderzoek (5), waaruit blijkt dat de gemiddelde steun per persoon werkzaam in de tabakssector in 2002 (6), gemiddeld 7 600 EUR bedraagt.

| 25. | In verscheidene tabakproducerende regio’s is tabak het belangrijkste gewas. Het merendeel van de landbouwberoepsbevolking in dergelijke gespecialiseerde regio’s is werkzaam in de productie, de eerste bewerking, het vervoer of de toelevering van materialen voor de teelt van dit gewas. Bijgevolg is een groot gedeelte van de landbouwbevolking afhankelijk van de tabaksproductie.
  Oost-Macedonië en Thracië, Dytiki en Sterea Ellada, Midden-Macedonië en West-Macedonië (Griekenland) en Campania (Italië) kunnen worden beschouwd als de meest gespecialiseerde regio’s. In deze regio’s speelt de tabaksteelt bijgevolg een belangrijke rol, zowel structureel als naar specialisatie, en derhalve is de teelt zowel economisch als sociaal van belang. Bij de evaluatie zijn kwantitatieve parameters gebruikt (percentage tabakstelers ten opzichte van het totale aantal landbouwbedrijven versus percentage tabaksareaal ten opzichte van het totale landbouwareaal) om te bepalen hoezeer regio’s in tabak gespecialiseerd zijn (7), waardoor bewijzen konden worden verzameld voor het belang van de tabaksteelt in vergelijking tot andere gewassen. |
| --- | --- |

25.

In verscheidene tabakproducerende regio’s is tabak het belangrijkste gewas. Het merendeel van de landbouwberoepsbevolking in dergelijke gespecialiseerde regio’s is werkzaam in de productie, de eerste bewerking, het vervoer of de toelevering van materialen voor de teelt van dit gewas. Bijgevolg is een groot gedeelte van de landbouwbevolking afhankelijk van de tabaksproductie.

Oost-Macedonië en Thracië, Dytiki en Sterea Ellada, Midden-Macedonië en West-Macedonië (Griekenland) en Campania (Italië) kunnen worden beschouwd als de meest gespecialiseerde regio’s. In deze regio’s speelt de tabaksteelt bijgevolg een belangrijke rol, zowel structureel als naar specialisatie, en derhalve is de teelt zowel economisch als sociaal van belang. Bij de evaluatie zijn kwantitatieve parameters gebruikt (percentage tabakstelers ten opzichte van het totale aantal landbouwbedrijven versus percentage tabaksareaal ten opzichte van het totale landbouwareaal) om te bepalen hoezeer regio’s in tabak gespecialiseerd zijn (7), waardoor bewijzen konden worden verzameld voor het belang van de tabaksteelt in vergelijking tot andere gewassen.

| 26. | De aanpak van de Commissie was gerechtvaardigd en gaf een juiste afspiegeling van de realiteit op de markt. De vraag naar en de kwaliteit en marktprijzen van de in de Europese Unie geproduceerde tabakssoorten zijn toegenomen (mede onder invloed van de cyclische ontwikkeling van de prijzen op de wereldmarkt). |
| --- | --- |

26.

De aanpak van de Commissie was gerechtvaardigd en gaf een juiste afspiegeling van de realiteit op de markt. De vraag naar en de kwaliteit en marktprijzen van de in de Europese Unie geproduceerde tabakssoorten zijn toegenomen (mede onder invloed van de cyclische ontwikkeling van de prijzen op de wereldmarkt).

| 27. | Ten tijde van de voorbereiding van de hervorming van 1998 moest de productie marktgerichter worden. De Commissie heeft voorgesteld productierechten over te hevelen van de ene soortengroep naar de andere, afhankelijk van de vraag op de markt. Om te voldoen aan de toenemende vraag naar flue-cured- en light air-curedtabak van betere kwaliteit, is meer tabak van deze soorten geproduceerd. Er zijn aanwijzingen dat zowel de uitvoer als bepaalde vormen van invoer zijn afgenomen. Het volume van de uitvoer van de Europese Unie is aanzienlijk kleiner geworden, met name de uitvoer van tabak van mindere kwaliteit (in het bijzonder semi-oriëntaalse soorten en dark-air-curedsoorten), terwijl de waarde ervan is toegenomen. |
| --- | --- |

27.

Ten tijde van de voorbereiding van de hervorming van 1998 moest de productie marktgerichter worden. De Commissie heeft voorgesteld productierechten over te hevelen van de ene soortengroep naar de andere, afhankelijk van de vraag op de markt. Om te voldoen aan de toenemende vraag naar flue-cured- en light air-curedtabak van betere kwaliteit, is meer tabak van deze soorten geproduceerd. Er zijn aanwijzingen dat zowel de uitvoer als bepaalde vormen van invoer zijn afgenomen. Het volume van de uitvoer van de Europese Unie is aanzienlijk kleiner geworden, met name de uitvoer van tabak van mindere kwaliteit (in het bijzonder semi-oriëntaalse soorten en dark-air-curedsoorten), terwijl de waarde ervan is toegenomen.

| 28. | De belangrijkste doelstellingen van de hervorming, op basis van een modulering van een gedeelte van de premie, waren het verbeteren van de kwaliteit en het verhogen van de prijs binnen de Europese Unie en beide doelstellingen zijn in ruime mate verwezenlijkt. De meest recente bewijzen waarover de Commissie beschikt, tonen aan dat de prijzen voor bepaalde soortengroepen (mede onder invloed van de cyclische ontwikkeling van de wereldmarktprijzen) zijn gestegen. |
| --- | --- |

28.

De belangrijkste doelstellingen van de hervorming, op basis van een modulering van een gedeelte van de premie, waren het verbeteren van de kwaliteit en het verhogen van de prijs binnen de Europese Unie en beide doelstellingen zijn in ruime mate verwezenlijkt. De meest recente bewijzen waarover de Commissie beschikt, tonen aan dat de prijzen voor bepaalde soortengroepen (mede onder invloed van de cyclische ontwikkeling van de wereldmarktprijzen) zijn gestegen.

| 29. | De Commissie heeft rekening gehouden met het feit dat de prijs wordt beïnvloed door het aanbod (productie, invoer, voorraden) en de vraag (consumptie, uitvoer), en tevens met de wisselkoersen. Het is echter duidelijk dat, binnen iedere marktsituatie en in ieder oogstjaar, kwaliteitsverschillen leiden tot prijsverschillen. Vaak wordt het argument gebruikt dat een teler voor dezelfde kwaliteit niet altijd dezelfde prijs krijgt. Dit is echter een gevolg van de vrije mededinging tussen verwerkers bij de onderhandelingen over contracten.
  Het ontbreken van een uniform systeem voor kwaliteitsindeling was geen belemmering voor een kwaliteitsbeleid. Met behulp van de verschillende nationale en plaatselijke kwaliteitsindelingssystemen kan een onderscheid worden gemaakt tussen soortengroepen en specifieke eerste bewerkingsbehoeften. |
| --- | --- |

29.

De Commissie heeft rekening gehouden met het feit dat de prijs wordt beïnvloed door het aanbod (productie, invoer, voorraden) en de vraag (consumptie, uitvoer), en tevens met de wisselkoersen. Het is echter duidelijk dat, binnen iedere marktsituatie en in ieder oogstjaar, kwaliteitsverschillen leiden tot prijsverschillen. Vaak wordt het argument gebruikt dat een teler voor dezelfde kwaliteit niet altijd dezelfde prijs krijgt. Dit is echter een gevolg van de vrije mededinging tussen verwerkers bij de onderhandelingen over contracten.

Het ontbreken van een uniform systeem voor kwaliteitsindeling was geen belemmering voor een kwaliteitsbeleid. Met behulp van de verschillende nationale en plaatselijke kwaliteitsindelingssystemen kan een onderscheid worden gemaakt tussen soortengroepen en specifieke eerste bewerkingsbehoeften.

| 30. | De Commissie is van mening dat haar marktanalyse was gebaseerd op de beste gegevens die op het betrokken moment beschikbaar waren en dat de analyse de beleidsmakers voldoende inzicht in de marktsituatie heeft gegeven voor het kiezen van marktmaatregelen. |
| --- | --- |

30.

De Commissie is van mening dat haar marktanalyse was gebaseerd op de beste gegevens die op het betrokken moment beschikbaar waren en dat de analyse de beleidsmakers voldoende inzicht in de marktsituatie heeft gegeven voor het kiezen van marktmaatregelen.

| 31. | Het ontbreken van alternatieve gewassen moet worden gezien in samenhang met de gehele productieketen en niet alleen met de primaire teelt van tabak op het bedrijf. In sommige regio’s zijn plaatselijke ondernemingen zo sterk van tabak afhankelijk geweest dat omschakeling naar een andere teelt alleen op langere termijn mogelijk zou zijn. |
| --- | --- |

31.

Het ontbreken van alternatieve gewassen moet worden gezien in samenhang met de gehele productieketen en niet alleen met de primaire teelt van tabak op het bedrijf. In sommige regio’s zijn plaatselijke ondernemingen zo sterk van tabak afhankelijk geweest dat omschakeling naar een andere teelt alleen op langere termijn mogelijk zou zijn.

| 32. | Bij de GMO na 1998 werd rekening gehouden met het feit dat de afzet is geconcentreerd rond een beperkt aantal multinationals voor eerste bewerking, handel en productie en dat zij een belangrijke rol spelen bij de prijsbepaling. Om tegenwicht te bieden voor de toenemende integratie en concentratie onder verwerkers, heeft de Commissie telers (via het variabele gedeelte van de premie) sterke stimulansen gegeven om toe te treden tot telersverenigingen en heeft zij de rol van telersverenigingen versterkt. |
| --- | --- |

32.

Bij de GMO na 1998 werd rekening gehouden met het feit dat de afzet is geconcentreerd rond een beperkt aantal multinationals voor eerste bewerking, handel en productie en dat zij een belangrijke rol spelen bij de prijsbepaling. Om tegenwicht te bieden voor de toenemende integratie en concentratie onder verwerkers, heeft de Commissie telers (via het variabele gedeelte van de premie) sterke stimulansen gegeven om toe te treden tot telersverenigingen en heeft zij de rol van telersverenigingen versterkt.

| 33. | Het directoraat-generaal Landbouw heeft het directoraat-generaal Concurrentie in juni 2001 geïnformeerd over haar aanwijzingen voor praktijken die de mededinging zouden verstoren. Deze informatie heeft onder andere geleid tot onderzoeksmaatregelen van het directoraat-generaal Concurrentie in oktober 2001. Dit onderzoek door het directoraat-generaal Concurrentie heeft vervolgens bevestigd dat de vermeende praktijken in Italië en Spanje ook echt bestonden (zie de paragrafen 67 tot en met 71).
  Het uit 1993 daterende verbod van de Commissie voor telersverenigingen om de eerste bewerking te verrichten, was vooral bedoeld om de functies van teler (telersvereniging) en eerste bewerker te scheiden teneinde belangenverstrengeling tussen de partijen te voorkomen. Het betrekken van telersverenigingen bij de verwerking had niet de voorkeur aangezien dit een grote mate van specialisatie en kapitaalsinput vergt. De scheiding tussen de functies van telers en verwerkers werd gehandhaafd om een eerlijke prijsvorming voor ruwe tabak verder te garanderen. |
| --- | --- |

33.

Het directoraat-generaal Landbouw heeft het directoraat-generaal Concurrentie in juni 2001 geïnformeerd over haar aanwijzingen voor praktijken die de mededinging zouden verstoren. Deze informatie heeft onder andere geleid tot onderzoeksmaatregelen van het directoraat-generaal Concurrentie in oktober 2001. Dit onderzoek door het directoraat-generaal Concurrentie heeft vervolgens bevestigd dat de vermeende praktijken in Italië en Spanje ook echt bestonden (zie de paragrafen 67 tot en met 71).

Het uit 1993 daterende verbod van de Commissie voor telersverenigingen om de eerste bewerking te verrichten, was vooral bedoeld om de functies van teler (telersvereniging) en eerste bewerker te scheiden teneinde belangenverstrengeling tussen de partijen te voorkomen. Het betrekken van telersverenigingen bij de verwerking had niet de voorkeur aangezien dit een grote mate van specialisatie en kapitaalsinput vergt. De scheiding tussen de functies van telers en verwerkers werd gehandhaafd om een eerlijke prijsvorming voor ruwe tabak verder te garanderen.

| 34. | Bij het overleg tussen de betrokken diensten in 1998 met het oog op de hervorming van de GMO is de op dat moment gangbare praktijk bij de Commissie gevolgd. Het directoraat-generaal Landbouw heeft in januari 1998 vijf andere diensten over het voorstel geraadpleegd: het directoraat-generaal XIX (Begroting), het directoraat-generaal V (Werkgelegenheid), het directoraat-generaal XI (Milieu), het directoraat-generaal XX (Financiële controle) en de Juridische dienst.
  In het kader van de normale procedure voor de goedkeuring van voorstellen van de Commissie zijn ook alle leden van de Commissie en de kabinetten geraadpleegd.
  Voorafgaand aan het voorstel uit 1998 had de Commissie een verslag aan de Raad gepresenteerd over de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak in 1996 (8), dat uitgebreid met de lidstaten is besproken en dat alle mogelijke opties bevatte, waarvan er enkele in het voorstel van 1998 zijn overgenomen.
  In 2001 is de Commissie overgegaan tot een bredere en meer systematische raadpleging van de diensten. Bovendien wordt sinds 2003 voor alle belangrijke voorstellen een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt die samen met het wetgevingsvoorstel aan de andere instellingen wordt voorgelegd. Voor de tabakshervorming die in april 2004 door de Raad is goedgekeurd, is deze nieuwe procedure gevolgd en hebben 16 diensten deelgenomen aan de effectbeoordeling, met inbegrip van het directoraat-generaal Ontwikkeling, het directoraat-generaal Milieu, het directoraat-generaal Concurrentie en het directoraat-generaal Belastingen en douane-unie. |
| --- | --- |

34.

Bij het overleg tussen de betrokken diensten in 1998 met het oog op de hervorming van de GMO is de op dat moment gangbare praktijk bij de Commissie gevolgd. Het directoraat-generaal Landbouw heeft in januari 1998 vijf andere diensten over het voorstel geraadpleegd: het directoraat-generaal XIX (Begroting), het directoraat-generaal V (Werkgelegenheid), het directoraat-generaal XI (Milieu), het directoraat-generaal XX (Financiële controle) en de Juridische dienst.

In het kader van de normale procedure voor de goedkeuring van voorstellen van de Commissie zijn ook alle leden van de Commissie en de kabinetten geraadpleegd.

Voorafgaand aan het voorstel uit 1998 had de Commissie een verslag aan de Raad gepresenteerd over de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak in 1996 (8), dat uitgebreid met de lidstaten is besproken en dat alle mogelijke opties bevatte, waarvan er enkele in het voorstel van 1998 zijn overgenomen.

In 2001 is de Commissie overgegaan tot een bredere en meer systematische raadpleging van de diensten. Bovendien wordt sinds 2003 voor alle belangrijke voorstellen een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt die samen met het wetgevingsvoorstel aan de andere instellingen wordt voorgelegd. Voor de tabakshervorming die in april 2004 door de Raad is goedgekeurd, is deze nieuwe procedure gevolgd en hebben 16 diensten deelgenomen aan de effectbeoordeling, met inbegrip van het directoraat-generaal Ontwikkeling, het directoraat-generaal Milieu, het directoraat-generaal Concurrentie en het directoraat-generaal Belastingen en douane-unie.

| 35. | Het ontwikkelingsbeleid van de Commissie erkent de essentiële rol van de landbouw en de plattelandsontwikkeling voor economische groei en armoedebestrijding in vele ontwikkelingslanden, waar in bepaalde regio’s tabak wordt geteeld. Tabak uit ontwikkelingslanden kan op verschillende markten een concurrent van tabak uit de Europese Unie vormen. Ofschoon er geen uitvoerrestituties worden toegekend, kunnen de subsidies waar de tabak uit de Europese Unie van profiteert, de concurrentieverhoudingen en de prijzen op de wereldmarkt wel beïnvloeden. Aangezien de tabaksproductie in de Europese Unie echter slechts 5 % van de wereldproductie en 11 % van de werelduitvoer vertegenwoordigt, kan de invloed nooit groot zijn. De recentelijk goedgekeurde hervorming van de GMO voor tabak zou potentiële storende effecten van de bestaande regeling moeten verzachten aangezien er, als de hervorming eenmaal voltooid is, geen koppeling meer zal bestaan tussen de steun en de productie. |
| --- | --- |

35.

Het ontwikkelingsbeleid van de Commissie erkent de essentiële rol van de landbouw en de plattelandsontwikkeling voor economische groei en armoedebestrijding in vele ontwikkelingslanden, waar in bepaalde regio’s tabak wordt geteeld. Tabak uit ontwikkelingslanden kan op verschillende markten een concurrent van tabak uit de Europese Unie vormen. Ofschoon er geen uitvoerrestituties worden toegekend, kunnen de subsidies waar de tabak uit de Europese Unie van profiteert, de concurrentieverhoudingen en de prijzen op de wereldmarkt wel beïnvloeden. Aangezien de tabaksproductie in de Europese Unie echter slechts 5 % van de wereldproductie en 11 % van de werelduitvoer vertegenwoordigt, kan de invloed nooit groot zijn. De recentelijk goedgekeurde hervorming van de GMO voor tabak zou potentiële storende effecten van de bestaande regeling moeten verzachten aangezien er, als de hervorming eenmaal voltooid is, geen koppeling meer zal bestaan tussen de steun en de productie.

| 36. | Dat de productie steeds meer wordt gericht op flue-cured- en light-air-curedtabak, is het gevolg van de vraag op de markt en niet van de premieregeling in het kader van de GMO. Herstructurering van de productie heeft bijgedragen tot concentratie en intensivering van de productie op grotere bedrijven. Aangezien de totale productie in de Europese Unie wordt beperkt door kwantitatieve drempels, is het totale teeltareaal door de hogere opbrengsten aanzienlijk ingekrompen.
  Louter vanuit milieuoogpunt zou het wenselijk zijn geweest oppervlaktereferentiewaarden (beperkingen) in plaats van kwantitatieve drempels te hanteren. Deze mogelijkheid is echter buiten beschouwing gelaten aangezien de stimulans om tabak van hogere kwaliteit te telen, daardoor volledig verloren zou zijn gegaan.
  Voor de Europese Raad van Gotenburg in 2001 heeft de Commissie gepleit voor „heroriëntering van de steun van het gemeenschappelijke landbouwbeleid waarbij kwaliteit en gezondheidsoverwegingen wel en kwantiteit niet wordt beloond” (zie COM(2001) 264 def.). De laatste tabakshervorming beantwoordt aan deze verklaring van Gotenburg. |
| --- | --- |

36.

Dat de productie steeds meer wordt gericht op flue-cured- en light-air-curedtabak, is het gevolg van de vraag op de markt en niet van de premieregeling in het kader van de GMO. Herstructurering van de productie heeft bijgedragen tot concentratie en intensivering van de productie op grotere bedrijven. Aangezien de totale productie in de Europese Unie wordt beperkt door kwantitatieve drempels, is het totale teeltareaal door de hogere opbrengsten aanzienlijk ingekrompen.

Louter vanuit milieuoogpunt zou het wenselijk zijn geweest oppervlaktereferentiewaarden (beperkingen) in plaats van kwantitatieve drempels te hanteren. Deze mogelijkheid is echter buiten beschouwing gelaten aangezien de stimulans om tabak van hogere kwaliteit te telen, daardoor volledig verloren zou zijn gegaan.

Voor de Europese Raad van Gotenburg in 2001 heeft de Commissie gepleit voor „heroriëntering van de steun van het gemeenschappelijke landbouwbeleid waarbij kwaliteit en gezondheidsoverwegingen wel en kwantiteit niet wordt beloond” (zie COM(2001) 264 def.). De laatste tabakshervorming beantwoordt aan deze verklaring van Gotenburg.

| 37. | Het aandeel van de grondstof (ruwe tabak) in de prijs van sigaretten wordt zeer klein geacht. De invloed van subsidies op verlagingen van de detailhandelsprijzen is dan ook verwaarloosbaar.
  De Commissie wijst erop dat in artikel 8, lid 2, van Richtlijn 95/59/EG van de Raad (PB L 291 van 6.12.1995, blz. 40) is bepaald dat het heffingspercentage van de evenredige accijns en het bedrag van de specifieke accijns voor alle sigaretten gelijk moeten zijn. Bijgevolg is het voor de lidstaten onmogelijk om een lager tarief voor hun eigen tabak toe te passen. Het door de Rekenkamer geciteerde arrest van het Hof van Justitie (zaak C-302/00) bevestigt dat Frankrijk, waar een stelsel van gedifferentieerde belastingheffing voor sigaretten van donkere en lichte tabak werd gehanteerd, niet heeft voldaan aan de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn 95/59/EG en van artikel 90 van het Verdrag. Naar aanleiding van dit arrest heeft Frankrijk zijn accijnzen in overeenstemming gebracht met het Gemeenschapsrecht (wet nr. 2002-1487 van 20 december 2002). |
| --- | --- |

37.

Het aandeel van de grondstof (ruwe tabak) in de prijs van sigaretten wordt zeer klein geacht. De invloed van subsidies op verlagingen van de detailhandelsprijzen is dan ook verwaarloosbaar.

De Commissie wijst erop dat in artikel 8, lid 2, van Richtlijn 95/59/EG van de Raad (PB L 291 van 6.12.1995, blz. 40) is bepaald dat het heffingspercentage van de evenredige accijns en het bedrag van de specifieke accijns voor alle sigaretten gelijk moeten zijn. Bijgevolg is het voor de lidstaten onmogelijk om een lager tarief voor hun eigen tabak toe te passen. Het door de Rekenkamer geciteerde arrest van het Hof van Justitie (zaak C-302/00) bevestigt dat Frankrijk, waar een stelsel van gedifferentieerde belastingheffing voor sigaretten van donkere en lichte tabak werd gehanteerd, niet heeft voldaan aan de verplichtingen uit hoofde van Richtlijn 95/59/EG en van artikel 90 van het Verdrag. Naar aanleiding van dit arrest heeft Frankrijk zijn accijnzen in overeenstemming gebracht met het Gemeenschapsrecht (wet nr. 2002-1487 van 20 december 2002).

DE GMO HEEFT NIET HET BEOOGDE EFFECT GEHAD

| 38. | Zoals aangegeven in de paragrafen 28, 31 en 59, heeft de hervorming geleid tot een aanzienlijke vermindering van de productie van tabak van de twee laagste kwaliteitscategorieën, waarmee is bijgedragen aan de oplossing van het probleem dat de geteelde kwaliteiten niet beantwoordden aan de vraag op de markt. |
| --- | --- |

38.

Zoals aangegeven in de paragrafen 28, 31 en 59, heeft de hervorming geleid tot een aanzienlijke vermindering van de productie van tabak van de twee laagste kwaliteitscategorieën, waarmee is bijgedragen aan de oplossing van het probleem dat de geteelde kwaliteiten niet beantwoordden aan de vraag op de markt.

| 39. | Om het effect te meten, heeft de Commissie de term „redelijk inkomen”, zoals gebruikt in het Verdrag, gehanteerd als kwantificeerbaar doel: een algemene verbetering van de prijs (en kwaliteit) volgens de via het Informatienetwerk inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen (ILB) beschikbare gegevens over productiekosten en inkomen (9). Informatie over prijzen, verwerking en voorraden is verzameld door middel van Verordening (EG) nr. 2636/1999 (inmiddels gecodificeerd bij Verordening (EG) nr. 604/2004 van de Commissie — PB L 97 van 1.4.2004, blz. 34). Het effect van de premies op het inkomen van telers is beoordeeld in de uitgebreide effectbeoordeling uit 2003. |
| --- | --- |

39.

Om het effect te meten, heeft de Commissie de term „redelijk inkomen”, zoals gebruikt in het Verdrag, gehanteerd als kwantificeerbaar doel: een algemene verbetering van de prijs (en kwaliteit) volgens de via het Informatienetwerk inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen (ILB) beschikbare gegevens over productiekosten en inkomen (9). Informatie over prijzen, verwerking en voorraden is verzameld door middel van Verordening (EG) nr. 2636/1999 (inmiddels gecodificeerd bij Verordening (EG) nr. 604/2004 van de Commissie — PB L 97 van 1.4.2004, blz. 34). Het effect van de premies op het inkomen van telers is beoordeeld in de uitgebreide effectbeoordeling uit 2003.

| 40. | De bewijzen waarover de Commissie beschikt, tonen aan dat voor bepaalde soortengroepen (mede onder invloed van de cyclische ontwikkeling van de wereldmarktprijzen) prijs en kwaliteit zijn verhoogd. |
| --- | --- |

40.

De bewijzen waarover de Commissie beschikt, tonen aan dat voor bepaalde soortengroepen (mede onder invloed van de cyclische ontwikkeling van de wereldmarktprijzen) prijs en kwaliteit zijn verhoogd.

| 41. | De gemiddelde verkoopprijzen in twee opeenvolgende jaren zijn niet representatief voor de ontwikkeling op langere termijn. Waarnemingen gedurende verscheidene jaren (1993-2002) tonen aan dat de nettoprijs op langere termijn stijgt. Geringe afwijkingen van deze ontwikkeling van jaar tot jaar houden verband met het cyclische karakter van de tabaksprijsontwikkeling. |
| --- | --- |

41.

De gemiddelde verkoopprijzen in twee opeenvolgende jaren zijn niet representatief voor de ontwikkeling op langere termijn. Waarnemingen gedurende verscheidene jaren (1993-2002) tonen aan dat de nettoprijs op langere termijn stijgt. Geringe afwijkingen van deze ontwikkeling van jaar tot jaar houden verband met het cyclische karakter van de tabaksprijsontwikkeling.

| 42. | De Commissie is van mening dat verbeteringen in de kwaliteit op twee manieren kunnen worden gemeten: ten eerste door de stijgende vraag naar soortengroepen van een bepaalde kwaliteit. De nettostijging van de productie van de soortengroepen I (flue cured) en II (light air cured) als gevolg van de toenemende vraag op de markt en de dalende productie van de soortengroepen V (sun cured) en III (dark air cured) die met afzetproblemen te kampen hebben gehad, duiden op een algemene kwaliteitsverbetering en grotere marktgerichtheid. Ten tweede kan de kwaliteitsverbetering worden gemeten aan de hand van de stijging van de prijzen ten opzichte van de algemene marktprijsontwikkeling. |
| --- | --- |

42.

De Commissie is van mening dat verbeteringen in de kwaliteit op twee manieren kunnen worden gemeten: ten eerste door de stijgende vraag naar soortengroepen van een bepaalde kwaliteit. De nettostijging van de productie van de soortengroepen I (flue cured) en II (light air cured) als gevolg van de toenemende vraag op de markt en de dalende productie van de soortengroepen V (sun cured) en III (dark air cured) die met afzetproblemen te kampen hebben gehad, duiden op een algemene kwaliteitsverbetering en grotere marktgerichtheid. Ten tweede kan de kwaliteitsverbetering worden gemeten aan de hand van de stijging van de prijzen ten opzichte van de algemene marktprijsontwikkeling.

| 44. | De meeste tabakstelers produceren variërende hoeveelheden tabak van verschillende kwaliteit, wat leidt tot een proportionele verdeling van de premies. De Commissie beschikt echter ook over gegevens waaruit blijkt dat in bepaalde gevallen de variabele premie eerlijk is verdeeld. Dergelijke gevallen zijn relatief zeldzaam maar in 2000 is een toename geconstateerd ten opzichte van 1999, het eerste jaar waarin de variabele premie werd toegepast.
  Bovendien heeft de variabele premie, behalve bij de groepen V en III, gezorgd voor hogere prijzen, wat toch het belangrijkste doel van de hervorming was. |
| --- | --- |

44.

De meeste tabakstelers produceren variërende hoeveelheden tabak van verschillende kwaliteit, wat leidt tot een proportionele verdeling van de premies. De Commissie beschikt echter ook over gegevens waaruit blijkt dat in bepaalde gevallen de variabele premie eerlijk is verdeeld. Dergelijke gevallen zijn relatief zeldzaam maar in 2000 is een toename geconstateerd ten opzichte van 1999, het eerste jaar waarin de variabele premie werd toegepast.

Bovendien heeft de variabele premie, behalve bij de groepen V en III, gezorgd voor hogere prijzen, wat toch het belangrijkste doel van de hervorming was.

| 45. | Sinds 1993 is het niveau van de premies nauwelijks gewijzigd, behalve voor groep V. Het door de Raad goedgekeurde beleid was erop gericht een vaste inkomenssteun te waarborgen, maar toch ruimte te laten voor variaties in de garantiedrempelhoeveelheden afhankelijk van de vraag. In 2002 heeft de Raad besloten de garantiedrempelhoeveelheden te verlagen om het aanbod ten opzichte van de vraag te verlagen, waardoor een relatief tekort zou ontstaan, de concurrentie zou worden gestimuleerd en de prijzen zouden stijgen.
  De Commissie heeft voorgesteld een onderscheid te maken tussen een vast gedeelte van de premie (dat een minimuminkomen biedt) en een variabel deel (ten behoeve van de economische werking) dat afhankelijk is van de verkoopprijzen. |
| --- | --- |

45.

Sinds 1993 is het niveau van de premies nauwelijks gewijzigd, behalve voor groep V. Het door de Raad goedgekeurde beleid was erop gericht een vaste inkomenssteun te waarborgen, maar toch ruimte te laten voor variaties in de garantiedrempelhoeveelheden afhankelijk van de vraag. In 2002 heeft de Raad besloten de garantiedrempelhoeveelheden te verlagen om het aanbod ten opzichte van de vraag te verlagen, waardoor een relatief tekort zou ontstaan, de concurrentie zou worden gestimuleerd en de prijzen zouden stijgen.

De Commissie heeft voorgesteld een onderscheid te maken tussen een vast gedeelte van de premie (dat een minimuminkomen biedt) en een variabel deel (ten behoeve van de economische werking) dat afhankelijk is van de verkoopprijzen.

| 46t/m 48. | In haar uitgebreide effectbeoordeling heeft de Commissie gemiddelde productiekosten en marges per hectare tabak op gespecialiseerde bedrijven vastgesteld (voor de periode 1999-2000) op basis van de ILB.
  Het belangrijkste probleem is de nauwkeurige waardering van arbeid van gezinsleden op het bedrijf. Als voor dit werk dezelfde kosten worden gehanteerd als voor betaalde arbeidskrachten, dan is het inkomen negatief. Als de kosten van werk door gezinsleden lager worden geraamd, is er sprake van evenwicht op de rekening of zelfs winst. De totale marges (van inkomsten uit tabak + premie) ten opzichte van de totale kosten (variabele en vaste kosten) zijn grotendeels positief in alle regio’s. Geconcludeerd kon worden dat de inkomsten (totale inkomsten minus totale kosten) uit tabak alleen negatief waren in Thessalia en Sterea Ellas, wat overeenkomt met 34 % van alle Griekse telers. Het inkomen in Italië, Spanje en de overige Griekse regio’s was positief. |
| --- | --- |

46t/m 48.

In haar uitgebreide effectbeoordeling heeft de Commissie gemiddelde productiekosten en marges per hectare tabak op gespecialiseerde bedrijven vastgesteld (voor de periode 1999-2000) op basis van de ILB.

Het belangrijkste probleem is de nauwkeurige waardering van arbeid van gezinsleden op het bedrijf. Als voor dit werk dezelfde kosten worden gehanteerd als voor betaalde arbeidskrachten, dan is het inkomen negatief. Als de kosten van werk door gezinsleden lager worden geraamd, is er sprake van evenwicht op de rekening of zelfs winst. De totale marges (van inkomsten uit tabak + premie) ten opzichte van de totale kosten (variabele en vaste kosten) zijn grotendeels positief in alle regio’s. Geconcludeerd kon worden dat de inkomsten (totale inkomsten minus totale kosten) uit tabak alleen negatief waren in Thessalia en Sterea Ellas, wat overeenkomt met 34 % van alle Griekse telers. Het inkomen in Italië, Spanje en de overige Griekse regio’s was positief.

| 47. | De Commissie heeft voldaan aan de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 2075/92.
  De hervorming van 1998 was specifiek gericht op de modulering van het variabele gedeelte van de premie om een hogere kwaliteit beter te belonen. Vanwege aanhoudende problemen met de afzet van tabak van groep V heeft de Commissie voorgesteld de premie met 10 % te verlagen. Ook is voorgesteld de garantiedrempelhoeveelheid te verlagen. |
| --- | --- |

47.

De Commissie heeft voldaan aan de bepalingen van Verordening (EEG) nr. 2075/92.

De hervorming van 1998 was specifiek gericht op de modulering van het variabele gedeelte van de premie om een hogere kwaliteit beter te belonen. Vanwege aanhoudende problemen met de afzet van tabak van groep V heeft de Commissie voorgesteld de premie met 10 % te verlagen. Ook is voorgesteld de garantiedrempelhoeveelheid te verlagen.

| 48. | De prijs wordt bepaald door vraag en aanbod, maar ook door de kwaliteit van een grondstof. Op de markt voor ruwe tabak is de prijs vastgelegd in het contract. |
| --- | --- |

48.

De prijs wordt bepaald door vraag en aanbod, maar ook door de kwaliteit van een grondstof. Op de markt voor ruwe tabak is de prijs vastgelegd in het contract.

| 49. | Het doel van de verordening is uiteindelijk een redelijk inkomen te garanderen. Het niveau van de premie wordt bepaald door de Raad. Ten tijde van de hervorming van 1992 is de waarde van de premie berekend voor iedere soortengroep als het gemiddelde van de premies voor alle soorten van de groep. Het mechanisme om de premie aan te passen aan de variaties in prijs en/of kosten, is afgeschaft. |
| --- | --- |

49.

Het doel van de verordening is uiteindelijk een redelijk inkomen te garanderen. Het niveau van de premie wordt bepaald door de Raad. Ten tijde van de hervorming van 1992 is de waarde van de premie berekend voor iedere soortengroep als het gemiddelde van de premies voor alle soorten van de groep. Het mechanisme om de premie aan te passen aan de variaties in prijs en/of kosten, is afgeschaft.

| 51 en 52. | Zoals aangegeven in paragraaf 28 is de Europese Unie om agronomische en klimatologische redenen niet in staat alle tabak te produceren die nodig is voor de vervaardiging van tabaksproducten. Tussen 1990 en 2000 is de invoer van ruwe tabak stabiel gebleven. Aangezien de invoer echter voor het grootste gedeelte uit gestripte tabak bestaat, zijn er geen gegevens beschikbaar over de soortengroepen en dat ingevoerde tabak wordt vervangen door binnenlandse producten kan niet worden bevestigd of ontkend. Het GMO-beleid was succesvol aangezien in de periode 1990-2000 de omvang van de uitvoer uit de Europese Unie is gedaald, maar de waarde ervan is gestegen, wat duidt op een aanzienlijke verlaging van de productie van tabak van lagere kwaliteit. Bovendien is de samenstelling van de EU-productie gewijzigd overeenkomstig de vraag als gevolg van de overdracht van drempelhoeveelheden. |
| --- | --- |

51 en 52.

Zoals aangegeven in paragraaf 28 is de Europese Unie om agronomische en klimatologische redenen niet in staat alle tabak te produceren die nodig is voor de vervaardiging van tabaksproducten. Tussen 1990 en 2000 is de invoer van ruwe tabak stabiel gebleven. Aangezien de invoer echter voor het grootste gedeelte uit gestripte tabak bestaat, zijn er geen gegevens beschikbaar over de soortengroepen en dat ingevoerde tabak wordt vervangen door binnenlandse producten kan niet worden bevestigd of ontkend. Het GMO-beleid was succesvol aangezien in de periode 1990-2000 de omvang van de uitvoer uit de Europese Unie is gedaald, maar de waarde ervan is gestegen, wat duidt op een aanzienlijke verlaging van de productie van tabak van lagere kwaliteit. Bovendien is de samenstelling van de EU-productie gewijzigd overeenkomstig de vraag als gevolg van de overdracht van drempelhoeveelheden.

| 54. | De Commissie is het met de Rekenkamer eens dat de uitgaven voor informatie van het Communautair Fonds voor tabak in de periode vóór 2001 gering waren.
  Met de goedkeuring van uitvoeringsbepalingen bij Verordening (EG) nr. 1648/2000 van de Commissie (PB L 189 van 27.7.2000, blz. 9) inzake het Communautair Fonds voor tabak op 25 juli 2000, de start van audits van eerdere betalingsverplichtingen en het herzien van de contracten heeft de Commissie het probleem grondig aangepakt. Tot dusverre is het aantal open contracten (zeven) aanzienlijk teruggebracht. De diensten van de Commissie zoeken nog steeds naar een oplossing op dit gebied. |
| --- | --- |

54.

De Commissie is het met de Rekenkamer eens dat de uitgaven voor informatie van het Communautair Fonds voor tabak in de periode vóór 2001 gering waren.

Met de goedkeuring van uitvoeringsbepalingen bij Verordening (EG) nr. 1648/2000 van de Commissie (PB L 189 van 27.7.2000, blz. 9) inzake het Communautair Fonds voor tabak op 25 juli 2000, de start van audits van eerdere betalingsverplichtingen en het herzien van de contracten heeft de Commissie het probleem grondig aangepakt. Tot dusverre is het aantal open contracten (zeven) aanzienlijk teruggebracht. De diensten van de Commissie zoeken nog steeds naar een oplossing op dit gebied.

| 55. | Naar aanleiding van de verklaring van de directeur-generaal voor Landbouw voor het jaar 2001 is intensief gewerkt aan oplossingen voor de problemen die voortvloeiden uit de financiële discrepanties tussen de meerjarige onderzoekscontracten en de jaarlijkse begrotingstoewijzingen enerzijds en bepaalde interne organisatorische tekortkomingen anderzijds. In 2002 is een interne taskforce opgericht om de achterstand in verband met negen lopende projecten weg te werken.
  In 2002 is met succes een actieplan uitgevoerd, waarna het beheer als genormaliseerd kon worden beschouwd, en bij de jaarlijkse verklaring van de directeur-generaal over 2002 kon het voorbehoud derhalve achterwege worden gelaten. |
| --- | --- |

55.

Naar aanleiding van de verklaring van de directeur-generaal voor Landbouw voor het jaar 2001 is intensief gewerkt aan oplossingen voor de problemen die voortvloeiden uit de financiële discrepanties tussen de meerjarige onderzoekscontracten en de jaarlijkse begrotingstoewijzingen enerzijds en bepaalde interne organisatorische tekortkomingen anderzijds. In 2002 is een interne taskforce opgericht om de achterstand in verband met negen lopende projecten weg te werken.

In 2002 is met succes een actieplan uitgevoerd, waarna het beheer als genormaliseerd kon worden beschouwd, en bij de jaarlijkse verklaring van de directeur-generaal over 2002 kon het voorbehoud derhalve achterwege worden gelaten.

| 56. | Ofschoon de directeur-generaal voor Gezondheid en consumentenbescherming in zijn jaarlijks activiteitenverslag over 2001 geen enkel formeel voorbehoud heeft gemaakt, heeft hij wel zijn bezorgdheid geuit over de zwakke punten in het beheer van voorbije projecten.
  Sinds 1999 had hij namelijk corrigerende maatregelen genomen voor een beter beheer van het fonds. De gevolgen van deze maatregelen werden zichtbaar vanaf 2001. Het gebruik van begrotingsmiddelen lag gemiddeld 80 % hoger dan de drie voorgaande jaren, ondanks de enorme verruiming van de begrotingsmiddelen (van 3 miljoen EUR tot 14,4 miljoen EUR in 2004).
  Met de nieuwe communicatiestrategie kan de Commissie het Communautair Fonds voor tabak tegenwoordig adequaat beheren en kan zij zelfs een nieuwe verhoging van de begroting aan. |
| --- | --- |

56.

Ofschoon de directeur-generaal voor Gezondheid en consumentenbescherming in zijn jaarlijks activiteitenverslag over 2001 geen enkel formeel voorbehoud heeft gemaakt, heeft hij wel zijn bezorgdheid geuit over de zwakke punten in het beheer van voorbije projecten.

Sinds 1999 had hij namelijk corrigerende maatregelen genomen voor een beter beheer van het fonds. De gevolgen van deze maatregelen werden zichtbaar vanaf 2001. Het gebruik van begrotingsmiddelen lag gemiddeld 80 % hoger dan de drie voorgaande jaren, ondanks de enorme verruiming van de begrotingsmiddelen (van 3 miljoen EUR tot 14,4 miljoen EUR in 2004).

Met de nieuwe communicatiestrategie kan de Commissie het Communautair Fonds voor tabak tegenwoordig adequaat beheren en kan zij zelfs een nieuwe verhoging van de begroting aan.

| 57. | Het aandeel van de specifieke steun dat de telersverenigingen naar verwachting zouden uitgeven, is gespecificeerd overeenkomstig artikel 40 van Verordening (EG) nr. 2848/98.
  Uit de evaluatie van de sector bleek dat de meeste telersverenigingen begeleidings-, bijstands- en opleidingsacties hebben ontwikkeld ter vermindering van de residuen aan gewasbeschermingsmiddelen en andere schadelijke stoffen (zware metalen, nitrosaminen, plastic draden enz.) door teelt- en oogsttechnieken te verbeteren (vermindering van het gebruik van chemicaliën, rationalisering van de waterdistributie, afvalverzameling enz.). De evaluator was echter niet in staat om objectieve bewijzen te vinden voor de resultaten van deze activiteiten.
  Op basis van de ILB-gegevens wijst een controle van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen op een intensivering van de teeltpraktijken en derhalve op een zekere verslechtering van het milieu-effect van de teelt, zij het op een sterk gereduceerde oppervlakte (– 43 % in tien jaar tijd). De intensivering heeft bijgedragen tot een verbetering van de kwaliteit, wat kleur en gaafheid van het blad betreft, en tot een hogere opbrengst. |
| --- | --- |

57.

Het aandeel van de specifieke steun dat de telersverenigingen naar verwachting zouden uitgeven, is gespecificeerd overeenkomstig artikel 40 van Verordening (EG) nr. 2848/98.

Uit de evaluatie van de sector bleek dat de meeste telersverenigingen begeleidings-, bijstands- en opleidingsacties hebben ontwikkeld ter vermindering van de residuen aan gewasbeschermingsmiddelen en andere schadelijke stoffen (zware metalen, nitrosaminen, plastic draden enz.) door teelt- en oogsttechnieken te verbeteren (vermindering van het gebruik van chemicaliën, rationalisering van de waterdistributie, afvalverzameling enz.). De evaluator was echter niet in staat om objectieve bewijzen te vinden voor de resultaten van deze activiteiten.

Op basis van de ILB-gegevens wijst een controle van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en meststoffen op een intensivering van de teeltpraktijken en derhalve op een zekere verslechtering van het milieu-effect van de teelt, zij het op een sterk gereduceerde oppervlakte (– 43 % in tien jaar tijd). De intensivering heeft bijgedragen tot een verbetering van de kwaliteit, wat kleur en gaafheid van het blad betreft, en tot een hogere opbrengst.

| 58 en 59. | In het kader van goed financieel beheer heeft de Commissie ervoor gekozen om de opkoopprijs aanvankelijk laag te houden en geleidelijk te verhogen om de prestaties van de opkoopregeling te bevorderen.
  Ofschoon de totale opgekochte hoeveelheid betrekkelijk gering kan worden genoemd ten opzichte van de totale hoeveelheden, heeft zowel de opkoop als de overdracht van drempelhoeveelheden geleid tot een afname van de hoeveelheid van groep III met 10 569 t (– 33 %) en van groep V met 12 365 t (– 78 %). Dit resultaat mag een succes worden genoemd.
  Ten slotte heeft de opkoopregeling tussen 1999 en 2002, ondanks het feit dat ook andere factoren in ogenschouw moeten worden genomen, een gunstige bijdrage geleverd aan de herstructurering van de productie: 10 671 telers hebben de sector verlaten en 12 549 t aan productiequota is verkocht aan andere telers die vervolgens hun productiestructuur konden ontwikkelen. |
| --- | --- |

58 en 59.

In het kader van goed financieel beheer heeft de Commissie ervoor gekozen om de opkoopprijs aanvankelijk laag te houden en geleidelijk te verhogen om de prestaties van de opkoopregeling te bevorderen.

Ofschoon de totale opgekochte hoeveelheid betrekkelijk gering kan worden genoemd ten opzichte van de totale hoeveelheden, heeft zowel de opkoop als de overdracht van drempelhoeveelheden geleid tot een afname van de hoeveelheid van groep III met 10 569 t (– 33 %) en van groep V met 12 365 t (– 78 %). Dit resultaat mag een succes worden genoemd.

Ten slotte heeft de opkoopregeling tussen 1999 en 2002, ondanks het feit dat ook andere factoren in ogenschouw moeten worden genomen, een gunstige bijdrage geleverd aan de herstructurering van de productie: 10 671 telers hebben de sector verlaten en 12 549 t aan productiequota is verkocht aan andere telers die vervolgens hun productiestructuur konden ontwikkelen.

| 59. | Hierbij moet ook worden opgemerkt dat de lidstaten sinds 2003 omschakelingsprogramma’s hebben opgezet in het kader van het Communautair Fonds voor tabak van de Gemeenschap. Maatregelen om telers te doen overschakelen naar andere gewassen, of andere economische activiteiten en studies naar de mogelijkheden voor dergelijke omschakelingen of maatregelen van algemeen belang worden gefinancierd door het Communautair Fonds voor tabak. In 2003 zijn 192 individuele omschakelingsprojecten en 17 studies of acties van algemeen belang van start gegaan. In 2004 worden 498 individuele omschakelingen en tien studies of acties van algemeen belang gefinancierd. |
| --- | --- |

59.

Hierbij moet ook worden opgemerkt dat de lidstaten sinds 2003 omschakelingsprogramma’s hebben opgezet in het kader van het Communautair Fonds voor tabak van de Gemeenschap. Maatregelen om telers te doen overschakelen naar andere gewassen, of andere economische activiteiten en studies naar de mogelijkheden voor dergelijke omschakelingen of maatregelen van algemeen belang worden gefinancierd door het Communautair Fonds voor tabak. In 2003 zijn 192 individuele omschakelingsprojecten en 17 studies of acties van algemeen belang van start gegaan. In 2004 worden 498 individuele omschakelingen en tien studies of acties van algemeen belang gefinancierd.

| 60. | Ofschoon Verordening (EG) nr. 1257/1999 voorziet in de mogelijkheid om in de plattelandsontwikkelingsprogramma’s (POP’s) maatregelen op te nemen voor de omschakeling van tabakproducerende regio’s naar andere activiteiten, is de programmering gedecentraliseerd en derhalve door de lidstaten aangepast aan eigen behoeften en prioriteiten. Bovendien is omschakeling op grond van de verordening niet beperkt tot andere met tabak verwante activiteiten. Het POP voor Umbrië omvat twee maatregelen waarbij aan bedrijven die tabak drogen, steun wordt verleend als zij investeren in vernieuwing van de drooginstallaties, op voorwaarde dat de nieuwe machines een minimaal 10 % kleinere productiecapaciteit hebben.
  Wat de maatregel voor investeringen in landbouwbedrijven betreft, zijn specifieke investeringen toegestaan mits zij coherent zijn met de productiequota. Omschakelingsmaatregelen kunnen worden opgenomen in de diversificatiemaatregel. Voor de regio’s waar omschakeling naar andere activiteiten het noodzakelijkst is, zoals Oost-Macedonië en Thracië, is het potentieel voor omschakeling en andere niet-landbouwactiviteiten erg beperkt. |
| --- | --- |

60.

Ofschoon Verordening (EG) nr. 1257/1999 voorziet in de mogelijkheid om in de plattelandsontwikkelingsprogramma’s (POP’s) maatregelen op te nemen voor de omschakeling van tabakproducerende regio’s naar andere activiteiten, is de programmering gedecentraliseerd en derhalve door de lidstaten aangepast aan eigen behoeften en prioriteiten. Bovendien is omschakeling op grond van de verordening niet beperkt tot andere met tabak verwante activiteiten. Het POP voor Umbrië omvat twee maatregelen waarbij aan bedrijven die tabak drogen, steun wordt verleend als zij investeren in vernieuwing van de drooginstallaties, op voorwaarde dat de nieuwe machines een minimaal 10 % kleinere productiecapaciteit hebben.

Wat de maatregel voor investeringen in landbouwbedrijven betreft, zijn specifieke investeringen toegestaan mits zij coherent zijn met de productiequota. Omschakelingsmaatregelen kunnen worden opgenomen in de diversificatiemaatregel. Voor de regio’s waar omschakeling naar andere activiteiten het noodzakelijkst is, zoals Oost-Macedonië en Thracië, is het potentieel voor omschakeling en andere niet-landbouwactiviteiten erg beperkt.

| 62. | De beoordeling in het externe evaluatieverslag (zie voetnoot 25 van de Rekenkamer) toont aan dat de nationale reserve de voortdurende herstructurering van tabaksondernemingen geenszins heeft belemmerd. Het areaal en het aantal ondernemingen zijn voortdurend kleiner geworden. |
| --- | --- |

62.

De beoordeling in het externe evaluatieverslag (zie voetnoot 25 van de Rekenkamer) toont aan dat de nationale reserve de voortdurende herstructurering van tabaksondernemingen geenszins heeft belemmerd. Het areaal en het aantal ondernemingen zijn voortdurend kleiner geworden.

| 63. | Gedwongen verlagingen van alle quota om een nationale reserve op te bouwen, hebben de situatie niet verslechterd aangezien de quotaverlagingen tot 0,5 à 2 % beperkt bleven en in verhouding stonden tot het volume van de quota. De toewijzingen uit de nationale reserve waren echter soms ontoereikend om de levensvatbaarheid van nieuwe producenten te waarborgen. Bovendien is de administratieve belasting groot geworden. De maatregel is een optie voor de lidstaten sinds het oogstjaar 2002. |
| --- | --- |

63.

Gedwongen verlagingen van alle quota om een nationale reserve op te bouwen, hebben de situatie niet verslechterd aangezien de quotaverlagingen tot 0,5 à 2 % beperkt bleven en in verhouding stonden tot het volume van de quota. De toewijzingen uit de nationale reserve waren echter soms ontoereikend om de levensvatbaarheid van nieuwe producenten te waarborgen. Bovendien is de administratieve belasting groot geworden. De maatregel is een optie voor de lidstaten sinds het oogstjaar 2002.

| 64 en 65. | Het veilingsysteem zou wellicht een rol hebben kunnen spelen in de producerende lidstaten waar het aantal eerste bewerkers voldoende was om een eerlijke concurrentie mogelijk te maken (bijv. in Italië, Griekenland en Spanje). In Griekenland en Italië vonden echter vele kleine bewerkers dat het veilingsysteem niet in hun voordeel was, aangezien zij een te sterke concurrentie van de grotere ondernemingen vreesden. In de lidstaten met een sterk geconcentreerde structuur van de eerste bewerkers is een veilingsysteem moeilijker tot stand te brengen. |
| --- | --- |

64 en 65.

Het veilingsysteem zou wellicht een rol hebben kunnen spelen in de producerende lidstaten waar het aantal eerste bewerkers voldoende was om een eerlijke concurrentie mogelijk te maken (bijv. in Italië, Griekenland en Spanje). In Griekenland en Italië vonden echter vele kleine bewerkers dat het veilingsysteem niet in hun voordeel was, aangezien zij een te sterke concurrentie van de grotere ondernemingen vreesden. In de lidstaten met een sterk geconcentreerde structuur van de eerste bewerkers is een veilingsysteem moeilijker tot stand te brengen.

| 66. | De berekening en verdeling van de nationale reserve heeft de werkbelasting van de nationale autoriteiten inderdaad verhoogd. Daarom heeft de Commissie in 2001 voorgesteld de nationale reserve af te schaffen. De Raad heeft bepaald dat de nationale reserve toch als keuzemogelijkheid voor de lidstaten moest blijven bestaan. Sinds 2002 hebben de meeste lidstaten de reserve opgegeven.
  In vergelijking met de werklast vóór de hervorming, is de werklast voor de autoriteiten kleiner omdat zij alleen de premiebedragen aan de telersverenigingen hoeven uit te betalen. De telersverenigingen verdelen de betalingen onder de individuele telers. Bovendien hebben geautomatiseerde informatiesystemen het gegevensbeheer aanzienlijk vereenvoudigd. In de praktijk gaven sommige lidstaten er echter de voorkeur aan de premiebetaling zelf af te handelen. Het klopt dat de controlemaatregelen door de hervorming van 1998 zijn toegenomen. |
| --- | --- |

66.

De berekening en verdeling van de nationale reserve heeft de werkbelasting van de nationale autoriteiten inderdaad verhoogd. Daarom heeft de Commissie in 2001 voorgesteld de nationale reserve af te schaffen. De Raad heeft bepaald dat de nationale reserve toch als keuzemogelijkheid voor de lidstaten moest blijven bestaan. Sinds 2002 hebben de meeste lidstaten de reserve opgegeven.

In vergelijking met de werklast vóór de hervorming, is de werklast voor de autoriteiten kleiner omdat zij alleen de premiebedragen aan de telersverenigingen hoeven uit te betalen. De telersverenigingen verdelen de betalingen onder de individuele telers. Bovendien hebben geautomatiseerde informatiesystemen het gegevensbeheer aanzienlijk vereenvoudigd. In de praktijk gaven sommige lidstaten er echter de voorkeur aan de premiebetaling zelf af te handelen. Het klopt dat de controlemaatregelen door de hervorming van 1998 zijn toegenomen.

| 68. | De door de Rekenkamer bedoelde kwesties worden momenteel door de diensten van de Commissie onderzocht. |
| --- | --- |

68.

De door de Rekenkamer bedoelde kwesties worden momenteel door de diensten van de Commissie onderzocht.

| 69. | Gezien de overcapaciteit in de verwerkende sector in Spanje en de concentratie van het grootste deel daarvan bij één eerste bewerker, is de Commissie van mening dat de productiecapaciteit niet de belangrijkste factor is voor de contractuele verhoudingen tussen de partijen. |
| --- | --- |

69.

Gezien de overcapaciteit in de verwerkende sector in Spanje en de concentratie van het grootste deel daarvan bij één eerste bewerker, is de Commissie van mening dat de productiecapaciteit niet de belangrijkste factor is voor de contractuele verhoudingen tussen de partijen.

| 70. | De Italiaanse algemene prijsovereenkomst voor drie jaar is een van de elementen waarop de Commissie haar bezwaarschrift heeft gebaseerd (zie punt X). In verband met de situatie in Griekenland beoordeelt de Commissie momenteel of de door de Rekenkamer aangedragen elementen en de elementen die de Commissie bij het daaropvolgende onderzoek heeft gevonden, voldoende zijn om te spreken van een inbreuk op artikel 81 van het EG-Verdrag. |
| --- | --- |

70.

De Italiaanse algemene prijsovereenkomst voor drie jaar is een van de elementen waarop de Commissie haar bezwaarschrift heeft gebaseerd (zie punt X). In verband met de situatie in Griekenland beoordeelt de Commissie momenteel of de door de Rekenkamer aangedragen elementen en de elementen die de Commissie bij het daaropvolgende onderzoek heeft gevonden, voldoende zijn om te spreken van een inbreuk op artikel 81 van het EG-Verdrag.

| 72. | De erkenning (en eventuele intrekking daarvan) van bedrijven voor eerste bewerking valt onder de bevoegdheid van de lidstaten; bij audits door de auditdiensten zijn deze aspecten geverifieerd, met name het goede verloop van de erkenning van bedrijven voor eerste bewerking die teeltcontracten met telersverenigingen mogen sluiten.
  Aan de controle op de tabaksoppervlakten, die door de auditdiensten is aangemerkt als essentiële controle, is bijzondere aandacht besteed, zoals blijkt uit de auditverslagen. |
| --- | --- |

72.

De erkenning (en eventuele intrekking daarvan) van bedrijven voor eerste bewerking valt onder de bevoegdheid van de lidstaten; bij audits door de auditdiensten zijn deze aspecten geverifieerd, met name het goede verloop van de erkenning van bedrijven voor eerste bewerking die teeltcontracten met telersverenigingen mogen sluiten.

Aan de controle op de tabaksoppervlakten, die door de auditdiensten is aangemerkt als essentiële controle, is bijzondere aandacht besteed, zoals blijkt uit de auditverslagen.

| 73. | De Commissie heeft in 2001 en 2003 een reeks audits uitgevoerd waarbij feiten zijn geconstateerd die overeenkomen met de door de Rekenkamer geconstateerde feiten; hiermee is rekening gehouden bij de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen. |
| --- | --- |

73.

De Commissie heeft in 2001 en 2003 een reeks audits uitgevoerd waarbij feiten zijn geconstateerd die overeenkomen met de door de Rekenkamer geconstateerde feiten; hiermee is rekening gehouden bij de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen.

| 74. | In Verordening (EG) nr. 1258/1999 is bepaald dat, alvorens een besluit tot weigering van financiering wordt genomen, de Commissie schriftelijk mededeling doet van de resultaten van de verificaties en de betrokken lidstaat van zijn antwoorden dienaangaande, waarna beide partijen overeenstemming proberen te bereiken over vervolgmaatregelen. Voor alle audits die in 2001 hebben plaatsgevonden, zijn bilaterale procedures gevolgd. De Commissie wijst erop dat de procedures voor Frankrijk en Duitsland zijn beëindigd, maar zij erkent dat er een zekere achterstand is ontstaan bij bepaalde dossiers betreffende de overige lidstaten en zij zal zich inspannen om deze procedures zo spoedig mogelijk te beëindigen. |
| --- | --- |

74.

In Verordening (EG) nr. 1258/1999 is bepaald dat, alvorens een besluit tot weigering van financiering wordt genomen, de Commissie schriftelijk mededeling doet van de resultaten van de verificaties en de betrokken lidstaat van zijn antwoorden dienaangaande, waarna beide partijen overeenstemming proberen te bereiken over vervolgmaatregelen. Voor alle audits die in 2001 hebben plaatsgevonden, zijn bilaterale procedures gevolgd. De Commissie wijst erop dat de procedures voor Frankrijk en Duitsland zijn beëindigd, maar zij erkent dat er een zekere achterstand is ontstaan bij bepaalde dossiers betreffende de overige lidstaten en zij zal zich inspannen om deze procedures zo spoedig mogelijk te beëindigen.

TOEZICHT OP EN EVALUATIE VAN DE HERVORMDE GMO

| 76. | De Commissie neemt kennis van het voorstel van de Rekenkamer inzake de „essentiële controles”. De Commissie heeft echter in 2001 vastgesteld welke controles van essentieel belang zijn voor de tabakssector en zij is van mening dat deze controles voldoen aan de essentiële vereisten van de verordening. |
| --- | --- |

76.

De Commissie neemt kennis van het voorstel van de Rekenkamer inzake de „essentiële controles”. De Commissie heeft echter in 2001 vastgesteld welke controles van essentieel belang zijn voor de tabakssector en zij is van mening dat deze controles voldoen aan de essentiële vereisten van de verordening.

| 77. | Op basis van de informatie die de diensten van de Commissie hebben verzameld tijdens de audits en de daaropvolgende procedures voor de goedkeuring van de rekeningen, kan de Commissie niet concluderen dat de homogeniteit van het geconstateerde vochtgehalte het gevolg zou zijn van Griekse vochtgehaltetests die niet beantwoorden aan de vereisten. |
| --- | --- |

77.

Op basis van de informatie die de diensten van de Commissie hebben verzameld tijdens de audits en de daaropvolgende procedures voor de goedkeuring van de rekeningen, kan de Commissie niet concluderen dat de homogeniteit van het geconstateerde vochtgehalte het gevolg zou zijn van Griekse vochtgehaltetests die niet beantwoorden aan de vereisten.

| 78. | De auditdiensten hebben een programma vastgesteld voor de controles op de uitgaven van de sector in alle lidstaten met een productie van betekenis (Italië, Griekenland, Spanje en Frankrijk), gespreid over de jaren 2001 en 2003; bepaalde door de Rekenkamer genoemde punten zijn, voorzover deze bekend waren, geverifieerd. |
| --- | --- |

78.

De auditdiensten hebben een programma vastgesteld voor de controles op de uitgaven van de sector in alle lidstaten met een productie van betekenis (Italië, Griekenland, Spanje en Frankrijk), gespreid over de jaren 2001 en 2003; bepaalde door de Rekenkamer genoemde punten zijn, voorzover deze bekend waren, geverifieerd.

| 79. | Het Financieel Reglement en de uitvoeringsbepalingen daarvan voorzien in een regelmatige controle, maar geen jaarlijkse; a priori mag dus niet worden verwacht dat het door de Commissie in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure overgelegde materiaal een beoordeling of relevante informatie over iedere begrotingspost of financieringsprogramma bevat. De Commissie past de geldende wetgeving toe voor het bepalen van de jaarlijkse begrotingsbehoeften. Evaluatieresultaten kunnen worden gebruikt om de begrotingsprocedures te verbeteren, maar dit vereist steeds een wijziging van de wetgeving. |
| --- | --- |

79.

Het Financieel Reglement en de uitvoeringsbepalingen daarvan voorzien in een regelmatige controle, maar geen jaarlijkse; a priori mag dus niet worden verwacht dat het door de Commissie in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure overgelegde materiaal een beoordeling of relevante informatie over iedere begrotingspost of financieringsprogramma bevat. De Commissie past de geldende wetgeving toe voor het bepalen van de jaarlijkse begrotingsbehoeften. Evaluatieresultaten kunnen worden gebruikt om de begrotingsprocedures te verbeteren, maar dit vereist steeds een wijziging van de wetgeving.

| 80. | De Commissie informeert de begrotingsautoriteit systematisch ieder jaar over alle evaluatiewerkzaamheden die hebben plaatsgevonden, door middel van een specifiek document getiteld „jaarlijks evaluatieverslag”. Voor tabak hebben de diensten van de Commissie een evaluatie van de GMO verricht in 2002 en daarover verslag uitgebracht in het jaarlijkse evaluatieverslag van 2002. Bovendien is het volledige verslag gepubliceerd op de website „Europa” van de Commissie. |
| --- | --- |

80.

De Commissie informeert de begrotingsautoriteit systematisch ieder jaar over alle evaluatiewerkzaamheden die hebben plaatsgevonden, door middel van een specifiek document getiteld „jaarlijks evaluatieverslag”. Voor tabak hebben de diensten van de Commissie een evaluatie van de GMO verricht in 2002 en daarover verslag uitgebracht in het jaarlijkse evaluatieverslag van 2002. Bovendien is het volledige verslag gepubliceerd op de website „Europa” van de Commissie.

| 83. | In artikel 54 van Verordening (EG) nr. 2848/98 is geen termijn vastgesteld voor de bekendmaking van de goedgekeurde bedrijven voor eerste bewerking. |
| --- | --- |

83.

In artikel 54 van Verordening (EG) nr. 2848/98 is geen termijn vastgesteld voor de bekendmaking van de goedgekeurde bedrijven voor eerste bewerking.

| 84 | en 85. Volgens artikel 26 van Verordening (EEG) nr. 2075/92 moest de Commissie vóór 1 april 2002 bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag indienen over de werking van de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak. De Commissie heeft het vereiste verslag (10) met een vertraging van zeven maanden in november 2002 ingediend.
  Ondertussen had de Commissie reeds opdracht gegeven voor een evaluatie van de GMO door een externe evaluator. Deze studie (11) is in oktober 2003 beschikbaar gekomen. Bovendien heeft de Commissie ter voorbereiding op de hervorming van de sector ruwe tabak een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt (12) die op 23 september 2003 is voltooid. |
| --- | --- |

84

en 85. Volgens artikel 26 van Verordening (EEG) nr. 2075/92 moest de Commissie vóór 1 april 2002 bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag indienen over de werking van de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak. De Commissie heeft het vereiste verslag (10) met een vertraging van zeven maanden in november 2002 ingediend.

Ondertussen had de Commissie reeds opdracht gegeven voor een evaluatie van de GMO door een externe evaluator. Deze studie (11) is in oktober 2003 beschikbaar gekomen. Bovendien heeft de Commissie ter voorbereiding op de hervorming van de sector ruwe tabak een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt (12) die op 23 september 2003 is voltooid.

| 86. | De Commissie is van mening dat ook rekening moet worden gehouden met andere elementen in de conclusies van het evaluatieverslag (zie hoofdstuk 9, blz. 212 t/m 220).






  a) | Wat het „gebrek aan betrouwbare informatie” betreft, verwees de evaluator alleen naar de ontoereikende gegevens over verwerkte productie, voorraden en afgezette hoeveelheden door bedrijven voor eerste bewerking (zie paragraaf 4.1.5 in het evaluatieverslag, blz. 46).
  De instrumenten van de GMO hebben bijgedragen tot een beter evenwicht tussen vraag en aanbod, al kon op basis van de beschikbare gegevens niet nauwkeurig worden bepaald in hoeverre de GMO dit evenwicht beïnvloed had (zie evaluatieverslag, blz. 212, laatste drie alinea’s). |
| --- | --- | --- |

86.

De Commissie is van mening dat ook rekening moet worden gehouden met andere elementen in de conclusies van het evaluatieverslag (zie hoofdstuk 9, blz. 212 t/m 220).

a)

Wat het „gebrek aan betrouwbare informatie” betreft, verwees de evaluator alleen naar de ontoereikende gegevens over verwerkte productie, voorraden en afgezette hoeveelheden door bedrijven voor eerste bewerking (zie paragraaf 4.1.5 in het evaluatieverslag, blz. 46).

De instrumenten van de GMO hebben bijgedragen tot een beter evenwicht tussen vraag en aanbod, al kon op basis van de beschikbare gegevens niet nauwkeurig worden bepaald in hoeverre de GMO dit evenwicht beïnvloed had (zie evaluatieverslag, blz. 212, laatste drie alinea’s).

| c) | Alleen bij de schema’s voor de indeling van tabak in kwaliteits-/prijsklassen was er sprake van onvoldoende homogeniteit en een grote mate van subjectiviteit (de verklaring had geen betrekking op alle gegevens) (zie evaluatieverslag, blz. 213, derde alinea). Tabaksondernemers hadden echter aangegeven dat de kwaliteit van ruwe tabak was verbeterd (hun tevredenheid was met 30 % toegenomen) (zie evaluatieverslag, blz. 213, zevende alinea). |
| --- | --- |

c)

Alleen bij de schema’s voor de indeling van tabak in kwaliteits-/prijsklassen was er sprake van onvoldoende homogeniteit en een grote mate van subjectiviteit (de verklaring had geen betrekking op alle gegevens) (zie evaluatieverslag, blz. 213, derde alinea). Tabaksondernemers hadden echter aangegeven dat de kwaliteit van ruwe tabak was verbeterd (hun tevredenheid was met 30 % toegenomen) (zie evaluatieverslag, blz. 213, zevende alinea).

| d) | De doelstelling van het waarborgen van een redelijk inkomen is geëvalueerd, maar het resultaat moet met de nodige voorzichtigheid worden bezien vanwege het gebrek aan gegevens; verklaard is dat tabakstelers dankzij de steunregeling een beter inkomen konden krijgen dan bij andere vormen van landbouw die zijn onderzocht. Aangezien het inkomen grotendeels wordt bepaald door de grootte van het bedrijf, heeft herstructurering bijgedragen tot een beter inkomen (zie evaluatieverslag, blz. 215, vijfde en voorlaatste alinea, en blz. 216, vierde alinea). |
| --- | --- |

d)

De doelstelling van het waarborgen van een redelijk inkomen is geëvalueerd, maar het resultaat moet met de nodige voorzichtigheid worden bezien vanwege het gebrek aan gegevens; verklaard is dat tabakstelers dankzij de steunregeling een beter inkomen konden krijgen dan bij andere vormen van landbouw die zijn onderzocht. Aangezien het inkomen grotendeels wordt bepaald door de grootte van het bedrijf, heeft herstructurering bijgedragen tot een beter inkomen (zie evaluatieverslag, blz. 215, vijfde en voorlaatste alinea, en blz. 216, vierde alinea).

| e) | In gebieden waar de tabaksproductie van kritiek belang was voor de plattelandsactiviteit, hadden de aan de tabaksteelt verwante activiteiten die dankzij communautaire steun konden worden ontwikkeld, een grote invloed op de werkgelegenheid (zie evaluatieverslag, blz. 217, achtste alinea). |
| --- | --- |

e)

In gebieden waar de tabaksproductie van kritiek belang was voor de plattelandsactiviteit, hadden de aan de tabaksteelt verwante activiteiten die dankzij communautaire steun konden worden ontwikkeld, een grote invloed op de werkgelegenheid (zie evaluatieverslag, blz. 217, achtste alinea).

| f) | De door het Communautair Fonds voor tabak gefinancierde onderzoeksprojecten hebben goede resultaten opgeleverd, maar slechts weinige conclusies zijn aan de telers doorgegeven (zie evaluatieverslag, blz. 219, zesde alinea). |
| --- | --- |

f)

De door het Communautair Fonds voor tabak gefinancierde onderzoeksprojecten hebben goede resultaten opgeleverd, maar slechts weinige conclusies zijn aan de telers doorgegeven (zie evaluatieverslag, blz. 219, zesde alinea).

Bovendien wil de Commissie erop wijzen dat met betrekking tot het effect van de GMO is vastgesteld dat de in 2002 gestarte, door het Communautair Fonds voor tabak gefinancierde acties wel degelijk hebben bijgedragen tot bewustmaking van het publiek over de negatieve gevolgen van tabaksgebruik.

| 87. | De Commissie erkent dat het evaluatieverslag negatieve punten aan het licht heeft gebracht, maar zij meent dat het verslag ook aantoont dat de instrumenten van de GMO het aanbod beter hebben afgestemd op de vraag, de kwaliteit hebben verbeterd en de voortdurende herstructurering van bedrijven hebben bevorderd. De sector wordt efficiënter beheerd, ook al blijven er tekortkomingen bestaan. Door de gehandhaafde steun konden telers overleven. De prijzen zijn gestegen, maar niet tot een niveau waarop de prijzen de productiekosten dekken. |
| --- | --- |

87.

De Commissie erkent dat het evaluatieverslag negatieve punten aan het licht heeft gebracht, maar zij meent dat het verslag ook aantoont dat de instrumenten van de GMO het aanbod beter hebben afgestemd op de vraag, de kwaliteit hebben verbeterd en de voortdurende herstructurering van bedrijven hebben bevorderd. De sector wordt efficiënter beheerd, ook al blijven er tekortkomingen bestaan. Door de gehandhaafde steun konden telers overleven. De prijzen zijn gestegen, maar niet tot een niveau waarop de prijzen de productiekosten dekken.

VERDERE HERVORMING VAN DE GMO

| 88 t/m 90. | De Commissie heeft een nieuwe hervorming van de GMO voorgesteld door middel van een volledige en diepgaande procedure in het kader waarvan tal van analytische documenten zijn verschenen, die allemaal beschikbaar zijn op de website van de Commissie:






  — | er is een economisch verslag opgesteld over de sector en de GMO; |
| --- | --- | --- |

88 t/m 90.

De Commissie heeft een nieuwe hervorming van de GMO voorgesteld door middel van een volledige en diepgaande procedure in het kader waarvan tal van analytische documenten zijn verschenen, die allemaal beschikbaar zijn op de website van de Commissie:

—

er is een economisch verslag opgesteld over de sector en de GMO;

| — | er heeft een uitgebreide effectbeoordeling plaatsgevonden van drie verschillende opties voor hervorming waaraan gedurende zes maanden deskundigen uit 16 directoraten-generaal hebben meegewerkt; |
| --- | --- |

—

er heeft een uitgebreide effectbeoordeling plaatsgevonden van drie verschillende opties voor hervorming waaraan gedurende zes maanden deskundigen uit 16 directoraten-generaal hebben meegewerkt;

| — | in dit verband is een forum over tabak georganiseerd in juni 2003 waarin alle belanghebbenden over het tabaksdossier konden worden gehoord; |
| --- | --- |

—

in dit verband is een forum over tabak georganiseerd in juni 2003 waarin alle belanghebbenden over het tabaksdossier konden worden gehoord;

| — | tevens is in november 2003 volgens hetzelfde principe een seminar georganiseerd voor alle producten waarvoor hervormingsvoorstellen zijn gedaan (olijfolie, katoen en tabak). |
| --- | --- |

—

tevens is in november 2003 volgens hetzelfde principe een seminar georganiseerd voor alle producten waarvoor hervormingsvoorstellen zijn gedaan (olijfolie, katoen en tabak).

Op basis van al deze analyses en debatten heeft de Commissie haar wetgevingsvoorstel gebaseerd, dat vervolgens aan de Raad is voorgelegd en waarover op 22 april 2004 overeenstemming is bereikt.

Gedurende een vierjarige overgangsperiode vanaf 2006 zal ten minste 40 % van de tabakspremies worden opgenomen in de van de productie losgekoppelde bedrijfstoeslag voor landbouwers. De lidstaten mogen besluiten om maximaal 60 % te handhaven als aan de productie gekoppelde steun. Bij de toewijzing van gekoppelde steun moet worden gezorgd voor een gelijke behandeling van telers en/of voor de toepassing van objectieve criteria, zoals voor tabakstelers in regio’s van doelstelling I of tabakstelers die soorten van een bepaalde kwaliteit produceren. In de toekomst kunnen aanvullende criteria worden overwogen. Na de vierjarige overgangsperiode, vanaf 2010, wordt dan de steun voor de tabakssector volledig losgekoppeld van de productie. 50 % zal worden overgedragen naar de bedrijfstoeslag en de resterende 50 % zal worden gebruikt voor herstructureringsprogramma’s voor de tabakproducerende regio’s in het kader van het beleid voor plattelandsontwikkeling.

In 2006 gaat de hervorming van start met de overdracht van een deel van of de gehele tabakspremie naar uitkeringen in het kader van de bedrijfstoeslag.

In 2006 en 2007 zullen voorlichtingsacties in het kader van het Communautair Fonds voor tabak worden gefinancierd met een verlaging van respectievelijk 4 % en 5 % van de gekoppelde steun.

| 92. | Door de ontkoppeling gaan telers marktgerichter werken en wordt de regeling eenvoudiger. |
| --- | --- |

92.

Door de ontkoppeling gaan telers marktgerichter werken en wordt de regeling eenvoudiger.

| 94. | Bij de hervorming wordt de steun voorwaardelijk, wat bijdraagt tot een grotere naleving van de milieucriteria. |
| --- | --- |

94.

Bij de hervorming wordt de steun voorwaardelijk, wat bijdraagt tot een grotere naleving van de milieucriteria.

CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

| 96 en 97. | De Commissie kan verscheidene conclusies van de Rekenkamer niet onderschrijven.
  De voorstellen van de Commissie voor de hervorming uit 1998 waren gebaseerd op de meest betrouwbare gegevens die op dat moment beschikbaar waren, en haar marktanalyse was adequaat.
  De instrumenten van de GMO hebben bijgedragen tot een beter kwantitatief evenwicht tussen vraag en aanbod. De hervorming van 1998 heeft geleid tot een scherpe daling van de productie van tabak uit de twee soortengroepen met de laagste kwaliteit en geringe afzetmogelijkheden en heeft de productie gestimuleerd van de soortengroepen waarnaar wel vraag bestond op de markt. De variabele premie heeft de telers aangemoedigd om een betere kwaliteit te produceren en tabaksondernemers hebben aangegeven dat de kwaliteit inderdaad verbeterd is. De prijzen lijken, ofschoon zij evenzeer worden beïnvloed door vraag en aanbod, te stijgen.
  Het ontbreken van alternatieve gewassen moet worden gezien in samenhang met de gehele productieketen en niet alleen met de primaire teelt van tabak op het bedrijf. In sommige regio’s zijn plaatselijke ondernemingen zo sterk van tabak afhankelijk geweest dat omschakeling naar een andere teelt alleen op langere termijn mogelijk zou zijn.
  Bij de samenwerking tussen de verschillende diensten voor het opstellen van de hervorming van 1998 zijn de toentertijd gangbare procedures van de Commissie gevolgd. De Commissie heeft echter sindsdien een veel ingewikkelder systeem voor interdepartementale samenwerking totstandgebracht.
  Het is correct dat de steunregeling voor tabak vóór de hervorming van 1998 niet geschikt was om het meest evidente probleem van de sector op te lossen: de teelt van tabak van voor de markt ongeschikte kwaliteit. De hervorming van 1998 heeft aanzienlijk bijgedragen aan de vermindering van de productie van de twee soortengroepen die de meeste afzetproblemen ondervonden. Het probleem zou met de hervorming van 2004 volledig moeten worden aangepakt. De ontkoppelde premie geeft de teler de vrijheid om te produceren wat de markt vraagt.
  De Commissie is het niet eens met het standpunt van de Rekenkamer dat het handhaven van de bestaande steunregeling ongerechtvaardigd was, gezien de bevindingen in dit verslag. |
| --- | --- |

96 en 97.

De Commissie kan verscheidene conclusies van de Rekenkamer niet onderschrijven.

De voorstellen van de Commissie voor de hervorming uit 1998 waren gebaseerd op de meest betrouwbare gegevens die op dat moment beschikbaar waren, en haar marktanalyse was adequaat.

De instrumenten van de GMO hebben bijgedragen tot een beter kwantitatief evenwicht tussen vraag en aanbod. De hervorming van 1998 heeft geleid tot een scherpe daling van de productie van tabak uit de twee soortengroepen met de laagste kwaliteit en geringe afzetmogelijkheden en heeft de productie gestimuleerd van de soortengroepen waarnaar wel vraag bestond op de markt. De variabele premie heeft de telers aangemoedigd om een betere kwaliteit te produceren en tabaksondernemers hebben aangegeven dat de kwaliteit inderdaad verbeterd is. De prijzen lijken, ofschoon zij evenzeer worden beïnvloed door vraag en aanbod, te stijgen.

Het ontbreken van alternatieve gewassen moet worden gezien in samenhang met de gehele productieketen en niet alleen met de primaire teelt van tabak op het bedrijf. In sommige regio’s zijn plaatselijke ondernemingen zo sterk van tabak afhankelijk geweest dat omschakeling naar een andere teelt alleen op langere termijn mogelijk zou zijn.

Bij de samenwerking tussen de verschillende diensten voor het opstellen van de hervorming van 1998 zijn de toentertijd gangbare procedures van de Commissie gevolgd. De Commissie heeft echter sindsdien een veel ingewikkelder systeem voor interdepartementale samenwerking totstandgebracht.

Het is correct dat de steunregeling voor tabak vóór de hervorming van 1998 niet geschikt was om het meest evidente probleem van de sector op te lossen: de teelt van tabak van voor de markt ongeschikte kwaliteit. De hervorming van 1998 heeft aanzienlijk bijgedragen aan de vermindering van de productie van de twee soortengroepen die de meeste afzetproblemen ondervonden. Het probleem zou met de hervorming van 2004 volledig moeten worden aangepakt. De ontkoppelde premie geeft de teler de vrijheid om te produceren wat de markt vraagt.

De Commissie is het niet eens met het standpunt van de Rekenkamer dat het handhaven van de bestaande steunregeling ongerechtvaardigd was, gezien de bevindingen in dit verslag.

| 98. | De preventie van roken is een van de belangrijkste politieke prioriteiten geworden na 1 oktober 1999 en heeft gezorgd voor een ommekeer in het beheer van het Communautair Fonds voor tabak. De gevolgen daarvan zijn pas zichtbaar geworden na 2001. Zo is de belangrijke tabakscampagne „Feel free to say no” een duidelijk bewijs van het streven van de Commissie op dit gebied.
  De Commissie heeft ervoor gekozen om de opkoopprijs aanvankelijk laag te houden en geleidelijk te verhogen om de prestaties van de opkoopregeling te bevorderen en te zorgen voor goed financieel beheer. De totale hoeveelheid die is opgekocht, vertegenwoordigt weliswaar slechts een klein percentage van het totaal, maar zowel de opkoopregeling als de overdracht van drempelhoeveelheden heeft geleid tot een achteruitgang van de soortengroepen van lagere kwaliteit. Bovendien heeft de opkoopregeling tussen 1999 en 2001 de herstructurering van de productie gestimuleerd.
  Met betrekking tot het risico op een inperking van de vrije mededing door onrechtmatige prijsafspraken tussen bedrijven voor eerste bewerking en telersverenigingen, heeft de Commissie onderzoek verricht. In Spanje en Italië waren de tijdens het onderzoek geconstateerde praktijken van dien aard dat de Commissie een bezwaarschrift heeft gericht aan vertegenwoordigers van zowel de telers als de verwerkers. Met betrekking tot Griekenland is het onderzoek nog gaande.
  Sinds 2003 hebben de lidstaten omschakelingsprogramma’s tot stand gebracht in het kader van het Communautair Fonds voor tabak. Maatregelen om telers te doen overschakelen naar andere gewassen of andere economische activiteiten, en studies naar de mogelijkheden voor dergelijke omschakelingen of maatregelen van algemeen belang worden gefinancierd door het Communautair Fonds voor tabak. In 2003 zijn 192 individuele omschakelingsprojecten en 17 studies of acties van algemeen belang van start gegaan. In 2004 worden 498 individuele omschakelingen en tien studies of acties van algemeen belang gefinancierd.
  Wat betreft de onderbenutting van de middelen van het Communautair Fonds voor tabak kan worden gemeld dat gedurende de eerste vijf jaar, van 1996 tot en met 2000, gemiddeld 17 % van de beschikbare middelen is aangewend. Gedurende de laatste drie jaar is deze benuttingsgraad voortdurend gestegen tot 65 % in 2003. De in het verleden geconstateerde tekortkomingen in het beheer van het Communautair Fonds voor tabak zijn gecorrigeerd. |
| --- | --- |

98.

De preventie van roken is een van de belangrijkste politieke prioriteiten geworden na 1 oktober 1999 en heeft gezorgd voor een ommekeer in het beheer van het Communautair Fonds voor tabak. De gevolgen daarvan zijn pas zichtbaar geworden na 2001. Zo is de belangrijke tabakscampagne „Feel free to say no” een duidelijk bewijs van het streven van de Commissie op dit gebied.

De Commissie heeft ervoor gekozen om de opkoopprijs aanvankelijk laag te houden en geleidelijk te verhogen om de prestaties van de opkoopregeling te bevorderen en te zorgen voor goed financieel beheer. De totale hoeveelheid die is opgekocht, vertegenwoordigt weliswaar slechts een klein percentage van het totaal, maar zowel de opkoopregeling als de overdracht van drempelhoeveelheden heeft geleid tot een achteruitgang van de soortengroepen van lagere kwaliteit. Bovendien heeft de opkoopregeling tussen 1999 en 2001 de herstructurering van de productie gestimuleerd.

Met betrekking tot het risico op een inperking van de vrije mededing door onrechtmatige prijsafspraken tussen bedrijven voor eerste bewerking en telersverenigingen, heeft de Commissie onderzoek verricht. In Spanje en Italië waren de tijdens het onderzoek geconstateerde praktijken van dien aard dat de Commissie een bezwaarschrift heeft gericht aan vertegenwoordigers van zowel de telers als de verwerkers. Met betrekking tot Griekenland is het onderzoek nog gaande.

Sinds 2003 hebben de lidstaten omschakelingsprogramma’s tot stand gebracht in het kader van het Communautair Fonds voor tabak. Maatregelen om telers te doen overschakelen naar andere gewassen of andere economische activiteiten, en studies naar de mogelijkheden voor dergelijke omschakelingen of maatregelen van algemeen belang worden gefinancierd door het Communautair Fonds voor tabak. In 2003 zijn 192 individuele omschakelingsprojecten en 17 studies of acties van algemeen belang van start gegaan. In 2004 worden 498 individuele omschakelingen en tien studies of acties van algemeen belang gefinancierd.

Wat betreft de onderbenutting van de middelen van het Communautair Fonds voor tabak kan worden gemeld dat gedurende de eerste vijf jaar, van 1996 tot en met 2000, gemiddeld 17 % van de beschikbare middelen is aangewend. Gedurende de laatste drie jaar is deze benuttingsgraad voortdurend gestegen tot 65 % in 2003. De in het verleden geconstateerde tekortkomingen in het beheer van het Communautair Fonds voor tabak zijn gecorrigeerd.

| 99. | De Commissie neemt kennis van de uitgebreide lijst essentiële controles die de Rekenkamer nu heeft voorgesteld. De Commissie heeft echter in 2001 vastgesteld welke controles van essentieel belang zijn voor de tabakssector en zij is van mening dat deze controles voldoen aan de essentiële vereisten van de verordening.
  Tegenover de kritiek op het gebrek aan maatregelen van de Commissie staat dat zij, volgens Verordening (EG) nr. 1258/1999, alvorens een besluit tot weigering van financiering wordt genomen, schriftelijk mededeling doet van de resultaten van de verificaties en dat de betrokken lidstaat zijn antwoorden dienaangaande kenbaar maakt, waarna beide partijen overeenstemming proberen te bereiken over vervolgmaatregelen. Voor alle audits die in 2001 hebben plaatsgevonden, zijn bilaterale procedures gevolgd. De Commissie wijst erop dat de procedures voor Frankrijk en Duitsland zijn beëindigd, maar zij erkent dat er een zekere achterstand is ontstaan bij bepaalde dossiers betreffende de overige lidstaten en zij zal zich inspannen om deze procedures zo spoedig mogelijk te beëindigen.
  De Commissie heeft dan ook passende maatregelen genomen overeenkomstig het bepaalde in de huidige wetgeving en de verklaring van de Rekenkamer, als zou de Commissie geen corrigerende maatregelen hebben genomen, is dan ook onjuist. |
| --- | --- |

99.

De Commissie neemt kennis van de uitgebreide lijst essentiële controles die de Rekenkamer nu heeft voorgesteld. De Commissie heeft echter in 2001 vastgesteld welke controles van essentieel belang zijn voor de tabakssector en zij is van mening dat deze controles voldoen aan de essentiële vereisten van de verordening.

Tegenover de kritiek op het gebrek aan maatregelen van de Commissie staat dat zij, volgens Verordening (EG) nr. 1258/1999, alvorens een besluit tot weigering van financiering wordt genomen, schriftelijk mededeling doet van de resultaten van de verificaties en dat de betrokken lidstaat zijn antwoorden dienaangaande kenbaar maakt, waarna beide partijen overeenstemming proberen te bereiken over vervolgmaatregelen. Voor alle audits die in 2001 hebben plaatsgevonden, zijn bilaterale procedures gevolgd. De Commissie wijst erop dat de procedures voor Frankrijk en Duitsland zijn beëindigd, maar zij erkent dat er een zekere achterstand is ontstaan bij bepaalde dossiers betreffende de overige lidstaten en zij zal zich inspannen om deze procedures zo spoedig mogelijk te beëindigen.

De Commissie heeft dan ook passende maatregelen genomen overeenkomstig het bepaalde in de huidige wetgeving en de verklaring van de Rekenkamer, als zou de Commissie geen corrigerende maatregelen hebben genomen, is dan ook onjuist.

| 100. | Het toezicht door de Commissie is voldoende gebleken. In 2002 heeft de Commissie voorgesteld de instrumenten van de GMO (premie, garantiedrempelhoeveelheden en acties van het Communautair Fonds voor tabak) aan te passen om de marktgerichtheid te verbeteren.
  De regeling is geëvalueerd in 2002. Dit is in overeenstemming met het Financieel Reglement en de uitvoeringsbepalingen daarvan, die voorzien in een regelmatige, maar geen jaarlijkse beoordeling. |
| --- | --- |

100.

Het toezicht door de Commissie is voldoende gebleken. In 2002 heeft de Commissie voorgesteld de instrumenten van de GMO (premie, garantiedrempelhoeveelheden en acties van het Communautair Fonds voor tabak) aan te passen om de marktgerichtheid te verbeteren.

De regeling is geëvalueerd in 2002. Dit is in overeenstemming met het Financieel Reglement en de uitvoeringsbepalingen daarvan, die voorzien in een regelmatige, maar geen jaarlijkse beoordeling.

| 101. | Volgens artikel 26 van Verordening (EEG) nr. 2075/92 moest de Commissie vóór 1 april 2002 bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag indienen over de werking van de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak. De Commissie heeft het vereiste verslag (13) met een vertraging van zeven maanden in november 2002 ingediend.
  Ondertussen had de Commissie reeds opdracht gegeven voor een evaluatie van de GMO door een externe evaluator. Deze studie (14) is in oktober 2003 beschikbaar gekomen. Bovendien heeft de Commissie ter voorbereiding op de hervorming van de sector ruwe tabak een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt (15), die op 23 september 2003 was voltooid. |
| --- | --- |

101.

Volgens artikel 26 van Verordening (EEG) nr. 2075/92 moest de Commissie vóór 1 april 2002 bij het Europees Parlement en bij de Raad een verslag indienen over de werking van de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak. De Commissie heeft het vereiste verslag (13) met een vertraging van zeven maanden in november 2002 ingediend.

Ondertussen had de Commissie reeds opdracht gegeven voor een evaluatie van de GMO door een externe evaluator. Deze studie (14) is in oktober 2003 beschikbaar gekomen. Bovendien heeft de Commissie ter voorbereiding op de hervorming van de sector ruwe tabak een uitgebreide effectbeoordeling gemaakt (15), die op 23 september 2003 was voltooid.

| 102. | Het streven om enerzijds te zorgen voor een betere samenhang tussen het communautaire beleid in de tabakssector en het beleid inzake volksgezondheid en anderzijds de tabakproducerende regio’s een duurzame ontwikkeling te bieden, is een centraal onderdeel van de hervorming van de sector die de Commissie in 2003 heeft voorgesteld. De goedkeuring van deze hervorming door de Raad op 22 april 2004, en met name de nieuwe mechanismen die de Commissie had voorgesteld voor het ontkoppelen van de rechtstreekse steun en de herstructureringssteun, betekent een fundamentele verandering van de regeling waardoor de beoogde doelstellingen ten volle kunnen worden verwezenlijkt.
  Vanuit de wens om bepaalde bestaande mechanismen voor gekoppelde steunbetaling die, zoals de Rekenkamer heeft aangetoond, niet adequaat waren gebleken, heeft de Commissie meer in het bijzonder een nieuwe regeling vastgesteld die, zoals de Rekenkamer had verlangd:






  — | bijdraagt tot een grotere marktgerichtheid en kwaliteitsverbetering en tot hogere prijzen voor de telers; |
| --- | --- | --- |

102.

Het streven om enerzijds te zorgen voor een betere samenhang tussen het communautaire beleid in de tabakssector en het beleid inzake volksgezondheid en anderzijds de tabakproducerende regio’s een duurzame ontwikkeling te bieden, is een centraal onderdeel van de hervorming van de sector die de Commissie in 2003 heeft voorgesteld. De goedkeuring van deze hervorming door de Raad op 22 april 2004, en met name de nieuwe mechanismen die de Commissie had voorgesteld voor het ontkoppelen van de rechtstreekse steun en de herstructureringssteun, betekent een fundamentele verandering van de regeling waardoor de beoogde doelstellingen ten volle kunnen worden verwezenlijkt.

Vanuit de wens om bepaalde bestaande mechanismen voor gekoppelde steunbetaling die, zoals de Rekenkamer heeft aangetoond, niet adequaat waren gebleken, heeft de Commissie meer in het bijzonder een nieuwe regeling vastgesteld die, zoals de Rekenkamer had verlangd:

—

bijdraagt tot een grotere marktgerichtheid en kwaliteitsverbetering en tot hogere prijzen voor de telers;

| — | de landbouwers doeltreffender inkomenssteun biedt zonder de totale steun te verhogen; |
| --- | --- |

—

de landbouwers doeltreffender inkomenssteun biedt zonder de totale steun te verhogen;

| — | meer steun biedt voor onderzoek naar en ontwikkeling van alternatieve en gediversifieerde teelten; |
| --- | --- |

—

meer steun biedt voor onderzoek naar en ontwikkeling van alternatieve en gediversifieerde teelten;

| — | coherenter is met het beleid van de Gemeenschap inzake volksgezondheid en het beleid ten aanzien van ontwikkelingslanden; |
| --- | --- |

—

coherenter is met het beleid van de Gemeenschap inzake volksgezondheid en het beleid ten aanzien van ontwikkelingslanden;

| — | de regels en het beheer ervan vereenvoudigt. |
| --- | --- |

—

de regels en het beheer ervan vereenvoudigt.

| 103. | De hervorming van 1998 was gebaseerd op een voorlopig verslag uit 1996. De in 2003 door de Commissie voorgestelde hervorming van de sector kon worden gebaseerd op gegevens waarvoor betere statistische bronnen konden worden gebruikt. Bovendien heeft voorafgaand aan deze hervorming een uitgebreide effectbeoordeling plaatsgevonden waarmee alle effecten van de drie opties voor hervorming konden worden beoordeeld. |
| --- | --- |

103.

De hervorming van 1998 was gebaseerd op een voorlopig verslag uit 1996. De in 2003 door de Commissie voorgestelde hervorming van de sector kon worden gebaseerd op gegevens waarvoor betere statistische bronnen konden worden gebruikt. Bovendien heeft voorafgaand aan deze hervorming een uitgebreide effectbeoordeling plaatsgevonden waarmee alle effecten van de drie opties voor hervorming konden worden beoordeeld.

| 104. | De Commissie wil benadrukken dat een hervorming alleen tot een goed einde kan worden gebracht en doeltreffend kan zijn als zij in sociaal, economisch en milieuopzicht aanvaardbaar is. Dit betekent dat de structuren voor teelt en bewerking de gelegenheid moeten krijgen om zich aan de nieuwe economische en wetgevingssituatie aan te passen.
  Rekening houdend met deze vereisten heeft de Commissie voorgesteld de gemeenschappelijke ordening van de markt voor tabak diepgaand te hervormen, en de Raad heeft hieraan in april 2004 zijn goedkeuring verleend. Dankzij de snelle invoering van deze hervorming kunnen, zoals door de Rekenkamer aangegeven (en door de Commissie toegelicht in antwoord op paragraaf 102) de door de Rekenkamer geconstateerde zwakke punten worden weggewerkt, zonder negatieve gevolgen voor de tabakproducerende regio’s. |
| --- | --- |

104.

De Commissie wil benadrukken dat een hervorming alleen tot een goed einde kan worden gebracht en doeltreffend kan zijn als zij in sociaal, economisch en milieuopzicht aanvaardbaar is. Dit betekent dat de structuren voor teelt en bewerking de gelegenheid moeten krijgen om zich aan de nieuwe economische en wetgevingssituatie aan te passen.

Rekening houdend met deze vereisten heeft de Commissie voorgesteld de gemeenschappelijke ordening van de markt voor tabak diepgaand te hervormen, en de Raad heeft hieraan in april 2004 zijn goedkeuring verleend. Dankzij de snelle invoering van deze hervorming kunnen, zoals door de Rekenkamer aangegeven (en door de Commissie toegelicht in antwoord op paragraaf 102) de door de Rekenkamer geconstateerde zwakke punten worden weggewerkt, zonder negatieve gevolgen voor de tabakproducerende regio’s.

| 105. | Zoals de Rekenkamer heeft aangegeven, heeft de Commissie in 2003 een hervorming voorgesteld die, na voltooiing, alle zwakke punten van de bestaande regeling zou moeten wegwerken; deze hervorming is op 22 april 2004 door de Raad goedgekeurd. Voor 2006 tot en met 2009 heeft de Raad een overgangsperiode vastgesteld waarin ten minste 40 % van de steun moet worden uitgekeerd als ontkoppelde rechtstreekse steun. De Commissie zal erop toezien dat deze ontkoppeling geleidelijk wordt toegepast, waardoor gedurende vier jaar volgens de goedgekeurde wettelijke bepalingen naast elkaar zowel gekoppelde als ontkoppelde steun zal worden betaald. |
| --- | --- |

105.

Zoals de Rekenkamer heeft aangegeven, heeft de Commissie in 2003 een hervorming voorgesteld die, na voltooiing, alle zwakke punten van de bestaande regeling zou moeten wegwerken; deze hervorming is op 22 april 2004 door de Raad goedgekeurd. Voor 2006 tot en met 2009 heeft de Raad een overgangsperiode vastgesteld waarin ten minste 40 % van de steun moet worden uitgekeerd als ontkoppelde rechtstreekse steun. De Commissie zal erop toezien dat deze ontkoppeling geleidelijk wordt toegepast, waardoor gedurende vier jaar volgens de goedgekeurde wettelijke bepalingen naast elkaar zowel gekoppelde als ontkoppelde steun zal worden betaald.

| 106. | De Commissie heeft bezwaarschriften ingediend in verband met vermeende kartelvorming op de markt voor ruwe tabak in Spanje en Italië (respectievelijk in december 2003 en februari 2004). Deze bezwaarschriften bevatten de voorlopige conclusies van het onderzoek van de Commissie in de twee betrokken lidstaten, dat sinds oktober 2001 respectievelijk januari 2002 wordt verricht naar gedragingen van telersverenigingen en verwerkers die de vrije mededinging zouden schaden. Het indienen van een bezwaarschrift is de eerste stap in een procedure die kan leiden tot de afkondiging van een verbod waarbij de betrokken ondernemingen boetes kunnen worden opgelegd. |
| --- | --- |

106.

De Commissie heeft bezwaarschriften ingediend in verband met vermeende kartelvorming op de markt voor ruwe tabak in Spanje en Italië (respectievelijk in december 2003 en februari 2004). Deze bezwaarschriften bevatten de voorlopige conclusies van het onderzoek van de Commissie in de twee betrokken lidstaten, dat sinds oktober 2001 respectievelijk januari 2002 wordt verricht naar gedragingen van telersverenigingen en verwerkers die de vrije mededinging zouden schaden. Het indienen van een bezwaarschrift is de eerste stap in een procedure die kan leiden tot de afkondiging van een verbod waarbij de betrokken ondernemingen boetes kunnen worden opgelegd.

---

(1)  Verslag aan het Europees Parlement en de Raad over de werking van de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak. Document SEC(2002) 1183 van 6 november 2002.

(2)  „Évaluation de l’Organisation commune de marché dans le secteur du tabac brut”, COGEA, 2003, Rome, 220 blz.

(3)  Uitgebreide effectbeoordeling voor de tabakssector. Zie document COM(2003) 554 def., SEC(2003) 1023 van 23 september 2003.

(4)  Uitgebreide effectbeoordeling voor de tabakssector, 23 september 2003, document COM(2003) 554 def., SEC(2003) 1023.

(5)  Uitgebreide effectbeoordeling voor de tabakssector, 23 september 2003, document COM(2003) 554 def., SEC(2003) 1023.

(6)  7 600 EUR, oftewel 963 miljoen EUR gedeeld door 126 000 personen die in de tabakssector werkzaam zijn.

(7)  „Évaluation de l’Organisation commune de marché dans le secteur du tabac brut”. COGEA, 2003, Rome, 220 blz.

(8)  Verslag van de Commissie aan de Raad over de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak (document COM(96) 554 def. van 18 december 1996).

(9)  Volgens het ILB zijn de meest gebruikelijke indicatoren voor het landbouwinkomen de netto toegevoegde waarde per jaararbeidseenheid of het landbouwgezinsinkomen. De berekeningswijze is beschreven in http://europa.eu.int/comm/agriculture/rica/annex002_en.cfm

(10)  Verslag aan het Europees Parlement en de Raad over de werking van de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak. Document SEC(2002) 1183 van 6 november 2002.

(11)  „Evaluation de l’Organisation commune de marché dans le secteur du tabac brut”, COGEA, 2003, Rome, 220 blz.

(12)  Uitgebreide effectbeoordeling voor de tabakssector, COM(2003) 554 def., SEC(2003) 1023.

(13)  Verslag aan het Europees Parlement en de Raad over de werking van de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak. Document SEC(2002) 1183 van 6 november 2002.

(14)  „Evaluation de l’Organisation commune de marché dans le secteur du tabac brut”, COGEA, 2003, Rome, 220 blz.

(15)  Uitgebreide effectbeoordeling voor de tabakssector, document COM(2003) 554 def., SEC(2003) 1023.

---

| 17.2.2005 | NL | Publicatieblad van de Europese Unie | C 41/35 |
| --- | --- | --- | --- |

17.2.2005

NL

Publicatieblad van de Europese Unie

C 41/35

---

VERSLAG

over de jaarrekening van het Europees Bureau voor wederopbouw betreffende het begrotingsjaar 2003, vergezeld van de antwoorden van het Bureau

(2005/C 000/02)

INHOUD

| 1 | INLEIDING |
| --- | --- |

1

| 2-6 | OORDEEL VAN DE REKENKAMER |
| --- | --- |

2-6

| 3 | Betrouwbaarheid van de rekeningen |
| --- | --- |

3

| 4-6 | Wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen |
| --- | --- |

4-6

| 7-16 | OPMERKINGEN |
| --- | --- |

7-16

Tabellen 1-4

Antwoorden van het Bureau

INLEIDING

| 1. | Het Europees Bureau voor wederopbouw (hierna „Bureau” genoemd) werd opgericht bij Verordening (EG) nr. 1628/96 van de Raad van 25 juli 1996 (1), die is vervangen door Verordening (EG) nr. 2667/2000 van de Raad (2). Het Bureau, dat in februari 2000 werd opgericht, had aanvankelijk als taak het beheer van de steunprogramma's van de Unie in Kosovo. Sinds zijn mandaat tweemaal was uitgebreid, in 2001 en vervolgens in 2002, bestrijken zijn activiteiten ook Servië en Montenegro en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Het Bureau, dat zijn zetel heeft in Thessaloniki, beschikt over operationele centra in Belgrado, Podgorica, Pristina en Skopje. Het Bureau voert programma's uit om de instellingen en het goede beheer ervan een impuls te geven, de ontwikkeling van een markteconomie en van vitale infrastructuur te ondersteunen en de civiele samenleving te versterken. Tabel 1 geeft een overzicht van de bevoegdheden en activiteiten van het Bureau op grond van de gegevens die het heeft verstrekt. |
| --- | --- |

1.

Het Europees Bureau voor wederopbouw (hierna „Bureau” genoemd) werd opgericht bij Verordening (EG) nr. 1628/96 van de Raad van 25 juli 1996 (1), die is vervangen door Verordening (EG) nr. 2667/2000 van de Raad (2). Het Bureau, dat in februari 2000 werd opgericht, had aanvankelijk als taak het beheer van de steunprogramma's van de Unie in Kosovo. Sinds zijn mandaat tweemaal was uitgebreid, in 2001 en vervolgens in 2002, bestrijken zijn activiteiten ook Servië en Montenegro en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Het Bureau, dat zijn zetel heeft in Thessaloniki, beschikt over operationele centra in Belgrado, Podgorica, Pristina en Skopje. Het Bureau voert programma's uit om de instellingen en het goede beheer ervan een impuls te geven, de ontwikkeling van een markteconomie en van vitale infrastructuur te ondersteunen en de civiele samenleving te versterken. Tabel 1 geeft een overzicht van de bevoegdheden en activiteiten van het Bureau op grond van de gegevens die het heeft verstrekt.

OORDEEL VAN DE REKENKAMER

| 2. | De Rekenkamer heeft de jaarrekening van het Bureau voor het per 31 december 2003 afgesloten begrotingsjaar en de onderliggende verrichtingen onderzocht. Zij heeft haar controle uitgevoerd overeenkomstig haar controlebeleidslijnen en -normen. Deze vormen een aanpassing van de algemeen aanvaarde internationale controlenormen aan het specifieke karakter van de communautaire context. De Rekenkamer heeft redelijke zekerheid verkregen ter onderbouwing van het hiernavolgende oordeel. |
| --- | --- |

2.

De Rekenkamer heeft de jaarrekening van het Bureau voor het per 31 december 2003 afgesloten begrotingsjaar en de onderliggende verrichtingen onderzocht. Zij heeft haar controle uitgevoerd overeenkomstig haar controlebeleidslijnen en -normen. Deze vormen een aanpassing van de algemeen aanvaarde internationale controlenormen aan het specifieke karakter van de communautaire context. De Rekenkamer heeft redelijke zekerheid verkregen ter onderbouwing van het hiernavolgende oordeel.

Betrouwbaarheid van de rekeningen

| 3. | Naar het oordeel van de Rekenkamer geeft de jaarrekening van het Bureau geen getrouw beeld van de economische en vermogenssituatie van het Bureau (zie de paragrafen 8 en 10). |
| --- | --- |

3.

Naar het oordeel van de Rekenkamer geeft de jaarrekening van het Bureau geen getrouw beeld van de economische en vermogenssituatie van het Bureau (zie de paragrafen 8 en 10).

Wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen

| 4. | Bij gebreke van de nodige gegevens over de uiteindelijke besteding van de middelen die het Bureau heeft toevertrouwd aan derde nationale en internationale instanties kan de Rekenkamer geen oordeel geven over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan betalingen ad 21,4 miljoen euro die in 2003 zijn gedaan (zie paragraaf 15). Voor het overige en onder voorbehoud van de in de paragrafen 5 en 6 geformuleerde beperkingen is de Rekenkamer van oordeel dat de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de jaarrekening van het Bureau, wettig en regelmatig zijn. |
| --- | --- |

4.

Bij gebreke van de nodige gegevens over de uiteindelijke besteding van de middelen die het Bureau heeft toevertrouwd aan derde nationale en internationale instanties kan de Rekenkamer geen oordeel geven over de wettigheid en regelmatigheid van de verrichtingen die ten grondslag liggen aan betalingen ad 21,4 miljoen euro die in 2003 zijn gedaan (zie paragraaf 15). Voor het overige en onder voorbehoud van de in de paragrafen 5 en 6 geformuleerde beperkingen is de Rekenkamer van oordeel dat de verrichtingen die ten grondslag liggen aan de jaarrekening van het Bureau, wettig en regelmatig zijn.

| 5. | Ten aanzien van de betalingen heeft de Rekenkamer fouten geconstateerd wat betreft de rechtsgeldigheid van de bewijsstukken, de inachtneming van de contractbepalingen en de delegatie van publieke bevoegdheden (zie paragraaf 13). |
| --- | --- |

5.

Ten aanzien van de betalingen heeft de Rekenkamer fouten geconstateerd wat betreft de rechtsgeldigheid van de bewijsstukken, de inachtneming van de contractbepalingen en de delegatie van publieke bevoegdheden (zie paragraaf 13).

| 6. | Met betrekking tot de gunning van contracten heeft de Rekenkamer voor één op de vijf onderzochte verrichtingen procedurefouten vastgesteld waarmee de inachtneming van het beginsel van gelijke kansen voor inschrijvers in het gedrang kan komen (zie paragraaf 14). |
| --- | --- |

6.

Met betrekking tot de gunning van contracten heeft de Rekenkamer voor één op de vijf onderzochte verrichtingen procedurefouten vastgesteld waarmee de inachtneming van het beginsel van gelijke kansen voor inschrijvers in het gedrang kan komen (zie paragraaf 14).

OPMERKINGEN

| 7. | De uitvoering van de kredieten van het begrotingsjaar 2003 en de uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten is weergegeven in tabel 2. De tabellen 3 en 4 geven een samenvatting van de winst- en verliesrekening en de balans die het Bureau over het begrotingsjaar 2003 heeft gepubliceerd (3). |
| --- | --- |

7.

De uitvoering van de kredieten van het begrotingsjaar 2003 en de uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen kredieten is weergegeven in tabel 2. De tabellen 3 en 4 geven een samenvatting van de winst- en verliesrekening en de balans die het Bureau over het begrotingsjaar 2003 heeft gepubliceerd (3).

| 8. | Artikel 1 van het financieel reglement van het Bureau bepaalt dat zijn begroting moet worden goedgekeurd volgens het beginsel van gesplitste kredieten, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen vastleggingskredieten en betalingskredieten. Artikel 3 van datzelfde reglement bepaalt dat het totaal van de ontvangsten het totaal van de betalingen moet dekken, hetgeen impliceert dat de gepresenteerde begroting in evenwicht moet zijn, met het oog op een zo evenwichtig mogelijke begrotingsuitvoering. In de praktijk echter wordt in de door de raad van bestuur goedgekeurde begroting van het Bureau het beginsel van gesplitste kredieten niet in acht genomen, zodat het Bureau niet alleen de betalingen over de periode die op de kredieten van het begrotingsjaar zijn aangewezen als uitgaven weergeeft, maar ook alle af te wikkelen betalingsverplichtingen van het begrotingsjaar (4), ongeacht de uitvoeringsgraad van deze verplichtingen. Het boekhoudkundig resultaat van het begrotingsjaar staat dan ook los van de economische realiteit van de verrichtingen van het Bureau. Het gecumuleerde tekort per 31 december 2003 ad 140,95 miljoen euro is zodoende een zeer kunstmatig bedrag, aangezien het toe te schrijven is aan nog af te wikkelen verplichtingen in verband met nog niet uitgevoerde economische verrichtingen. |
| --- | --- |

8.

Artikel 1 van het financieel reglement van het Bureau bepaalt dat zijn begroting moet worden goedgekeurd volgens het beginsel van gesplitste kredieten, waarbij onderscheid wordt gemaakt tussen vastleggingskredieten en betalingskredieten. Artikel 3 van datzelfde reglement bepaalt dat het totaal van de ontvangsten het totaal van de betalingen moet dekken, hetgeen impliceert dat de gepresenteerde begroting in evenwicht moet zijn, met het oog op een zo evenwichtig mogelijke begrotingsuitvoering. In de praktijk echter wordt in de door de raad van bestuur goedgekeurde begroting van het Bureau het beginsel van gesplitste kredieten niet in acht genomen, zodat het Bureau niet alleen de betalingen over de periode die op de kredieten van het begrotingsjaar zijn aangewezen als uitgaven weergeeft, maar ook alle af te wikkelen betalingsverplichtingen van het begrotingsjaar (4), ongeacht de uitvoeringsgraad van deze verplichtingen. Het boekhoudkundig resultaat van het begrotingsjaar staat dan ook los van de economische realiteit van de verrichtingen van het Bureau. Het gecumuleerde tekort per 31 december 2003 ad 140,95 miljoen euro is zodoende een zeer kunstmatig bedrag, aangezien het toe te schrijven is aan nog af te wikkelen verplichtingen in verband met nog niet uitgevoerde economische verrichtingen.

| 9. | In 2003 vertoonde het boekhoudsysteem van het Bureau nog ernstige tekortkomingen. Zo werd de algemene boekhouding volgens de enkelvoudige methode bijgehouden, ondanks alle risico's die dit meebrengt voor de integriteit van de gegevens en het feit dat artikel 55 van het financieel reglement van het Bureau bepaalt dat de boekhouding volgens de methode van dubbel boekhouden wordt gevoerd. |
| --- | --- |

9.

In 2003 vertoonde het boekhoudsysteem van het Bureau nog ernstige tekortkomingen. Zo werd de algemene boekhouding volgens de enkelvoudige methode bijgehouden, ondanks alle risico's die dit meebrengt voor de integriteit van de gegevens en het feit dat artikel 55 van het financieel reglement van het Bureau bepaalt dat de boekhouding volgens de methode van dubbel boekhouden wordt gevoerd.

| 10. | Ondanks de opmerking van de Rekenkamer in haar verslag over de jaarrekening betreffende het begrotingsjaar 2002 (5) zijn bedragen die werden overgemaakt aan financiële intermediairs uit hoofde van leningprogramma's niet geactiveerd op de balans van het Bureau. De besteding van deze middelen wordt slechts eenmaal vermeld in het verslag dat bij de jaarrekening is gevoegd (6). Sinds zijn oprichting heeft het Bureau 52,4 miljoen euro (7) voor deze programma's gestort. Bovendien geldt voor verschillende programma's die in 2003 nog worden uitgevoerd, dat de middelen worden beheerd door contractanten van het Bureau. De aldus overgemaakte en door de Rekenkamer opgemerkte bedragen belopen 43,38 miljoen euro. In beide gevallen hadden de bedragen die eind 2003 nog beschikbaar waren, op de actiefzijde van de balans van het Bureau moeten verschijnen. |
| --- | --- |

10.

Ondanks de opmerking van de Rekenkamer in haar verslag over de jaarrekening betreffende het begrotingsjaar 2002 (5) zijn bedragen die werden overgemaakt aan financiële intermediairs uit hoofde van leningprogramma's niet geactiveerd op de balans van het Bureau. De besteding van deze middelen wordt slechts eenmaal vermeld in het verslag dat bij de jaarrekening is gevoegd (6). Sinds zijn oprichting heeft het Bureau 52,4 miljoen euro (7) voor deze programma's gestort. Bovendien geldt voor verschillende programma's die in 2003 nog worden uitgevoerd, dat de middelen worden beheerd door contractanten van het Bureau. De aldus overgemaakte en door de Rekenkamer opgemerkte bedragen belopen 43,38 miljoen euro. In beide gevallen hadden de bedragen die eind 2003 nog beschikbaar waren, op de actiefzijde van de balans van het Bureau moeten verschijnen.

| 11. | Het Bureau dient zich nog meer in te spannen om haar budgettair, financieel en boekhoudkundig beheer te verbeteren met het oog op de consolidatie van de rekeningen van het Bureau met die van de communautaire instellingen met ingang van het begrotingsjaar 2005 (8). De begroting van het Bureau dient namelijk in de op grond van zijn financieel reglement vereiste vorm (zie paragraaf 8) te worden goedgekeurd en de boekhoudregels die gelden voor de ontvangsten en uitgaven moeten in overeenstemming worden gebracht met de beginselen die gelden voor de boekhouding op transactiebasis. |
| --- | --- |

11.

Het Bureau dient zich nog meer in te spannen om haar budgettair, financieel en boekhoudkundig beheer te verbeteren met het oog op de consolidatie van de rekeningen van het Bureau met die van de communautaire instellingen met ingang van het begrotingsjaar 2005 (8). De begroting van het Bureau dient namelijk in de op grond van zijn financieel reglement vereiste vorm (zie paragraaf 8) te worden goedgekeurd en de boekhoudregels die gelden voor de ontvangsten en uitgaven moeten in overeenstemming worden gebracht met de beginselen die gelden voor de boekhouding op transactiebasis.

| 12. | Het beheer van een financieel orgaan dat was opgezet door het Bureau in Kosovo en waarvan het beheer was toevertrouwd aan een extern consultant, vertoonde aanzienlijke tekortkomingen (onvolledige boekhouding, onvoldoende analyse van de kredietrisico's van de leningnemers, verstrekking van onjuiste documentatie bij leningaanvragen). Het Bureau heeft niet zodanig toezicht uitgeoefend dat de tekortkomingen konden worden vastgesteld en dat zo spoedig mogelijk de nodige corrigerende maatregelen konden worden genomen. |
| --- | --- |

12.

Het beheer van een financieel orgaan dat was opgezet door het Bureau in Kosovo en waarvan het beheer was toevertrouwd aan een extern consultant, vertoonde aanzienlijke tekortkomingen (onvolledige boekhouding, onvoldoende analyse van de kredietrisico's van de leningnemers, verstrekking van onjuiste documentatie bij leningaanvragen). Het Bureau heeft niet zodanig toezicht uitgeoefend dat de tekortkomingen konden worden vastgesteld en dat zo spoedig mogelijk de nodige corrigerende maatregelen konden worden genomen.

| 13. | Ten aanzien van de in 2003 verrichte betalingen zijn er onregelmatigheden geconstateerd. In bepaalde gevallen gaat het om niet-inachtneming van de contractuele bepalingen, ofwel van de betalingsvoorwaarden (niet-conforme of zelfs ontoereikende bewijsstukken). In de andere gevallen houden de onregelmatigheden grotendeels verband met het feit dat de besluiten op grond waarvan de betalingen zijn verricht, niet in overeenstemming zijn met de regels die gelden voor delegatie van publieke bevoegdheden en/of met die welke gelden voor wijzigingen van reeds gesloten overeenkomsten. Deze onregelmatigheden wijzen erop dat het Bureau nauwlettender moet toezien op de procedures voor het aangaan en afwikkelen van betalingsverplichtingen. |
| --- | --- |

13.

Ten aanzien van de in 2003 verrichte betalingen zijn er onregelmatigheden geconstateerd. In bepaalde gevallen gaat het om niet-inachtneming van de contractuele bepalingen, ofwel van de betalingsvoorwaarden (niet-conforme of zelfs ontoereikende bewijsstukken). In de andere gevallen houden de onregelmatigheden grotendeels verband met het feit dat de besluiten op grond waarvan de betalingen zijn verricht, niet in overeenstemming zijn met de regels die gelden voor delegatie van publieke bevoegdheden en/of met die welke gelden voor wijzigingen van reeds gesloten overeenkomsten. Deze onregelmatigheden wijzen erop dat het Bureau nauwlettender moet toezien op de procedures voor het aangaan en afwikkelen van betalingsverplichtingen.

| 14. | Ook zijn er onregelmatigheden geconstateerd die van invloed zouden kunnen zijn op de besluiten tot plaatsing van opdrachten. Zo werden inschrijvers om twijfelachtige of onvoldoende gemotiveerde administratieve of technische redenen terzijde geschoven. In andere gevallen werden projectleiders vlak nadat de uitvoering van het contract was begonnen, vervangen door personen die niet over dezelfde kwalificaties beschikken als die op grond waarvan de opdracht aan de inschrijver werd gegund. Om de risico's op fouten te beperken, dient het Bureau zijn interne-controlesysteem te versterken door degenen die deelnemen aan de beoordeling van de aanbestedingen aan een strenge selectie te onderwerpen en zich ervan te vergewissen dat de beoordelingscomités hun besluiten uitdrukkelijk motiveren. |
| --- | --- |

14.

Ook zijn er onregelmatigheden geconstateerd die van invloed zouden kunnen zijn op de besluiten tot plaatsing van opdrachten. Zo werden inschrijvers om twijfelachtige of onvoldoende gemotiveerde administratieve of technische redenen terzijde geschoven. In andere gevallen werden projectleiders vlak nadat de uitvoering van het contract was begonnen, vervangen door personen die niet over dezelfde kwalificaties beschikken als die op grond waarvan de opdracht aan de inschrijver werd gegund. Om de risico's op fouten te beperken, dient het Bureau zijn interne-controlesysteem te versterken door degenen die deelnemen aan de beoordeling van de aanbestedingen aan een strenge selectie te onderwerpen en zich ervan te vergewissen dat de beoordelingscomités hun besluiten uitdrukkelijk motiveren.

| 15. | In verschillende gevallen heeft het Bureau overeenkomsten gesloten met andere, nationale of internationale, openbare of semi-openbare instanties. In al deze gevallen dient zij beter toe te zien op de strikte toepassing van de mechanismen waarin is voorzien, opdat deze instanties het Bureau de gegevens verstrekken die vereist zijn om de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen te kunnen beoordelen. |
| --- | --- |

15.

In verschillende gevallen heeft het Bureau overeenkomsten gesloten met andere, nationale of internationale, openbare of semi-openbare instanties. In al deze gevallen dient zij beter toe te zien op de strikte toepassing van de mechanismen waarin is voorzien, opdat deze instanties het Bureau de gegevens verstrekken die vereist zijn om de wettigheid en de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen te kunnen beoordelen.

| 16. | In haar verslag betreffende het begrotingsjaar 2002 (9) heeft de Rekenkamer nadrukkelijk gewezen op het buitensporige aantal gedelegeerde en gesubdelegeerde ordonnateurs. Eind 2003 waren er 45 voor titel III en 11 voor de titels I en II, dat wil zeggen 56 in vergelijking met 67 in juni 2003. De delegaties zijn onbeperkt wat betreft zowel het ermee gemoeide bedrag als de duur ervan. Het Bureau dient ernaar te blijven streven het aantal delegaties te beperken. |
| --- | --- |

16.

In haar verslag betreffende het begrotingsjaar 2002 (9) heeft de Rekenkamer nadrukkelijk gewezen op het buitensporige aantal gedelegeerde en gesubdelegeerde ordonnateurs. Eind 2003 waren er 45 voor titel III en 11 voor de titels I en II, dat wil zeggen 56 in vergelijking met 67 in juni 2003. De delegaties zijn onbeperkt wat betreft zowel het ermee gemoeide bedrag als de duur ervan. Het Bureau dient ernaar te blijven streven het aantal delegaties te beperken.

Dit verslag werd door de Rekenkamer te Luxemburg vastgesteld op haar vergadering van 8 en 9 december 2004.

Voor de Rekenkamer

Juan Manuel FABRA VALLÉS

President

---

(1)  PB L 204 van 14.8.1996, blz. 1.

1

(2)  PB L 306 van 7.12.2000, blz. 7.

2

(3)  Voor alle tabellen van dit verslag zijn de cijfers berekend op basis van zo exact mogelijke waarden van de gebruikte gegevens. De cijfers zijn afgerond weergegeven, hetgeen tot minieme verschillen in de totalen kan leiden. Een liggend streepje duidt erop dat een waarde niet bestaat of nihil is en 0,0 staat voor een waarde onder de afrondingsdrempel.

3

(4)  De betalingen die in de loop van het begrotingsjaar worden verricht voor nog af te wikkelen bedragen uit voorgaande jaren worden in de jaarrekening van het Bureau (revenue and expenditure account) niet aangemerkt als uitgaven.

4

(5)  Zie paragraaf 14 van het verslag betreffende het begrotingsjaar 2002 (PB C 319 van 30.12.2003, blz. 1).

5

(6)  Het gaat om de stand van de tegenwaardefondsen en de bedragen die zijn betaald in het kader van leningmechanismen of kredietlijnen.

6

(7)  Schatting vooraf van eventuele waardecorrecties.

7

(8)  Zie de overwegingen 32, 35, 48 en 49 van Verordening (EG, Euratom) nr. 1605/2002 van de Raad van 25 juni 2002 houdende het Financieel Reglement van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (PB L 248 van 16.9.2002, blz. 1).

8

(9)  Zie paragraaf 15 van het verslag betreffende het begrotingsjaar 2002.

9

---

Tabel 1

Europees Bureau voor wederopbouw (Thessaloniki)

| Communautaire bevoegdheden volgens het Verdrag | Bevoegdheden van het Bureau zoals omschreven in Verordening (EG) nr. 2667/2000 van de Raad | Organisatie | Ter beschikking van het Bureau gestelde middelen(gegevens voor 2002) | In 2003 geleverde producten en diensten |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| | Doelstellingen | Toepassingsgebied | Taken | Raad van bestuur | Definitieve begroting | Geografische spreiding van de in 2003 gemaakte operationele kosten |
| (...) de Gemeenschap [neemt] in het kader van haar bevoegdheden maatregelen voor economische, financiële en technische samenwerking met derde landen. Deze maatregelen vullen de maatregelen van de lidstaten aan en zijn coherent met het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap.

  (Artikel 181 A) | Verlenen van communautaire bijstand i) bij de wederopbouw en de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden; ii) ter bevordering van het goed bestuur en ter versterking van de instellingen en de rechtsstaat; iii) ter ondersteuning van de ontwikkeling van een markteconomie en het nastreven van investeringen in de vitale fysieke infrastructuur en van milieumaatregelen; iv) ter ondersteuning van de maatschappelijke ontwikkeling en ter versterking van de civiele samenleving. | Het Bureau beheert de belangrijkste steunprogramma's in Servië en Montenegro (Republiek Servië, Kosovo en de Republiek Montenegro) en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië (VJRM). De bijstand kan rechtstreeks ten goede komen aan staten, door de Verenigde Naties bestuurde entiteiten, federale, regionale en lokale instanties, overheids- en semi-overheidsorganen, sociale partners, organisaties ter ondersteuning van het bedrijfsleven, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen, vennootschappen, stichtingen en niet-gouvernementele organisaties. | — | De Commissie informeren over de basisbehoeften; |

Communautaire bevoegdheden volgens het Verdrag

Bevoegdheden van het Bureau zoals omschreven in Verordening (EG) nr. 2667/2000 van de Raad

Organisatie

Ter beschikking van het Bureau gestelde middelen(gegevens voor 2002)

In 2003 geleverde producten en diensten

Doelstellingen

Toepassingsgebied

Taken

Raad van bestuur

Definitieve begroting

Geografische spreiding van de in 2003 gemaakte operationele kosten

(...) de Gemeenschap [neemt] in het kader van haar bevoegdheden maatregelen voor economische, financiële en technische samenwerking met derde landen. Deze maatregelen vullen de maatregelen van de lidstaten aan en zijn coherent met het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap.

(Artikel 181 A)

Verlenen van communautaire bijstand i) bij de wederopbouw en de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden; ii) ter bevordering van het goed bestuur en ter versterking van de instellingen en de rechtsstaat; iii) ter ondersteuning van de ontwikkeling van een markteconomie en het nastreven van investeringen in de vitale fysieke infrastructuur en van milieumaatregelen; iv) ter ondersteuning van de maatschappelijke ontwikkeling en ter versterking van de civiele samenleving.

Het Bureau beheert de belangrijkste steunprogramma's in Servië en Montenegro (Republiek Servië, Kosovo en de Republiek Montenegro) en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië (VJRM). De bijstand kan rechtstreeks ten goede komen aan staten, door de Verenigde Naties bestuurde entiteiten, federale, regionale en lokale instanties, overheids- en semi-overheidsorganen, sociale partners, organisaties ter ondersteuning van het bedrijfsleven, coöperaties, onderlinge waarborgmaatschappijen, vennootschappen, stichtingen en niet-gouvernementele organisaties.

—

De Commissie informeren over de basisbehoeften;

| — | opzetten van programma's voor wederopbouw en de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden; |
| --- | --- |

—

opzetten van programma's voor wederopbouw en de terugkeer van vluchtelingen en ontheemden;

| — | uitvoeren van alle activiteiten die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van de communautaire bijstand. |
| --- | --- |

—

uitvoeren van alle activiteiten die nodig zijn voor de tenuitvoerlegging van de communautaire bijstand.

Bestaat uit één vertegenwoordiger van elke lidstaat, twee vertegenwoordigers van de Commissie en één waarnemer van de Europese Investeringsbank.

Directeur

Benoemd door de raad van bestuur op voorstel van de Commissie.

Operationele centra met een hoge mate van beheersautonomie, opgericht in Belgrado, Pristina, Podgorica en Skopje.

Externe controle

Rekenkamer

Kwijtingsautoriteit

Parlement op aanbeveling van de Raad.

358,6 miljoen euro (495,9 miljoen euro) waarvan 97,4 % (92,5 %) communautaire subsidie.

Personeelsbestand per 31 december 2003:

120 (122) posten opgenomen in de lijst van het aantal ambten,

waarvan 94 (101) bezet,

overige arbeidsverbanden (plaatselijke functionarissen): 201 (195) posten opgenomen, waarvan 173 (176) bezet.

Totaal aantal werknemers: 267 (277)

waarvan er

140 (136) uitvoerende,

97 (107) administratieve,

en 30 (34) gemengde taken vervullen.

| — | Kosovo: 139 miljoen euro. |
| --- | --- |

—

Kosovo: 139 miljoen euro.

| — | Servië: 109 miljoen euro. |
| --- | --- |

—

Servië: 109 miljoen euro.

| — | Montenegro: 19 miljoen euro. |
| --- | --- |

—

Montenegro: 19 miljoen euro.

| — | VJRM: 36 miljoen euro. |
| --- | --- |

—

VJRM: 36 miljoen euro.

| — | Totaal: 302 miljoen euro. |
| --- | --- |

—

Totaal: 302 miljoen euro.

Bron: door het Bureau verstrekte gegevens.

Tabel 2

Europees Bureau voor wederopbouw — Begrotingsuitvoering voor het begrotingsjaar 2003

| (in miljoen euro) |
| --- |
| Ontvangsten | Uitgaven |
| Herkomst van de ontvangsten | In de definitieve begroting van het begrotingsjaar opgenomen ontvangsten | Geïnde ontvangsten | Bestemming van de uitgaven | Beschikbare kredieten | Uit vorige begrotingsjaren overgedragen kredieten |
| opgenomen | waarvoor verplich-tingen zijn aangegaan | betaald | overgedragen | geannuleerd | saldo waarvoor verplich-tingen moeten worden aangegaan | overgedragen betalings-verplichtingen | betaald | geannuleerd (1) | nog af te wikkelen betalings-verplichtingen |
| Communautaire subsidies | 349,3 | 270,0 | Titel I
  Personeel | 19,2 | 17,3 | 17,0 | 0,3 | 1,9 | — | 0,2 | 0,1 | 0,1 | — |
| Overige subsidies | 4,0 | 28,4 | Titel II
  Huishoudelijke uitgaven | 7,6 | 6,5 | 5,3 | 1,2 | 1,1 | — | 2,0 | 2,0 | 0,1 | — |
| Andere ontvangsten | 5,3 | 5,5 | Titel III
  Beleidsuitgaven | 331,8 | 182,0 | 29,8 | 152,2 | — | 149,7 | 338,2 | 227,6 | 30,6 | 79,9 |
| Totaal | 358,6 | 303,9 | Totaal | 358,6 | 205,8 | 52,1 | 153,7 | 3,0 | 149,7 | 340,4 | 229,7 | 30,8 | 79,9 |
| | Kredieten waarvoor nog verplichtingen moeten worden aangegaan (1) | 233,5 | 153,0 | 39,8 | 113,2 | 2,5 | 78,0 | | | | |
| | Totaal | 592,1 | 358,7 | 91,9 | 266,9 | 5,5 | 227,8 | 340,4 | 229,7 | 30,8 | 79,9 |
| NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

  Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen. |

(in miljoen euro)

Ontvangsten

Uitgaven

Herkomst van de ontvangsten

In de definitieve begroting van het begrotingsjaar opgenomen ontvangsten

Geïnde ontvangsten

Bestemming van de uitgaven

Beschikbare kredieten

Uit vorige begrotingsjaren overgedragen kredieten

opgenomen

waarvoor verplich-tingen zijn aangegaan

betaald

overgedragen

geannuleerd

saldo waarvoor verplich-tingen moeten worden aangegaan

overgedragen betalings-verplichtingen

betaald

geannuleerd (1)

nog af te wikkelen betalings-verplichtingen

Communautaire subsidies

349,3

270,0

Titel I

Personeel

19,2

17,3

17,0

0,3

1,9

—

0,2

0,1

0,1

—

Overige subsidies

4,0

28,4

Titel II

Huishoudelijke uitgaven

7,6

6,5

5,3

1,2

1,1

—

2,0

2,0

0,1

—

Andere ontvangsten

5,3

5,5

Titel III

Beleidsuitgaven

331,8

182,0

29,8

152,2

—

149,7

338,2

227,6

30,6

79,9

Totaal

358,6

303,9

Totaal

358,6

205,8

52,1

153,7

3,0

149,7

340,4

229,7

30,8

79,9

Kredieten waarvoor nog verplichtingen moeten worden aangegaan (1)

233,5

153,0

39,8

113,2

2,5

78,0

Totaal

592,1

358,7

91,9

266,9

5,5

227,8

340,4

229,7

30,8

79,9

NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen.

Tabel 3

Europees Bureau voor wederopbouw — Winst-en-verliesrekening over de begrotingsjaren 2003 en 2002

| (1000 euro) |
| --- |
| | 2003 | 2002 |
| Ontvangsten |
| Subsidies van de Commissie | 275 280 | 462 804 |
| Financiële inkomsten | 3 955 | 5 978 |
| Diverse ontvangsten | 1 517 | 495 |
| Tegenwaardefondsen | 379 | 497 |
| Bijdragen van derden | 28 034 | 500 |
| Totaal ontvangsten (a) | 309 164 | 470 274 |
| Uitgaven |
| Personeel — Titel I van de begroting |
| Betalingen | 17 027 | 17 771 |
| Overgedragen kredieten | 306 | 206 |
| Huishoudelijke uitgaven — Titel II van de begroting |
| Betalingen | 5 261 | 6 211 |
| Overgedragen kredieten | 1 215 | 2 037 |
| Beleidsuitgaven — Titel III van de begroting |
| Betalingen | 69 565 | 138 512 |
| Overgedragen kredieten | 265 352 | 293 106 |
| Totaal uitgaven (b) | 358 725 | 457 844 |
| Resultaat van het begrotingsjaar (a – b)
   (2) | –49 560 | 12 430 |
| Uit het vorige begrotingsjaar overgedragen saldo | – 112 908 | –73 127 |
| Betalingen voor rekening van de Commissie | –5 231 | –25 407 |
| Uit te voeren betalingen voor rekening van de Commissie | – 515 | 0 |
| Annuleringen van uit vorige begrotingsjaren overgedragen kredieten | 30 649 | 5 463 |
| Geannuleerde uit N–1 overgedragen kredieten (Titels I en II) | 146 | 135 |
| Overdrachten van aanvullende kredieten 2001 | 0 | –32 423 |
| Terug te storten financiële inkomsten | –3 955 | 0 |
| Aanpassingen van de tegenwaardefondsen | 400 | 0 |
| Wisselkoersverschillen | 23 | 22 |
| Saldo van het begrotingsjaar | – 140 951 | – 112 908 |
| NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

  Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen. |

(1000 euro)

2003

2002

Ontvangsten

Subsidies van de Commissie

275 280

462 804

Financiële inkomsten

3 955

5 978

Diverse ontvangsten

1 517

495

Tegenwaardefondsen

379

497

Bijdragen van derden

28 034

500

Totaal ontvangsten (a)

309 164

470 274

Uitgaven

Personeel — Titel I van de begroting

Betalingen

17 027

17 771

Overgedragen kredieten

306

206

Huishoudelijke uitgaven — Titel II van de begroting

Betalingen

5 261

6 211

Overgedragen kredieten

1 215

2 037

Beleidsuitgaven — Titel III van de begroting

Betalingen

69 565

138 512

Overgedragen kredieten

265 352

293 106

Totaal uitgaven (b)

358 725

457 844

Resultaat van het begrotingsjaar (a – b)
   (2)

–49 560

12 430

Uit het vorige begrotingsjaar overgedragen saldo

– 112 908

–73 127

Betalingen voor rekening van de Commissie

–5 231

–25 407

Uit te voeren betalingen voor rekening van de Commissie

– 515

0

Annuleringen van uit vorige begrotingsjaren overgedragen kredieten

30 649

5 463

Geannuleerde uit N–1 overgedragen kredieten (Titels I en II)

146

135

Overdrachten van aanvullende kredieten 2001

0

–32 423

Terug te storten financiële inkomsten

–3 955

0

Aanpassingen van de tegenwaardefondsen

400

0

Wisselkoersverschillen

23

22

Saldo van het begrotingsjaar

– 140 951

– 112 908

NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen.

Tabel 4

Europees Bureau voor wederopbouw — Balans per 31 december 2003 en 31 december 2002

| (1000 euro) |
| --- |
| Activa | 2003 | 2002 | Passiva | 2003 | 2002 |
| Vaste activa | | | Vast kapitaal | | |
| Bruto vaste activa (3) | 3 877 | 3 400 | Eigen vermogen (3) | 1 771 | 1 960 |
| Afschrijvingen (3) | –2 106 | –1 440 | Saldo van het begrotingsjaar | – 140 951 | – 112 908 |
| Subtotaal | 1 771 | 1 960 | Subtotaal | – 139 180 | – 110 948 |
| Vorderingen op korte termijn | | | Schulden op korte termijn | | |
| Diverse debiteuren | 56 | 58 | Overdrachten van rechtswege (titel III) | 345 271 | 338 112 |
| Voorschotten | 57 | 53 | Overdrachten van rechtswege (titels I en II) | 1 521 | 2 244 |
| In te vorderen BTW | 23 | 26 | Diverse crediteuren | 5 002 | 49 |
| Subtotaal | 135 | 137 | Subtotaal | 351 794 | 340 405 |
| Kasmiddelen | | | | | |
| Banken | 210 664 | 227 307 | | | |
| Kas | 44 | 53 | | | |
| Subtotaal | 210 708 | 227 360 | | | |
| Totaal | 212 614 | 229 457 | Totaal | 212 614 | 229 457 |
| NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

  Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen. |

(1000 euro)

Activa

2003

2002

Passiva

2003

2002

Vaste activa

Vast kapitaal

Bruto vaste activa (3)

3 877

3 400

Eigen vermogen (3)

1 771

1 960

Afschrijvingen (3)

–2 106

–1 440

Saldo van het begrotingsjaar

– 140 951

– 112 908

Subtotaal

1 771

1 960

Subtotaal

– 139 180

– 110 948

Vorderingen op korte termijn

Schulden op korte termijn

Diverse debiteuren

56

58

Overdrachten van rechtswege (titel III)

345 271

338 112

Voorschotten

57

53

Overdrachten van rechtswege (titels I en II)

1 521

2 244

In te vorderen BTW

23

26

Diverse crediteuren

5 002

49

Subtotaal

135

137

Subtotaal

351 794

340 405

Kasmiddelen

Banken

210 664

227 307

Kas

44

53

Subtotaal

210 708

227 360

Totaal

212 614

229 457

Totaal

212 614

229 457

NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen.

---

(1)  De uit het voorgaande begrotingsjaar overgedragen en in 2003 geannuleerde kredieten (30,6 miljoen euro) betreffen vrijmakingen. De betrokken kredieten zijn wederopgevoerd en toegevoegd aan de kredieten waarvoor aan het begin van het begrotingsjaar nog verplichtingen moesten worden aangegaan.

NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen.

(2)  Berekening volgens de beginselen van artikel 15 van Verordening (EG, Euratom) nr. 1150/2000 van de Raad van 22 mei 2000 (PB L 130 van 31.5.2000, blz 8).

NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen.

(3)  De bruto vaste activa en de afschrijvingen over het begrotingsjaar 2002 zijn geherwaardeerd volgens de voor het begrotingsjaar 2003 toegepaste methoden.

NB: De totalen kunnen afwijkingen vertonen door afrondingen.

Bron: Deze tabel vormt een samenvatting van de gegevens van het Bureau in zijn eigen rekeningen.

---

ANTWOORDEN VAN HET BUREAU

| 8. | Aangezien het Bureau niet over een eigen begrotingslijn binnen de EG-begroting beschikt, vindt de jaarlijkse vaststelling van de begroting uitsluitend plaats binnen de raad van bestuur, onder toezicht van de Commissie. In dat kader geeft het Bureau zijn ontwerp-begroting weer in de vorm van gesplitste kredieten, vergezeld van „verwachte schema’s van betalingen en verplichtingen”, wat in volledige overeenstemming is met de praktijk van de Commissie. Die splitsing is echter niet zichtbaar bij de publicatie van de jaarbegroting van het Bureau in de speciale uitgave van het Publicatieblad voor de Agentschappen, omdat daarin wordt uitgegaan van niet-gesplitste kredieten, wat op de meeste Agentschappen van toepassing is. Het Bureau heeft inmiddels maatregelen genomen om de financiële presentatie van zijn activiteiten doorzichtiger te laten zijn. Er wordt een geconsolideerde jaarrekening voor het hele jaar 2004 opgesteld en deze zal voor de openingsbalans van 2005 worden gebruikt, om zo te voldoen aan de ABAC-benadering. |
| --- | --- |

8.

Aangezien het Bureau niet over een eigen begrotingslijn binnen de EG-begroting beschikt, vindt de jaarlijkse vaststelling van de begroting uitsluitend plaats binnen de raad van bestuur, onder toezicht van de Commissie. In dat kader geeft het Bureau zijn ontwerp-begroting weer in de vorm van gesplitste kredieten, vergezeld van „verwachte schema’s van betalingen en verplichtingen”, wat in volledige overeenstemming is met de praktijk van de Commissie. Die splitsing is echter niet zichtbaar bij de publicatie van de jaarbegroting van het Bureau in de speciale uitgave van het Publicatieblad voor de Agentschappen, omdat daarin wordt uitgegaan van niet-gesplitste kredieten, wat op de meeste Agentschappen van toepassing is. Het Bureau heeft inmiddels maatregelen genomen om de financiële presentatie van zijn activiteiten doorzichtiger te laten zijn. Er wordt een geconsolideerde jaarrekening voor het hele jaar 2004 opgesteld en deze zal voor de openingsbalans van 2005 worden gebruikt, om zo te voldoen aan de ABAC-benadering.

| 9. | Het Bureau heeft de door de Rekenkamer genoemde gebreken volledig hersteld en maakt nu gebruik van een geautomatiseerde dubbele boekhouding, evenals van het begrotingsinstrument SI2. In de eerste helft van 2004 zijn de boekhoudgegevens van 2003 ingevoerd; op basis daarvan zijn de definitieve rekeningen van 2003 vastgesteld. In dat kader kon de integriteit (volledigheid en betrouwbaarheid) van de met behulp van het eerdere systeem gepresenteerde gegevens worden bevestigd. |
| --- | --- |

9.

Het Bureau heeft de door de Rekenkamer genoemde gebreken volledig hersteld en maakt nu gebruik van een geautomatiseerde dubbele boekhouding, evenals van het begrotingsinstrument SI2. In de eerste helft van 2004 zijn de boekhoudgegevens van 2003 ingevoerd; op basis daarvan zijn de definitieve rekeningen van 2003 vastgesteld. In dat kader kon de integriteit (volledigheid en betrouwbaarheid) van de met behulp van het eerdere systeem gepresenteerde gegevens worden bevestigd.

| 10. | Het bedrag van 52,4 miljoen euro betreft het totaal van de sinds 2000 aan al deze financiële instellingen verrichte betalingen. Hiervan is slechts 15 miljoen euro betaald aan organen die door het Bureau zijn opgericht (3,71 miljoen euro in 2003). Het eigendomsvoorbehoud voor de door het Bureau benutte middelen diende in hoofdzaak om de belangen van de Gemeenschap te waarborgen, totdat zij veilig aan de beherende instanties konden worden overgedragen. Het Bureau zal vanaf 2004 de waarde van deze middelen opnemen en over de benutting ervan verslag uitbrengen in zijn financiële staten. Van de twaalf „bijzondere fondsen” waren er drie vóór het einde van 2003 afgesloten; het saldo van de overige fondsen bedroeg 5,87 miljoen euro op 31 december 2003, en is eind 2004 nagenoeg volledig geliquideerd. |
| --- | --- |

10.

Het bedrag van 52,4 miljoen euro betreft het totaal van de sinds 2000 aan al deze financiële instellingen verrichte betalingen. Hiervan is slechts 15 miljoen euro betaald aan organen die door het Bureau zijn opgericht (3,71 miljoen euro in 2003). Het eigendomsvoorbehoud voor de door het Bureau benutte middelen diende in hoofdzaak om de belangen van de Gemeenschap te waarborgen, totdat zij veilig aan de beherende instanties konden worden overgedragen. Het Bureau zal vanaf 2004 de waarde van deze middelen opnemen en over de benutting ervan verslag uitbrengen in zijn financiële staten. Van de twaalf „bijzondere fondsen” waren er drie vóór het einde van 2003 afgesloten; het saldo van de overige fondsen bedroeg 5,87 miljoen euro op 31 december 2003, en is eind 2004 nagenoeg volledig geliquideerd.

| 11. | In 2003 werd de functie van rekenplichtige van het Bureau aanzienlijk verzwaard, werd een interne controleur aangetrokken, werden nieuwe boekhoudinstrumenten aangeschaft, de financiële administratie en de boekhouding gereorganiseerd en het stelsel van gedelegeerde ordonnateurs herzien. In 2004 zette het Bureau zijn inspanningen voort om het systeem van financieel beheer verder te verbeteren, met name door de uitbreiding van de boekhoudafdeling. |
| --- | --- |

11.

In 2003 werd de functie van rekenplichtige van het Bureau aanzienlijk verzwaard, werd een interne controleur aangetrokken, werden nieuwe boekhoudinstrumenten aangeschaft, de financiële administratie en de boekhouding gereorganiseerd en het stelsel van gedelegeerde ordonnateurs herzien. In 2004 zette het Bureau zijn inspanningen voort om het systeem van financieel beheer verder te verbeteren, met name door de uitbreiding van de boekhoudafdeling.

| 12. | Deze financiële instelling is in 2000 in het leven geroepen, in de periode onmiddellijk na de oorlog, toen er geen functionerend bancair stelsel was. Naarmate de situatie ter plaatse verbeterde, werden verbeteringen doorgevoerd in het beheer ervan. In 2002 heeft de EAR dan ook, als onderdeel van het gevoerde actieve toezicht op het programma, opdracht gegeven tot een audit (waarvan het verslag de basis vormt voor de opmerkingen van de Rekenkamer); ook het beheer van bedoelde financiële instelling werd daarbij onderzocht. Het is juist dat de EAR vrij laat reageerde. Dit was te wijten aan de late toezending van het auditverslag. Naar aanleiding van de bevindingen heeft de EAR de consultants opgedragen corrigerende maatregelen te nemen. |
| --- | --- |

12.

Deze financiële instelling is in 2000 in het leven geroepen, in de periode onmiddellijk na de oorlog, toen er geen functionerend bancair stelsel was. Naarmate de situatie ter plaatse verbeterde, werden verbeteringen doorgevoerd in het beheer ervan. In 2002 heeft de EAR dan ook, als onderdeel van het gevoerde actieve toezicht op het programma, opdracht gegeven tot een audit (waarvan het verslag de basis vormt voor de opmerkingen van de Rekenkamer); ook het beheer van bedoelde financiële instelling werd daarbij onderzocht. Het is juist dat de EAR vrij laat reageerde. Dit was te wijten aan de late toezending van het auditverslag. Naar aanleiding van de bevindingen heeft de EAR de consultants opgedragen corrigerende maatregelen te nemen.

| 13. | Voor de eerste categorie bevindingen die de Rekenkamer noemt, heeft het Bureau betalingen gedaan aan openbare instellingen op voorwaarden die afweken van het contract. Dit werd gedaan om de tijdstippen van betaling beter in overeenstemming te brengen met de cashflow-behoeften en de interne regels van de betrokken organisaties, en zo vertragingen in de uitvoering van de projecten te voorkomen. In andere gevallen heeft het Bureau de door de contractant aangeleverde technische en financiële gegevens beschouwd als zijnde in materieel opzicht gelijkwaardig aan de stukken die op grond van het contract formeel vereist waren. Afgezien daarvan was het in enkele gevallen als gevolg van plaatselijke regels en omstandigheden voor het Bureau niet mogelijk stukken te verkrijgen die aan de EU-normen voldeden. De tweede categorie, die de meerderheid van de bevindingen van de Rekenkamer vertegenwoordigt, heeft betrekking op contracten met inkoopagenten. Van dit type contract wordt sinds de inwerkingtreding van het nieuwe Financieel Reglement op 1 januari 2003 geen gebruik meer gemaakt. Enkele van deze contracten zijn reeds verlopen; van de overige wordt het saldo momenteel geliquideerd. Het Bureau heeft altijd de nadruk gelegd op een efficiënt projectbeheer (in veelal moeilijke en dringende omstandigheden) zonder de geldende regels uit het oog te verliezen. Er wordt echter goede nota genomen van de aanbevelingen van de Rekenkamer. Bijzondere maatregelen zullen worden getroffen om te zorgen dat de contractuele betalingsvoorwaarden in acht worden genomen. |
| --- | --- |

13.

Voor de eerste categorie bevindingen die de Rekenkamer noemt, heeft het Bureau betalingen gedaan aan openbare instellingen op voorwaarden die afweken van het contract. Dit werd gedaan om de tijdstippen van betaling beter in overeenstemming te brengen met de cashflow-behoeften en de interne regels van de betrokken organisaties, en zo vertragingen in de uitvoering van de projecten te voorkomen. In andere gevallen heeft het Bureau de door de contractant aangeleverde technische en financiële gegevens beschouwd als zijnde in materieel opzicht gelijkwaardig aan de stukken die op grond van het contract formeel vereist waren. Afgezien daarvan was het in enkele gevallen als gevolg van plaatselijke regels en omstandigheden voor het Bureau niet mogelijk stukken te verkrijgen die aan de EU-normen voldeden. De tweede categorie, die de meerderheid van de bevindingen van de Rekenkamer vertegenwoordigt, heeft betrekking op contracten met inkoopagenten. Van dit type contract wordt sinds de inwerkingtreding van het nieuwe Financieel Reglement op 1 januari 2003 geen gebruik meer gemaakt. Enkele van deze contracten zijn reeds verlopen; van de overige wordt het saldo momenteel geliquideerd. Het Bureau heeft altijd de nadruk gelegd op een efficiënt projectbeheer (in veelal moeilijke en dringende omstandigheden) zonder de geldende regels uit het oog te verliezen. Er wordt echter goede nota genomen van de aanbevelingen van de Rekenkamer. Bijzondere maatregelen zullen worden getroffen om te zorgen dat de contractuele betalingsvoorwaarden in acht worden genomen.

| 14. | Veruit de meeste bevindingen van de Rekenkamer hebben betrekking op aanbestedingen en beoordelingen van vóór 2003. In een aantal gevallen accepteerde het Bureau een interpretatie van de EG-regels door de beoordelingscommissies die afweek van de interpretatie door de Rekenkamer. Dit leidde in de praktijk tot de uitsluiting van bepaalde bedrijven. Wat betreft de vervanging van teamleiders die een project verlaten, een situatie die zich af en toe voordoet buiten de wil van het Bureau, is het Bureau van mening dat de voorgestelde nieuwe deskundige in de praktijk even goed in staat bleek het contract op efficiënte wijze uit te voeren. Het Bureau benoemt als leden van de beoordelingscommissies niet alleen zijn eigen personeel met ervaring op het betrokken gebied, maar ook onafhankelijke deskundigen of vakbekwame personen die door de betrokken nationale autoriteiten worden aangewezen. Inmiddels houdt de hoofdadviseur Aankoopbeleid toezicht op deze commissies en verleent hen advies. Hij is in 2004 aangetrokken om het relevante interne-controlesysteem verder te verbeteren. |
| --- | --- |

14.

Veruit de meeste bevindingen van de Rekenkamer hebben betrekking op aanbestedingen en beoordelingen van vóór 2003. In een aantal gevallen accepteerde het Bureau een interpretatie van de EG-regels door de beoordelingscommissies die afweek van de interpretatie door de Rekenkamer. Dit leidde in de praktijk tot de uitsluiting van bepaalde bedrijven. Wat betreft de vervanging van teamleiders die een project verlaten, een situatie die zich af en toe voordoet buiten de wil van het Bureau, is het Bureau van mening dat de voorgestelde nieuwe deskundige in de praktijk even goed in staat bleek het contract op efficiënte wijze uit te voeren. Het Bureau benoemt als leden van de beoordelingscommissies niet alleen zijn eigen personeel met ervaring op het betrokken gebied, maar ook onafhankelijke deskundigen of vakbekwame personen die door de betrokken nationale autoriteiten worden aangewezen. Inmiddels houdt de hoofdadviseur Aankoopbeleid toezicht op deze commissies en verleent hen advies. Hij is in 2004 aangetrokken om het relevante interne-controlesysteem verder te verbeteren.

| 15. | Deze opmerking heeft betrekking op subsidieovereenkomsten met UNMIK en andere internationale organisaties, die vóór 2003 zijn aangegaan in overeenstemming met de praktijk van de Commissie (EG-voorschriften). Wanneer het Bureau problemen constateerde rond de aanwending van een subsidie, zijn corrigerende maatregelen getroffen in samenspraak met de begunstigde en na opheldering van de geschilpunten. In het licht van de opmerking van de Rekenkamer zal het Bureau de aanwending van de subsidies in de toekomst nauwlettender controleren. |
| --- | --- |

15.

Deze opmerking heeft betrekking op subsidieovereenkomsten met UNMIK en andere internationale organisaties, die vóór 2003 zijn aangegaan in overeenstemming met de praktijk van de Commissie (EG-voorschriften). Wanneer het Bureau problemen constateerde rond de aanwending van een subsidie, zijn corrigerende maatregelen getroffen in samenspraak met de begunstigde en na opheldering van de geschilpunten. In het licht van de opmerking van de Rekenkamer zal het Bureau de aanwending van de subsidies in de toekomst nauwlettender controleren.

| 16. | Het proces van vermindering van het aantal gedelegeerde ordonnateurs is in 2003 in gang gezet, zoals blijkt uit de opmerking van de Rekenkamer. Dit proces werd in februari 2004 voltooid; sindsdien zijn er in totaal nog slechts 20 gedelegeerde en gesubdelegeerde ordonnateurs die een goede uitvoering van de aangepaste werkstroom mogelijk maken (financieel circuit). |
| --- | --- |

16.

Het proces van vermindering van het aantal gedelegeerde ordonnateurs is in 2003 in gang gezet, zoals blijkt uit de opmerking van de Rekenkamer. Dit proces werd in februari 2004 voltooid; sindsdien zijn er in totaal nog slechts 20 gedelegeerde en gesubdelegeerde ordonnateurs die een goede uitvoering van de aangepaste werkstroom mogelijk maken (financieel circuit).

---