# Dziennik Urzędowy L 275/2019

| | ISSN 1977-0766 |
| --- | --- |
| Dziennik Urzędowy
  Unii Europejskiej | L 275 |
| | |
| Wydanie polskie | Legislacja | Rocznik 6228 października 2019 |

ISSN 1977-0766

Dziennik Urzędowy

Unii Europejskiej

L 275

Wydanie polskie

Legislacja

Rocznik 6228 października 2019

---

| Spis treści | | II   Akty o charakterze nieustawodawczym | Strona |
| --- | --- | --- | --- |
| | | ZALECENIA |
| | * | Zalecenie Komisji (UE) 2019/1658 z dnia 25 września 2019 r. dotyczące transpozycji obowiązków oszczędności energii na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej | 1 |
| | * | Zalecenie Komisji (UE) 2019/1659 z dnia 25 września 2019 r. w sprawie treści kompleksowej oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia zgodnie z art. 14 dyrektywy 2012/27/UE | 94 |
| | * | Zalecenie Komisji (UE) 2019/1660 z dnia 25 września 2019 r. dotyczące wdrożenia nowych przepisów z zakresu opomiarowania i rozliczeń zawartych w dyrektywie 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej | 121 |

Spis treści

II   Akty o charakterze nieustawodawczym

Strona

ZALECENIA

*

Zalecenie Komisji (UE) 2019/1658 z dnia 25 września 2019 r. dotyczące transpozycji obowiązków oszczędności energii na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

1

*

Zalecenie Komisji (UE) 2019/1659 z dnia 25 września 2019 r. w sprawie treści kompleksowej oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia zgodnie z art. 14 dyrektywy 2012/27/UE

94

*

Zalecenie Komisji (UE) 2019/1660 z dnia 25 września 2019 r. dotyczące wdrożenia nowych przepisów z zakresu opomiarowania i rozliczeń zawartych w dyrektywie 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej

121

| PL | Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.
  Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną. |
| --- | --- |

PL

Akty, których tytuły wydrukowano zwykłą czcionką, odnoszą się do bieżącego zarządzania sprawami rolnictwa i generalnie zachowują ważność przez określony czas.

Tytuły wszystkich innych aktów poprzedza gwiazdka, a drukuje się je czcionką pogrubioną.

---

II Akty o charakterze nieustawodawczym

ZALECENIA

| 28.10.2019 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 275/1 |
| --- | --- | --- | --- |

28.10.2019

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 275/1

---

ZALECENIE KOMISJI (UE) 2019/1658

z dnia 25 września 2019 r.

dotyczące transpozycji obowiązków oszczędności energii na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Unia jest zobowiązana do rozwijania zrównoważonego, konkurencyjnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego. W Strategii na rzecz unii energetycznej wyznaczono ambitne cele unijne. Należą do nich przede wszystkim: redukcja emisji gazów cieplarnianych o co najmniej kolejne 40 % do 2030 r. w porównaniu z 1990 r., zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych do co najmniej 32 % oraz osiągnięcie ambitnego poziomu oszczędności energii, co służy poprawie bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjności i stabilności Unii. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (1) („dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej”) zmienionej dyrektywą (UE) 2018/2002 (2) wyznaczono główny cel, tj. osiągnięcie oszczędności energii wynoszących co najmniej 32,5 % na poziomie UE do 2030 r. |
| --- | --- |

(1)

Unia jest zobowiązana do rozwijania zrównoważonego, konkurencyjnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego. W Strategii na rzecz unii energetycznej wyznaczono ambitne cele unijne. Należą do nich przede wszystkim: redukcja emisji gazów cieplarnianych o co najmniej kolejne 40 % do 2030 r. w porównaniu z 1990 r., zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych do co najmniej 32 % oraz osiągnięcie ambitnego poziomu oszczędności energii, co służy poprawie bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjności i stabilności Unii. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (1) („dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej”) zmienionej dyrektywą (UE) 2018/2002 (2) wyznaczono główny cel, tj. osiągnięcie oszczędności energii wynoszących co najmniej 32,5 % na poziomie UE do 2030 r.

| (2) | Ograniczenie zapotrzebowania na energię jest jednym z pięciu wymiarów strategii na rzecz unii energetycznej ustanowionej w komunikacie Komisji z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie strategii ramowej na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu. Osiągnięcie celów UE w dziedzinie energii i klimatu zależy od priorytetowego potraktowania efektywności energetycznej, zastosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz rozważenia stosowania odnawialnych źródeł energii. |
| --- | --- |

(2)

Ograniczenie zapotrzebowania na energię jest jednym z pięciu wymiarów strategii na rzecz unii energetycznej ustanowionej w komunikacie Komisji z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie strategii ramowej na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu. Osiągnięcie celów UE w dziedzinie energii i klimatu zależy od priorytetowego potraktowania efektywności energetycznej, zastosowania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” oraz rozważenia stosowania odnawialnych źródeł energii.

| (3) | W komunikacie w sprawie europejskiej długoterminowej wizji strategicznej dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki (3) podkreślono, że środki w zakresie efektywności energetycznej powinny odegrać kluczową rolę w osiąganiu neutralnej dla klimatu gospodarki do 2050 r. W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (4) („rozporządzenie w sprawie zarządzania unią energetyczną”) nałożono na państwa członkowskie obowiązek przestrzegania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”. |
| --- | --- |

(3)

W komunikacie w sprawie europejskiej długoterminowej wizji strategicznej dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki (3) podkreślono, że środki w zakresie efektywności energetycznej powinny odegrać kluczową rolę w osiąganiu neutralnej dla klimatu gospodarki do 2050 r. W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 (4) („rozporządzenie w sprawie zarządzania unią energetyczną”) nałożono na państwa członkowskie obowiązek przestrzegania zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim”.

| (4) | W swojej ocenie skutków dotyczącej zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (5) Komisja oceniła, że wdrożenie art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zapewni ponad połowę oszczędności energii, jaką państwa członkowskie powinny osiągnąć zgodnie z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(4)

W swojej ocenie skutków dotyczącej zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (5) Komisja oceniła, że wdrożenie art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zapewni ponad połowę oszczędności energii, jaką państwa członkowskie powinny osiągnąć zgodnie z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej.

| (5) | Zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej ma wpływ zarówno na obecny (2014–2020), jak i (głównie) na przyszłe okresy objęte obowiązkiem (2021–2030 i kolejne lata). Państwa członkowskie powinny być wspierane we wdrażaniu nowych wymogów (istotnych dla obu okresów objętych obowiązkiem), we wdrażaniu istniejących wymogów w inny sposób (istotnych dla obu okresów objętych obowiązkiem) oraz w określaniu wymogów, które zostały wyjaśnione, ale nie zostały zmienione. |
| --- | --- |

(5)

Zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej ma wpływ zarówno na obecny (2014–2020), jak i (głównie) na przyszłe okresy objęte obowiązkiem (2021–2030 i kolejne lata). Państwa członkowskie powinny być wspierane we wdrażaniu nowych wymogów (istotnych dla obu okresów objętych obowiązkiem), we wdrażaniu istniejących wymogów w inny sposób (istotnych dla obu okresów objętych obowiązkiem) oraz w określaniu wymogów, które zostały wyjaśnione, ale nie zostały zmienione.

| (6) | W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej rozszerzono obowiązek oszczędności energii na okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. i kolejne lata (z zastrzeżeniem przeglądu przeprowadzonego przez Komisję). W każdym roku okresu objętego obowiązkiem 2021–2030 i później państwa członkowskie muszą osiągnąć łączne oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadające nowym oszczędnościom w wysokości 0,8 % zużycia energii końcowej w tym okresie i w kolejnych latach. W drodze wyjątku Cypr i Malta są zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadających nowym oszczędnościom w wysokości jedynie 0,24 % zużycia energii końcowej w tym okresie i w kolejnych latach. |
| --- | --- |

(6)

W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej rozszerzono obowiązek oszczędności energii na okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. i kolejne lata (z zastrzeżeniem przeglądu przeprowadzonego przez Komisję). W każdym roku okresu objętego obowiązkiem 2021–2030 i później państwa członkowskie muszą osiągnąć łączne oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadające nowym oszczędnościom w wysokości 0,8 % zużycia energii końcowej w tym okresie i w kolejnych latach. W drodze wyjątku Cypr i Malta są zobowiązane do osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii odpowiadających nowym oszczędnościom w wysokości jedynie 0,24 % zużycia energii końcowej w tym okresie i w kolejnych latach.

| (7) | Zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zawiera również wyjaśnienia dotyczące obliczania wielkości oszczędności energii. Zmiany mają na celu wyjaśnienie, że systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej i alternatywne środki z dziedziny polityki są równoprawne i mogą być łączone. Państwa członkowskie dysponują marginesem swobody w zakresie wyznaczania stron zobowiązanych i zatwierdzania wielkości oszczędności energii, jakie mają osiągnąć poszczególne strony. W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej zapewniono państwom członkowskim elastyczność w wyborze spośród różnych rodzajów rozwiązań systemu najlepiej dopasowanego do ich szczególnej sytuacji i okoliczności. |
| --- | --- |

(7)

Zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zawiera również wyjaśnienia dotyczące obliczania wielkości oszczędności energii. Zmiany mają na celu wyjaśnienie, że systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej i alternatywne środki z dziedziny polityki są równoprawne i mogą być łączone. Państwa członkowskie dysponują marginesem swobody w zakresie wyznaczania stron zobowiązanych i zatwierdzania wielkości oszczędności energii, jakie mają osiągnąć poszczególne strony. W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej zapewniono państwom członkowskim elastyczność w wyborze spośród różnych rodzajów rozwiązań systemu najlepiej dopasowanego do ich szczególnej sytuacji i okoliczności.

| (8) | Jeżeli państwa członkowskie mają osiągnąć obowiązek oszczędności energii, należy zwiększać świadomość społeczeństwa i udzielać dokładnych informacji na temat korzyści płynących z efektywności energetycznej. W tym celu można wykorzystać szkolenia lub programy edukacyjne. |
| --- | --- |

(8)

Jeżeli państwa członkowskie mają osiągnąć obowiązek oszczędności energii, należy zwiększać świadomość społeczeństwa i udzielać dokładnych informacji na temat korzyści płynących z efektywności energetycznej. W tym celu można wykorzystać szkolenia lub programy edukacyjne.

| (9) | Zmiany wyraźnie umożliwiają państwom członkowskim stosowanie środków z dziedziny polityki ukierunkowanych na konkretne sektory, na przykład sektor budynków lub gospodarki wodnej. |
| --- | --- |

(9)

Zmiany wyraźnie umożliwiają państwom członkowskim stosowanie środków z dziedziny polityki ukierunkowanych na konkretne sektory, na przykład sektor budynków lub gospodarki wodnej.

| (10) | Efektywne zarządzanie wodą może przyczynić się znacznie do osiągnięcia oszczędności energii a państwa członkowskie powinny zbadać potencjał kolejnych środków w tym obszarze. Państwa członkowskie zachęca się również do opracowania środków z dziedziny polityki, które dotyczą jednocześnie innych celów związanych z ochroną środowiska i zasobów naturalnych. |
| --- | --- |

(10)

Efektywne zarządzanie wodą może przyczynić się znacznie do osiągnięcia oszczędności energii a państwa członkowskie powinny zbadać potencjał kolejnych środków w tym obszarze. Państwa członkowskie zachęca się również do opracowania środków z dziedziny polityki, które dotyczą jednocześnie innych celów związanych z ochroną środowiska i zasobów naturalnych.

| (11) | Aby zwiększyć wysiłki na rzecz łagodzenia ubóstwa energetycznego, państwa członkowskie powinny wdrożyć pewne środki z dziedziny polityki w zakresie efektywności energetycznej stosowane na zasadzie priorytetu wśród gospodarstw domowych w trudnej sytuacji oraz ustanowić kryteria dotyczące sposobu zwalczania ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

(11)

Aby zwiększyć wysiłki na rzecz łagodzenia ubóstwa energetycznego, państwa członkowskie powinny wdrożyć pewne środki z dziedziny polityki w zakresie efektywności energetycznej stosowane na zasadzie priorytetu wśród gospodarstw domowych w trudnej sytuacji oraz ustanowić kryteria dotyczące sposobu zwalczania ubóstwa energetycznego.

| (12) | Zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zawiera bardziej przejrzyste wymogi dotyczące okresu obowiązywania środków. Podczas obliczania wielkości oszczędności energii państwa członkowskie powinny uwzględnić długość okresu, w jakim środek będzie nadal przynosić oszczędności, ale również możliwość, że osiągane dzięki niemu oszczędności zmniejszą się z upływem czasu. |
| --- | --- |

(12)

Zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zawiera bardziej przejrzyste wymogi dotyczące okresu obowiązywania środków. Podczas obliczania wielkości oszczędności energii państwa członkowskie powinny uwzględnić długość okresu, w jakim środek będzie nadal przynosić oszczędności, ale również możliwość, że osiągane dzięki niemu oszczędności zmniejszą się z upływem czasu.

| (13) | W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej wyjaśniono, że podczas obliczania oszczędności energii państwa członkowskie nie powinny brać pod uwagę działań, które podjęłyby tak czy inaczej, oraz że mogą zgłaszać wyłącznie oszczędności, które przekraczają minimum wymagane zgodnie ze szczegółowymi przepisami UE. Istnieje wyjątek dotyczący oszczędności energii osiąganej dzięki renowacji budynków. |
| --- | --- |

(13)

W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej wyjaśniono, że podczas obliczania oszczędności energii państwa członkowskie nie powinny brać pod uwagę działań, które podjęłyby tak czy inaczej, oraz że mogą zgłaszać wyłącznie oszczędności, które przekraczają minimum wymagane zgodnie ze szczegółowymi przepisami UE. Istnieje wyjątek dotyczący oszczędności energii osiąganej dzięki renowacji budynków.

| (14) | W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej podkreślono znaczenie monitorowania i weryfikacji dla zapewnienia osiągnięcia celów systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywnych środków z dziedziny polityki. W wytycznych zawartych w niniejszym zaleceniu przedstawiono sposób, w jaki państwa członkowskie mogą ustanowić skuteczne systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji. |
| --- | --- |

(14)

W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej podkreślono znaczenie monitorowania i weryfikacji dla zapewnienia osiągnięcia celów systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywnych środków z dziedziny polityki. W wytycznych zawartych w niniejszym zaleceniu przedstawiono sposób, w jaki państwa członkowskie mogą ustanowić skuteczne systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji.

| (15) | Z uwagi na znaczenie energii wytworzonej na budynkach lub w budynkach za pomocą technologii energii odnawialnej w wytycznych zawartych w niniejszym zaleceniu wyjaśniono sposób, w jaki państwa członkowskie mogą uwzględniać oszczędności końcowego zużycia energii wynikające ze środków z dziedziny polityki propagujących instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej w obliczeniach obowiązku oszczędności energii. |
| --- | --- |

(15)

Z uwagi na znaczenie energii wytworzonej na budynkach lub w budynkach za pomocą technologii energii odnawialnej w wytycznych zawartych w niniejszym zaleceniu wyjaśniono sposób, w jaki państwa członkowskie mogą uwzględniać oszczędności końcowego zużycia energii wynikające ze środków z dziedziny polityki propagujących instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej w obliczeniach obowiązku oszczędności energii.

| (16) | Państwa członkowskie mają wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne transponujące obowiązek oszczędności energii do dnia 25 czerwca 2020 r. Z chwilą wejścia w życie zmiany w art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zaczynają wpływać na wdrażanie obowiązku oszczędności energii w okresie objętym obowiązkiem 2014–2020. Wytyczne zawarte w niniejszym zaleceniu będą zapewniać państwom członkowskim wsparcie również w tym zakresie. |
| --- | --- |

(16)

Państwa członkowskie mają wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne transponujące obowiązek oszczędności energii do dnia 25 czerwca 2020 r. Z chwilą wejścia w życie zmiany w art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zaczynają wpływać na wdrażanie obowiązku oszczędności energii w okresie objętym obowiązkiem 2014–2020. Wytyczne zawarte w niniejszym zaleceniu będą zapewniać państwom członkowskim wsparcie również w tym zakresie.

| (17) | Pełna transpozycja i skuteczne wdrożenie zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej są konieczne, jeżeli UE ma osiągnąć wartości docelowe efektywności energetycznej na 2030 r. i wypełnić zobowiązanie polegające na umieszczeniu konsumentów w centrum unii energetycznej. |
| --- | --- |

(17)

Pełna transpozycja i skuteczne wdrożenie zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej są konieczne, jeżeli UE ma osiągnąć wartości docelowe efektywności energetycznej na 2030 r. i wypełnić zobowiązanie polegające na umieszczeniu konsumentów w centrum unii energetycznej.

| (18) | Państwa członkowskie dysponują marginesem swobody w zakresie transpozycji i wdrażania zmienionych wymogów dotyczących ich obowiązków oszczędności energii w najbardziej dopasowany do okoliczności krajowych sposób. W niniejszym zaleceniu wyjaśniono zmienione wymogi i przedstawiono sposób, w jaki można osiągnąć cele dyrektywy. Celem jest w szczególności zapewnienie, aby państwa członkowskie, opracowując swoje środki transpozycji, interpretowały dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej w jednolity sposób. |
| --- | --- |

(18)

Państwa członkowskie dysponują marginesem swobody w zakresie transpozycji i wdrażania zmienionych wymogów dotyczących ich obowiązków oszczędności energii w najbardziej dopasowany do okoliczności krajowych sposób. W niniejszym zaleceniu wyjaśniono zmienione wymogi i przedstawiono sposób, w jaki można osiągnąć cele dyrektywy. Celem jest w szczególności zapewnienie, aby państwa członkowskie, opracowując swoje środki transpozycji, interpretowały dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej w jednolity sposób.

| (19) | Wytyczne zawarte w niniejszym zaleceniu uzupełniają i częściowo zastępują wytyczne wydane wcześniej przez Komisję w odniesieniu do art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (6). Należy podkreślić wpływ przepisów zmieniających na okres objęty obowiązkiem w latach 2014–2020. Należy odzwierciedlić informacje zwrotne, które Komisja otrzymała od państw członkowskich od momentu transpozycji dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(19)

Wytyczne zawarte w niniejszym zaleceniu uzupełniają i częściowo zastępują wytyczne wydane wcześniej przez Komisję w odniesieniu do art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (6). Należy podkreślić wpływ przepisów zmieniających na okres objęty obowiązkiem w latach 2014–2020. Należy odzwierciedlić informacje zwrotne, które Komisja otrzymała od państw członkowskich od momentu transpozycji dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej.

| (20) | Niniejsze zalecenie nie zmienia skutków prawnych dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i pozostaje bez uszczerbku dla wiążącej wykładni przepisów tej dyrektywy dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości. W zaleceniu skoncentrowano się na przepisach dotyczących obowiązku oszczędności energii oraz odniesiono się do art. 7, 7a, 7b, dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i załącznika V do tej dyrektywy. |
| --- | --- |

(20)

Niniejsze zalecenie nie zmienia skutków prawnych dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i pozostaje bez uszczerbku dla wiążącej wykładni przepisów tej dyrektywy dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości. W zaleceniu skoncentrowano się na przepisach dotyczących obowiązku oszczędności energii oraz odniesiono się do art. 7, 7a, 7b, dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i załącznika V do tej dyrektywy.

| (21) | Załącznik do niniejszego zalecenia ma zapewniać państwom członkowskim wsparcie, m.in. przy obliczaniu wymaganych oszczędności energii, określaniu kwalifikowalnych środków z dziedziny polityki i przedkładaniu poprawnych sprawozdań z osiągniętych oszczędności energii oraz zawiera zestaw objaśnień i praktycznych rozwiązań dotyczących wdrażania, |
| --- | --- |

(21)

Załącznik do niniejszego zalecenia ma zapewniać państwom członkowskim wsparcie, m.in. przy obliczaniu wymaganych oszczędności energii, określaniu kwalifikowalnych środków z dziedziny polityki i przedkładaniu poprawnych sprawozdań z osiągniętych oszczędności energii oraz zawiera zestaw objaśnień i praktycznych rozwiązań dotyczących wdrażania,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

Państwa członkowskie powinny stosować się do wytycznych zawartych w załączniku do niniejszego zalecenia przy transpozycji wymogów wprowadzonych dyrektywą (UE) 2018/2002 oraz określonych w art. 7, 7a i 7b dyrektywy 2012/27/UE oraz załączniku V do tej dyrektywy.

Sporządzono w Brukseli dnia 25 września 2019 r.

W imieniu Komisji,

Miguel ARIAS CAÑETE

Członek Komisji

---

(1)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).

1

(2)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 z dnia 11 grudnia 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210).

2

(3)  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i Europejskiego Banku Inwestycyjnego – „Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” (COM(2018) 773 final).

3

(4)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (UE) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1).

4

(5)  SWD(2016) 402 final.

5

(6)  COM(2013) 762 final i SWD(2013) 451 final, Bruksela, dnia 6 listopada 2013 r.

6

---

ZAŁĄCZNIK

1.   WPROWADZENIE

Niniejsze zalecenie wyraża jedynie stanowisko Komisji; nie zmienia ono skutków prawnych dyrektyw i rozporządzeń oraz pozostaje bez uszczerbku dla dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości wiążącej interpretacji art. 7, 7a i 7b zmienionej dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej oraz załącznika V do tej dyrektywy. Podstawę niniejszego zalecenia stanowią informacje zwrotne, które Komisja otrzymała od państw członkowskich od momentu transpozycji dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej oraz informacje uzyskane przez Komisję z powiadomień państw członkowskich oraz z oceny krajowych planów działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii oraz sprawozdań rocznych (1).

Streszczenie: Istotne zmiany dyrektywy 2012/27/UE

| 1. | Struktura obowiązku oszczędności energii i powiązane przepisy






  — | art. 7 (uwagi ogólne dotyczące wymogu w zakresie oszczędności), 7a (przepisy dotyczące systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej) oraz 7b (przepisy w odniesieniu do alternatywnych środków z dziedziny polityki), |
| --- | --- | --- |

1.

—

art. 7 (uwagi ogólne dotyczące wymogu w zakresie oszczędności), 7a (przepisy dotyczące systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej) oraz 7b (przepisy w odniesieniu do alternatywnych środków z dziedziny polityki),

| — | załącznik V (wspólne metody i zasady obliczania), oraz |
| --- | --- |

—

załącznik V (wspólne metody i zasady obliczania), oraz

| — | obowiązki dotyczące planowania i sprawozdawczości zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną. |
| --- | --- |

—

obowiązki dotyczące planowania i sprawozdawczości zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną.

| 2. | Zakres obowiązku oszczędności energii (lata 2021–2030)






  — | nowy okres obowiązywania obowiązku oszczędności energii 2021–2030 oraz przedłużenie obowiązku na okres po 2030 r. bez daty końcowej, ale z zastrzeżeniem przeglądu do 2027 r. i od tego momentu co 10 lat, |
| --- | --- | --- |

2.

—

nowy okres obowiązywania obowiązku oszczędności energii 2021–2030 oraz przedłużenie obowiązku na okres po 2030 r. bez daty końcowej, ale z zastrzeżeniem przeglądu do 2027 r. i od tego momentu co 10 lat,

| — | obowiązek osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii w latach 2021–2030 równoważnych nowym rocznym oszczędnościom wynoszącym co najmniej 0,8 % zużycia energii końcowej (oprócz Cypru i Malty, które muszą osiągnąć nowe oszczędności wynoszące 0,24 % zużycia energii końcowej), tj. wyższego poziomu, niż w obecnym okresie, |
| --- | --- |

—

obowiązek osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii w latach 2021–2030 równoważnych nowym rocznym oszczędnościom wynoszącym co najmniej 0,8 % zużycia energii końcowej (oprócz Cypru i Malty, które muszą osiągnąć nowe oszczędności wynoszące 0,24 % zużycia energii końcowej), tj. wyższego poziomu, niż w obecnym okresie,

| — | opcje dla państw członkowskich w zakresie obliczania oszczędności w inny sposób, o ile osiągają one wymagane łączne oszczędności końcowego zużycia energii, oraz |
| --- | --- |

—

opcje dla państw członkowskich w zakresie obliczania oszczędności w inny sposób, o ile osiągają one wymagane łączne oszczędności końcowego zużycia energii, oraz

| — | wymóg w odniesieniu do państw członkowskich dotyczący uwzględnienia potrzeby łagodzenia ubóstwa energetycznego podczas opracowywania środków z dziedziny polityki, zgodnie z kryteriami, które mają one ustanowić. |
| --- | --- |

—

wymóg w odniesieniu do państw członkowskich dotyczący uwzględnienia potrzeby łagodzenia ubóstwa energetycznego podczas opracowywania środków z dziedziny polityki, zgodnie z kryteriami, które mają one ustanowić.

| 3. | Obliczanie wpływu środków z dziedziny polityki






  — | państwa członkowskie nie mogą zgłaszać oszczędności energii wynikających z wdrożenia prawa Unii, oprócz przypadków ich powiązania z renowacją budynków. W drodze odstępstwa oraz z zastrzeżeniem pewnych warunków mogą one zaliczać oszczędności w ramach krajowych wymogów minimalnych dotyczących nowych budynków tylko na poczet oszczędności wymaganych w pierwszym okresie objętym obowiązkiem (lata 2014–2020). |
| --- | --- | --- |

3.

—

państwa członkowskie nie mogą zgłaszać oszczędności energii wynikających z wdrożenia prawa Unii, oprócz przypadków ich powiązania z renowacją budynków. W drodze odstępstwa oraz z zastrzeżeniem pewnych warunków mogą one zaliczać oszczędności w ramach krajowych wymogów minimalnych dotyczących nowych budynków tylko na poczet oszczędności wymaganych w pierwszym okresie objętym obowiązkiem (lata 2014–2020).

| 4. | Wyjaśnienia






  — | systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej i alternatywne środki z dziedziny polityki są jednakowo ważnymi środkami transpozycji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, |
| --- | --- | --- |

4.

—

systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej i alternatywne środki z dziedziny polityki są jednakowo ważnymi środkami transpozycji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej,

| — | oszczędność energii wynikające z każdego rodzaju środków z dziedziny polityki mają być obliczane zgodnie ze wspólnymi zasadami i metodami zawartymi w załączniku V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, |
| --- | --- |

—

oszczędność energii wynikające z każdego rodzaju środków z dziedziny polityki mają być obliczane zgodnie ze wspólnymi zasadami i metodami zawartymi w załączniku V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej,

| — | wyjaśnienie środka i weryfikacja wymogu oraz znaczenie pobrania reprezentatywnej próby środków poprawy efektywności energetycznej, |
| --- | --- |

—

wyjaśnienie środka i weryfikacja wymogu oraz znaczenie pobrania reprezentatywnej próby środków poprawy efektywności energetycznej,

| — | państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej zgodnie z art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jako alternatywny środek z dziedziny polityki albo jako część systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej zawierającego wymóg, aby strony zobowiązane wniosły wszystkie swoje oszczędności lub ich część jako wkład do funduszu, |
| --- | --- |

—

państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej zgodnie z art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jako alternatywny środek z dziedziny polityki albo jako część systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej zawierającego wymóg, aby strony zobowiązane wniosły wszystkie swoje oszczędności lub ich część jako wkład do funduszu,

| — | wyjaśnienie wymogu dodatkowości (oszczędności energii powinny być dodatkowe w stosunku do oszczędności, które zostałyby zagwarantowane w każdym przypadku bez działalności strony zobowiązanej lub uczestniczącej), w tym pewnych czynników – „gapowiczów”, efektów rynkowych i wpływu istniejącej polityki, |
| --- | --- |

—

wyjaśnienie wymogu dodatkowości (oszczędności energii powinny być dodatkowe w stosunku do oszczędności, które zostałyby zagwarantowane w każdym przypadku bez działalności strony zobowiązanej lub uczestniczącej), w tym pewnych czynników – „gapowiczów”, efektów rynkowych i wpływu istniejącej polityki,

| — | przy obliczaniu oszczędności energii bierze się pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo, a jakim oszczędności maleją wraz z upływem czasu, oraz |
| --- | --- |

—

przy obliczaniu oszczędności energii bierze się pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo, a jakim oszczędności maleją wraz z upływem czasu, oraz

| — | oszczędności energii wynikające z małoskalowych technologii energii odnawialnej zainstalowanych na budynkach lub w budynkach mogą kwalifikować się z zastrzeżeniem zgodności z załącznikiem V. |
| --- | --- |

—

oszczędności energii wynikające z małoskalowych technologii energii odnawialnej zainstalowanych na budynkach lub w budynkach mogą kwalifikować się z zastrzeżeniem zgodności z załącznikiem V.

2.   OBLICZANIE OSZCZĘDNOŚCI ENERGII WYMAGANYCH W OKRESIE OBJĘTYM OBOWIĄZKIEM 2021–2030

„
  Art. 7

Obowiązek oszczędności energii

| 1. | Państwa członkowskie muszą osiągnąć łączne oszczędności końcowego zużycia energii równoważne co najmniej:






  a) | [...] |
| --- | --- | --- |

1.

a)

[...]

| b) | nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w wysokości 0,8 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r. W drodze odstępstwa od tego wymogu Cypr i Malta muszą osiągnąć nowe oszczędności w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. równoważne 0,24 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.” |
| --- | --- |

b)

nowym oszczędnościom w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. w wysokości 0,8 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r. W drodze odstępstwa od tego wymogu Cypr i Malta muszą osiągnąć nowe oszczędności w każdym roku od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2030 r. równoważne 0,24 % rocznego zużycia energii końcowej, uśrednionego dla ostatnich trzech lat przed dniem 1 stycznia 2019 r.”

W lit. b) powyżej zobowiązano państwa członkowskie do osiągnięcia:

| — | łącznych oszczędności końcowego zużycia energii (tj. łącznej wielkości oszczędności energii) w latach 2021–2030, oraz |
| --- | --- |

—

łącznych oszczędności końcowego zużycia energii (tj. łącznej wielkości oszczędności energii) w latach 2021–2030, oraz

| — | nowych oszczędności w każdym roku w tym okresie (których wielkości nie określono). |
| --- | --- |

—

nowych oszczędności w każdym roku w tym okresie (których wielkości nie określono).

Chociaż wskaźnik nowych rocznych oszczędności energii w pierwszym okresie objętym obowiązkiem (lata 2014–2020) jest taki sam dla wszystkich państw członkowskich (tj. 1,5 %), to w drugim okresie (lata 2021–2030) jest inaczej, ponieważ Cypr i Malta muszą osiągnąć łączne oszczędności końcowego zużycia równoważne nowym oszczędnościom wynoszącym 0,24 % zużycia energii końcowej (1).

1

Każde państwo członkowskie musi osiągnąć obliczoną wielkość łącznych oszczędności końcowego zużycia energii (tj. łączne oszczędności energii na lata 2021–2030) do dnia 31 grudnia 2030 r. W przeciwieństwie do pierwszego okresu objętego obowiązkiem, kwoty tej nie można obniżyć w wyniku jakiejkolwiek elastyczności wykorzystanej przez państwo członkowskie (2).

2

Państwa członkowskie nie muszą osiągać nowych oszczędności równoważnych 0,8 % (0,24 % w odniesieniu do Malty i Cypru) rocznego zużycia energii końcowej (3) w każdym roku drugiego okresu objętego obowiązkiem. Obecna elastyczność, dzięki której mogą one rozłożyć wielkość nowych oszczędności na cały okres, nadal ma zastosowanie w odniesieniu do drugiego okresu i kolejnych okresów (4).

3

4

2.1.   Obliczanie łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w drugim okresie objętym obowiązkiem

Obliczanie łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w drugim okresie objętym obowiązkiem

Aby obliczyć wielkość łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w drugim okresie objętym obowiązkiem, każde państwo członkowskie musi najpierw obliczyć średnie zużycie energii końcowej w trzech latach poprzedzających 2019 r. (tj. w latach 2016–2018) (5).

5

Następny krok polega na pomnożeniu tej średniej przez wartość 0,8 % (0,24 % w przypadku Cypru i Malty) w celu ustalenia równoważnej wielkości „nowych” rocznych oszczędności.

Przykład:

Przykład:

Zużycie energetyczne danego państwa członkowskiego kształtuje się na poziomie 102 milionów ton oleju ekwiwalentnego (Mtoe) w 2016 r., 98 Mtoe w 2017 r. i 100 Mtoe w 2018 r. – oznacza to, że średnie zużycie energetyczne w okresie trzech lat wynosiło 100 Mtoe.

Do celu obliczania łącznej wielkości oszczędności końcowego zużycia energii (lata 2021–2030) minimalna wielkość nowych oszczędności w każdym roku wynosi zatem 0,8 Mtoe (100 Mtoe × 0,8 %).

nowych

w każdym roku

Państwa członkowskie mogą następnie obliczyć łączną wielkość oszczędności końcowego zużycia wymaganych w odniesieniu do całego okresu objętego obowiązkiem.

Przykład

Przykład

Państwo członkowskie oblicza swoje średnie zużycie energii końcowej w latach 2016–2018 jako 100 Mtoe. Łączne oszczędności końcowego zużycia w odniesieniu do roku 2021 wynosiłyby zatem (100 × 0,8 % × 1) = 0,8 Mtoe.

Ponieważ wymagane jest osiągnięcie łącznych oszczędności końcowego zużycia energii co najmniej równoważnych nowym oszczędnościom w każdym roku od 2021 do 2030 r., dane państwo członkowskie musi obliczyć nowe oszczędności w odniesieniu do każdego następnego roku do 2030 r.

w każdym roku

Łączna wielkość obliczona w odniesieniu do 2022 r. wynosiłaby (100 × 0,8 % × 2) = łączne oszczędności końcowego zużycia energii wynoszące 1,6 Mtoe (w tym 0,8 Mtoe nowych oszczędności w 2022 r. (zaznaczonych poniżej na szaro)).

Kwoty w odniesieniu do każdego kolejnego roku do 2030 r. można obliczać w ten sam sposób. Całkowita wielkość łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych w okresie 10-letnim wynosi 44,0 Mtoe (100 × 0,8 % × 55).

| Rok | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Oszczędności końcowego zużycia energii (Mtoe) | | | | | | | | | | 0,8 | Łączne oszczędności końcowego zużycia energii ogółem (do 2030 r.) |
| | | | | | | | | 0,8 | 0,8 |
| | | | | | | | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| | | | | | | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| | | | | | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| | | | | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| | | | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| | | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| Łącznie (Mtoe) | 0,8 | 1,6 | 2,4 | 3,2 | 4,0 | 4,8 | 5,6 | 6,4 | 7,2 | 8,0 | 44,0
   (6) |

Rok

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Oszczędności końcowego zużycia energii (Mtoe)

0,8

Łączne oszczędności końcowego zużycia energii ogółem (do 2030 r.)

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

Łącznie (Mtoe)

Łącznie (Mtoe)

0,8

0,8

1,6

1,6

2,4

2,4

3,2

3,2

4,0

4,0

4,8

4,8

5,6

5,6

6,4

6,4

7,2

7,2

8,0

8,0

44,0
   (6)

44,0

6

2.2.   Zbiór danych statystycznych

Zbiór danych statystycznych

2.2.1.   Wykorzystanie zbioru danych Eurostatu

Wykorzystanie zbioru danych Eurostatu

W celu utworzenia zbiorów danych statystycznych do celów ich stosowania w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem 2021–2030 państwa członkowskie powinny skorzystać ze zbioru danych Eurostatu, który uznaje się za domyślne źródło w odniesieniu do obliczania wymaganych wielkości oszczędności (zob. pkt 1 lit. c) załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną).

W 2019 r. Eurostat dokonał zmiany bilansu energetycznego na podstawie międzynarodowych zaleceń dotyczących statystyki energii opublikowanych przez Komisję Statystyczną (7). W odniesieniu do wkładu państw członkowskich w efektywność energetyczną oraz obowiązku oszczędności energii ustanowił szczególną kategorię „zużycie energii końcowej (Europa w latach 2020–2030)”
   (8) (kod FEC2020-2030). Obejmuje ona elementy wymagane zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i państwa członkowskie powinny ją wykorzystywać do celów realizacji obowiązku oszczędności energii (9).

7

8

9

Nowa kategoria zawiera następujące definicje arytmetyczne, których podstawą są najnowsze zmiany rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 w sprawie statystyki energii (10):

10

zużycie energii końcowej (Europa w latach 2020–2030) [wszystkie produkty ogółem] =

zużycie energii końcowej [wszystkie produkty ogółem]

– zużycie energii końcowej [ciepło otoczenia (pompy ciepła)]

- lotnictwo międzynarodowe [wszystkie produkty ogółem]

- wkład w przemianę, wielkie piece [Wszystkie produkty ogółem]

– wynik przemiany, wielkie piece [Wszystkie produkty ogółem]

- sektor energetyczny, wielkie piece [stałe paliwa kopalne]

- sektor energetyczny, wielkie piece [gazy przemysłowe]

- sektor energetyczny, wielkie piece [torf i wyroby z torfu]

- sektor energetyczny, wielkie piece [łupek bitumiczny i piaski bitumiczne]

- sektor energetyczny, wielkie piece [ropa naftowa i produkty naftowe]

- sektor energetyczny, wielkie piece [gaz ziemny]

2.2.2.   Wykorzystanie alternatywnych źródeł danych statystycznych i szacunków ekspertów

Wykorzystanie alternatywnych źródeł danych statystycznych i szacunków ekspertów

Państwa członkowskie mogą korzystać z alternatywnych źródeł danych statystycznych, ale muszą wyjaśnić i uzasadnić ich wykorzystanie oraz każdą różnicę w wynikających ilościach w swoim powiadomieniu dla Komisji (zob. pkt 1 lit. c) załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną).

W przypadku gdy dane w odniesieniu do konkretnych lat nie są dostępne w momencie, gdy państwa członkowskie muszą przedstawić sprawozdania, mogą one korzystać z szacunków ekspertów (ponownie uzasadniając je w powiadomieniu). Jeżeli po opublikowaniu oficjalnych danych okaże się, że rozbieżności między szacunkowymi a rzeczywistymi wartościami są znaczne, wielkość wymaganych oszczędności musi zostać dostosowana do rzeczywistych wartości.

Zaleca się, aby państwa członkowskie dostosowywały szacunki do oficjalnych danych jak najwcześniej w ramach mechanizmu zarządzania, przedkładając kolejne dane lub w ramach obowiązkowej sprawozdawczości na podstawie rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną (np. w zaktualizowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu do dnia 30 czerwca 2023 r. zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia).

2.2.3.   Energia zużywana w transporcie

Energia zużywana w transporcie

Nie naruszając przepisów art. 7 ust. 2 lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (11), państwa członkowskie nie mogą już wyłączać zużycia energii końcowej w transporcie z podstawowych obliczeń w odniesieniu do drugiego okresu objętego obowiązkiem i kolejnych takich okresów.

11

2.2.4.   Energia wytwarzana dla własnego użytku końcowego

Energia wytwarzana dla własnego użytku końcowego

Chociaż łączne oszczędności końcowego zużycia energii w pierwszym okresie objętym obowiązkiem opierają się na „sprzedaży energii odbiorcom końcowym”, w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej celowo zmieniono podstawę dla drugiego i kolejnych okresów na „zużycie energii końcowej”.

W rezultacie państwa członkowskie muszą uwzględniać w podstawowych obliczeniach energię wytwarzaną do własnego użytku (np. energię elektryczną wytwarzaną przez systemy fotowoltaiczne, ciepło wytwarzane przez kolektory słoneczne lub w wyniku współspalania odpadów w przemyśle) w odniesieniu do tych okresów.

Kategoria Eurostatu „zużycie energii końcowej” (kod B 101700 (12)), mająca zastosowanie w trakcie negocjacji i przyjmowania dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, obejmowała niektóre odnawialne źródła energii istotne z punktu widzenia stosowania na małą skalę na budynkach lub w budynkach (energia słoneczna, w tym energia fotowoltaiczna i energia słoneczna termiczna, energia wiatrowa, stała biomasa, biogaz i płynne biopaliwa (13)). Ciepło otoczenia, np. wykorzystywane w pompach ciepła, nie zostało uwzględnione w kategorii „zużycie energii końcowej”. W celu zapewnienia, aby obowiązek oszczędności energii zgodny z art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej uzgodniony przez współprawodawców nie ulegał zmianie w wyniku rewizji bilansów energetycznych, do celów efektywności energetycznej Eurostat ustanowił i publikuje szczególną kategorię „zużycie energii końcowej (Europa w latach 2020–2030)” (kod FEC2020-2030), z której w dalszym ciągu wyłącza się ciepło otoczenia do 2030 r. (14).

12

13

14

Chociaż pkt 1 lit. c) załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną zawiera wymóg, aby zbiór danych Eurostatu wykorzystywano jako domyślne źródło, państwa członkowskie muszą jednak uwzględnić wszystkie dane dostępne na szczeblu krajowym. W przypadku gdy różnią się one od danych Eurostatu państwa członkowskie muszą podawać źródła krajowe, jeśli są one bardziej dokładne. Muszą one uwzględnić te źródła w obliczeniu podstawy oraz powiadomić i wytłumaczyć w swoich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, jakie źródła danych wykorzystano, w tym wszelkie dodatkowe oficjalne lub szacunkowe wolumeny zużycia energii końcowej, które nie są objęte zbiorem danych Eurostatu.

2.3.   Rozłożenie oszczędności energii na okres 2021–2030

Rozłożenie oszczędności energii na okres 2021–2030

Art. 7 ust. 1 akapit ostatni dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawiera wymóg, zgodnie z którym państwa członkowskie decydują, w jaki sposób rozłożyć obliczoną wielkość nowych oszczędności w każdym okresie [objętym obowiązkiem], pod warunkiem że na koniec każdego okresu objętego obowiązkiem osiągnięte zostają wymagane łączne oszczędności końcowego zużycia energii ogółem.

Przykłady

Przykłady

Jedno państwo członkowskie może wybrać metodę liniowego naliczania wzrostu oszczędności w czasie; inne może podjąć odpowiednią decyzję później, zobowiązując się jednak do osiągnięcia wyższego poziomu oszczędności w połowie/pod koniec drugiego okresu objętego obowiązkiem.

Inne państwo członkowskie może zdecydować o rozłożeniu wymaganej wielkości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii (np. 44,0 Mtoe) w sposób przedstawiony poniżej, o ile łączna wielkość wymaganych oszczędności zostanie osiągnięta między 2021 r. a 2030 r. (zakładając, że wszystkie środki mają trwałe skutki, które przynoszą oszczędności każdego roku co najmniej do 2030 r.):

| Rok | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Oszczędności końcowego zużycia energii (Mtoe) | | | | | | | | | | 0,8 | Łączne oszczędności końcowego zużycia energii ogółem (do 2030 r.) |
| | | | | | | | | 1,1 | 1,1 |
| | | | | | | | 0,5 | 0,6 | 0,6 |
| | | | | | | 0,7 | 0,7 | 0,7 | 0,7 |
| | | | | | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,6 | 0,6 |
| | | | | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 | 0,8 |
| | | | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 | 1,0 |
| | | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 | 1,2 |
| | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 0,9 | 0,9 |
| 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 | 0,4 |
| Łącznie (Mtoe) | 0,4 | 1,3 | 2,5 | 3,5 | 4,3 | 4,9 | 5,6 | 6,1 | 7,3 | 8,1 | 44 |

Rok

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

Oszczędności końcowego zużycia energii (Mtoe)

0,8

Łączne oszczędności końcowego zużycia energii ogółem (do 2030 r.)

1,1

1,1

0,5

0,6

0,6

0,7

0,7

0,7

0,7

0,6

0,6

0,6

0,6

0,6

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

0,8

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,0

1,2

1,2

1,2

1,2

1,2

1,2

1,2

1,2

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

0,9

0,4

0,4

0,4

0,4

0,4

0,4

0,4

0,4

0,4

0,4

Łącznie (Mtoe)

Łącznie (Mtoe)

0,4

0,4

1,3

1,3

2,5

2,5

3,5

3,5

4,3

4,3

4,9

4,9

5,6

5,6

6,1

6,1

7,3

7,3

8,1

8,1

44

44

Jeśli państwo członkowskie ustanawia lub utrzymuje system zobowiązujący do efektywności energetycznej, nie wymaga się od niego sprawozdawczości na temat sposobu rozłożenia wysiłków w okresie objętym obowiązkiem. Zaleca się jednak, aby państwa członkowskie ustalały i zgłaszały, jak będą to robić. Zgodnie z częścią 3.1 lit. b) załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną państwa członkowskie muszą powiadomić o spodziewanej łącznej i rocznej wartości oszczędności oraz o czasie funkcjonowania swoich systemów.

Państwa członkowskie, które ustanawiają lub utrzymują alternatywne środki z dziedziny polityki zgodnie z art. 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej lub krajowy fundusz efektywności energetycznej zgodnie z art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej mają pełną swobodę w zakresie rozłożenia wymaganych łącznych oszczędności końcowego zużycia energii w drugim okresie objętym obowiązkiem. Mogą, ale nie muszą wprowadzać okresów pośrednich, które nie muszą mieć takiego samego czasu trwania. Część 3.2 lit. c) załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną zawiera jednak wymóg, aby powiadamiały one o przewidywan[ej] łączn[ej] i roczn[ej] wartoś[ci] oszczędności ogółem dla każdego środka lub wielkoś[ci] oszczędności energii w odniesieniu do okresów pośrednich.

3.   INNE SPOSOBY OBLICZANIA WYMOGÓW W ZAKRESIE OSZCZĘDNOŚCI

3.1.   Wskaźnik i zakres

Wskaźnik i zakres

Opcje, o których mowa w art. 7 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, nie mają wpływu na obowiązek oszczędności energii, o którym mowa w art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Zgodnie z art. 7 ust. 2 i 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą stosować różne metody obliczeniowe (np. w celu uwzględnienia pewnych uwarunkowań krajowych), ale nie może to prowadzić do obniżenia wielkości wymaganych oszczędności energii, tj. państwa członkowskie muszą zapewnić, aby obliczenia z wykorzystaniem jednej z metod opisanych w art. 7 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, lub kilku tych metod, skutkowały takimi samymi łącznymi minimalnymi oszczędnościami energii, jakie są wymagane zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Zatem w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem od 2021 do 2030 r., niezależnie od tego, czy państwa członkowskie wykorzystują opcje zawarte w art. 7 ust. 2 i 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, muszą one zapewnić, aby wymagana wielkość łącznych oszczędności końcowego zużycia energii równoważna nowym oszczędnościom rocznym wynoszącym co najmniej 0,8 % (15) została osiągnięta do dnia 31 grudnia 2030 r. W celu zapewnienia, aby elastyczności stosowane zgodnie z art. 7 ust. 2 i 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej nie powodowały obniżenia obliczonej minimalnej wielkości netto oszczędności energii, która ma zostać osiągnięta w zużyciu energii końcowej w okresie objętym obowiązkiem, własne roczne wskaźniki oszczędności państw członkowskich muszą być więc wyższe niż wymagane do osiągnięcia łącznych oszczędności energii przewidzianych w art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (16). Państwa członkowskie nie są zobowiązane do korzystania z opcji przewidzianych w art. 7 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

15

16

3.2.   Opcje przewidziane w art. 7 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

Opcje przewidziane w art. 7 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

Na podstawie art. 7 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą obliczać wymaganą wielkość oszczędności energii:

| — | stosując roczny wskaźnik oszczędności w odniesieniu do sprzedaży energii odbiorcom końcowym lub w odniesieniu do zużycia energii końcowej, uśredniony dla lat 2016–2018, lub |
| --- | --- |

—

stosując roczny wskaźnik oszczędności w odniesieniu do sprzedaży energii odbiorcom końcowym lub w odniesieniu do zużycia energii końcowej, uśredniony dla lat 2016–2018, lub

| — | wyłączając z podstawy obliczeń, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie, lub |
| --- | --- |

—

wyłączając z podstawy obliczeń, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie, lub

| — | wykorzystując którąkolwiek z opcji określonych w art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

wykorzystując którąkolwiek z opcji określonych w art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

3.3.   Własny roczny wskaźnik oszczędności i podstawa obliczeń

Własny roczny wskaźnik oszczędności i podstawa obliczeń

W przypadku gdy państwa członkowskie korzystają z jednej lub z większej liczby opcji, art. 7 ust. 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zobowiązuje je do ustalenia:

| — | własnego rocznego wskaźnika oszczędności – jest on stosowany do obliczania ich łącznych oszczędności końcowego zużycia energii w celu zapewnienia, aby wymagane oszczędności nie były niższe niż oszczędności wymagane na podstawie art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz |
| --- | --- |

—

własnego rocznego wskaźnika oszczędności – jest on stosowany do obliczania ich łącznych oszczędności końcowego zużycia energii w celu zapewnienia, aby wymagane oszczędności nie były niższe niż oszczędności wymagane na podstawie art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz

| — | własnej podstawy obliczeń, z której można wyłączyć, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie (17). |
| --- | --- |

—

własnej podstawy obliczeń, z której można wyłączyć, częściowo lub w całości, energię zużytą w transporcie (17).

17

Elementy te stanowią uzupełnienie (18) obliczeń rocznego nowego wskaźnika oszczędności i łącznych oszczędności końcowego zużycia zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

18

Art. 7 ust. 5 akapit drugi dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej stanowi, że niezależnie od tego, czy państwa członkowskie częściowo lub w całości wyłączą z ich podstawy obliczeń energię zużytą w transporcie lub skorzystają z którejkolwiek z opcji wymienionych w art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, muszą one zapewnić, aby obliczona wielkość netto nowych oszczędności, którą należy osiągnąć w zużyciu energii końcowej w okresie objętym obowiązkiem 2021–2030, nie była niższa niż wielkość wynikająca z zastosowania rocznego wskaźnika oszczędności, o których mowa w art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b), tj. 0,8 % (0,24 % w odniesieniu do Cypru i Malty).

3.4.   Opcje przewidziane w art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

Opcje przewidziane w art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

W odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem 2021–2030 państwa członkowskie mogą korzystać z jednej lub z większej liczby następujących opcji (art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej):

| b) | pełnego lub częściowego wyłączenia gałęzi przemysłu objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (ETS); |
| --- | --- |

b)

pełnego lub częściowego wyłączenia gałęzi przemysłu objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (ETS);

| c) | uwzględnienia części oszczędności energii uzyskiwanych w sektorach przetwarzania i rozdziału energii; |
| --- | --- |

c)

uwzględnienia części oszczędności energii uzyskiwanych w sektorach przetwarzania i rozdziału energii;

| d) | podjęcia wczesnych działań po 2008 r., które będą nadal pozwalały osiągnąć oszczędności po 2020 r.; |
| --- | --- |

d)

podjęcia wczesnych działań po 2008 r., które będą nadal pozwalały osiągnąć oszczędności po 2020 r.;

| e) | podjęcia indywidualnych działań od początku 2018 r. do końca 2020 r., które będą nadal przynosić oszczędności po 2020 r.; |
| --- | --- |

e)

podjęcia indywidualnych działań od początku 2018 r. do końca 2020 r., które będą nadal przynosić oszczędności po 2020 r.;

| f) | wyłączenia 30 % energii wytwarzanej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach w następstwie środków z dziedziny polityki promujących montowanie nowych instalacji technologii energii odnawialnej; oraz |
| --- | --- |

f)

wyłączenia 30 % energii wytwarzanej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach w następstwie środków z dziedziny polityki promujących montowanie nowych instalacji technologii energii odnawialnej; oraz

| g) | zaliczenia pewnych oszczędności energii, które przekraczają oszczędności energii wymagane w okresie objętym obowiązkiem od 2014 do 2020 r. |
| --- | --- |

g)

zaliczenia pewnych oszczędności energii, które przekraczają oszczędności energii wymagane w okresie objętym obowiązkiem od 2014 do 2020 r.

Zgodnie z art. 7 ust. 5 lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej opcje te można zastosować tylko na poczet wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z [art. 7] ust. 2 i 3 oraz nie mogą one razem prowadzić do zmniejszenia o więcej niż 35 %” tej wielkości.

Zasadniczo opcje nie mogą być stosowane do obniżenia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych na podstawie art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Innymi słowy, niezależnie od tego, czy państwa członkowskie częściowo lub w całości wyłączą z ich podstawy obliczeń energię zużytą w transporcie lub skorzystają z którejkolwiek z tych opcji, muszą one zapewnić, aby obliczona wielkość netto nowych oszczędności, którą należy osiągnąć w zużyciu energii końcowej w okresie objętym obowiązkiem 2021–2030, nie była niższa niż wielkość wynikająca z zastosowania rocznego wskaźnika oszczędności, o którym mowa w art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (19). Aby to zapewnić, art. 7 ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawiera wymóg, aby w okresie objętym obowiązkiem państwa członkowskie obliczały wpływ decyzji o wykorzystaniu jednej opcji lub większej ich liczby (20).

19

20

Opcje przewidziane w art. 7 ust. 4 lit. b) i f) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej mogą zostać wykorzystane jedynie do celów obliczeń własnej podstawy zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Wielkości te można odjąć od wyniku tych obliczeń (z zastrzeżeniem przewidzianych ograniczeń).

Opcje przewidziane w lit. c), d), e) i g) odnoszą się do oszczędności energii i mogą być zaliczane tylko na poczet obliczanej wielkości oszczędności wymaganej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Zatem nie mogą one być wykorzystywane do obniżenia poziomu obowiązku oszczędności energii zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, ale mogą być wykorzystane do pomocy w wypełnieniu tego obowiązku.

3.4.1.   Szczegółowe informacje dotyczące opcji

Szczegółowe informacje dotyczące opcji

3.4.1.1.   Zastosowanie pełnego lub częściowego wyłączenia gałęzi przemysłu objętych systemem ETS (art. 7 ust. 4 lit. b))

Zastosowanie pełnego lub częściowego wyłączenia gałęzi przemysłu objętych systemem ETS (art. 7 ust. 4 lit. b))

Jeżeli państwo członkowskie korzysta wyłącznie z opcji całkowitego lub częściowego wyłączenia sprzedaży energii wykorzystywanej w gałęziach przemysłu objętych systemem ETS (art. 7 ust. 4 lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), musi ustalić wolumeny dostarczanej lub sprzedawanej w ramach sprzedaży detalicznej energii, która jest wykorzystywana na potrzeby tych rodzajów działalności przemysłowej. Obliczenia dokonuje się na podstawie energii wykorzystanej na potrzeby rodzajów działalności wymienionych w załączniku I do dyrektywy w sprawie ETS (21).

21

Od tej ilości odejmuje się następnie energię zużywaną na potrzeby „działań energetycznych” wymienionych w tym załączniku (spalania w instalacjach o nominalnej mocy cieplnej przekraczającej 20 MW (z wyjątkiem instalacji spalania odpadów niebezpiecznych lub komunalnych), rafinowania olejów mineralnych oraz produkcji koksu) i energię wykorzystywaną w lotnictwie (22).

22

3.4.1.2.   Oszczędności energii uzyskiwane w sektorach przetwarzania i rozdziału energii (art. 7 ust. 4 lit. c))

Oszczędności energii uzyskiwane w sektorach przetwarzania i rozdziału energii (art. 7 ust. 4 lit. c))

Na podstawie art. 7 ust. 4 lit. c) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą zaliczać oszczędności energii w sektorach przetwarzania, przesyłu i dystrybucji energii, w tym w efektywnej infrastrukturze ciepłowniczej i chłodniczej, uzyskane w wyniku wdrażania wymogów określonych w art. 14 ust. 4 i ust. 5 lit. b) oraz art. 15 ust. 1–6 i 9 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej na poczet wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (23).

23

3.4.1.3.   Oszczędności energii wynikające z indywidualnych działań nowo wdrożonych od dnia 31 grudnia 2008 r. (art. 7 ust. 4 lit. d))

Oszczędności energii wynikające z indywidualnych działań nowo wdrożonych od dnia 31 grudnia 2008 r. (art. 7 ust. 4 lit. d))

Jeżeli państwo członkowskie zalicza oszczędności energii wynikające z indywidualnych działań nowo wdrożonych od dnia 31 grudnia 2008 r. na poczet wielkości wymaganych oszczędności energii obliczanej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, działania te muszą być kontynuowane, aby miały wpływ po 2020 r. w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem 2021–2030, tj. aby przyniosły nowe oszczędności energii po dniu 31 grudnia 2020 r. W art. 2 pkt 19 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zdefiniowano „działanie indywidualne” jako działanie, które prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub dającej się oszacować poprawy efektywności energetycznej i które jest podejmowane w wyniku środka z dziedziny polityki. Ponadto oszczędność energii musi być mierzona i weryfikowana.

3.4.1.4.   Indywidualne działania podejmowane od początku 2018 r. do końca 2020 r. (art. 7 ust. 4 lit. e))

Indywidualne działania podejmowane od początku 2018 r. do końca 2020 r. (art. 7 ust. 4 lit. e))

Zgodnie z art. 7 ust. 4 lit. e) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwo członkowskie może zaliczyć oszczędności energii, które wynikają ze środków z dziedziny polityki, do wielkości oszczędności obliczonej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, pod warunkiem że wykaże, iż środki te skutkują działaniami indywidualnymi prowadzonymi od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r., a po tym okresie nadal przynoszą oszczędności energii.

Zważywszy, że art. 7 ust. 4 lit. d) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej odnosi się do wdrażania działań indywidualnych od dnia 31 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., art. 7 ust. 4 lit. e) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej ma zastosowanie jedynie w odniesieniu do indywidualnych działań wdrażanych od dnia 1 stycznia 2018 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Różnica ta jest istotna, jeżeli państwa członkowskie przewidują, że czas trwania działania wdrożonego w 2008 r. wynosić będzie do 21 lat i, odpowiednio, czas trwania działania wdrożonego w 2018 r. wynosić będzie do 12 lat. W praktyce oznacza to, że pierwszy przypadek jest właściwy np. w odniesieniu do działań o długim czasie trwania, takich jak izolacja przegród zewnętrznych.

3.4.1.5.   Energia wytwarzana na własne potrzeby przez nowe instalacje technologii energii odnawialnej montowane na budynkach lub w budynkach (art. 7 ust. 4 lit. f))

Energia wytwarzana na własne potrzeby przez nowe instalacje technologii energii odnawialnej montowane na budynkach lub w budynkach (art. 7 ust. 4 lit. f))

Opcja ta umożliwia państwom członkowskim wyłączenie weryfikowalnej ilości energii wytworzonej na własne potrzeby przez nowe instalacje technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach z obliczeń oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Jej wykorzystanie jest ograniczone pod trzema względami:

| — | z podstawowych obliczeń można wyłączyć nie więcej niż 30 % energii wytworzonej na własne potrzeby przez nowe instalacje technologii energii odnawialnej montowane na budynkach lub w budynkach, |
| --- | --- |

—

z podstawowych obliczeń można wyłączyć nie więcej niż 30 % energii wytworzonej na własne potrzeby przez nowe instalacje technologii energii odnawialnej montowane na budynkach lub w budynkach,

| — | nie może to prowadzić do zmniejszenia wielkości obliczonej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej o więcej niż 35 %, oraz |
| --- | --- |

—

nie może to prowadzić do zmniejszenia wielkości obliczonej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej o więcej niż 35 %, oraz

| — | wielkości takiej energii nie można wyłączyć z obliczeń wykonywanych w ramach obowiązku oszczędności na podstawie art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

wielkości takiej energii nie można wyłączyć z obliczeń wykonywanych w ramach obowiązku oszczędności na podstawie art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

W pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej określono, w jaki sposób oszczędności energii wynikające ze środków promujących instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach można zaliczać na poczet oszczędności wymaganych zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (24). Nie podlega to ograniczeniom pod względem wolumenu.

24

Ponieważ w art. 7 ust. 4 lit. f) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej odniesiono się do weryfikowalnej ilości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach (25) (a nie do rzeczywiście wykorzystanej ilości), państwa członkowskie muszą określić i zweryfikować wolumeny energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych (wyrażone w ktoe, MW lub równoważnej jednostce), które zostaną wytworzone na własne potrzeby na budynkach w wyniku polityki promującej montowanie nowych instalacji w okresie objętym obowiązkiem 2021–2030. Ponieważ przepis ten odnosi się do „weryfikowalnej ilości”, w obliczeniach tych można uwzględnić szacowany średni wolumen energii ze źródeł odnawialnych, która ma zostać wytworzona na własne potrzeby w latach 2021–2030 z samych tylko jednostek zainstalowanych na budynkach lub w budynkach po dniu 31 grudnia 2020 r.

25

W art. 21 lit. b) ppkt 3 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną zobowiązano państwa członkowskie do zawarcia informacji na temat krajowego systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej i alternatywnych środków z dziedziny polityki w zintegrowanych krajowych sprawozdaniach z postępów w dziedzinie energii i klimatu. W związku z tym od dnia 15 marca 2021 r. (i od tego momentu co dwa lata) powinny one podawać informacje na temat rzeczywistej wielkości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach przez nowo instalowane technologie energii odnawialnej.

Orientacyjny i niewyczerpujący przykład

Orientacyjny i niewyczerpujący przykład

W poniższej tabeli przedstawiono w ramach niewyczerpującego wykazu technologii, ile energii można wyłączyć z obliczeń wymogu oszczędności energii. Na przykład instalacja pakietu składającego się z kolektora słonecznego/kotła gazowego mogłaby prowadzić do wytworzenia 1 000 kWh energii ze źródeł odnawialnych, z czego 30 % (300 kWh) mogłoby zostać wyłączone z obliczeń (pod warunkiem że nie przekracza to 35 % wymaganych oszczędności):

| Rodzaj technologii | Końcowe zapotrzebowanie na energię
  (kWh) | Udział energii ze źródeł odnawialnych wytworzonej na budynkach
  (%) | Wytwarzanie odpowiadające za ograniczenie docelowej oszczędności
  (kWh) | 30 %, które można wyłączyć z wymogu oszczędności
  (kWh) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1) | kocioł kondensacyjny opalany gazem | 10 526 | 0 | 0 | |
| 2) | kocioł kondensacyjny opalany drewnem | 10 870 | 100 | 10 870 | 3 261 |
| 3) | pompa ciepła (zasilana energią elektryczną z sieci) | 2 857 | 0 | 0 | |
| 4) | pakiet kolektora słonecznego z kotłem gazowym | 10 474 | ~10 | 1 000 | 300 |
| | instalacja słoneczno-termiczna | 1 000 | 100 | 1 000 | 300 |
| | kocioł kondensacyjny opalany gazem | 9 474 | 0 | 0 | |
| 5) | instalacja fotowoltaiczna | 3 500 | 100 | 3 500 | 1 050 |

Rodzaj technologii

Końcowe zapotrzebowanie na energię

(kWh)

Udział energii ze źródeł odnawialnych wytworzonej na budynkach

(%)

Wytwarzanie odpowiadające za ograniczenie docelowej oszczędności

(kWh)

30 %, które można wyłączyć z wymogu oszczędności

(kWh)

1)

kocioł kondensacyjny opalany gazem

10 526

0

0

2)

kocioł kondensacyjny opalany drewnem

10 870

100

10 870

3 261

3)

pompa ciepła (zasilana energią elektryczną z sieci)

2 857

0

0

4)

pakiet kolektora słonecznego z kotłem gazowym

10 474

~10

1 000

300

instalacja słoneczno-termiczna

instalacja słoneczno-termiczna

1 000

1 000

100

100

1 000

1 000

300

300

kocioł kondensacyjny opalany gazem

kocioł kondensacyjny opalany gazem

9 474

9 474

0

0

0

0

5)

instalacja fotowoltaiczna

3 500

100

3 500

1 050

3.4.1.6.   Oszczędności energii przekraczające oszczędności energii wymagane w pierwszym okresie objętym obowiązkiem (art. 7 ust. 4 lit. g))

Oszczędności energii przekraczające oszczędności energii wymagane w pierwszym okresie objętym obowiązkiem (art. 7 ust. 4 lit. g))

Państwa członkowskie mogą zaliczać oszczędności energii, które przekraczają oszczędności wymagane w odniesieniu do pierwszego okresu objętego obowiązkiem (lata 2014–2020), na poczet obliczeń zgodnych z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, pod warunkiem że:

| — | wynikały one z działań indywidualnych w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej lub alternatywnych środków z dziedziny polityki, oraz |
| --- | --- |

—

wynikały one z działań indywidualnych w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej lub alternatywnych środków z dziedziny polityki, oraz

| — | państwo członkowskie poinformowało o właściwych środkach z dziedziny polityki w swoim krajowym planie działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii oraz zgłosiło je w swoim sprawozdaniu z postępów zgodnym z art. 24 ust. 2 (26). |
| --- | --- |

—

państwo członkowskie poinformowało o właściwych środkach z dziedziny polityki w swoim krajowym planie działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii oraz zgłosiło je w swoim sprawozdaniu z postępów zgodnym z art. 24 ust. 2 (26).

26

4.   WYBÓR ŚRODKÓW Z DZIEDZINY POLITYKI W CELU OSIĄGNIĘCIA WYMAGANEJ WIEKOŚCI ŁĄCZNYCH OSZCZĘDNOŚCI KOŃCOWEGO ZUŻYCIA ENERGII

Zgodnie z art. 7 ust. 10 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie muszą osiągnąć wymagane łączne oszczędności końcowego zużycia energii w drodze:

| — | ustanowienia systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, |
| --- | --- |

—

ustanowienia systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej,

| — | przyjęcia alternatywnych środków z dziedziny polityki, lub |
| --- | --- |

—

przyjęcia alternatywnych środków z dziedziny polityki, lub

| — | połączenia wymienionych powyżej metod. |
| --- | --- |

—

połączenia wymienionych powyżej metod.

W art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wyjaśniono, że systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej oraz alternatywne środki z dziedziny polityki są w tym zakresie jednakowo ważne. Państwa członkowskie mają dużą elastyczność i szeroką swobodę w wyborze spośród różnych rodzajów systemów systemu najlepiej dopasowanego do ich szczególnej sytuacji i okoliczności (27).

27

Art. 7a ust. 1 i art. 7b ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawierają wymóg, aby wszystkie środki z dziedziny polityki były opracowywane pod kątem wypełnienia obowiązku oszczędności energii zgodnego z art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz aby kwalifikowały się do wkładu w „oszczędności końcowego zużycia energii”
  „u odbiorców końcowych”. Nie zaszkodzi jednak, jeżeli środek z dziedziny polityki dotyczyć będzie również innych celów i zadań (np. w ramach polityki w zakresie energii uwzględnienie potrzeby zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska oraz potrzeby wspierania rozważnego i racjonalnego wykorzystywania zasobów naturalnych).

W art. 2 pkt 18 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zdefiniowano „środek z dziedziny polityki” jako instrument o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, który został formalnie ustanowiony i wdrożony w państwie członkowskim, aby stworzyć ramy wsparcia, wymóg lub zachętę dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do podejmowania innych środków poprawy efektywności energetycznej. Środki z dziedziny polityki służące wspieraniu realizacji tylko celów polityki innych niż cele w zakresie efektywności energetycznej, mające na celu jedynie świadczenie lub zakup usług energetycznych lub przyczyniające się do osiągnięcia oszczędności w obszarze końcowego zużycia energii wśród podmiotów innych niż odbiorcy końcowi, nie mogą być uznawane za kwalifikowalne zgodnie z art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. W każdym przypadku państwo członkowskie będzie musiało starannie ocenić środki i wykazać, że można do nich bezpośrednio przypisać oszczędności energii.

Bez względu na to, czy państwo członkowskie zdecyduje się korzystać z systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, czy przyjąć alternatywne środki z dziedziny polityki, musi zapewnić, aby środki z dziedziny polityki kwalifikowały się do osiągnięcia wymaganych łącznych oszczędności końcowego zużycia energii do dnia 31 grudnia 2030 r. (lub w kolejnym okresie oszczędności, w zależności od tego, kiedy środki są formułowane).

Przy ustanawianiu środków z dziedziny polityki właściwy jest następujący niewyczerpujący wykaz definicji (pozostają one bez zmian w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej):

Art. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej:

Art. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej:

| „4) | »efektywność energetyczna« oznacza stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii; |
| --- | --- |

„4)

»efektywność energetyczna« oznacza stosunek uzyskanych wyników, usług, towarów lub energii do wkładu energii;

| 5) | »oszczędność energii« oznacza ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia przed wdrożeniem środka mającego na celu poprawę efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii; |
| --- | --- |

5)

»oszczędność energii« oznacza ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia przed wdrożeniem środka mającego na celu poprawę efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii;

| 6) | »poprawa efektywności energetycznej« oznacza zwiększenie efektywności energetycznej w wyniku zmian technologicznych, zachowań lub ekonomicznych;” |
| --- | --- |

6)

»poprawa efektywności energetycznej« oznacza zwiększenie efektywności energetycznej w wyniku zmian technologicznych, zachowań lub ekonomicznych;”

| „14) | »strona zobowiązana« oznacza dystrybutora energii lub przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii, objęte krajowymi systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej, o których mowa w art. 7; |
| --- | --- |

„14)

»strona zobowiązana« oznacza dystrybutora energii lub przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii, objęte krajowymi systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej, o których mowa w art. 7;

| 15) | »strona uprawniona« oznacza podmiot prawny, któremu rząd lub inna instytucja publiczna przekazały uprawnienia do opracowywania, prowadzenia lub realizowania planu finansowego w imieniu tego rządu lub tej instytucji publicznej; |
| --- | --- |

15)

»strona uprawniona« oznacza podmiot prawny, któremu rząd lub inna instytucja publiczna przekazały uprawnienia do opracowywania, prowadzenia lub realizowania planu finansowego w imieniu tego rządu lub tej instytucji publicznej;

| 16) | »strona uczestnicząca« oznacza przedsiębiorstwo lub instytucję publiczną, które zobowiązało się lub która zobowiązała się do osiągnięcia pewnych celów w ramach dobrowolnej umowy lub jest objęte(-a) krajowym instrumentem polityki regulacyjnej; |
| --- | --- |

16)

»strona uczestnicząca« oznacza przedsiębiorstwo lub instytucję publiczną, które zobowiązało się lub która zobowiązała się do osiągnięcia pewnych celów w ramach dobrowolnej umowy lub jest objęte(-a) krajowym instrumentem polityki regulacyjnej;

| 17) | »wykonujący organ publiczny« oznacza podmiot prawa publicznego odpowiedzialny za realizację lub nadzorowanie opodatkowania, planów i instrumentów finansowych, zachęt podatkowych, standardów i norm, systemów znakowania energetycznego, szkoleń lub kształcenia w dziedzinie energii lub emisji dwutlenku węgla; |
| --- | --- |

17)

»wykonujący organ publiczny« oznacza podmiot prawa publicznego odpowiedzialny za realizację lub nadzorowanie opodatkowania, planów i instrumentów finansowych, zachęt podatkowych, standardów i norm, systemów znakowania energetycznego, szkoleń lub kształcenia w dziedzinie energii lub emisji dwutlenku węgla;

| 18) | »środek z dziedziny polityki« oznacza instrument o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, który został formalnie ustanowiony i wdrożony w państwie członkowskim, w celu stworzenia ram wsparcia, wymogu lub zachęty dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do podejmowania innych środków poprawy efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

18)

»środek z dziedziny polityki« oznacza instrument o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, który został formalnie ustanowiony i wdrożony w państwie członkowskim, w celu stworzenia ram wsparcia, wymogu lub zachęty dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do podejmowania innych środków poprawy efektywności energetycznej;

| 19) | »działanie indywidualne« oznacza działanie, które prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub dającej się oszacować poprawy efektywności energetycznej i które jest podejmowane w wyniku środka z dziedziny polityki; |
| --- | --- |

19)

»działanie indywidualne« oznacza działanie, które prowadzi do sprawdzalnej i wymiernej lub dającej się oszacować poprawy efektywności energetycznej i które jest podejmowane w wyniku środka z dziedziny polityki;

| 20) | »dystrybutor energii« oznacza osobę fizyczną lub prawną, w tym operatora systemu dystrybucyjnego, odpowiedzialną za przesył energii w celu jej dostarczenia do odbiorców końcowych lub do elementów systemów dystrybucyjnych, które sprzedają energię odbiorcom końcowym; |
| --- | --- |

20)

»dystrybutor energii« oznacza osobę fizyczną lub prawną, w tym operatora systemu dystrybucyjnego, odpowiedzialną za przesył energii w celu jej dostarczenia do odbiorców końcowych lub do elementów systemów dystrybucyjnych, które sprzedają energię odbiorcom końcowym;

| 21) | »operator systemu dystrybucyjnego« oznacza »operatora systemu dystrybucyjnego« określonego, odpowiednio, w dyrektywie 2009/72/WE i dyrektywie 2009/73/WE; |
| --- | --- |

21)

»operator systemu dystrybucyjnego« oznacza »operatora systemu dystrybucyjnego« określonego, odpowiednio, w dyrektywie 2009/72/WE i dyrektywie 2009/73/WE;

| 22) | »przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii« oznacza osobę fizyczną lub prawną sprzedającą energię odbiorcom końcowym; |
| --- | --- |

22)

»przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii« oznacza osobę fizyczną lub prawną sprzedającą energię odbiorcom końcowym;

| 23) | »odbiorca końcowy« oznacza osobę fizyczną lub prawną, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku; |
| --- | --- |

23)

»odbiorca końcowy« oznacza osobę fizyczną lub prawną, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku;

| 24) | »dostawca usług energetycznych« oznacza osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje inne środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego”. |
| --- | --- |

24)

»dostawca usług energetycznych« oznacza osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje inne środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego”.

Do celu art. 7 ust. 10 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą uwzględniać w obliczeniach oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki nowo przyjętych w okresie objętym obowiązkiem od 2021 do 2030 r. Mogą również uwzględniać w obliczeniach oszczędności energii wynikające ze środków z dziedziny polityki przyjętych w okresie objętym obowiązkiem od 2014 do 2020 r. (lub przed tym okresem), pod warunkiem że są one zgodne z wymogami zawartymi w art. 7, 7a lub 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Państwa członkowskie mogą uwzględniać w obliczeniach oszczędności będące wynikiem środków z dziedziny polityki przyjętych do dnia 31 grudnia 2020 r. lub później tylko wówczas, gdy środki te skutkują nowymi działaniami indywidualnymi podjętymi po dniu 31 grudnia 2020 r. i przed dniem 31 grudnia 2030 r.

Przykłady środków, działań i oszczędności:

Przykłady środków, działań i oszczędności:

W 2010 r. wdrożony został program wsparcia finansowego na renowację energetyczną budynków. Dopóki program funkcjonuje i zapewnia realizację kolejnych renowacji w odnośnym okresie, oszczędności energii wynikające z tych nowych renowacji można zaliczać na poczet oszczędności wymaganych w drugim okresie objętym obowiązkiem.

Przed 2021 r. ustanowiony został podatek od paliw w celu uzyskania oszczędności wynikających z zachowań i poprawy efektywności transportu. Dopóki podatek funkcjonuje i jego wpływ na zachowania jest wymierny i możliwy do zweryfikowania przy uwzględnieniu najnowszych elastyczności cenowych, oszczędności energii wynikające z tego środka można zaliczyć na poczet oszczędności wymaganych w drugim okresie objętym obowiązkiem.

4.1.   Systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej

Systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej

Kluczowym uzasadnieniem decyzji o wdrożeniu systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej w celu osiągnięcia łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej może być fakt, że dostawcy energii, sprzedawcy detaliczni i dystrybutorzy są najlepiej przygotowani do identyfikowania oszczędności energii ze swoimi odbiorcami i będą w stanie osiągnąć oszczędności energii w modelach biznesowych usług energetycznych. W takim przypadku państwa członkowskie muszą wyznaczyć jedną stronę zobowiązaną lub większą ich liczbę na szczeblu krajowym (28), od których wymaga się osiągnięcia oszczędności energii wśród odbiorców końcowych (29). Wyznaczenia strony zobowiązanej należy dokonać na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów przewidzianych w art. 7a ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

28

29

Wyznaczając strony zobowiązane na podstawie systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny uwzględnić wyrok Trybunału Sprawiedliwości, wydany w sprawie C-561/16. Trybunał orzekł, że państwa członkowskie mogą nakładać zobowiązania w zakresie efektywności energetycznej wyłącznie na niektóre, konkretne przedsiębiorstwa prowadzące działalność w sektorze energetycznym pod warunkiem że firmy te zostały wyznaczone jako strony zobowiązane w oparciu o wyraźnie określone, obiektywne i niedyskryminacyjne kryteria, o czym decyduje sąd odsyłający (30).

30

Ponadto państwa członkowskie muszą określić wielkość oszczędności energii, jaką musi osiągnąć każda (podkategoria) stron zobowiązanych. Te wielkości muszą następnie zostać przydzielone każdej stronie zobowiązanej w celu kontroli wywiązywania się przez nie ze swoich obowiązków.

Zgodnie z art. 7a ust. 4 państwa członkowskie mają możliwość wyrażania wielkości oszczędności energii wymaganej od każdej strony zobowiązanej w kategoriach zużycia energii końcowej albo pierwotnej (31), z zastosowaniem współczynników konwersji określonych w załączniku IV.

31

Państwa członkowskie mogą również podjąć decyzję, aby wymagać od stron zobowiązanych lub zezwolić im na spełnienie wszystkich albo części zobowiązań w ramach prawa krajowego, jako wkładu do krajowego funduszu efektywności energetycznej (32). Mogą one umożliwić stronom zobowiązanym zaliczenie oszczędności poczynionych przez dostawców usług energetycznych (33) lub inne osoby trzecie na poczet ich zobowiązań. Art. 7a ust. 6 lit. a) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zobowiązuje je do zapewnienia, aby certyfikacja oszczędności energii odbywała się w ramach procesu zatwierdzania, który będzie jasny, przejrzysty i otwarty dla wszystkich uczestników rynku, a także będzie miał na celu zminimalizowanie kosztów certyfikacji (34).

32

33

34

W art. 7a ust. 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wyjaśniono, że państwa członkowskie mają zapewnić, by przedsiębiorstwa prowadzące sprzedaż energii nie tworzyły żadnych barier zniechęcających konsumentów do zmiany dostawcy.

Art. 7a ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia systemów pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się przynajmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony zobowiązane (35).

35

Na podstawie art. 7a ust. 6 lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą przewidzieć możliwość „zachowywania i pożyczania”, tj. umożliwić stronom zobowiązanym uwzględnienie w obliczeniach oszczędności osiągniętych w danym roku, tak jakby zostały one osiągnięte w dowolnym roku z czterech poprzednich lub trzech następnych lat. Należy zauważyć, że ta elastyczność:

| — | ma zastosowanie wyłącznie do oszczędności energii wynikającej z systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej wdrożonych od 1 stycznia 2014 r., a nie do alternatywnych środków z dziedziny polityki; oraz |
| --- | --- |

—

ma zastosowanie wyłącznie do oszczędności energii wynikającej z systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej wdrożonych od 1 stycznia 2014 r., a nie do alternatywnych środków z dziedziny polityki; oraz

| — | jest ograniczona w czasie – państwa członkowskie mogą zezwolić stronom zobowiązanym na „zachowywanie i pożyczanie” wyłącznie w okresie objętym obowiązkiem. |
| --- | --- |

—

jest ograniczona w czasie – państwa członkowskie mogą zezwolić stronom zobowiązanym na „zachowywanie i pożyczanie” wyłącznie w okresie objętym obowiązkiem.

Innymi słowy, oszczędności uzyskane między 2014 r. i 2020 r. nie mogą być „zachowywane ani pożyczane” po 31 grudnia 2020 r. Oszczędności uzyskane między 2021 r. i 2030 r. nie mogą być „zachowywane ani pożyczane” przed 31 grudnia 2020 r. ani po 31 grudnia 2030 r. Oszczędności uzyskane po 2010 r., a przed 1 stycznia 2014 r. nie mogą być „zachowywane ani pożyczane” do celów art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Ze względu na to, że w art. 7 ust. 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wyraźnie przewiduje się odstępstwo, jego stosowanie jest obwarowane rygorystycznymi warunkami i ograniczone do celów art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) dyrektywy sprawie efektywności energetycznej.

Przykłady

Przykłady

Oszczędności energii uzyskane w 2014 r. (w wyniku systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej) można uwzględnić w obliczeniach, tak jakby zostały osiągnięte w 2017 r.

Oszczędności energii uzyskanych w 2014 r. (w wyniku systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej) nie można zaliczyć na poczet 2021 r.

Oszczędności energii uzyskane w 2018 r. (w wyniku systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej) można zaliczyć na poczet 2014 r.

W art. 7a ust. 6 akapit drugi dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej przewiduje się, że państwa członkowskie „dokonują oceny i, w stosownych przypadkach, przyjmują środki na rzecz ograniczenia wpływu kosztów bezpośrednich i pośrednich związanych z systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej na konkurencyjność energochłonnych sektorów przemysłu podlegających konkurencji międzynarodowej”.

Ogólnie rzecz biorąc, związane z tym są dwa rodzaje kosztów:

| — | koszty inwestycyjne, oraz |
| --- | --- |

—

koszty inwestycyjne, oraz

| — | koszty administracyjne (w tym monitorowanie i sprawozdawczość). |
| --- | --- |

—

koszty administracyjne (w tym monitorowanie i sprawozdawczość).

W swojej ocenie skutków (36) Komisja wykazała w oparciu o dostępne dowody, że systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej są bardzo opłacalne. Podczas wdrażania takich systemów strony zobowiązane mają obowiązek zapewnić, by oszczędności były uzyskiwane po najniższych kosztach (inwestycyjnych i administracyjnych), w szczególności jeżeli koszty przenoszone są na użytkowników końcowych. Wymóg ten obowiązuje również, jeżeli strony zobowiązane zdecydują się uwzględniać w obliczeniach certyfikowane oszczędności energii uzyskane przez dostawców usług energetycznych i inne osoby trzecie.

36

Art. 7a ust. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zobowiązuje państwa członkowskie, aby raz do roku upubliczniały informacje na temat oszczędności energii osiągniętych przez każdą stronę zobowiązaną lub każdą podkategorię stron zobowiązanych, a także na temat łącznej wielkości osiągniętej w ramach tego systemu. Mogą one publikować te informacje wraz z innymi danymi, które mają obowiązek publicznie udostępniać. Publikacja tych danych przez inne strony, np. przez Komisję, nie zwalnia ich z tego obowiązku.

4.2.   Alternatywne środki z dziedziny polityki

Alternatywne środki z dziedziny polityki

Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej wyjaśnia, że państwa członkowskie powinny wykazywać się wysokim stopniem elastyczności podczas opracowywania i wdrażania alternatywnych środków z dziedziny polityki. Chociaż w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej rodzaje środków nie są już wymienione, w art. 2 pkt 18 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej podano w definicji środka z dziedziny polityki niewyczerpującą listę możliwych rodzajów środków, tj. instrumentów o charakterze regulacyjnym, finansowym, fiskalnym, dobrowolnym lub informacyjnym, które muszą zostać formalnie ustanowione i wdrożone w państwie członkowskim, aby stworzyć ramy wsparcia, wymóg lub zachętę dla uczestników rynku do oferowania i nabywania usług energetycznych i do podejmowania innych środków poprawy efektywności energetycznej.

Państwa członkowskie mogą rozważyć promowanie roli lokalnych społeczności energetycznych przyczyniających się do wdrażania alternatywnych środków z dziedziny polityki (37).

37

Ust. 3 załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej określa wymogi w zakresie opracowywania i zarządzania alternatywnymi środkami z dziedziny polityki:

| „a) | środki z dziedziny polityki i działania indywidualne przynoszą weryfikowalne oszczędności pod względem końcowego zużycia energii; |
| --- | --- |

„a)

środki z dziedziny polityki i działania indywidualne przynoszą weryfikowalne oszczędności pod względem końcowego zużycia energii;

| b) | odpowiedzialność, odpowiednio, każdej strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego jest jasno określona; |
| --- | --- |

b)

odpowiedzialność, odpowiednio, każdej strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego jest jasno określona;

| c) | oszczędności energii, które zostały lub mają zostać osiągnięte, są określone w sposób przejrzysty; |
| --- | --- |

c)

oszczędności energii, które zostały lub mają zostać osiągnięte, są określone w sposób przejrzysty;

| d) | wielkość oszczędności energii, które są wymagane lub które mają zostać osiągnięte za pomocą danego środka z dziedziny polityki, wyraża się w postaci zużycia energii pierwotnej lub końcowej z zastosowaniem współczynników przeliczeniowych ustalonych w załączniku IV; |
| --- | --- |

d)

wielkość oszczędności energii, które są wymagane lub które mają zostać osiągnięte za pomocą danego środka z dziedziny polityki, wyraża się w postaci zużycia energii pierwotnej lub końcowej z zastosowaniem współczynników przeliczeniowych ustalonych w załączniku IV;

| e) | roczne sprawozdanie dotyczące oszczędności energii osiągniętych przez strony uprawnione, strony uczestniczące i wykonujące organy publiczne jest przedstawiane i udostępniane publicznie wraz z danymi dotyczącymi tendencji w zakresie oszczędności energii w ujęciu rocznym; |
| --- | --- |

e)

roczne sprawozdanie dotyczące oszczędności energii osiągniętych przez strony uprawnione, strony uczestniczące i wykonujące organy publiczne jest przedstawiane i udostępniane publicznie wraz z danymi dotyczącymi tendencji w zakresie oszczędności energii w ujęciu rocznym;

| f) | monitorowanie wyników i przyjmowanie odpowiednich środków w przypadku niezadowalających postępów; |
| --- | --- |

f)

monitorowanie wyników i przyjmowanie odpowiednich środków w przypadku niezadowalających postępów;

| g) | oszczędności energii wynikające z działania indywidualnego nie mogą być zgłaszane przez więcej stron niż jedną; |
| --- | --- |

g)

oszczędności energii wynikające z działania indywidualnego nie mogą być zgłaszane przez więcej stron niż jedną;

| h) | wykazuje się, że działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego są istotne dla osiągnięcia zgłoszonych oszczędności energii”. |
| --- | --- |

h)

wykazuje się, że działania strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego są istotne dla osiągnięcia zgłoszonych oszczędności energii”.

Art. 7b ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zobowiązuje państwa członkowskie do ustanowienia systemów pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których poddaje się udokumentowanej weryfikacji co najmniej statystycznie istotny udział i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej (z wyjątkiem opodatkowania) wdrożonych przez strony uczestniczące lub uprawnione.

Należy zauważyć, że:

| — | pomiary, kontrole i weryfikacje mają być przeprowadzane niezależnie od wspomnianych stron (38), oraz |
| --- | --- |

—

pomiary, kontrole i weryfikacje mają być przeprowadzane niezależnie od wspomnianych stron (38), oraz

38

| — | przez statystycznie istotną i reprezentatywną próbę należy rozumieć podzbiór, który precyzyjnie odzwierciedla statystyczną populację środków w zakresie oszczędności energii, a zatem pozwala na wyciągnięcie wiarygodnych wniosków dotyczących pewności w odniesieniu do wszystkich środków. |
| --- | --- |

—

przez statystycznie istotną i reprezentatywną próbę należy rozumieć podzbiór, który precyzyjnie odzwierciedla statystyczną populację środków w zakresie oszczędności energii, a zatem pozwala na wyciągnięcie wiarygodnych wniosków dotyczących pewności w odniesieniu do wszystkich środków.

statystycznie istotną i reprezentatywną próbę

4.2.1.   Plany i instrumenty finansowe oraz zachęty podatkowe

Plany i instrumenty finansowe oraz zachęty podatkowe

Są to środki z dziedziny polityki ustanowione przez państwo członkowskie, które poprzez stosowanie zachęt finansowych i podatkowych prowadzą do stosowania energooszczędnych technologii lub technik i skutkują zmniejszeniem końcowego zużycia energii (39).

39

Należy zauważyć, że:

| — | wyniki mają być mierzone, kontrolowane i weryfikowane w sposób niezależny od stron uczestniczących i uprawnionych (40), oraz |
| --- | --- |

—

wyniki mają być mierzone, kontrolowane i weryfikowane w sposób niezależny od stron uczestniczących i uprawnionych (40), oraz

40

| — | w przypadku planów i instrumentów finansowych finansowanie powinno pochodzić z:






  — | publicznych (europejskich lub krajowych) źródeł, lub |
| --- | --- | --- |

—

w przypadku planów i instrumentów finansowych finansowanie powinno pochodzić z:

—

publicznych (europejskich lub krajowych) źródeł, lub

| — | z połączenia źródeł publicznych (europejskich lub krajowych) i prywatnych (np. banków, funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych), ukierunkowanych wyraźnie na realizację działań indywidualnych prowadzących do osiągnięcia oszczędności końcowego zużycia energii. |
| --- | --- |

—

z połączenia źródeł publicznych (europejskich lub krajowych) i prywatnych (np. banków, funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych), ukierunkowanych wyraźnie na realizację działań indywidualnych prowadzących do osiągnięcia oszczędności końcowego zużycia energii.

4.2.2.   Krajowy fundusz efektywności energetycznej

Krajowy fundusz efektywności energetycznej

Państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej zgodnie z art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jako alternatywny środek z dziedziny polityki albo jako część systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, aby strony zobowiązane wniosły wszystkie swoje oszczędności lub ich część jako wkład do funduszu.

Jeżeli państwo członkowskie ustanowi mechanizm przekazywania rocznych składek na rzecz krajowego funduszu efektywności energetycznej jako podstawowy sposób wywiązywania się ze zobowiązań w zakresie efektywności energetycznej, jego przepisy krajowe muszą zapewniać, aby:

| — | uzyskane oszczędności energii były równoważne oszczędnościom uzyskanym w ramach systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, oraz |
| --- | --- |

—

uzyskane oszczędności energii były równoważne oszczędnościom uzyskanym w ramach systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, oraz

| — | finansowane środki spełniały wymogi art. 7b i art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz ust. 3 załącznika V do tej dyrektywy (41). |
| --- | --- |

—

finansowane środki spełniały wymogi art. 7b i art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz ust. 3 załącznika V do tej dyrektywy (41).

41

Krajowym funduszem efektywności energetycznej może być dowolny fundusz ustanowiony przez państwo członkowskie w celu wspierania krajowych inicjatyw w zakresie efektywności energetycznej. Może on być stworzony z myślą o finansowaniu gospodarczych i finansowych systemów wsparcia, pomocy technicznej, szkoleń i szerzenia informacji lub innych środków mających na celu zwiększenie efektywności energetycznej i przyczyniających się do osiągnięcia celów określonych w prawie Unii (42). Ogólnie rzecz biorąc, można też ustanowić połączenie funduszy publicznych (np. do celów wyeliminowania niedoskonałości rynku – kategorii kosztów lub środków, które nie są uwzględniane w mechanizmach rynkowych) oraz prywatnego kapitału w celu zapewnienia skuteczniejszych rozwiązań.

42

By mogło zostać uwzględnione dla celów art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, finansowanie musi pochodzić z:

| — | publicznych (europejskich lub krajowych) źródeł, lub |
| --- | --- |

—

publicznych (europejskich lub krajowych) źródeł, lub

| — | połączenia źródeł publicznych (europejskich lub krajowych) oraz prywatnych (np. banków, funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych, stron zobowiązanych), ukierunkowanych wyraźnie na realizację działań indywidualnych prowadzących do osiągnięcia oszczędności końcowego zużycia energii. |
| --- | --- |

—

połączenia źródeł publicznych (europejskich lub krajowych) oraz prywatnych (np. banków, funduszy inwestycyjnych, funduszy emerytalnych, stron zobowiązanych), ukierunkowanych wyraźnie na realizację działań indywidualnych prowadzących do osiągnięcia oszczędności końcowego zużycia energii.

4.2.3.   Przepisy i dobrowolne umowy

Przepisy i dobrowolne umowy

Są to środki z dziedziny polityki ustanowione przez państwo członkowskie, prowadzące do stosowania efektywnych energetycznie technologii lub technik i skutkujące zmniejszeniem końcowego zużycia energii. Należą do nich:

| — | prawnie wiążące środki, które nakładają obowiązek stosowania konkretnych technologii lub technik, lub |
| --- | --- |

—

prawnie wiążące środki, które nakładają obowiązek stosowania konkretnych technologii lub technik, lub

| — | dobrowolne umowy, w ramach których firmy lub władze lokalne zobowiązują się do pewnych działań (43). |
| --- | --- |

—

dobrowolne umowy, w ramach których firmy lub władze lokalne zobowiązują się do pewnych działań (43).

43

Podmioty biorące udział we wdrażaniu tych instrumentów polityki określa się mianem stron uczestniczących – kategoria ta obejmuje przedsiębiorstwa lub instytucje publiczne, które zobowiązały się do osiągnięcia pewnych celów w ramach dobrowolnej umowy lub które są objęte krajowym instrumentem polityki regulacyjnej.

4.2.4.   Standardy i normy

Standardy i normy

Są to środki z dziedziny polityki ustanowione przez państwo członkowskie w celu zwiększenia efektywności energetycznej np. produktów, usług, budynków i pojazdów (44). Strony w ramach tych systemów są wykonującymi organami publicznymi.

44

4.2.5.   Systemy etykietowania energetycznego

Systemy etykietowania energetycznego

Są to systemy etykietowania wprowadzone przez państwo członkowskie, z wyjątkiem systemów, które obowiązują w państwach członkowskich na podstawie prawa Unii (np. oszczędności uzyskane wyłącznie dzięki zastosowaniu przepisów dotyczących etykietowania energetycznego lub rozporządzenia w sprawie etykietowania energetycznego (45) nie mogą być uwzględniane) (46).

45

46

Inne, wdrażane jednocześnie, środki z dziedziny polityki również mogą mieć wpływ na oszczędność energii, a zatem nie wszystkie zmiany, które zaszły od chwili wprowadzenia środka poddanego ocenie, można przypisać wyłącznie temu środkowi. Konieczna jest dokładna analiza wpływu systemu etykietowania, by stwierdzić związek z działaniem indywidualnym, prowadzącym do uzyskania oszczędności, które można będzie mu przypisać.

4.2.6.   Szkolenie i kształcenie, w tym programy doradztwa energetycznego

Szkolenie i kształcenie, w tym programy doradztwa energetycznego

Są to środki z dziedziny polityki ustanowione przez państwo członkowskie, które prowadzą do stosowania efektywnych energetycznie technologii lub technik i skutkują zmniejszeniem końcowego zużycia energii dzięki (na przykład) programom szkoleniowym przeznaczonym dla audytorów energetycznych, programom edukacyjnym przeznaczonym dla zarządców energii lub programom doradztwa energetycznego przeznaczonym dla gospodarstw domowych.

Należy zauważyć, że:

| — | takie środki muszą być monitorowane przez wykonujący organ publiczny, oraz |
| --- | --- |

—

takie środki muszą być monitorowane przez wykonujący organ publiczny, oraz

wykonujący organ publiczny

| — | konieczna jest dokładna analiza ich wpływu, by ustalić:






  — | związek istniejący między działaniami w zakresie szkoleń i kształcenia z działaniem indywidualnym, które można im przypisać, oraz |
| --- | --- | --- |

—

konieczna jest dokładna analiza ich wpływu, by ustalić:

—

związek istniejący między działaniami w zakresie szkoleń i kształcenia z działaniem indywidualnym, które można im przypisać, oraz

| — | okres czasu, w którym programy mogą wywierać dalsze skutki (47). |
| --- | --- |

—

okres czasu, w którym programy mogą wywierać dalsze skutki (47).

47

4.2.7.   Inne alternatywne środki

Inne alternatywne środki

Lista alternatywnych środków z dziedziny polityki nie jest wyczerpująca – mogą być stosowane inne środki z dziedziny polityki. Państwa członkowskie są jednak zobowiązane do wyjaśnienia w przekazywanym Komisji zawiadomieniu, w jaki sposób zamierzają zapewnić osiągnięcie równoważnego poziomu oszczędności, monitorowania i weryfikacji (48).

48

Zmniejszenie zużycia energii oraz wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w budynkach to istotne działania zmierzające do ograniczenia zależności energetycznej i emisji gazów cieplarnianych, zwłaszcza w kontekście ambitnych celów UE w zakresie klimatu i energii wyznaczonych na 2030 r., jak również w kontekście globalnego zobowiązania podjętego w ramach Porozumienia paryskiego. Z tego względu środki z dziedziny polityki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach można również uznać za realizację obowiązku oszczędności energii (49).

49

Środki muszą być opracowywane w taki sposób, by generowały oszczędności końcowego zużycia energii związane z technologią, jaką zastępują. Na przykład takie oszczędności mogą zostać zgłoszone w odniesieniu do zmiany systemu ogrzewania lub chłodzenia albo technologii ogrzewania wody w budynkach na bardziej efektywne, niezależnie od tego, czy wiąże się to z korzystaniem z energii ze źródeł odnawialnych. Te oszczędności mogą być kwalifikowalne, nawet jeśli alternatywne środki z dziedziny polityki nie były głównie opracowane z myślą o poprawie efektywności energetycznej, pod warunkiem że państwo członkowskie udowodni, że są one dodatkowe, wymierne i weryfikowalne zgodnie z metodami i zasadami opisanymi w załączniku V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

4.2.8.   Opodatkowanie energii lub CO2

Opodatkowanie energii lub CO2

Kwalifikować się mogą środki podatkowe państw członkowskich mające na celu ograniczenie końcowego zużycia energii. Państwa członkowskie mogą również łączyć środki podatkowe z innymi środkami, takimi jak dotacje (50).

50

Opodatkowanie na cele efektywności energetycznej ma na celu głównie wyeliminowanie niedoskonałości rynku powodowanych zużyciem energii poprzez pobieranie podatku lub opłat od niektórych rodzajów źródeł energii lub użytkowania energii. Podatki od CO2, czyli podatki od emisji dwutlenku węgla, mogą również stanowić motywację do podejmowania działań indywidualnych zmierzających do przestawienia się na źródła energii o niższej emisji CO2. Należy jednak zauważyć, że taka kontrola źródeł niekoniecznie prowadzi do poprawy efektywności energetycznej.

2

2

Środki podatkowe mają na celu zobowiązać konsumentów i producentów do ponoszenia kosztu społecznego dóbr (w tym w postaci emisji dwutlenku węgla i efektu cieplarnianego).

W praktyce środki (51) obejmują zazwyczaj:

51

| — | środki bezpośrednie – obejmują one opłaty związane bezpośrednio z „efektem zewnętrznym”, tj. działania mające wpływ na niepowiązaną osobę trzecią. Środki tego rodzaju opierają się na dorozumianym założeniu, że niedoskonałość rynku można obserwować i określić ilościowo. Przykładem są podatki od emisji dwutlenku węgla, oraz |
| --- | --- |

—

środki bezpośrednie – obejmują one opłaty związane bezpośrednio z „efektem zewnętrznym”, tj. działania mające wpływ na niepowiązaną osobę trzecią. Środki tego rodzaju opierają się na dorozumianym założeniu, że niedoskonałość rynku można obserwować i określić ilościowo. Przykładem są podatki od emisji dwutlenku węgla, oraz

| — | środki pośrednie – obejmujące podatki związane z materiałami zużywalnymi generującymi efekt zewnętrzny (np. paliwa powodujące emisje dwutlenku węgla) lub związane z nimi materiały zużywalne (np. samochody na takie paliwa). |
| --- | --- |

—

środki pośrednie – obejmujące podatki związane z materiałami zużywalnymi generującymi efekt zewnętrzny (np. paliwa powodujące emisje dwutlenku węgla) lub związane z nimi materiały zużywalne (np. samochody na takie paliwa).

Państwa członkowskie mogą ustanowić nowe środki podatkowe w celu realizacji obowiązku oszczędności energii na nowy okres (2021–2030) lub dalej stosować istniejące środki z pierwszego okresu (2014–2020).

W celu określenia oszczędności energii, które można zgłosić jako dodatkowe (52), ust. 2 lit. a) załącznika V stanowi, że „państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, biorąc pod uwagę co najmniej następujące czynniki: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym”.

52

Ponadto państwa członkowskie, obliczając efekty środków podatkowych, powinny uwzględnić wymogi zawarte w załączniku V ust. 4:

| „a) | zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE lub 2006/112/WE; |
| --- | --- |

„a)

zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE lub 2006/112/WE;

| b) | elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (w zakresie energii) musi odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych; |
| --- | --- |

b)

elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (w zakresie energii) musi odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych;

| c) | oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, w tym zachęt podatkowych lub wpłat do funduszy, rozlicza się oddzielnie”. |
| --- | --- |

c)

oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, w tym zachęt podatkowych lub wpłat do funduszy, rozlicza się oddzielnie”.

Państwa członkowskie powinny wdrażać środki mające na celu przekroczenie minimalnych poziomów określonych przez prawo Unii, w tym:

| — | minimalnego poziomu opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (53), oraz |
| --- | --- |

—

minimalnego poziomu opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (53), oraz

53

| — | przepisy o wspólnym systemie podatku od wartości dodanej (54) w odniesieniu do produktów i dóbr wykorzystujących energię. |
| --- | --- |

—

przepisy o wspólnym systemie podatku od wartości dodanej (54) w odniesieniu do produktów i dóbr wykorzystujących energię.

54

Obliczając skutki środków podatkowych (opodatkowanie energii), państwa członkowskie muszą uwzględnić elastyczność cen (która odzwierciedla reakcje popytu na energię na zmiany cen), którą muszą oszacować w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych (55). Zgodnie z częścią 3.3 lit. f) załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną państwa członkowskie muszą podać informacje na temat stosowanej metody obliczeniowej, określając zastosowaną elastyczność cenową i sposób jej ustalenia zgodnie z ust. 4 załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

55

Do celów ust. 4 lit. c) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej ważne jest dokonanie oceny wzajemnych relacji między środkami podatkowymi i innymi środkami z dziedziny polityki. Zaleca się, aby podczas obliczania skutków środków podatkowych stosowanych w połączeniu z innymi środkami państwa członkowskie:

| — | stosowały wyłącznie krótkoterminowe elastyczności, lub |
| --- | --- |

—

stosowały wyłącznie krótkoterminowe elastyczności, lub

| — | stosowały krótko- i długoterminowe środki elastyczności, ale nie zgłaszały oszczędności energii uzyskanych dzięki innym środkom (tj. traktowały środek podatkowy jako główny środek z dziedziny polityki w pakiecie). |
| --- | --- |

—

stosowały krótko- i długoterminowe środki elastyczności, ale nie zgłaszały oszczędności energii uzyskanych dzięki innym środkom (tj. traktowały środek podatkowy jako główny środek z dziedziny polityki w pakiecie).

W przypadku środków podatkowych wdrożonych przed okresem objętym obowiązkiem obejmującym lata 2021–2030 państwa członkowskie powinny zwrócić szczególną uwagę na art. 7 ust. 1 akapit drugi dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej: państwa członkowskie mogą w obliczeniach uwzględnić oszczędności energii, które wynikają ze środków z dziedziny polityki, niezależnie od tego, czy zostały wprowadzone do dnia 31 grudnia 2020 r., czy po tej dacie, pod warunkiem że środki te skutkują nowymi działaniami indywidualnymi podjętymi po dniu 31 grudnia 2020 r.

Jeżeli państwo członkowskie ustanowi połączenie środków podatkowych i dotacji, będzie musiało prowadzić odrębne rachunki oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych i z towarzyszących środków z dziedziny polityki (w tym zachęt podatkowych).

Stosowanie krótkoterminowych szacunków elastyczności przez cały okres docelowy zmniejszy prawdopodobieństwo podwójnego zaliczenia oszczędności.

4.3.   Środki z dziedziny polityki mające na celu łagodzenie ubóstwa energetycznego

Środki z dziedziny polityki mające na celu łagodzenie ubóstwa energetycznego

Zgodnie z art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, opracowując środki z dziedziny polityki służące wypełnieniu obowiązków oszczędności energii, państwa członkowskie mają uwzględnić potrzebę złagodzenia ubóstwa energetycznego poprzez wymaganie, w stosownym zakresie, pewnego udziału środków w zakresie efektywności energetycznej, w ramach ich krajowych systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki lub programów lub środków finansowanych z krajowego funduszu efektywności energetycznej, który to udział ma być realizowany na zasadzie priorytetu wśród gospodarstw domowych w trudnej sytuacji, w tym gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym i, w stosownych przypadkach, mieszkań socjalnych (56).

56

Do celów krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu państwa członkowskie muszą ocenić liczbę gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym, zgodnie z art. 3 ust. 3 lit. d) rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną (57).

57

Biorąc pod uwagę swoje istniejące praktyki, państwa członkowskie powinny ustalić kryteria określające sposób, w jaki uwzględnią one ubóstwo energetyczne we wprowadzanych przez siebie środkach z dziedziny polityki. Długoterminowe środki służące renowacji i poprawie charakterystyki energetycznej zasobów budowlanych, wymagane na mocy dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (58), przyczynią się również do poprawy warunków osób dotkniętych ubóstwem energetycznym. Zgodnie z art. 2a dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków państwa członkowskie ustanawiają długoterminowe strategie renowacji służące wspieraniu renowacji krajowych zasobów budynków mieszkalnych i niemieszkalnych, zarówno publicznych, jak i prywatnych, aby do 2050 r. zapewnić wysoką efektywność energetyczną i dekarbonizację zasobów budowlanych.

58

Mają one na celu:

| — | ułatwienie racjonalnego pod względem kosztów przekształcenia istniejących budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii, oraz |
| --- | --- |

—

ułatwienie racjonalnego pod względem kosztów przekształcenia istniejących budynków w budynki o niemal zerowym zużyciu energii, oraz

| — | objęcie odpowiedniego działania na szczeblu krajowym mającego przyczynić się do łagodzenia ubóstwa energetycznego (59). |
| --- | --- |

—

objęcie odpowiedniego działania na szczeblu krajowym mającego przyczynić się do łagodzenia ubóstwa energetycznego (59).

59

Z dniem wejścia w życie i transpozycji/wdrożenia do prawa krajowego ten wymóg uwzględnienia konieczności łagodzenia ubóstwa energetycznego ma zastosowanie do środków wprowadzonych w ramach systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywnych środków z dziedziny polityki. Państwa członkowskie mogą swobodnie decydować, jakie wprowadzą środki z dziedziny polityki, ponieważ jedne i drugie są traktowane na równych zasadach. Wybrane środki muszą jednak zmierzać do łagodzenia ubóstwa energetycznego.

Europejskie Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego to inicjatywa Komisji mająca na celu pomoc państwom członkowskim w poprawie pomiaru, monitorowania i w dzieleniu się wiedzą oraz najlepszymi praktykami w zakresie ubóstwa energetycznego. Służy ona pomocy państwom członkowskim w opracowywaniu środków z dziedziny polityki. Sekcja „Polityka i środki” strony internetowej Obserwatorium (60) zawiera przykłady konkretnych rodzajów polityki i środków.

60

4.4.   Wybór sektorów

Wybór sektorów

Państwa członkowskie mogą swobodnie wybrać jeden lub większą liczbę konkretnych sektorów w celu realizacji swojego obowiązku oszczędności energii, wprowadzając środki z dziedziny polityki zgodnie z art. 7a lub 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (61). Zgodnie z sekcjami 3.1, 3.2 i 3.3 załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną muszą podawać informacje na temat sektora lub sektorów (oraz, w przypadku opodatkowania – segmentu podatników), których dotyczy każdy ze środków. Pkt 2 lit. d) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej dopuszcza możliwość wprowadzenia środków mających na celu poprawę efektywności energetycznej produktów, sprzętu, systemów transportu, pojazdów i paliw, budynków i elementów budynków (62), procesów lub rynków.

61

62

W stosownych przypadkach środki takie powinny być zgodne z krajowymi ramami polityki, ustanowionymi zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE (63). Państwa członkowskie mogą skoncentrować się na przykład na sektorze budowlanym lub przemysłowym.

63

Zgodnie z oceną uzyskanych i spodziewanych oszczędności energii zgłoszonych przez państwa członkowskie w swoich sprawozdaniach rocznych oraz krajowych planach efektywności energetycznej i planach działania (krajowe plany działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii) na podstawie art. 24 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oczekuje się, że:

| — | największa część oszczędności będzie zazwyczaj generowana przez środki dotyczące budynków (wspierane, na przykład, przez plany finansowe renowacji), |
| --- | --- |

—

największa część oszczędności będzie zazwyczaj generowana przez środki dotyczące budynków (wspierane, na przykład, przez plany finansowe renowacji),

| — | druga i trzecia pod względem wielkości część będzie pochodziła z przemysłu i transportu, oraz |
| --- | --- |

—

druga i trzecia pod względem wielkości część będzie pochodziła z przemysłu i transportu, oraz

| — | system zobowiązujący do efektywności energetycznej (polityka międzysektorowa) będzie generować największy udział oszczędności przypadający na środek z dziedziny polityki; dotyczy on również budynków dzięki środkom propagującym zastępowanie systemów ciepłowniczych itp. (64). Inne sektory, w których istnieje niewykorzystany potencjał oszczędności energii (na przykład sektor transportu i sektor wodny), mogłyby przyczynić się do realizacji obowiązku oszczędności energii w okresie 2021–2030. |
| --- | --- |

—

system zobowiązujący do efektywności energetycznej (polityka międzysektorowa) będzie generować największy udział oszczędności przypadający na środek z dziedziny polityki; dotyczy on również budynków dzięki środkom propagującym zastępowanie systemów ciepłowniczych itp. (64). Inne sektory, w których istnieje niewykorzystany potencjał oszczędności energii (na przykład sektor transportu i sektor wodny), mogłyby przyczynić się do realizacji obowiązku oszczędności energii w okresie 2021–2030.

64

4.4.1.   Sektor transportu

Sektor transportu

Na podstawie sprawozdań państw członkowskich w swojej ocenie skutków z 2016 r. Komisja stwierdziła, że 6 % oszczędności energii uzyskanych zgodnie z art. 7 może być związana ze środkami dotyczącymi sektora transportu (65).

65

Od czasu opracowania pierwszych krajowych planów działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii w 2014 r., a ostatnio w swoich krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii na 2017 r., państwa członkowskie zaktualizowały wykazy systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywnych środków z dziedziny polityki, a także zgłosiły więcej środków w dziedzinie transportu. Ten postęp wskazuje, że (potencjalny) udział oszczędności energii uzyskanych w sektorze transportu w okresie 2014–2020 może być nawet wyższy, niż to określono w ocenie skutków.

Biorąc pod uwagę, że zużycie energii końcowej w sektorze transportu jest włączone w podstawę obliczeń, wydaje się oczywiste, że na tym sektorze należałoby się skupić w celu realizacji zobowiązań w zakresie oszczędności na lata 2021–2030.

Przykłady

Przykłady

Środki z dziedziny polityki mogą promować bardziej energooszczędne pojazdy (przekraczające minimalne poziomy określone w rozporządzeniach (WE) nr 443/2009 (66), (UE) nr 510/2011 (67) lub rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 (68) lub w zmienionej dyrektywie w sprawie ekologicznie czystych pojazdów (69)), zmianę środków transportu na rzecz jazdy na rowerze, chodzenia pieszo i korzystania z transportu zbiorowego i na transport zbiorowy, lub mobilność i miejskie zagospodarowanie przestrzenne zmniejszające popyt na transport.

66

67

68

69

Z zastrzeżeniem istotności i dodatkowości mogą również kwalifikować się środki, które przyspieszają upowszechnianie się nowych, bardziej energooszczędnych pojazdów, lub polityka wspierająca zmianę w kierunku zapewniających lepsze wyniki paliw, które zmniejszają zużycie energii w przeliczeniu na kilometr (zob. załącznik V ust. 2).

4.4.2.   Sektor gospodarki wodnej

Sektor gospodarki wodnej

W życiu gospodarczym, energia i woda są ze sobą ściśle skorelowane na wielu poziomach („
  związek między wodą a energią
  ”). Woda jest potrzebna do celów związanych z energią, na przykład do chłodzenia, przechowywania, produkcji biopaliw lub energii wodnej. Energia jest potrzebna do celów związanych z wodą, np. do pompowania, uzdatniania i odsalania (70).

związek między wodą a energią

70

Sektor produkcji energii jest największym konsumentem wody, odpowiadając za 44 % jej zużycia (71). Sektor wodno-ściekowy odpowiada za 3,5 % zużycia energii elektrycznej w UE i oczekuje się, że udział ten wzrośnie (72). Jednocześnie nieszczelności odpowiadają za 24 % łącznego zużycia wody w UE, powodując znaczne marnotrawstwo i straty zarówno pod względem marnowanych zasobów wody, jak i energii potrzebnej do uzdatniania tych zasobów.

71

72

Wraz z wejściem w życie rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zastosowanie ma zasada efektywność energetyczna przede wszystkim. Sektor gospodarki wodnej może stać się jednym z beneficjentów tej zasady.

Skuteczne i energooszczędne zarządzanie wodą może przyczynić się do uzyskania znacznych oszczędności energii. Według Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA) 10 % poborów wody związane jest z produkcją energii i oczekuje się, że ta wartość liczbowa znacznie wzrośnie w wyniku promowania szeregu procesów niskoemisyjnych, lecz wymagających intensywnego korzystania z wody, w tym związanych z wytwarzaniem energii elektrycznej, produkcją biopaliw oraz wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla (73). Państwa członkowskie mogą w związku z tym zbadać potencjał oszczędności energii, jakie można uzyskać dzięki zastosowaniu inteligentnych technologii i procesów.

73

Badając szczegółowo potencjał oszczędność energii, jaką można uzyskać dzięki zastosowaniu inteligentnych technologii i procesów – do czego zachęca dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej (74) – państwa członkowskie mogą znaleźć rozwiązania pozwalające oddzielić zużycia energii od zużycia wody.

74

Państwa członkowskie mogą na przykład poddać ocenie potencjał budowy systemu dualistycznego niezbędnego do oddzielnego uzdatniania wód opadowych i ścieków kanalizacyjnych. Dzięki temu można byłoby uniknąć konieczności zapewniania dodatkowych zdolności uzdatniania wody, co mogłoby prowadzić do większego zużycia energii.

Państwa członkowskie zgłosiły ograniczoną liczbę środków związanych z wodą do celów wywiązania się z obowiązku oszczędności energii określonego w art. 7. Najczęściej spotykanym środkiem jest wytwarzanie ciepłej wody przez kolektory słoneczne (zastępujące wytwarzanie ciepłej wody z zastosowaniem energii nieodnawialnej) lub bardziej energooszczędne gazowe grzejniki wodne, lecz takie środki dotyczą raczej wytwarzania ciepła, a nie produkcji wody.

Stosowanie środków z dziedziny polityki związane z energooszczędną produkcją wody pitnej można rozważyć na całej długości łańcucha dostaw (dystrybucja, wykorzystywanie i uzdatnianie ścieków). Dotychczas główne krajowe cele obejmowały łagodzenie niedoboru wody i poprawę jakości wody. Z wyjątkiem instalacji bardziej energooszczędnych pomp zgłoszone działania pośrednio prowadzą do oszczędności energii dzięki ograniczaniu popytu na wodę lub ponownemu wykorzystywaniu wody.

Potencjał w zakresie oszczędności energii w sektorze gospodarki wodnej tkwi w:

| — | ograniczaniu ilości energii wykorzystywanej do produkcji i uzdatniania różnych rodzajów wody, oraz |
| --- | --- |

—

ograniczaniu ilości energii wykorzystywanej do produkcji i uzdatniania różnych rodzajów wody, oraz

| — | ograniczaniu popytu na wodę i strat sieciowych, co przekłada się na niższe zapotrzebowanie na energię potrzebną do pompowania i uzdatniania. |
| --- | --- |

—

ograniczaniu popytu na wodę i strat sieciowych, co przekłada się na niższe zapotrzebowanie na energię potrzebną do pompowania i uzdatniania.

Oszczędność energii w sektorze gospodarki wodnej może odciążyć budżety gmin. W szczególności gdy gminy są właścicielami urządzeń wodociągowych zużycie energii elektrycznej w oczyszczalniach ścieków/stacjach uzdatniania wody może mieć znaczny udział w rachunku za energię elektryczną. Ze względu na to, że na przykład świadomość, doświadczenie i zdolności mogą różnić się znacznie w zależności od gminy, regionalne i krajowe programy mogą ułatwić wymianę doświadczeń, wsparcie techniczne i pomoc finansową, zwiększając w ten sposób potencjał oszczędności energii.

Orientacyjna i niewyczerpująca lista środków

Orientacyjna i niewyczerpująca lista środków

Państwa członkowskie mogą wprowadzić środki mające na celu oszczędzanie energii w procesach produkcji, użytkowania oraz utylizacji wody w każdej jej postaci na każdym etapie łańcucha zaopatrzenia:

| — | produkcja wody pitnej (pompowanie, oczyszczanie wód gruntowych lub powierzchniowych, odsalanie wody morskiej), |
| --- | --- |

—

produkcja wody pitnej (pompowanie, oczyszczanie wód gruntowych lub powierzchniowych, odsalanie wody morskiej),

| — | ograniczenie strat wody w sieci wodociągowej, |
| --- | --- |

—

ograniczenie strat wody w sieci wodociągowej,

| — | zmniejszanie zużycia wody przez użytkowników końcowych (w tym w procesach przemysłowych, nawadnianiu, gospodarstwach domowych), |
| --- | --- |

—

zmniejszanie zużycia wody przez użytkowników końcowych (w tym w procesach przemysłowych, nawadnianiu, gospodarstwach domowych),

| — | ograniczenie zużycia wody dzięki recyrkulacji wody dla gospodarstw domowych, |
| --- | --- |

—

ograniczenie zużycia wody dzięki recyrkulacji wody dla gospodarstw domowych,

| — | oczyszczanie ścieków do celów ponownego ich wykorzystania lub zrzutu (pompowanie, procesy uzdatniania ścieków, odzysk ciepła), oraz |
| --- | --- |

—

oczyszczanie ścieków do celów ponownego ich wykorzystania lub zrzutu (pompowanie, procesy uzdatniania ścieków, odzysk ciepła), oraz

| — | ograniczenie zużycia energii wykorzystywanej do uzdatniania wód opadowych (dzięki ograniczeniu obciążenia związanego z oczyszczaniem w systemach wód opadowych). |
| --- | --- |

—

ograniczenie zużycia energii wykorzystywanej do uzdatniania wód opadowych (dzięki ograniczeniu obciążenia związanego z oczyszczaniem w systemach wód opadowych).

5.   WPŁYW PRZEGLĄDU PIERWSZEGO OKRESU OBJĘTEGO OBOWIĄZKIEM

Państwa członkowskie wprowadzają w życie najpóźniej w ciągu 18 miesięcy od dnia wejścia w życie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, tj. do 25 czerwca 2020 r., przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wywiązywania się ze zmienionego obowiązku oszczędności energii.

Państwa członkowskie muszą przestrzegać:

| — | stosowania wspólnych metod i zasad obliczania wpływu systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej lub innych środków z dziedziny polityki (załącznik V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), |
| --- | --- |

—

stosowania wspólnych metod i zasad obliczania wpływu systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej lub innych środków z dziedziny polityki (załącznik V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej),

| — | wymogu uwzględnienia konieczności łagodzenia ubóstwa energetycznego podczas opracowywania środków z dziedziny polityki (systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywnych środków z dziedziny polityki), chociaż mogą wprowadzić różne środki ukierunkowane na gospodarstwa domowe dotknięte ubóstwem energetycznym (art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), |
| --- | --- |

—

wymogu uwzględnienia konieczności łagodzenia ubóstwa energetycznego podczas opracowywania środków z dziedziny polityki (systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywnych środków z dziedziny polityki), chociaż mogą wprowadzić różne środki ukierunkowane na gospodarstwa domowe dotknięte ubóstwem energetycznym (art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej),

| — | przepisu, zgodnie z którym nie można zgłaszać oszczędności uzyskanych w wyniku wdrożenia prawa Unii, z wyjątkiem działań renowacyjnych i wczesnej wymiany urządzeń i pojazdów na bardziej energooszczędne (pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), |
| --- | --- |

—

przepisu, zgodnie z którym nie można zgłaszać oszczędności uzyskanych w wyniku wdrożenia prawa Unii, z wyjątkiem działań renowacyjnych i wczesnej wymiany urządzeń i pojazdów na bardziej energooszczędne (pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej),

| — | wymogu uwzględniania przy obliczaniu oszczędności energii całego czasu obowiązywania środków oraz tempa zmniejszania się oszczędności z upływem czasu (pkt 2 lit. g) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej – od daty wejścia w życie), oraz |
| --- | --- |

—

wymogu uwzględniania przy obliczaniu oszczędności energii całego czasu obowiązywania środków oraz tempa zmniejszania się oszczędności z upływem czasu (pkt 2 lit. g) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej – od daty wejścia w życie), oraz

| — | wymogu, by przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii (zgodnie z systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej), wypełniając swoje obowiązki w zakresie oszczędności energii nie tworzyły żadnych barier zniechęcających konsumentów do zmiany dostawcy (art. 7a ust. 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej). |
| --- | --- |

—

wymogu, by przedsiębiorstwa prowadzące detaliczną sprzedaż energii (zgodnie z systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej), wypełniając swoje obowiązki w zakresie oszczędności energii nie tworzyły żadnych barier zniechęcających konsumentów do zmiany dostawcy (art. 7a ust. 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

Państwa członkowskie mogą przetransponować i wdrożyć zmienioną dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej przed upływem terminu. W takim przypadku mogą przez pozostały czas przed końcem pierwszego okresu objętego obowiązkiem:

| — | korzystać z odstępstwa na podstawie art. 7 ust. 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, |
| --- | --- |

—

korzystać z odstępstwa na podstawie art. 7 ust. 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej,

| — | korzystać z odstępstwa na podstawie pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz |
| --- | --- |

—

korzystać z odstępstwa na podstawie pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz

| — | podjąć decyzję, by strony zobowiązane wypełniały zobowiązania w zakresie oszczędności, w całości lub w części, jako wkład do krajowego funduszu efektywności energetycznej (art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej). |
| --- | --- |

—

podjąć decyzję, by strony zobowiązane wypełniały zobowiązania w zakresie oszczędności, w całości lub w części, jako wkład do krajowego funduszu efektywności energetycznej (art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

Państwa członkowskie, które korzystają z art. 7 ust. 4 lit. a)–d) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej w celu obliczenia ilości oszczędność energii wymaganej w pierwszym okresie objętym obowiązkiem, muszą stosować opcje wybrane na pierwszy okres i obliczyć skutek każdej z nich odrębnie zgodnie z art. 7 ust. 5 lit. a) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

6.   ZALICZANIE OSZCZĘDNOŚCI NA POCZET OBOWIĄZKU OSZCZĘDNOŚCI ENERGII

Art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej stanowi, że okresy objęte obowiązkiem (2014–2020, jak określono w art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz 2021–2030, jak określono w lit. b)), są dwoma odrębnymi okresami.

Jak już przewidziano w przypadku pierwszego okresu, w zasadzie tylko oszczędności energii uzyskane w danym okresie zalicza się na poczet obowiązku oszczędności w tym okresie, o ile dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej nie stanowi inaczej.

Państwa członkowskie nie mogą zaliczać oszczędności energii retrospektywnie, tj. na podstawie art. 7 ust. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej; oszczędności uzyskanych po dniu 31 grudnia 2020 r. nie można zaliczać na poczet wielkości oszczędności wymaganych dla okresu 2014–2020.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit drugi dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą zaliczać oszczędności energii, które są efektem stosowania środków z dziedziny polityki przed dniem lub po dniu 31 grudnia 2020 r., na poczet wielkości oszczędności wymaganych w okresie 2021–2030, pod warunkiem że środki te skutkują podjęciem nowych działań indywidualnych po dniu 31 grudnia 2020 r.
   (75).

75

Państwa członkowskie mogą zasadniczo zaliczać oszczędności energii uzyskane w danym roku tylko na poczet tego roku. Jednak art. 7a ust. 6 lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej dopuszcza, by państwa członkowskie, w których istnieją systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, umożliwiały stronom zobowiązanym zaliczanie oszczędności osiągniętych w danym roku na poczet dowolnego roku z czterech poprzednich lub trzech następnych lat, o ile mieści się to w odpowiednim okresie objętym obowiązkiem, jak określono w art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Orientacyjny przykład

Orientacyjny przykład

Oszczędności osiągnięte w 2014 r. można zaliczyć na poczet 2017 r. (trzy lata później), lecz oszczędności uzyskane w 2024 r. nie mogą zostać zaliczone na poczet 2020 r., choć rok ten jest jednym z czterech poprzedzających lat, ponieważ należy do odrębnego okresu objętego obowiązkiem.

Art. 7 ust. 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej stanowi szczególne odstępstwo od tej zasady. Jeżeli system zobowiązujący do efektywności energetycznej obowiązujący w dowolnym momencie między dniem 31 grudnia 2009 r. a dniem 31 grudnia 2014 r. umożliwiał stronie zobowiązanej skorzystanie z „zachowywania i pożyczania” (art. 7a ust. 6 lit. b) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) dane państwo członkowskie może uwzględnić w obliczeniach oszczędności energii uzyskane w dowolnym roku po 2010 r. i przed dniem 1 stycznia 2014 r., tak jakby zostały one osiągnięte po dniu 31 grudnia 2013 r. i przed dniem 1 stycznia 2021 r., pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów art. 7 ust. 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej:

| „a) | system zobowiązujący do efektywności energetycznej obowiązywał w którymkolwiek momencie między dniem 31 grudnia 2009 r. a dniem 31 grudnia 2014 r. i został włączony do pierwszego krajowego planu działania państwa członkowskiego na rzecz racjonalizacji zużycia energii przekazanego na mocy art. 24 ust. 2; |
| --- | --- |

„a)

system zobowiązujący do efektywności energetycznej obowiązywał w którymkolwiek momencie między dniem 31 grudnia 2009 r. a dniem 31 grudnia 2014 r. i został włączony do pierwszego krajowego planu działania państwa członkowskiego na rzecz racjonalizacji zużycia energii przekazanego na mocy art. 24 ust. 2;

| b) | oszczędności powstały w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

b)

oszczędności powstały w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej;

| c) | oszczędności są obliczane zgodnie z załącznikiem V; oraz |
| --- | --- |

c)

oszczędności są obliczane zgodnie z załącznikiem V; oraz

| d) | lata, na poczet których zaliczono oszczędności jako uzyskane, zostały zgłoszone w krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii”. |
| --- | --- |

d)

lata, na poczet których zaliczono oszczędności jako uzyskane, zostały zgłoszone w krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii”.

7.   WSPÓLNE METODY I ZASADY OBLICZANIA ODDZIAŁYWANIA SYSTEMÓW ZOBOWIĄZUJĄCYCH DO EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ LUB INNYCH ŚRODKÓW Z DZIEDZINY POLITYKI NA PODSTAWIE ART. 7, 7A, 7B ORAZ ART. 20 UST. 6

Art. 7 ust. 9 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, aby oszczędności wynikające ze środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 7a i 7b oraz w art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, obliczane były zgodnie z załącznikiem V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

7.1.   Metody pomiarów

Metody pomiarów

7.1.1.   Metody pomiarów dotyczące środków z dziedziny polityki innych niż środki podatkowe

Metody pomiarów dotyczące środków z dziedziny polityki innych niż środki podatkowe

W części 1 załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej określono metody obliczania oszczędności energii innych niż te wynikające ze środków podatkowych na potrzeby art. 7, 7a i 7b oraz art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione lub wykonujące organy publiczne mogą korzystać z następujących metod obliczania oszczędności energii:

| „a) | szacowana oszczędność odnosząca się do wyników wcześniejszych usprawnień dotyczących energii, monitorowanych w sposób niezależny, w podobnych instalacjach. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem »ex ante«; |
| --- | --- |

„a)

szacowana oszczędność odnosząca się do wyników wcześniejszych usprawnień dotyczących energii, monitorowanych w sposób niezależny, w podobnych instalacjach. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem »ex ante«;

| b) | zmierzone oszczędności, wskutek czego oszczędności wynikające z zastosowania środka lub pakietu środków określa się rejestrując faktyczne ograniczenie zużycia energii przy odpowiednim uwzględnieniu takich czynników jak dodatkowość, zajmowanie lokalu, poziomy produkcji i pogoda, które to czynniki mogą wywierać wpływ na zużycie. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem »ex post«; |
| --- | --- |

b)

zmierzone oszczędności, wskutek czego oszczędności wynikające z zastosowania środka lub pakietu środków określa się rejestrując faktyczne ograniczenie zużycia energii przy odpowiednim uwzględnieniu takich czynników jak dodatkowość, zajmowanie lokalu, poziomy produkcji i pogoda, które to czynniki mogą wywierać wpływ na zużycie. Takie ogólne podejście jest nazywane podejściem »ex post«;

| c) | oszczędności skalowane, w przypadku których stosuje się techniczne szacunki oszczędności. Podejście to może być stosowane wyłącznie w przypadku, gdy określenie solidnych danych pomiarowych dla konkretnej instalacji jest trudne lub nieproporcjonalnie kosztowne, np. zastąpienie sprężarki lub silnika elektrycznego o innej mocy znamionowej niż moc, na podstawie której dokonany został pomiar niezależnych danych o oszczędnościach, lub w przypadku, gdy te szacunki są dokonywane na podstawie metod i poziomów referencyjnych ustalonych na poziomie krajowym przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, których działania są niezależne od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych; |
| --- | --- |

c)

oszczędności skalowane, w przypadku których stosuje się techniczne szacunki oszczędności. Podejście to może być stosowane wyłącznie w przypadku, gdy określenie solidnych danych pomiarowych dla konkretnej instalacji jest trudne lub nieproporcjonalnie kosztowne, np. zastąpienie sprężarki lub silnika elektrycznego o innej mocy znamionowej niż moc, na podstawie której dokonany został pomiar niezależnych danych o oszczędnościach, lub w przypadku, gdy te szacunki są dokonywane na podstawie metod i poziomów referencyjnych ustalonych na poziomie krajowym przez wykwalifikowanych lub akredytowanych ekspertów, których działania są niezależne od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych;

| d) | badana oszczędność, w przypadku której określa się reakcję odbiorców energii na porady, kampanie informacyjne, systemy etykietowania lub certyfikacji, lub inteligentne pomiary zużycia. Takie podejście może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do oszczędności wynikającej ze zmian zachowania odbiorców energii. Nie można go stosować do oszczędności wynikającej z zastosowania środków fizycznych”. |
| --- | --- |

d)

badana oszczędność, w przypadku której określa się reakcję odbiorców energii na porady, kampanie informacyjne, systemy etykietowania lub certyfikacji, lub inteligentne pomiary zużycia. Takie podejście może być stosowane wyłącznie w odniesieniu do oszczędności wynikającej ze zmian zachowania odbiorców energii. Nie można go stosować do oszczędności wynikającej z zastosowania środków fizycznych”.

7.1.2.   Metody pomiarów dotyczące środków podatkowych

Metody pomiarów dotyczące środków podatkowych

W celu określenia oszczędności energii wynikającej ze środków z dziedziny polityki związanych z podatkami, wprowadzonych na podstawie art. 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (76), zastosowanie mają zasady określone w pkt 4 załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej:

76

| „a) | zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE lub 2006/112/WE; |
| --- | --- |

„a)

zaliczenie następuje jedynie w przypadku oszczędności energii wynikających ze środków podatkowych powyżej minimalnych poziomów opodatkowania mających zastosowanie do paliw zgodnie z wymogami dyrektyw Rady 2003/96/WE lub 2006/112/WE;

| b) | elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (w zakresie energii) musi odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych; |
| --- | --- |

b)

elastyczność cen na potrzeby obliczania skutków środków podatkowych (w zakresie energii) musi odzwierciedlać reakcje popytu na energię na zmiany cen oraz musi być oszacowana w oparciu o aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych;

| c) | oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, w tym zachęt podatkowych lub wpłat do funduszy, rozlicza się oddzielnie”. |
| --- | --- |

c)

oszczędność energii wynikającą z towarzyszących instrumentów polityki podatkowej, w tym zachęt podatkowych lub wpłat do funduszy, rozlicza się oddzielnie”.

7.2.   Okres obowiązywania środków i tempo zmniejszania się oszczędności w tym okresie

Okres obowiązywania środków i tempo zmniejszania się oszczędności w tym okresie

Pkt 2 lit. i) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej stanowi, że przy obliczaniu oszczędności energii bierze się pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo zmniejszania się oszczędności z upływem czasu. Obliczenie to obejmuje oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym indywidualnym działaniem w okresie od daty jego wdrożenia do dnia 31 grudnia 2020 r. lub dnia 31 grudnia 2030 r., w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie mogą także przyjąć inną metodę, która – według szacunków – pozwoli na osiągnięcie co najmniej takiej samej wielkości oszczędności ogółem. W przypadku gdy państwa członkowskie stosują taką metodę, zapewniają, aby wielkość oszczędności energii ogółem obliczona za pomocą tych innych metod nie przekraczała wielkości oszczędności energii, która byłaby wynikiem obliczeń przy zaliczaniu oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do dnia 31 grudnia 2020 r. lub dnia 31 grudnia 2030 r., stosownie do przypadku.

Pojęcie „czasu trwania” poszczególnych działań mających na celu oszczędność energii odnosi się do faktu, że oszczędności można uzyskać nie tylko w roku wdrożenia, ale również w kolejnych latach. „Czas trwania” to w związku z tym okres, w którym działanie w dalszym ciągu będzie przynosiło wymierne oszczędności.

Przy obliczaniu oszczędności energii przez cały czas trwania działania państwa członkowskie mogą:

| — | przypisywać do każdego działania „rzeczywiste” oszczędności, jakie działanie to pozwoli osiągnąć w okresie pomiędzy rokiem jego wdrożenia a końcem drugiego okresu objętego obowiązkiem (tj. 31 grudnia 2030 r.) – metodę tę nazywa się metodą „bezpośrednią”
   (77).
  Nie zezwala się na przypisanie oszczędności poza 2030 r. Państwa członkowskie mogą zaliczać oszczędności pochodzące ze środków z dziedziny polityki wprowadzonych przed 2030 r. na poczet obowiązku oszczędności energii po 2030 r., tylko wówczas, jeżeli w wyniku wprowadzenia tych środków powstanie nowe działanie indywidualne w kolejnym okresie objętym obowiązkiem; |
| --- | --- |

—

przypisywać do każdego działania „rzeczywiste” oszczędności, jakie działanie to pozwoli osiągnąć w okresie pomiędzy rokiem jego wdrożenia a końcem drugiego okresu objętego obowiązkiem (tj. 31 grudnia 2030 r.) – metodę tę nazywa się metodą „bezpośrednią”
   (77).

77

Nie zezwala się na przypisanie oszczędności poza 2030 r. Państwa członkowskie mogą zaliczać oszczędności pochodzące ze środków z dziedziny polityki wprowadzonych przed 2030 r. na poczet obowiązku oszczędności energii po 2030 r., tylko wówczas, jeżeli w wyniku wprowadzenia tych środków powstanie nowe działanie indywidualne w kolejnym okresie objętym obowiązkiem;

| — | stosować „wartość wskaźnikową”, która odzwierciedla oczekiwany okres obowiązywania (78), |
| --- | --- |

—

stosować „wartość wskaźnikową”, która odzwierciedla oczekiwany okres obowiązywania (78),

78

| — | ustanowić „pułap” dla okresów obowiązywania działań indywidualnych (79): na przykład państwo członkowskie może ustanowić „pułap” dla okresu obowiązywania na poziomie 5 lat. Państwa członkowskie stosujące tę metodę muszą zapewnić, by uzyskana wielkość oszczędności nie była wyższa niż wielkość oszczędności, jaką uzyskano by w przypadku zastosowania podejścia „bezpośredniego”, lub |
| --- | --- |

—

ustanowić „pułap” dla okresów obowiązywania działań indywidualnych (79): na przykład państwo członkowskie może ustanowić „pułap” dla okresu obowiązywania na poziomie 5 lat. Państwa członkowskie stosujące tę metodę muszą zapewnić, by uzyskana wielkość oszczędności nie była wyższa niż wielkość oszczędności, jaką uzyskano by w przypadku zastosowania podejścia „bezpośredniego”, lub

79

| — | wykorzystać pełen czas trwania, ale „zdyskontować” oszczędności na przyszły rok (80) – w ramach tej metody państwo członkowskie może zdyskontować oszczędności w kolejnych latach w wysokości 10 % rocznie w uzasadnionych okolicznościach. Również w tym przypadku państwo musi zapewnić, by uzyskana wielkość oszczędności nie była wyższa niż wielkość oszczędności, jaką uzyskano by w przypadku zastosowania podejścia „bezpośredniego”. |
| --- | --- |

—

wykorzystać pełen czas trwania, ale „zdyskontować” oszczędności na przyszły rok (80) – w ramach tej metody państwo członkowskie może zdyskontować oszczędności w kolejnych latach w wysokości 10 % rocznie w uzasadnionych okolicznościach. Również w tym przypadku państwo musi zapewnić, by uzyskana wielkość oszczędności nie była wyższa niż wielkość oszczędności, jaką uzyskano by w przypadku zastosowania podejścia „bezpośredniego”.

80

Przy zaliczaniu oszczędności na poczet wymaganej ilości łącznych oszczędności końcowego zużycia energii ze środka z dziedziny polityki państwa członkowskie muszą brać pod uwagę:

| (i) | kiedy środek jest wdrażany; |
| --- | --- |

(i)

kiedy środek jest wdrażany;

| (ii) | kwotę rocznych oszczędności energii; oraz |
| --- | --- |

(ii)

kwotę rocznych oszczędności energii; oraz

| (iii) | czy w 2030 r. środek w dalszym ciągu będzie przynosił oszczędność energii (81). |
| --- | --- |

(iii)

czy w 2030 r. środek w dalszym ciągu będzie przynosił oszczędność energii (81).

81

Jeżeli chodzi o środki z dziedziny polityki dotyczące budynków, w unijnej normie EN 15459-1:2017 (82) udostępniono już wytyczne w sprawie oceny okresów ich obowiązywania.

82

Szczególną uwagę należy poświęcić przy zgłaszaniu okresów obowiązywania środków dotyczących zachowania, które nie są związane z instalowaniem środków fizycznych (83). Środki dotyczące zachowania są wysoce odwracalne, ponieważ okres, w którym dane zachowanie sprzyjające efektywności energetycznej zostanie utrzymane, może zależeć od różnych czynników. Jeżeli na przykład promowanym zachowaniem sprzyjającym efektywności energetycznej jest ekologiczny styl jazdy, w zależności od kierowców oraz rodzaju szkolenia z ekologicznego stylu jazdy efekty takiego szkolenia mogą utrzymać się tylko przez kilka dni, ale mogą też utrzymać się nawet kilka lat.

83

Przykłady sposobów rozliczania okresów obowiązywania środków

Przykłady sposobów rozliczania okresów obowiązywania środków

1.   Metoda „bezpośrednia”

Działanie indywidualne (np. wymiana okien) pozwala ograniczyć roczne zużycie energii o 1 toe i uzyskiwać oszczędności w tej samej wysokości przez wiele lat. Jeżeli działanie zostanie przeprowadzone w 2021 r., umożliwi uzyskanie oszczędności w wysokości 1 toe w 2021 r. oraz 1 toe w każdym kolejnym roku aż do 2030 r., tj. łącznie 10 toe do 2030 r. Jeżeli działanie zostanie przeprowadzone w 2022 r., umożliwi uzyskanie oszczędności w wysokości 1 toe rocznie w latach 2022–2030, tj. łącznie 9 toe. Jeżeli działanie zostanie przeprowadzone w 2030 r., uzyskane dzięki niemu oszczędności będą zaliczane na poczet realizacji odpowiedniego wymogu wyłącznie w tym roku, tj. łączne oszczędności wyniosą 1 toe.

Państwo członkowskie musi w okresie obowiązywania zobowiązania zaoszczędzić 65 Mtoe, przeprowadzając jedną kampanię informacyjną rocznie, w ramach której podejmuje na przykład milion działań (jak wykazano po podstawie wyników badania, efektywność każdego działania wynosi 1 toe), oraz wymienia milion okien rocznie (szacunkowa wartość oszczędności uzyskiwanych dzięki wymianie każdego okna wynosi 1 toe). Każda kampania informacyjna pozwoliłaby uzyskać oszczędności w wysokości 1 Mtoe w roku jej przeprowadzenia, a dziesięć kampanii – łącznie 10 Mtoe na przestrzeni 10 lat do 31 grudnia 2030 r. Uzyskane oszczędności wyniosą 10 Mtoe w przypadku miliona okien wymienionych w pierwszym roku, 9 Mtoe w przypadku miliona okien wymienionych w drugim roku, 8 Mtoe w trzecim roku, 7 Mtoe w czwartym roku, 6 Mtoe w piątym roku, 5 Mtoe w szóstym roku, 4 Mtoe w siódmym roku, 3 Mtoe w ósmym roku, 2 Mtoe w dziewiątym roku i 1 Mtoe w dziesiątym roku, tj. łącznie 55 Mtoe do 31 grudnia 2030 r. Oszczędności uzyskane w wyniku kampanii informacyjnych i wymiany okien wynoszą zatem 10 Mtoe + 55 Mtoe, czyli łącznie 65 Mtoe.

10 Mtoe

55 Mtoe

65 Mtoe

Działanie o bardziej krótkotrwałym charakterze (np. kampania informacyjna) może natomiast przyczynić się do uzyskania oszczędności w wysokości 1 toe w roku jego wdrożenia, nie przynosząc żadnych oszczędności w kolejnych latach. Działanie to pozwoli uzyskać oszczędności w wysokości 1 toe niezależnie od tego, w którym roku w okresie od 2021 do 2030 r. zostanie ono wdrożone.

Jeżeli na początku dziesięcioletniego okresu objętego obowiązkiem państwo członkowskie wdraża głównie działania indywidualne o krótkim czasie trwania, aby osiągnąć poziom oszczędności wymagany na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) akapit pierwszy, będzie musiało wdrożyć dodatkowe środki.

Metoda „bezpośrednia” wyraźnie spełnia warunek, zgodnie z którym stosowana metoda obliczeniowa musi doprowadzić do faktycznego osiągnięcia wymaganej ilości oszczędności. Państwa członkowskie mogą jednak uznać inne metody za bardziej stosowne.

2.   Metoda „wartości wskaźnikowej”

Jednym z alternatywnych rozwiązań jest przypisywanie każdemu działaniu „wartości wskaźnikowej” odzwierciedlającej jego oczekiwany czas trwania. Kampanii informacyjnej można byłoby przypisać „wartość wskaźnikowej” równą 0,25, natomiast wymiana okien uzyskałaby „wartość wskaźnikowej” wynoszącą 6. Jeżeli każde z tych działań pozwoli na oszczędność wynoszącą 1 toe rocznie, wysokość oszczędności uzyskanych dzięki przeprowadzeniu kampanii informacyjnej wynosiłaby (1 × 0,25 toe) = 0,25 toe. Wielkość oszczędności uzyskiwanych dzięki wymianie okien wynosiłaby natomiast (1 × 6 toe) = 6 toe, niezależnie od roku wdrożenia przedmiotowego środka.

Kampanie informacyjne liczone byłyby wówczas jak oszczędności wynoszące 0,25 Mtoe uzyskiwane w roku ich przeprowadzenia lub
  2,5 Mtoe ogółem w przypadku dziesięciu kampanii zrealizowanych na przestrzeni 10 lat do końca 2030 r. Jeżeli w danym okresie zostanie przeprowadzona wymiana siedmiu milionów okien, pozwoli to uzyskać oszczędności w wysokości 7 Mtoe, które należałoby następnie pomnożyć przez 6, co dałoby łączną wartość oszczędności w wysokości 42 Mtoe. Wysokość oszczędności uzyskanych dzięki przeprowadzeniu kampanii informacyjnych i wymianie okien wyniosłaby zatem 2,5 Mtoe + 42 Mtoe, czyli łącznie
  44,5 Mtoe.

2,5 Mtoe

42 Mtoe

44,5 Mtoe

Państwo członkowskie stosujące tę metodę musi zapewnić, by uzyskana wielkość oszczędności nie była wyższa niż wielkość oszczędności uzyskana w przypadku zastosowania podejścia „bezpośredniego”.

3.   Metoda „pułapu”

Innym rozwiązaniem jest określenie „pułapu” dla okresów trwania działań indywidualnych. Na przykład można wybrać „pułap” wynoszący 5 lat. Oszczędności, których uzyskanie przypisywano by kampanii informacyjnej, wynosiłyby
  1,25 Mtoe, np. 0,25 Mtoe w 2022 r., 0,25 Mtoe w 2023 r., 0,25 Mtoe w 2024 r., 0,25 Mtoe w 2025 r. i 0,25 Mtoe w 2026 r. Niezależnie od roku wdrożenia wielkość oszczędności uzyskiwanych dzięki wymianie okien wynosiłaby natomiast (1 × 5) = 5 toe, np. 1 Mtoe w 2022 r., 1 Mtoe w 2023 r., 1 Mtoe w 2024 r., 1 Mtoe w 2025 r. i 1 Mtoe w 2026 r.

1,25 Mtoe

5 toe

Również w tym przypadku państwo członkowskie stosujące tę metodę musi zapewnić, by uzyskana wielkość oszczędności nie była wyższa niż wielkość oszczędności uzyskana w przypadku zastosowania podejścia „bezpośredniego”.

Aby odzwierciedlić pełną wartość środka z dziedziny polityki dla efektywności energetycznej, w pkt 2 lit. i) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wymaga się, by państwa członkowskie uwzględniały spadek oszczędności energii wraz z upływem okresu obowiązywania każdego ze środków (84). Celem jest zapewnienie, by oszczędności były obliczane w realistyczny sposób z uwzględnieniem na przykład faktu, że nowy energooszczędny produkt może nie generować takich samych oszczędności energii po kilku latach korzystania z niego (85). Państwo członkowskie musi zatem wziąć to pod uwagę w swojej metodzie. Wskaźnik spadku oszczędności może być różny w zależności od rodzaju środka z dziedziny polityki, a każde państwo członkowskie musi go zgłaszać i wyjaśniać zgodnie z pkt 2 lit. i) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (86).

84

85

86

7.3.   Zasada dodatkowości

Zasada dodatkowości

Przy określaniu oszczędności energii w przypadku wszystkich rodzajów środków z dziedziny polityki należy uwzględniać wymóg dodatkowości. Podstawowe zasady określono w pkt 2. lit. a) i b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej:

| „a) | należy wykazać, że oszczędności są dodatkowe w stosunku do tych, które uzyskano by tak czy inaczej bez działania stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych. W celu określenia oszczędności, które można zgłosić jako dodatkowe, państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, przez wzięcie pod uwagę co najmniej następujących czynników: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym. |
| --- | --- |

„a)

należy wykazać, że oszczędności są dodatkowe w stosunku do tych, które uzyskano by tak czy inaczej bez działania stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych. W celu określenia oszczędności, które można zgłosić jako dodatkowe, państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, przez wzięcie pod uwagę co najmniej następujących czynników: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym.

| b) | oszczędności wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej, a tym samym nie mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 7 ust. 1 [...]”. |
| --- | --- |

b)

oszczędności wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej, a tym samym nie mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 7 ust. 1 [...]”.

Oznacza to, że jeżeli w prawie Unii wymaga się, by państwa członkowskie osiągały określoną wielkość lub stopień oszczędności, mogą one zaliczać oszczędności powyżej tego poziomu, pod warunkiem że spełnią inne wymogi, np. możliwe jest wykazanie i zweryfikowanie, czy oszczędności wynikają z wprowadzenia przedmiotowego działania/środka.

W pkt 2 lit. a) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wymaga się również, by państwa członkowskie obserwowały bieżące zmiany na rynku i ustalały scenariusz odniesienia. Jest to szczególnie istotne, by uniknąć liczenia „gapowiczów”, którzy są powszechni w kontekście obowiązków dostawców i systemów wsparcia finansowego. Jeżeli na przykład w ramach krajowego systemu wsparcia renowacji budynków wspiera się 100 działań indywidualnych w danym roku, niektóre z tych działań i tak miałyby miejsce (bez projektu) i należy je odjąć.

Podobnie kiedy polityka obowiązuje przez wiele lat, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że skutkuje ona przekształceniami rynku. Na przykład prywatne zainteresowane strony będą to uwzględniać w swoich własnych strategiach dotyczących opracowywania produktów, usług itd. Oznacza to na przykład, że bieżące tendencje w średniej rynkowej mogą częściowo wynikać z polityki prowadzonej w poprzednich latach. Jeżeli zatem przeprowadzane jest badanie mające na celu dokonanie oceny efektu „gapowicza”, istnieje prawdopodobieństwo, że dzisiejsze efekty są również efektami ubocznymi z poprzednich lat. W pkt 2 lit. b) i c) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej przewidziano odstępstwa od tych podstawowych zasad:

„[...] w drodze odstępstwa od tego wymogu, oszczędności związane z renowacją istniejących budynków mogą być zaliczane jako oszczędności energii na użytek art. 7 ust. 1 pod warunkiem spełnienia kryterium istotności, o którym mowa w załączniku V pkt 3 lit. h). oszczędności wynikające z wdrożenia krajowych minimalnych wymogów ustanowionych dla nowych budynków przed transpozycją dyrektywy 2010/31/UE mogą zostać zaliczone jako oszczędności energii na użytek art. 7 ust. 1 lit. a) pod warunkiem spełnienia kryterium istotności i zgłoszenia tych oszczędności przez państwa członkowskie w ich krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii zgodnie z art. 24 ust. 2;

| c) | uznane mogą zostać wyłącznie oszczędności przekraczające następujące poziomy:






  (i) | unijnych norm emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów dostawczych w związku z wdrożeniem rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011; |
| --- | --- | --- |

c)

uznane mogą zostać wyłącznie oszczędności przekraczające następujące poziomy:

(i)

unijnych norm emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów dostawczych w związku z wdrożeniem rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011;

| (ii) | wymogów unijnych dotyczących wycofywania z obrotu określonych produktów związanych z energią w następstwie wdrożenia środków wykonawczych na podstawie dyrektywy 2009/125/WE.” |
| --- | --- |

(ii)

wymogów unijnych dotyczących wycofywania z obrotu określonych produktów związanych z energią w następstwie wdrożenia środków wykonawczych na podstawie dyrektywy 2009/125/WE.”

Ponadto państwa członkowskie muszą uwzględnić i przekroczyć poziomy określone w ich prawie krajowym ustalone rozporządzeniem (UE) 2019/631, a także minimalne cele w zakresie zamówień publicznych w odniesieniu do ekologicznie czystych i bezemisyjnych pojazdów dla niektórych pojazdów transportu drogowego w następstwie wdrożenia zmienionej dyrektywy w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego.

7.3.1.   Dodatkowość w odniesieniu do środków dotyczących renowacji budynków (87)

Dodatkowość w odniesieniu do środków dotyczących renowacji budynków

87

Ogólną zasadą jest, zgodnie z pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, że oszczędności energii wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów prawa Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej, a tym samym nie powinny być zgłaszane.

Ogółem, w przepisach budowlanych związanych z charakterystyką energetyczną budynków określono obowiązkowe wymogi na podstawie prawa Unii (dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków) i stanowią one część dotychczasowego scenariusza postępowania.

W drodze odstępstwa państwa członkowskie mogą w całości uwzględnić w obliczeniach oszczędności osiągnięte dzięki renowacjom przeprowadzonym w budynkach, pod warunkiem że zostanie spełnione kryterium istotności, o którym mowa w pkt 3 lit. h) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, a wszystkie oszczędności energii wynikają z zastosowania środków z dziedziny polityki promujących renowację. Muszą również wykazać, że zgłoszone oszczędności wynikające z zastosowania środków przekraczają oszczędności osiągane w sytuacji braku takich środków. Powinny wykazać, że strona zobowiązana, uczestnicząca lub uprawniona przyczyniła się do osiągnięcia zgłoszonych oszczędności (88).

88

Punktem wyjścia dla obliczenia wielkości oszczędności jest dokonanie pomiaru zużycia energii w budynku przed renowacją i po jej dokonaniu. Państwa członkowskie mogą wykorzystać odstępstwo dla obu okresów objętych obowiązkiem od wejścia w życie zmieniającej dyrektywy (UE) 2018/2002, tj. od 24 grudnia 2018 r.

Przykład

Przykład

W krajowych przepisach budowlanych wymaga się, by budynki poddawane poważniejszym renowacjom modernizowano co najmniej do uzyskania klasy energetycznej B. Dane państwo członkowskie nie może zgłosić wynikających z tego oszczędności do celów art. 7.

Może ono jednak zgłosić oszczędności, jeżeli zastosowało środek propagujący renowację (np. zapewniło gospodarstwom domowym dotacje na renowację, której w innym przypadku gospodarstwa te by się nie podjęły). W takim przypadku wszystkie oszczędności wynikające z zastosowania tego środka można zgłaszać niezależnie od poprawy klasy efektywności energetycznej (tj. można zgłaszać wszystkie oszczędności wynikające z poprawy klasy efektywności energetycznej z klasy D na C lub z D na B, lub z D na A itd.).

Projekty renowacyjne muszą spełniać minimalne wymogi krajowe dotyczące charakterystyki energetycznej budynku ustanowione na podstawie dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków. Można zachęcać do stosowania środków, dzięki którym można wspierać wyższy poziom ambicji, tj. charakterystykę energetyczną budynku, która przewyższa wymagane parametry.

7.3.2.   Dodatkowość w odniesieniu do środków dotyczących budowy nowych budynków

Dodatkowość w odniesieniu do środków dotyczących budowy nowych budynków

Od momentu wejścia w życie zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz w stosownych przypadkach od momentu jej transpozycji lub wdrożenia w kraju państwa członkowskie mogą zaliczać na poczet oszczędności wymaganych w pierwszym okresie objętym obowiązkiem (2014–2020) jedynie oszczędności energii wynikające z wdrożenia minimalnych wymogów krajowych ustanowionych dla nowych budynków pod warunkiem że:

| (i) | spełniają one minimalne krajowe wymogi ustanowione przed transpozycją dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, tj. do 9 lipca 2012 r. (zob. art. 28 ust. 1 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków); |
| --- | --- |

(i)

spełniają one minimalne krajowe wymogi ustanowione przed transpozycją dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, tj. do 9 lipca 2012 r. (zob. art. 28 ust. 1 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków);

| (ii) | są „istotne”; oraz |
| --- | --- |

(ii)

są „istotne”; oraz

| (iii) | zostały zgłoszone w krajowym planie działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii do dnia 30 kwietnia 2017 r. (zob. art. 24 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej). |
| --- | --- |

(iii)

zostały zgłoszone w krajowym planie działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii do dnia 30 kwietnia 2017 r. (zob. art. 24 ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

Oszczędności energii można zgłaszać dopiero od dnia wejścia w życie zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i można je zaliczyć jedynie na poczet łącznych oszczędności końcowego zużycia energii wymaganych do dnia 31 grudnia 2020 r. Państwa członkowskie muszą wykazać, że zastosowanie minimalnych krajowych wymogów doprowadziło do osiągnięcia wymiernych oszczędności, których nie można byłoby osiągnąć w inny sposób. Jeżeli dla umożliwienia zgłoszenia tych oszczędności byłyby konieczne jakiekolwiek krajowe środki w zakresie transpozycji lub wdrożenia, muszą one zostać przyjęte i obowiązywać zanim zostaną zgłoszone jakikolwiek oszczędności.

Jeżeli państwo członkowskie korzysta z odstępstwa, powinno ono uważnie dokonać oceny ewentualnego wzajemnego oddziaływania ze zwolnieniem przewidzianym w art. 7 ust. 4 lit. d) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej („wczesne działania”) oraz zapewnić, by nie doszło do podwójnego liczenia.

Projekty budowlane budynków muszą spełniać minimalne wymogi krajowe dotyczące charakterystyki energetycznej budynku. Można zachęcać do stosowania środków, dzięki którym można wspierać wyższy poziom ambicji, tj. charakterystykę energetyczną budynku, która przewyższa wymagane parametry.

7.3.3.   Dodatkowość w odniesieniu do budynków instytucji publicznych

Dodatkowość w odniesieniu do budynków instytucji publicznych

Co do zasady, odstępstwo od zasady dodatkowości przewidziane w pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej ma zastosowanie również do oszczędności energii związanej z renowacją budynków instytucji publicznych, gdyż takie oszczędności są „związane z renowacją istniejących budynków” (zob. pkt 2 lit. b) zdanie drugie załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

Celem odstępstwa jest umożliwienie państwom członkowskim, od momentu wejścia w życie zmieniającej dyrektywy, zgłaszania wszystkich oszczędności energii do celów art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wynikających na przykład z zastosowania środków wdrożonych w celu osiągnięcia wskaźnika renowacji na poziomie 3 % powierzchni użytkowej ogrzewanych lub chłodzonych budynków będących własnością instytucji rządowych na szczeblu centralnym lub przez takie instytucje zajmowanych (zob. art. 5).

Państwa członkowskie muszą jednak wykazać, że wszystkie zgłoszone oszczędności wynikają ze środków z dziedziny polityki wdrożonych w celu renowacji budynków instytucji publicznych (89). Nie mogą one uwzględniać w obliczeniach oszczędności energii, które zostałyby osiągnięte w sytuacji braku danego środka z dziedziny polityki. Państwa członkowskie muszą zatem wykazać istotność środka. Jeżeli dla umożliwienia zgłoszenia tych oszczędności byłyby konieczne jakiekolwiek krajowe środki w zakresie transpozycji lub wdrożenia, należy je wdrożyć zanim zostaną zgłoszone jakiekolwiek oszczędności.

89

Państwa członkowskie muszą obliczać oszczędności energii zgłaszane na podstawie środków z dziedziny polityki wdrożonych w celu renowacji budynków instytucji publicznych zgodnie z załącznikiem V. Wielkość oszczędności energii, którą zalicza się na poczet wymaganych oszczędności końcowego zużycia energii na podstawie art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej należy wyrażać w postaci zużycia energii końcowej. Jeżeli wielkość oszczędności energii jest wyrażana w postaci energii pierwotnej, państwa członkowskie muszą zastosować współczynniki konwersji określone w załączniku IV do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

7.3.4.   Dodatkowość w odniesieniu do środków wykonawczych przewidzianych w dyrektywie w sprawie ekoprojektu (90)

Dodatkowość w odniesieniu do środków wykonawczych przewidzianych w dyrektywie w sprawie ekoprojektu

90

Wymiany samych kotłów nie uznaje się za działanie renowacyjne ze względu na przepis szczegółowy zawarty w pkt 2 lit. c) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Punktem wyjścia będą zatem zawsze minimalne wymogi ujęte w szczególnych wymogach dotyczących ekoprojektu (91). Oszczędności energii wynikające z wymiany urządzeń podlegających regulacji przepisów dotyczących ekoprojektu, np. ogrzewaczy pomieszczeń, można uwzględniać w obliczeniach wyłącznie wtedy, gdy przekroczą one minimalne wymogi dotyczące ekoprojektu, z wyjątkiem przypadku wczesnej wymiany (zob. pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

91

Jeżeli państwa członkowskie oferują zachęty lub dotacje w przypadku produktów objętych unijnymi przepisami dotyczącymi etykietowania energetycznego, zaleca się by były one ukierunkowane na wyższe klasy efektywności energetycznej. Na przykład zachęta lub dotacje mające na celu zachęcenie do instalacji nowych, bardziej energooszczędnych kotłów dotyczyłyby jedynie kotłów w dwóch najwyższych i bardzo licznych klasach etykiety energetycznej kotłów na podstawie danych rynkowych właściwych dla przedmiotowego okresu.

7.3.5.   Dodatkowość w odniesieniu do audytów energetycznych na podstawie art. 8

Dodatkowość w odniesieniu do audytów energetycznych na podstawie art. 8

Zgodnie z art. 8 ust. 4 państwa członkowskie muszą zapewnić, aby duże przedsiębiorstwa (tj. przedsiębiorstwa niebędące MŚP) przeprowadzały co cztery lata audyty energetyczne; sam ten fakt nie prowadzi co oszczędności energii.

Środki służące zachęceniu do wdrożenia zaleceń audytu lub wspierające wdrożenie tych zaleceń wykraczają poza minimalne wymogi na podstawie art. 8 – art. 8 ust. 7 akapit drugi stanowi, że państwa członkowskie „
  mogą ustanowić systemy zachęt i wsparcia”. W związku z tym oszczędności energii wynikające z takich środków można uwzględniać w obliczeniach, gdyż i tak nie miałyby one miejsca, pod warunkiem że spełniono kryterium istotności. To samo ma zastosowanie w przypadku oszczędności wynikających ze środków ukierunkowanych na MŚP.

mogą

7.4.   Istotność i kwalifikowalność

Istotność i kwalifikowalność

Poza zasadą dodatkowości państwa członkowskie muszą spełnić kryterium „istotności”. Automatyczne wdrażanie przepisów UE lub przypadki niezależnego zmniejszenia zużycia energii wynikające z oddziaływania mechanizmów rynkowych lub rozwoju technologicznego (na przykład) nie mogą być brane pod uwagę, gdyż państwa członkowskie nie mogą nie uwzględniać działań, które i tak miałyby miejsce.

Działalność krajowych organów publicznych w zakresie wdrażania środków z dziedziny polityki musi być „istotna” dla osiągnięcia zgłoszonych oszczędności energii; innymi słowy,

| — | muszą one mieć udział w przedmiotowym działaniu indywidualnym, oraz |
| --- | --- |

—

muszą one mieć udział w przedmiotowym działaniu indywidualnym, oraz

| — | dotacja lub zaangażowanie strony zobowiązanej, uczestniczącej lub uprawnionej musi wyraźnie mieć większy wpływ niż minimalny na decyzję użytkownika końcowego o podjęciu inwestycji w efektywność energetyczną. |
| --- | --- |

—

dotacja lub zaangażowanie strony zobowiązanej, uczestniczącej lub uprawnionej musi wyraźnie mieć większy wpływ niż minimalny na decyzję użytkownika końcowego o podjęciu inwestycji w efektywność energetyczną.

Państwa członkowskie muszą zatem wykazać, że oszczędności wynikają ze środków z dziedziny polityki opracowanych, by doprowadzić do oszczędności końcowego zużycia energii (92). Środki zastosowane na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych (93) można uznać za istotne, ale państwa członkowskie muszą wykazać, że środki te prowadzą do weryfikowalnej i wymiernej lub możliwej do oszacowania poprawy efektywności energetycznej.

92

93

Jeżeli chodzi o plany finansowe, na przykład wskazanie wielkości dotacji nie wystarczy, by wykazać istotność, ponieważ sam ten fakt nie stanowi dowodu, że dotacje miały wpływ na decyzje inwestycyjne użytkowników końcowych. Rola, jaką odgrywają podmioty zaangażowane w działania, może co do zasady zostać udowodniona bez dotacji jako poziomu referencyjnego; ważny wskaźnik istotności mogłyby stanowić znormalizowane działania (na przykład opracowanie norm instalacji produktów, doradztwo energetyczne i audyty energetyczne, po których nastąpiło rzeczywiste wdrożenie działań).

Aby zapewnić zgodność z przepisami, państwa członkowskie mogłyby określić ogólne wymogi dotyczące istotności w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej lub alternatywnych środków i zweryfikować je w odniesieniu do poszczególnych projektów (94). W wymogach tych można byłoby określić, że strony (np. ubiegając się o „świadectwo efektywności energetycznej”
   (95)) muszą udokumentować i udowodnić bezpośredni wkład we wdrożenie działania.

94

95

Od stron zobowiązanych można wymagać, by udowodniły:

| — | czy wkład został wniesiony bezpośrednio czy pośrednio (tj. przez pośredników), oraz |
| --- | --- |

—

czy wkład został wniesiony bezpośrednio czy pośrednio (tj. przez pośredników), oraz

| — | czy decyzja została podjęta przed wdrożeniem działania. |
| --- | --- |

—

czy decyzja została podjęta przed wdrożeniem działania.

Państwa członkowskie mogą również wymagać na przykład, by:

| — | między operatorami systemu dystrybucyjnego (tj. stronami zobowiązanymi) a osobami trzecimi została zawarta umowa, |
| --- | --- |

—

między operatorami systemu dystrybucyjnego (tj. stronami zobowiązanymi) a osobami trzecimi została zawarta umowa,

| — | oszczędności energii nie powstały przed zawarciem umowy, |
| --- | --- |

—

oszczędności energii nie powstały przed zawarciem umowy,

| — | strony mogły uwzględniać w obliczeniach oszczędności wyłącznie wtedy, gdy są bezpośrednio zaangażowane we wdrażanie środka (np. przez zapewnienie audytów energetycznych, dotacji itd.), oraz |
| --- | --- |

—

strony mogły uwzględniać w obliczeniach oszczędności wyłącznie wtedy, gdy są bezpośrednio zaangażowane we wdrażanie środka (np. przez zapewnienie audytów energetycznych, dotacji itd.), oraz

| — | sporządzano umowy obejmujące cały łańcuch od zobowiązanych podmiotów do użytkowników końcowych energii. |
| --- | --- |

—

sporządzano umowy obejmujące cały łańcuch od zobowiązanych podmiotów do użytkowników końcowych energii.

7.5.   Środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej wytwarzanej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach

Środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej wytwarzanej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach

Ważne jest rozróżnienie między:

| — | możliwością przewidzianą w art. 7 ust. 4 lit. f) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, odnoszącą się do ilości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach, którą można wyłączyć z wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz |
| --- | --- |

—

możliwością przewidzianą w art. 7 ust. 4 lit. f) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, odnoszącą się do ilości energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach, którą można wyłączyć z wielkości oszczędności energii obliczonej zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz

| — | wyjaśnieniem w pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, w którym to przypadku oszczędności energii wynikające ze środków propagujących instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach można co do zasady zaliczyć na poczet oszczędności wymaganych na podstawie art. 7 ust. 1. |
| --- | --- |

—

wyjaśnieniem w pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, w którym to przypadku oszczędności energii wynikające ze środków propagujących instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach można co do zasady zaliczyć na poczet oszczędności wymaganych na podstawie art. 7 ust. 1.

Wyjaśniono to także w motywie 43 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Na podstawie pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogą zaliczać oszczędności energii wynikające ze środków propagujących instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej wytwarzanej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach na poczet wymaganych ilości oszczędności energii na mocy art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, pod warunkiem że środki te prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności końcowego zużycia energii i są obliczane zgodnie z załącznikiem V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (96).

96

Mają również zastosowanie wymogi dotyczące dodatkowości i istotności oraz ustanowione przepisy państw członkowskich dotyczące monitorowania i weryfikacji.

Państwa członkowskie muszą wykazać, że takie środki przynoszą oszczędności końcowego zużycia energii ze względu na zmianę technologiczną. Na przykład oszczędności wynikające z przestawienia się na bardziej wydajne technologie grzewcze i technologie podgrzewania wody w budynkach, w tym technologie energii odnawialnej, pozostają w pełni kwalifikowalne tak długo, jak państwa członkowskie mogą zagwarantować, że są one dodatkowe, wymierne i sprawdzalne według metod i zasad przedstawionych w załączniku V (97).

97

Wyjaśniono to w pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i ukierunkowano na ogólny cel art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, tj. na cel jakim jest oszczędność końcowego zużycia energii, niezależnie od technologii (niezależnie od tego, czy jest to środek propagujący technologię wykorzystującą energię odnawialną, czy energię ze źródeł kopalnych, o ile obniża on rzeczywiste zużycie energii w budynkach, transporcie lub przemyśle).

Pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wyraźnie odnosi się do obowiązku oszczędności energii na podstawie art. 7 ust. 1, w którym wymaga się, by państwa członkowskie osiągały łączne oszczędności końcowego zużycia energii i którego celem jest rzeczywiste obniżenie zużycia energii przez osobę fizyczną lub prawną (zgodnie z załącznikiem V pkt 1 lit. b)). W art. 2 pkt 5 zdefiniowano „oszczędność energii” jako ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia przed wdrożeniem środka mającego na celu poprawę efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii. Ponieważ celem art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jest rzeczywiste obniżenie końcowego zużycia energii, można stwierdzić, że w załączniku V pkt 2 lit. e) wymaga się, by środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach przedstawiano jako skutkujące oszczędnością energii, tj. rzeczywistym obniżeniem końcowego zużycia energii.

Państwa członkowskie mają swobodę wyrażania oszczędności energii w postaci zużycia energii końcowej albo pierwotnej, co przewidziano w załączniku V pkt 3 lit. d) (alternatywne środki z dziedziny polityki) oraz w art. 7a ust. 4 (system zobowiązujący do efektywności energetycznej). Elastyczność ta nie wpływa na zmianę obowiązku dotyczącego łącznych oszczędności energii pod względem sprzedaży energii (w okresie do 2020 r.) oraz zużycia energii końcowej (2021–2030).

7.6.   Środki propagujące upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów

Środki propagujące upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów

Środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w transporcie podejmowane przez państwa członkowskie kwalifikują się do uwzględnienia w celu spełnienia ich zobowiązania dotyczącego oszczędności końcowego zużycia energii (98). Środki takie obejmują:

98

| — | polityki mające na celu propagowanie bardziej efektywnych energetycznie pojazdów lub zmianę środków transportu na rzecz jazdy na rowerze, chodzenia pieszo i korzystania z transportu zbiorowego, oraz |
| --- | --- |

—

polityki mające na celu propagowanie bardziej efektywnych energetycznie pojazdów lub zmianę środków transportu na rzecz jazdy na rowerze, chodzenia pieszo i korzystania z transportu zbiorowego, oraz

| — | mobilność i planowanie przestrzeni miejskiej, które ogranicza popyt na transport. |
| --- | --- |

—

mobilność i planowanie przestrzeni miejskiej, które ogranicza popyt na transport.

Kwalifikują się zamówienia publiczne na ekologiczne i bezemisyjne pojazdy pod warunkiem dodatkowości w stosunku do minimalnych wymogów zmienionej dyrektywy w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego.

Z zastrzeżeniem spełnienia wymogów dotyczących istotności i dodatkowości kwalifikują się również systemy, które przyspieszają upowszechnianie się nowych, bardziej energooszczędnych pojazdów, lub polityki wspierające zmianę w kierunku zapewniających lepsze wyniki paliw, które zmniejszają zużycie energii w przeliczeniu na kilometr (99).

99

W załączniku V pkt 2 lit. f) wyjaśniono, że polityki, które przyspieszają upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów, można zgłosić w całości pod warunkiem wykazania, że:

| — | upowszechnienie ma miejsce przed upływem przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu bądź przed upływem zwykłego terminu wymiany produktu lub pojazdu, oraz |
| --- | --- |

—

upowszechnienie ma miejsce przed upływem przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu bądź przed upływem zwykłego terminu wymiany produktu lub pojazdu, oraz

| — | całkowitą wielkość oszczędności zgłasza się tylko w okresie do końca przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu, który ma zostać wymieniony (100). |
| --- | --- |

—

całkowitą wielkość oszczędności zgłasza się tylko w okresie do końca przewidywanego średniego cyklu życia produktu lub pojazdu, który ma zostać wymieniony (100).

100

W stosownych przypadkach, takie środki powinny być zgodne z krajowymi ramami polityki państw członkowskich ustanowionymi zgodnie z dyrektywą 2014/94/UE w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych.

7.7.   Zapewnienie przestrzegania norm jakości

Zapewnienie przestrzegania norm jakości

W pkt 2 lit. g) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wyjaśniono, że propagowanie środków w zakresie efektywności energetycznej nie może wpłynąć na obniżenie norm jakości produktów, usług ani na instalowanie środków. Państwa członkowskie muszą zapewnić, by przestrzegane były normy jakości lub aby były wprowadzane, w przypadku gdy takich norm jeszcze nie ustanowiono.

7.8.   Odniesienie się do kwestii zmiany klimatu

Odniesienie się do kwestii zmiany klimatu

W pkt 2 lit. h) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zezwala się, by państwa członkowskie dostosowywały oszczędności energii w celu uwzględnienia różnic klimatycznych między regionami. Przepis obejmuje dwie opcje:

| (i) | dostosowanie oszczędności do wartości standardowej; lub |
| --- | --- |

(i)

dostosowanie oszczędności do wartości standardowej; lub

| (ii) | przypisanie różnych oszczędności energii odpowiednio do różnic temperaturowych występujących między regionami. |
| --- | --- |

(ii)

przypisanie różnych oszczędności energii odpowiednio do różnic temperaturowych występujących między regionami.

7.9.   Unikanie podwójnego liczenia oszczędności energii

Unikanie podwójnego liczenia oszczędności energii

W art. 7 ust. 12 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wymaga się, by państwa członkowskie wykazywały, że w przypadkach, w których skutki środków z dziedziny polityki lub działań indywidualnych nakładają się na siebie, oszczędność energii nie jest liczona podwójnie. Biorąc pod uwagę różnorodne instrumenty zgłoszone przez państwa członkowskie oraz wysokie prawdopodobieństwo nakładania się polityk w wyniku wykorzystania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i środków alternatywnych równocześnie (np. wzajemne oddziaływanie między opodatkowaniem energii a dotacjami dla gospodarstw domowych na wymianę okien i ogrzewaczy pomieszczeń), kluczowe znaczenie ma przeciwdziałanie ryzyku podwójnego liczenia.

W tym zakresie skutecznym narzędziem mogłaby być krajowa baza danych. Na przykład w takiej bazie danych rejestrowano by, że danemu gospodarstwu domowemu wypłacono dotację zachęcającą do wymiany starych kotłów, a użytkownik dostawałby powiadomienie, gdyby to samo gospodarstwo domowe ponownie złożyło wniosek.

Wykorzystanie wielu środków z dziedziny polityki w połączeniu skutkuje większą złożonością dla państw członkowskich, jeżeli chodzi o:

| — | większy wysiłek związany z wdrażaniem, np. obliczaniem oszczędność energii, oraz (co nawet ważniejsze) |
| --- | --- |

—

większy wysiłek związany z wdrażaniem, np. obliczaniem oszczędność energii, oraz (co nawet ważniejsze)

| — | zapewnienie:






  — | egzekwowania przepisów, zwłaszcza w przypadku gdy poszczególne instrumenty są szeroko zakrojone, oraz |
| --- | --- | --- |

—

zapewnienie:

—

egzekwowania przepisów, zwłaszcza w przypadku gdy poszczególne instrumenty są szeroko zakrojone, oraz

| — | weryfikacji wpływu środków bez podwójnego liczenia. |
| --- | --- |

—

weryfikacji wpływu środków bez podwójnego liczenia.

W art. 7 ust. 12 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zakazano również podwójnego liczenia, w przypadku gdy polityki nakładają się na siebie, tj. państwa członkowskie muszą brać pod uwagę fakt, że inne środki z dziedziny polityki stosowane w tych samych ramach czasowych mogą mieć wpływ na ilość oszczędności energii, a zatem nie wszystkie zmiany zaobserwowane od momentu wprowadzenia danego środka z dziedziny polityki można przypisać tylko temu środkowi.

8.   POMIARY, MONITOROWANIE, KONTROLE, JAKOŚĆ I WERYFIKACJE

W dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej podkreśla się znaczenie zasad monitorowania i weryfikacji dla wdrażania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej oraz alternatywnych środków z dziedziny polityki, w tym wymogu sprawdzania statystycznie reprezentatywnej próby środków.

Wybranie statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby środków mających na celu poprawę efektywności energetycznej obejmuje ustanowienie podzbioru populacji statystycznej działań służących oszczędności energii w ramach każdego ze środków, który to podzbiór dokładnie odzwierciedlałby całą populację wszystkich działań służących oszczędności energii, a tym samym umożliwiał wyciągnięcie uzasadnionych wniosków dotyczących zaufania do całości środków (101).

101

Art. 7a ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (dotyczący systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej):

Art. 7a ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (dotyczący systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej):

Państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się przynajmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony zobowiązane. Pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron zobowiązanych.

Państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się przynajmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony zobowiązane. Pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron zobowiązanych.

Art. 7b ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (dotyczący alternatywnych środków z dziedziny polityki):

Art. 7b ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (dotyczący alternatywnych środków z dziedziny polityki):

W przypadku wszystkich środków innych niż środki podatkowe państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się przynajmniej statystycznie istotny udział i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony uczestniczące lub uprawnione. Przedmiotowe pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron uczestniczących lub uprawnionych.

W przypadku wszystkich środków innych niż środki podatkowe państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się przynajmniej statystycznie istotny udział i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony uczestniczące lub uprawnione. Przedmiotowe pomiary, kontrole i weryfikacje są przeprowadzane w sposób niezależny od stron uczestniczących lub uprawnionych.

Systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji powinny zapewniać, by obliczenia oszczędności energii były weryfikowane w odniesieniu do statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby środków poprawy efektywności energetycznej.

Wymogi te można spełnić m.in. za pomocą:

Wymogi te można spełnić m.in. za pomocą:

| — | zautomatyzowanych kontroli komputerowych lub zdalnego przeglądu danych i obliczeń zgłoszonych przez strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione, lub przez beneficjentów (w przypadku gdy beneficjenci zgłaszają dane bezpośrednio do organu publicznego), |
| --- | --- |

—

zautomatyzowanych kontroli komputerowych lub zdalnego przeglądu danych i obliczeń zgłoszonych przez strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione, lub przez beneficjentów (w przypadku gdy beneficjenci zgłaszają dane bezpośrednio do organu publicznego),

| — | oceny zmierzonych oszczędności energii na statystycznie istotnej i reprezentatywnej próbie środków lub beneficjentów, |
| --- | --- |

—

oceny zmierzonych oszczędności energii na statystycznie istotnej i reprezentatywnej próbie środków lub beneficjentów,

| — | wykorzystania weryfikacji przeprowadzonych w ramach systemu regulacji, kwalifikacji, akredytacji i certyfikacji, np. jeżeli zgłoszone oszczędności energii opierają się na audytach energetycznych lub świadectwach charakterystyki energetycznej (oszczędność skalowana). |
| --- | --- |

—

wykorzystania weryfikacji przeprowadzonych w ramach systemu regulacji, kwalifikacji, akredytacji i certyfikacji, np. jeżeli zgłoszone oszczędności energii opierają się na audytach energetycznych lub świadectwach charakterystyki energetycznej (oszczędność skalowana).

W dokumentacji dotyczącej środka z dziedziny polityki należy wyjaśniać, w jaki sposób za pomocą wymogów innego systemu zapewnia się, by kontrole lub weryfikacje przeprowadzano na statystycznie istotnej i reprezentatywnej próbie audytów energetycznych lub innych ocen oszczędności.

System monitorowania i weryfikacji można organizować w wielu etapach lub na różnych poziomach. Kontrole na miejscu mogą stanowić element podejścia jako drugi etap weryfikacji podprób działań indywidualnych zidentyfikowanych jako podlegające ryzyku niespełnienia wymogów w ramach środków. W przypadku gdy są one niewykonalne z technicznego lub ekonomicznego punktu widzenia, można to wyjaśnić w dokumentacji dotyczącej danego środka.

Państwa członkowskie muszą wyjaśnić, w jaki sposób wykorzystują poziomy referencyjne, by kontrolować szacowane lub skalowane oszczędności (pkt 5 lit. g) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

Niezależność środka, kontroli i systemów (zob. pkt 5 lit. j) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) można udokumentować na takiej podstawie, że organ weryfikujący (niewyczerpujący wykaz kryteriów):

| — | jest instytucją publiczną o statutowej niezależności, lub |
| --- | --- |

—

jest instytucją publiczną o statutowej niezależności, lub

| — | nie ma powiązania finansowego ze stronami zobowiązanymi, uczestniczącymi lub uprawnionymi (tj. nie jest częściowo ani w pełni ich własnością ani nie jest przez nie częściowo ani w pełni opłacany, lub |
| --- | --- |

—

nie ma powiązania finansowego ze stronami zobowiązanymi, uczestniczącymi lub uprawnionymi (tj. nie jest częściowo ani w pełni ich własnością ani nie jest przez nie częściowo ani w pełni opłacany, lub

| — | może zostać zakontraktowany przez strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione, ale w takim przypadku podlega kontroli organu publicznego lub organu ds. kwalifikacji, akredytacji lub certyfikacji. |
| --- | --- |

—

może zostać zakontraktowany przez strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione, ale w takim przypadku podlega kontroli organu publicznego lub organu ds. kwalifikacji, akredytacji lub certyfikacji.

Organ weryfikujący może być:

| — | bezpośrednio odpowiedzialny za weryfikację środków mających na celu poprawę efektywności energetycznej lub za obliczanie oszczędności energii, lub |
| --- | --- |

—

bezpośrednio odpowiedzialny za weryfikację środków mających na celu poprawę efektywności energetycznej lub za obliczanie oszczędności energii, lub

| — | odpowiedzialny za kontrolowanie procesu weryfikacji i kontrolę wyrywkową weryfikacji dokonanych przez inne organizacje, w tym przez strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione. |
| --- | --- |

—

odpowiedzialny za kontrolowanie procesu weryfikacji i kontrolę wyrywkową weryfikacji dokonanych przez inne organizacje, w tym przez strony zobowiązane, uczestniczące lub uprawnione.

9.   OBOWIĄZKI DOTYCZĄCE PLANOWANIA I SPRAWOZDAWCZOŚCI

9.1.   Pierwszy okres objęty obowiązkiem

Pierwszy okres objęty obowiązkiem

W przypadku okresu objętego obowiązkiem 2014–2020 państwa członkowskie muszą przedłożyć sprawozdania roczne do dnia 30 kwietnia 2019 r. i 2020 r. (art. 24 ust. 1 oraz załącznik XIV część 2) (102). W ten sposób zgłaszają m.in. informacje na temat postępu w osiąganiu celu w zakresie oszczędności energii oraz w zakresie środków z dziedziny polityki przyjętych lub planowanych zgodnie z załącznikiem XIV część 2. Zostanie to ocenione przez Komisję.

102

W art. 27 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną wymaga się, by państwo członkowskie zgłaszało Komisji do dnia 30 kwietnia 2022 r. informacje na temat osiągnięcia swojego krajowego celu w zakresie efektywności energetycznej do 2020 r. (jak ustanowiono zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) przez przekazanie informacji określonych w części 2 załącznika IX do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

9.2.   Drugi okres objęty obowiązkiem i okres późniejszy

Drugi okres objęty obowiązkiem i okres późniejszy

Jeżeli chodzi o okres objęty obowiązkiem 2021–2030 i okres późniejszy, zastosowanie mają następujące obowiązki dotyczące planowania i sprawozdawczości (art. 7, 7a i 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i załącznik V do tej dyrektywy):

| — | państwa członkowskie muszą w swoim zintegrowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu (zarówno w projekcie takiego planu, jak i w jego wersji ostatecznej) (załącznik III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną) przestawić obliczenia dotyczące wielkości oszczędności energii, które zamierzają osiągnąć w latach 2021–2030, o czym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b) akapit pierwszy (zob. art. 7 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), |
| --- | --- |

—

państwa członkowskie muszą w swoim zintegrowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu (zarówno w projekcie takiego planu, jak i w jego wersji ostatecznej) (załącznik III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną) przestawić obliczenia dotyczące wielkości oszczędności energii, które zamierzają osiągnąć w latach 2021–2030, o czym mowa w art. 7 ust. 1 lit. b) akapit pierwszy (zob. art. 7 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej),

| — | ponieważ niektóre dane (np. roczne zużycie energii końcowej uśrednione w latach 2016–2018 (w ktoe)) mogły nie być dostępne do celów zgłoszenia w pierwszym projekcie krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (103), przedstawienie obliczeń, o których mowa powyżej, mogło okazać się niemożliwe. Państwa członkowskie muszą jednak przedstawić w swoim pierwszym ostatecznym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu i w późniejszych projektach tych planów oraz w ostatecznych planach, w jaki sposób uwzględniły elementy wymienione w załączniku III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną, |
| --- | --- |

—

ponieważ niektóre dane (np. roczne zużycie energii końcowej uśrednione w latach 2016–2018 (w ktoe)) mogły nie być dostępne do celów zgłoszenia w pierwszym projekcie krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (103), przedstawienie obliczeń, o których mowa powyżej, mogło okazać się niemożliwe. Państwa członkowskie muszą jednak przedstawić w swoim pierwszym ostatecznym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu i w późniejszych projektach tych planów oraz w ostatecznych planach, w jaki sposób uwzględniły elementy wymienione w załączniku III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną,

103

| — | oprócz powyższego i w stosownych przypadkach państwa członkowskie muszą wyjaśnić w swoich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu (ich projektach i wersjach ostatecznych), w jaki sposób ustalone zostały roczny wskaźnik oszczędności i podstawa obliczeń na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz jakie opcje, o których mowa w art. 7 ust. 4, zostały zastosowane i w jakim zakresie (zob. art. 7 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), |
| --- | --- |

—

oprócz powyższego i w stosownych przypadkach państwa członkowskie muszą wyjaśnić w swoich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu (ich projektach i wersjach ostatecznych), w jaki sposób ustalone zostały roczny wskaźnik oszczędności i podstawa obliczeń na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, oraz jakie opcje, o których mowa w art. 7 ust. 4, zostały zastosowane i w jakim zakresie (zob. art. 7 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej),

| — | jeżeli państwo członkowskie zdecyduje się zastosować co najmniej jedną z opcji, o których mowa w art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, musi zastosować i obliczyć efekt dla okresu objętego obowiązkiem (zob. art. 7 ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), oraz |
| --- | --- |

—

jeżeli państwo członkowskie zdecyduje się zastosować co najmniej jedną z opcji, o których mowa w art. 7 ust. 4 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, musi zastosować i obliczyć efekt dla okresu objętego obowiązkiem (zob. art. 7 ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), oraz

| — | jeżeli państwo członkowskie zastosuje opcję, o której mowa w art. 7 ust. 4 lit. c) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, w okresie od 2021 do 2030 r., musi wówczas poinformować Komisję o środkach z dziedziny polityki, które zamierza przyjąć w ramach swojego krajowego planu w zakresie energii i klimatu (projektu i wersji ostatecznej). Musi obliczyć wpływ środków zgodnie z załącznikiem V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i ująć go w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu (zob. art. 7 ust. 4 lit. c)). Musi przedstawić tę informację po raz pierwszy w pierwszej ostatecznej wersji krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (do dnia 31 grudnia 2019 r.). |
| --- | --- |

—

jeżeli państwo członkowskie zastosuje opcję, o której mowa w art. 7 ust. 4 lit. c) dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, w okresie od 2021 do 2030 r., musi wówczas poinformować Komisję o środkach z dziedziny polityki, które zamierza przyjąć w ramach swojego krajowego planu w zakresie energii i klimatu (projektu i wersji ostatecznej). Musi obliczyć wpływ środków zgodnie z załącznikiem V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i ująć go w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu (zob. art. 7 ust. 4 lit. c)). Musi przedstawić tę informację po raz pierwszy w pierwszej ostatecznej wersji krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (do dnia 31 grudnia 2019 r.).

Ponadto państwo członkowskie musi:

| — | ująć informacje o rezultatach środków łagodzących ubóstwo energetyczne w kontekście dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej w swoich krajowych sprawozdaniach z postępów w zakresie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną (zob. art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), |
| --- | --- |

—

ująć informacje o rezultatach środków łagodzących ubóstwo energetyczne w kontekście dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej w swoich krajowych sprawozdaniach z postępów w zakresie energii i klimatu na podstawie art. 17 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną (zob. art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej),

| — | raz do roku upubliczniać informacje na temat oszczędności energii osiągniętych przez każdą stronę zobowiązaną (podkategorię stron zobowiązanych), a także na temat łącznej wielkości osiągniętej w ramach tego systemu (zob. art. 7a ust. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), oraz |
| --- | --- |

—

raz do roku upubliczniać informacje na temat oszczędności energii osiągniętych przez każdą stronę zobowiązaną (podkategorię stron zobowiązanych), a także na temat łącznej wielkości osiągniętej w ramach tego systemu (zob. art. 7a ust. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), oraz

| — | szczegółowo opisać w swoim krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu alternatywną metodę oraz działania mające na celu zapewnienie spełnienia wymogu, o którym mowa w pkt 2 lit. i) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, tj. wymogu, aby przy obliczaniu oszczędności energii brano pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo zmniejszania się oszczędności z upływem czasu.
  Państwa członkowskie mogą także przyjąć inną metodę, którą uznaje się za umożliwiającą osiągnięcie co najmniej takiej samej wielkości oszczędności ogółem. W takim przypadku muszą one zapewnić, aby wielkość oszczędności energii ogółem obliczona za pomocą tych innych metod nie przekraczała wielkości będącej wynikiem obliczeń oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do dnia 31 grudnia 2020 r. lub 2030 r., w stosownych przypadkach. |
| --- | --- |

—

szczegółowo opisać w swoim krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu alternatywną metodę oraz działania mające na celu zapewnienie spełnienia wymogu, o którym mowa w pkt 2 lit. i) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, tj. wymogu, aby przy obliczaniu oszczędności energii brano pod uwagę cały czas obowiązywania środków oraz tempo zmniejszania się oszczędności z upływem czasu.

Państwa członkowskie mogą także przyjąć inną metodę, którą uznaje się za umożliwiającą osiągnięcie co najmniej takiej samej wielkości oszczędności ogółem. W takim przypadku muszą one zapewnić, aby wielkość oszczędności energii ogółem obliczona za pomocą tych innych metod nie przekraczała wielkości będącej wynikiem obliczeń oszczędności, jakie zostaną osiągnięte w związku z każdym działaniem indywidualnym w okresie od daty jego wdrożenia do dnia 31 grudnia 2020 r. lub 2030 r., w stosownych przypadkach.

Podsumowując, zastosowanie do wdrożenia obowiązku oszczędności energii na podstawie art. 7, 7a i 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i załącznika V do tej dyrektywy oraz postępów w realizacji tego obowiązku mają również następujące obowiązki dotyczące planowania i sprawozdawczości na podstawie rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną:

Harmonogram

Harmonogram

| 31 grudnia 2018 r.

  (następnie 1 stycznia 2028 r., a następnie co 10 lat) | Przedłożenie projektu krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 9 ust. 1 oraz art. 4 i 6 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz załącznik I i III do tego rozporządzenia) |
| --- | --- |
| 6 miesięcy przed ostatecznym krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu | Komisja może wydać zalecenia dla państw członkowskich, których wkłady (w tym wkład w zakresie obowiązku oszczędności energii służący do realizacji przepisów art. 3 ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) uzna za niewystarczające (art. 31 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną) |
| 31 grudnia 2019 r.

  (następnie 1 stycznia 2029 r., a następnie co 10 lat) | Przedłożenie ostatecznego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 3 ust. 1 oraz art. 4 i 6 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz załącznik I i III do tego rozporządzenia) |
| 10 marca 2020 r. | Przedłożenie pierwszej długoterminowej strategii renowacji (art. 2a ust. 8 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków) |
| Do dnia 31 października 2021 r.

  (a następnie co 2 lata) | Komisja ocenia postępy w realizacji celów UE, w szczególności na podstawie zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu (art. 29 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną).
  Jeżeli chodzi o obowiązek oszczędności energii, właściwe są art. 29, 21 (zintegrowane sprawozdania dotyczące efektywności energetycznej) oraz 24 (zintegrowane sprawozdania dotyczące ubóstwa energetycznego) rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.
  W przypadku gdy państwo członkowskie nie poczyniło wystarczających postępów Komisja wyda zalecenia dla tego państwa (art. 32 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną). |
| Do dnia 30 kwietnia 2022 r. | Każde państwo członkowskie przedstawia sprawozdanie z osiągnięcia wartości docelowych efektywności energetycznej na 2020 r. (art. 27 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz część 2 załącznika IX do tego rozporządzenia) |
| Do dnia 15 marca 2023 r.

  (a następnie co 2 lata) | Sprawozdanie z wdrażania krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu („zintegrowane krajowe sprawozdanie z postępów w dziedzinie energii i klimatu”) (art. 17 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną). |
| 30 czerwca 2023 r.

  (następnie 1 stycznia 2033 r., a następnie co 10 lat) | Przedłożenie projektu aktualizacji krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną) |
| 30 czerwca 2024 r.

  (następnie 1 stycznia 2034 r., a następnie co 10 lat) | Przedłożenie ostatecznej aktualizacji krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną) |

31 grudnia 2018 r.

31 grudnia 2018 r.

(następnie 1 stycznia 2028 r., a następnie co 10 lat)

Przedłożenie projektu krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 9 ust. 1 oraz art. 4 i 6 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz załącznik I i III do tego rozporządzenia)

6 miesięcy przed ostatecznym krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu

Komisja może wydać zalecenia dla państw członkowskich, których wkłady (w tym wkład w zakresie obowiązku oszczędności energii służący do realizacji przepisów art. 3 ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) uzna za niewystarczające (art. 31 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną)

31 grudnia 2019 r.

31 grudnia 2019 r.

(następnie 1 stycznia 2029 r., a następnie co 10 lat)

Przedłożenie ostatecznego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 3 ust. 1 oraz art. 4 i 6 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz załącznik I i III do tego rozporządzenia)

10 marca 2020 r.

10 marca 2020 r.

Przedłożenie pierwszej długoterminowej strategii renowacji (art. 2a ust. 8 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków)

Do dnia 31 października 2021 r.

Do dnia 31 października 2021 r.

(a następnie co 2 lata)

Komisja ocenia postępy w realizacji celów UE, w szczególności na podstawie zintegrowanych krajowych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu (art. 29 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną).

Jeżeli chodzi o obowiązek oszczędności energii, właściwe są art. 29, 21 (zintegrowane sprawozdania dotyczące efektywności energetycznej) oraz 24 (zintegrowane sprawozdania dotyczące ubóstwa energetycznego) rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

W przypadku gdy państwo członkowskie nie poczyniło wystarczających postępów Komisja wyda zalecenia dla tego państwa (art. 32 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną).

Do dnia 30 kwietnia 2022 r.

Do dnia 30 kwietnia 2022 r.

Każde państwo członkowskie przedstawia sprawozdanie z osiągnięcia wartości docelowych efektywności energetycznej na 2020 r. (art. 27 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz część 2 załącznika IX do tego rozporządzenia)

Do dnia 15 marca 2023 r.

Do dnia 15 marca 2023 r.

(a następnie co 2 lata)

Sprawozdanie z wdrażania krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu („zintegrowane krajowe sprawozdanie z postępów w dziedzinie energii i klimatu”) (art. 17 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną).

30 czerwca 2023 r.

30 czerwca 2023 r.

(następnie 1 stycznia 2033 r., a następnie co 10 lat)

Przedłożenie projektu aktualizacji krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 14 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną)

30 czerwca 2024 r.

30 czerwca 2024 r.

(następnie 1 stycznia 2034 r., a następnie co 10 lat)

Przedłożenie ostatecznej aktualizacji krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu (art. 14 ust. 2 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną)

9.3.   Powiadamianie o systemach zobowiązujących do efektywności energetycznej i środkach alternatywnych (z wyjątkiem podatków)

Powiadamianie o systemach zobowiązujących do efektywności energetycznej i środkach alternatywnych (z wyjątkiem podatków)

Na podstawie pkt 5 załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną państwa członkowskie muszą zgłaszać Komisji zaproponowaną przez siebie szczegółową metodę funkcjonowania środków z dziedziny polityki, o których mowa w art. 7a i 7b oraz art. 20 ust. 6 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Tego rodzaju powiadomienie musi obejmować, z wyłączeniem podatków (zob. sekcja 9.4), szczegółowe informacje na temat:

| a) | poziomu oszczędności energii wymaganego zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) lub oczekiwanych w ciągu całego okresu 2021–2030; |
| --- | --- |

a)

poziomu oszczędności energii wymaganego zgodnie z art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) lub oczekiwanych w ciągu całego okresu 2021–2030;

| b) | stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych; |
| --- | --- |

b)

stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych;

| c) | odnośnych sektorów; |
| --- | --- |

c)

odnośnych sektorów;

| d) | środków z dziedziny polityki i działań indywidualnych, w tym oczekiwanych łącznych oszczędności energii ogółem dla każdego środka; |
| --- | --- |

d)

środków z dziedziny polityki i działań indywidualnych, w tym oczekiwanych łącznych oszczędności energii ogółem dla każdego środka;

| e) | okresu objętego obowiązkiem dla systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

e)

okresu objętego obowiązkiem dla systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej;

| f) | działań przewidzianych w ramach środków z dziedziny polityki; |
| --- | --- |

f)

działań przewidzianych w ramach środków z dziedziny polityki;

| g) | metody obliczeniowej, w tym sposobów określania dodatkowości i istotności oraz metod i poziomów referencyjnych stosowanych do oszczędności szacowanych i skalowanych; |
| --- | --- |

g)

metody obliczeniowej, w tym sposobów określania dodatkowości i istotności oraz metod i poziomów referencyjnych stosowanych do oszczędności szacowanych i skalowanych;

| h) | okresów obowiązywania środków i sposobu ich obliczania lub na czym się opierają; |
| --- | --- |

h)

okresów obowiązywania środków i sposobu ich obliczania lub na czym się opierają;

| i) | podejścia służącego uwzględnieniu różnych warunków klimatycznych na terytorium państwa członkowskiego; oraz |
| --- | --- |

i)

podejścia służącego uwzględnieniu różnych warunków klimatycznych na terytorium państwa członkowskiego; oraz

| j) | systemów monitorowania i weryfikacji odnośnie do środków na podstawie art. 7a i 7b oraz sposobów zapewnienia ich niezależności od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych. |
| --- | --- |

j)

systemów monitorowania i weryfikacji odnośnie do środków na podstawie art. 7a i 7b oraz sposobów zapewnienia ich niezależności od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych.

Ponadto w części 3.1 i 3.2 załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną zawarto wymóg, aby państwa członkowskie przekazały następujące informacje:

„3.1.   Systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej, o których mowa w art. 7a dyrektywy 2012/27/UE:

| a) | opis systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

a)

opis systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej;

| b) | przewidywane łączne i roczne oszczędności oraz długości okresów objętych obowiązkiem; |
| --- | --- |

b)

przewidywane łączne i roczne oszczędności oraz długości okresów objętych obowiązkiem;

| c) | strony zobowiązane i ich obowiązki; |
| --- | --- |

c)

strony zobowiązane i ich obowiązki;

| d) | odnośne sektory; |
| --- | --- |

d)

odnośne sektory;

| e) | kwalifikowalne działania przewidziane w ramach danego środka; |
| --- | --- |

e)

kwalifikowalne działania przewidziane w ramach danego środka;

| f) | informacje o zastosowaniu następujących przepisów dyrektywy 2012/27/UE:






  (i) | w stosownych przypadkach konkretne działania i udział oszczędności, które mają być osiągnięte w gospodarstwach domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym zgodnie z art. 7 ust. 11; |
| --- | --- | --- |

f)

informacje o zastosowaniu następujących przepisów dyrektywy 2012/27/UE:

(i)

w stosownych przypadkach konkretne działania i udział oszczędności, które mają być osiągnięte w gospodarstwach domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym zgodnie z art. 7 ust. 11;

| (ii) | oszczędności uzyskane przez dostawców usług energetycznych lub inne osoby trzecie (art. 7a ust. 6 lit. a)); oraz |
| --- | --- |

(ii)

oszczędności uzyskane przez dostawców usług energetycznych lub inne osoby trzecie (art. 7a ust. 6 lit. a)); oraz

| (iii) | »zachowywanie i pożyczanie« (art. 7a ust. 6 lit. b)); oraz |
| --- | --- |

(iii)

»zachowywanie i pożyczanie« (art. 7a ust. 6 lit. b)); oraz

| g) | w stosownych przypadkach informacje o handlu oszczędnościami energii. |
| --- | --- |

g)

w stosownych przypadkach informacje o handlu oszczędnościami energii.

3.2.   Środki alternatywne, o których mowa w art. 7b i art. 20 ust. 6 dyrektywy 2012/27/UE (z wyjątkiem podatków):

| a) | rodzaj środka z dziedziny polityki; |
| --- | --- |

a)

rodzaj środka z dziedziny polityki;

| b) | krótki opis z uwzględnieniem charakterystyki projektu dla każdego zgłoszonego środka; |
| --- | --- |

b)

krótki opis z uwzględnieniem charakterystyki projektu dla każdego zgłoszonego środka;

| c) | przewidywana łączna i roczna wartość oszczędności ogółem dla każdego środka lub wielkość oszczędności energii w odniesieniu do okresów pośrednich; |
| --- | --- |

c)

przewidywana łączna i roczna wartość oszczędności ogółem dla każdego środka lub wielkość oszczędności energii w odniesieniu do okresów pośrednich;

| d) | wykonujące organy publiczne, uczestniczące lub uprawnione strony oraz ich obowiązki w zakresie wdrożenia środków z dziedziny polityki; |
| --- | --- |

d)

wykonujące organy publiczne, uczestniczące lub uprawnione strony oraz ich obowiązki w zakresie wdrożenia środków z dziedziny polityki;

| e) | odnośne sektory; |
| --- | --- |

e)

odnośne sektory;

| f) | kwalifikowalne działania przewidziane w ramach danego środka; oraz |
| --- | --- |

f)

kwalifikowalne działania przewidziane w ramach danego środka; oraz

| g) | w stosownych przypadkach konkretne środki z dziedziny polityki lub działania indywidualne zmierzające do likwidacji ubóstwa energetycznego.” |
| --- | --- |

g)

w stosownych przypadkach konkretne środki z dziedziny polityki lub działania indywidualne zmierzające do likwidacji ubóstwa energetycznego.”

9.4.   Środki podatkowe

Środki podatkowe

W pkt 5 lit. k) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawarto wymóg, aby państwa członkowskie (zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną) zgłaszały Komisji swoją metodę działania środków podatkowych. W szczególności muszą one przekazać szczegółowe informacje na temat:

| „(i) | odnośnych sektorów i segmentu podatników; |
| --- | --- |

„(i)

odnośnych sektorów i segmentu podatników;

| (ii) | wykonującego organu publicznego; |
| --- | --- |

(ii)

wykonującego organu publicznego;

| (iii) | oczekiwanych oszczędności; |
| --- | --- |

(iii)

oczekiwanych oszczędności;

| (iv) | okresu obowiązywania środka podatkowego; oraz |
| --- | --- |

(iv)

okresu obowiązywania środka podatkowego; oraz

| (v) | metody obliczeniowej, z uwzględnieniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia”. |
| --- | --- |

(v)

metody obliczeniowej, z uwzględnieniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia”.

Ponadto w części 3.3 załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną zawarto wymóg, aby państwa członkowskie przekazały następujące informacje o środkach podatkowych:

| „a) | krótki opis środków; |
| --- | --- |

„a)

krótki opis środków;

| b) | okres obowiązywania środków; |
| --- | --- |

b)

okres obowiązywania środków;

| c) | wykonujący organ publiczny; |
| --- | --- |

c)

wykonujący organ publiczny;

| d) | przewidywana łączna i roczna wielkość oszczędności ogółem dla każdego środka; |
| --- | --- |

d)

przewidywana łączna i roczna wielkość oszczędności ogółem dla każdego środka;

| e) | odnośne sektory i segment podatników; |
| --- | --- |

e)

odnośne sektory i segment podatników;

| f) | metoda obliczeniowa, z określeniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia, zgodnie z załącznikiem V pkt 4 do dyrektywy 2012/27/UE)”. |
| --- | --- |

f)

metoda obliczeniowa, z określeniem zastosowanej elastyczności cenowej i sposobu jej ustalenia, zgodnie z załącznikiem V pkt 4 do dyrektywy 2012/27/UE)”.

Państwa członkowskie powinny wykazać, w jaki sposób obliczyły elastyczność i które aktualne i reprezentatywne oficjalne źródła danych wykorzystały (104).

104

10.   OKRES OBJĘTY OBOWIĄZKIEM OSZCZĘDNOŚCI ENERGII PO 2030 R.

W art. 7 ust. 1 akapit drugi dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawarto wymóg, aby państwa członkowskie nadal realizowały nowe roczne oszczędności zgodnie z akapitem pierwszym lit. b) dla dziesięcioletnich okresów po 2030 r., chyba że z przeglądów dokonywanych przez Komisję do 2027 r., a następnie co 10 lat, wynika, że nie jest to konieczne do realizacji długoterminowych unijnych celów w zakresie energii i klimatu na 2050 r.

---

(1)  Zob. m.in. Economidou i in., Assessment of the Second National Energy Efficiency Action Plans under the Energy Efficiency Directive [Ocena drugich krajowych planów działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej], EUR 29272 EN, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2018, ISBN 978-92-79-87946-3, doi:10.2760/780472, JRC110304 (sprawozdanie dostępne na stronie https://ec.europa.eu/jrc/en//eur-scientific-and-technical-research-reports/assessment-second-national-energy-efficiency-action-plans-under-energy-efficiency-directive) oraz Tsemekidi-Tzeiranaki et al., 2019. Analysis of the Annual Reports 2018 under the Energy Efficiency Directive [Analiza sprawozdań rocznych z 2018 r. na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej], EUR 29667 EN, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2019, ISBN 978-92-79-00173-7, doi:10.2760/22313, JRC 115238 (sprawozdanie dostępne na stronie http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC115238/kjna29667enn.pdf).

1

(1)  W art. 2 pkt 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zdefiniowano „zużycie energii końcowej” jako „całość energii dostarczonej sektorom przemysłu, transportu, gospodarstw domowych, usług i rolnictwa. Wyłącza się z niego dostawy dla sektora przemiany energetycznej oraz samego przemysłu energetycznego”. W dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej nie zdefiniowano „końcowego zużycia”, zatem należy je interpretować zgodnie z założeniami obowiązku oszczędności energii. Art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b) ma na celu ograniczenie zużycia energii końcowej dzięki obniżeniu ilości energii dla własnego użytku końcowego osoby fizycznej lub prawnej (o ile nie określono inaczej). Szczególne warunki określono w odniesieniu do oszczędności energii z energii ze źródeł odnawialnych wytwarzanej na budynkach lub w budynkach (zob. motyw 43 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz sekcja 7.5 niniejszego dokumentu).

1

(2)  Zob. sekcja 3.

2

(3)  Uśrednione w latach 2016–2018 (zob. art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. b)).

3

(4)  Zob. również sekcja 2.3.

4

(5)  Natomiast w art. 7 ust. 1 akapit pierwszy lit. a) wskazano sprzedaż energii odbiorcom końcowym jako bazę do ustalenia podstawy obliczeń na lata 2014–2020 (zob. SWD(2013) 451 final, s. 3).

5

(6)  = 100 × 0,8 % × 55.

6

(7)  https://unstats.un.org/unsd/energy/ires/

7

(8)  https://ec.europa.eu/eurostat/documents/10186/6246844/Eurobase-changes-energy.pdf (zob. s. 25).

8

(9)  Zmienioną metodykę Eurostatu opisano w dokumencie dostępnym na stronie:

9

https://ec.europa.eu/eurostat/documents/10186/6246844/Eurobase-changes-energy.pdf

(10)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1099/2008 z dnia 22 października 2008 r. w sprawie statystyki energii (Dz.U. L 304 z 14.11.2008, s. 1).

10

(11)  Zob. sekcje 3.2 i 3.4.

11

(12)  
  „Całkowite zużycie energii w odniesieniu do całego wykorzystania energii”.

12

(13)  
  „Zużycie energii końcowej” zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu (WE) nr 1099/2008.

13

(14)  Zob. 2.2.1. Nową metodę Eurostatu opisano w dokumencie dostępnym na stronie:

14

https://ec.europa.eu/eurostat/documents/10186/6246844/Eurobase-changes-energy.pdf

(15)  
  0,24 % w odniesieniu do Cypru i Malty.

15

(16)  Zob. dodatek I oraz sekcje 3.2, 3.3 i 3.4.

16

(17)  Zob. dodatek I.

17

(18)  Zob. pkt 2 załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

18

(19)  W ramach limitów określonych w art. 7 ust. 5 akapit drugi.

19

(20)  Zob. sekcja 9.

20

(21)  Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie, zmieniona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/29/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

21

(22)  Alternatywnie, w celu ustalenia ilości energii zużywanej w gałęziach przemysłu nieobjętych systemem handlu emisjami zgłoszoną wartość zużycia energii końcowej można pomnożyć przez wskaźnik emisji gazów cieplarnianych w sektorach objętych/nieobjętych systemem handlu emisjami przedstawiony w wykazie gazów cieplarnianych.

22

(23)  Zob. sekcja 9.

23

(24)  Zob. sekcja 7.5 oraz dodatek X.

24

(25)  Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej nie zawiera definicji „energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach”. Koncepcję tę należy jednak rozumieć jako odbiorcę końcowego prowadzącego działalność na lub w obrębie budynku zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 1 dyrektywy 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, który to odbiorca wytwarza energię ze źródeł odnawialnych do własnego użytku oraz który może przechowywać samodzielnie wytworzoną energię ze źródeł odnawialnych w swoich pomieszczeniach znajdujących się w określonych granicach. Z koncepcji „energii wytworzonej na własne potrzeby na budynkach lub w budynkach” wyłącza się samodzielnie wytworzoną energię sprzedaną lub przekazaną z powrotem do sieci. W odniesieniu do prosumentów niebędących gospodarstwami domowymi z koncepcji tej wyłącza się ponadto wytwarzanie energii stanowiące podstawową działalność handlową lub zawodową.

25

(26)  Środki musiałyby zatem zostać zgłoszone do dnia 30 kwietnia 2017 r., ponieważ art. 24 ust. 2 został uchylony w dniu 24 grudnia 2018 r. zgodnie z art. 59 i art. 54 ust. 3 lit. b) rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

26

(27)  Wyrok Trybunału z dnia 7 sierpnia 2018 r. w sprawie C-561/16 Saras Energía SA przeciwko Administración del Estado (ECLI:EU:C:2018:633, pkt 35) z odesłaniem przez analogię do wyroku z dnia 26 września 2013 r. w sprawie C-195/12 - IBV & Cie (ECLI:EU:C:2013:598, pkt 62 i 70).

27

Saras Energía SA przeciwko Administración del Estado

- IBV & Cie

(28)  W art. 2 pkt 14 zdefiniowano „stronę zobowiązaną” jako dystrybutora energii lub przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii, objęte krajowymi systemami zobowiązującymi do efektywności energetycznej. Państwa członkowskie mogą również uwzględnić rolę lokalnych społeczności energetycznych lub społeczności energetycznych działających w zakresie energii odnawialnej podczas opracowywania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej.

28

(29)  Zob. część 3.2 ppkt (v) załącznika I do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

29

(30)  Wyrok w sprawie C-561/16, Saras Energía, (ECLI:EU:C:2018:633, pkt 56).

30

Saras Energía,

(31)  Na podstawie art. 7a ust. 4 metodę wybraną w celu wyrażenia wymaganej wielkości oszczędności energii wykorzystuje się także do obliczania oszczędności zgłaszanych przez strony zobowiązane.

31

(32)  Zob. motyw 17 i sekcja 4.2.2. dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

32

(33)  W art. 2 pkt 24 zdefiniowano „dostawcę usług energetycznych” jako osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje inne środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego.

33

(34)  Zob. sekcja 8 i przykłady w dodatku XII.

34

(35)  Zob. dodatek XII.

35

(36)  SWD(2016) 402 final, ss. 46 i 47.

36

(37)  Zob. część 3.2 ppkt (v) załącznika I do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

37

(38)  Zob. dodatek XII.

38

(39)  Zob. dodatek III.

39

(40)  
  „Strona uprawniona” jest to podmiot prawny, któremu rząd lub inna instytucja publiczna przekazały uprawnienia do opracowywania, prowadzenia lub realizowania planu finansowego w imieniu tego rządu lub tej instytucji publicznej.

40

(41)  Wyrok w sprawie C-561/16, Saras Energía, (ECLI:EU:C:2018:633, pkt 37 dotyczący art. 7 i 20 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

41

(42)  Zob. też wyrok sądu w sprawie C-561/16, Saras Energía, (ECLI:EU:C:2018:633, pkt 30–33).

42

Saras Energía,

(43)  Dodatek III.

43

(44)  Dodatek III.

44

(45)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 z dnia 4 lipca 2017 r. ustanawiające ramy etykietowania energetycznego i uchylające dyrektywę 2010/30/UE (Dz.U. L 198 z 28.7.2017, s. 1).

45

(46)  Dodatek III.

46

(47)  Dodatek III.

47

(48)  Dodatek XII.

48

(49)  Dodatek X.

49

(50)  Zob. dodatek IV.

50

(51)  Zob. dodatek IV.

51

(52)  Zob. dodatek IV.

52

(53)  Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51).

53

(54)  Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1).

54

(55)  Zob. dodatek IV.

55

(56)  Dodatek V.

56

(57)  W swoich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu państwa członkowskie powinny oszacować liczbę gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym, z uwzględnieniem niezbędnych usług energetycznych dla gospodarstw domowych potrzebnych do zagwarantowania podstawowego poziomu życia w danych warunkach krajowych, a także z uwzględnieniem istniejącej polityki socjalnej i polityki w innych istotnych dziedzinach oraz orientacyjnych wytycznych Komisji dotyczących odpowiednich wskaźników, w tym rozproszenia geograficznego, opracowanych zgodnie ze wspólnym podejściem do ubóstwa energetycznego. Jeżeli z ustaleń danego państwa członkowskiego wynika, że liczba gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym jest w tym państwie wysoka, to powinno ono włączyć do planu krajowego orientacyjny cel dotyczący zmniejszenia ubóstwa energetycznego.

57

(58)  Dyrektywa 2010/31/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).

58

(59)  Motyw 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75), zmieniającej dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej, stanowi, że „[n]ależy uwzględnić potrzebę złagodzenia ubóstwa energetycznego, zgodnie z kryteriami określonymi przez państwa członkowskie. Określając w strategiach renowacji działania krajowe, które przyczyniają się do złagodzenia ubóstwa energetycznego, państwa członkowskie mają prawo do określenia, jakie działania uznają za stosowne.”

59

(60)  https://www.energypoverty.eu/policies-measures

60

(61)  Zob. dodatki II i III.

61

(62)  W art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków zdefiniowano „element budynku” jako „system techniczny budynku lub element przegród zewnętrznych budynku”.

62

(63)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (Dz.U. L 307 z 28.10.2014, s. 1).

63

(64)  Zob. Economidou et al., 2018. Assessment of the Second National Energy Efficiency Action Plans under the Energy Efficiency Directive [Ocena drugich krajowych planów działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej], EUR 29272 EN, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2018, ISBN 978-92-79-87946-3, doi:10.2760/780472, JRC110304 (sprawozdanie dostępne na stronie https://ec.europa.eu/jrc/en/publication/eur-scientific-and-technical-research-reports/assessment-second-national-energy-efficiency-action-plans-under-energy-efficiency-directive) oraz Tsemekidi-Tzeiranaki et al., 2019. Analysis of the Annual Reports 2019 under the Energy Efficiency Directive [Analiza sprawozdań rocznych z 2019 r. na podstawie dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej]. EUR 29667 EN, Publikacje.

64

(65)  Dodatek VII.

65

(66)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. określające normy emisji dla nowych samochodów osobowych w ramach zintegrowanego podejścia Wspólnoty na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 1).

66

2

(67)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 510/2011 z dnia 11 maja 2011 r. określające normy emisji dla nowych lekkich samochodów dostawczych w ramach zintegrowanego podejścia Unii na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych (Dz.U. L 145 z 31.5.2011, s. 1).

67

2

(68)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/631 z dnia 17 kwietnia 2019 r. określające normy emisji CO2 dla nowych samochodów osobowych i dla nowych lekkich pojazdów użytkowych oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 (Dz.U. L 111 z 25.4.2019, s. 13).

68

2

(69)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniająca dyrektywę 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

69

(70)  Więcej informacji dostępnych jest w dokumencie JRC Water – Energy Nexus in Europe, 2019, http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC115853

70

(71)  Zob. motyw 22.

71

(72)  Zob. motyw 22.

72

(73)  Więcej informacji można znaleźć w dokumencie IEA World Energy Outlook 2018; https://www.iea.org/weo/water/

73

(74)  Zob. motyw 22.

74

(75)  Zob. definicje zawarte w sekcji 4.

75

(76)  Zob. dodatek IV.

76

(77)  SWD(2013) 451 final, motywy 47 oraz 49–52.

77

(78)  SWD(2013) 451 final, motyw 53.

78

(79)  SWD(2013) 451 final, motyw 54.

79

(80)  SWD(2013) 451 final, motyw 55.

80

(81)  E. Lees i E. Bayer (luty 2016 r.), Zestaw narzędzi na potrzeby obowiązków z dziedziny efektywności energetycznej (ang. Toolkit for energy efficiency obligations) (projekt wsparcia regulacyjnego); http://www.raponline.org/document/download/id/8029

81

Zestaw narzędzi na potrzeby obowiązków z dziedziny efektywności energetycznej

(82)  Energy performance of buildings – Economic evaluation procedure for energy systems in buildings - Part 1: Calculation procedures; https://www.en-standard.eu/din-en-15459-1-energy-performance-of-buildings-economic-evaluation-procedure-for-energy-systems-in-buildings-part-1-calculation-procedures-module-m1-14/.

82

(83)  Zob. również dodatek VI i dodatek VIII.

83

(84)  Dalsze wyjaśnienia i przykłady znajdują się w dodatku VIII.

84

(85)  Dalsze wyjaśnienia i przykłady znajdują się w dodatku VIII.

85

(86)  Zob. również dodatek VIII.

86

(87)  Art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków stanowi, że „państwa członkowskie podejmują niezbędne środki celem zapewnienia, aby przy wykonywaniu ważniejszej renowacji budynków charakterystyka energetyczna tego budynku lub jego części poddawanej renowacji została poprawiona tak, aby spełniała minimalne wymagania dotyczące charakterystyki energetycznej określone zgodnie z art. 4, na ile jest to możliwe pod względem technicznym, funkcjonalnym i ekonomicznym”.

87

W art. 2 pkt 10 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków zdefiniowano „ważniejszą renowację” jako renowację budynku, w której:

| a) | całkowity koszt prac renowacyjnych związanych z przegrodami zewnętrznymi lub systemami technicznymi budynku przekracza 25 % wartości budynku, nie wliczając wartości gruntu, na którym usytuowany jest budynek; lub |
| --- | --- |

a)

całkowity koszt prac renowacyjnych związanych z przegrodami zewnętrznymi lub systemami technicznymi budynku przekracza 25 % wartości budynku, nie wliczając wartości gruntu, na którym usytuowany jest budynek; lub

| b) | renowacji podlega ponad 25 % powierzchni przegród zewnętrznych. |
| --- | --- |

b)

renowacji podlega ponad 25 % powierzchni przegród zewnętrznych.

Państwa członkowskie mogą wybrać zastosowanie opcji a) lub opcji b).

(88)  Zob. motyw 41 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

88

(89)  Zob. motyw 41 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

89

(90)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz.U. L 285 z 31.10.2009, s. 10).

90

(91)  Wykaz rozporządzeń według kategorii produktu można znaleźć pod adresem:

91

https://ec.europa.eu/info/energy-climate-change-environment/standards-tools-and-labels/products-labelling-rules-and-requirements/energy-label-and-ecodesign/energy-efficient-products_en

(92)  Zob. dodatek IX odnośnie do kryteriów wykazywania istotności w krajowych planach działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii i powiadomieniach dotyczących art. 7.

92

(93)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/842 z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie wiążących rocznych redukcji emisji gazów cieplarnianych przez państwa członkowskie od 2021 do 2030 r. przyczyniających się do działań na rzecz klimatu w celu wywiązania się z zobowiązań wynikających z Porozumienia paryskiego oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 26).

93

(94)  Zob. dodatek XII.

94

(95)  Instrument prawny wystawiony przez organ zatwierdzający gwarantujący, że osiągnięto określoną wysokość oszczędności energii. Każde świadectwo stanowi niepowtarzalny i identyfikowalny produkt, z którym wiąże się prawo własności powyżej pewnej wysokości dodatkowych oszczędności energii, gwarantujący, że korzyści z tych oszczędności nie zostały wykazane gdzie indziej.

95

(96)  Więcej informacji na temat środków propagujących instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach znajduje się w dodatku X.

96

(97)  Zob. dodatek X.

97

(98)  Zob. dodatek VII.

98

(99)  Motyw 15 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

99

(100)  Zob. dodatek VII.

100

(101)  Zob. dodatek XII.

101

(102)  Na podstawie art. 59 akapit drugi rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną od dnia 1 stycznia 2021 r. uchyla się art. 24 ust. 1.

102

(103)  Należało go przedłożyć do dnia 31 grudnia 2018 r. (art. 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną).

103

(104)  Zob. dodatek IV zawierający dalsze propozycje dotyczące elastyczności, które można wykorzystać, aby odzwierciedlić reakcje popytu.

104

DODATEK I

Ilustrujące przykłady dotyczące rocznego wskaźnika oszczędności w przypadku zastosowania opcji na podstawie art. 7 ust. 2–4
   (1)

| | Mtoe | Roczny wskaźnik oszczędności (%) | Objaśnienie |
| --- | --- | --- | --- |
| Podstawa obliczeń (średnie zużycie energii końcowej) | 100 | | Średnie zużycie energii końcowej |
| Prosumpcja energii na własne potrzeby | 5 | | |
| Zużycie energii końcowej w transporcie | 33 | | |
| Dostosowana podstawa obliczeń | 62 | | |
| Minimalny wskaźnik oszczędności (art. 7 ust. 1 lit. b)) | | 0,8 % | Średnie zużycie energii końcowej (100) mnoży się przez 0,8 % i kumuluje z 10 lat (co daje łączne oszczędności na poziomie 44 Mtoe osiągnięte przez okres objęty obowiązkiem) |
| | | | |
| Opcja 1: pełne wykorzystanie zwolnień (35 %) | | | |
| Wymagany własny wskaźnik oszczędności przed zastosowaniem zwolnień | | 1,2 % | Własny wskaźnik oszczędności, który musi zastosować państwo członkowskie, jeżeli zdecyduje się w maksymalny możliwy sposób (35 %) skorzystać z opcji określonych w ust. 4; oznacza to, że należałoby zastosować zwolnienie do łącznych oszczędności wynoszących 68 Mtoe. |
| | | | |
| Opcja 2: wyłączenie transportu i konsumpcji własnej | | | |
| Oszczędności po zastosowaniu wyłączeń do podstawy obliczeń | 27,3 | | Są to łączne oszczędności pozostałe w przypadku zastosowania do konsumpcji wskaźnika oszczędności 0,8 % po wszystkich wyłączeniach. |
| Niezbędne dodatkowe oszczędności | 16,7 | | Są to oszczędności niezbędne, aby osiągnąć wymagany minimalny poziom (44 Mtoe). |
| Wymagany własny wskaźnik oszczędności przed zastosowaniem wyłączeń do podstawy obliczeń | | 1,3 % | Własny wskaźnik oszczędności, który musi zastosować państwo członkowskie, jeżeli zdecyduje się wyłączyć zużycie energii w transporcie i prosumpcję energii z podstawy obliczeń. |
| | | | |
| Opcja 3: pełne wykorzystanie zwolnień i wyłączeń do podstawy obliczeń | | | |
| Oszczędności po zastosowaniu wyłączeń do podstawy obliczeń | 27,3 | | Są to oszczędności pozostałe po zastosowaniu wszystkich wyłączeń do podstawy obliczeń. |
| Oszczędności po zastosowaniu maksymalnych zwolnień | 17,7 | | Są to oszczędności pozostałe po zastosowaniu wszystkich wyłączeń i opcji na podstawie art. 7 ust. 2–4. |
| Niezbędne dodatkowe oszczędności | 26,3 | | Są to oszczędności niezbędne, aby osiągnąć wymagany minimalny poziom (44 Mtoe). |
| Wymagany własny wskaźnik oszczędności przed zastosowaniem wyłączeń do podstawy obliczeń i zwolnień | | 2 % | Własny wskaźnik oszczędności, który musi zastosować państwo członkowskie, jeżeli zdecyduje się wyłączyć zużycie energii w transporcie i prosumpcję energii z podstawy obliczeń oraz w maksymalny możliwy sposób (35 %) skorzystać z opcji określonych w ust. 4. |

Mtoe

Roczny wskaźnik oszczędności (%)

Objaśnienie

Podstawa obliczeń (średnie zużycie energii końcowej)

100

Średnie zużycie energii końcowej

Prosumpcja energii na własne potrzeby

5

Zużycie energii końcowej w transporcie

33

Dostosowana podstawa obliczeń

62

Minimalny wskaźnik oszczędności (art. 7 ust. 1 lit. b))

0,8 %

Średnie zużycie energii końcowej (100) mnoży się przez 0,8 % i kumuluje z 10 lat (co daje łączne oszczędności na poziomie 44 Mtoe osiągnięte przez okres objęty obowiązkiem)

Opcja 1: pełne wykorzystanie zwolnień (35 %)

Wymagany własny wskaźnik oszczędności przed zastosowaniem zwolnień

1,2 %

Własny wskaźnik oszczędności, który musi zastosować państwo członkowskie, jeżeli zdecyduje się w maksymalny możliwy sposób (35 %) skorzystać z opcji określonych w ust. 4; oznacza to, że należałoby zastosować zwolnienie do łącznych oszczędności wynoszących 68 Mtoe.

Opcja 2: wyłączenie transportu i konsumpcji własnej

Oszczędności po zastosowaniu wyłączeń do podstawy obliczeń

27,3

Są to łączne oszczędności pozostałe w przypadku zastosowania do konsumpcji wskaźnika oszczędności 0,8 % po wszystkich wyłączeniach.

Niezbędne dodatkowe oszczędności

16,7

Są to oszczędności niezbędne, aby osiągnąć wymagany minimalny poziom (44 Mtoe).

Wymagany własny wskaźnik oszczędności przed zastosowaniem wyłączeń do podstawy obliczeń

1,3 %

Własny wskaźnik oszczędności, który musi zastosować państwo członkowskie, jeżeli zdecyduje się wyłączyć zużycie energii w transporcie i prosumpcję energii z podstawy obliczeń.

Opcja 3: pełne wykorzystanie zwolnień i wyłączeń do podstawy obliczeń

Oszczędności po zastosowaniu wyłączeń do podstawy obliczeń

27,3

Są to oszczędności pozostałe po zastosowaniu wszystkich wyłączeń do podstawy obliczeń.

Oszczędności po zastosowaniu maksymalnych zwolnień

17,7

Są to oszczędności pozostałe po zastosowaniu wszystkich wyłączeń i opcji na podstawie art. 7 ust. 2–4.

Niezbędne dodatkowe oszczędności

26,3

Są to oszczędności niezbędne, aby osiągnąć wymagany minimalny poziom (44 Mtoe).

Wymagany własny wskaźnik oszczędności przed zastosowaniem wyłączeń do podstawy obliczeń i zwolnień

2 %

Własny wskaźnik oszczędności, który musi zastosować państwo członkowskie, jeżeli zdecyduje się wyłączyć zużycie energii w transporcie i prosumpcję energii z podstawy obliczeń oraz w maksymalny możliwy sposób (35 %) skorzystać z opcji określonych w ust. 4.

---

(1)  Dane liczbowe zawarte w tabeli nie odnoszą się do żadnego konkretnego państwa członkowskiego. Celem niniejszego przykładu jest przedstawienie możliwych konsekwencji zastosowania różnych opcji na podstawie art. 7 ust. 2–4 oraz ich wpływu na oszczędności energii. Obliczona wielkość oszczędności będzie różna w zależności od poszczególnych państw członkowskich.

DODATEK II

SYSTEMY ZOBOWIĄZUJĄCE DO EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

Opracowując i wdrażając system zobowiązujący do efektywności energetycznej, państwa członkowskie powinny rozważyć co najmniej następujące aspekty (1):

1.   Założenia polityczne

Państwa członkowskie powinny zadbać, aby założenia polityczne dotyczące systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej były wyrażone w prostej i jasnej formie, a także aby były one skoncentrowane na osiągnięciu oszczędności energii, uwzględniając, który sektor końcowego wykorzystania energii ma największy potencjał efektywności energetycznej oraz gdzie system mógłby w największym stopniu pomóc pokonać bariery w inwestycjach w efektywność energetyczną.

Jeżeli system obejmuje szereg założeń, należy zapewnić, aby realizacja wszelkich założeń niezwiązanych z energią nie utrudniła realizacji założeń związanych z oszczędnością energii.

Przy opracowywaniu systemu państwa członkowskie są zobowiązane (art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) uwzględnić potrzebę zmniejszenia ubóstwa energetycznego (chyba że zdecydowano o uwzględnieniu tej kwestii w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki). Na przykład system zobowiązujący do efektywności energetycznej może obejmować szczególny cel związany z ubóstwem energetycznym (np. minimalny udział lub minimalna wielkość oszczędności energii wynikająca z działań w odniesieniu do gospodarstw domowych o niskich dochodach) lub premię za działania wdrożone w odniesieniu do gospodarstw domowych o niskich dochodach. Alternatywnym rozwiązaniem może być wkład stron zobowiązanych na rzecz funduszu, który będzie zapewniał finansowanie programów efektywności energetycznej w odniesieniu do gospodarstw domowych o niskich dochodach (2).

2.   Umocowanie prawne

Aby ustanowić system zobowiązujący do efektywności energetycznej i zarządzać nim, należy zastosować starannie wybrane połączenie prawodawstwa, regulacji oraz procesów ministerialnych i administracyjnych. Ustanowienie szerokiego spektrum systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej zgodnie z przepisami upoważniającymi da zainteresowanym stronom pewność co do stanu prawnego systemu. Opracowanie szczegółowych procedur dotyczących wdrożenia zgodnie z regulacjami umożliwi wprowadzenie zmian do systemu w świetle zdobytego doświadczenia.

Zanim system zobowiązujący do efektywności energetycznej zacznie w pełni funkcjonować, oszacowanie potencjału, zaplanowanie i opracowanie polityki oraz przetestowanie systemu na rynku może zająć kilka lat (od 3 do 4 lat, w zależności od opracowania projektu i prawnego kontekstu w danym państwie członkowskim).

3.   Paliwa objęte zakresem systemu

Na podstawie ogólnych założeń politycznych i szacunkowego potencjału efektywności energetycznej poszczególnych rodzajów paliw należy określić, jakie paliwa będą objęte zakresem systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej. System zobowiązujący do efektywności energetycznej ustanowiony w celu spełnienia obowiązku oszczędności energii na podstawie art. 7 może obejmować szeroki zakres paliw. W przypadku szeregu programów zakończonych sukcesem rozpoczęto jednak od objęcia jednego lub dwóch rodzajów paliw, a następnie, w świetle zdobytego doświadczenia, poszerzono ich zakres o kolejne paliwa.

Przy określaniu paliw wchodzących w zakres systemu należy też wziąć pod uwagę ryzyko zakłóceń na rynku w sytuacji gdy dostawcy różnych rodzajów energii mogą konkurować pod względem możliwości oferowania tych samych usług energetycznych (np. ogrzewania pomieszczeń).

4.   Sektory i obiekty objęte zakresem systemu

Na podstawie ogólnych założeń politycznych i szacunkowego potencjału efektywności energetycznej poszczególnych sektorów i obiektów należy określić, jakie sektory i obiekty końcowego wykorzystania energii będą objęte zakresem systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej. Jeżeli liczba sektorów i obiektów objętych zakresem ma być bardzo ograniczona, należy zastanowić się, czy ocena zgodności nie będzie zbyt uciążliwa.

W jurysdykcjach, gdzie funkcjonują energochłonne gałęzie przemysłu związane z handlem (np. wytop aluminium), władze mogą zdecydować o wyłączeniu (lub „wykluczeniu”) takich gałęzi przemysłu z systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej motywując to możliwym negatywnym wpływem na ich konkurencyjność na rynkach międzynarodowych.

5.   Cel w zakresie oszczędności energii

Na podstawie ogólnych założeń politycznych i celu, jakim jest zapewnienie równowagi między osiąganiem postępów, kosztem dla konsumentów związanym z realizacją celu a tym, co jest praktycznie możliwe w oparciu o ocenę potencjału efektywności energetycznej, należy określić docelowy poziom oszczędności energii, jaki ma być osiągnięty dzięki systemowi zobowiązującemu do efektywności energetycznej.

Poziom docelowy należy określić w odniesieniu do energii końcowej (tj. ilości energii dostarczonej do klientów i zużytej przez nich), chyba że system obejmuje zakresem szereg różnych paliw – wówczas lepszym rozwiązaniem będzie odniesienie do energii pierwotnej.

Cel należy wyrazić w jednostkach energii, chyba że jedno z założeń politycznych dotyczących systemu dotyczy jakiegoś innego celu (np. ograniczenia emisji gazów cieplarnianych) – wówczas należy rozważyć zastosowanie jednostek ekwiwalentu CO2.

Należy określić względnie długie ramy czasowe celu, najlepiej wynoszące od 10 do 20 lat. Po uzyskaniu wyraźnego sygnału świadczącego o coraz lepszych (lub utrzymujących się) postępach w realizacji celu w miarę upływu czasu strony zobowiązane mogą dostosować swoje modele biznesowe, np. rozpoczynając od środków dotyczących zachowania w pierwszym okresie i przechodząc do bardziej złożonych energooszczędnych technologii w okresach późniejszych.

Kwalifikowalne oszczędności energii należy obliczyć dla całego okresu stosowania każdego środka w zakresie efektywności energetycznej.

W przypadku gdy założenia polityczne systemu nie są związane wyłącznie z osiągnięciem oszczędności energii, warto rozważyć ustanowienie celów cząstkowych.

6.   Strony zobowiązane

Strony zobowiązane w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej należy określić zgodnie z paliwami objętymi zakresem systemu oraz rodzajem dostawcy usług energetycznych, który posiada infrastrukturę i zdolności umożliwiające mu dostawę lub zakup kwalifikowalnych oszczędności energii, pamiętając przy tym o wymogu (art. 7a ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej), aby wyznaczenie stron zobowiązanych odbyło się na podstawie obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów.

Należy rozważyć ograniczenie zobowiązania do większych dostawców usług energetycznych, którzy zwykle sami są w stanie wdrożyć projekty w zakresie efektywności energetycznej w obiektach odbiorców albo zlecić to zadanie osobom trzecim. W przypadku rozdzielonych rynków energii i gazu można zobowiązać przedsiębiorstwa prowadzące sprzedaż detaliczną energii lub operatorów systemów przesyłowych i dystrybucyjnych. Konieczne będzie ustalenie, jaki rodzaj dostawcy usług energetycznych będzie zobowiązany. Dzięki istniejącym relacjom przedsiębiorstw prowadzących sprzedaż detaliczną energii z odbiorcami końcowymi może być łatwiej zainicjować system. Operatorzy systemów przesyłowych i dystrybucyjnych nie mają tak bliskich relacji z użytkownikami końcowymi, ale (jak w przypadku regulowanych monopoli) ich zachęty można łatwiej dostosować do celów systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej.

Należy rozdzielić poszczególne cele w zakresie oszczędności energii między wszystkie strony zobowiązane w oparciu o ich udział w rynku sprzedaży energii. W przypadku wykluczenia energochłonnych gałęzi przemysłu związanych z handlem lub innych określonych grup użytkowników końcowych sprzedaż tym użytkownikom końcowym może być wyłączona z obliczeń udziału w rynku.

7.   System zapewniania zgodności

Jako integralny element systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej należy ustanowić procedurę zgłaszania przez strony zobowiązane kwalifikowalnych oszczędności energii właściwemu organowi oraz proces sprawdzania i weryfikacji tych oszczędności.

Należy określić karę, jaka ma być nakładana na strony zobowiązane w przypadku gdy nie osiągną one swoich poszczególnych celów w zakresie oszczędności energii. Należy ustalić na tyle wysoki poziom kary, aby stanowił zachętę dla dostawców usług energetycznych do realizacji ich celów.

Należy zastanowić się, czy oprócz zapłaty kary dostawcy usług energetycznych powinni być zobowiązani do wyrównania brakujących oszczędności energii (3).

8.   Zachęty do osiągania lepszych wyników

Należy rozważyć, czy system zobowiązujący do efektywności energetycznej ma przewidywać zachęty do osiągania lepszych wyników w postaci nagród dla stron zobowiązanych, które przekroczą swoje cele w zakresie oszczędności energii. Jeżeli dostawcy usług energetycznych odnotowujący lepsze wyniki mogą uzyskać znaczne przychody w ramach finansowych zachęt do osiągania lepszych wyników, istotne jest wprowadzenie skutecznych procedur pomiaru, weryfikacji i zgłaszania w celu zapewnienia, aby zachęty finansowe były uzasadnione.

9.   Kwalifikowalne oszczędności energii

Należy umożliwić usługodawcom wdrożenie projektów w zakresie efektywności energetycznej w celu wygenerowania kwalifikowalnych oszczędności energii. Strony zobowiązane mogą wówczas mieć możliwość:

| — | zlecić w swoim imieniu wdrożenie projektów wyspecjalizowanym przedsiębiorstwom, takim jak przedsiębiorstwa usług energetycznych, |
| --- | --- |

—

zlecić w swoim imieniu wdrożenie projektów wyspecjalizowanym przedsiębiorstwom, takim jak przedsiębiorstwa usług energetycznych,

| — | wnieść wkład w krajowy fundusz efektywności energetycznej, który stanowi wsparcie we wdrażaniu projektów w zakresie efektywności energetycznej, lub |
| --- | --- |

—

wnieść wkład w krajowy fundusz efektywności energetycznej, który stanowi wsparcie we wdrażaniu projektów w zakresie efektywności energetycznej, lub

| — | w przypadku „białych certyfikatów” (zob. sekcja dotycząca handlu poniżej) dokonać zakupu zweryfikowanych kwalifikowalnych oszczędności energii uzyskanych przez akredytowane strony niezobowiązane. |
| --- | --- |

—

w przypadku „białych certyfikatów” (zob. sekcja dotycząca handlu poniżej) dokonać zakupu zweryfikowanych kwalifikowalnych oszczędności energii uzyskanych przez akredytowane strony niezobowiązane.

10.   Usuwanie barier utrudniających osiąganie oszczędności energii

Nie należy stwarzać ani utrzymywać pozaregulacyjnych barier utrudniających poprawę efektywności energetycznej.

Należy stworzyć zachęty do realizacji projektów w zakresie efektywności energetycznej lub stosowania środków z dziedziny polityki, które mogą przynieść kwalifikowalne oszczędności energii, zapewniając jednocześnie możliwość zweryfikowania tych oszczędności.

Bariery należy usuwać na przykład poprzez:

| — | oferowanie zachęt, |
| --- | --- |

—

oferowanie zachęt,

| — | uchylanie lub zmianę przepisów prawa lub regulacji, |
| --- | --- |

—

uchylanie lub zmianę przepisów prawa lub regulacji,

| — | przyjęcie wytycznych i komunikatów zawierających wykładnię, lub |
| --- | --- |

—

przyjęcie wytycznych i komunikatów zawierających wykładnię, lub

| — | uproszczenie procedur administracyjnych. |
| --- | --- |

—

uproszczenie procedur administracyjnych.

Działania te można połączyć z organizacją kształcenia, szkoleń oraz dostarczaniem szczegółowych informacji i pomocy technicznej w zakresie efektywności energetycznej.

Należy przeprowadzać ocenę barier i działań podjętych w celu ich usunięcia, dzielić się ustaleniami z Komisją, a także udostępniać najlepsze praktyki krajowe w tym zakresie.

11.   Środki w zakresie kwalifikowalnej efektywności energetycznej

Należy rozważyć utworzenie w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej rozszerzonego, niewyłącznego wykazu środków w zakresie efektywności energetycznej wraz z zakładanymi wielkościami oszczędności energii (w odniesieniu do możliwie największej liczby sektorów, w zależności od celu systemu, tak aby możliwe było uruchomienie rynku usług energetycznych).

Należy zapewnić możliwość kwalifikowania środków niewymienionych w wykazie, tak aby zachęcić strony zobowiązane i przedsiębiorstwa usług energetycznych do innowacyjności w osiąganiu założeń politycznych.

12.   Interakcje ze środkami z dziedziny polityki

Należy rozważyć sposoby pozytywnej interakcji systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej z innymi środkami z dziedziny polityki, takimi jak środki informacyjne i finansowe, które mogą ułatwić odbiorcom uczestnictwo w przyjmowaniu środków w zakresie efektywności energetycznej. Może to zmniejszyć koszty stron zobowiązanych związane z dążeniem do spełnienia zobowiązań, a także umożliwić ustanawianie bardziej ambitnych celów.

Należy zapewnić, aby przy zgłaszaniu skutków unikano podwójnego liczenia oszczędności energii.

Powinno się unikać uwzględniania przyjmowania tych samych środków w zakresie efektywności energetycznej wraz z innymi podobnymi środkami z dziedziny polityki, takimi jak aukcje efektywności energetycznej. Prowadzi to do rywalizacji między środkami o dostępne możliwości w zakresie efektywności energetycznej, podnosząc koszty, jakie ponoszą strony zobowiązane albo uczestnicy aukcji.

13.   Ocena, pomiar, weryfikacja i zgłaszanie

Jako integralny element systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej należy ustanowić skuteczny system pomiaru, weryfikacji i zgłaszania oszczędności energii oraz innych działań, które przyczyniają się do osiągania celów systemu.

Należy ustanowić procedury aby ocenić, czy oszczędności są wyższe od tych, które mogłoby zostać osiągnięte w przypadku braku systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej.

Powinno się zapewnić wprowadzenie procesów monitorowania i weryfikacji, które będą niezależne od zainteresowanych stron, oraz stosowanie inspekcji na miejscu jako sposobu weryfikacji obok kontroli dokumentów (4).

14.   Handel oszczędnościami energii

Należy rozważyć umożliwienie handlu oszczędnościami energii między stronami zobowiązanymi a osobami trzecimi. Celem handlu jest powiększenie puli możliwości wygenerowania kwalifikowalnych oszczędności energii oraz umożliwienie wskazania przez mechanizmy rynkowe najbardziej opłacalnych możliwości.

Handel oszczędnościami energii może być dwustronny lub odbywać się na rynku określonym przez animatora rynku (którym może być administrator systemu, choć zwykle nim nie jest) lub – jak to ma częściej miejsce – przez osobę trzecią.

Niektóre systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej wymagają ujawniania cen, podczas gdy w innych jest to dobrowolne.

Handel oszczędnościami energii często polega na utworzeniu i sprzedaży „białych certyfikatów”, ale mogą one być przedmiotem handlu dwustronnego bez konieczności tworzenia certyfikatów.

15.   Finansowanie

W ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej należy ustanowić odpowiedni mechanizm umożliwiający odzyskanie kosztów poniesionych przez strony zobowiązane w związku z realizacją ich poszczególnych celów w zakresie oszczędności energii.

16.   Zarządzanie systemem

Zarządzanie systemem zobowiązującym do efektywności energetycznej powinno obejmować co najmniej następujące aspekty:

| — | rozdzielanie celu w zakresie oszczędności energii między strony zobowiązane; |
| --- | --- |

—

rozdzielanie celu w zakresie oszczędności energii między strony zobowiązane;

| — | zatwierdzanie kwalifikowalnych środków w zakresie efektywności energetycznej oraz (w stosownych przypadkach) przypisywanie im zakładanych wielkości oszczędności energii; |
| --- | --- |

—

zatwierdzanie kwalifikowalnych środków w zakresie efektywności energetycznej oraz (w stosownych przypadkach) przypisywanie im zakładanych wielkości oszczędności energii;

| — | monitorowanie, pomiar i weryfikowanie rzeczywistych oszczędności energii, w tym kontrola wyników projektów w zakresie efektywności energetycznej; |
| --- | --- |

—

monitorowanie, pomiar i weryfikowanie rzeczywistych oszczędności energii, w tym kontrola wyników projektów w zakresie efektywności energetycznej;

| — | egzekwowanie przestrzegania obowiązku, między innymi poprzez dokonywanie przeglądu wyników stron zobowiązanych w zakresie osiągania celów i nakładanie stosownych kar; |
| --- | --- |

—

egzekwowanie przestrzegania obowiązku, między innymi poprzez dokonywanie przeglądu wyników stron zobowiązanych w zakresie osiągania celów i nakładanie stosownych kar;

| — | w stosownych przypadkach, żądanie od stron zobowiązanych zgłaszania:






  — | zagregowanych informacji statystycznych dotyczących ich odbiorców końcowych (zaznaczając istotne zmiany w stosunku do uprzednio przedłożonych informacji), oraz |
| --- | --- | --- |

—

w stosownych przypadkach, żądanie od stron zobowiązanych zgłaszania:

—

zagregowanych informacji statystycznych dotyczących ich odbiorców końcowych (zaznaczając istotne zmiany w stosunku do uprzednio przedłożonych informacji), oraz

| — | bieżących informacji dotyczących zużycia energii przez odbiorców końcowych, w tym – w odpowiednich przypadkach (przy czym musi zostać zachowana wiarygodność i ochrona prywatnych lub szczególnie chronionych informacji handlowych zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii):






  — | profili obciążeń, |
| --- | --- | --- |

—

bieżących informacji dotyczących zużycia energii przez odbiorców końcowych, w tym – w odpowiednich przypadkach (przy czym musi zostać zachowana wiarygodność i ochrona prywatnych lub szczególnie chronionych informacji handlowych zgodnie z mającym zastosowanie prawem Unii):

—

profili obciążeń,

| — | segmentacji, oraz |
| --- | --- |

—

segmentacji, oraz

| — | lokalizacji geograficznej, |
| --- | --- |

—

lokalizacji geograficznej,

| — | rejestrowanie tworzenia i praw własności „białych certyfikatów” (jeżeli jest to wymagane), oraz |
| --- | --- |

—

rejestrowanie tworzenia i praw własności „białych certyfikatów” (jeżeli jest to wymagane), oraz

| — | tworzenie i prowadzenie rynku handlu oszczędnościami energii (jeżeli jest to wymagane). |
| --- | --- |

—

tworzenie i prowadzenie rynku handlu oszczędnościami energii (jeżeli jest to wymagane).

17.   Wyniki systemu

Kwestią kluczową w ustanawianiu systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej jest sposób zgłaszania osiągniętych wyników. Takiego zgłaszania można dokonać publikując roczne sprawozdania dotyczące funkcjonowania systemu zawierające co najmniej szczegółowe informacje na temat:

| — | postępów poczynionych w ramach systemu w ciągu roku, |
| --- | --- |

—

postępów poczynionych w ramach systemu w ciągu roku,

| — | przestrzegania obowiązku przez strony zobowiązane, |
| --- | --- |

—

przestrzegania obowiązku przez strony zobowiązane,

| — | wyników w osiąganiu ogólnego celu w zakresie oszczędności energii ustanowionego w ramach systemu, w tym podziału oszczędności według rodzaju środka w zakresie efektywności energetycznej, |
| --- | --- |

—

wyników w osiąganiu ogólnego celu w zakresie oszczędności energii ustanowionego w ramach systemu, w tym podziału oszczędności według rodzaju środka w zakresie efektywności energetycznej,

| — | wyników w osiąganiu ewentualnych celów cząstkowych i wymogów portfolio, |
| --- | --- |

—

wyników w osiąganiu ewentualnych celów cząstkowych i wymogów portfolio,

| — | wyników związanych z handlem oszczędnościami energii, |
| --- | --- |

—

wyników związanych z handlem oszczędnościami energii,

| — | szacunkowych kosztów przestrzegania obowiązku przez strony zobowiązane, oraz |
| --- | --- |

—

szacunkowych kosztów przestrzegania obowiązku przez strony zobowiązane, oraz

| — | kosztów zarządzania systemem. |
| --- | --- |

—

kosztów zarządzania systemem.

18.   Obszary wymagające udoskonalenia

Skuteczne systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej zakładają ustanowienie procesów ciągłej poprawy funkcjonowania i zarządzania. W ramach ciągłego cyklu oceny i opracowywania polityki obejmuje to rozważenie sposobu określania obszarów wymagających udoskonalenia oraz sposobu podejmowania konkretnych działań usprawniających.

19.   
  „Zachowywanie i pożyczanie”

Na podstawie art. 7a ust. 6 lit. b) w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej strony zobowiązane mogą uwzględnić w obliczeniach oszczędności osiągnięte w danym roku, tak jakby zostały one osiągnięte w dowolnym roku z czterech poprzednich lub trzech następnych lat. W zależności od ram czasowych celów lub okresów objętych systemem zobowiązującym do efektywności energetycznej elastyczność taka może być wykorzystana do umożliwienia stronom zobowiązanym przekroczenia ich przyszłych celów, aby zrekompensować niedostateczne wyniki w osiąganiu obecnego celu (pożyczanie) lub na odwrót.

Warto na przykład wyjaśnić wątpliwości dotyczące wskaźnika skuteczności strategii wdrożonych przez strony zobowiązane, co jest istotne między innymi ze względu na unikanie kar nałożonych przez państwo członkowskie na podstawie art. 13.

Należy dołożyć starań, aby unikać tworzenia cyklów przestoju i nadrabiania (w przypadku zachowywania) lub ryzyka nieosiągnięcia przyszłych celów (w przypadku pożyczania). Można tego dokonać, ustanawiając maksymalne proporcje celów lub oszczędności, jakie można pożyczyć lub zachować oraz maksymalne okresy, na jakie można tego dokonać.

---

(1)  W oparciu o RAP (2014), Best practices in designing and implementing energy efficiency obligation schemes (https://www.raponline.org/knowledge-center/best-practices-in-designing-and-implementing-energy-efficiency-obligation-schemes/) z uwzględnieniem wniosków wyciągniętych z projektu ENSPOL (http://enspol.eu/); RAP (Lees, E., Bayer, E.), Toolkit for energy efficiency obligations (2016) (https://www.raponline.org/wp-content/uploads/2016/05/rap-leesbayer-eeotoolkit-2016-feb.pdf)

(2)  Zob. dodatek V zawierający dalsze propozycje dotyczące środków łagodzących ubóstwo energetyczne.

(3)  Zob. również dodatek IX dotyczący istotności oraz dodatek XII dotyczący monitorowania i weryfikacji.

(4)  Zob. również dodatek IX dotyczący istotności oraz dodatek XII dotyczący monitorowania i weryfikacji.

DODATEK III

ALTERNATYWNE ŚRODKI Z DZIEDZINY POLITYKI

W art. 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej przewidziano możliwość, aby państwa członkowskie osiągały swoje cele w zakresie oszczędności energii poprzez wdrażanie alternatywnych środków z dziedziny polityki. Jeżeli państwa członkowskie zdecydują się na takie rozwiązanie, powinny zapewnić, nie naruszając przepisów art. 7 ust. 4 i 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, aby oszczędności wymagane na podstawie art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej były osiągane przez odbiorców końcowych, a także aby wymogi określone w załączniku V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (w szczególności w sekcji 3) były spełnione.

Z zastrzeżeniem wymogów prawnych i dokonywanej przez Komisję oceny planowanych i istniejących alternatywnych środków z dziedziny polityki zgłaszanych przez państwa członkowskie, poniższy orientacyjny i niewyczerpujący wykaz głównych elementów może pomóc państwom członkowskim sformułować środki alternatywne (z wyjątkiem sektora transportu (1)):

1.   Plany i instrumenty finansowe oraz zachęty podatkowe

1.1.   Dotacje na renowacje budynków

Państwa członkowskie mogą oferować dotacje na renowacje budynków, np. w celu poprawy efektywności energetycznej istniejących budynków mieszkalnych i modernizacji ich systemów ciepłowniczych i chłodniczych.

Poziom dotacji może zależeć od następujących kwestii:

| — | poziom charakterystyki energetycznej budynku jaki ma być osiągnięty (np. konkretna klasa charakterystyki energetycznej budynku), |
| --- | --- |

—

poziom charakterystyki energetycznej budynku jaki ma być osiągnięty (np. konkretna klasa charakterystyki energetycznej budynku),

| — | osiągnięta oszczędność energii, lub |
| --- | --- |

—

osiągnięta oszczędność energii, lub

| — | efektywność systemu ciepłowniczego/chłodniczego (2). |
| --- | --- |

—

efektywność systemu ciepłowniczego/chłodniczego (2).

Taka dotacja może przyjąć formę grantu lub subsydiowanej pożyczki.

Odpowiednią grupą docelową takich dotacji mogą być MŚP. W każdym przypadku dotacje muszą być zgodne z zasadami pomocy państwa.

1.2.   Umowy

Państwa członkowskie mogą zachęcać do zawierania umów o poprawę efektywności energetycznej – jest to rodzaj rynkowych usług energetycznych mających na celu wdrożenie środków w zakresie efektywności energetycznej.

Przedsiębiorstwa świadczą usługi w zakresie efektywności energetycznej, takie jak:

| — | poprawa charakterystyki energetycznej budynku, |
| --- | --- |

—

poprawa charakterystyki energetycznej budynku,

| — | renowacja systemów ciepłowniczych lub wymiana potencjalnie nieskutecznych urządzeń, lub |
| --- | --- |

—

renowacja systemów ciepłowniczych lub wymiana potencjalnie nieskutecznych urządzeń, lub

| — | technologie przekrojowe w przemyśle (silniki elektryczne itd.). |
| --- | --- |

—

technologie przekrojowe w przemyśle (silniki elektryczne itd.).

Przedsiębiorstwa zapewniają, aby oszczędności energii lub finansowe wynikające ze środków oraz wynagrodzenie wykonawcy były powiązane z efektywnością wdrożonych środków.

1.3.   Obniżenie VAT dla środków w zakresie efektywności energetycznej

Państwa członkowskie mogą wprowadzać obniżoną stawkę VAT za niektóre produkty, materiały lub usługi, aby zachęcić do wdrażania środków w zakresie efektywności energetycznej.

Przy wdrażaniu takich środków należy zwrócić szczególną uwagę między innymi na wymogi dyrektywy 2006/112/WE dotyczące obniżonych stawek VAT za niektóre produkty i usługi.

1.4.   Przyspieszony spadek wartości środków w zakresie efektywności

Państwa członkowskie mogą propagować ulgę podatkową, polegającą na przyspieszeniu amortyzacji inwestycji w energooszczędne produkty poczynionych przez przedsiębiorstwa płacące podatki. Taki rodzaj środka może być odpowiedni do zwiększenia wykorzystania energooszczędnego sprzętu, np. w sektorze przemysłowym.

Można opracować wykaz kwalifikowalnych produktów w oparciu o szczególne kryteria technologiczne, tak aby ująć w nim jedynie najbardziej energooszczędne produkty dostępne na rynku. Wykaz ten powinien być stale aktualizowany, tak aby odzwierciedlał rozwój technologiczny i rynkowy oraz aby uwzględniał najnowsze technologie.

2.   Krajowy fundusz efektywności energetycznej

Państwa członkowskie mogą utworzyć krajowy fundusz efektywności energetycznej, aby połączyć kilka rodzajów środków z dziedziny polityki. Krajowy fundusz efektywności energetycznej może obejmować granty i dotacje na środki w zakresie efektywności energetycznej w kilku sektorach (np. dla przedsiębiorstw, gospodarstw domowych i gmin) oraz kampanie informacyjne jako środki towarzyszące.

Aby zapewnić wysoki efekt mnożnikowy, ogólny proces przyznawania dotacji musi być opracowany w taki sposób, aby był możliwie najskuteczniejszy. Skutecznym sposobem może być współpraca między rządem a bankami. Aby być uznanym za kwalifikowalne zgodnie z art. 7, finansowanie przez taki krajowy fundusz efektywności energetycznej musi pochodzić albo ze źródeł publicznych, albo ze źródeł publicznych w połączeniu ze źródłami prywatnymi (np. banki).

Przy wdrażaniu krajowego funduszu efektywności energetycznej należy zwrócić szczególną uwagę na unikanie potencjalnego nakładania się i podwójnego liczenia oszczędności i innych planów finansowania.

Strony zobowiązane w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej mogą wnieść wkład w krajowy fundusz efektywności energetycznej, aby spełnić wszystkie swoje obowiązki oszczędności lub ich część.

3.   Przepisy i dobrowolne umowy

Państwa członkowskie mogą zachęcać do zawierania dobrowolnych lub uregulowanych porozumień przez rządy i podmioty z rozmaitych sektorów. Celem może być poprawa dobrowolnej lub wiążącej realizacji niektórych środków technologicznych lub organizacyjnych, takich jak wymiana nieskutecznych technologii.

4.   Minimalne normy efektywności dla procesów przemysłowych

Minimalne normy efektywności mogą byś odpowiednim sposobem na zmniejszenie zapotrzebowania na energię w przemyśle, ponieważ odnoszą się one do głównych przeszkód utrudniających przyjmowanie opłacalnych środków w zakresie efektywności energetycznej w przemyśle, tj. niechęci do ryzyka i niepewności.

Ponieważ jednak procesy przemysłowe mogą w dużej mierze zależeć od danego (pod)sektora, określanie norm może okazać się wyzwaniem. Ponadto, aby zapewnić skuteczność instrumentów politycznych dotyczących energochłonnych gałęzi przemysłu, powinny one być opracowane z uwzględnieniem możliwych interakcji lub zbieżności z unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji.

5.   Systemy etykietowania energetycznego

Etykietowanie energetyczne musi stanowić uzupełnienie tego wymaganego przez prawo unijne, umożliwiającego odbiorcom dokonywanie świadomych wyborów na podstawie zużycia energii przez produkty związane z energią. Dlatego nie ma zbyt wielu możliwości dodania czegoś oprócz etykiet wymaganych w odniesieniu do urządzeń na podstawie rozporządzenia w sprawie etykietowania energetycznego lub w odniesieniu do budynków za pośrednictwem świadectw charakterystyki energetycznej.

W związku z tym należy się skoncentrować na tych użytkownikach końcowych, którzy nie są objęci rozporządzeniem w sprawie etykietowania energetycznego, lub na starych produktach związanych z energią (zob. np. kolejna sekcja), ponieważ rozporządzenie obejmuje etykietowanie energetyczne produktów związanych z energią dostępnych na rynku.

6.   Etykietowanie starych systemów ciepłowniczych

Środek ten polega na wprowadzeniu etykiety dotyczącej efektywności starych systemów ciepłowniczych wyposażonych w kocioł grzewczy powyżej określonego wieku. Odbiorcy są informowani o poziomie efektywności ich urządzeń grzewczych i mogą zwracać się o porady, oferty i dotacje. Etykietowanie ma na celu zwiększenie odsetka wymienianych starych grzejników i ma stanowić zachętę dla odbiorców, aby oszczędzali energię.

Oprócz etykietowania nowych urządzeń grzewczych środek powinien spowodować przyspieszenie tempa wymiany nieskutecznych systemów ciepłowniczych.

7.   Szkolenie i kształcenie, w tym programy doradztwa energetycznego

Programy te zwykle towarzyszą środkom, stwarzając korzystne warunki do tego, aby inne środki alternatywne przyniosły pozytywny skutek (np. plany finansowe). W celu uniknięcia podwójnego liczenia powszechną praktyką jest zgłaszanie oszczędności energii jedynie w odniesieniu do tego środka alternatywnego, w przypadku którego możliwe jest bezpośrednie monitorowanie uczestników (np. poprzez proces zatwierdzania pomocy finansowej). W przypadku gdy oszczędności energii zgłasza się bezpośrednio w odniesieniu do programów szkolenia i kształcenia, należy zwrócić szczególną uwagę na uzasadnienie istotności (3).

8.   Program audytu energetycznego dla MŚP

Audyty energetyczne są ważnym narzędziem do określania środków mających na celu zwiększenie efektywności energetycznej i zmniejszenie kosztów energii. Określając, ile energii zużywa się w poszczególnych obszarach przedsiębiorstwa, audyty te pozwalają ustalić, w jakich obszarach można wygenerować oszczędności, a co za tym idzie, mogą one przynieść znaczne korzyści gospodarcze.

Mimo że audyty energetyczne mogą przynieść duże potencjalne oszczędności, nie są one zwykle przeprowadzane w MŚP. Aby zwiększyć ich atrakcyjność wśród MŚP, można zastosować rozmaite środki (np. kampanie informacyjne, dotacje lub ulgi podatkowe dla tych usług).

9.   Sieć zdobywania wiedzy w zakresie efektywności energetycznej

Ten rodzaj środka polega na utworzeniu dla poszczególnych branż sieci mających na celu wsparcie wdrożenia środków w zakresie efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach oraz zbudowanie trwałej współpracy i umożliwienie wymiany informacji między uczestnikami. W wielu przypadkach współpraca trwa nadal po zakończeniu finansowania, co ma wpływ na ogólny rozwój efektywności energetycznej w przedsiębiorstwach.

10.   Inne alternatywne środki

10.1.   Aukcje efektywności energetycznej

Środek ten polega na przyznaniu grantów na realizację projektów w zakresie efektywności energetycznej na podstawie kryteriów technicznych i ekonomicznych (np. wielkość projektu, oszczędzona energia lub zmniejszona moc) w ramach mechanizmu aukcji odwrotnej.

Aukcje mogą mieć charakter otwarty (wówczas określa się jedynie wielkość oszczędności) lub zamknięty (określa się konkretny rodzaj technologii). Niezbędne może być nałożenie na uczestników wymogu poddania się audytowi energetycznemu lub monitorowania oszczędności po wdrożeniu. Szczególne wymogi wobec dostawców mogą pomóc gospodarstwom domowym o niskich dochodach.

10.2.   Krajowy ETS dla sektorów nieobjętych ETS

Środek ten polega na ustanowieniu oddzielnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) wyższego szczebla dla części (np. transport i ogrzewanie budynków) albo wszystkich sektorów, które nie są objęte EU ETS.

W przeciwieństwie do ETS niższego szczebla, jakim jest na przykład EU ETS, ETS wyższego szczebla obejmuje emisje wytworzone w górnej części łańcucha wartości, tj. w źródłach energii pierwotnej, takich jak gaz ziemny, ropa naftowa lub jej pochodne, takie jak benzyna lub olej napędowy.

Skutki osiąga się za pomocą tego samego mechanizmu jak w przypadku systemu na poziomie niższego szczebla: ustalanie maksymalnej ilości emisji i coroczne zmniejszanie tego pułapu powoduje niedobór wynikający z decyzji politycznych, na podstawie którego kształtowane są ceny CO2 W rezultacie powstają zachęty do wdrażania środków redukcji.

10.3.   Podatki od energii lub emisji CO2
   (4)

Informacje na temat innych rodzajów środków alternatywnych można znaleźć w zakładce „successful measures” na stronie internetowej projektu ODYSSEE-MURE (5). Wsparcie w zakresie wdrażania i przeglądu skutecznych alternatywnych środków z dziedziny polityki można znaleźć na stronie internetowej projektu ENSPOL (6). Bardziej szczegółowe informacje na temat środków w zakresie efektywności energetycznej można znaleźć w bazie danych Międzynarodowej Agencji Energetycznej (7) oraz bazie danych Europejskiej Agencji Środowiska (8).

Ze względu na wymóg dodatkowości niezbędne jest rozważenie interakcji między poszczególnymi rodzajami środków, tak aby uniknąć podwójnego liczenia. W zakładce „policy interaction” na stronie internetowej projektu ODYSSEE-MURE (9) znajduje się przegląd takich interakcji oraz ich zmniejszający lub zwiększający wpływ. Informacje te mogą pomóc w ocenie skutków w przypadku połączenia alternatywnych środków z dziedziny polityki.

Badanie MAE (10) zawiera użyteczne informacje na temat możliwych sposobów finansowania wdrożenia alternatywnych środków z dziedziny polityki, w tym podejścia publiczno-prywatne.

---

(1)  Zob. dodatek VII zawierający dalsze propozycje dotyczące sektora transportu.

(2)  Art. 10 ust. 6 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków zawiera wymóg, aby państwa członkowskie uzależniały środki finansowe dotyczące poprawy efektywności energetycznej przy renowacji budynków od planowanej lub osiągniętej oszczędności energii, zgodnie z jednym lub większą liczbą następujących kryteriów:

| — | efektywność energetyczna urządzeń lub materiałów zastosowanych w renowacji, |
| --- | --- |

—

efektywność energetyczna urządzeń lub materiałów zastosowanych w renowacji,

| — | standardowe wartości do obliczania oszczędności energii w budynkach; |
| --- | --- |

—

standardowe wartości do obliczania oszczędności energii w budynkach;

| — | świadectwa charakterystyki energetycznej wydane przed renowacją i po niej; |
| --- | --- |

—

świadectwa charakterystyki energetycznej wydane przed renowacją i po niej;

| — | wyniki audytu energetycznego; oraz |
| --- | --- |

—

wyniki audytu energetycznego; oraz

| — | wyniki uzyskane przez zastosowanie innej odpowiedniej, przejrzystej i proporcjonalnej metody. |
| --- | --- |

—

wyniki uzyskane przez zastosowanie innej odpowiedniej, przejrzystej i proporcjonalnej metody.

(3)  Zob. również dodatek IX.

(4)  Zob. również dodatek III zawierający dalsze informacje na temat tego rodzaju środka alternatywnego.

(5)  Baza danych skutecznych środków MURE;

http://www.measures-odyssee-mure.eu/successful-measures-energy-efficiency-policy.asp

(6)  http://enspol.eu/

(7)  https://www.iea.org/policiesandmeasures/energyefficiency/

(8)  https://www.eea.europa.eu/themes/climate/national-policies-and-measures/policies-and-measures

(9)  http://www.odyssee-mure.eu/

(10)  https://www.iea.org/publications/freepublications/publication/finance.pdf

DODATEK IV

ŚRODKI PODATKOWE

PODATKI OD ENERGII LUB EMISJI CO2, W TYM ELASTYCZNOŚĆ W CELU REJESTROWANIA WRAŻLIWOŚCI POPYTU

Bez względu na to, czy państwa członkowskie stosują istniejące środki podatkowe (wdrożone przed którymkolwiek okresem objętym obowiązkiem), czy nowe środki podatkowe (wprowadzone w trakcie okresu), muszą spełniać wszystkie wymogi określone w pkt 2 lit. a) i pkt 4 załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Przy obliczaniu oszczędności energii osiągniętych dzięki środkom podatkowym wdrożonym jako alternatywne środki z dziedziny polityki na podstawie art. 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej powinny one rozważyć następujące kwestie:

1.   Podstawowe obliczenia dla każdego roku stosowania środka podatkowego

Aby obliczyć skutki działań indywidualnych podjętych w okresie objętym obowiązkiem, państwa członkowskie muszą dokonać analizy zużycia bez podatku od energii lub emisji CO2 (alternatywne zużycie energii).

Jak określono w pkt 4 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie powinny stosować elastyczność cenową odzwierciedlającą reakcje popytu na energię na zmiany cen (zob. sekcja 3 poniżej). Zaleca się, aby stosować elastyczność cenową dla każdego roku w oparciu o zaobserwowane zużycie energii, w celu oszacowania alternatywnego zużycia energii, z uwzględnieniem rzeczywistych zmian procentowych cen dla użytkowników końcowych uzyskanych w wyniku zastosowania środka podatkowego (zob. sekcja 2).

Należy następnie porównać alternatywne zużycie energii z zaobserwowanym zużyciem energii w celu oszacowania zmniejszenia zużycia energii w wyniku zastosowania środka podatkowego dla każdego roku (zob. rys. poniżej):

Uwaga: Δp = zmiana ceny; δe/δp = elastyczność cenowa popytu

Źródło: Europe Economics, 2016.

Jeżeli do różnych grup konsumentów końcowych lub rodzajów paliwa stosuje się różne stawki podatkowe lub zwolnienia, alternatywne zużycie energii należy obliczyć oddzielnie dla każdej z tych grup lub rodzajów.

2.   Obliczanie zmian procentowych cen dla użytkowników końcowych

Różnica (lub delta) między poziomem opodatkowania w danym państwie członkowskim a minimalnymi poziomami określonymi przez prawo unijne stanowi kwalifikowalną wysokość podatku na jednostkę energii do celów obliczenia oszczędność energii. Należy dołożyć starań, aby zrozumieć i uzasadnić zakres, w jakim obciążenie podatkiem jest przekazywane na konsumenta końcowego, a także wszelkich zwolnień lub odchyleń dotyczących stawek podatkowych dla poszczególnych grup konsumentów końcowych lub rodzajów energii, biorąc pod uwagę również wszelkie oferowane równolegle dotacje.

W przypadku różnic w stawkach należy przeprowadzić oddzielne analizy dla każdej z grup i rodzajów energii. Wpływ na ceny dla konsumentów końcowych powinien być wyrażony jako zmiana procentowa w stosunku do ceny energii z uwzględnieniem podatku.

W przypadku stosowania ulgi dla gospodarstw domowych o niskich dochodach (mającej na celu złagodzenie skutków podwyższenia stawki podatku) należy oszacować ważony wzrost obciążenia podatkowego przenoszonego na konsumentów końcowych. Na przykład jeżeli wzrost cen energii wynikający z nałożenia podatku wynosi 1/kWh EUR i 30 % poszkodowanych konsumentów otrzymuje dopłatę równą 0,2/kWh EUR, ważony wzrost będzie wynosić:

1/kWh EUR × 70 % + ((1/kWh EUR – 0,2/kWh EUR) × 30 %) = 0,94/kWh EUR

Takie szacunki można przeprowadzić w drodze krajowych badań nad zmianami cen energii wywołanymi podatkami, dotacjami, zwolnieniami podatkowymi lub kosztami energii pierwotnej (paliwa) w całym przedmiotowym roku.

3.   Obliczanie elastyczności cenowej

Odpowiednią elastyczność cenową szacuje się, stosując modelowanie ekonometryczne do zmiennych mających wpływ na zapotrzebowanie na energię, aby wyodrębnić wpływ zmian w dziedzinie cen energii. Aby szacunki miały odpowiednie właściwości statystyczne oraz aby wszystkie właściwe zmienne objaśniające uwzględniono w ramach modelowania, należy dysponować wystarczająco długim szeregiem czasowym (co najmniej 15–20 lat, wykorzystanym do obliczenia długoterminowej elastyczności) lub szeroką próbą państw członkowskich. W przypadku elastyczności krótkoterminowej, która odzwierciedla krótkoterminową zmianę zachowań, odpowiedni okres obserwacji wynosi od dwóch do trzech lat.

Właściwe zmienne objaśniające są uzależnione od sektora objętego środkiem podatkowym. Na przykład w sektorze mieszkaniowym model musiałby uwzględniać następujące zmienne:

| — | dochód (w stosownych przypadkach, w podziale na grupy regionalne lub dochodowe), |
| --- | --- |

—

dochód (w stosownych przypadkach, w podziale na grupy regionalne lub dochodowe),

| — | liczba ludności, |
| --- | --- |

—

liczba ludności,

| — | powierzchnia, |
| --- | --- |

—

powierzchnia,

| — | rozwój technologiczny, |
| --- | --- |

—

rozwój technologiczny,

| — | autonomiczny wskaźnik poprawy efektywności energetycznej, oraz |
| --- | --- |

—

autonomiczny wskaźnik poprawy efektywności energetycznej, oraz

| — | zapotrzebowanie na ogrzewanie i chłodzenie (za pomocą zmiennej dotyczącej temperatury). |
| --- | --- |

—

zapotrzebowanie na ogrzewanie i chłodzenie (za pomocą zmiennej dotyczącej temperatury).

Uwzględnienie w analizie innych środków z dziedziny polityki umożliwi ocenę potencjalnego nakładania się działań i odróżnienie ich odrębnego wpływu na osiągniętą oszczędność energii (zob. sekcja 4).

Szacowana elastyczność cenowa będzie zmieniać się z upływem czasu. W perspektywie krótkoterminowej, na początku okresu objętego obowiązkiem 2021–2030 lub w chwili wprowadzenia nowego środka z dziedziny polityki, elastyczność ta będzie mniejsza. Odzwierciedla to ograniczoną liczbę opcji (np. wyraźne środki dotyczące zachowania lub decyzje o substytucji paliw), z jakich mogą skorzystać konsumenci, kiedy przystosowują się do zmiany cen. Z czasem elastyczność staje się większa, wraz ze wzrostem liczby konsumentów podejmujących decyzje inwestycyjne na podstawie wyższych cen, które zapewniają większy zwrot z inwestycji w bardziej efektywne towary i usługi.

W odniesieniu do istniejących środków podatkowych wpływ działań na rzecz racjonalizacji zużycia energii w okresie objętym obowiązkiem należy wyodrębnić od wpływu działań podjętych we wcześniejszych okresach. W szczególności decyzje inwestycyjne podjęte w latach 2014–2020 na podstawie cen energii podniesionych w wyniku nałożenia podatku należy odjąć od oszczędności energii zgłoszonych w latach 2021–2030.

Jeżeli stawki podatkowe różnią się w zależności od rodzaju paliwa, krzyżową elastyczność cenową (mierzącą wpływ ceny na popyt na inne paliwo) należy oszacować w celu uwzględnienia substytucji rodzaju paliwa, które stało się stosunkowo droższe (z powodu opodatkowania), innymi paliwami, których cena nie uległa zmianie. Na przykład krzyżowa elastyczność cenowa mierzący reakcję oleju napędowego na zmiany ceny benzyny.

4.   Pokrywanie się środków z dziedziny polityki

Elastyczność szacuje się w długich okresach, aby uwzględnić wpływ środka podatkowego i wpływ innych wcześniejszych środków z dziedziny polityki. Ponadto środki podatkowe i inne środki często się uzupełniają, na przykład programy dopłat ułatwiają konsumentom końcowym przystosowanie się do wyższych cen, a środki podatkowe sprawiają, że programy dopłat są atrakcyjniejsze dla konsumentów końcowych.

Oznacza to, że elastyczność w dłuższej perspektywie będzie uwzględniać rezultaty wspierających środków z dziedziny polityki wprowadzonych w okresie szacowania, tj. im bardziej ambitne i skuteczne pozostałe środki, tym większa będzie elastyczność.

Z uwagi na wysoki stopień pokrywania się środków podatkowych z innymi środkami z dziedziny polityki zaleca się stosowanie jednego z poniższych podejść:

| — | oszacowanie wpływu środka podatkowego dotyczącego energii lub CO2 przy użyciu wyłącznie krótkoterminowej elastyczności w całym okresie objętym obowiązkiem (np. 2021–2030) oraz oszacowanie wpływu innych środków z dziedziny polityki osobno przy zastosowaniu podejścia oddolnego, lub |
| --- | --- |

—

oszacowanie wpływu środka podatkowego dotyczącego energii lub CO2 przy użyciu wyłącznie krótkoterminowej elastyczności w całym okresie objętym obowiązkiem (np. 2021–2030) oraz oszacowanie wpływu innych środków z dziedziny polityki osobno przy zastosowaniu podejścia oddolnego, lub

| — | oszacowanie wpływu środka podatkowego dotyczącego energii lub CO2 przy użyciu krótkoterminowej elastyczności w 2021 r. (lub w przypadku wprowadzenia środka po 2021 r. od chwili jego wprowadzenia) oraz stopniowym przechodzeniu do elastyczności długoterminowej do 2030 r. W takim przypadku należy odjąć oszczędność energii uzyskaną dzięki innym środkom z dziedziny polityki wpływającym na zużycie energii końcowej, które podlega opodatkowaniu, ponieważ wynika z podejść oddolnych zgodnie z wymogami technicznymi zawartymi w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, w tym autonomicznych działań indywidualnych (zob. rys. poniżej): |
| --- | --- |

—

oszacowanie wpływu środka podatkowego dotyczącego energii lub CO2 przy użyciu krótkoterminowej elastyczności w 2021 r. (lub w przypadku wprowadzenia środka po 2021 r. od chwili jego wprowadzenia) oraz stopniowym przechodzeniu do elastyczności długoterminowej do 2030 r. W takim przypadku należy odjąć oszczędność energii uzyskaną dzięki innym środkom z dziedziny polityki wpływającym na zużycie energii końcowej, które podlega opodatkowaniu, ponieważ wynika z podejść oddolnych zgodnie z wymogami technicznymi zawartymi w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, w tym autonomicznych działań indywidualnych (zob. rys. poniżej):

Image 2

Takie same podejścia można zastosować w odniesieniu do okresu objętego obowiązkiem 2014–2020.

5.   Pokrywanie się z prawem Unii

5.1.   Pokrywanie się z normami emisji dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich pojazdów dostawczych (rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011)

Wpływ środków podatkowych dotyczących energii lub CO2 na zużycie energii przez samochody osobowe i lekkie pojazdy dostawcze można obliczyć, stosując analizę regresji, w której skorelowano ceny energii (w tym wpływ wzrostu podatku) ze sprzedażą nowych samochodów osobowych i nowych lekkich pojazdów dostawczych przekraczających minimalne unijne normy emisji. W analizie regresji należy wykorzystać wartości krajowe. W ramach krajowego badania można oszacować, jaki odsetek sprzedaży odpowiada wpływowi opodatkowania, a oszczędność energii można oszacować przy wykorzystaniu podejścia oddolnego, biorąc pod uwagę kryterium dodatkowości.

5.2.   Pokrywanie się z wymogami dotyczącymi wycofywania z obrotu określonych produktów związanych z energią (środki wykonawcze przewidziane w dyrektywie w sprawie ekoprojektu)

Wpływ środków przewidzianych w dyrektywie w sprawie ekoprojektu można obliczyć, stosując analizę regresji, w której skorelowano ceny energii (w tym wpływ wzrostu podatku) ze sprzedażą produktów przekraczających minimalne normy przewidziane w dyrektywie. Przy zastosowaniu takiego podejścia opartego na szeregach czasowych można również wprowadzić zmienne zero-jedynkowe, aby zrozumieć wpływ norm dotyczących produktów na zużycie energii. W każdym razie oddolne szacowanie oszczędności energii powinno zapewnić uwzględnienie dodatkowości.

6.   Wymogi dotyczące zasobów

Szacowanie elastyczności wymaga wiedzy fachowej na temat modelowania W przypadku braku posiadających niezbędne zdolności wewnętrznych zespołów zajmujących się modelowaniem państwa członkowskie powinny zapewnić, by przeprowadzono dokładne pod względem metodologicznym i przejrzyste badania w celu przedstawienia szacunków na podstawie najnowszych i reprezentatywnych oficjalnych źródeł danych. Państwa członkowskie powinny również zapewnić, by miały dostęp do wszystkich niezbędnych danych, założeń i stosowanych metod, aby spełnić wymogi w zakresie sprawozdawczości określone w załączniku V pkt 5 lit. k).

Jeżeli dostępne dane są niewystarczające, aby przedstawić solidne szacunki elastyczności, można wykorzystać wyniki podobnych badań modelowych z określonymi grupami konsumentów końcowych lub rodzajami paliw w celu opracowania wskaźników zastępczych. Należy odpowiednio uzasadnić wybór porównywalnych szacunków, które mogą wynikać między innymi z następujących danych:

| — | wyniki z literatury naukowej, opublikowanej w uznanym i wzajemnie weryfikowanym czasopiśmie, w której wykorzystano najnowsze dane i modele odzwierciedlające obecny kontekst polityczny, oraz |
| --- | --- |

—

wyniki z literatury naukowej, opublikowanej w uznanym i wzajemnie weryfikowanym czasopiśmie, w której wykorzystano najnowsze dane i modele odzwierciedlające obecny kontekst polityczny, oraz

| — | wyniki analizy regresji dotyczącej danego sektora w podobnym państwie członkowskim (należy przedstawić jasne uzasadnienie wyboru tego państwa członkowskiego). |
| --- | --- |

—

wyniki analizy regresji dotyczącej danego sektora w podobnym państwie członkowskim (należy przedstawić jasne uzasadnienie wyboru tego państwa członkowskiego).

Ostatecznie – wyłącznie w przypadku gdy można udokumentować, że wykorzystanie powyższych opcji jest niewykonalne – w stosownych przypadkach wyniki z jednego sektora można zastosować do innych sektorów. Również w tym przypadku należy przedstawić jasne uzasadnienie.

DODATEK V

ŁAGODZENIE UBÓSTWA ENERGETYCZNEGO

ORIENTACYJNY, NIEWYCZERPUJĄCY WYKAZ PRZYKŁADÓW ŚRODKÓW Z DZIEDZINY POLITYKI ŁAGODZĄCYCH UBÓSTWO ENERGETYCZNE

Większość państw członkowskich wprowadziło polityki mające na celu łagodzenie ubóstwa energetycznego Można je zdefiniować jako środki z dziedziny polityki odnoszące się do zużycia energii konkretnej grupy docelowej, tj. gospodarstw domowych w trudnej sytuacji, gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym lub mieszkańców mieszkań socjalnych. Środki te dzielą się na dwie grupy w zależności od ich znaczenia dla art. 7 ust. 1 i ust. 11 akapit drugi dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej:

| — | strategie polityki społecznej dotyczące zużycia energii – mają na celu szybkie łagodzenie skutków ubóstwa energetycznego, ale nie odnoszą się do efektywności energetycznej. Przykłady obejmują zwolnienia z płatności rachunków za energię, płatności bezpośrednie, obniżone taryfy oraz świadczenia socjalne. Takie strategie polityczne nie mają znaczenia w kontekście art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, zgodnie z którym kwalifikowalne są wyłącznie środki z dziedziny polityki wprowadzone w celu wypełnienia obowiązku oszczędności energii (np. za pomocą ograniczenia zużycia energii), oraz |
| --- | --- |

—

strategie polityki społecznej dotyczące zużycia energii – mają na celu szybkie łagodzenie skutków ubóstwa energetycznego, ale nie odnoszą się do efektywności energetycznej. Przykłady obejmują zwolnienia z płatności rachunków za energię, płatności bezpośrednie, obniżone taryfy oraz świadczenia socjalne. Takie strategie polityczne nie mają znaczenia w kontekście art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, zgodnie z którym kwalifikowalne są wyłącznie środki z dziedziny polityki wprowadzone w celu wypełnienia obowiązku oszczędności energii (np. za pomocą ograniczenia zużycia energii), oraz

| — | strategie polityczne w zakresie efektywności energetycznej dotyczące w szczególności gospodarstw domowych o niskich dochodach dzięki zastosowaniu szczególnego komponentu albo dzięki skoncentrowaniu się na tej grupie – są one istotne w kontekście art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, ponieważ mają na celu usunięcie barier i pobudzenie inwestycji na rzecz efektywności energetycznej oraz łagodzenie ubóstwa energetycznego. |
| --- | --- |

—

strategie polityczne w zakresie efektywności energetycznej dotyczące w szczególności gospodarstw domowych o niskich dochodach dzięki zastosowaniu szczególnego komponentu albo dzięki skoncentrowaniu się na tej grupie – są one istotne w kontekście art. 7 ust. 11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, ponieważ mają na celu usunięcie barier i pobudzenie inwestycji na rzecz efektywności energetycznej oraz łagodzenie ubóstwa energetycznego.

Poniższa tabela zawiera przegląd niektórych rodzajów polityki w zakresie efektywności energetycznej dotyczącej gospodarstw domowych o niskich dochodach, które zostały już wdrożone w kilku państwach członkowskich; przykłady są orientacyjne i niewyczerpujące:

Orientacyjne przykłady polityki mającej na celu łagodzenie ubóstwa energetycznego
   (1)

| Rodzaj polityki | Polityka w zakresie efektywności energetycznej dotycząca gospodarstw domowych o niskich dochodach | Państwa członkowskie (2) |
| --- | --- | --- |
| Środki wprowadzone w ramach systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej (art. 7a dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) |
| Instrument rynkowy | Szczególny cel związany z ubóstwem energetycznym (lub gospodarstwami domowymi o niskich dochodach) lub premia za działania wdrożone w odniesieniu do gospodarstw domowych o niskich dochodach. | AT, FR, IE, UK |
| Środki wprowadzone w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki (art. 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) |
| Plany i instrumenty finansowe | Zachęty do renowacji nieefektywnych energetycznie budynków, np. skierowane głównie do gospodarstw domowych o niskich dochodach lub lokali mieszkalnych o najniższej klasie efektywności energetycznej (np. G i F) lub oferowanie wyższych stawek zachęt w zależności od dochodów lub kryteriów społecznych | BE, BG, CY, DE, DK, EL, ES, FR, IE, LT, LV, MT, NL, RO, SI, UK |
| Plany i instrumenty finansowe | Zachęty do wymiany urządzeń, np. skierowane głównie do gospodarstw domowych o niskich dochodach, lub oferowanie wyższych stawek zachęt w zależności od dochodów lub kryteriów społecznych | AT, BE, DE, HU |
| Zachęty podatkowe | Ulga podatkowa/obniżenie stawki podatku dochodowego, np. oferowanie wyższych stawek zachęt w zależności od dochodów lub kryteriów społecznych | EL, FR, IT |
| Kształcenie i edukacja | Kampanie informacyjne i centra informacji | AT, DE, FR, IE, HU, MT, SI, UK |
| Kształcenie i edukacja | Audyty energetyczne (3) | BE, DE, FR, IE, LV, SI |

Rodzaj polityki

Polityka w zakresie efektywności energetycznej dotycząca gospodarstw domowych o niskich dochodach

Państwa członkowskie (2)

Środki wprowadzone w ramach systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej (art. 7a dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej)

Instrument rynkowy

Szczególny cel związany z ubóstwem energetycznym (lub gospodarstwami domowymi o niskich dochodach) lub premia za działania wdrożone w odniesieniu do gospodarstw domowych o niskich dochodach.

AT, FR, IE, UK

Środki wprowadzone w ramach alternatywnych środków z dziedziny polityki (art. 7b dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej)

Plany i instrumenty finansowe

Zachęty do renowacji nieefektywnych energetycznie budynków, np. skierowane głównie do gospodarstw domowych o niskich dochodach lub lokali mieszkalnych o najniższej klasie efektywności energetycznej (np. G i F) lub oferowanie wyższych stawek zachęt w zależności od dochodów lub kryteriów społecznych

BE, BG, CY, DE, DK, EL, ES, FR, IE, LT, LV, MT, NL, RO, SI, UK

Plany i instrumenty finansowe

Zachęty do wymiany urządzeń, np. skierowane głównie do gospodarstw domowych o niskich dochodach, lub oferowanie wyższych stawek zachęt w zależności od dochodów lub kryteriów społecznych

AT, BE, DE, HU

Zachęty podatkowe

Ulga podatkowa/obniżenie stawki podatku dochodowego, np. oferowanie wyższych stawek zachęt w zależności od dochodów lub kryteriów społecznych

EL, FR, IT

Kształcenie i edukacja

Kampanie informacyjne i centra informacji

AT, DE, FR, IE, HU, MT, SI, UK

Kształcenie i edukacja

Audyty energetyczne (3)

BE, DE, FR, IE, LV, SI

Polityki te wdraża się jako specyficzny element systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej oraz jako wybrane rodzaje alternatywnego środka z dziedziny polityki (4). Instrumenty finansowe obejmujące pożyczki i dotacje na renowacje budynków są najbardziej rozpowszechnionymi środkami mającymi na celu promowanie efektywności energetycznej w gospodarstwach domowych o niskich dochodach. Wprowadzono również strategie polityczne związane z wymianą urządzeń oraz środki informacyjne, ale jedynie w kilku państwach członkowskich. Ponadto niektóre państwa członkowskie wprowadziły szczególne programy dotyczące audytów energetycznych ukierunkowane na gospodarstwa domowe o niskich dochodach.

Bardziej szczegółowe przykłady strategii politycznych w zakresie efektywności energetycznej dotyczących gospodarstwach domowych o niskich dochodach można znaleźć w poniższych źródłach:

| — | Europejskie Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego:
  https://www.energypoverty.eu/policies-measures |
| --- | --- |

—

Europejskie Obserwatorium Ubóstwa Energetycznego:

https://www.energypoverty.eu/policies-measures

| — | Baza danych MURE stworzona w ramach projektu ODYSSEE-MURE będącego częścią programu „Horyzont 2020”:
  http://www.measures-odyssee-mure.eu/ |
| --- | --- |

—

Baza danych MURE stworzona w ramach projektu ODYSSEE-MURE będącego częścią programu „Horyzont 2020”:

http://www.measures-odyssee-mure.eu/

| — | Energy efficiency for low-income households (badanie dla Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego):
  http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/595339/IPOL_STU(2016)595339_EN.pdf |
| --- | --- |

—

Energy efficiency for low-income households (badanie dla Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii Parlamentu Europejskiego):

http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/595339/IPOL_STU(2016)595339_EN.pdf

---

(1)  Ugarte, S. i in., Energy efficiency for low-income households (badanie dla Komisji Przemysłu, Badań Naukowych, 2016);

http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/595339/IPOL_STU(2016)595339_EN.pdf

(2)  Stan na połowę 2016 r.

(3)  Rodzaj polityki „Kształcenie i edukacja” stanowi ogólny rodzaj polityki interwencyjnej. Rodzaj polityki w zakresie efektywności energetycznej „audyty energetyczne” jest jednym z możliwym podtypów należących do tej kategorii. Na przykład audyty energetyczne gospodarstw domowych o niskich dochodach faktycznie mają na celu udzielenie gospodarstwom informacji na temat źródeł zużycia energii i przeszkolenie ich w zakresie skutecznych możliwości optymalizacji lub ograniczenia zużycia energii. Ponadto niektóre z tych programów obejmują również szkolenie osób bezrobotnych, aby pełniły funkcję doradców energetycznych (na przykład program Caritas w Niemczech).

(4)  W związku z tym w tym przypadku istotne są również ogólne wyjaśnienia w dodatkach II (systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej) i III (alternatywne środki z dziedziny polityki).

DODATEK VI

OBLICZANIE OSZCZĘDNOŚCI ENERGII NA PODSTAWIE ŚRODKÓW DOTYCZĄCYCH ZACHOWANIA

„Środki dotyczące zachowania” obejmują wszelkiego rodzaju środki z dziedziny polityki lub interwencje polityczne mające na celu osiągnięcie oszczędności energii za pośrednictwem zmiany zachowania użytkowników końcowych, tj. sposobu, w jaki wykorzystują energię, produkty wykorzystujące energię (tj. urządzenia, urządzenia techniczne, pojazdy) lub systemów (np. budynki mieszkalne i niemieszkalne). Takie środki mogą obejmować doradztwo energetyczne, ukierunkowane kampanie informacyjne, publikowanie zużycia energii w czasie rzeczywistym lub informacje zwrotne, szkolenia z ekologicznego stylu jazdy, kampanie na temat oszczędności energii w pracy itp.

Środki dotyczące zachowania wymagają szczególnej oceny, ponieważ istotność zmiany w zachowaniu jest trudniejsza do udowodnienia niż na przykład wprowadzenie rozwiązania technicznego. Ponadto zmiany w zachowaniu mogą być łatwo odwracalne, dlatego określenie okresu obowiązywania środków i wielkości oszczędności w czasie jest trudniejsze.

1.   Metody oceny

1.1.   Badanie randomizowane z grupą kontrolną

Aby pokonać powyższe trudności, zaleca się, by państwa członkowskie stosowały w stosownych przypadkach podejście oparte na badaniach randomizowanych z grupą kontrolną (1), które obejmuje gromadzenie danych na temat opomiarowanego lub monitorowanego zużycia energii przed i po interwencjach. Dzięki porównaniu zmian w zużyciu energii (przed/po) między grupą badaną i grupą kontrolą możliwe jest sprawdzenie, czy rzeczywista oszczędność energii jest zbliżona do oczekiwanej.

Zaleca się, by przed wprowadzeniem tego podejścia w pełnym zakresie przeprowadzono próby z jego wykorzystaniem, co umożliwi:

| — | porównanie wariantów, |
| --- | --- |

—

porównanie wariantów,

| — | poprawę projektu i skuteczności, oraz |
| --- | --- |

—

poprawę projektu i skuteczności, oraz

| — | dokładną ocenę wyników. |
| --- | --- |

—

dokładną ocenę wyników.

1.2.   Podejście quasi-eksperymentalne

Jeżeli zastosowanie podejścia opartego na badaniu randomizowanym z grupą kontrolną nie jest możliwe, alternatywę stanowi podejście quasi-eksperymentalne (2) polegające na porównaniu grupy badanej z grupą kontrolną. Główna różnica względem podejścia opartego na badaniu randomizowanym polega na tym, że osoby fizyczne nie są przypadkowo przypisywane do grup. W związku z tym konieczne jest kontrolowanie lub ograniczenie możliwej stronniczości doboru lub selekcji, np. za pomocą metod dopasowania. Znaczenie ma również opisywanie badań statystycznych wykorzystanych, aby zweryfikować wiarygodność i znaczenie wyników.

1.3.   Opomiarowanie lub monitorowanie zużycia energii

Jeżeli nie jest możliwe zastosowanie żadnego z powyższych podejść, oszczędność energii można oszacować za pomocą opomiarowania lub monitorowania zużycia energii uczestników przed interwencją i po niej. Przeprowadzenie tego podejścia jest łatwiejsze, ale wiąże się z o wiele większą niepewnością wynikającą z trudnością wyodrębnienia zmian spowodowanych interwencją od zmian spowodowanych innymi czynnikami. W związku z tym konieczne jest wyjaśnienie sposobu uwzględnienia innych czynników (np. w drodze normalizacji zużycia energii pod względem warunków pogodowych) oraz sposobu postępowania z niepewnościami (np. przez zastosowanie ostrożnych założeń).

2.   Metoda obliczania wpływu na podstawie „szacowanej oszczędności energii”

Oceny, w których wykorzystuje się jedno z powyższych podejść, zapewniają wyniki, które można wykorzystać jako poziom referencyjny dla „szacowanej oszczędności” (zob. załącznik V pkt 1 lit. a)), o ile oszczędność stosuje się w odniesieniu do tego samego rodzaju interwencji (takie same warunki wdrażania) i podobnych grup docelowych. Skutki środków dotyczących zachowania mogą różnić się znacznie w zależności od rodzaju interwencji (i warunków wdrażania) oraz rodzaju grupy docelowej, w związku z czym wyników uzyskanych w przypadku danego rodzaju interwencji dotyczącej danej grupy docelowej nie można ekstrapolować na inny rodzaj interwencji lub inną grupę.

Poniżej przedstawiono przykład ogólnego wzoru obliczania wykorzystującego szacowaną oszczędność w przypadku środków dotyczących zachowania:

Formula

Liczbę uczestników można uzyskać:

| — | bezpośrednio za pośrednictwem systemu monitorowania (np. jeżeli uczestnicy zapisują się do programu lub składają sprawozdania ze swoich działań), lub |
| --- | --- |

—

bezpośrednio za pośrednictwem systemu monitorowania (np. jeżeli uczestnicy zapisują się do programu lub składają sprawozdania ze swoich działań), lub

| — | za pomocą badań całej populacji docelowej, przy czym w tym przypadku metoda kontroli wyrywkowej musi wyjaśniać sposób zapewnienia, by próba była reprezentatywna, aby umożliwić ekstrapolację na całą populację. |
| --- | --- |

—

za pomocą badań całej populacji docelowej, przy czym w tym przypadku metoda kontroli wyrywkowej musi wyjaśniać sposób zapewnienia, by próba była reprezentatywna, aby umożliwić ekstrapolację na całą populację.

„Jednostkowe zużycie energii końcowej” (tj. na uczestnika) można uzyskać:

| — | bezpośrednio z danych zgłoszonych przez uczestników (np. rachunki za energię, opomiarowanie wewnętrzne), lub |
| --- | --- |

—

bezpośrednio z danych zgłoszonych przez uczestników (np. rachunki za energię, opomiarowanie wewnętrzne), lub

| — | na podstawie szacowania średniego zużycia energii na uczestnika grupy docelowej (np. na podstawie krajowych danych statystycznych lub wcześniejszych badań), przy czym w tym przypadku konieczne jest wyjaśnienie sposobu zapewnienia, by średnie zużycie energii było reprezentatywne dla zużycia energii w grupie docelowej. |
| --- | --- |

—

na podstawie szacowania średniego zużycia energii na uczestnika grupy docelowej (np. na podstawie krajowych danych statystycznych lub wcześniejszych badań), przy czym w tym przypadku konieczne jest wyjaśnienie sposobu zapewnienia, by średnie zużycie energii było reprezentatywne dla zużycia energii w grupie docelowej.

„Szacowany wskaźnik oszczędności” to odsetek energii oszczędzonej oparty na wcześniejszych ocenach (zob. podejścia powyżej). Konieczne jest wyjaśnienie sposobu zapewnienia, by warunki interwencji, dla której stosuje się wskaźnik, były podobne do warunków, w których uzyskano poziom referencyjny.

„Czynnik podwójnego liczenia” (w %) ma zastosowanie, jeżeli środek z dziedziny polityki stosowany jest wielokrotnie i dotyczy tej samej grupy, przy czym nie prowadzi się bezpośredniego monitorowania uczestników. Uwzględnia on fakt, że odsetek uczestników, których dotyczy środek z dziedziny polityki, objęto tym środkiem w poprzednim okresie lub okresach (pokrywanie się skutków).

W przypadku środka z dziedziny polityki wykorzystującego ukierunkowane podejście i bezpośrednie monitorowanie uczestników (np. system szkoleń) podwójne liczenie uczestników można wykryć bezpośrednio, a zatem stosowanie czynnika podwójnego liczenia może nie być konieczne.

Podobnie jeżeli czas trwania oszczędności energii określa się jako okres między dwoma zastosowaniami środka z dziedziny polityki (np. dwie kampanie informacyjne), nie występuje ryzyko podwójnego liczenia (3).

---

(1)  Podejście oparte na badaniach randomizowanych z grupą kontrolną, stosowane powszechnie w naukach o zdrowiu, polega na przypadkowym przypisaniu osób fizycznych (z całej populacji docelowej) do grupy badanej lub grupy kontrolnej. Grupy badane będą objęte interwencją (badaniem) podlegającą ocenie w przeciwieństwie do grupy kontrolnej. Zakłada się, że przypadkowe przypisanie osób fizycznych zapewni ścisłe warunki porównania, ponieważ jedyna istotna ze statystycznego punktu widzenia różnica między grupami jest związana z poddaniem ich badaniu. Jeżeli celem jest porównanie różnych rodzajów interwencji, można wykorzystać różne grupy badane.

Szczegółowe wskazówki dotyczące podejścia opartego na badaniu randomizowanym z grupą kontrolną można znaleźć na przykład w publikacjach:

| — | Vine, E. i in., „Experimentation and the evaluation of energy efficiency programs”, Energy Efficiency, 7(4), s. 627–640, 2014; |
| --- | --- |

—

Vine, E. i in., „Experimentation and the evaluation of energy efficiency programs”, Energy Efficiency, 7(4), s. 627–640, 2014;

| — | Frederiks, E. R., Stenner, K., Hobman, E. V., & Fischle, M., „Evaluating energy behavior change programs using randomised controlled trials: Best practice guidelines for policymakers”, Energy research & social science, 22, s. 147–164, 2016. |
| --- | --- |

—

Frederiks, E. R., Stenner, K., Hobman, E. V., & Fischle, M., „Evaluating energy behavior change programs using randomised controlled trials: Best practice guidelines for policymakers”, Energy research & social science, 22, s. 147–164, 2016.

(2)  Więcej informacji na temat podejścia quasi-eksperymentalnego można znaleźć na przykład w publikacjach:

| — | Hannigan, E., Cook, J., „Matching and VIA: quasi-experimental methods in a world of imperfect data”, Proceedings of IEPEC 2015 (https://www.iepec.org/wp-content/uploads/2018/02/2015_hannigan_cook-1.pdf); |
| --- | --- |

—

Hannigan, E., Cook, J., „Matching and VIA: quasi-experimental methods in a world of imperfect data”, Proceedings of IEPEC 2015 (https://www.iepec.org/wp-content/uploads/2018/02/2015_hannigan_cook-1.pdf);

| — | Voswinkel, F., Broc, J.S., Breitschopf, B., & Schlomann, B. Evaluating net energy savings – a topical case study of the EPATEE project, 2018, studium przypadku finansowane w ramach programu „Horyzont 2020” (https://epatee.eu/sites/default/files/files/epatee_topical_case_study__net_energy_savings.pdf). |
| --- | --- |

—

Voswinkel, F., Broc, J.S., Breitschopf, B., & Schlomann, B. Evaluating net energy savings – a topical case study of the EPATEE project, 2018, studium przypadku finansowane w ramach programu „Horyzont 2020” (https://epatee.eu/sites/default/files/files/epatee_topical_case_study__net_energy_savings.pdf).

(3)  Więcej informacji szczegółowych na temat okresu obowiązywania można znaleźć w dodatku VIII.

DODATEK VII

STRATEGIE POLITYCZNE DOTYCZĄCE SEKTORA TRANSPORTU, KTÓRE WYKRACZAJĄ POZA PRAWO UNII

W sektorze transportu krajowe, regionalne i lokalne strategie polityczne (poza środkami podatkowymi dotyczącymi energii/CO2) mogą prowadzić do uzyskania oszczędności energii dzięki:

| — | ograniczaniu konieczności podróży, |
| --- | --- |

—

ograniczaniu konieczności podróży,

| — | przejściu na bardziej energooszczędne rodzaje transportu, lub |
| --- | --- |

—

przejściu na bardziej energooszczędne rodzaje transportu, lub

| — | zwiększaniu efektywności środków transportu. |
| --- | --- |

—

zwiększaniu efektywności środków transportu.

1.   Środki mające na celu promowanie energooszczędnych pojazdów drogowych

1.1.   Zwiększanie średniej efektywności energetycznej nowych parków samochodowych

Środki z dziedziny polityki, które mają na celu promowanie zakupu bardziej energooszczędnych nowych pojazdów, obejmują:

| — | zachęty finansowe lub przepisy dotyczące zakupu elektrycznych lub innych energooszczędnych pojazdów, |
| --- | --- |

—

zachęty finansowe lub przepisy dotyczące zakupu elektrycznych lub innych energooszczędnych pojazdów,

| — | inne zachęty takie jak preferencyjne traktowanie na drogach lub dotyczące parkowania, oraz |
| --- | --- |

—

inne zachęty takie jak preferencyjne traktowanie na drogach lub dotyczące parkowania, oraz

| — | opodatkowanie pojazdów na podstawie emisji CO2 lub kryteriów efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

opodatkowanie pojazdów na podstawie emisji CO2 lub kryteriów efektywności energetycznej.

Istnieje jednak prawdopodobieństwo, że oszczędność energii będzie ograniczać się do pojazdów nieobjętych unijnymi normami emisji, a oszczędności energii osiągnięte dzięki zamówieniom publicznym muszą być dodatkowe w stosunku do oszczędności wymaganych na podstawie zmienionej dyrektywy w sprawie ekologicznie czystych pojazdów.

Zmieniona dyrektywa w sprawie ekologicznie czystych pojazdów nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, by zamówienie publiczne określonych pojazdów transportu drogowego było zgodne z minimalnymi celami zamówienia dotyczącymi ekologicznie czystych i bezemisyjnych pojazdów w dwóch okresach odniesienia (od wejścia w życie do dnia 31 grudnia 2025 r. oraz od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2030 r.). Podczas uwzględniania oszczędności energii uzyskanej dzięki środkom z dziedziny polityki mającym na celu promowanie zamówień publicznych dotyczących bardziej energooszczędnych pojazdów państwa członkowskie będą musiały wykazać dodatkowość tych oszczędności w odniesieniu do oszczędności wynikających z wymogów określonych w dyrektywie w sprawie ekologicznie czystych pojazdów; taka sytuacja może mieć miejsce np. jeżeli środki z dziedziny polityki prowadzą do nabywania w ramach zamówień publicznych większego odsetka ekologicznie czystych pojazdów niż wymagana na podstawie dyrektywy. Biorąc pod uwagę, że minimalne cele zamówienia wynikające z dyrektywy w sprawie ekologicznie czystych pojazdów nie zostały określone w odniesieniu do poszczególnych lat, ale w odniesieniu do wieloletniego okresu, oszczędności z tego rodzaju środka należy ująć w odniesieniu do ostatniego roku każdego okresu, aby umożliwić wiarygodną ocenę ich dodatkowości oraz zapewnić elastyczność przewidzianą dla poszczególnych organów publicznych na podstawie dyrektywy w sprawie ekologicznie czystych pojazdów (1).

Biorąc pod uwagę, że pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawiera wymóg, by oszczędności energii były dodatkowe w stosunku do tych wynikających z wdrożenia obowiązkowego prawa Unii, oraz w odniesieniu do istniejących norm emisji, państwa członkowskie muszą dokładnie ocenić obowiązujące prawo Unii, w tym rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 oraz rozporządzenie (UE) 2019/631 (normy emisji dla nowych samochodów osobowych i dla nowych lekkich pojazdów użytkowych).

Rozporządzenia (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 zawierają wymóg, by producenci samochodów osobowych i lekkich pojazdów dostawczych zapewniali odpowiednio, by średni indywidualny poziom emisji CO2 ich pojazdów nie przekraczał docelowych indywidualnych poziomów emisji określonych zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia lub zgodnie z odstępstwami, które przyznano takim producentom. W rozporządzeniu (UE) 2019/631 nałożono na wszystkich producentów samochodów osobowych lub lekkich pojazdów dostawczych wymóg zapewnienia, by ich średni indywidualny poziom emisji CO2 nie przekraczał docelowych indywidualnych poziomów emisji na 2025 r. i 2030 r. ustalonych zgodnie z załącznikiem I do tego rozporządzenia lub, w przypadku przyznania producentowi odstępstwa, zgodnie z tym odstępstwem.

We wszystkich trzech rozporządzeniach umożliwiono producentom podjęcie decyzji dotyczącej sposobu osiągnięcia ich celów oraz uśrednienia emisji nowego parku samochodowego zamiast przestrzegania celów dotyczących emisji CO2 dla każdego pojazdu. Ponadto producenci mogą tworzyć grupy w oparciu o otwarte, przejrzyste i niedyskryminacyjne zasady. Indywidualne cele producentów zastąpiono wspólnym celem, który członkowie mają osiągnąć wspólnie.

Jeżeli państwo członkowskie wprowadziło krajowe środki z dziedziny polityki, oczekuje się, że producenci dostosują swoje strategie cenowe na wszystkich rynkach UE, aby osiągnąć swoje cele na poziomie UE. Państwa członkowskie muszą wykazać, że oszczędność energii przypisana takim środkom nie zastąpiła jedynie wymaganych wysiłków producentów i doprowadziła do przekroczenia celów w latach docelowych lub właściwej trajektorii emisji między latami docelowymi (2021, 2025 i 2030). Oszczędność energii związaną z nowymi pojazdami objętymi unijnymi normami emisji można osiągnąć dzięki środkom, które zachęcają do wczesnej wymiany (zob. sekcje 1.2 i 1.3).

Oczekuje się, że przyszłe prawo Unii odnoszące się do samochodów ciężarowych będzie miało podobny wpływ na zdolność do osiągania kwalifikowalnych oszczędności energii dzięki wymianie pojazdów (2). Proponowany akt prawny nakładałby na wszystkich producentów dużych samochodów ciężarowych obowiązek zapewnienia, by ich średni indywidualny poziom emisji CO2 nie przekraczał docelowego indywidualnego poziomu emisji począwszy od 2025 r. Proponowana zmiana przyszłego prawa Unii obejmującego pojazdy ciężkie będzie prawdopodobnie uwzględniać ustalanie celów na 2030 r. dla większych samochodów ciężarowych, mniejszych samochodów ciężarowych, autobusów i autokarów.

W przypadku pojazdów nieobjętych unijnymi normami emisji (np. motocykle, mniejsze samochody ciężarowe, autobusy, autokary (oraz do 2025 r. większe samochody ciężarowe)) roczne oszczędności można obliczyć, porównując roczne zużycie energii przez pojazdy nabyte w wyniku stosowania środka ze średnim rocznym zużyciem energii przez przeciętny dla rynku pojazd należący do tej samej klasy pojazdu (wyrażonej wielkością i napędem).

Orientacyjny przykład (klasa pojazdu nieobjęta unijnymi normami emisji):

TFES=∑n_affected × (FEC_average-FEC_affected)

gdzie:

| TFES | = | ostateczna roczna oszczędność energii (brutto); |
| --- | --- | --- |
| n_affected | = | liczba pojazdów nabytych w następstwie programu; |
| FEC_average | = | średnie rynkowe roczne zużycie energii końcowej; oraz |
| FEC_affected | = | średnie roczne zużycie energii końcowej pojazdów nabytych w następstwie programu. |

TFES

=

ostateczna roczna oszczędność energii (brutto);

n_affected

=

liczba pojazdów nabytych w następstwie programu;

FEC_average

=

średnie rynkowe roczne zużycie energii końcowej; oraz

FEC_affected

=

średnie roczne zużycie energii końcowej pojazdów nabytych w następstwie programu.

1.2.   Zwiększanie tempa zastępowania mniej energooszczędnych pojazdów w parkach bardziej energooszczędnymi pojazdami

Środki z dziedziny polityki, które prowadzą do zwiększenia tempa upowszechniania bardziej energooszczędnych pojazdów, obejmują programy złomowania pojazdów i środki z dziedziny polityki dotyczące wymiany parku pojazdów. Inne środki, które zachęcają do upowszechniania bardziej energooszczędnych pojazdów (zob. sekcja 1.1), mogą prowadzić do przyspieszenia zakupów, np. w przypadku gdy zachęty finansowe są ograniczone czasowo.

W pkt 2 lit. f) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wyjaśniono, że środki z dziedziny polityki, które przyspieszają upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie pojazdów, można zgłosić w całości pod warunkiem wykazania, że upowszechnienie ma miejsce przed upływem przewidywanego średniego cyklu życia [...] pojazdu bądź przed upływem zwykłego terminu wymiany [...] pojazdu.

W związku z tym obliczenie oszczędności energii należy podzielać na dwa etapy:

| (i) | obliczanie całych oszczędności (w odniesieniu do liczby lat do upływu normalnego cyklu życia starego pojazdu lub normalnego terminu wymiany pojazdu); oraz |
| --- | --- |

(i)

obliczanie całych oszczędności (w odniesieniu do liczby lat do upływu normalnego cyklu życia starego pojazdu lub normalnego terminu wymiany pojazdu); oraz

| (ii) | w odniesieniu do pozostałego cyklu życia nowego pojazdu po upływie przewidywanego cyklu życia lub po upływie zwykłego terminu wymiany starego pojazdu, obliczanie oszczędności z uwzględnieniem dodatkowości. |
| --- | --- |

(ii)

w odniesieniu do pozostałego cyklu życia nowego pojazdu po upływie przewidywanego cyklu życia lub po upływie zwykłego terminu wymiany starego pojazdu, obliczanie oszczędności z uwzględnieniem dodatkowości.

Oczekuje się, że wymiana najmniej energooszczędnych pojazdów o najdłuższym przewidywanym średnim cyklu życia przyniesie największą oszczędność energii. Państwa członkowskie powinny opisać w swoich krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu metodę wykorzystaną, aby oszacować średni cykl życia, oraz podstawę ustalenia takiej metody, w tym badania mające na celu zapewnienie prawidłowości metodologii. W tym zakresie państwa członkowskie mogą przedstawić dowody dotyczące przewidywanego średniego cyklu życia pojazdów, których dotyczą strategie polityczne przyspieszające upowszechnienie się bardziej energooszczędnych pojazdów, np. dane statystyczne na temat złomowania pojazdów. Jeżeli strategie dotyczą pojazdów, których wiek przekracza przewidywany średni cykl życia, konieczne może być przeprowadzenie badań, aby określić ich przewidywany średni cykl życia.

Orientacyjny przykład obliczeń dotyczący obliczania oszczędności energii wynikającej z wczesnej wymiany (pojazd nieobjęty unijnymi normami emisji)

Poniższy rysunek przedstawia przykładowe obliczenie oszczędności energii (w ustalonych jednostkach) w przypadku wczesnej wymiany pojazdu nieobjętego unijnymi normami emisji (np. motocykl) zaliczanego do klasy rynku masowego o przewidywanym cyklu życia równym 15 lat.

Przewiduje się, że przeciętny pojazd tej klasy stanowiący część zasobów zużywa 100 jednostek oraz zostanie zastąpiony na koniec roku siódmego (tj. wymiana pojazdu zostaje przyspieszona o osiem lat). Przewiduje się, że średnie rynkowe zużycie referencyjne średniej rynkowej wynosi 80 jednostek, a zużycie w przypadku rozwiązania energooszczędnego wynosi 60 jednostek. Dodatkowa oszczędność energii wynosi zatem (100 - 60) × 8 + (80 - 60) × 7 = 460 jednostek.

W tym przykładzie z powodu braku danych na temat faktycznego zużycia wymienionych pojazdów jako punkt odniesienia na potrzeby obliczeń oszczędności w ciągu pierwszych ośmiu lat można wykorzystać średnie zużycie pojazdów stanowiących część zasobów; średnie rynkowe zużycie referencyjne średniej rynkowej w przypadku dokonania zakupu w celu wymiany uznaje się za punkt odniesienia na potrzeby obliczenia oszczędności energii w odniesieniu do pozostałego przewidywanego cyklu życia pojazdu zastępczego.

W przypadku nowych samochodów osobowych i lekkich pojazdów dostawczych objętych unijnymi normami emisji w następstwie wdrożenia rozporządzeń (WE) nr 443/2009, (UE) nr 510/2011 i (UE) 2019/631 zużycie energii związane ze średnimi emisjami CO2 w roku zakupu należy wykorzystać jako wartość odniesienia w przypadku pojazdów zastępczych. Odpowiada to za efekt kompensowania wysiłków, jakie producenci musieliby podjąć, aby osiągnąć wiążące cele wymagane zgodnie z załącznikiem V pkt 2 lit. b), który stanowi, że oszczędności energii są dodatkowe w stosunku do tych wynikających z wdrożenia obowiązkowego prawa Unii.

Przyszłe prawo Unii odnoszące się do samochodów ciężarowych może mieć podobny wpływ na zdolność do osiągania kwalifikowalnych oszczędności energii dzięki wymianie pojazdów (3).

Przykład obliczenia oszczędności energii wynikającej z wczesnej wymiany (pojazdy objęte unijnymi normami emisji)

Poniższy rysunek przedstawia obliczenia oszczędności energii (w ustalonych jednostkach) w przypadku wczesnej wymiany pojazdu objętego unijnymi normami emisji (np. samochód osobowy) z klasy rynku masowego o przewidywanym cyklu życia równym 15 lat. Przewiduje się, że przeciętny pojazd tej klasy stanowiący część zasobów zużywa 100 jednostek oraz zostanie zastąpiony na koniec roku siódmego (tj. wymiana pojazdu zostaje przyspieszona o osiem lat).

Przewiduje się, że średnie rynkowe zużycie referencyjne wynosi 80 jednostek, a zużycie w przypadku rozwiązania energooszczędnego wynosi 60 jednostek. Jednak z powodu efektu wyrównawczego prawa Unii kwalifikowalna jest jedynie oszczędność energii z wczesnego okresu wymiany, którą należy obliczać w odniesieniu do średniej rynkowej, a nie do pojazdu zastępczego. Dodatkowe oszczędności wynoszą zatem (100 – 80) × 8 = 160 jednostek.

W przypadku wszystkich środków z dziedziny polityki przyspieszających upowszechnienie bardziej energooszczędnych rozwiązań należy przedstawić dowody potwierdzające, że wymienione pojazdy nie są ponownie wprowadzane na rynek wtórny, aby zapewnić, by oszczędność energii nie została zniesiona z powodu dodatkowego zużycia energii przez pojazdy nieefektywne.

1.3.   Zwiększanie efektywności energetycznej istniejących pojazdów

Środki z dziedziny polityki, które prowadzą do osiągnięcia następujących celów, mogą przyczyniać się do uzyskania oszczędności energii dzięki ograniczeniu zużycia energii na pasażerokilometr/tonokilometr:

| — | zwiększenie efektywności istniejących pojazdów (np. dzięki zachęcaniu do stosowania bardziej energooszczędnych opon lub smarów zapewniających oszczędność energii), |
| --- | --- |

—

zwiększenie efektywności istniejących pojazdów (np. dzięki zachęcaniu do stosowania bardziej energooszczędnych opon lub smarów zapewniających oszczędność energii),

| — | poprawa infrastruktury transportowej oraz funkcjonowania systemu transportu (np. poprzez ograniczenie zagęszczenia ruchu), |
| --- | --- |

—

poprawa infrastruktury transportowej oraz funkcjonowania systemu transportu (np. poprzez ograniczenie zagęszczenia ruchu),

| — | zwiększenie średnich obciążeń (np. dzięki zachęcaniu do car-sharingu lub logistyce dotyczącej towarów), oraz |
| --- | --- |

—

zwiększenie średnich obciążeń (np. dzięki zachęcaniu do car-sharingu lub logistyce dotyczącej towarów), oraz

| — | wpływ na zachowanie kierowców (np. przez obniżenie dozwolonej maksymalnej prędkości lub przez kampanie promujące ekologiczny styl jazdy). |
| --- | --- |

—

wpływ na zachowanie kierowców (np. przez obniżenie dozwolonej maksymalnej prędkości lub przez kampanie promujące ekologiczny styl jazdy).

Aby obliczyć oszczędność energii wynikającą z tych środków, należy dokonać szacunków liczby uczestników, których dotyczą (np. pojazdy, kierowcy, pasażerowie lub tony towaru), wraz z oczekiwanymi oszczędnościami na uczestnika oraz trwałością wpływu środków z upływem czasu.

Orientacyjny przykład odnoszący się do kampanii promującej ekologiczny styl jazdy

TFES=∑n_affected × FEC_average × Sawar × (1-Et) × (1-Pt)

gdzie:

| TFES | = | ostateczna roczna oszczędność energii (brutto); |
| --- | --- | --- |
| n_affected | = | liczba uczestników przeszkolonych w wyniku przeprowadzenia programu; |
| FEC_average | = | średnie roczne zużycie energii końcowej; |
| Sawar | = | % oszczędności na uczestnika programu; |
| Et | = | % poprawy technologii nowego pojazdu, która sprawia, że zużycie energii jest w mniejszym stopniu zależne od nawyków kierowców (np. hamowanie rekuperacyjne w pojazdach elektrycznych), i która wzrasta z czasem; oraz |
| Pt | = | % zmniejszenia wpływu szkolenia na uczestnika po zakończeniu szkolenia (czynnik spadku wartości, który wzrasta z czasem). |

TFES

=

ostateczna roczna oszczędność energii (brutto);

n_affected

=

liczba uczestników przeszkolonych w wyniku przeprowadzenia programu;

FEC_average

=

średnie roczne zużycie energii końcowej;

Sawar

=

% oszczędności na uczestnika programu;

Et

=

% poprawy technologii nowego pojazdu, która sprawia, że zużycie energii jest w mniejszym stopniu zależne od nawyków kierowców (np. hamowanie rekuperacyjne w pojazdach elektrycznych), i która wzrasta z czasem; oraz

Pt

=

% zmniejszenia wpływu szkolenia na uczestnika po zakończeniu szkolenia (czynnik spadku wartości, który wzrasta z czasem).

2.   Ograniczenie konieczności podróżowania lub przejście na bardziej efektywne rodzaje transportu

Środki z dziedziny polityki stworzone, aby ograniczyć konieczność podróżowania lub przejść na bardziej efektywne rodzaje transportu, mogą obejmować:

| — | inwestycje w infrastrukturę transportową (np. koleje, autobusy, promy, pasy ruchu dla autobusów, pasy ruchu dla rowerów, przekształcanie w strefy dla pieszych), aby zapewnić więcej możliwości, m.in.:






  — | zintegrowane krzyżowe systemy komunikacji zbiorowej, |
| --- | --- | --- |

—

inwestycje w infrastrukturę transportową (np. koleje, autobusy, promy, pasy ruchu dla autobusów, pasy ruchu dla rowerów, przekształcanie w strefy dla pieszych), aby zapewnić więcej możliwości, m.in.:

—

zintegrowane krzyżowe systemy komunikacji zbiorowej,

| — | rower i hulajnogi publiczne, które zapewniają podróżującym możliwość przemieszczania się „od drzwi do drzwi”, |
| --- | --- |

—

rower i hulajnogi publiczne, które zapewniają podróżującym możliwość przemieszczania się „od drzwi do drzwi”,

| — | transport pasażerski i towarowy, |
| --- | --- |

—

transport pasażerski i towarowy,

| — | zachęcanie do pracy zdalnej, oraz |
| --- | --- |

—

zachęcanie do pracy zdalnej, oraz

| — | koleje dużej prędkości, które stanowią alternatywę dla lotnictwa krótkodystansowego, |
| --- | --- |

—

koleje dużej prędkości, które stanowią alternatywę dla lotnictwa krótkodystansowego,

| — | instrumenty podatkowe takie jak dotacje dla transportu zbiorowego, |
| --- | --- |

—

instrumenty podatkowe takie jak dotacje dla transportu zbiorowego,

| — | opłaty drogowe na podstawie stopnia zagęszczenia ruchu lub emisji CO2, |
| --- | --- |

—

opłaty drogowe na podstawie stopnia zagęszczenia ruchu lub emisji CO2,

| — | reforma istniejących przepisów lub środków podatkowych, np. za pośrednictwem zintegrowanego zagospodarowania terenu, aby sprzyjać rozwojowi w pobliżu infrastruktury transportu publicznego, oraz |
| --- | --- |

—

reforma istniejących przepisów lub środków podatkowych, np. za pośrednictwem zintegrowanego zagospodarowania terenu, aby sprzyjać rozwojowi w pobliżu infrastruktury transportu publicznego, oraz

| — | zmiana przepisów dotyczących samochodów służbowych lub przepisów podatkowych, aby zapewnić pracownikom alternatywę dla ponoszenia kosztów transportu zbiorowego lub przejazdów rowerem. |
| --- | --- |

—

zmiana przepisów dotyczących samochodów służbowych lub przepisów podatkowych, aby zapewnić pracownikom alternatywę dla ponoszenia kosztów transportu zbiorowego lub przejazdów rowerem.

Orientacyjny przykład obliczenia oszczędności energii wynikającej z pobierania opłat z tytułu zatorów komunikacyjnych

Jeżeli miasto wprowadza opłatę z tytułu zatorów komunikacyjnych, oszczędność energii można obliczyć, porównując oczekiwane zużycie energii przez wolumen ruchu w przypadku braku opłaty za zużycie energii przez wolumen ruchu po wprowadzeniu środka. Dane na temat wolumenu ruchu można gromadzić za pośrednictwem infrastruktury pobierania opłat.

Państwa członkowskie będą musiały uwzględnić skutki kompensacji wynikające np. ze wzrostu wykorzystania transportu publicznego, zmian w transporcie poza strefą zagęszczonego ruchu i zmian zużycia energii wynikających ze zmian w strumieniu ruchu.

---

(1)  Zob. http://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document.html?reference=EPRS_BRI(2018)614690 oraz https://ec.europa.eu/transport/themes/sustainable/consultations/2016-clean-vehicles_en.

(2)  Zob. http://europa.eu/rapid/press-release_IP-19-1071_en.htm

(3)  Zob. http://europa.eu/rapid/press-release_IP-19-1071_en.htm

DODATEK VIII

OKRES OBOWIĄZYWANIA ŚRODKÓW I TEMPO ZMNIEJSZANIA SIĘ OSZCZĘDNOŚCI W TYM OKRESIE

Państwa członkowskie powinny najpierw rozróżnić wymogi, które należy wziąć pod uwagę:

| — | okres obowiązywania środka, oraz |
| --- | --- |

—

okres obowiązywania środka, oraz

| — | tempo zmniejszania się oszczędności energii w danym okresie objętym obowiązkiem. |
| --- | --- |

—

tempo zmniejszania się oszczędności energii w danym okresie objętym obowiązkiem.

1.   Okres obowiązywania środków

Do celów załącznika V pkt 2 lit. i) państwa członkowskie mogą stosować orientacyjne wartości dotyczące okresu obowiązywania dla rodzaju środka z dziedziny polityki przedstawione w niewyczerpującym wykazie w tabeli poniżej (1). Państwa członkowskie mogą również stosować inne wartości, ale w każdym przypadku muszą opisać w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu okresy obowiązywania stosowane w odniesieniu do rodzaju środka oraz sposób ich obliczania lub na czym się opierają (2).

Orientacyjny czas trwania oszczędności energii w podziale na rodzaj środka

| Rodzaj działania (w rozbiciu na odnośne sektory) | Orientacyjny czas trwania (lata) |
| --- | --- |
| BUDYNKI | |
| Energooszczędne budownictwo | > 25 |
| Izolacja przegród zewnętrznych (mur szczelinowy, mur pełny, poddasze, dach, podłoga) | > 25 |
| Okna/oszklenie | > 25 |
| Izolacja rur z gorącą wodą | 20 |
| Nowy/zmodernizowany system ciepłowniczy | 20 |
| Ekrany zagrzejnikowe (materiał izolacyjny umieszczany między grzejnikiem a ścianą w celu odbijania ciepła do wnętrza pomieszczenia) | 18 |
| Wysokosprawne kotły (< 30 kW) | 20 |
| Układy odzysku ciepła | 17 |
| Pompa ciepła | 10 (powietrze-powietrze);
  15 (powietrze-woda);
  25 (geotermalna) |
| Pompa cyrkulacyjna (dystrybucja ciepła) | 10 |
| Energooszczędna żarówka (LED) | 15 |
| Oprawa oświetleniowa z systemami balastów (jednostki oświetleniowe z dedykowanymi energooszczędnymi elementami wyposażenia lamp) | 15 |
| Energooszczędne urządzenia chłodnicze | 15 |
| Energooszczędne urządzenia wykorzystujące wodę | 12 |
| Krany oszczędzające ciepłą wodę z ogranicznikami przepływu | 15 |
| Zbiornik ciepłej wody z izolacją | 15 |
| Energooszędny agregat chłodniczy lub klimatyzator | 10 |
| Wyrównanie hydrauliczne dystrybucji energii cieplnej (w przypadku centralnych systemów ciepłowniczych) | 10 |
| Kontrola ogrzewania | 5 |
| Uszczelnianie (materiał wypełniający szczeliny między drzwiami, okami itp., aby zwiększyć szczelność budynków) | 5 |
| Elektroniczne dobra konsumpcyjne | 3 |
| USŁUGI | |
| Energooszczędne budownictwo | > 25 |
| Izolacja przegród zewnętrznych (mur szczelinowy, mur pełny, poddasze, dach, podłoga) | > 25 |
| Okna/oszklenie | > 25 |
| Kotły (> 30 kW) | 25 |
| Pompy ciepła | 10 (powietrze-powietrze);
  15 (powietrze-woda);
  25 (geotermalna) |
| Układy odzysku ciepła | 17 |
| Energooszczędne klimatyzatory centralne i agregaty chłodnicze | 17 |
| Energooszczędne systemy wentylacji | 15 |
| Publiczne systemy oświetlenia/systemy oświetlenia ulic | 13 |
| Nowe/odnowione oświetlenie biur | 12 |
| Chłodzenie komercyjne | 8 |
| Sterowniki oświetlenia wykrywające ruch | 10 |
| Energooszczędne urządzenia biurowe | 3 |
| Systemy zarządzania energią (por. ISO 50001) | 2 |
| TRANSPORT | |
| Energooszczędne pojazdy | (100 000 km) (*1) |
| Opony o niskim oporze do samochodów osobowych | (50 000 km) (*1) |
| Opony o niskim oporze do samochodów ciężarowych | (100 000 km) (*1) |
| Burty do samochodów ciężarowych (poprawa aerodynamiki pojazdów ciężarowych) | (50 000 km) (*1) |
| Kontrola ciśnienia w oponach samochodów ciężarowych (automatyczne mierniki monitorujące ciśnienie w oponach) | (50 000 km) (*1) |
| Dodatki paliwowe | 2 |
| Zmiana środków transportu | 2 |

Rodzaj działania (w rozbiciu na odnośne sektory)

Orientacyjny czas trwania (lata)

BUDYNKI

Energooszczędne budownictwo

> 25

Izolacja przegród zewnętrznych (mur szczelinowy, mur pełny, poddasze, dach, podłoga)

> 25

Okna/oszklenie

> 25

Izolacja rur z gorącą wodą

20

Nowy/zmodernizowany system ciepłowniczy

20

Ekrany zagrzejnikowe (materiał izolacyjny umieszczany między grzejnikiem a ścianą w celu odbijania ciepła do wnętrza pomieszczenia)

18

Wysokosprawne kotły (< 30 kW)

20

Układy odzysku ciepła

17

Pompa ciepła

10 (powietrze-powietrze);

15 (powietrze-woda);

25 (geotermalna)

Pompa cyrkulacyjna (dystrybucja ciepła)

10

Energooszczędna żarówka (LED)

15

Oprawa oświetleniowa z systemami balastów (jednostki oświetleniowe z dedykowanymi energooszczędnymi elementami wyposażenia lamp)

15

Energooszczędne urządzenia chłodnicze

15

Energooszczędne urządzenia wykorzystujące wodę

12

Krany oszczędzające ciepłą wodę z ogranicznikami przepływu

15

Zbiornik ciepłej wody z izolacją

15

Energooszędny agregat chłodniczy lub klimatyzator

10

Wyrównanie hydrauliczne dystrybucji energii cieplnej (w przypadku centralnych systemów ciepłowniczych)

10

Kontrola ogrzewania

5

Uszczelnianie (materiał wypełniający szczeliny między drzwiami, okami itp., aby zwiększyć szczelność budynków)

5

Elektroniczne dobra konsumpcyjne

3

USŁUGI

Energooszczędne budownictwo

> 25

Izolacja przegród zewnętrznych (mur szczelinowy, mur pełny, poddasze, dach, podłoga)

> 25

Okna/oszklenie

> 25

Kotły (> 30 kW)

25

Pompy ciepła

10 (powietrze-powietrze);

15 (powietrze-woda);

25 (geotermalna)

Układy odzysku ciepła

17

Energooszczędne klimatyzatory centralne i agregaty chłodnicze

17

Energooszczędne systemy wentylacji

15

Publiczne systemy oświetlenia/systemy oświetlenia ulic

13

Nowe/odnowione oświetlenie biur

12

Chłodzenie komercyjne

8

Sterowniki oświetlenia wykrywające ruch

10

Energooszczędne urządzenia biurowe

3

Systemy zarządzania energią (por. ISO 50001)

2

TRANSPORT

Energooszczędne pojazdy

(100 000 km) (*1)

Opony o niskim oporze do samochodów osobowych

(50 000 km) (*1)

Opony o niskim oporze do samochodów ciężarowych

(100 000 km) (*1)

Burty do samochodów ciężarowych (poprawa aerodynamiki pojazdów ciężarowych)

(50 000 km) (*1)

Kontrola ciśnienia w oponach samochodów ciężarowych (automatyczne mierniki monitorujące ciśnienie w oponach)

(50 000 km) (*1)

Dodatki paliwowe

2

Zmiana środków transportu

2

| Rodzaj czynności | Orientacyjny czas trwania oszczędności energii (lata) |
| --- | --- |
| PRZEMYSŁ | |
| Kogeneracja (CHP) | 10 |
| Odzysk ciepła odpadowego | 10 |
| Energooszczędne instalacje sprężonego powietrza | 10 |
| Energooszczędne silniki elektryczne/układy bezstopniowej regulacji obrotów | 8 |
| Energooszczędne układy pompowania | 10 |
| Energooszczędny system wentylacji | 10 |
| Systemy zarządzania energią (por. ISO 50001) | 2 |

Rodzaj czynności

Orientacyjny czas trwania oszczędności energii (lata)

PRZEMYSŁ

Kogeneracja (CHP)

10

Odzysk ciepła odpadowego

10

Energooszczędne instalacje sprężonego powietrza

10

Energooszczędne silniki elektryczne/układy bezstopniowej regulacji obrotów

8

Energooszczędne układy pompowania

10

Energooszczędny system wentylacji

10

Systemy zarządzania energią (por. ISO 50001)

2

W stosownych przypadkach charakterystyka energetyczna wymienionych powyżej rodzajów działania indywidualnego powinna przekraczać minimalny poziom wymagany na podstawie obowiązującego prawa Unii, np. pkt 2 lit. c) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

„Orientacyjny czas trwania oszczędności energii” oznacza okres, w którym działanie zostało wprowadzone i jest realizowane. Okres ten może być krótszy niż techniczny cykl życia (określony przez producenta) z powodu efektu nieutrzymania (np. wycofania lub zużycia produktu), co może mieć zastosowanie w szczególności:

| — | do indywidualnych działań związanych z zachowaniem, |
| --- | --- |

—

do indywidualnych działań związanych z zachowaniem,

| — | w przypadku występowania problemów związanych z jakością lub utrzymaniem wprowadzonego produktu lub działania indywidualnego, oraz |
| --- | --- |

—

w przypadku występowania problemów związanych z jakością lub utrzymaniem wprowadzonego produktu lub działania indywidualnego, oraz

| — | w sektorach działalności o niepewnych cyklach koniunkturalnych (np. sklepy, które zamykają się kilka lat po otwarciu). |
| --- | --- |

—

w sektorach działalności o niepewnych cyklach koniunkturalnych (np. sklepy, które zamykają się kilka lat po otwarciu).

Podczas obliczania łącznej oszczędności energii zgodnie z art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej należy wziąć pod uwagę również kwalifikowalny okres oszczędności energii. Oznacza to, że w obliczeniach można uwzględnić tylko oszczędności osiągnięte w odpowiednim okresie objętym obowiązkiem (począwszy od rozpoczęcia wdrażania działania indywidualnego do zakończenia okresu objętego obowiązkiem).

Jeżeli chodzi o środki dotyczące zachowania, państwa członkowskie mogą przyjąć domyślnie, że zastosowany okres obowiązywania równa się czasowi trwania interwencji promującej zachowania energooszczędne. Państwa członkowskie mogą zgłosić inną wartość, ale w każdym przypadku muszą opisać w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu stosowane okresy obowiązywania i sposób ich obliczania lub na czym się opierają (3).

2.   Tempo zmniejszania się oszczędności energii w danym okresie objętym obowiązkiem

2.1.   Uwagi ogólne

Poza obowiązkiem uwzględnienia okresu obowiązywania każdego środka w pkt 2 lit. i) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej nałożono na państwa członkowskie obowiązek wzięcia pod uwagę tempa zmniejszania się oszczędności energii z upływem czasu. W trakcie tego działania państwa członkowskie powinny uwzględnić:

| — | liczbę lat, w których działania indywidualne przynosiły skutki (tj. uwzględnianie okresu obowiązywania), |
| --- | --- |

—

liczbę lat, w których działania indywidualne przynosiły skutki (tj. uwzględnianie okresu obowiązywania),

| — | moment, w którym działanie indywidualne było/będzie wdrożone po raz pierwszy, |
| --- | --- |

—

moment, w którym działanie indywidualne było/będzie wdrożone po raz pierwszy,

| — | czas trwania okresu objętego obowiązkiem, oraz |
| --- | --- |

—

czas trwania okresu objętego obowiązkiem, oraz

| — | w stosownych przypadkach zamiar skorzystania z opcji określonych w art. 7 ust. 4 lub 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

w stosownych przypadkach zamiar skorzystania z opcji określonych w art. 7 ust. 4 lub 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Ogólnie rzecz biorąc, ocena tempa, w jakim oszczędności zmniejszają się w czasie, musi uwzględniać czas trwania okresów objętych obowiązkiem. Jeżeli nie występuje zamiar skorzystania z opcji określonych w art. 7 ust. 4 lit. d), e) lub g) lub ust. 8 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, maksymalny okres obowiązywania wynosi:

| — | siedem lat w przypadku pierwszego okresu objętego obowiązkiem (2014–2020), oraz |
| --- | --- |

—

siedem lat w przypadku pierwszego okresu objętego obowiązkiem (2014–2020), oraz

| — | dziesięć lat w przypadku drugiego (2021–2030) i kolejnych okresów objętych obowiązkiem. |
| --- | --- |

—

dziesięć lat w przypadku drugiego (2021–2030) i kolejnych okresów objętych obowiązkiem.

Jeżeli państwa członkowskie przewidują skorzystanie z tych opcji, maksymalny okres obowiązywania może wynosić do 22 lat (zob. tabela poniżej):

| Przykład | Okres, w którym wdrożono nowe działania | Oszczędności osiągnięte w: | Okres objęty obowiązkiem, w odniesieniu do którego stosuje się oszczędności | Warunki |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 1.1.2014–31.12.2020 | 2014–2020 | 2014–2020 | Brak szczególnego warunku |
| 2 | 1.1.2021–31.12.2030 | 2021–2030 | 2021–2030 | Brak szczególnego warunku |
| 3 | po 31.12.2008–31.12.2013 | 2011–2013 | 2014–2020 | Zob. art. 7 ust. 8 |
| 4 | po 31.12.2008–31.12.2013 | 2014–2020 | 2014–2020 | Zob. art. 7 ust. 4 lit. d) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5 |
| 5 | po 31.12.2008–31.12.2013 | 2021–2030 | 2021–2030 | Zob. art. 7 ust. 4 lit. d) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5 |
| 6 | 1.1.2014–31.12.2020 | 2014–2020 | 2021–2030 | Zob. art. 7 ust. 4 lit. g) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5 |
| 7 | 1.1.2018–31.12.2020 | 2021–2030 | 2021–2030 | Zob. art. 7 ust. 4 lit. e) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5 |

Przykład

Okres, w którym wdrożono nowe działania

Oszczędności osiągnięte w:

Okres objęty obowiązkiem, w odniesieniu do którego stosuje się oszczędności

Warunki

1

1.1.2014–31.12.2020

2014–2020

2014–2020

Brak szczególnego warunku

2

1.1.2021–31.12.2030

2021–2030

2021–2030

Brak szczególnego warunku

3

po 31.12.2008–31.12.2013

2011–2013

2014–2020

Zob. art. 7 ust. 8

4

po 31.12.2008–31.12.2013

2014–2020

2014–2020

Zob. art. 7 ust. 4 lit. d) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5

5

po 31.12.2008–31.12.2013

2021–2030

2021–2030

Zob. art. 7 ust. 4 lit. d) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5

6

1.1.2014–31.12.2020

2014–2020

2021–2030

Zob. art. 7 ust. 4 lit. g) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5

7

1.1.2018–31.12.2020

2021–2030

2021–2030

Zob. art. 7 ust. 4 lit. e) + ograniczenia określone w art. 7 ust. 5

Tylko przykłady 4, 5 i 7 powyżej mogą dotyczyć okresów obowiązywania dłuższych niż 10 lat. Należy również zauważyć, że art. 7 ust. 5 ogranicza korzystanie z tych opcji do maksimum:

| — | 25 % oszczędności zaliczonych na poczet okresu objętego obowiązkiem 2014–2020 (przykład 4), lub |
| --- | --- |

—

25 % oszczędności zaliczonych na poczet okresu objętego obowiązkiem 2014–2020 (przykład 4), lub

| — | 30 % oszczędności obliczonych zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej na okres objęty obowiązkiem tj. lata 2021–2030 (przykłady 5 i 7). |
| --- | --- |

—

30 % oszczędności obliczonych zgodnie z art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej na okres objęty obowiązkiem tj. lata 2021–2030 (przykłady 5 i 7).

W każdym przypadku państwa członkowskie muszą opisać w swoich zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu stosowane okresy obowiązywania środków i sposób ich obliczania lub na czym się opierają (4).

2.2.   Trwałość oszczędności energii

Ponadto oszczędności energii zmieniają się w czasie – głównie ze względu na dwa rodzaje czynników:

| — | pogorszenie wydajności działań indywidualnych (które należy porównać z ewentualnym pogorszeniem, jakie miałoby miejsce w scenariuszu odniesienia), oraz |
| --- | --- |

—

pogorszenie wydajności działań indywidualnych (które należy porównać z ewentualnym pogorszeniem, jakie miałoby miejsce w scenariuszu odniesienia), oraz

| — | zmiany w warunkach stosowania (np. wolumen produkcji). |
| --- | --- |

—

zmiany w warunkach stosowania (np. wolumen produkcji).

Podstawa dowodowa dla tempa, w jakim zmniejszają się oszczędności z upływem czasu, jest ograniczona. Pogorszenie wydajności może być jeszcze bardziej dotkliwe z powodu złej lub niskiej jakości i utrzymania lub nieefektywnych zachowań. Może to mieć znaczenie, jeżeli przepisy dotyczące jakości i utrzymania, np. pkt 2 lit. g) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej lub art. 14 i 15 dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (przegląd systemów ogrzewania i systemów klimatyzacji), są wprowadzane w życie. Podobnie systemy zarządzania energią umożliwiają wykrywanie i szybką korektę nieoczekiwanego nadmiernego zużycia energii lub innych usterek, zmniejszając tym samym ryzyko spadku oszczędności energii wraz z upływem czasu.

Uproszczone podejście mogłoby polegać na ustaleniu domyślnej stopy spadku (równoważnej technicznemu współczynnikowi dyskontowemu). W przypadkach, w których egzekwowanie przepisów dotyczących jakości i utrzymania może być uzasadnione, stopa ta mogłaby być ustalona na niskim, a nawet zerowym poziomie, o ile jest to uzasadnione, i nie można wykazać istotnego spadku oszczędności energii w odpowiednim okresie objętym obowiązkiem.

Szczególną uwagę należy zwrócić na działania indywidualne, których okres obowiązywania jest krótszy niż 10 lat – zwłaszcza działania niskokosztowe, co do których istnieje prawdopodobieństwo, że będą podlegały zmniejszeniu pod względem oszczędności energii w okresie objętym obowiązkiem.

Podobnie jak w kontekście okresu obowiązywania środka, środki dotyczące zachowania stanowią szczególny przypadek, ponieważ stopień, w jakim energooszczędne zachowania są stosowane, można łatwo zmienić w czasie. Zaleca się zatem, aby państwa członkowskie zbadały rzeczywiste skutki zastosowania środków dotyczących zachowania (5).

3.   Metody badania okresu obowiązywania i trwałości oszczędności

W związku z obowiązkiem powiadamiania określonym w pkt 5 lit. h) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zachęca się państwa członkowskie, w miarę możliwości, do wprowadzenia rozwiązań pomiarowych w celu zwiększenia wiedzy na temat zmian w zakresie oszczędności energii w czasie.

Przykłady metod badania czasu trwania, utrzymania i pogorszenia wydajności zostały pokrótce przedstawione w poniższej tabeli:

| Rodzaj metody | Uwzględnione kwestie | Uwagi |
| --- | --- | --- |
| Weryfikacja instalacji na miejscu | Czas trwania/utrzymanie | Kwestie związane z kontrolą wyrywkową (wielkość + straty prób lub ich spójność wraz z upływem czasu): osiągnięcie statystycznie istotnych wyników (chyba że monitorowanie zostało przeprowadzone w wielu celach) może być kosztowne
  Kwestie prawne (dostęp do miejsc kilka lat później) |
| Pomiar i testy na miejscu | Pogorszenie wydajności | Kwestie związane z kontrolą wyrywkową (ale mogą być wykorzystywane do ukierunkowanych weryfikacji); kosztowne (chyba że zostało to już zrobione dla innych celów, np. zarządzania jakością lub nadzoru rynku)
  Nie zawsze jest to technicznie możliwe |
| Badania laboratoryjne | Pogorszenie wydajności | Kosztowne (ale mogą występować synergie, np. między państwami, z nadzorem rynku itp.)
  Trudno jest odzwierciedlić rzeczywiste warunki stosowania (lub symulować starzenie się) |
| Badania/wywiady | Czas trwania/utrzymanie
  Pogorszenie wydajności | Mniej kosztowne
  Odpowiednie w zależności od rodzaju działania
  Kwestia wiarygodności danych deklaratywnych (konieczność starannego sporządzenia kwestionariusza) |
| Analiza rozliczeniowa | Utrzymanie
  Pogorszenie wydajności | Trudno jest znaleźć odpowiednią grupę kontrolną (w razie potrzeby)
  Trudno jest uzyskać wystarczająco długą serię czasową
  Potrzeba gromadzenia danych uzupełniających w celu przeanalizowania zmian w zużyciu energii
  Kosztowna (chyba że uczestnicy przekazują dane w ramach działania) |
| Analiza porównawcza i przegląd literatury wtórnej | Czas trwania/utrzymanie
  Pogorszenie wydajności | Poleganie na dostępnych danych
  Może pomóc w budowaniu konsensusu
  Może pomóc w określeniu, które kwestie wymagają dalszego dochodzenia |
| Modelowanie zapasów | Czas trwania/utrzymanie | Dane dotyczące sprzedaży (potrzebne do oszacowania stopy odnowienia) często są kosztowne
  Alternatywnym źródłem danych mogą być organy zajmujące się zbieraniem/recyklingiem odpadów (nie dotyczy wszystkich rodzajów działań) |

Rodzaj metody

Uwzględnione kwestie

Uwagi

Weryfikacja instalacji na miejscu

Czas trwania/utrzymanie

Kwestie związane z kontrolą wyrywkową (wielkość + straty prób lub ich spójność wraz z upływem czasu): osiągnięcie statystycznie istotnych wyników (chyba że monitorowanie zostało przeprowadzone w wielu celach) może być kosztowne

Kwestie prawne (dostęp do miejsc kilka lat później)

Pomiar i testy na miejscu

Pogorszenie wydajności

Kwestie związane z kontrolą wyrywkową (ale mogą być wykorzystywane do ukierunkowanych weryfikacji); kosztowne (chyba że zostało to już zrobione dla innych celów, np. zarządzania jakością lub nadzoru rynku)

Nie zawsze jest to technicznie możliwe

Badania laboratoryjne

Pogorszenie wydajności

Kosztowne (ale mogą występować synergie, np. między państwami, z nadzorem rynku itp.)

Trudno jest odzwierciedlić rzeczywiste warunki stosowania (lub symulować starzenie się)

Badania/wywiady

Czas trwania/utrzymanie

Pogorszenie wydajności

Mniej kosztowne

Odpowiednie w zależności od rodzaju działania

Kwestia wiarygodności danych deklaratywnych (konieczność starannego sporządzenia kwestionariusza)

Analiza rozliczeniowa

Utrzymanie

Pogorszenie wydajności

Trudno jest znaleźć odpowiednią grupę kontrolną (w razie potrzeby)

Trudno jest uzyskać wystarczająco długą serię czasową

Potrzeba gromadzenia danych uzupełniających w celu przeanalizowania zmian w zużyciu energii

Kosztowna (chyba że uczestnicy przekazują dane w ramach działania)

Analiza porównawcza i przegląd literatury wtórnej

Czas trwania/utrzymanie

Pogorszenie wydajności

Poleganie na dostępnych danych

Może pomóc w budowaniu konsensusu

Może pomóc w określeniu, które kwestie wymagają dalszego dochodzenia

Modelowanie zapasów

Czas trwania/utrzymanie

Dane dotyczące sprzedaży (potrzebne do oszacowania stopy odnowienia) często są kosztowne

Alternatywnym źródłem danych mogą być organy zajmujące się zbieraniem/recyklingiem odpadów (nie dotyczy wszystkich rodzajów działań)

---

(1)  Źródła wykorzystane, aby ustalić te orientacyjne wartości:

| — | CWA 15693:2007, Saving lifetimes of energy efficiency improvement measures in bottom-up calculations, porozumienie robocze CEN, kwiecień 2007; |
| --- | --- |

—

CWA 15693:2007, Saving lifetimes of energy efficiency improvement measures in bottom-up calculations, porozumienie robocze CEN, kwiecień 2007;

| — | Komisja Europejska, Preliminary draft excerpt — Recommendations on measurement and verification methods in the framework of Directive 2006/32/EC on energy end-use efficiency and energy services, 2010 (niepublikowane). |
| --- | --- |

—

Komisja Europejska, Preliminary draft excerpt — Recommendations on measurement and verification methods in the framework of Directive 2006/32/EC on energy end-use efficiency and energy services, 2010 (niepublikowane).

(2)  Zob. pkt 5 lit. h) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

(*1)  Potrzebne są dane na temat średnich pokonywanych dystansów.

(3)  Zob. załącznik V pkt 5 lit. h).

(4)  Zob. załącznik V pkt 5 lit. h).

(5)  Zob. również dodatek VI zawierający dalsze propozycje w spawie środków dotyczących zachowania.

DODATEK IX

KRYTERIA WYKAZYWANIA ISTOTNOŚCI

Zgodnie z pkt 5 lit. g) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i pkt 4 lit. d) załącznika III do rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną państwa członkowskie są zobowiązane do zgłaszania metody obliczeniowej, w tym sprecyzowania:

| — | w jaki sposób ustaliły one dodatkowość i istotność, oraz |
| --- | --- |

—

w jaki sposób ustaliły one dodatkowość i istotność, oraz

| — | jakie metody i poziomy referencyjne zastosowały do oszczędności szacowanych i skalowanych. |
| --- | --- |

—

jakie metody i poziomy referencyjne zastosowały do oszczędności szacowanych i skalowanych.

Bez uszczerbku dla dokonanej przez Komisję oceny planowanych lub istniejących środków z dziedziny polityki, poniższa niewyłączna lista kryteriów mogłaby pomóc państwom członkowskim w ustaleniu metody dokumentowania istotności. Powinny one ocenić w odniesieniu do każdego środka, czy jedno z kryteriów lub ich kombinacja kwalifikuje się do pomocy.

1.   Przykłady kryteriów dokumentowania istotności (system zobowiązujący do efektywności energetycznej)

| — | Kryteria stosowane w celu zatwierdzenia lub odrzucenia kwalifikowalności wkładów zgłoszonych przez strony zobowiązane (lub inne strony uprawnione do ubiegania się o oszczędności) oraz sposób ich weryfikacji

  Orientacyjny przykład

  Zdefiniowane wcześniej rodzaje kwalifikowalnego wkładu (np. pomoc finansowa, ukierunkowane doradztwo energetyczne, wsparcie techniczne na opracowanie lub realizację działań) oraz odpowiednie wymogi (np. minimalna stawka zachęty, próg czasu spłaty, minimalna treść doradztwa energetycznego); podpisana umowa z odbiorcą na realizację projektu, opłacone faktury i dokumentacja projektu. |
| --- | --- |

—

Kryteria stosowane w celu zatwierdzenia lub odrzucenia kwalifikowalności wkładów zgłoszonych przez strony zobowiązane (lub inne strony uprawnione do ubiegania się o oszczędności) oraz sposób ich weryfikacji

Orientacyjny przykład

Zdefiniowane wcześniej rodzaje kwalifikowalnego wkładu (np. pomoc finansowa, ukierunkowane doradztwo energetyczne, wsparcie techniczne na opracowanie lub realizację działań) oraz odpowiednie wymogi (np. minimalna stawka zachęty, próg czasu spłaty, minimalna treść doradztwa energetycznego); podpisana umowa z odbiorcą na realizację projektu, opłacone faktury i dokumentacja projektu.

| — | Kryteria stosowane w celu zatwierdzenia lub odrzucenia ważności wkładów na zgłoszone działania, w oparciu o warunki, w jakich zostały one zgłoszone, oraz sposób ich weryfikacji

  Orientacyjny przykład

  Wymóg uzgodnienia wkładu z beneficjentem przed rozpoczęciem działania (oraz odpowiednie rodzaje dowodów np. standardowe oświadczenie wypełnione i podpisane przez beneficjenta).
  W przypadkach, w których pośrednicy kontaktują się z beneficjentami końcowymi, wymóg, aby umowy lub porozumienia obejmujące cały łańcuch od stron zobowiązanych (lub innych stron, które mogą zgłaszać oszczędności) do beneficjentów końcowych obowiązywały przed rozpoczęciem działania (i odpowiednie rodzaje dowodów). |
| --- | --- |

—

Kryteria stosowane w celu zatwierdzenia lub odrzucenia ważności wkładów na zgłoszone działania, w oparciu o warunki, w jakich zostały one zgłoszone, oraz sposób ich weryfikacji

Orientacyjny przykład

Wymóg uzgodnienia wkładu z beneficjentem przed rozpoczęciem działania (oraz odpowiednie rodzaje dowodów np. standardowe oświadczenie wypełnione i podpisane przez beneficjenta).

W przypadkach, w których pośrednicy kontaktują się z beneficjentami końcowymi, wymóg, aby umowy lub porozumienia obejmujące cały łańcuch od stron zobowiązanych (lub innych stron, które mogą zgłaszać oszczędności) do beneficjentów końcowych obowiązywały przed rozpoczęciem działania (i odpowiednie rodzaje dowodów).

| — | Kryteria stosowane w celu uniknięcia podwójnego liczenia zgłoszonych działań i związanych z nimi oszczędności energii oraz sposób ich weryfikacji.

  Orientacyjny przykład

  Wymóg, aby beneficjenci końcowi wyrazili zgodę na zgłaszanie oszczędności energii w ich imieniu tylko raz dla danego działania (i odpowiedniego rodzaju dowodu).
  Wymóg wprowadzenia szczegółów każdego działania do internetowej bazy danych umożliwiającej zautomatyzowane kontrole powielania np. standardowy formularz oświadczenia wypełniony i podpisany przez beneficjenta. |
| --- | --- |

—

Kryteria stosowane w celu uniknięcia podwójnego liczenia zgłoszonych działań i związanych z nimi oszczędności energii oraz sposób ich weryfikacji.

Orientacyjny przykład

Wymóg, aby beneficjenci końcowi wyrazili zgodę na zgłaszanie oszczędności energii w ich imieniu tylko raz dla danego działania (i odpowiedniego rodzaju dowodu).

Wymóg wprowadzenia szczegółów każdego działania do internetowej bazy danych umożliwiającej zautomatyzowane kontrole powielania np. standardowy formularz oświadczenia wypełniony i podpisany przez beneficjenta.

2.   Przykłady kryteriów dokumentowania istotności (alternatywne środki z dziedziny polityki)

Istotność środka alternatywnego powinna być udokumentowana przynajmniej poprzez wyjaśnienie oczekiwanego łańcucha przyczynowego od momentu wprowadzenia środka do instalacji lub realizacji działań przez grupę docelową (grupy docelowe). Podstawowy, ogólny opis przesłanek i logiki interwencji w zakresie polityki efektywności energetycznej w kontekście art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej przedstawiono na poniższym rysunku:

Łańcuch przyczynowy niekoniecznie jest liniowy i może obejmować kilka ścieżek przyczynowych lub powodować związki przyczynowo-skutkowe.

Zestaw instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa
   (1) zawiera opis logiki interwencji. W przypadku gdy państwo członkowskie zidentyfikuje bariery, powinno wyjaśnić, w jaki sposób środek z dziedziny polityki ma je przezwyciężyć w praktyce (2). Dalsze wytyczne dotyczące opracowywania środków i analizowania barier można znaleźć w sprawozdaniu końcowym projektu Inteligentna Energia dla Europy AID-EE (3).

Do celów art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie mogłyby rozważyć następującą, niewyczerpującą listę pytań w celu wykazania istotności. Na przykład, jeżeli stosuje się zachęty finansowe, wyjaśnienie logiki interwencji mogłoby obejmować wstępną analizę przeprowadzoną w celu opracowania zachęt finansowych, wyjaśnienia wyboru rodzaju (dotacje, pożyczki uprzywilejowane, gwarancje finansowe itp.) oraz poziomu zachęt (stopa dotacji, stopa oprocentowania pożyczek itp.).

Przykład orientacyjny i niewyczerpujący:

| — | jakie jest uzasadnienie dla środka z dziedziny polityki? W szczególności, jakie bariery (na drodze do osiągnięcia oszczędności energii) ma pokonać? |
| --- | --- |

—

jakie jest uzasadnienie dla środka z dziedziny polityki? W szczególności, jakie bariery (na drodze do osiągnięcia oszczędności energii) ma pokonać?

| — | jakie są możliwe interakcje z innymi środkami z dziedziny polityki? |
| --- | --- |

—

jakie są możliwe interakcje z innymi środkami z dziedziny polityki?

| — | jakie są cele operacyjne środka? |
| --- | --- |

—

jakie są cele operacyjne środka?

| — | jakich (jakościowych lub ilościowych) zmian oczekuje się w wyniku wdrożenia środka? |
| --- | --- |

—

jakich (jakościowych lub ilościowych) zmian oczekuje się w wyniku wdrożenia środka?

| — | w jaki sposób środek doprowadzi do tych zmian (pod względem jakościowym, w jaki sposób środek ma prowadzić do zmian w odniesieniu do docelowych barier)? |
| --- | --- |

—

w jaki sposób środek doprowadzi do tych zmian (pod względem jakościowym, w jaki sposób środek ma prowadzić do zmian w odniesieniu do docelowych barier)?

| — | jakie środki wykonujący organ publiczny (oraz w stosownych przypadkach jego strona uprawniona) zaangażował w realizację środka (budżet, personel, sprzęt itp.) |
| --- | --- |

—

jakie środki wykonujący organ publiczny (oraz w stosownych przypadkach jego strona uprawniona) zaangażował w realizację środka (budżet, personel, sprzęt itp.)

| — | kto i w jaki sposób ma być zaangażowany we wdrażanie polityki (np. partnerstwa, pośrednicy/pośrednie podmioty, grupy docelowe)? |
| --- | --- |

—

kto i w jaki sposób ma być zaangażowany we wdrażanie polityki (np. partnerstwa, pośrednicy/pośrednie podmioty, grupy docelowe)?

| — | jakich działań oczekuje się w związku z wprowadzeniem środka (np. pomoc finansowa, doradztwo energetyczne, szkolenia)? jakich wyników się oczekuje (np. wprowadzone działania, przeszkolone osoby)? |
| --- | --- |

—

jakich działań oczekuje się w związku z wprowadzeniem środka (np. pomoc finansowa, doradztwo energetyczne, szkolenia)? jakich wyników się oczekuje (np. wprowadzone działania, przeszkolone osoby)?

Ponadto państwa członkowskie mogłyby rozważyć ocenę ex post środka z dziedziny polityki oraz gromadzenie danych w celu oceny założeń przyjętych w logice interwencji co do jego skutków.

W odniesieniu do szczególnej kwestii oddzielenia skutków danego środka od skutków innych środków z dziedziny polityki ukierunkowanych na te same grupy lub rodzaje działań, istnieją dwa przypadki ogólne:

| — | państwo członkowskie postanawia zgłosić tylko jeden środek z dziedziny polityki na (pod)sektor – w tym przypadku wystarczające może być udokumentowanie logiki interwencji w odniesieniu do tego środka oraz analiza jego skutków; lub |
| --- | --- |

—

państwo członkowskie postanawia zgłosić tylko jeden środek z dziedziny polityki na (pod)sektor – w tym przypadku wystarczające może być udokumentowanie logiki interwencji w odniesieniu do tego środka oraz analiza jego skutków; lub

| — | państwo członkowskie postanawia zgłosić kilka środków z dziedziny polityki, które mogą się pokrywać – w tym przypadku musi wyjaśnić jak uniknąć podwójnego liczenia. |
| --- | --- |

—

państwo członkowskie postanawia zgłosić kilka środków z dziedziny polityki, które mogą się pokrywać – w tym przypadku musi wyjaśnić jak uniknąć podwójnego liczenia.

3.   Przykłady kryteriów dokumentowania istotności działań strony uczestniczącej, strony uprawnionej lub wykonującego organu publicznego

Dobrowolne umowy

Chociaż wdrożenie dobrowolnych umów można zasadniczo uznać za wystarczające do wykazania istotności, można ustanowić szczególne kryteria zapewniające, aby porozumienia te faktycznie pociągały za sobą istotne zaangażowanie stron uczestniczących.

Kryteria te mogą odnosić się np. do:

| — | wykazu kwalifikowalnych działań lub kryteriów kwalifikowalności dotyczących działań zgłaszanych przez strony uczestniczące, |
| --- | --- |

—

wykazu kwalifikowalnych działań lub kryteriów kwalifikowalności dotyczących działań zgłaszanych przez strony uczestniczące,

| — | wymogu posiadania przez strony uczestniczące systemu zarządzania energią, |
| --- | --- |

—

wymogu posiadania przez strony uczestniczące systemu zarządzania energią,

| — | wdrożenia odpowiednich procedur monitorowania i weryfikacji, oraz |
| --- | --- |

—

wdrożenia odpowiednich procedur monitorowania i weryfikacji, oraz

| — | kar lub wyłączeń w przypadku naruszenia itp. (4). |
| --- | --- |

—

kar lub wyłączeń w przypadku naruszenia itp. (4).

Informacje i doradztwo energetyczne

Świadczenia usług doradztwa na dużą skalę przez dostawców usług energetycznych na rzecz użytkowników końcowych energii nie można na ogół uznać za wystarczające do wykazania istotnego zaangażowania. Takie środki często składają się jedynie z pewnego rodzaju informacji zwrotnych (np. przekazywanych za pośrednictwem stron internetowych) na temat tego, w jaki sposób użytkownicy końcowi mogą zmniejszyć ilości zużywanej przez siebie energii.

Biorąc pod uwagę dużą różnorodność działań indywidualnych, które można zasadniczo ukierunkować za pomocą pojedynczych środków, wysoki stopień niepewności wpływający na szacunkowe dane dotyczące związanych z tym oszczędności energii oraz ograniczoną skalę oszczędności (5), działania na miejscu lub pewien rodzaj zachęt gospodarczych są zasadniczo konieczne, aby zapewnić rzeczywistą realizację znacznej liczby działań i rzeczywiste istotne zaangażowanie stron uczestniczących, stron uprawnionych lub wykonujących organów publicznych. Podobne względy mają zastosowanie w kontekście kampanii informacyjnych.

Poniższy wyczerpujący wykaz kryteriów można brać pod uwagę przy ustalaniu metody wykazywania istotności tych rodzajów środków:

| — | odpowiedzi/informacje zwrotne dotyczące badania tematycznego (liczba rzeczywistych respondentów), |
| --- | --- |

—

odpowiedzi/informacje zwrotne dotyczące badania tematycznego (liczba rzeczywistych respondentów),

| — | udział docelowych odbiorców w warsztatach tematycznych/seminariach, użytkowników/osób odwiedzających platformę/aplikację internetową, lub |
| --- | --- |

—

udział docelowych odbiorców w warsztatach tematycznych/seminariach, użytkowników/osób odwiedzających platformę/aplikację internetową, lub

| — | konsumenci otrzymujący porady w wyspecjalizowanym punkcie kompleksowej obsługi (dotyczące remontów itp.), zarejestrowani w bazie danych (odniesienie do konkretnego pytania, np. gdzie uzyskać kredyt, jak sporządzić wniosek o dotację, informacje na temat certyfikowanych przedsiębiorstw budowlanych itp.) (6). |
| --- | --- |

—

konsumenci otrzymujący porady w wyspecjalizowanym punkcie kompleksowej obsługi (dotyczące remontów itp.), zarejestrowani w bazie danych (odniesienie do konkretnego pytania, np. gdzie uzyskać kredyt, jak sporządzić wniosek o dotację, informacje na temat certyfikowanych przedsiębiorstw budowlanych itp.) (6).

---

(1)  
  Zestaw instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa, Komisja Europejska;

https://ec.europa.eu/info/files/better-regulation-toolbox-46_en

(2)  Więcej szczegółów na temat logiki interwencji oraz sposobu jej planowania i analizowania można znaleźć w narzędziu #46, sekcja 3.3 w Zestawie instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa.

(3)  
  „Aktywne wdrażanie europejskiej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej”;

https://ec.europa.eu/energy/intelligent/projects/sites/iee-projects/files/projects/documents/aid-ee_guidelines_en.pdf

(4)  W kontekście dobrowolnych umów między producentami przemysłowymi (np. lodówek) należy ustanowić odpowiednie protokoły, np. dotyczące okresowej weryfikacji charakterystyki energetycznej produktów przez strony trzecie oraz można przewidzieć kary, w przypadku gdy zweryfikowana charakterystyka energetyczna jest niższa od deklarowanej charakterystyki itp.

(5)  W przypadku gospodarstw domowych z literatury wynika, że oszczędności energii, jakich można się spodziewać dzięki temu rodzajowi środka, mogą osiągnąć 2–3 % całkowitego zużycia energii, zgodnie z szacunkami ex ante (Gaffney, K., 2015, Obliczanie oszczędności energii dzięki środkom związanym z informowaniem i doradztwem w zakresie efektywności energetycznej, prezentacja podczas warsztatów na temat wspólnych metod i zasad obliczania wpływu systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej lub innych środków z dziedziny polityki na mocy art. 7; http://iet.jrc.ec.europa.eu/energyefficiency/node/9080.

(6)  Zob. również dodatek VI.

DODATEK X

Obliczanie oszczędności dzięki środkom propagującym instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej i innych technologii grzewczych na budynkach lub w budynkach

1.   Oszczędności dzięki środkom propagującym instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej

Zgodnie z sekcją 7.5 środki propagujące instalację małoskalowych technologii energii odnawialnej na budynkach lub w budynkach mogą być kwalifikowalne do zrealizowania oszczędności energii wymaganych zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, pod warunkiem że prowadzą do weryfikowalnych i wymiernych lub możliwych do oszacowania oszczędności energii.

Poniższe przykłady pokazują, w jaki sposób można obliczyć oszczędności zgodnie z pkt 2 lit. e) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Dane liczbowe mają charakter orientacyjny i nie przedstawiają wartości rzeczywistych. Zostały one wybrane w celu zilustrowania logiki obliczeń.

1.1.   Wymiana starego kotła olejowego na nowy

| | Zapotrzebowanie na ciepło | Sprawność konwersji | Końcowe zapotrzebowanie na energię (1) | Oszczędność energii końcowej w stosunku do starego kotła (2) | Oszczędność energii końcowej w stosunku do minimalnej energooszczędności (3) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Status quo ante


  Kocioł opalany olejem | 10 000 kWh | 0,77 | 12 987 kWh | | |
| Kocioł opalany paliwem kopalnym o minimalnej energooszczędności (4) | 10 000 kWh | 0,86 | 11 628 kWh | | |
| Opcje w zakresie efektywności energetycznej | | | | | |
| 1) | kocioł kondensacyjny opalany gazem |

Zapotrzebowanie na ciepło

Sprawność konwersji

Końcowe zapotrzebowanie na energię (1)

Oszczędność energii końcowej w stosunku do starego kotła (2)

Oszczędność energii końcowej w stosunku do minimalnej energooszczędności (3)

Status quo ante

Kocioł opalany olejem

10 000 kWh

0,77

12 987 kWh

Kocioł opalany paliwem kopalnym o minimalnej energooszczędności (4)

10 000 kWh

0,86

11 628 kWh

Opcje w zakresie efektywności energetycznej

1)

kocioł kondensacyjny opalany gazem

10 000 kWh

0,975

10 526 kWh

2 731 kWh

1 371 kWh

| 2) | Pakiet kolektor słoneczny/kocioł gazowy |
| --- | --- |

2)

Pakiet kolektor słoneczny/kocioł gazowy

10 000 kWh

10 474 kWh

2 731 kWh

1 371 kWh

Instalacja słoneczno-termiczna

1 000 kWh

1

1 000 kWh

Kocioł kondensacyjny opalany gazem

9 000 kWh

0,95

9 474 kWh

1.2.   Wymiana starego kotła olejowego na nowy kocioł na biomasę

| | Zapotrzebowanie na ciepło | Sprawność konwersji | Końcowe zapotrzebowanie na energię (5) | Oszczędność energii końcowej w stosunku do starego kotła (6) | Oszczędność energii końcowej w stosunku do minimalnej energooszczędności (7) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Status quo ante


  Kocioł opalany olejem | 10 000 kWh | 0,77 | 12 987 kWh | | |
| Norma minimalna | | | | | |
| Kocioł opalany biomasą o minimalnej energooszczędności (8) | 10 000 kWh | 0,75 | 13 333 kWh | | |
| Opcje w zakresie efektywności energetycznej | | | | | |
| 1) | Kocioł na biomasę (najlepsza technologia dostępna na rynku, szacowana na podstawie katalogów produktów/systemów certyfikacji) |

Zapotrzebowanie na ciepło

Sprawność konwersji

Końcowe zapotrzebowanie na energię (5)

Oszczędność energii końcowej w stosunku do starego kotła (6)

Oszczędność energii końcowej w stosunku do minimalnej energooszczędności (7)

Status quo ante

Kocioł opalany olejem

10 000 kWh

0,77

12 987 kWh

Norma minimalna

Kocioł opalany biomasą o minimalnej energooszczędności (8)

10 000 kWh

0,75

13 333 kWh

Opcje w zakresie efektywności energetycznej

1)

Kocioł na biomasę (najlepsza technologia dostępna na rynku, szacowana na podstawie katalogów produktów/systemów certyfikacji)

10 000 kWh

0,92

10 870 kWh

2 117 kWh

2 464 kWh

1.3.   Wymiana grzejnika elektrycznego z pompą ciepła

| | Zapotrzebowanie na ciepło | Sprawność konwersji | Końcowe zapotrzebowanie na energię (9) | Oszczędność energii końcowej w stosunku do starego kotła (10) | Oszczędność energii końcowej w stosunku do minimalnej energooszczędności (11) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Status quo ante


  Kocioł opalany olejem | 10 000 kWh | 0,77 | 12 987 kWh | | |
| Norma minimalna | | | | | |
| Norma minimalna dotycząca pompy ciepła (12) | 10 000 kWh | 3,1 | 3 225 kWh | 9 762 kWh | 0 |
| Opcje w zakresie efektywności energetycznej | | | | | |
| 1) | Pompa ciepła |

Zapotrzebowanie na ciepło

Sprawność konwersji

Końcowe zapotrzebowanie na energię (9)

Oszczędność energii końcowej w stosunku do starego kotła (10)

Oszczędność energii końcowej w stosunku do minimalnej energooszczędności (11)

Status quo ante

Kocioł opalany olejem

10 000 kWh

0,77

12 987 kWh

Norma minimalna

Norma minimalna dotycząca pompy ciepła (12)

10 000 kWh

3,1

3 225 kWh

9 762 kWh

0

Opcje w zakresie efektywności energetycznej

1)

Pompa ciepła

10 000 kWh

3,5

2 857 kWh

10 130 kWh

368 kWh

1.4.   Instalacja fotowoltaiczna

| | | | Końcowe zapotrzebowanie na energię (13) | Oszczędność energii końcowej (14) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Status quo ante | | | | |
| Energia elektryczna z sieci | 3 500 kWh | | 3 500 kWh | |
| Opcja w zakresie efektywności energetycznej | | | | |
| Instalacja fotowoltaiczna | 3 500 kWh | | 3 500 kWh | 0 kWh |

Końcowe zapotrzebowanie na energię (13)

Oszczędność energii końcowej (14)

Status quo ante

Energia elektryczna z sieci

3 500 kWh

3 500 kWh

Opcja w zakresie efektywności energetycznej

Instalacja fotowoltaiczna

3 500 kWh

3 500 kWh

0 kWh

Przykład pokazuje, że energia elektryczna z instalacji fotowoltaicznej jest rozliczana jako energia końcowa dostarczana do budynku w celu zaspokojenia końcowego zapotrzebowania na energię budynku.

2.   Oszczędności dzięki środkom propagującym instalację jednostek mikrokogeneracji

Instalowane na miejscu jednostki kogeneracji mogą mieć znaczenie dla wymaganej ilości oszczędności energii zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, jeżeli zużywają mniej energii niż instalacja, którą zastępują. Całkowita sprawność systemu produktów kogeneracji (tj. energii elektrycznej i użytecznej mocy cieplnej) w oparciu o zużyte paliwo musiałaby być większa niż w przypadku wymienianej instalacji grzewczej.

Chociaż kogeneracja może generować znaczne oszczędności energii pierwotnej (w zależności od koszyka energii elektrycznej), jej potencjał w zakresie zmniejszenia zużycia energii końcowej jest mniejszy. Pod względem energii końcowej energia elektryczna ma taką samą wartość jak paliwa kopalne lub odnawialne źródła energii.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, jak pokazano poniżej, można uwzględniać w obliczeniach jedynie ostateczne oszczędności wynikające z przyrostu wydajności systemu używanego na miejscu:

Przykład

Zakładając że:

| — | przypadek referencyjny dotyczy kotła olejowego o sprawności termicznej (eta, energii cieplnej) 0,77 (sprawność w stosunku do wartości opałowej); |
| --- | --- |

—

przypadek referencyjny dotyczy kotła olejowego o sprawności termicznej (eta, energii cieplnej) 0,77 (sprawność w stosunku do wartości opałowej);

| — | ponieważ kogeneracja również wytwarza energię elektryczną, w scenariuszu podstawowym do budynku trzeba będzie dostarczyć taką samą ilość energii elektrycznej; |
| --- | --- |

—

ponieważ kogeneracja również wytwarza energię elektryczną, w scenariuszu podstawowym do budynku trzeba będzie dostarczyć taką samą ilość energii elektrycznej;

| — | przypadek kogeneracji dotyczy elektrociepłowni o sprawności eta, energii cieplnej = 0,70 i eta, energii elektrycznej = 0,30; |
| --- | --- |

—

przypadek kogeneracji dotyczy elektrociepłowni o sprawności eta, energii cieplnej = 0,70 i eta, energii elektrycznej = 0,30;

| — | dostarczone ciepło wynosi 10 000 kWh, energii cieplnej |
| --- | --- |

—

dostarczone ciepło wynosi 10 000 kWh, energii cieplnej

Aby obliczyć całkowite oszczędności, musimy najpierw obliczyć ilość energii elektrycznej wytworzonej przez elektrociepłownię. W pierwszej kolejności oblicza się ilość paliwa kopalnego wykorzystywanego przez elektrociepłownię, dzieląc otrzymane ciepło przez efektywność cieplną zakładu. Na tej podstawie można określić ilość produkowanej energii elektrycznej.

Przypadek kogeneracji:

10 000 kWh, energii cieplnej/eta, energii cieplnej = 14 285 kWh, gaz

14 285 kWh, gaz × eta, energii elektrycznej = 4 285 kWh, energii elektrycznej

Łącznie do budynku dostarcza się 14 285 kWh energii końcowej (cały gaz ziemny).

W przypadku scenariusza podstawowego obliczenia są inne. Ilość gazu czerpie się z efektywności cieplnej i ciepła dostarczonego przez kocioł:

Scenariusz podstawowy:

10 000 kWh, energii cieplnej/eta, energii cieplnej = 12 987 kWh, gaz

Ponadto 4 285 kWh energii elektrycznej musi zostać dostarczone z sieci do budynku.

Łącznie do budynku dostarcza się 17 273 kWh energii końcowej (gaz ziemny i energia elektryczna).

W tym przykładzie zainstalowanie systemu CHP pozwoliłoby zaoszczędzić 2 988 kWh energii końcowej.

---

(1)  Zapotrzebowanie na ciepło podzielone przez założoną sprawność konwersji.

(2)  Różnica między końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji status quo ante a końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji oszczędności. Obliczenia dotyczące oszczędności energii końcowej można znaleźć również w wyjaśnieniach dotyczących zasady dodatkowości.

(3)  Różnica między końcowym zapotrzebowaniem na energię dla kotła o minimalnej energooszczędności a końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji oszczędności. Obliczenia dotyczące oszczędności energii końcowej można znaleźć również w wyjaśnieniach dotyczących zasady dodatkowości.

(4)  Na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 813/2013 z dnia 2 sierpnia 2013 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla ogrzewaczy pomieszczeń i ogrzewaczy wielofunkcyjnych (Dz.U. L 239 z 6.9.2013, s. 136).

(5)  Zapotrzebowanie na ciepło podzielone przez założoną sprawność konwersji.

(6)  Różnica między końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji status quo ante a końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji oszczędności.

(7)  Różnica między końcowym zapotrzebowaniem na energię dla kotła o minimalnej energooszczędności a końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji oszczędności.

(8)  Na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189 z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących ekoprojektu dla kotłów na paliwo stałe (Dz.U. L 193 z 21.7.2015, s. 100).

(9)  Zapotrzebowanie na ciepło podzielone przez założoną sprawność konwersji.

(10)  Różnica między końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji status quo ante a końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji oszczędności.

(11)  Różnica między końcowym zapotrzebowaniem na energię dla kotła o minimalnej energooszczędności a końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji oszczędności.

(12)  Na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) 2015/1189.

(13)  Zapotrzebowanie na energię elektryczną podzielone przez zakładaną sprawność konwersji.

(14)  Różnica między końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji status quo ante a końcowym zapotrzebowaniem na energię w opcji oszczędności.

DODATEK XI

ZASADA DODATKOWOŚCI

Pkt 2 lit. a) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

Należy wykazać, że oszczędności są dodatkowe w stosunku do tych, które uzyskano by tak czy inaczej bez działania stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych lub wykonujących organów publicznych. W celu określenia oszczędności, które można zgłosić jako dodatkowe, państwa członkowskie uwzględniają, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku danego środka z dziedziny polityki, przez wzięcie pod uwagę co najmniej następujących czynników: tendencje dotyczące zużycia energii, zmiany zachowań odbiorców, postęp techniczny i zmiany spowodowane innymi środkami wdrażanymi na poziomie unijnym i krajowym.

Aby określić, jak zmieniałoby się zużycie energii i zapotrzebowanie na energię w przypadku braku środka z dziedziny polityki, ważne jest dokonanie oceny produktu, który zostałby zainstalowany, np. poprzez:

| — | przyjęcie za punkt odniesienia średniego rynkowego zużycia energii przez produkty, |
| --- | --- |

—

przyjęcie za punkt odniesienia średniego rynkowego zużycia energii przez produkty,

| — | analizę tendencji w zakresie zużycia energii; oraz |
| --- | --- |

—

analizę tendencji w zakresie zużycia energii; oraz

| — | przeprowadzanie badań poprzez porównywanie odpowiedzi uczestników i grup kontrolnych). |
| --- | --- |

—

przeprowadzanie badań poprzez porównywanie odpowiedzi uczestników i grup kontrolnych).

W ten sposób powstaje wariant bazowy widoczny poniżej:

Uwagi ogólne dotyczące wariantu bazowego w celu obliczenia dodatkowych oszczędności energii

W załączniku V pkt 2 lit. b) wyjaśniono, że „oszczędności wynikające z wdrożenia obowiązkowych przepisów Unii uznaje się za oszczędności, które miałyby miejsce tak czy inaczej”. W załączniku V pkt 2 lit. c) wskazano m.in., że minimalne wymogi określone w rozporządzeniach (WE) nr 443/2009 i (UE) nr 510/2011 (dla nowych samochodów osobowych i nowych lekkich samochodów dostawczych) oraz środki wykonawcze w ramach dyrektywy w sprawie ekoprojektu dla produktów związanych z energią należy uwzględnić w wariancie bazowym do celów obliczania oszczędności energii.

Na przykład wariant bazowy dotyczący oszczędności energii pochodzącej z instalacji produktów związanych z energią objętych dyrektywą w sprawie ekoprojektu (np. systemy ciepłownicze) powinien być co najmniej równoważny minimalnym wymaganiom dotyczącym charakterystyki energetycznej określonym w odpowiedniej dyrektywie obowiązującej w momencie prowadzenia danego działania indywidualnego. Jeżeli odpowiednie wymagania minimalne na podstawie prawa Unii zostaną zmienione, zrewidowane lub zaktualizowane, należy to uwzględnić przy rewizji wariantu bazowego.

Na poniższym rysunku przedstawiono taki wariant bazowy, zdefiniowany jako zużycie energii przez produkt o charakterystyce energetycznej odpowiadającej minimalnym wymaganiom określonym w dyrektywie w sprawie ekoprojektu:

Wariant bazowy określony w oparciu o dyrektywę w sprawie ekoprojektu

W praktyce wymagania mogłyby mieć zastosowanie do rocznego zużycia energii przez produkt lub do innych wskaźników efektywności energetycznej (np. efektywności kotła). Można odpowiednio ustalić wariant bazowy np. poprzez uwzględnienie wymogów dotyczących efektywności kotła, w połączeniu z innymi danymi w celu obliczenia zapotrzebowania na ciepło, które kocioł będzie musiał spełnić.

Dane te mogą:

| — | dotyczyć konkretnego budynku, w którym zainstalowany jest nowy kocioł (np. przy wykorzystaniu danych ze świadectw charakterystyki energetycznej lub audytów energetycznych), lub |
| --- | --- |

—

dotyczyć konkretnego budynku, w którym zainstalowany jest nowy kocioł (np. przy wykorzystaniu danych ze świadectw charakterystyki energetycznej lub audytów energetycznych), lub

| — | mogą stanowić średnie wartości reprezentatywne dla zasobu budynków, którego dotyczy środek z dziedziny polityki (np. przy wykorzystaniu zakładanych oszczędności). |
| --- | --- |

—

mogą stanowić średnie wartości reprezentatywne dla zasobu budynków, którego dotyczy środek z dziedziny polityki (np. przy wykorzystaniu zakładanych oszczędności).

Państwa członkowskie powinny również uwzględnić informacje dotyczące każdej kategorii produktów, przedstawione na stronie internetowej Komisji (1).

Załącznik V pkt 2 lit. a) odnosi się do dodatkowych czynników, które należy uwzględnić w wariancie bazowym, takich jak:

| — | zmiany zachowań konsumentów wraz z upływem czasu, |
| --- | --- |

—

zmiany zachowań konsumentów wraz z upływem czasu,

| — | postęp technologiczny, oraz |
| --- | --- |

—

postęp technologiczny, oraz

| — | skutki innych środków z dziedziny polityki krajowej, które zostały już wdrożone i nadal mają wpływ na zużycie energii, w tym ewentualne nakładanie się innych strategii politycznych zgłoszonych na mocy art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

skutki innych środków z dziedziny polityki krajowej, które zostały już wdrożone i nadal mają wpływ na zużycie energii, w tym ewentualne nakładanie się innych strategii politycznych zgłoszonych na mocy art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Aby uniknąć podwójnego liczenia, art. 7 ust. 12 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej stanowi, że państwa członkowskie wykazują, że w przypadkach gdy ma miejsce nakładanie się oddziaływania różnych środków z dziedziny polityki lub indywidualnych działań, oszczędność energii nie jest zaliczana podwójnie.

Mówiąc ogólniej, wariant bazowy powinien uwzględniać, jeżeli to możliwe, założenia (wskaźnik renowacji bez zastosowania środka z dziedziny polityki, zmiana średniego wieku parku samochodowego, okres użytkowania istniejących kotłów itp.) zgodnie z krajową strategią na rzecz efektywności energetycznej lub podobnymi ramami politycznymi. Podobnie, przy zgłaszaniu szeregu środków z dziedziny polityki państwa członkowskie powinny zapewnić spójność założeń przyjętych do określenia wariantów bazowych.

W pkt 2 lit. f) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej omówiono konkretny przypadek środków z dziedziny polityki, które przyspieszają upowszechnianie się bardziej efektywnych energetycznie produktów i pojazdów. W tym kontekście, w przypadku gdy można wykazać wczesną wymianę produktu lub pojazdu, wariantem bazowym może być zużycie energii przez zastąpiony produkt lub pojazd (zob. rys. poniżej):

Wariant podstawowy dla szczególnego przypadku wczesnej wymiany

Ten konkretny przypadek dotyczy jedynie „okresu wczesnej wymiany”, tj. między instalacją nowego sprzętu a końcem średniego okresu użytkowania wymienianego sprzętu.

W odniesieniu do pozostałego okresu użytkowania nowego sprzętu należy zastosować wariant bazowy w celu obliczenia dodatkowej oszczędności energii. Prowadzi to do wariantu bazowego podzielonego na etapy, jak pokazano poniżej:

Etapy wariantu bazowego dla szczególnego przypadku wczesnej wymiany

W tym przykładzie istniejący sprzęt wymieniono trzy lata przed zakończeniem oczekiwanego cyklu życia. Te trzy lata odpowiadają wczesnemu okresowi wymiany. Przewidywany cykl życia nowego sprzętu wynosi osiem lat. W związku z tym, dla pozostałych pięciu lat wariant bazowy w odniesieniu do obliczania dodatkowej oszczędności energii ustala się w sposób objaśniony powyżej.

Alternatywą dla wariantu bazowego podzielonego na etapy mogłoby być obliczenie ważonej oszczędności energii zastosowanej do całego okresu obowiązywania działania. Nie może to prowadzić do zgłaszania oszczędności energii przekraczających wariant bazowy podzielony na etapy. Należy również wyjaśnić sposób obliczania ważonej oszczędności energii.

W przypadku odstępstwa od wymogu dodatkowości w odniesieniu do istniejących budynków (pkt 2 lit. b) załącznika V do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) za wariant bazowy można przyjąć sytuację sprzed renowacji budynku. Państwa członkowskie mogą korzystać z:

| — | danych szczegółowych dotyczących budynku (np. z rachunków za energię, świadectw charakterystyki energetycznej lub audytów energetycznych), lub |
| --- | --- |

—

danych szczegółowych dotyczących budynku (np. z rachunków za energię, świadectw charakterystyki energetycznej lub audytów energetycznych), lub

| — | średnich wartości reprezentatywnych dla zasobów budynków, których dotyczy środek z dziedziny polityki (np. przy wykorzystaniu zakładanych oszczędności). |
| --- | --- |

—

średnich wartości reprezentatywnych dla zasobów budynków, których dotyczy środek z dziedziny polityki (np. przy wykorzystaniu zakładanych oszczędności).

Dodatkowość można następnie ocenić, uwzględniając prace remontowe, które i tak by się odbyły. Na przykład, w zależności od kontekstu krajowego, zachęty finansowe na rzecz wymiany okien mogą wywołać znaczący efekt „gapowicza”, np. w przypadku uczestników którzy korzystają z zachęt finansowych, gdy i tak planowali wymianę okien (z powodów innych niż efektywność energetyczna, np. ochrona przed hałasem, względy estetyczne).

W niektórych sytuacjach proces ustanawiania wariantu bazowego jest bardziej złożony. Przykłady takich sytuacji przedstawiono w tabeli poniżej, wraz z propozycjami ich rozwiązania:

| Sytuacja | Zagadnienia | Wytyczne |
| --- | --- | --- |
| Strategie polityczne realizowane już od wielu lat | Trudność w określeniu sytuacji w przypadku braku polityki.
  Obecne tendencje (np. w średniej rynkowej) mogą częściowo wynikać ze skutków transformacji rynkowej polityki w poprzednich latach. | Określenie wariantu bazowego na podstawie minimalnych poziomów wskazanych w przepisach UE.
  W przeciwnym razie należy przyjąć te same założenia, co w oficjalnym krajowym „dotychczasowym scenariuszu postępowania”, wykorzystywanym jako podstawa krajowej strategii na rzecz efektywności energetycznej lub podobnych ram polityki. |
| Lokalna polityka transportowa promująca zmiany środka transportu, zarządzanie mobilnością itp. (może to dotyczyć również innych strategii politycznych, które mogą zmniejszyć zużycie energii w jednym obszarze, ale zwiększyć je w innym) | Trudności w monitorowaniu poszczególnych zmian.
  Trudności w uwzględnieniu skutków ubocznych (np. nowy środek transportu publicznego na jednej trasie może powodować zagęszczenie ruchu na innej trasie). | Wykorzystanie modelowania transportu lokalnego w celu porównania scenariuszy bez strategii politycznych lub ze strategiami politycznymi (z modelami skalibrowanymi na podstawie badań transportowych). |
| Złożone procesy przemysłowe bez jasno zdefiniowanego rynku | Średnie rynkowe są trudne do ustalenia dla złożonych procesów systemowych zaprojektowanych indywidualnie dla danego zakładu przemysłowego (brak rzeczywistego rynku). | Inwestycja referencyjna może być skonstruowana jako wariant bazowy. Podejście powinno opierać się na systemie technologicznym o najniższych kosztach inwestycyjnych i wydajności porównywalnej z opcją energooszczędną. |

Sytuacja

Zagadnienia

Wytyczne

Strategie polityczne realizowane już od wielu lat

Trudność w określeniu sytuacji w przypadku braku polityki.

Obecne tendencje (np. w średniej rynkowej) mogą częściowo wynikać ze skutków transformacji rynkowej polityki w poprzednich latach.

Określenie wariantu bazowego na podstawie minimalnych poziomów wskazanych w przepisach UE.

W przeciwnym razie należy przyjąć te same założenia, co w oficjalnym krajowym „dotychczasowym scenariuszu postępowania”, wykorzystywanym jako podstawa krajowej strategii na rzecz efektywności energetycznej lub podobnych ram polityki.

Lokalna polityka transportowa promująca zmiany środka transportu, zarządzanie mobilnością itp. (może to dotyczyć również innych strategii politycznych, które mogą zmniejszyć zużycie energii w jednym obszarze, ale zwiększyć je w innym)

Trudności w monitorowaniu poszczególnych zmian.

Trudności w uwzględnieniu skutków ubocznych (np. nowy środek transportu publicznego na jednej trasie może powodować zagęszczenie ruchu na innej trasie).

Wykorzystanie modelowania transportu lokalnego w celu porównania scenariuszy bez strategii politycznych lub ze strategiami politycznymi (z modelami skalibrowanymi na podstawie badań transportowych).

Złożone procesy przemysłowe bez jasno zdefiniowanego rynku

Średnie rynkowe są trudne do ustalenia dla złożonych procesów systemowych zaprojektowanych indywidualnie dla danego zakładu przemysłowego (brak rzeczywistego rynku).

Inwestycja referencyjna może być skonstruowana jako wariant bazowy. Podejście powinno opierać się na systemie technologicznym o najniższych kosztach inwestycyjnych i wydajności porównywalnej z opcją energooszczędną.

Mówiąc bardziej ogólnie, przy ocenie oszczędności netto lub dodatkowych oszczędności można rozważyć następujące metody (2):

| — | badania randomizowane z grupą kontrolną (RCT) i opcje dotyczące podejść randomizowanych (3), |
| --- | --- |

—

badania randomizowane z grupą kontrolną (RCT) i opcje dotyczące podejść randomizowanych (3),

| — | projekty quasi-eksperymentalne, w tym dopasowanie (4), |
| --- | --- |

—

projekty quasi-eksperymentalne, w tym dopasowanie (4),

| — | podejścia oparte na badaniach, |
| --- | --- |

—

podejścia oparte na badaniach,

| — | analizy danych dotyczących sprzedaży rynkowej, |
| --- | --- |

—

analizy danych dotyczących sprzedaży rynkowej,

| — | ustrukturyzowane podejścia oparte na osądzie ekspertów, |
| --- | --- |

—

ustrukturyzowane podejścia oparte na osądzie ekspertów,

| — | uznane lub przewidziane wskaźniki „netto/brutto”, |
| --- | --- |

—

uznane lub przewidziane wskaźniki „netto/brutto”,

| — | metoda śledzenia historii (lub studium przypadku), |
| --- | --- |

—

metoda śledzenia historii (lub studium przypadku),

| — | podejścia bazowe oparte na wspólnej praktyce, |
| --- | --- |

—

podejścia bazowe oparte na wspólnej praktyce,

| — | oceny odgórne (lub modele makroekonomiczne). |
| --- | --- |

—

oceny odgórne (lub modele makroekonomiczne).

---

(1)  https://ec.europa.eu/info/energy-climate-change-environment/standards-tools-and-labels/products-labelling-rules-and-requirements/energy-label-and-ecodesign/energy-efficient-products_en

(2)  Więcej informacji na ten temat można znaleźć na przykład w publikacji: Voswinkel, F., Broc, J.S., Breitschopf, B., & Schlomann, B. Evaluating net energy savings – a topical case study of the EPATEE project, 2018, studium przypadku finansowane w ramach programu „Horyzont 2020”;

https://epatee.eu/sites/default/files/files/epatee_topical_case_study_evaluating_net_energy_savings.pdf

(3)  Zob. również dodatek VI.

(4)  Zob. również dodatek VI.

DODATEK XII

MONITOROWANIE I WERYFIKACJA

1.   Weryfikacja działań i oszczędność energii

Przy wprowadzaniu systemu monitorowania i weryfikacji przydatne może być rozróżnienie między, z jednej strony, weryfikacją działań, a, z drugiej strony, oszczędzaniem energii. Nie oznacza to, że te dwa elementy muszą być weryfikowane przez różne podmioty. Rozróżnienie to ma na celu zapewnienie rozwiązania problemów typowych dla każdego rodzaju weryfikacji.

Działania poddaje się weryfikacji w celu zagwarantowania, że zostały one rozpoczęte lub wdrożone zgodnie z wymogami dotyczącymi jakości, wydajności lub innymi wymogami w ramach danego środka z dziedziny polityki.

Zgłaszane oszczędności energii weryfikuje się w celu zapewnienia ich zgodności z zasadami obliczania i metodologią danego środka z dziedziny polityki.

W zależności od kontekstu krajowego i rodzaju środka z dziedziny polityki, procesy monitorowania i weryfikacji mogą obejmować różne strony, z różnymi punktami widzenia. Poniższa tabela przedstawia rolę każdego rodzaju stron, uwzględniając specyfikę każdego środka:

| | Wykonujący organ publiczny | Strony uczestniczące lub uprawnione/wykonawcy/strony zobowiązane |
| --- | --- | --- |
| Działania lub projekty do zatwierdzenia/odrzucenia | Cel: zapewnienie jakości działań i projektów (zgodność z wcześniej określonymi wymogami)
  - dostarczanie kluczowych danych do celów zarządzania polityką i jej oceny | Cel: zapewnienie, aby działania/projekty kwalifikowały się do programu (np. w celu zapewnienia zachęty finansowej lub kredytów oszczędności energii)
  - zapewnienie satysfakcji odbiorcy (w odniesieniu do wykonawców lub stron zobowiązanych) lub oszczędności energii (w odniesieniu do użytkowników końcowych) |
| Role:






  1) | ustanowienie wymogów i zasad dotyczących sprawozdawczości/dokumentowania; |

Wykonujący organ publiczny

Strony uczestniczące lub uprawnione/wykonawcy/strony zobowiązane

Działania lub projekty do zatwierdzenia/odrzucenia

Cel: zapewnienie jakości działań i projektów (zgodność z wcześniej określonymi wymogami)

- dostarczanie kluczowych danych do celów zarządzania polityką i jej oceny

Cel: zapewnienie, aby działania/projekty kwalifikowały się do programu (np. w celu zapewnienia zachęty finansowej lub kredytów oszczędności energii)

- zapewnienie satysfakcji odbiorcy (w odniesieniu do wykonawców lub stron zobowiązanych) lub oszczędności energii (w odniesieniu do użytkowników końcowych)

Role:

1)

ustanowienie wymogów i zasad dotyczących sprawozdawczości/dokumentowania;

| 2) | zatwierdzanie/odrzucanie przedłożonych działań lub projektów; |
| --- | --- |

2)

zatwierdzanie/odrzucanie przedłożonych działań lub projektów;

| 3) | przeprowadzanie lub zlecanie weryfikacji ex post (dokumentacji lub weryfikacji na miejscu) oraz nakładanie kar/sankcji. |
| --- | --- |

3)

przeprowadzanie lub zlecanie weryfikacji ex post (dokumentacji lub weryfikacji na miejscu) oraz nakładanie kar/sankcji.

Role:

| 1) | dostarczanie informacji wymaganych przez organy publiczne; |
| --- | --- |

1)

dostarczanie informacji wymaganych przez organy publiczne;

| 2) | przechowywanie dokumentacji potrzebnej do weryfikacji ex post; |
| --- | --- |

2)

przechowywanie dokumentacji potrzebnej do weryfikacji ex post;

| 3) | wdrażanie procesów jakościowych |
| --- | --- |

3)

wdrażanie procesów jakościowych

Oszczędność energii, która ma zostać rozliczona (lub zapisana)/anulowana

Cel: zapewnienie jakości oceny i sprawozdawczości w zakresie oszczędności energii (zgodność z wcześniej określonymi zasadami obliczania lub wymogami oceny), tak aby monitorowane oszczędności energii odzwierciedlały skutki polityczne zgodnie z celami polityki i wymogami dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

- dostarczanie kluczowych danych do celów zarządzania polityką i jej oceny

Cel: zapewnienie, aby oszczędność energii kwalifikowała się do programu (np. w celu zabezpieczenia kredytów oszczędności energii)

- zapewnienie satysfakcji odbiorcy (w odniesieniu do wykonawców lub stron zobowiązanych) lub oszczędności energii (w odniesieniu do użytkowników końcowych)

Role:

| 1) | ustanowienie zasad obliczania lub wymogów oceny; |
| --- | --- |

1)

ustanowienie zasad obliczania lub wymogów oceny;

| 2) | zatwierdzanie/odrzucanie zgłoszonych oszczędności energii (lub obliczanie oszczędności energii, w zależności od rodzaju środków z dziedziny polityki i dotyczących ich zasad); |
| --- | --- |

2)

zatwierdzanie/odrzucanie zgłoszonych oszczędności energii (lub obliczanie oszczędności energii, w zależności od rodzaju środków z dziedziny polityki i dotyczących ich zasad);

| 3) | przeprowadzanie weryfikacji ex post (dokumentacji lub weryfikacji na miejscu) oraz nakładanie kar/sankcji. |
| --- | --- |

3)

przeprowadzanie weryfikacji ex post (dokumentacji lub weryfikacji na miejscu) oraz nakładanie kar/sankcji.

Role:

| 1) | dostarczanie informacji wymaganych przez organy publiczne; |
| --- | --- |

1)

dostarczanie informacji wymaganych przez organy publiczne;

| 2) | przechowywanie dokumentacji potrzebnej do weryfikacji ex post; |
| --- | --- |

2)

przechowywanie dokumentacji potrzebnej do weryfikacji ex post;

| 3) | obliczanie oszczędności energii; |
| --- | --- |

3)

obliczanie oszczędności energii;

| 4) | wdrażanie procesów jakościowych; |
| --- | --- |

4)

wdrażanie procesów jakościowych;

2.   Statystycznie istotna i reprezentatywna próba

Zgodnie z art. 7a ust. 5 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (w odniesieniu do systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej) oraz art. 7b ust. 2 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (w odniesieniu do środków alternatywnych) państwa członkowskie ustanawiają systemy pomiaru, kontroli i weryfikacji, w ramach których udokumentowanej weryfikacji poddaje się przynajmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej wdrożonych przez strony zobowiązane.

Celem tego wymogu jest sprawdzenie, czy oszczędność energii została rzeczywiście osiągnięta zgodnie ze sprawozdaniem. Dlatego tak ważne jest wybranie statystycznie reprezentatywnej próby, która reprezentuje cechy całej populacji (tj. środki w zakresie efektywności energetycznej) z wystarczającą dokładnością.

To co jest „statystycznie reprezentatywne” zależy w dużej mierze od liczby rozważanych środków i innych warunków ramowych poszczególnych środków, które są wdrażane. W związku z tym nie jest możliwe podanie ogólnie obowiązującej definicji, np. wartości procentowych lub liczby przypadków. Poniższe założenia mają charakter wyłącznie orientacyjny i nie mogą zastępować analizy właściwości statystycznych środka w poszczególnych przypadkach:

Państwa członkowskie mogą uznać poniższą niewyczerpującą, orientacyjną listę za pomocną przy rozważaniu, co mogłoby stanowić znaczną część statystyczną i próbę reprezentatywną:

| — | pełne badanie dla małej liczby przypadków (n< 20), |
| --- | --- |

—

pełne badanie dla małej liczby przypadków (n< 20),

| — | przy średniej liczbie przypadków właściwa może być próba 10 % populacji, ale co najmniej n = 20, |
| --- | --- |

—

przy średniej liczbie przypadków właściwa może być próba 10 % populacji, ale co najmniej n = 20,

| — | w przypadku prób dużych próbę ~100 można uznać za wystarczającą dla zapewnienia 1-procentowego prawdopodobieństwa błędu w przypadku 5 % fałszywych sprawozdań (tj. 5 % sprawozdań z podjętych działań jest prawdopodobnie fałszywych). W przypadku prób o wyższym odsetku fałszywych sprawozdań mniejsza próba jest wystarczająca (zob. tabela): | Prawdopodobieństwo błędu |
| --- | --- | --- |
| Odsetek fałszywych sprawozdań | 10 % | 5 % | 1 % |
| 5 % | 31 | 51 | 103 |
| 10 % | 15 | 24 | 49 |
| 20 % | 7 | 11 | 22 |
| 50 % | 2 | 3 | 5 |

—

w przypadku prób dużych próbę ~100 można uznać za wystarczającą dla zapewnienia 1-procentowego prawdopodobieństwa błędu w przypadku 5 % fałszywych sprawozdań (tj. 5 % sprawozdań z podjętych działań jest prawdopodobnie fałszywych). W przypadku prób o wyższym odsetku fałszywych sprawozdań mniejsza próba jest wystarczająca (zob. tabela):

Prawdopodobieństwo błędu

Odsetek fałszywych sprawozdań

10 %

5 %

1 %

5 %

31

51

103

10 %

15

24

49

20 %

7

11

22

50 %

2

3

5

Uwaga: Zakres prawdopodobieństwa błędu wynoszący 1–10 % ma charakter orientacyjny. Prawdopodobieństwo błędu może być wyższe, w zależności od rodzaju środka z dziedziny polityki, działań indywidualnych oraz tego, czy procesy jakości i kary lub sankcje są egzekwowane.

Przy ustalaniu próby reprezentatywnej należy uwzględnić inne aspekty. Na przykład konieczne może być pobranie próby warstwowej, jeżeli ten sam rodzaj działania indywidualnego (określony w art. 2 pkt 19) można wdrożyć w odniesieniu do różnych rodzajów budynków. Takie podejście zapewniłoby proporcjonalność liczby budynków objętych próbą w każdej kategorii do liczby budynków w tej kategorii (w populacji działań zgłoszonych w odniesieniu do ocenianego środka). Jeżeli istnieje powód, aby założyć, że działanie mogłoby przynieść szeroki zakres oszczędności energii w różnego rodzaju budynkach, właściwe może być dobranie próby dla każdej kategorii oddzielnie.

Wielkość próby odnosi się do weryfikacji, a nie do pomiaru. Różnorodne działania indywidualne (określone w art. 2 pkt 19) mogą być realizowane w ramach tego samego środka z dziedziny polityki, lecz sensowny pomiar wymaga jednorodności. Pierwszym etapem procesu kontroli wyrywkowej powinno być zatem ustalenie, jakie czynniki lub kryteria należy wziąć pod uwagę w celu zidentyfikowania jednorodnych grup (działań lub uczestników), w odniesieniu do których możliwe jest ekstrapolowanie wyników pomiarów na reprezentatywną próbę (na grupę).

W zależności od rodzaju środka z dziedziny polityki, na tym etapie mogą być potrzebne inne kryteria. Na przykład w odniesieniu do systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej strony zobowiązane lub strony trzecie, które mogą promować działania indywidualne wśród użytkowników końcowych, mogą stosować bardzo różne strategie oraz gromadzić dane i obliczać oszczędności na różne sposoby. W związku z tym należy pobrać próby od każdej ze stron.

3.   Ilustracje przedstawiające sposób ustanowienia systemu monitorowania i weryfikacji

Poniższe orientacyjne przykłady obejmują podstawowe informacje o tym jak zapewnić, aby:

| — | kontrole i weryfikacje były przeprowadzane w sposób niezależny od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych, oraz |
| --- | --- |

—

kontrole i weryfikacje były przeprowadzane w sposób niezależny od stron zobowiązanych, uczestniczących lub uprawnionych, oraz

| — | weryfikacji poddawano przynajmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

—

weryfikacji poddawano przynajmniej statystycznie istotną i reprezentatywną próbę środków poprawy efektywności energetycznej.

3.1.   System zobowiązujący do efektywności energetycznej (uznane oszczędności)

Aspekty weryfikacji działań w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej obejmują co następuje:

| — | strony zobowiązane mogą zostać zobowiązane do zlecenia niezależnym stronom trzecim weryfikacji prób działań. Weryfikacja taka mogłaby mieć miejsce w trakcie wizyt na miejscu w celu sprawdzenia, czy działania są zgodne z wymogami systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej oraz czy działania i warunki ich rozpoczęcia/wdrożenia (w tym, w stosownych przypadkach, porównanie sytuacji przez rozpoczęciem/wdrożeniem) są spójne z danymi zgłoszonymi przez strony zobowiązane do celów obliczania oszczędności energii, |
| --- | --- |

—

strony zobowiązane mogą zostać zobowiązane do zlecenia niezależnym stronom trzecim weryfikacji prób działań. Weryfikacja taka mogłaby mieć miejsce w trakcie wizyt na miejscu w celu sprawdzenia, czy działania są zgodne z wymogami systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej oraz czy działania i warunki ich rozpoczęcia/wdrożenia (w tym, w stosownych przypadkach, porównanie sytuacji przez rozpoczęciem/wdrożeniem) są spójne z danymi zgłoszonymi przez strony zobowiązane do celów obliczania oszczędności energii,

| — | niezależne strony trzecie mogłyby zostać zobowiązane do zarejestrowania się w organie publicznym i uiszczenia opłat rejestracyjnych. Mogłyby zostać poproszone o przedstawienie wyników swojej weryfikacji zarówno organowi publicznemu, jak i stronie zobowiązanej, |
| --- | --- |

—

niezależne strony trzecie mogłyby zostać zobowiązane do zarejestrowania się w organie publicznym i uiszczenia opłat rejestracyjnych. Mogłyby zostać poproszone o przedstawienie wyników swojej weryfikacji zarówno organowi publicznemu, jak i stronie zobowiązanej,

| — | organ publiczny mógłby sporządzić protokoły weryfikacji (np. listę kontrolną dla każdego rodzaju działania w celu ujednolicenia praktyk weryfikacyjnych wśród stron trzecich; |
| --- | --- |

—

organ publiczny mógłby sporządzić protokoły weryfikacji (np. listę kontrolną dla każdego rodzaju działania w celu ujednolicenia praktyk weryfikacyjnych wśród stron trzecich;

| — | organ publiczny wraz z jednostkami akredytującymi mógłby ustanowić kryteria, które strony trzecie muszą spełnić, aby zostać zarejestrowane przez organ publiczny; oraz |
| --- | --- |

—

organ publiczny wraz z jednostkami akredytującymi mógłby ustanowić kryteria, które strony trzecie muszą spełnić, aby zostać zarejestrowane przez organ publiczny; oraz

| — | jednostki akredytujące mogłyby prowadzić regularne kontrole stron trzecich (w celu zapewnienia niezależnego działania, zgodnie z protokołami weryfikacji). Mogłyby one być finansowane z opłat rejestracyjnych uiszczanych przez osoby trzecie. Jednostki akredytujące przekazywałyby następnie swoje wyniki organowi publicznemu. |
| --- | --- |

—

jednostki akredytujące mogłyby prowadzić regularne kontrole stron trzecich (w celu zapewnienia niezależnego działania, zgodnie z protokołami weryfikacji). Mogłyby one być finansowane z opłat rejestracyjnych uiszczanych przez osoby trzecie. Jednostki akredytujące przekazywałyby następnie swoje wyniki organowi publicznemu.

Aby zagwarantować, że weryfikacje są prowadzone niezależnie, stronami trzecimi powinny być organizacje, które nie są częściowo lub w całości własnością strony zobowiązanej lub jej holdingu. Powinno to zostać sprawdzone przez jednostkę akredytującą.

Ustalenia te mają na celu zminimalizowanie kosztów i obciążeń administracyjnych dla organu publicznego; w szczególności:

| — | weryfikacje mogłyby być organizowane i opłacane przez strony zobowiązane, oraz |
| --- | --- |

—

weryfikacje mogłyby być organizowane i opłacane przez strony zobowiązane, oraz

| — | kontrole mogłyby być organizowane przez jednostki akredytujące i opłacane przez strony trzecie. |
| --- | --- |

—

kontrole mogłyby być organizowane przez jednostki akredytujące i opłacane przez strony trzecie.

Rola organu publicznego powinna zatem polegać na:

| — | ustanowieniu zasad kontroli wyrywkowej, kryteriów dla stron trzecich, protokołów weryfikacji itp., |
| --- | --- |

—

ustanowieniu zasad kontroli wyrywkowej, kryteriów dla stron trzecich, protokołów weryfikacji itp.,

| — | przeglądzie ustaleń zawartych w sprawozdaniach jednostek akredytujących, oraz |
| --- | --- |

—

przeglądzie ustaleń zawartych w sprawozdaniach jednostek akredytujących, oraz

| — | na podstawie swojego przeglądu:






  — | zobowiązaniu stron zobowiązanych do podjęcia działań w celu usunięcia wszelkich niezgodności, |
| --- | --- | --- |

—

na podstawie swojego przeglądu:

—

zobowiązaniu stron zobowiązanych do podjęcia działań w celu usunięcia wszelkich niezgodności,

| — | anulowaniu, w części lub w całości, oszczędności energii zgłoszonych w badanych przypadkach, oraz |
| --- | --- |

—

anulowaniu, w części lub w całości, oszczędności energii zgłoszonych w badanych przypadkach, oraz

| — | egzekwowaniu sankcji lub kar. |
| --- | --- |

—

egzekwowaniu sankcji lub kar.

Kontrola wyrywkowa weryfikacji działań mogłaby opierać się na kryteriach statystycznych (dotyczących reprezentatywności) lub na podejściu opartym na analizie ryzyka, ponieważ weryfikacje wykorzystuje się również do zapewnienia ochrony konsumentów i zwalczania nadużyć finansowych.

Organ publiczny powinien zweryfikować oszczędności energii w ramach systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej niezależnie od stron zobowiązanych. W tym kontekście organ publiczny:

| — | powinien ustanowić:






  — | zasady obliczania oszczędności energii, |
| --- | --- | --- |

—

powinien ustanowić:

—

zasady obliczania oszczędności energii,

| — | wymogi dotyczące danych, oraz |
| --- | --- |

—

wymogi dotyczące danych, oraz

| — | (ewentualnie) internetową platformę danych ułatwiającą gromadzenie danych.
  Strony zobowiązane mogłyby zostać zobowiązane do korzystania z platformy w celu przekazywania minimalnego zestawu informacji dotyczących obliczeń i przechowywania dowodów (w tym informacji uzupełniających). Platforma umożliwiłaby systematyczne i zautomatyzowane kontrole wiarygodności zgłoszonych wartości. W przypadku wykrycia wartości oddalonych organ publiczny sprawdziłby odpowiednie dane i obliczenia, |
| --- | --- |

—

(ewentualnie) internetową platformę danych ułatwiającą gromadzenie danych.

Strony zobowiązane mogłyby zostać zobowiązane do korzystania z platformy w celu przekazywania minimalnego zestawu informacji dotyczących obliczeń i przechowywania dowodów (w tym informacji uzupełniających). Platforma umożliwiłaby systematyczne i zautomatyzowane kontrole wiarygodności zgłoszonych wartości. W przypadku wykrycia wartości oddalonych organ publiczny sprawdziłby odpowiednie dane i obliczenia,

| — | może weryfikować dane i obliczenia na podstawie statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby (1) zgłoszonych działań poprzez weryfikacje komputerowe, w przypadku których strony zobowiązane muszą dostarczyć odpowiednie dowody, |
| --- | --- |

—

może weryfikować dane i obliczenia na podstawie statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby (1) zgłoszonych działań poprzez weryfikacje komputerowe, w przypadku których strony zobowiązane muszą dostarczyć odpowiednie dowody,

| — | na podstawie wyników powyższych kroków mógłby następnie przeprowadzić kontrole na miejscu w celu dalszej weryfikacji. |
| --- | --- |

—

na podstawie wyników powyższych kroków mógłby następnie przeprowadzić kontrole na miejscu w celu dalszej weryfikacji.

Internetowa platforma danych stanowi początkowy koszt dla systemu zobowiązującego do efektywności energetycznej, ale następnie ułatwia gromadzenie i przetwarzanie danych i prawdopodobnie zminimalizuje obciążenia administracyjne zarówno dla stron zobowiązanych, jak i organu publicznego.

Na podstawie wyników z różnych etapów weryfikacji organ publiczny mógłby:

| — | wymagać od stron zobowiązanych przedstawienia dalszych wyjaśnień lub uzasadnień, |
| --- | --- |

—

wymagać od stron zobowiązanych przedstawienia dalszych wyjaśnień lub uzasadnień,

| — | anulować, częściowo lub w całości, oszczędność energii zgłoszoną w badanych przypadkach, oraz |
| --- | --- |

—

anulować, częściowo lub w całości, oszczędność energii zgłoszoną w badanych przypadkach, oraz

| — | egzekwować sankcje lub kary. |
| --- | --- |

—

egzekwować sankcje lub kary.

3.2.   Dobrowolne umowy (oszczędności skalowane)

Zawierając dobrowolną umowę strony uczestniczące powinny zobowiązać się do ustanowienia planu działania i celu w zakresie oszczędności energii w oparciu o solidną metodologię np. audyt energetyczny W planie działania należy określić działania, które mają zostać wdrożone w rozsądnym terminie (w zależności od specyfiki każdego porozumienia) i być regularnie aktualizowane w rozsądnym terminie.

W związku z tym, że strony uczestniczące odnoszą bezpośrednie korzyści z podejmowanych przez siebie działań (ponieważ są one również użytkownikami końcowymi), mogłyby one same zweryfikować jakość działań. Organ publiczny powinien jednak zapewnić jasne wytyczne dotyczące sprawdzania jakości najbardziej powszechnych rodzajów działań. W tym przypadku nacisk kładzie się na kontrolę wdrożonych działań. Aby zapewnić pełną zgodność, organ monitorujący powinien jednak weryfikować działania i oszczędność energii, niezależnie od sygnatariuszy umowy (organ publiczny i strony uczestniczące).

Kontrola wyrywkowa weryfikacji oszczędności powinna opierać się na rozsądnym podejściu statystycznym w celu zapewnienia reprezentatywności, tak aby wyniki mogły być ekstrapolowane na cały system.

Poniżej przedstawiono orientacyjne aspekty weryfikacji działań i oszczędności energii w ramach dobrowolnych umów:

| — | organ publiczny (ministerstwo podpisujące porozumienie) mógłby wyznaczyć niezależny organ monitorujący (np. krajową agencję energetyczną), z którym mógłby ustanowić:






  — | wymogi dotyczące danych (tj. minimalne dane podlegające zgłoszeniu oraz minimalna dokumentacja przechowywana przez strony uczestniczące), oraz |
| --- | --- | --- |

—

organ publiczny (ministerstwo podpisujące porozumienie) mógłby wyznaczyć niezależny organ monitorujący (np. krajową agencję energetyczną), z którym mógłby ustanowić:

—

wymogi dotyczące danych (tj. minimalne dane podlegające zgłoszeniu oraz minimalna dokumentacja przechowywana przez strony uczestniczące), oraz

| — | wytyczne dotyczące obliczania oszczędności energii, |
| --- | --- |

—

wytyczne dotyczące obliczania oszczędności energii,

| — | organ monitorujący mógłby stworzyć internetową platformę danych umożliwiającą systematyczną i zautomatyzowaną kontrolę wiarygodności zgłaszanych danych. W przypadku wykrycia wartości oddalonych organ monitorujący powinien zweryfikować odpowiednie dane i obliczenia, |
| --- | --- |

—

organ monitorujący mógłby stworzyć internetową platformę danych umożliwiającą systematyczną i zautomatyzowaną kontrolę wiarygodności zgłaszanych danych. W przypadku wykrycia wartości oddalonych organ monitorujący powinien zweryfikować odpowiednie dane i obliczenia,

| — | strony uczestniczące powinny być zobowiązane do regularnego przekazywania danych na temat wdrażanych działań za pośrednictwem platformy internetowej oraz do przechowywania odpowiednich dowodów (np. faktur), |
| --- | --- |

—

strony uczestniczące powinny być zobowiązane do regularnego przekazywania danych na temat wdrażanych działań za pośrednictwem platformy internetowej oraz do przechowywania odpowiednich dowodów (np. faktur),

| — | organ monitorujący powinien zweryfikować statystycznie istotną i reprezentatywną próbę zgłoszonych działań np. poprzez weryfikacje komputerowe zgłoszonych danych i obliczeń. Powinien on domagać się od stron uczestniczących dostarczenia odpowiednich dowodów, |
| --- | --- |

—

organ monitorujący powinien zweryfikować statystycznie istotną i reprezentatywną próbę zgłoszonych działań np. poprzez weryfikacje komputerowe zgłoszonych danych i obliczeń. Powinien on domagać się od stron uczestniczących dostarczenia odpowiednich dowodów,

| — | na podstawie wyników powyższych działań organ monitorujący mógłby następnie przeprowadzić kontrole na miejscu w celu dalszej weryfikacji, |
| --- | --- |

—

na podstawie wyników powyższych działań organ monitorujący mógłby następnie przeprowadzić kontrole na miejscu w celu dalszej weryfikacji,

| — | na podstawie wyników swoich weryfikacji organ monitorujący powinien wymagać od stron uczestniczących podjęcia działań w celu rozwiązania wszelkich zidentyfikowanych problemów lub anulowania zgłoszonej oszczędności energii. W stosownych przypadkach organ publiczny mógłby nałożyć sankcje (np. wykluczenie z porozumienia) lub grzywny, oraz |
| --- | --- |

—

na podstawie wyników swoich weryfikacji organ monitorujący powinien wymagać od stron uczestniczących podjęcia działań w celu rozwiązania wszelkich zidentyfikowanych problemów lub anulowania zgłoszonej oszczędności energii. W stosownych przypadkach organ publiczny mógłby nałożyć sankcje (np. wykluczenie z porozumienia) lub grzywny, oraz

| — | organ monitorujący powinien przygotować roczne sprawozdania z wyników porozumienia oraz przeprowadzonych weryfikacji i kontroli. Sprawozdania te należy opublikować. |
| --- | --- |

—

organ monitorujący powinien przygotować roczne sprawozdania z wyników porozumienia oraz przeprowadzonych weryfikacji i kontroli. Sprawozdania te należy opublikować.

3.3.   Program dotacji (mierzone oszczędności)

Program dotacji mógłby odnosić się do renowacji domów do pewnego poziomu wydajności. Działania i oszczędność energii powinny być weryfikowane niezależnie od strony uprawnionej, tj. przez innego wykonawcę.

Kontrola wyrywkowa weryfikacji jakości działań powinna opierać się na:

| — | podejściu opartym na analizie ryzyka, w celu wykrycia ewentualnych nadużyć finansowych, oraz |
| --- | --- |

—

podejściu opartym na analizie ryzyka, w celu wykrycia ewentualnych nadużyć finansowych, oraz

| — | podejściu statystycznym w celu zapewnienia reprezentatywności, tak aby wyniki mogły być ekstrapolowane na cały system. |
| --- | --- |

—

podejściu statystycznym w celu zapewnienia reprezentatywności, tak aby wyniki mogły być ekstrapolowane na cały system.

Poniżej przedstawiono orientacyjne aspekty weryfikacji oszczędności energii i działań w ramach programu dotacji:

| — | fachowcy budowlani wykonujący roboty budowlane powinni posiadać określone kwalifikacje i być zarejestrowani przez organ publiczny, |
| --- | --- |

—

fachowcy budowlani wykonujący roboty budowlane powinni posiadać określone kwalifikacje i być zarejestrowani przez organ publiczny,

| — | przy ubieganiu się o dotacje gospodarstwa domowe powinny być zobowiązane (z zastrzeżeniem odpowiednich przepisów dotyczących ochrony konsumentów i danych) do udzielenia dostępu do swoich rachunków za energię elektryczną i udzielenia odpowiedzi na zapytania (jeżeli zostały dołączone do próby kontrolnej), oraz |
| --- | --- |

—

przy ubieganiu się o dotacje gospodarstwa domowe powinny być zobowiązane (z zastrzeżeniem odpowiednich przepisów dotyczących ochrony konsumentów i danych) do udzielenia dostępu do swoich rachunków za energię elektryczną i udzielenia odpowiedzi na zapytania (jeżeli zostały dołączone do próby kontrolnej), oraz

| — | poziom wydajności osiągnięty po remoncie powinien zostać potwierdzony świadectwem charakterystyki energetycznej wydanym przez certyfikowanego oceniającego. |
| --- | --- |

—

poziom wydajności osiągnięty po remoncie powinien zostać potwierdzony świadectwem charakterystyki energetycznej wydanym przez certyfikowanego oceniającego.

Programem mogłaby zarządzać strona uprawniona.

Weryfikacja realizacji projektów renowacyjnych oraz osiągniętego poziomu efektywności lub oszczędności energii mogłaby być zarządzana w następujący sposób:

| — | organ uprawniony mógłby prowadzić bazę danych zawierającą szczegółowe informacje na temat zatwierdzonych projektów renowacyjnych, co umożliwiłoby stworzenie statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby projektów renowacyjnych, |
| --- | --- |

—

organ uprawniony mógłby prowadzić bazę danych zawierającą szczegółowe informacje na temat zatwierdzonych projektów renowacyjnych, co umożliwiłoby stworzenie statystycznie istotnej i reprezentatywnej próby projektów renowacyjnych,

| — | organ publiczny mógłby zlecić zadania wykonawcy monitorującemu, który miałby dostęp do takiej bazy danych lub wszelkich innych niezbędnych danych lub baz danych (np. bazy danych świadectw charakterystyki energetycznej). Na podstawie pierwszego etapu weryfikacji wykonawca powinien wybrać próbę cząstkową do kontroli na miejscu, oraz |
| --- | --- |

—

organ publiczny mógłby zlecić zadania wykonawcy monitorującemu, który miałby dostęp do takiej bazy danych lub wszelkich innych niezbędnych danych lub baz danych (np. bazy danych świadectw charakterystyki energetycznej). Na podstawie pierwszego etapu weryfikacji wykonawca powinien wybrać próbę cząstkową do kontroli na miejscu, oraz

| — | weryfikacja oszczędności energii lub osiągniętego poziomu wydajności powinna zostać w sposób przejrzysty potwierdzona świadectwem charakterystyki energetycznej wydanym przez certyfikowanego oceniającego lub za pomocą jakiejkolwiek innej przejrzystej i odpowiedniej metody (zob. dodatek III, sekcja 1.1). |
| --- | --- |

—

weryfikacja oszczędności energii lub osiągniętego poziomu wydajności powinna zostać w sposób przejrzysty potwierdzona świadectwem charakterystyki energetycznej wydanym przez certyfikowanego oceniającego lub za pomocą jakiejkolwiek innej przejrzystej i odpowiedniej metody (zob. dodatek III, sekcja 1.1).

Wykonawca monitorujący powinien zebrać wszystkie niezbędne dane, w zależności od metody zastosowanej wobec statystycznie wiarygodnej próby (świadectwa charakterystyki energetycznej, rachunki za energię itp.) i przeprowadzić dalszą analizę, aby ustalić:

| — | szacowane lub mierzone oszczędności, lub |
| --- | --- |

—

szacowane lub mierzone oszczędności, lub

| — | poprawę charakterystyki energetycznej. |
| --- | --- |

—

poprawę charakterystyki energetycznej.

4.   Wytyczne oraz przykłady systemów monitorowania i weryfikacji

Zachęca się państwa członkowskie, aby uwzględniły dalsze źródła np.:

| — | projekt multEE (program „Horyzont 2020”) (2), |
| --- | --- |

—

projekt multEE (program „Horyzont 2020”) (2),

| — | prezentacje systemów monitorowania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej (3), oraz |
| --- | --- |

—

prezentacje systemów monitorowania systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej (3), oraz

| — | studium przypadku dotyczące EPATEE, które obejmuje przykłady systemów monitorowania wykorzystywanych do oceny oszczędności energii (4). |
| --- | --- |

—

studium przypadku dotyczące EPATEE, które obejmuje przykłady systemów monitorowania wykorzystywanych do oceny oszczędności energii (4).

---

(1)  Kontrola wyrywkowa weryfikacji oszczędności energii powinna opierać się na podejściu statystycznym w celu zapewnienia reprezentatywności, tak aby wyniki mogły być ekstrapolowane na cały system.

(2)  https://multee.eu/

(3)  http://atee.fr/sites/default/files/part_3-_monitoring_verification_and_evaluation.zip

(4)  https://epatee.eu/sites/default/files/files/epatee_topical_case_study_linkage_between__and_evaluation.pdf

---

| 28.10.2019 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 275/94 |
| --- | --- | --- | --- |

28.10.2019

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 275/94

---

ZALECENIE KOMISJI (UE) 2019/1659

z dnia 25 września 2019 r.

w sprawie treści kompleksowej oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia zgodnie z art. 14 dyrektywy 2012/27/UE

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 194,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Unia jest zaangażowana w działania na rzecz rozwijania zrównoważonego, konkurencyjnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego. Strategia na rzecz unii energetycznej wyznacza ambitne cele unijne. Należą do nich przede wszystkim: redukcja emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % do 2030 r. w porównaniu z 1990 r., zwiększenie udziału zużycia energii ze źródeł odnawialnych do co najmniej 32 % oraz osiągnięcie ambitnego poziomu oszczędności energii, co służy poprawie bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjność i stabilności Unii. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (1) (dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej) zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 (2) wyznaczono cel w zakresie efektywności energetycznej, tj. osiągnięcie oszczędności wynoszących co najmniej 32,5 % na poziomie Unii do 2030 r. |
| --- | --- |

(1)

Unia jest zaangażowana w działania na rzecz rozwijania zrównoważonego, konkurencyjnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego. Strategia na rzecz unii energetycznej wyznacza ambitne cele unijne. Należą do nich przede wszystkim: redukcja emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % do 2030 r. w porównaniu z 1990 r., zwiększenie udziału zużycia energii ze źródeł odnawialnych do co najmniej 32 % oraz osiągnięcie ambitnego poziomu oszczędności energii, co służy poprawie bezpieczeństwa energetycznego, konkurencyjność i stabilności Unii. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (1) (dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej) zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 (2) wyznaczono cel w zakresie efektywności energetycznej, tj. osiągnięcie oszczędności wynoszących co najmniej 32,5 % na poziomie Unii do 2030 r.

| (2) | Sektor ogrzewania i chłodzenia jest największym sektorem końcowego zużycia energii i zaspokaja około 50 % całkowitego zapotrzebowania na energię w UE. Około 80 % tej energii zużywane jest w budynkach. Kluczowe znaczenie dla zapewnienia „transformacji energetycznej” na każdym poziomie administracyjnym w UE ma określenie potencjału efektywności energetycznej, który umożliwiałby osiągnięcie oszczędności we wszystkich państwach członkowskich, oraz dostosowanie polityki. |
| --- | --- |

(2)

Sektor ogrzewania i chłodzenia jest największym sektorem końcowego zużycia energii i zaspokaja około 50 % całkowitego zapotrzebowania na energię w UE. Około 80 % tej energii zużywane jest w budynkach. Kluczowe znaczenie dla zapewnienia „transformacji energetycznej” na każdym poziomie administracyjnym w UE ma określenie potencjału efektywności energetycznej, który umożliwiałby osiągnięcie oszczędności we wszystkich państwach członkowskich, oraz dostosowanie polityki.

| (3) | W art. 14 dyrektywy 2012/27/UE (dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej) zobowiązano każde państwo członkowskie do przeprowadzenia kompleksowej oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia w celu jego promowania oraz do powiadamiania o niej Komisji. Wspomniana kompleksowa ocena musi zawierać wszystkie elementy, o których mowa w załączniku VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. |
| --- | --- |

(3)

W art. 14 dyrektywy 2012/27/UE (dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej) zobowiązano każde państwo członkowskie do przeprowadzenia kompleksowej oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia w celu jego promowania oraz do powiadamiania o niej Komisji. Wspomniana kompleksowa ocena musi zawierać wszystkie elementy, o których mowa w załączniku VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

| (4) | Państwa członkowskie musiały przeprowadzić pierwszą kompleksową ocenę do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz powiadomić o niej Komisję. Na żądanie Komisji ocenę aktualizuje się co pięć lat oraz powiadamia o niej Komisję. |
| --- | --- |

(4)

Państwa członkowskie musiały przeprowadzić pierwszą kompleksową ocenę do dnia 31 grudnia 2015 r. oraz powiadomić o niej Komisję. Na żądanie Komisji ocenę aktualizuje się co pięć lat oraz powiadamia o niej Komisję.

| (5) | Wspólne Centrum Badawcze Komisji (JRC) przeanalizowało pierwszy zbiór kompleksowych ocen i stwierdziło, że zyskałaby one dzięki zgromadzeniu nowych danych, opisaniu nowego potencjału w zakresie ogrzewania i chłodzenia, a także lepszej interakcji między administracjami na szczeblu krajowym i lokalnym. |
| --- | --- |

(5)

Wspólne Centrum Badawcze Komisji (JRC) przeanalizowało pierwszy zbiór kompleksowych ocen i stwierdziło, że zyskałaby one dzięki zgromadzeniu nowych danych, opisaniu nowego potencjału w zakresie ogrzewania i chłodzenia, a także lepszej interakcji między administracjami na szczeblu krajowym i lokalnym.

| (6) | W swoim piśmie z dnia 8 kwietnia 2019 r. Komisja zwróciła się do państw członkowskich o przekazanie zaktualizowanych kompleksowych ocen zgodnie z art. 14 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej do dnia 31 grudnia 2020 r. |
| --- | --- |

(6)

W swoim piśmie z dnia 8 kwietnia 2019 r. Komisja zwróciła się do państw członkowskich o przekazanie zaktualizowanych kompleksowych ocen zgodnie z art. 14 ust. 1 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej do dnia 31 grudnia 2020 r.

| (7) | Komisja zidentyfikowała potrzebę określenia bardziej precyzyjnych wymogów w zakresie zbierania i przetwarzania danych oraz umożliwienia państwom członkowskim ukierunkowania prowadzonych przez nie analiz na neutralne pod względem technologicznym sposoby ogrzewania i chłodzenia, które są dostosowane do warunków lokalnych. |
| --- | --- |

(7)

Komisja zidentyfikowała potrzebę określenia bardziej precyzyjnych wymogów w zakresie zbierania i przetwarzania danych oraz umożliwienia państwom członkowskim ukierunkowania prowadzonych przez nie analiz na neutralne pod względem technologicznym sposoby ogrzewania i chłodzenia, które są dostosowane do warunków lokalnych.

| (8) | W rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2019/826 (3) upraszcza się wymogi dotyczące ocen i dostosowuje się je do zaktualizowanych przepisów dotyczących unii energetycznej, w szczególności do dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (4), dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (5), dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (6) (dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii) oraz do rozporządzenia (EU) 2018/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady (7) (rozporządzenie w sprawie zarządzania unią energetyczną). |
| --- | --- |

(8)

W rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) 2019/826 (3) upraszcza się wymogi dotyczące ocen i dostosowuje się je do zaktualizowanych przepisów dotyczących unii energetycznej, w szczególności do dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (4), dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (5), dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 (6) (dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii) oraz do rozporządzenia (EU) 2018/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady (7) (rozporządzenie w sprawie zarządzania unią energetyczną).

| (9) | Przygotowanie analizy powinno być w szczególności ściśle powiązane z planowaniem i zgłaszaniem określonym w rozporządzeniu (UE) 2018/1999 i w miarę możliwości opierać się na wcześniejszych ocenach. Do przekazywania wyników kompleksowych ocen można stosować format sprawozdań udostępniony przez Komisję Europejską. |
| --- | --- |

(9)

Przygotowanie analizy powinno być w szczególności ściśle powiązane z planowaniem i zgłaszaniem określonym w rozporządzeniu (UE) 2018/1999 i w miarę możliwości opierać się na wcześniejszych ocenach. Do przekazywania wyników kompleksowych ocen można stosować format sprawozdań udostępniony przez Komisję Europejską.

| (10) | Dokument ten zastąpi wytyczne Komisji w sprawie promowania efektywności ogrzewania i chłodzenia (8). |
| --- | --- |

(10)

Dokument ten zastąpi wytyczne Komisji w sprawie promowania efektywności ogrzewania i chłodzenia (8).

| (11) | Niniejsze zalecenie nie zmienia skutków prawnych dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i pozostaje bez uszczerbku dla wiążącej wykładni przepisów tej dyrektywy dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości. Koncentruje się ono na przepisach odnoszących się do kompleksowej oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia i dotyczy art. 14 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz załącznika VIII do tej dyrektywy, |
| --- | --- |

(11)

Niniejsze zalecenie nie zmienia skutków prawnych dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i pozostaje bez uszczerbku dla wiążącej wykładni przepisów tej dyrektywy dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości. Koncentruje się ono na przepisach odnoszących się do kompleksowej oceny potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia i dotyczy art. 14 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz załącznika VIII do tej dyrektywy,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

Przy dokonywaniu kompleksowych ocen zgodnie z art. 14 dyrektywy 2012/27/UE oraz z załącznikiem VIII do tej dyrektywy państwa członkowskie powinny przestrzegać wytycznych zawartych w załącznikach do niniejszego zalecenia.

Sporządzono w Brukseli dnia 25 września 2019 r.

W imieniu Komisji

Miguel ARIAS CAÑETE

Członek Komisji

---

(1)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).

1

(2)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 z dnia 11 grudnia 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210).

2

(3)  Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2019/826 z dnia 4 marca 2019 r. zmieniające załączniki VIII i IX do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE w odniesieniu do treści kompleksowych ocen potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia (Dz.U. L 137 z 23.5.2019, s. 3).

3

(4)  Dyrektywa zmieniona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającą dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75).

4

(5)  Dyrektywa zmieniona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002.

5

(6)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

6

(7)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (EU) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1).

7

(8)  
  Guidance note on Directive 2012/27/EU (Wytyczne dotyczące dyrektywy 2012/27/UE);

8

Guidance note on Directive 2012/27/EU

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/ALL/?uri=CELEX:52013SC0449

---

ZAŁĄCZNIK I

TREŚĆ KOMPLEKSOWYCH OCEN POTENCJAŁU EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

1.   ZALECENIA OGÓLNE DO ZAŁĄCZNIKA VIII DO DYREKTYWY W SPRAWIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ

W art. 14 ust. 1 i 3 dyrektywy 2012/27/UE (dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej) zobowiązano każde państwo członkowskie do przeprowadzenia kompleksowej oceny potencjału efektywności energetycznej systemów ciepłowniczych i chłodniczych i przedstawienia jej Komisji. Ocena ta musi zawierać wszystkie elementy, o których mowa w załączniku VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Państwa członkowskie musiały dostarczyć pierwszą ocenę do dnia 31 grudnia 2015 r. Ocena ma być aktualizowana co pięć lat na żądanie Komisji. Przygotowanie analizy musi być ściśle powiązane z ustaleniami w zakresie planowania i zgłaszania określonymi w rozporządzeniu (UE) 2018/1999 (rozporządzenie w sprawie zarządzania unią energetyczną) i w miarę możliwości opierać się na wcześniejszych ocenach. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać formularz sprawozdawczy przygotowany przez Komisję.

W celu aktualizacji ułatwienia ocen Komisja skorzystała z możliwości przewidzianych w art. 22 i 23 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, aby zaproponować rozporządzenie delegowane (UE) 2019/826 zmieniające załącznik VIII i część 1 załącznika IX do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Niniejszy dokument ma na celu objaśnienie nowych wymogów i ułatwienie skutecznego i spójnego stosowania przepisów załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej dotyczących informacji, które należy zgłaszać Komisji w kompleksowych ocenach. Dokument ten zastępuje istniejące wytyczne w sprawie promowania efektywności ogrzewania i chłodzenia opublikowane przez Komisję (1).

Aby sporządzić krajowy przegląd ogrzewania i chłodzenia, należy uwzględnić następujące etapy prowadzące do pełnej kompleksowej oceny:

| — | ocenę ilości energii użytecznej (2) oraz określenie ilościowe zużycia energii końcowej (3) w rozbiciu na sektory (GWh rocznie), |
| --- | --- |

—

ocenę ilości energii użytecznej (2) oraz określenie ilościowe zużycia energii końcowej (3) w rozbiciu na sektory (GWh rocznie),

| — | oszacowane i określone bieżące zaopatrzenie sektorów końcowego zużycia (GWh rocznie) w energię cieplną i chłodniczą według technologii oraz z uwzględnieniem tego, czy energię pozyskano z paliw kopalnych, czy ze źródeł odnawialnych, |
| --- | --- |

—

oszacowane i określone bieżące zaopatrzenie sektorów końcowego zużycia (GWh rocznie) w energię cieplną i chłodniczą według technologii oraz z uwzględnieniem tego, czy energię pozyskano z paliw kopalnych, czy ze źródeł odnawialnych,

| — | określenie potencjalnych dostaw z instalacji wytwarzających ciepło odpadowe lub chłód odpadowy (GWh rocznie), |
| --- | --- |

—

określenie potencjalnych dostaw z instalacji wytwarzających ciepło odpadowe lub chłód odpadowy (GWh rocznie),

| — | zgłoszony udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego w zużyciu energii końcowej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych w ciągu ostatnich pięciu lat, |
| --- | --- |

—

zgłoszony udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego w zużyciu energii końcowej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych w ciągu ostatnich pięciu lat,

| — | prognozowane tendencje w zakresie zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie na kolejne 30 lat (GWh), oraz |
| --- | --- |

—

prognozowane tendencje w zakresie zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie na kolejne 30 lat (GWh), oraz

| — | mapę terytorium kraju przedstawiającą obszary o dużej gęstości zapotrzebowania na energię, punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą określone zgodnie z pkt 2 lit. b) oraz instalacje systemów ciepłowniczych, zarówno istniejące, jak i planowane. |
| --- | --- |

—

mapę terytorium kraju przedstawiającą obszary o dużej gęstości zapotrzebowania na energię, punkty zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą określone zgodnie z pkt 2 lit. b) oraz instalacje systemów ciepłowniczych, zarówno istniejące, jak i planowane.

Aby przedstawić ogólny przegląd polityki w zakresie ogrzewania i chłodzenia, ocena musi zawierać:

| — | opis roli efektywnego ogrzewania i chłodzenia w długoterminowych redukcjach emisji gazów cieplarnianych, oraz |
| --- | --- |

—

opis roli efektywnego ogrzewania i chłodzenia w długoterminowych redukcjach emisji gazów cieplarnianych, oraz

| — | ogólny przegląd istniejących polityk i środków dotyczących ogrzewania i chłodzenia zgłoszonych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną. |
| --- | --- |

—

ogólny przegląd istniejących polityk i środków dotyczących ogrzewania i chłodzenia zgłoszonych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną.

Do celów dokonania analizy ekonomicznego potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia kroki prowadzące do pełnej oceny muszą obejmować:

| — | określenie odpowiednich technologii zaopatrywania w niskoemisyjną i energooszczędną energię cieplną i chłodniczą na terytorium kraju z wykorzystaniem analizy kosztów i korzyści, |
| --- | --- |

—

określenie odpowiednich technologii zaopatrywania w niskoemisyjną i energooszczędną energię cieplną i chłodniczą na terytorium kraju z wykorzystaniem analizy kosztów i korzyści,

| — | scenariusz odniesienia i alternatywne scenariusze dotyczące dobrze określonego obszaru geograficznego, |
| --- | --- |

—

scenariusz odniesienia i alternatywne scenariusze dotyczące dobrze określonego obszaru geograficznego,

| — | analizę finansową i analizę ekonomiczną (tę ostatnią z uwzględnieniem kosztów zewnętrznych), |
| --- | --- |

—

analizę finansową i analizę ekonomiczną (tę ostatnią z uwzględnieniem kosztów zewnętrznych),

| — | analizę wrażliwości, oraz |
| --- | --- |

—

analizę wrażliwości, oraz

| — | prezentację wykorzystanej metody i poczynionych założeń. |
| --- | --- |

—

prezentację wykorzystanej metody i poczynionych założeń.

Ponadto ukończenie kompleksowej oceny wymaga przedstawienia wniosków w sprawie dodatkowych i przyszłych środków z zakresu polityki dotyczącej ogrzewania i chłodzenia.

2.   ZALECENIA SZCZEGÓŁOWE

2.1.   PRZEGLĄD OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

2.1.1.   
  Ocena rocznego zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie względem energii użytecznej oraz ilościowego określenia zużycia energii końcowej w podziale na sektory

Zgodnie z pkt 1 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie muszą zgłaszać najnowsze określone ilościowo dane dotyczące zużycia energii końcowej w odniesieniu do ogrzewania i chłodzenia w sektorze mieszkaniowym, sektorze usług i sektorze przemysłu oraz w każdym innym sektorze, który indywidualnie zużywa ponad 5 % całkowitego krajowego zapotrzebowania na użytkowe ciepło i chłód. Równolegle państwa członkowskie muszą również dokonywać oceny i zgłoszenia energii użytecznej wymaganej w odniesieniu do ogrzewania i chłodzenia w tych sektorach. Zużycie energii końcowej i energia użyteczna w odniesieniu do każdego sektora muszą być wyrażone w GWh.

Końcowe zużycie energii na ogrzewanie i chłodzenie należy określać na podstawie rzeczywistych, zmierzonych i zweryfikowanych informacji oraz według podziałów sektorowych dostarczonych jako domyślne w europejskich statystykach w zakresie energii i krajowych bilansach energetycznych (4).

Pomocne w przestrzeganiu przepisów pkt 3 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jest przedstawienie geograficznego podziału danych dotyczących dostaw i zużycia, co pozwoli powiązać przyszłe zapotrzebowanie na energię ze źródłami dostaw. Wymaga to znajomości lokalizacji głównych użytkowników ogrzewania i chłodzenia. Zestawienie tej wiedzy z informacjami na temat potencjalnych dostawców – w odniesieniu do pkt 2 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej – umożliwia utworzenie mapy lokalizacji na potrzeby pkt 3 tego załącznika, a także lepsze zrozumienie zróżnicowanych warunków w danym kraju. Jednym z podejść do podziału geograficznego może być wykorzystanie sprawnie funkcjonującego systemu podziału terytorialnego, takiego jak obszary kodów pocztowych, jednostki samorządu lokalnego, gminy, parki przemysłowe i ich okolice itp.

W sytuacjach, w których jest to możliwe i przydatne, można dokonać podziału zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie na odpowiednie podelementy w sektorach, np. do celów określenia ilości energii lub klasy temperaturowej energii, która byłaby zazwyczaj potrzebna (5) (np. na ciepło wysokotemperaturowe, ciepło średniotemperaturowe, ciepło średnio-/niskotemperaturowe, ciepło niskotemperaturowe, chłodzenie i schładzanie). Pozwoliłoby to zwiększyć dokładność i użyteczność analizy, np. przy ustalaniu wykonalności technicznej i rentowności w ramach analizy kosztów i korzyści konkretnych rozwiązań w zakresie zaopatrywania w energię cieplną i chłodniczą w celu zaspokojenia szczególnych potrzeb w różnych podsektorach.

Odpowiedni podział zapotrzebowania wymaga solidnego gromadzenia i przetwarzania danych. Będzie on często obejmował łączenie różnych zbiorów danych, odgórne i oddolne przetwarzanie danych oraz wykorzystywanie hipotez i założeń. Jeśli nie są dostępne bezpośrednie dane na temat zużycia energii, należy korzystać z danych pozyskanych pośrednio. Możliwe elementy mogą obejmować populację w jednostce terytorialnej, zużycie energii na mieszkańca oraz ogrzewaną powierzchnię budynków na mieszkańca. Różne podsektory będą prawdopodobnie wymagały różnego podejścia.

Sektor mieszkaniowy i przeważająca część sektora usług składają się z dużej liczby małych i średnich odbiorców rozproszonych na terytorium gminy lub innej jednostki terytorialnej. Ich zapotrzebowanie na energię dotyczy przede ogrzewania/chłodzenia pomieszczeń, a zatem jest ono zależne od powierzchni budynku, która wymaga ogrzewania lub chłodzenia. Przydatne może być stosowanie kryteriów wyjaśniających zapotrzebowanie pod względem geograficznym (6), np. pogrupowanie takich odbiorców w grupy o wysokiej i niskiej gęstości zapotrzebowania na ciepło. Tę samą segmentację można również wykorzystać w przypadku, gdy segmenty budynku są zróżnicowane, np. pod względem spełnienia norm „budynku o niemal zerowym zużyciu energii”.

Sektor przemysłu obejmuje zwykle niewielką liczbę dużych odbiorców ciepła, których zapotrzebowanie jest regulowane przez procesy przemysłowe. W takim przypadku odbiorców można pogrupować według wykorzystania zapotrzebowania na energię (MWh/a) i wartości progowych temperatury.

2.1.2.   
  Określanie/szacowanie bieżącego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą według technologii

Celem tego etapu jest określenie rozwiązań technologicznych wykorzystywanych do zaopatrywania w ogrzewanie i chłodzenie (pkt 1 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej). Analiza i zgłaszane wartości powinny mieć taką samą strukturę jak opis zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie. Zgodnie z pkt 2 lit. a) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej należy zgłosić najnowsze dostępne dane wyrażone w GWh rocznie. Należy dokonać rozróżnienia między źródłami wytwarzającymi energię na miejscu a źródłami dostarczania energii z zewnątrz oraz między odnawialnymi źródłami energii a źródłami energii z paliw kopalnych.

W pkt 2 lit. a) wymieniono technologie, w odniesieniu do których należy dostarczyć dane dotyczące zaopatrzenia:

| — | w przypadku zaopatrzenia w energię wytwarzaną na miejscu:






  — | ciepłownia, |
| --- | --- | --- |

—

w przypadku zaopatrzenia w energię wytwarzaną na miejscu:

—

ciepłownia,

| — | wysokosprawna kogeneracja ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- |

—

wysokosprawna kogeneracja ciepła i energii elektrycznej,

| — | pompy ciepła, |
| --- | --- |

—

pompy ciepła,

| — | inne technologie i źródła wytwarzania energii na miejscu, oraz |
| --- | --- |

—

inne technologie i źródła wytwarzania energii na miejscu, oraz

| — | w przypadku zaopatrzenia w energię dostarczaną z zewnątrz:






  — | wysokosprawna kogeneracja ciepła i energii elektrycznej, |
| --- | --- | --- |

—

w przypadku zaopatrzenia w energię dostarczaną z zewnątrz:

—

wysokosprawna kogeneracja ciepła i energii elektrycznej,

| — | ciepło odpadowe, |
| --- | --- |

—

ciepło odpadowe,

| — | inne technologie i źródła dostarczania energii z zewnątrz. |
| --- | --- |

—

inne technologie i źródła dostarczania energii z zewnątrz.

W odniesieniu do każdej technologii należy dokonać rozróżnienia między odnawialnymi źródłami energii a źródłami energii z paliw kopalnych. Dane, których nie można zgromadzić bezpośrednio, należy pozyskać pośrednio. Powyższy wykaz nie jest wyczerpujący i stanowi jedynie minimum, które należy uwzględnić. W stosownych przypadkach należy uwzględnić dodatkowe źródła energii w celu zapewnienia kompletności i dokładności.

Poziom szczegółowości danych na temat źródeł zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą powinien odzwierciedlać wymogi wybranej metody przeprowadzenia kompleksowej oceny. Może to obejmować dane dotyczące lokalizacji, technologię, wykorzystywane paliwo, ilość i jakość (7) dostarczanej energii (MWh/a), dostępność ciepła (w ujęciu dziennym i rocznym), wiek i przewidywany okres eksploatacji instalacji itp.

2.2.   WSKAZANIE INSTALACJI WYTWARZAJĄCYCH CIEPŁO ODPADOWE LUB CHŁÓD ODPADOWY ORAZ ICH POTENCJAŁU W ZAKRESIE ZAOPATRZENIA W ENERGIĘ CIEPLNĄ I CHŁODNICZĄ

Celem tego etapu jest wskazanie, opisanie i określenie ilościowe źródeł ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego, których potencjał technologiczny nie jest w pełni wykorzystywany. Może to posłużyć jako wskaźnik pokrywający obecne lub przyszłe zapotrzebowanie na ogrzewanie i chłodzenie. W pkt 2 lit. b) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wymieniono instalacje wytwarzające ciepło, które należy poddać analizie:

| — | instalacje elektrociepłownicze, które mogą zaopatrywać w ciepło odpadowe lub mogą być zmodernizowane w celu zaopatrywania w takie ciepło, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 50 MW, |
| --- | --- |

—

instalacje elektrociepłownicze, które mogą zaopatrywać w ciepło odpadowe lub mogą być zmodernizowane w celu zaopatrywania w takie ciepło, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 50 MW,

| — | instalacje wykorzystujące kogenerację energii cieplnej i mocy przy zastosowaniu technologii, o których mowa w załączniku I część II, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, |
| --- | --- |

—

instalacje wykorzystujące kogenerację energii cieplnej i mocy przy zastosowaniu technologii, o których mowa w załączniku I część II, o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW,

| — | spalarnie odpadów, |
| --- | --- |

—

spalarnie odpadów,

| — | instalacje energii odnawialnej o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, inne niż instalacje określone w pkt 2 lit. b) ppkt (i) i (ii), generujące ogrzewanie lub chłodzenie z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych, |
| --- | --- |

—

instalacje energii odnawialnej o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, inne niż instalacje określone w pkt 2 lit. b) ppkt (i) i (ii), generujące ogrzewanie lub chłodzenie z wykorzystaniem energii ze źródeł odnawialnych,

| — | instalacje przemysłowe o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, które mogą zapewniać ciepło odpadowe. |
| --- | --- |

—

instalacje przemysłowe o całkowitej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW, które mogą zapewniać ciepło odpadowe.

Państwa członkowskie mogą uwzględnić źródła ciepła odpadowego i chłodu odpadowego inne niż wymienione w wykazie, w szczególności z sektora usług, i zgłaszać je oddzielnie. Do celów ewidencji zezwoleń i pozwoleń, o których mowa w art. 14 ust. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, państwa członkowskie mogą ocenić potencjał wytwarzania ciepła odpadowego przez instalacje elektrociepłownicze o całkowitej mocy cieplnej wynoszącej 20–50 MW.

Przydatne może być również opisanie jakości wytwarzanej energii, np. temperatury (para lub gorąca woda) dostępnej na zastosowanie, do którego mogłaby ona być zazwyczaj wykorzystywana (8). W przypadku gdy ilość lub jakość ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego nie są znane, można je oszacować z wykorzystaniem odpowiedniej metodyki na podstawie dobrze udokumentowanych założeń. Na przykład ciepło odpadowe pochodzące z instalacji wytwórczych energii elektrycznej można odzyskać z wykorzystaniem różnych metod i technologii (9).

Państwa członkowskie muszą przedstawić na mapie lokalizacje potencjalnych źródeł ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, które mogłyby zaspokoić zapotrzebowanie w przyszłości.

2.3.   MAPY ZAOPATRZENIA W CIEPŁO I CHŁÓD ORAZ ZAPOTRZEBOWANIA NA NIE

Załącznik VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawiera wymóg, aby kompleksowa ocena krajowego potencjału efektywności w zakresie ogrzewania i chłodzenia zawierała mapę całego terytorium kraju, przedstawiającej źródła i infrastrukturę zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie, z zaznaczeniem (załącznik VIII pkt 3):

| — | obszarów zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w następstwie analizy określonej w pkt 1, przy zastosowaniu spójnych kryteriów w celu koncentrowania się na obszarach o dużej gęstości zapotrzebowania na energię w gminach i aglomeracjach miejskich, |
| --- | --- |

—

obszarów zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie w następstwie analizy określonej w pkt 1, przy zastosowaniu spójnych kryteriów w celu koncentrowania się na obszarach o dużej gęstości zapotrzebowania na energię w gminach i aglomeracjach miejskich,

| — | istniejących punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, wskazanych na podstawie pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego, |
| --- | --- |

—

istniejących punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, wskazanych na podstawie pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego,

| — | planowanych punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, typu opisanego w pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego. |
| --- | --- |

—

planowanych punktów zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, typu opisanego w pkt 2 lit. b) oraz instalacji przesyłowych systemu ciepłowniczego.

Wykaz ten zawiera jedynie pozycje, które muszą zostać umieszczone na mapie. Można uwzględnić inne pozycje, np. dystrybucję zasobów energii ze źródeł odnawialnych.

Sporządzenia mapy energii cieplnej i chłodniczej nie należy postrzegać jako oddzielnego zadania, a raczej jako integralną część procesu oceny potencjalnych ulepszeń efektywności ogrzewania i chłodzenia oraz synergii między odbiorcami i ich potencjalnymi dostawcami. W świetle wymogu sporządzenia mapy wszystkie zebrane dane na temat zaopatrywania w energię cieplną i chłodniczą oraz zapotrzebowania na nią powinny mieć wymiar przestrzenny, tak aby można było określić możliwości synergii.

Rozdzielczość elementów mapy wymaganych zgodnie z pkt 3 lit. a) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej musi być wystarczająca do określenia konkretnych obszarów zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie. W odniesieniu do elementów, o których mowa w pkt 3 lit. b) i c), wirtualne przedstawienie może być bardziej ogólne (zależnie od wybranej metody analizy i dostępnych informacji), ale musi umożliwiać określenie lokalizacji konkretnego elementu z dokładnością wystarczającą do celów analizy kosztów i korzyści.

W przypadku gdy plany przyszłych punktów zaopatrzenia i instalacji zgłoszono administracji krajowej lub gdy odniesiono się do nich w dokumentach programowych, może to oznaczać, że są one wystarczająco dojrzałe do uwzględnienia ich w tej kategorii. Nie przesądzi to o przyszłych decyzjach dotyczących planowania lub inwestycji i nie będzie wiążące dla żadnej ze stron.

Do celów sporządzenia warstw mapy można stosować różne metody (10). Niektóre z nich zapewniają więcej szczegółów i mogą wymagać większego zestawu szczegółowych informacji (np. mapy oparte na izoliniach). Inne mogą wymagać mniej wysiłku, ale są mniej użyteczne przy określaniu synergii między odbiorcami a dostawcami ciepła i chłodu (np. kartogramy). Państwa członkowskie zachęca się do konstruowania map z wykorzystaniem najbardziej szczegółowych dostępnych informacji, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony wrażliwych informacji handlowych.

Wskazane jest, aby udostępnić mapę ciepła publicznie w internecie. Stanowi to już praktykę w niektórych państwach członkowskich, a mapa może być użytecznym narzędziem dla potencjalnych inwestorów i społeczeństwa.

2.4.   PROGNOZA ZAPOTRZEBOWANIA NA OGRZEWANIE I CHŁODZENIE

Pkt 4 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawiera wymóg dotyczący prognozy zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie na kolejne 30 lat z bardziej precyzyjnymi informacjami w odniesieniu do kolejnych 10 lat. W prognozie należy uwzględnić wpływ polityk i strategii związanych z efektywnością energetyczną i zapotrzebowaniem na ogrzewanie i chłodzenie (np. długoterminowych strategii renowacji budynków zgodnie z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (11), zintegrowanych planów w dziedzinie energii i klimatu zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną) oraz należy odzwierciedlić potrzeby różnych sektorów przemysłu.

Opracowując prognozy, państwa członkowskie powinny stosować segmentację ustanowioną zgodnie z pkt 1 i 2 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej do celów określenia aktualnego zaopatrzenia i zapotrzebowania (tj. sektor mieszkaniowy, usługowy, przemysłowy i inne sektory oraz ich ewentualne podsegmenty).

Można wykorzystać właściwe sprawozdania międzynarodowe, krajowe i naukowe, o ile opierają się one na dobrze udokumentowanej metodyce i dostarczają wystarczająco szczegółowych informacji. Ewentualnie prognozowanie może opierać się na modelach zapotrzebowania na energię. Metody i założenia należy opisać i wyjaśnić.

2.5.   UDZIAŁ ENERGII ZE ŹRÓDEŁ ODNAWIALNYCH ORAZ CIEPŁA ODPADOWEGO LUB CHŁODU ODPADOWEGO W KOŃCOWYM ZUŻYCIU ENERGII PRZEZ SEKTOR SYSTEMÓW CIEPŁOWNICZYCH I CHŁODNICZYCH

Państwa członkowskie muszą zgłaszać udział energii ze źródeł odnawialnych oraz wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego zgodnie z art. 15 ust. 7 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii (12). Dane można zgłaszać w odniesieniu do każdego rodzaju odnawialnego źródła niekopalnego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, a także w odniesieniu do ciepła odpadowego.

Do czasu ustalenia metodyki rozliczania chłodzenia wykorzystującego energię ze źródeł odnawialnych zgodnie z art. 35 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii państwa członkowskie muszą stosować odpowiednie metody krajowe.

3.   CELE, STRATEGIE I ŚRODKI Z ZAKRESU POLITYKI

3.1.   ROLA EFEKTYWNEGO OGRZEWANIA I CHŁODZENIA W DŁUGOTERMINOWEJ REDUKCJI EMISJI GAZÓW CIEPLARNIANYCH ORAZ PRZEGLĄD ISTNIEJĄCEJ POLITYKI

Przegląd istniejącej polityki istotnej z punktu widzenia efektywnego ogrzewania i chłodzenia należy przedstawić w skrócie, ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich zmian w porównaniu z polityką zgłoszoną zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz unikając wszelkiego powielania.

Szczegółowa polityka w zakresie ogrzewania i chłodzenia musi być spójna z polityką przyczyniającą się do osiągnięcia celów w zakresie pięciu wymiarów unii energetycznej, w szczególności efektywności energetycznej (art. 4 lit. b) pkt 1–4 i art. 15 ust. 4 lit. b) rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną); wymiary te są następujące:

| — | obniżenie emisyjności, m.in. ograniczenie i pochłanianie emisji gazów cieplarnianych oraz wkład w trajektorie sektorowego udziału energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii końcowej, |
| --- | --- |

—

obniżenie emisyjności, m.in. ograniczenie i pochłanianie emisji gazów cieplarnianych oraz wkład w trajektorie sektorowego udziału energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii końcowej,

| — | efektywność energetyczna, m.in. wkład w osiągnięcie celu Unii na 2030 r. w zakresie efektywności energetycznej oraz orientacyjnych kamieni milowych na lata 2030, 2040 i 2050, |
| --- | --- |

—

efektywność energetyczna, m.in. wkład w osiągnięcie celu Unii na 2030 r. w zakresie efektywności energetycznej oraz orientacyjnych kamieni milowych na lata 2030, 2040 i 2050,

| — | bezpieczeństwo energetyczne, m.in. dywersyfikacja dostaw, zwiększenie odporności i elastyczności systemu energetycznego oraz zmniejszanie uzależnienia od importu energii, |
| --- | --- |

—

bezpieczeństwo energetyczne, m.in. dywersyfikacja dostaw, zwiększenie odporności i elastyczności systemu energetycznego oraz zmniejszanie uzależnienia od importu energii,

| — | wewnętrzne rynki energii, m.in. poprawa połączeń międzysystemowych, infrastruktury przesyłu energii, polityka konsumencka zakładająca ustalanie cen energii elektrycznej z zachowaniem zasad konkurencji i ukierunkowana na zaangażowanie oraz ograniczenie ubóstwa energetycznego, oraz |
| --- | --- |

—

wewnętrzne rynki energii, m.in. poprawa połączeń międzysystemowych, infrastruktury przesyłu energii, polityka konsumencka zakładająca ustalanie cen energii elektrycznej z zachowaniem zasad konkurencji i ukierunkowana na zaangażowanie oraz ograniczenie ubóstwa energetycznego, oraz

| — | badania naukowe, innowacyjność i konkurencyjność, m.in. wkład w prywatne badania naukowe i innowacje oraz wykorzystanie czystych technologii. |
| --- | --- |

—

badania naukowe, innowacyjność i konkurencyjność, m.in. wkład w prywatne badania naukowe i innowacje oraz wykorzystanie czystych technologii.

Państwa członkowskie muszą opisać, w jaki sposób efektywność energetyczna i redukcja emisji gazów cieplarnianych w ogrzewaniu i chłodzeniu odnoszą się do tych pięciu wymiarów, i określić to ilościowo w uzasadnionych i możliwych przypadkach.

3.1.1.   
  Przykład: wymiar obniżenia emisyjności

Na przykład w odniesieniu do wymiaru obniżenia emisyjności należy określić ilościowo wpływ polityki na efektywność energetyczną w zakresie ogrzewania i chłodzenia na ilość emitowanych gazów cieplarnianych i na użytkowanie gruntów. Należy określić wykorzystanie technologii w przyszłości, wskazując upowszechnienie odnawialnych źródeł niekopalnych, w tym odnawialnych zastosowań energii elektrycznej do wytwarzania ciepła lub chłodzenia (wiatr, fotowoltaika) oraz bezpośredniego wytwarzania ciepła z nośników energii ze źródeł odnawialnych (ogrzewanie i chłodzenie energią słoneczną, biomasa, biogaz, wodór, gazy syntetyczne) lub innych. Następna analiza kosztów i korzyści (zob. sekcja 4) umożliwiłaby określenie nowych polityk i środków (sekcja 5) mających na celu osiągnięcie krajowych wartości docelowych w zakresie efektywności energetycznej i obniżenia emisyjności związanych z ogrzewaniem i chłodzeniem.

3.1.2.   
  Przykład: wymiar efektywności energetycznej

Jeśli chodzi o ogólną efektywność energetyczną, państwa członkowskie muszą wyrazić wielkość wkładu, jaką polityka w zakresie efektywności energetycznej w ogrzewaniu i chłodzeniu ma wnieść w realizację celów pośrednich na lata 2030, 2040 i 2050. Wielkość tę należy wyrazić ilościowo w oparciu o zużycie energii pierwotnej lub końcowej, oszczędność energii pierwotnej lub końcowej albo energochłonność zgodnie z podejściem wybranym w kontekście rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

Państwa członkowskie powinny również opisać odpowiedni wpływ swojej polityki na bezpieczeństwo energetyczne, badania naukowe, innowacje i konkurencyjność.

4.   ANALIZA EKONOMICZNEGO POTENCJAŁU EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

4.1.   ANALIZA POTENCJAŁU EKONOMICZNEGO

4.1.1.   
  Zarys

Państwa członkowskie mają szereg możliwości analizy ekonomicznego potencjału technologii ogrzewania i chłodzenia, ale metoda musi (pkt 7 i 8 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej):

| — | obejmować całe terytorium kraju – nie wyklucza to ewentualnych analiz cząstkowych, np. poprzez dezagregację na poziomie regionalnym, |
| --- | --- |

—

obejmować całe terytorium kraju – nie wyklucza to ewentualnych analiz cząstkowych, np. poprzez dezagregację na poziomie regionalnym,

| — | opierać się na analizie kosztów i korzyści (art. 14 ust. 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) i jako kryterium oceny stosować wartość bieżącą netto, |
| --- | --- |

—

opierać się na analizie kosztów i korzyści (art. 14 ust. 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej) i jako kryterium oceny stosować wartość bieżącą netto,

| — | określać alternatywne scenariusze dla bardziej wydajnych technologii ogrzewania i chłodzenia wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych – obejmuje to opracowanie scenariuszy bazowych i alternatywnych w odniesieniu do krajowych systemów ogrzewania i chłodzenia (13), |
| --- | --- |

—

określać alternatywne scenariusze dla bardziej wydajnych technologii ogrzewania i chłodzenia wykorzystujących energię ze źródeł odnawialnych – obejmuje to opracowanie scenariuszy bazowych i alternatywnych w odniesieniu do krajowych systemów ogrzewania i chłodzenia (13),

| — | uwzględniać szereg technologii – przemysłowe ciepło odpadowe i chłód odpadowy, spalanie odpadów, wysokosprawną kogenerację, inne odnawialne źródła energii, pompy ciepła oraz zmniejszenie strat ciepła w istniejących sieciach, oraz |
| --- | --- |

—

uwzględniać szereg technologii – przemysłowe ciepło odpadowe i chłód odpadowy, spalanie odpadów, wysokosprawną kogenerację, inne odnawialne źródła energii, pompy ciepła oraz zmniejszenie strat ciepła w istniejących sieciach, oraz

| — | uwzględniać czynniki społeczno-gospodarcze i środowiskowe (14). |
| --- | --- |

—

uwzględniać czynniki społeczno-gospodarcze i środowiskowe (14).

Część analizy kosztów i korzyści poświęcona ocenie, o której mowa w art. 15 ust. 7 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, musi obejmować analizę przestrzenną obszarów odpowiednich do zastosowania energii ze źródeł odnawialnych o „niskim ryzyku ekologicznym” oraz wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w sektorze ogrzewania i chłodzenia, a także ocenę potencjału projektów na małą skalę w gospodarstwach domowych.

W zależności od dostępności i wymaganych informacji możliwe jest wykorzystanie innych zaawansowanych narzędzi modelowania systemu energetycznego do oceny bardziej złożonych zależności między elementami krajowego systemu energetycznego dotyczącymi zapotrzebowania na ciepło i zaopatrzenia w ciepło, w szczególności aspektów bardziej dynamicznych.

W sprawozdaniu z oceny należy określić przyjęte założenia, w szczególności w odniesieniu do cen głównych czynników wejściowych i wyjściowych oraz stopy dyskontowej.

4.1.2.   
  Granice geograficzne i systemowe

Kluczowym elementem analizy jest wytyczenie granic geograficznych i systemowych dla kompleksowej oceny. Określają one grupę podmiotów i aspekty ich interakcji, które zostaną objęte analizą.

W pkt 8 lit. d) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej określono w tym kontekście dwa ogólne wymogi:

| — | granica geograficzna musi obejmować odpowiedni, dobrze określony obszar geograficzny, oraz |
| --- | --- |

—

granica geograficzna musi obejmować odpowiedni, dobrze określony obszar geograficzny, oraz

| — | analiza kosztów i korzyści musi uwzględniać wszystkie odnośne scentralizowane lub zdecentralizowane zasoby dostępne po stronie zaopatrzenia w obrębie granic systemowych i geograficznych. |
| --- | --- |

—

analiza kosztów i korzyści musi uwzględniać wszystkie odnośne scentralizowane lub zdecentralizowane zasoby dostępne po stronie zaopatrzenia w obrębie granic systemowych i geograficznych.

Obszar wyznaczony przez ogólną granicę geograficzną musi pokrywać się z terytorium objętym oceną, tj. terytorium administracyjnym danego państwa członkowskiego. Zaleca się jednak w szczególności dużym państwom członkowskim, aby dokonały dalszego podziału swojego terytorium na regiony (np. NUTS-1), co pozwoli im lepiej zarządzać tworzeniem zestawień energetycznych i planowaniem energetycznym oraz umożliwi uwzględnienie różnych stref klimatycznych. Państwa członkowskie powinny określić możliwości synergii między zapotrzebowaniem na ogrzewanie i chłodzenie a źródłami odpadów oraz energią cieplną i chłodniczą ze źródeł odnawialnych wewnątrz granic geograficznych.

Z drugiej strony znacznie bardziej lokalną koncepcją są granice systemowe. Muszą one obejmować jednostkę lub grupę odbiorców i dostawców ogrzewania i chłodzenia, między którymi wymiana energii jest lub może być znacząca. Powstałe w ten sposób systemy będą analizowane wewnątrz ich granic (przy zastosowaniu analizy kosztów i korzyści), aby ustalić, czy z ekonomicznego punktu widzenia opłaca się wdrożyć konkretne rozwiązanie w zakresie zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą.

Przykłady takich systemów są następujące (15):

| — | grupa budynków mieszkalnych (odbiorców ciepła) i planowany system ciepłowniczy (potencjalny dostawca ogrzewania), |
| --- | --- |

—

grupa budynków mieszkalnych (odbiorców ciepła) i planowany system ciepłowniczy (potencjalny dostawca ogrzewania),

| — | dzielnica miasta położona w pobliżu odpowiedniego źródła ciepła, |
| --- | --- |

—

dzielnica miasta położona w pobliżu odpowiedniego źródła ciepła,

| — | mniejsze instalacje grzewcze i chłodnicze, takie jak powierzchnie handlowe (odbiorca ciepła i chłodu) oraz pompy ciepła (możliwa technologia na pokrycie zapotrzebowania na ciepło i chłodzenie), oraz |
| --- | --- |

—

mniejsze instalacje grzewcze i chłodnicze, takie jak powierzchnie handlowe (odbiorca ciepła i chłodu) oraz pompy ciepła (możliwa technologia na pokrycie zapotrzebowania na ciepło i chłodzenie), oraz

| — | zakład przemysłowy zużywający ciepło i inny zakład, który może dostarczać ciepło odpadowe. |
| --- | --- |

—

zakład przemysłowy zużywający ciepło i inny zakład, który może dostarczać ciepło odpadowe.

4.1.3.   
  Określenie odpowiednich rozwiązań technicznych

Szeroki wachlarz wysokowydajnych rozwiązań w zakresie ogrzewania i chłodzenia mógłby zaspokoić zapotrzebowanie określone w poprzednich krokach. Za najbardziej opłacalne i korzystne rozwiązanie w zakresie ogrzewania lub chłodzenia można uznać co najmniej jeden z poniższych elementów:

| — | zasoby wykorzystywane jako źródło energii, np. ciepło odpadowe, biomasa lub energia elektryczna, |
| --- | --- |

—

zasoby wykorzystywane jako źródło energii, np. ciepło odpadowe, biomasa lub energia elektryczna,

| — | technologia wykorzystywana do przekształcenia nośnika energii w użyteczną formę energii dla odbiorców, np. odzysk ciepła lub pompy ciepła, oraz |
| --- | --- |

—

technologia wykorzystywana do przekształcenia nośnika energii w użyteczną formę energii dla odbiorców, np. odzysk ciepła lub pompy ciepła, oraz

| — | system dystrybucyjny umożliwiający dostarczanie energii użytecznej odbiorcom (scentralizowanej lub zdecentralizowanej). |
| --- | --- |

—

system dystrybucyjny umożliwiający dostarczanie energii użytecznej odbiorcom (scentralizowanej lub zdecentralizowanej).

Ewentualne rozwiązania techniczne należy również ocenić pod kątem ich przydatności w:

| — | systemach zdecentralizowanych (lub indywidualnych), w których kilku producentów (lub każdy odbiorca) wytwarza na miejscu własne ciepło lub chłód, oraz |
| --- | --- |

—

systemach zdecentralizowanych (lub indywidualnych), w których kilku producentów (lub każdy odbiorca) wytwarza na miejscu własne ciepło lub chłód, oraz

| — | systemach scentralizowanych, które wykorzystują systemy ciepłownicze i chłodnicze do dystrybucji energii cieplnej do odbiorców ze źródeł ciepła w innej lokalizacji – można je wykorzystać do dostarczania energii cieplnej i chłodniczej do granic systemowych scharakteryzowanych jako granice o dużej gęstości zapotrzebowania oraz do dużych odbiorców, np. zakładów przemysłowych. |
| --- | --- |

—

systemach scentralizowanych, które wykorzystują systemy ciepłownicze i chłodnicze do dystrybucji energii cieplnej do odbiorców ze źródeł ciepła w innej lokalizacji – można je wykorzystać do dostarczania energii cieplnej i chłodniczej do granic systemowych scharakteryzowanych jako granice o dużej gęstości zapotrzebowania oraz do dużych odbiorców, np. zakładów przemysłowych.

Wybór odpowiednich rozwiązań wewnątrz granic konkretnego systemu dostaw energii i zapotrzebowania na energię (16) będzie uzależniony od wielu czynników, w tym od:

| — | dostępności zasobów (np. dostępność biomasy może decydować o funkcjonalności kotłów na biomasę), |
| --- | --- |

—

dostępności zasobów (np. dostępność biomasy może decydować o funkcjonalności kotłów na biomasę),

| — | właściwości zapotrzebowania na ciepło (np. system ciepłowniczy w szczególny sposób nadaje się do obszarów miejskich o dużej gęstości zapotrzebowania na ciepło), oraz |
| --- | --- |

—

właściwości zapotrzebowania na ciepło (np. system ciepłowniczy w szczególny sposób nadaje się do obszarów miejskich o dużej gęstości zapotrzebowania na ciepło), oraz

| — | właściwości ewentualnego zaopatrzenia w energię cieplną (niskotemperaturowe ciepło odpadowe może nie nadawać się do wykorzystania w procesach przemysłowych, ale może posłużyć jako wkład do systemu ciepłowniczego). |
| --- | --- |

—

właściwości ewentualnego zaopatrzenia w energię cieplną (niskotemperaturowe ciepło odpadowe może nie nadawać się do wykorzystania w procesach przemysłowych, ale może posłużyć jako wkład do systemu ciepłowniczego).

4.1.4.   
  Scenariusz odniesienia

Jak wskazano w pkt 8 lit. a) ppkt (ii) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, scenariusz odniesienia posłuży jako punkt odniesienia poprzez uwzględnienie strategii w momencie sporządzania kompleksowej oceny. Punktem wyjścia powinna być charakterystyka następujących elementów krajowego systemu ogrzewania i chłodzenia:

| — | przegląd odbiorców ciepła i ich bieżące zużycie energii, |
| --- | --- |

—

przegląd odbiorców ciepła i ich bieżące zużycie energii,

| — | obecne źródła zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, oraz |
| --- | --- |

—

obecne źródła zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą, oraz

| — | potencjalne źródła zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą (jeżeli można racjonalnie oczekiwać takich kierunków rozwoju, biorąc pod uwagę obecną politykę i środki przewidziane w części I załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej). |
| --- | --- |

—

potencjalne źródła zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą (jeżeli można racjonalnie oczekiwać takich kierunków rozwoju, biorąc pod uwagę obecną politykę i środki przewidziane w części I załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej).

W scenariuszu odniesienia przedstawiono najbardziej prawdopodobny obraz zmian zapotrzebowania na energię, dostaw i transformacji w oparciu o aktualną wiedzę, rozwój technologiczny i środki z zakresu polityki. Jest to zatem „dotychczasowy scenariusz postępowania” lub scenariusz odniesienia. Musi on odzwierciedlać istniejące środki z zakresu polityki w ramach przepisów krajowych i przepisów UE i może być oparty na scenariuszach „przy istniejących środkach” dotyczących efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych, opracowanych na potrzeby rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

Powinien on zawierać informacje o aktualnym sposobie zaspokajania zapotrzebowania oraz założenia co do sposobu jego zaspokojenia w przyszłości. Przyszłe technologie nie muszą ograniczać się do stosowanych obecnie rozwiązań. Mogą one obejmować na przykład wysokosprawną kogenerację lub wydajne systemy ciepłownicze i chłodnicze, o ile można racjonalnie oczekiwać takich kierunków rozwoju.

4.1.4.1.   Obecny zestaw technologii zaopatrywania w energię cieplną i chłodniczą

Scenariusz odniesienia musi zawierać opis obecnego zestawu technologii zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą w odniesieniu do każdego segmentu zapotrzebowania na ciepło i wewnątrz każdej granicy systemu energetycznego. Należy przyznać pierwszeństwo podejściu oddolnemu opartemu na szczegółowych informacjach (np. danych zgromadzonych w pobliżu źródła, wynikach badań itp.).

W przypadku braku szczegółowych informacji dane wejściowe można uzyskać za pomocą podejścia odgórnego opartego na:

| — | informacjach na temat aktualnego koszyka zużycia paliwa, oraz |
| --- | --- |

—

informacjach na temat aktualnego koszyka zużycia paliwa, oraz

| — | założeniach dotyczących głównych rozwiązań technologicznych stosowanych w kontekście krajowym. |
| --- | --- |

—

założeniach dotyczących głównych rozwiązań technologicznych stosowanych w kontekście krajowym.

Ponieważ zestaw technologii zaopatrzenia w energię cieplną jest związany ze źródłem zapotrzebowania na ciepło, informacje na temat źródła mogą być wykorzystane do skalibrowania szacunków dotyczących zestawu technologii. Na przykład dane dotyczące liczby domów lub mieszkań wewnątrz granicy systemu energetycznego można wykorzystać do oszacowania całkowitej liczby i wielkości poszczególnych zainstalowanych jednostek grzewczych (przy założeniu jednej instalacji na dom). Podobnie dane dotyczące liczby i wielkości instalacji przemysłowych można by wykorzystać do przybliżenia liczby jednostek wytwarzania ciepła (i ich wielkości) w sektorze przemysłowym.

4.1.4.2.   Przyszły zestaw technologii zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą oraz stopa ich zastępowalności

Przyszły zestaw technologii zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą można oszacować poprzez przyjęcie koszyka energetycznego w ostatnim roku, a następnie określenie zestawu technologii na dany rok i wszystkie kolejne lata, przy założeniu różnych trajektorii zmian w zależności od zastosowanych technologii. Dzięki połączeniu tych informacji z prognozami zapotrzebowania na ogrzewanie i chłodzenie możliwe jest opracowanie prognoz dotyczących zestawu technologii na cały okres.

Założenia co do przyszłego zestawu technologii zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą można również sformułować na podstawie stopy zastępowalności technologii. Zakładając, że pod koniec okresu użytkowania trzeba będzie zastąpić obecne urządzenia do wytwarzania energii cieplnej, można przyjąć założenia co do:

| — | wykorzystania niektórych technologii w całym okresie objętym analizą, oraz |
| --- | --- |

—

wykorzystania niektórych technologii w całym okresie objętym analizą, oraz

| — | zastępowalności innych technologii. |
| --- | --- |

—

zastępowalności innych technologii.

W takich przypadkach stopa zastępowalności stanowiłaby granicę rozpowszechniania nowych technologii w odniesieniu do istniejącego zapotrzebowania. Stopę zastępowalności dla poszczególnych sektorów można:

| — | ustalić na podstawie badań rynkowych lub innych stosownych źródeł, z uwzględnieniem również potencjalnego wpływu środków z zakresu polityki, lub |
| --- | --- |

—

ustalić na podstawie badań rynkowych lub innych stosownych źródeł, z uwzględnieniem również potencjalnego wpływu środków z zakresu polityki, lub

| — | oszacować w oparciu o średni okres eksploatacji technologii – przy założeniu 20-letniego okresu eksploatacji i nasycenia rynku co roku wymienia się 1/20 tej technologii. |
| --- | --- |

—

oszacować w oparciu o średni okres eksploatacji technologii – przy założeniu 20-letniego okresu eksploatacji i nasycenia rynku co roku wymienia się 1/20 tej technologii.

4.1.5.   
  Określenie scenariuszy alternatywnych

Zgodnie z pkt 8 lit. c) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej należy uwzględnić wszystkie scenariusze, które mogą mieć wpływ na wariant bazowy, w tym rolę wydajnego indywidualnego ogrzewania i chłodzenia. W związku z tym liczba alternatywnych scenariuszy w obrębie każdego analizowanego systemu energetycznego powinna odpowiadać liczbie wykonalnych z technicznego punktu widzenia rozwiązań przedstawionych zgodnie z pkt 7.

Scenariusze niemożliwe do wykonania (ze względów technicznych, finansowych lub z powodu przepisów krajowych) można wykluczyć na wczesnym etapie analizy kosztów i korzyści, ale takie wykluczenie należy uzasadnić na podstawie dobrze udokumentowanych analiz.

Procedury tworzenia alternatywnych scenariuszy w większości przypadków przypominają procedury stosowane w przypadku scenariusza odniesienia. Dla każdego roku można określić udziały różnych technologii oraz należy obliczyć wielkość i liczbę instalacji. W scenariuszach alternatywnych należy uwzględnić cele Unii Europejskiej w zakresie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych ujęte w rozporządzeniu w sprawie zarządzania unią energetyczną oraz zbadać możliwości zapewnienia bardziej ambitnego wkładu krajowego przy założeniu, że zmiany zapotrzebowania na energię są takie same jak w wariancie bazowym.

Poziom szczegółowości alternatywnych scenariuszy będzie się różnił w następujący sposób:

| — | w przypadku rozwiązań na miejscu – należy określić udział technologii w „segmencie” zapotrzebowania (17), natomiast |
| --- | --- |

—

w przypadku rozwiązań na miejscu – należy określić udział technologii w „segmencie” zapotrzebowania (17), natomiast

| — | w przypadku rozwiązań w innej lokalizacji decyzja o wdrożeniu rozwiązania wpłynie na wszystkie segmenty jako blok; w związku z tym wymagane moce produkcyjne należy oceniać na podstawie całkowitego zapotrzebowania oraz sezonowych wzorców obciążenia, bez rozróżnienia na segmenty zapotrzebowania (np. w przypadku gdy sieć systemów ciepłowniczych i chłodniczych dostarcza ciepło do gospodarstw domowych i sektora usług, konieczne jest oszacowanie jedynie łącznych mocy produkcyjnych w obu segmentach). |
| --- | --- |

—

w przypadku rozwiązań w innej lokalizacji decyzja o wdrożeniu rozwiązania wpłynie na wszystkie segmenty jako blok; w związku z tym wymagane moce produkcyjne należy oceniać na podstawie całkowitego zapotrzebowania oraz sezonowych wzorców obciążenia, bez rozróżnienia na segmenty zapotrzebowania (np. w przypadku gdy sieć systemów ciepłowniczych i chłodniczych dostarcza ciepło do gospodarstw domowych i sektora usług, konieczne jest oszacowanie jedynie łącznych mocy produkcyjnych w obu segmentach).

Każdy scenariusz alternatywny musi zawierać następujące dane liczbowe (w porównaniu ze scenariuszem odniesienia) dotyczące:

| — | potencjału ekonomicznego badanych technologii, przy wykorzystaniu jako kryterium wartości bieżącej netto, |
| --- | --- |

—

potencjału ekonomicznego badanych technologii, przy wykorzystaniu jako kryterium wartości bieżącej netto,

| — | ograniczenia emisji gazów cieplarnianych, |
| --- | --- |

—

ograniczenia emisji gazów cieplarnianych,

| — | oszczędności energii pierwotnej (w GWh rocznie), oraz |
| --- | --- |

—

oszczędności energii pierwotnej (w GWh rocznie), oraz

| — | wpływu na udział odnawialnych źródeł energii w krajowym koszyku energetycznym. |
| --- | --- |

—

wpływu na udział odnawialnych źródeł energii w krajowym koszyku energetycznym.

4.2.   ANALIZA KOSZTÓW I KORZYŚCI

Analizę kosztów i korzyści należy przeprowadzić w celu oceny zmiany dobrobytu wynikającej z decyzji inwestycyjnej dotyczącej technologii z zakresu efektywnego ogrzewania i chłodzenia. Zgodnie z pkt 8 lit. a) ppkt (i) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jako kryterium oceny należy stosować wartość bieżącą netto.

Należy określić społeczną stopę dyskontową. Jest to parametr odzwierciedlający opinię społeczeństwa na temat sposobu, w jaki należy wyceniać przyszłe korzyści i koszty względem obecnych korzyści i kosztów (18). Dzięki przypisaniu wartości bieżącej przyszłym kosztom i korzyściom możliwe jest ich porównanie w czasie.

Analiza kosztów i korzyści musi obejmować analizę ekonomiczną i analizę finansową z perspektywy inwestora, w tym zastosowanie finansowej stopy dyskontowej. Pozwala to zidentyfikować potencjalne obszary oddziaływania polityki w oparciu o różnicę pomiędzy kosztami finansowymi i ekonomicznymi danego rozwiązania technicznego.

Aby ocenić wpływ i ewentualne korzyści, jakie system energetyczny może czerpać z ogrzewania i chłodzenia, państwa członkowskie powinny ocenić, jakie rozwiązania techniczne najlepiej odpowiadają ich potrzebom. Korzyści mogą obejmować:

| — | spłaszczenie krzywej zapotrzebowania na energię, |
| --- | --- |

—

spłaszczenie krzywej zapotrzebowania na energię,

| — | wyrównywanie zapotrzebowania w przypadku przeciążenia sieci lub okresów szczytowych cen energii, |
| --- | --- |

—

wyrównywanie zapotrzebowania w przypadku przeciążenia sieci lub okresów szczytowych cen energii,

| — | poprawę odporności systemu i bezpieczeństwa dostaw, oraz |
| --- | --- |

—

poprawę odporności systemu i bezpieczeństwa dostaw, oraz

| — | oferowanie obciążenia w okresach wysokiej podaży lub oferowanie bezwładności w systemie energetycznym – w analizie kosztów i korzyści należy uwzględnić wartość tej elastyczności. |
| --- | --- |

—

oferowanie obciążenia w okresach wysokiej podaży lub oferowanie bezwładności w systemie energetycznym – w analizie kosztów i korzyści należy uwzględnić wartość tej elastyczności.

4.3.   ANALIZA WRAŻLIWOŚCI

Analiza kosztów i korzyści musi obejmować analizę wrażliwości, aby ocenić wpływ zmian w kluczowych czynnikach. Wiąże się ona z oceną wpływu zmian i niepewności na wartość bieżącą netto (w ujęciu bezwzględnym) oraz umożliwia określenie parametrów o wyższym poziomie towarzyszącego ryzyka. Do typowych parametrów, które należy zbadać, należą:

| — | zmiany w kosztach inwestycyjnych i operacyjnych, |
| --- | --- |

—

zmiany w kosztach inwestycyjnych i operacyjnych,

| — | ceny paliw i energii elektrycznej, |
| --- | --- |

—

ceny paliw i energii elektrycznej,

| — | kwoty CO2, oraz |
| --- | --- |

—

kwoty CO2, oraz

| — | wpływ na środowisko. |
| --- | --- |

—

wpływ na środowisko.

5.   POTENCJALNE NOWE STRATEGIE I ŚRODKI Z ZAKRESU POLITYKI

5.1.   PRZEDSTAWIENIE PRZYSZŁYCH ŚRODKÓW LEGISLACYJNYCH I NIELEGISLACYJNYCH Z ZAKRESU POLITYKI

Państwa członkowskie powinny przedstawić przegląd środków z zakresu polityki, które stanowią uzupełnienie istniejących środków, o których mowa w pkt 6 załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Powinno występować logiczne powiązanie między:

| — | danymi dotyczącymi ogrzewania i chłodzenia, które zebrano w odniesieniu do pkt 1 i 2, |
| --- | --- |

—

danymi dotyczącymi ogrzewania i chłodzenia, które zebrano w odniesieniu do pkt 1 i 2,

| — | przyszłymi środkami z zakresu polityki, oraz |
| --- | --- |

—

przyszłymi środkami z zakresu polityki, oraz

| — | ich ocenianym wpływem. |
| --- | --- |

—

ich ocenianym wpływem.

Zgodnie z pkt 9 w odniesieniu do każdego środka z zakresu polityki należy określić ilościowo następujące elementy:

| — | ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, |
| --- | --- |

—

ograniczenie emisji gazów cieplarnianych,

| — | oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie, |
| --- | --- |

—

oszczędność energii pierwotnej w GWh rocznie,

| — | wpływ na udział wysokosprawnej kogeneracji, |
| --- | --- |

—

wpływ na udział wysokosprawnej kogeneracji,

| — | wpływ na udział odnawialnych źródeł energii w krajowym koszyku energetycznym oraz w sektorze ogrzewania i chłodzenia, |
| --- | --- |

—

wpływ na udział odnawialnych źródeł energii w krajowym koszyku energetycznym oraz w sektorze ogrzewania i chłodzenia,

| — | powiązania z krajowym programowaniem finansowym i oszczędnościami kosztów w odniesieniu do budżetu publicznego i uczestników rynku, |
| --- | --- |

—

powiązania z krajowym programowaniem finansowym i oszczędnościami kosztów w odniesieniu do budżetu publicznego i uczestników rynku,

| — | szacowane środki wsparcia publicznego, o ile takie istnieją, z ich rocznym budżetem i wskazaniem potencjalnego elementu pomocy. |
| --- | --- |

—

szacowane środki wsparcia publicznego, o ile takie istnieją, z ich rocznym budżetem i wskazaniem potencjalnego elementu pomocy.

Zgodnie z art. 21 rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną w zintegrowanym krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu należy zapisać środki z zakresu polityki służące realizacji potencjału efektywności energetycznej w odniesieniu do ogrzewania i chłodzenia. Do 30 czerwca 2024 r. państwa członkowskie mogą uwzględnić nowe elementy oraz ustanowić powiązanie z kompleksową oceną podczas aktualizacji planów.

---

(1)  Guidance note on Directive 2012/27/EU (Wytyczne dotyczące dyrektywy 2012/27/UE);

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:52013SC0449

(2)  
  „Energia użyteczna” oznacza całą energię wymaganą przez użytkowników końcowych w formie ogrzewania i chłodzenia po realizacji wszystkich etapów transformacji energetycznej w urządzeniach do ogrzewania i chłodzenia.

(3)  Całość energii dostarczonej sektorom przemysłu, transportu, gospodarstw domowych, usług i rolnictwa. Ze zużycia energii końcowej wyłącza się dostawy dla sektora przemiany energetycznej oraz samego przemysłu energetycznego. Należy wyjaśnić wszelkie różnice w odniesieniu do statystyk i bilansów dostępnych za pośrednictwem Eurostatu.

(4)  
  Guidance note on Directive 2012/27/EU (Wytyczne dotyczące dyrektywy 2012/27/UE);

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/ALL/?uri=CELEX:52013SC0449

(5)  Aby uzyskać więcej informacji na temat typowego podziału energii cieplnej i chłodniczej w zależności od zastosowania, zob. załącznik IV.

(6)  Przykłady takich kryteriów są następujące:

| — | gęstość zapotrzebowania na ciepło (MWh/km2) – roczne zużycie energii cieplnej i chłodniczej przez budynki zlokalizowane w danej jednostce terytorialnej, np. zgodnie ze sprawozdaniem z projektu STRATEGO (https://heatroadmap.eu/wp-content/uploads/2018/09/STRATEGO-WP2-Background-Report-6-Mapping-Potenital-for-DHC.pdf); obszary o wysokim zapotrzebowaniu charakteryzują się zużyciem ponad 85 GWh/km2 ciepła rocznie, oraz |
| --- | --- |

—

gęstość zapotrzebowania na ciepło (MWh/km2) – roczne zużycie energii cieplnej i chłodniczej przez budynki zlokalizowane w danej jednostce terytorialnej, np. zgodnie ze sprawozdaniem z projektu STRATEGO (https://heatroadmap.eu/wp-content/uploads/2018/09/STRATEGO-WP2-Background-Report-6-Mapping-Potenital-for-DHC.pdf); obszary o wysokim zapotrzebowaniu charakteryzują się zużyciem ponad 85 GWh/km2 ciepła rocznie, oraz

| — | wskaźnik intensywności zabudowy (m2/m2) – ogrzewana lub chłodzona powierzchnia użytkowa budynków w danej jednostce terytorialnej podzielona przez powierzchnię tej jednostki. Aby uzyskać więcej informacji, zob. Background report providing guidance on tools and methods for the preparation of public heat maps (Sprawozdanie informacyjne zawierające wytyczne dotyczące narzędzi i metod przygotowywania publicznych map cieplnych), pkt 2.1.1;
  http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98823 |
| --- | --- |

—

wskaźnik intensywności zabudowy (m2/m2) – ogrzewana lub chłodzona powierzchnia użytkowa budynków w danej jednostce terytorialnej podzielona przez powierzchnię tej jednostki. Aby uzyskać więcej informacji, zob. Background report providing guidance on tools and methods for the preparation of public heat maps (Sprawozdanie informacyjne zawierające wytyczne dotyczące narzędzi i metod przygotowywania publicznych map cieplnych), pkt 2.1.1;

http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98823

(7)  Aby uzyskać więcej informacji na temat typowego podziału energii cieplnej i chłodniczej w zależności od zastosowania, zob. załącznik IV.

(8)  Aby uzyskać więcej informacji na temat typowego podziału ciepła i chłodu w zależności od zastosowania, zob. załącznik V.

(9)  
  Guidelines on best practices and informal guidance on how to implement the comprehensive assessment at Member State level [Wytyczne dotyczące dobrych praktyk i nieformalne wskazówki dotyczące sposobu wdrożenia kompleksowej oceny na szczeblu państwa członkowskiego]; http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98819

(10)  Aby uzyskać więcej informacji na temat metod szacowania ciepła odpadowego, zob. Background report providing guidance on tools and methods for the preparation of public heat maps [Sprawozdanie informacyjne zawierające wytyczne dotyczące narzędzi i metod przygotowywania publicznych map cieplnych], pkt 3 i 4;

http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98823

(11)  Dyrektywa 2010/31/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13).

(12)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

(13)  W tym oceny potencjału pod względem energii ze źródeł odnawialnych oraz wykorzystania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego w sektorze ogrzewania i chłodzenia, o których mowa w art. 15 ust. 7 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii.

(14)  Więcej informacji na ten temat znajduje się w załączniku V.

(15)  Ten niepełny wykaz przedstawiono w niniejszym dokumencie jedynie w celach poglądowych.

(16)  Oznacza to obszar, na którym systemy podaży i popytu są połączone i których cechy charakterystyczne są podobne.

(17)  Tj. określone przeznaczenie końcowe (ogrzewanie pomieszczeń, chłodzenie, gorąca woda lub para wodna) lub (pod)sektor (np. sektor mieszkaniowy lub jeden z jego podsektorów).

(18)  Zalecana przez Komisję społeczna stopa dyskontowa (Guide to cost-benefit analysis of investment projects [Przewodnik po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych]) wynosi 5 % w krajach objętych polityką spójności i 3 % w pozostałych państwach członkowskich. Państwa członkowskie mogą ustanowić inny poziom referencyjny, pod warunkiem że:

| — | uzasadniają to na podstawie prognozy dotyczącej wzrostu gospodarczego i innych parametrów, oraz |
| --- | --- |

—

uzasadniają to na podstawie prognozy dotyczącej wzrostu gospodarczego i innych parametrów, oraz

| — | stosują go spójnie w podobnych projektach w tym samym państwie, regionie lub sektorze. |
| --- | --- |

—

stosują go spójnie w podobnych projektach w tym samym państwie, regionie lub sektorze.

---

ZAŁĄCZNIK II

DODATKOWE ŹRÓDŁA DOSTĘPNE W LITERATURZE

1.   Literatura ogólna

| — | Best practices and informal guidance on how to implement the Comprehensive Assessment at Member State level [Najlepsze praktyki i nieformalne wskazówki dotyczące sposobu wdrożenia kompleksowej oceny na szczeblu państw członkowskich]. Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej, 2016. ISBN 979-92-79-54016-5.

  http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98819 |
| --- | --- |

—

Best practices and informal guidance on how to implement the Comprehensive Assessment at Member State level [Najlepsze praktyki i nieformalne wskazówki dotyczące sposobu wdrożenia kompleksowej oceny na szczeblu państw członkowskich]. Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej, 2016. ISBN 979-92-79-54016-5.

http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98819

2.   Literatura dotycząca szacowania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego

| — | Waste heat from industry for district heating [Ciepło odpadowe z przemysłu w systemie ciepłowniczym]. Komisja Wspólnot Europejskich, Dyrekcja Generalna ds. Energii, 1982.

  https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/2fcd5481-ac79-4e8f-9aaa-ed88a38444db |
| --- | --- |

—

Waste heat from industry for district heating [Ciepło odpadowe z przemysłu w systemie ciepłowniczym]. Komisja Wspólnot Europejskich, Dyrekcja Generalna ds. Energii, 1982.

https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/2fcd5481-ac79-4e8f-9aaa-ed88a38444db

3.   Literatura dotycząca sporządzania map zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą oraz zapotrzebowania na nie

| — | Background report providing guidance on tools and methods for the preparation of public heat maps [Sprawozdanie informacyjne zawierające wytyczne dotyczące narzędzi i metod przygotowywania publicznych map cieplnych]. Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej, 2016. ISBN 978-92-79-54014-1.

  http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98823 |
| --- | --- |

—

Background report providing guidance on tools and methods for the preparation of public heat maps [Sprawozdanie informacyjne zawierające wytyczne dotyczące narzędzi i metod przygotowywania publicznych map cieplnych]. Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej, 2016. ISBN 978-92-79-54014-1.

http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC98823

4.   Literatura dotycząca wykonania analizy kosztów i korzyści, w tym kosztów zewnętrznych.

| — | Handbook on the external costs of transport [Podręcznik dotyczący kosztów zewnętrznych w sektorze transportu]. Sprawozdanie CE Delft dla Komisji Europejskiej, Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu, 2019.

  https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/studies/internalisation-handbook-isbn-978-92-79-96917-1.pdf |
| --- | --- |

—

Handbook on the external costs of transport [Podręcznik dotyczący kosztów zewnętrznych w sektorze transportu]. Sprawozdanie CE Delft dla Komisji Europejskiej, Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu, 2019.

https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/studies/internalisation-handbook-isbn-978-92-79-96917-1.pdf

| — | Methodologies for the Assessment of Project GHG Emissions and Emission Variations [Metodyka oceny emisji gazów cieplarnianych i zmian emisji w ramach projektu]. Europejski Bank Inwestycyjny, 2018.

  https://www.eib.org/attachments/strategies/eib_project_carbon_footprint_methodologies_en.pdf |
| --- | --- |

—

Methodologies for the Assessment of Project GHG Emissions and Emission Variations [Metodyka oceny emisji gazów cieplarnianych i zmian emisji w ramach projektu]. Europejski Bank Inwestycyjny, 2018.

https://www.eib.org/attachments/strategies/eib_project_carbon_footprint_methodologies_en.pdf

| — | The Economic Appraisal of Investment Projects at the EIB [Ekonomiczna ocena projektów inwestycyjnych w EBI]. Europejski Bank Inwestycyjny, 2013.

  https://www.eib.org/attachments/thematic/economic_appraisal_of_investment_projects_en.pdf |
| --- | --- |

—

The Economic Appraisal of Investment Projects at the EIB [Ekonomiczna ocena projektów inwestycyjnych w EBI]. Europejski Bank Inwestycyjny, 2013.

https://www.eib.org/attachments/thematic/economic_appraisal_of_investment_projects_en.pdf

| — | Guide to Cost-Benefit Analysis of Investment Projects. Economic appraisal tool for Cohesion Policy 2014-2020 [Przewodnik po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych. Narzędzie do oceny ekonomicznej w polityce spójności na lata 2014–2020]. Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, 2014. ISBN 978-92-79-34796-2.

  https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/cba_guide_cohesion_policy.pdf |
| --- | --- |

—

Guide to Cost-Benefit Analysis of Investment Projects. Economic appraisal tool for Cohesion Policy 2014-2020 [Przewodnik po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych. Narzędzie do oceny ekonomicznej w polityce spójności na lata 2014–2020]. Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, 2014. ISBN 978-92-79-34796-2.

https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/cba_guide_cohesion_policy.pdf

---

ZAŁĄCZNIK III

PROCES KOMPLEKSOWEJ OCENY (ZAŁĄCZNIK VIII DO DYREKTYWY W SPRAWIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ)

---

ZAŁĄCZNIK IV

ROZLICZANIE CIEPŁA ODPADOWEGO

1.   Zarys

Ciepło odpadowe to nadmiar energii cieplnej powstałej na skutek procesu przemysłowego i uwolnienia ciepła. Zakres zgłaszania ciepła odpadowego zgodnie z pkt 2 lit. b) różni się od zakresu podanego w pkt 2 lit. c) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Pkt 2 lit. b) odnosi się do potencjalnych dostaw ciepła odpadowego w GWh (potencjał techniczny) rocznie, które można dostarczyć poza wymienionymi instalacjami. W pkt 2 lit. c) wymaga się natomiast, aby zgłaszać „udział energii ze źródeł odnawialnych oraz ciepła lub chłodu odpadowego w końcowym zużyciu energii przez sektor systemów ciepłowniczych i chłodniczych (1) w ciągu ostatnich pięciu lat”.

2.   Rozliczanie projektów dotyczących ciepła odpadowego i chłodu odpadowego

Ciepło odpadowe i chłód odpadowy z procesów trudno jest rozliczyć, ponieważ od momentu wykorzystania nadmiaru na miejscu przestaje być ono „odpadem”, przyczyniając się do zwiększenia wydajności lub zmniejszenia kosztów operacyjnych instalacji.

Zasadniczo ciepło uznaje się za ciepło odpadowe tylko wtedy, gdy jest produktem ubocznym innego procesu i w przeciwnym razie byłoby emitowane do środowiska, do czasu dostarczenia go do wykorzystania w innej lokalizacji. Innymi słowy, przemysłowe ciepło odpadowe jest równoważne obciążeniu energetycznemu, które nie jest w inny sposób pobierane i wymaga chłodzenia zewnętrznego.

Poniższych kategorii nie można uznać za ciepło odpadowe:

| — | ciepło, które wytworzono przede wszystkim na potrzeby bezpośredniego wykorzystania na miejscu lub na zewnątrz i które nie jest produktem ubocznym innego procesu, niezależnie od energii wejściowej, |
| --- | --- |

—

ciepło, które wytworzono przede wszystkim na potrzeby bezpośredniego wykorzystania na miejscu lub na zewnątrz i które nie jest produktem ubocznym innego procesu, niezależnie od energii wejściowej,

| — | ciepło pochodzące z elektrociepłowni, ponieważ elektrociepłownie z założenia są środkami zapewniającymi efektywność energetyczną. Pozwalają one zmniejszyć ciepło odpadowe, gdyż wykorzystują energię z wsadu paliwa w bardziej efektywny sposób, oraz |
| --- | --- |

—

ciepło pochodzące z elektrociepłowni, ponieważ elektrociepłownie z założenia są środkami zapewniającymi efektywność energetyczną. Pozwalają one zmniejszyć ciepło odpadowe, gdyż wykorzystują energię z wsadu paliwa w bardziej efektywny sposób, oraz

| — | ciepło odzyskiwane lub możliwe do odzyskania wewnętrznie w tym samym miejscu. |
| --- | --- |

—

ciepło odzyskiwane lub możliwe do odzyskania wewnętrznie w tym samym miejscu.

Następujące rodzaje ciepła należy uznać za przykłady ciepła odpadowego:

| — | ośrodki przetwarzania danych lub obszary handlowe, które wymagają chłodzenia, gdzie zamiast odprowadzać ciepło pochodzące z działalności do środowiska można dostarczyć je do innej lokalizacji, oraz |
| --- | --- |

—

ośrodki przetwarzania danych lub obszary handlowe, które wymagają chłodzenia, gdzie zamiast odprowadzać ciepło pochodzące z działalności do środowiska można dostarczyć je do innej lokalizacji, oraz

| — | bezpośrednie wykorzystanie kondensacyjnego strumienia chłodzącego z elektrowni (np. ciepło może być dostarczane do ogrzewania szklarni). |
| --- | --- |

—

bezpośrednie wykorzystanie kondensacyjnego strumienia chłodzącego z elektrowni (np. ciepło może być dostarczane do ogrzewania szklarni).

Jeżeli ciepło wytwarzane z paliw odnawialnych jest produktem ubocznym procesu głównego, do celów zgłaszania na podstawie pkt 2 lit. b) i c) można je uznać za ciepło odpadowe (np. biomasa i spalanie odpadów ulegających biodegradacji).

W celu przedstawienia projektów dotyczących ciepła odpadowego i chłodu odpadowego na mapach (pkt 3) zaleca się, aby państwa członkowskie zebrały następujące informacje:

| — | nazwa i lokalizacja elektrowni, |
| --- | --- |

—

nazwa i lokalizacja elektrowni,

| — | ilość (GWh/a) i jakość (typowa temperatura i czynnik) obecnie i potencjalnie dostępnego ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, oraz |
| --- | --- |

—

ilość (GWh/a) i jakość (typowa temperatura i czynnik) obecnie i potencjalnie dostępnego ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, oraz

| — | dostępność ciepła odpadowego i chłodu odpadowego (liczba godzin w ciągu roku). |
| --- | --- |

—

dostępność ciepła odpadowego i chłodu odpadowego (liczba godzin w ciągu roku).

3.   Rozliczanie ciepła odpadowego w kogeneracji

Ciepło rozliczone w kogeneracji należy odliczyć i nie można zaliczyć go na poczet ciepła odpadowego do celów przedstawienia wyników analizy potencjalnego zaopatrzenia w energię cieplną i chłodniczą (pkt 2 lit. b) i c)), a także należy oddzielnie rozliczyć trzy rodzaje zapotrzebowania na energię:

| — | energię elektryczną, |
| --- | --- |

—

energię elektryczną,

| — | energię cieplną pochodzącą z ciepła z kogeneracji, oraz |
| --- | --- |

—

energię cieplną pochodzącą z ciepła z kogeneracji, oraz

| — | ciepło odpadowe, które nie jest wykorzystywane i które można odzyskać ze skraplacza w elektrowni lub ze spalin. W pkt 2 lit. b) wymagane jest, aby wszelkie tego rodzaju ciepło było zgłaszane. W odniesieniu do pkt 2 lit. c) można zgłaszać jedynie część takiego ciepła występującego w zużyciu energii końcowej w systemie ciepłowniczym. |
| --- | --- |

—

ciepło odpadowe, które nie jest wykorzystywane i które można odzyskać ze skraplacza w elektrowni lub ze spalin. W pkt 2 lit. b) wymagane jest, aby wszelkie tego rodzaju ciepło było zgłaszane. W odniesieniu do pkt 2 lit. c) można zgłaszać jedynie część takiego ciepła występującego w zużyciu energii końcowej w systemie ciepłowniczym.

4.   Rozliczanie ciepła odpadowego i chłodu odpadowego zgodnie z pkt 2 lit. b) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

W pkt 2 lit. b) nie ma ograniczeń dotyczących zgłaszania ciepła odpadowego i chłodu odpadowego związanego z systemem lokalnym. W związku z tym należy zgłosić całkowitą i potencjalną ilość ciepła odpadowego i chłodu odpadowego, które można bezpośrednio wykorzystać w innym procesie (jeżeli pozwala na to zapewniona temperatura) lub podnieść do odpowiedniego poziomu przy użyciu pomp ciepła, aby dostarczyć je do innej lokalizacji.

Zgłaszanie potencjału w zakresie ciepła odpadowego na potrzeby pkt 2 lit. b) może również opierać się na ankietach przeprowadzonych wśród zakładów przemysłowych. W ramach ankiety można poprosić respondentów o określenie:

| — | całkowitej energii wejściowej, |
| --- | --- |

—

całkowitej energii wejściowej,

| — | wydajności grzewczej, |
| --- | --- |

—

wydajności grzewczej,

| — | jaka część wytwarzanej energii jest już wykorzystywana, oraz |
| --- | --- |

—

jaka część wytwarzanej energii jest już wykorzystywana, oraz

| — | jaka część ciepła jest schładzana (lub jaka część chłodu jest ogrzewana) lub emitowana do środowiska. |
| --- | --- |

—

jaka część ciepła jest schładzana (lub jaka część chłodu jest ogrzewana) lub emitowana do środowiska.

Inną możliwością oceny potencjalnego zaopatrzenia w ciepło odpadowe i chłód odpadowy jest wykorzystanie pośrednich szacunków opartych na założeniu podobnych profili cieplno-temperaturowych wśród elektrowni, które:

| — | działają w tym samym sektorze, |
| --- | --- |

—

działają w tym samym sektorze,

| — | powstały w podobnym czasie, |
| --- | --- |

—

powstały w podobnym czasie,

| — | mają taki sam stopień integracji energetycznej (2), oraz |
| --- | --- |

—

mają taki sam stopień integracji energetycznej (2), oraz

| — | podlegają podobnym środkom obniżania strat energii. |
| --- | --- |

—

podlegają podobnym środkom obniżania strat energii.

W związku z tym podobną ilość ciepła lub chłodu odpadowego można oszacować jako dostępną w przeliczeniu na tonę wyprodukowanego lub poddanego obróbce produktu (np. wszystkie elektrownie w danym wieku i wykorzystujące daną technologię mogłyby mieć podobne profile ciepła odpadowego).

Szacowany potencjał może być ważony czynnikiem dostępności, w którym uwzględnia się:

| — | technologię zastosowaną w sprzęcie do odzysku, |
| --- | --- |

—

technologię zastosowaną w sprzęcie do odzysku,

| — | wiek elektrowni, |
| --- | --- |

—

wiek elektrowni,

| — | stopień integracji energetycznej elektrowni, oraz |
| --- | --- |

—

stopień integracji energetycznej elektrowni, oraz

| — | najnowsze poziomy inwestycji w sprzęt do odzysku. |
| --- | --- |

—

najnowsze poziomy inwestycji w sprzęt do odzysku.

Stanowczo zaleca się, aby państwa członkowskie zgłaszały klasę temperaturową i czynnik przekazujący (np. woda w stanie ciekłym, para, stopiona sól) ciepło odpadowe i chłód odpadowy; czynniki te określają potencjalne zastosowania i odległości przekazywania, a zatem wpływają na analizę scenariuszy. Do czynników najczęściej wykorzystywanych do odzyskiwania ciepła odpadowego należą:

| — | spaliny pochodzące z pieców szklarskich, pieców cementowych, spalarni gazów, pieców płomiennych do wytapiania aluminium i kotłów, |
| --- | --- |

—

spaliny pochodzące z pieców szklarskich, pieców cementowych, spalarni gazów, pieców płomiennych do wytapiania aluminium i kotłów,

| — | gazy odlotowe z procesu technologicznego pochodzące z elektrycznych pieców łukowych wykorzystywanych do produkcji stali, pieców płomiennych do wytapiania aluminium, pieców suszarniczych i pieców do wypalania, oraz |
| --- | --- |

—

gazy odlotowe z procesu technologicznego pochodzące z elektrycznych pieców łukowych wykorzystywanych do produkcji stali, pieców płomiennych do wytapiania aluminium, pieców suszarniczych i pieców do wypalania, oraz

| — | woda chłodząca z pieców, sprężarek powietrza i silników spalinowych wewnętrznego spalania. |
| --- | --- |

—

woda chłodząca z pieców, sprężarek powietrza i silników spalinowych wewnętrznego spalania.

Parę rzadko postrzega się jako ciepło odpadowe, ponieważ zazwyczaj jest wytwarzana na żądanie i odprowadzana lub kondensowana w trakcie procesu.

W poniższej tabeli przedstawiono orientacyjną klasyfikację energii cieplnej i chłodniczej w oparciu o poziom temperatury oraz wymieniono powszechne zastosowania ciepła. Dotyczy to zarówno ciepła odpadowego, jak i użytkowego, niezależnie od rodzaju paliwa wykorzystywanego do jego wytworzenia.

| Kategoria | Czynnik | Przedział temperatury ( °C) | Powszechne zastosowania |
| --- | --- | --- | --- |
| ciepło wysokotemperaturowe | ogrzewanie bezpośrednie poprzez konwekcję (na bazie ognia), łuk elektryczny, z wykorzystaniem ropy naftowej itp. | >500 | stal, cement, szkło |
| ciepło średniotemperaturowe | para pod wysokim ciśnieniem | 150–500 | procesy parowe w przemyśle chemicznym |
| ciepło średnio-/niskotemperaturowe | para pod średnim ciśnieniem | 100–149 | procesy parowe w przemyśle papierniczym, spożywczym, chemicznym itp. |
| ciepło niskotemperaturowe | gorąca woda | 40–99 | ogrzewanie pomieszczeń, procesy w przemyśle spożywczym itp. |
| chłodzenie | woda | 0 – temperatura otoczenia | chłodzenie pomieszczeń, procesy w przemyśle spożywczym itp. |
| schładzanie | czynnik chłodniczy | <0 | schładzanie w przemyśle spożywczym lub chemicznym |

Kategoria

Czynnik

Przedział temperatury ( °C)

Powszechne zastosowania

ciepło wysokotemperaturowe

ogrzewanie bezpośrednie poprzez konwekcję (na bazie ognia), łuk elektryczny, z wykorzystaniem ropy naftowej itp.

>500

stal, cement, szkło

ciepło średniotemperaturowe

para pod wysokim ciśnieniem

150–500

procesy parowe w przemyśle chemicznym

ciepło średnio-/niskotemperaturowe

para pod średnim ciśnieniem

100–149

procesy parowe w przemyśle papierniczym, spożywczym, chemicznym itp.

ciepło niskotemperaturowe

gorąca woda

40–99

ogrzewanie pomieszczeń, procesy w przemyśle spożywczym itp.

chłodzenie

woda

0 – temperatura otoczenia

chłodzenie pomieszczeń, procesy w przemyśle spożywczym itp.

schładzanie

czynnik chłodniczy

<0

schładzanie w przemyśle spożywczym lub chemicznym

5.   Zgłaszanie ciepła odpadowego zgodnie z pkt 2 lit. c) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

W dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii (3) określono ścisły związek pomiędzy efektywnością a energią ze źródeł odnawialnych i stwierdzono, że oba te elementy można zaliczyć na poczet osiągania orientacyjnego celu, jakim jest roczny wzrost udziału energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia.

W dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii (4) ciepło odpadowe zdefiniowano jako „niemożliwe do uniknięcia ciepło lub chłód, które są wytwarzane jako produkt uboczny w instalacjach przemysłowych lub instalacjach wytwórczych energii lub w sektorze usług i które bez dostępu do systemu ciepłowniczego lub chłodniczego pozostałyby niewykorzystane, rozpraszając się w powietrzu lub w wodzie, w przypadku gdy jest lub będzie wykorzystywany proces kogeneracji lub gdy kogeneracja nie jest możliwa”.

Do celów przekazywania danych historycznych o udziale energii z ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego (5) w ciągu ostatnich 5 lat (pkt 2 lit. c)), można uwzględnić jedynie ciepło odpadowe lub chłód odpadowy w zużyciu końcowym energii w systemie ciepłowniczych i chłodniczych.

---

(1)  
  „Chłodzenie wykorzystujące energię ze źródeł odnawialnych” należy określić zgodnie ze wspólną metodyką obliczania ilości energii odnawialnej wykorzystywanej do chłodzenia oraz w systemie chłodniczym (art. 35 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii), po jej ustanowieniu. Do tego czasu należy stosować odpowiednią metodykę krajową.

(2)  
  Waste heat from industry for district heating [Ciepło odpadowe z przemysłu w systemie ciepłowniczym] (Wytyczne Komisji);

https://publications.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/2fcd5481-ac79-4e8f-9aaa-ed88a38444db

(3)  Art. 23 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii (zwiększanie roli energii odnawialnej w ciepłownictwie i chłodnictwie) zawiera orientacyjne cele i reguluje rozliczanie energii odnawialnej oraz ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego.

(4)  Art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii.

(5)  Wyrażenia „ciepło odpadowe i chłód odpadowy” oraz „nadmiar ciepła i chłodu” traktowane są w niniejszym załącznika jako synonimy. Ciepło odpadowe to głównie ciepło pozostające z obiegu termodynamicznego, które ma być emitowane do środowiska, chyba że zostanie wychwycone i przekazane do wykorzystania w innej lokalizacji. Jego część można wykorzystać w innej lokalizacji, jeżeli znaleziony zostanie odpowiedni rozpraszacz ciepła. Można je przekazać do sieci ciepłowniczej lub do innego zakładu przemysłowego. Część ciepła odpadowego lub chłodu odpadowego, które jest rozprowadzane przez system ciepłowniczy i chłodniczy, można zgłaszać do celów pkt 2 lit. c) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

---

ZAŁĄCZNIK V

ANALIZA KOSZTÓW I KORZYŚCI FINANSOWYCH I EKONOMICZNYCH

1.   Zarys

Analiza kosztów i korzyści jest niezbędnym podejściem analitycznym do oceny zmiany dobrobytu wynikającej z decyzji inwestycyjnej. Wiąże się to z analizą zmian kosztów i korzyści między wariantem bazowym a scenariuszami alternatywnymi. Wyniki należy następnie włączyć do wspólnych ram, aby porównać je w czasie i wyciągnąć wnioski dotyczące ich rentowności.

Zgodnie z załącznikiem VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej analiza kosztów i korzyści musi obejmować:

| — | analizę ekonomiczną – uwzględnia ona czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe oraz obejmuje zmiany w dobrobycie społeczeństwa jako całości (tj. pod względem poziomu zamożności i poziomu życia), które mogą być związane z dobrostanem. Analiza ekonomiczna stanowi zwykle wsparcie dla kształtowania polityki, oraz |
| --- | --- |

—

analizę ekonomiczną – uwzględnia ona czynniki społeczno-ekonomiczne i środowiskowe oraz obejmuje zmiany w dobrobycie społeczeństwa jako całości (tj. pod względem poziomu zamożności i poziomu życia), które mogą być związane z dobrostanem. Analiza ekonomiczna stanowi zwykle wsparcie dla kształtowania polityki, oraz

| — | analizę finansową – uwzględnia ona punkt widzenia inwestora prywatnego, wykorzystując konwencjonalne podejście zdyskontowanego przepływu pieniężnego do oceny zwrotów netto. |
| --- | --- |

—

analizę finansową – uwzględnia ona punkt widzenia inwestora prywatnego, wykorzystując konwencjonalne podejście zdyskontowanego przepływu pieniężnego do oceny zwrotów netto.

Dzięki przeprowadzeniu analizy z obu perspektyw możliwe jest zidentyfikowanie obszarów, w których w ramach polityki można wyeliminować rozbieżności między potrzebami społeczeństwa a rentownością finansową lub potencjałem finansowym inicjatywy. Osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki mogą następnie przyjąć środki wsparcia lub promowania (np. poprzez zobowiązania, zachęty gospodarcze itp.) inicjatywy i znieść mechanizmy wsparcia, jeżeli ocena wykaże, że nie są one uzasadnione ze społecznego punktu widzenia.

Podstawą analizy kosztów i korzyści jest ocena zdyskontowanego przepływu pieniężnego, w ramach której analityk:

| — | określa scenariusz odniesienia i alternatywne scenariusze w odniesieniu do każdej granicy systemu energetycznego, |
| --- | --- |

—

określa scenariusz odniesienia i alternatywne scenariusze w odniesieniu do każdej granicy systemu energetycznego,

| — | ilościowo i kwotowo przedstawia odpowiednie koszty i korzyści (uwzględniając również rozkład kosztów i korzyści w okresie objętym analizą), oraz |
| --- | --- |

—

ilościowo i kwotowo przedstawia odpowiednie koszty i korzyści (uwzględniając również rozkład kosztów i korzyści w okresie objętym analizą), oraz

| — | ocenia zmiany między wariantem bazowym a każdym ze scenariuszy alternatywnych. |
| --- | --- |

—

ocenia zmiany między wariantem bazowym a każdym ze scenariuszy alternatywnych.

Po zebraniu informacji na temat łącznego kosztu i łącznych korzyści wykorzystuje się kryteria oceny (w tym przypadku wartość bieżącą netto) do oceny zwrotów z różnych scenariuszy alternatywnych.

2.   Analiza finansowa

W analizie finansowej należy uwzględnić:

| — | wyłącznie przepływy pieniężne do wewnątrz i na zewnątrz; nie uwzględnia się pozycji księgowych, które nie odpowiadają faktycznym przepływom (tj. amortyzacji, rezerw itp.), |
| --- | --- |

—

wyłącznie przepływy pieniężne do wewnątrz i na zewnątrz; nie uwzględnia się pozycji księgowych, które nie odpowiadają faktycznym przepływom (tj. amortyzacji, rezerw itp.),

| — | ceny stałe (realne) ustalone w roku bazowym lub ceny bieżące (nominalne), w celu zmniejszenia niepewności i złożoności, |
| --- | --- |

—

ceny stałe (realne) ustalone w roku bazowym lub ceny bieżące (nominalne), w celu zmniejszenia niepewności i złożoności,

| — | prognozę wskaźnika cen konsumpcyjnych, |
| --- | --- |

—

prognozę wskaźnika cen konsumpcyjnych,

| — | VAT od kosztów i przychodów (chyba że podlega on zwrotowi na rzecz promotora projektu), oraz |
| --- | --- |

—

VAT od kosztów i przychodów (chyba że podlega on zwrotowi na rzecz promotora projektu), oraz

| — | podatki bezpośrednie od cen nakładów (np. energii elektrycznej, pracy itp.). |
| --- | --- |

—

podatki bezpośrednie od cen nakładów (np. energii elektrycznej, pracy itp.).

Należy uwzględnić następujące korzyści:

| — | przychody ze sprzedaży energii, |
| --- | --- |

—

przychody ze sprzedaży energii,

| — | dotacje, oraz |
| --- | --- |

—

dotacje, oraz

| — | wartości rezydualne. |
| --- | --- |

—

wartości rezydualne.

Koszty powinny obejmować:

| — | koszty inwestycji w technologie z zakresu ogrzewania i chłodzenia, |
| --- | --- |

—

koszty inwestycji w technologie z zakresu ogrzewania i chłodzenia,

| — | koszty eksploatacji i utrzymania, oraz |
| --- | --- |

—

koszty eksploatacji i utrzymania, oraz

| — | koszty związane z CO2. |
| --- | --- |

—

koszty związane z CO2.

Wykorzystuje się finansową stopę dyskontową, aby odzwierciedlić koszt alternatywny kapitału, tj. potencjalny zwrot z inwestycji tego samego kapitału w alternatywny projekt. Jako wskaźnik postrzegania ryzyka może się on różnić w zależności od technologii i od punktu widzenia osoby odpowiedzialnej za wyznaczanie kierunków polityki (zob. sekcja 4).

3.   Analiza ekonomiczna

Analiza ekonomiczna musi obejmować co najmniej koszty i korzyści wymienione w pkt 8 lit. b) załącznika VIII do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, w tym:

| — | wartość wytworzonego dobra dla odbiorcy, |
| --- | --- |

—

wartość wytworzonego dobra dla odbiorcy,

| — | koszty kapitałowe rzeczowych aktywów trwałych, |
| --- | --- |

—

koszty kapitałowe rzeczowych aktywów trwałych,

| — | sprzęt i powiązane sieci energetyczne, |
| --- | --- |

—

sprzęt i powiązane sieci energetyczne,

| — | zmienne i stałe koszty operacyjne, oraz |
| --- | --- |

—

zmienne i stałe koszty operacyjne, oraz

| — | koszty energii. |
| --- | --- |

—

koszty energii.

Potencjał gospodarczy to podzbiór potencjału technicznego, który jest opłacalny z gospodarczego punktu widzenia w porównaniu z konwencjonalnymi źródłami energii po stronie podaży. Scenariusze alternatywne tworzy się, aby zbadać skutki wykorzystania potencjału różnych rozwiązań w celu pokrycia zapotrzebowania na ciepło. Części potencjału, które zapewniają dodatnią wartość bieżącą netto w porównaniu ze scenariuszem odniesienia, wskazują na opłacalność, a zatem stanowią potencjał gospodarczy danej technologii.

W przypadku scenariuszy alternatywnych o podobnych wynikach jako dodatkowe kryteria wspierające proces podejmowania decyzji można wykorzystać redukcję emisji CO2, oszczędności energii pierwotnej lub inne istotne wskaźniki. Po określeniu najbardziej opłacalnych rozwiązań na poziomie granicy systemowej, można je zagregować, aby określić najbardziej opłacalny potencjał na poziomie krajowym.

Społeczna stopa dyskontowa wykorzystywana w analizie ekonomicznej odzwierciedla opinię społeczeństwa na temat sposobu, w jaki należy wyceniać przyszłe korzyści i koszty względem obecnych (zob. sekcja 4).

Chociaż analiza ekonomiczna przebiega w podobny sposób jak analiza finansowa, istnieje szereg bardzo istotnych różnic; w szczególności, w analizie ekonomicznej:

| — | należy zastosować korekty fiskalne, ponieważ dotyczy to głównie przenoszenia środków między podmiotami gospodarczymi, które nie odzwierciedla rzeczywistego wpływu na dobrobyt gospodarczy, |
| --- | --- |

—

należy zastosować korekty fiskalne, ponieważ dotyczy to głównie przenoszenia środków między podmiotami gospodarczymi, które nie odzwierciedla rzeczywistego wpływu na dobrobyt gospodarczy,

| — | ceny nakładów (w tym pracy) nie obejmują podatków bezpośrednich, |
| --- | --- |

—

ceny nakładów (w tym pracy) nie obejmują podatków bezpośrednich,

| — | dotacji nie uwzględnia się, ponieważ jest to głównie przenoszenie środków między podmiotami gospodarczymi, które nie ma wpływu na dobrobyt gospodarczy całego społeczeństwa, |
| --- | --- |

—

dotacji nie uwzględnia się, ponieważ jest to głównie przenoszenie środków między podmiotami gospodarczymi, które nie ma wpływu na dobrobyt gospodarczy całego społeczeństwa,

| — | transfery majątku od podatników do przedsiębiorstw oraz związane z tym skutki społeczne i skutki dla dobrobytu stanowią koszt dla społeczeństwa i należy je uwzględnić, oraz |
| --- | --- |

—

transfery majątku od podatników do przedsiębiorstw oraz związane z tym skutki społeczne i skutki dla dobrobytu stanowią koszt dla społeczeństwa i należy je uwzględnić, oraz

| — | należy oszacować efekty zewnętrzne i wpływ na dobrobyt społeczeństwa (1); główne efekty zewnętrzne, które należy uwzględnić, to:






  — | wpływ spalania paliw na środowisko i na zdrowie, oraz |
| --- | --- | --- |

—

należy oszacować efekty zewnętrzne i wpływ na dobrobyt społeczeństwa (1); główne efekty zewnętrzne, które należy uwzględnić, to:

—

wpływ spalania paliw na środowisko i na zdrowie, oraz

| — | makroekonomiczne skutki inwestycji w system energetyczny. |
| --- | --- |

—

makroekonomiczne skutki inwestycji w system energetyczny.

4.   Finansowa i społeczna stopa dyskontowa

Szacowanie wartości bieżącej netto wymaga zastosowania „stopy dyskontowej” – parametru, który odzwierciedla wartość przyszłych kosztów i korzyści dla społeczeństwa w porównaniu z obecnymi. Stopy dyskontowe wykorzystuje się do przekształcenia przyszłych kosztów i korzyści na ich obecną wartość, co umożliwia ich porównanie w czasie.

Dwie wykorzystane stopy dyskontowe to:

| — | finansowa stopa dyskontowa – wykorzystuje się ją, aby odzwierciedlić koszt alternatywny kapitału, tj. potencjalny zwrot, który można byłoby uzyskać poprzez zainwestowanie tego samego kapitału w alternatywny projekt. Może się ona różnić w zależności od:






  — | punktu widzenia osoby odpowiedzialnej za wyznaczanie kierunków polityki – różne zainteresowane strony (np. branże, przedsiębiorstwa usługowe i właściciele gospodarstw domowych) mogą mieć różne oczekiwania i koszty alternatywne w odniesieniu do dostępnego kapitału, oraz |
| --- | --- | --- |

—

finansowa stopa dyskontowa – wykorzystuje się ją, aby odzwierciedlić koszt alternatywny kapitału, tj. potencjalny zwrot, który można byłoby uzyskać poprzez zainwestowanie tego samego kapitału w alternatywny projekt. Może się ona różnić w zależności od:

—

punktu widzenia osoby odpowiedzialnej za wyznaczanie kierunków polityki – różne zainteresowane strony (np. branże, przedsiębiorstwa usługowe i właściciele gospodarstw domowych) mogą mieć różne oczekiwania i koszty alternatywne w odniesieniu do dostępnego kapitału, oraz

| — | technologii, ponieważ jest to wskaźnikiem postrzegania ryzyka, oraz |
| --- | --- |

—

technologii, ponieważ jest to wskaźnikiem postrzegania ryzyka, oraz

| — | społeczna stopa dyskontowa – wykorzystuje się ją w analizie ekonomicznej, aby odzwierciedlić opinię społeczeństwa na temat sposobu, w jaki należy wyceniać przyszłe korzyści i koszty względem obecnych.
  Dla okresu programowania 2014–2020 Komisja (2) sugeruje zastosowanie dwóch wartości odniesienia społecznej stopy dyskontowej – 5 % w krajach objętych polityką spójności i 3 % dla pozostałych państw. Zachęca ona również państwa członkowskie do określenia własnych wartości odniesienia społecznej stopy dyskontowej. Państwa członkowskie, które mają swoje własne wartości, mogą je wykorzystać w analizie kosztów i korzyści; te, które ich nie mają, mogą zastosować wartości referencyjne. Ponieważ przewidziano je na lata 2014–2020, wpływ potencjalnej zmiany w społecznej stopie dyskontowej po 2020 r. może być badany w ramach analizy wrażliwości. |
| --- | --- |

—

społeczna stopa dyskontowa – wykorzystuje się ją w analizie ekonomicznej, aby odzwierciedlić opinię społeczeństwa na temat sposobu, w jaki należy wyceniać przyszłe korzyści i koszty względem obecnych.

Dla okresu programowania 2014–2020 Komisja (2) sugeruje zastosowanie dwóch wartości odniesienia społecznej stopy dyskontowej – 5 % w krajach objętych polityką spójności i 3 % dla pozostałych państw. Zachęca ona również państwa członkowskie do określenia własnych wartości odniesienia społecznej stopy dyskontowej. Państwa członkowskie, które mają swoje własne wartości, mogą je wykorzystać w analizie kosztów i korzyści; te, które ich nie mają, mogą zastosować wartości referencyjne. Ponieważ przewidziano je na lata 2014–2020, wpływ potencjalnej zmiany w społecznej stopie dyskontowej po 2020 r. może być badany w ramach analizy wrażliwości.

---

(1)  Nie uwzględnia się ich w analizie finansowej, ponieważ nie są źródłem rzeczywistych przepływów pieniężnych dla inwestorów.

(2)  
  Guide to cost-benefit analysis of investment projects [Przewodnik po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych];

https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/cba_guide_cohesion_policy.pdf

---

ZAŁĄCZNIK VI

KOSZTY ZEWNĘTRZNE W OCENIE KOSZTÓW I KORZYŚCI

1.   Zarys

Z produkcją energii wiąże się szereg oddziaływań środowiskowych dotyczących zanieczyszczenia, użytkowania gruntów i zużycia zasobów (np. paliwa, wody); wpływają one na dobrobyt społeczeństwa. Istnieją różne metody szacowania wartości pieniężnej wpływu na środowisko na potrzeby uwzględnienia ich w procesie decyzyjnym (1)
   (2).

2.   Ocena wartości środowiskowej

Aby przeprowadzić ocenę wartości środowiskowej, potrzeba dużej ilości danych i zasobów. Można to ułatwić dzięki wykorzystaniu baz danych zawierających „czynniki szkód w środowisku”, w których znajdują się informacje na temat szkód w środowisku wywołanych na przykład przez każdą dodatkową jednostkę energii wyprodukowanej przy użyciu danej technologii.

Czynniki te można wykorzystać do oceny wpływu na środowisko i zdrowie w każdym scenariuszu. W przypadku gdy są one wyrażone w przeliczeniu na dodatkową jednostkę wyprodukowanej energii, szkody w środowisku określone w scenariuszu byłyby wynikiem pomnożenia produkcji energii z wykorzystaniem danej technologii przez współczynnik szkód na jednostkę energii wyprodukowanej z wykorzystaniem tej technologii w następujący sposób:

Formula

gdzie:

[ENVy,t
  ]
  Scen.
  to szkody w środowisku związane z energią wyprodukowaną z wykorzystaniem technologii y w roku t, w konkretnym scenariuszu [EUR];

[Ey,t
  ]
  Scen.
  to energia wyprodukowana z wykorzystaniem technologii y w roku t, w jednym scenariuszu [MWh]; oraz

DFy
  to szkody w środowisku na jednostkę energii wyprodukowanej z wykorzystaniem technologii y [EUR/MWh].

Szkody w środowisku w ramach scenariusza w danym roku to suma szkód spowodowanych przez produkcję z wykorzystaniem wszystkich technologii zastosowanych w tym scenariuszu w danym roku:

Formula

Więcej informacji można znaleźć w sprawozdaniach, w których określa się czynniki szkód w środowisku dla następujących kategorii wpływu na środowisko: zmiana klimatu, zubożenie warstwy ozonowej, zakwaszenie ziemi, eutrofizacja wody słodkiej, działanie toksyczne dla ludzi, tworzenie się pyłu zawieszonego, zajmowanie gruntów rolnych, zajmowanie gruntów miejskich, wyczerpywanie się zasobów energetycznych itp.

Wartości te mogą zmieniać się w czasie ze względu na zmiany różnych parametrów (np. gęstość zaludnienia, ogólny ładunek zanieczyszczeń w atmosferze). W związku z tym wpływ takich zmian można ocenić w ramach analizy wrażliwości.

Zmiany w projekcie technologii i czynniki charakterystyczne dla danego kraju, takie jak koszyk energetyczny, również będą miały wpływ na zewnętrzne koszty środowiskowe (3)
   (4).

W analizie finansowej uwzględnia się koszty emisji CO2 z instalacji objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (ETS), ponieważ zostały one uwzględnione w cenach rynkowych CO2. Podstawą oceny wpływu zmiany klimatu może być podejście oparte na koszcie szkód, w którym uwzględnia się wyższe wartości na tonę emisji.

Niezależnie od zastosowanego podejścia, aby uniknąć podwójnego naliczania, podczas przechodzenia od analizy finansowej do analizy ekonomicznej należy wyeliminować koszty emisji CO2.

2.1.   Przykłady

Przy ocenie wpływu na środowisko dodatkowej mocy elektrociepłowni w scenariuszu alternatywnym należy uwzględnić wpływ zmian w produkcji energii elektrycznej na środowisko:

| — | budowa nowych elektrociepłowni – należy uwzględnić (z zastosowaniem współczynników szkodliwości) wpływ obu uzyskanych produktów energetycznych (ciepło i energia elektryczna). Ponadto należy uwzględnić koszty szkód w środowisku, których uniknięto przy produkcji tej samej ilości energii elektrycznej i ciepła poprzez zastosowanie innej technologii, |
| --- | --- |

—

budowa nowych elektrociepłowni – należy uwzględnić (z zastosowaniem współczynników szkodliwości) wpływ obu uzyskanych produktów energetycznych (ciepło i energia elektryczna). Ponadto należy uwzględnić koszty szkód w środowisku, których uniknięto przy produkcji tej samej ilości energii elektrycznej i ciepła poprzez zastosowanie innej technologii,

| — | przekształcenie istniejących elektrowni w elektrociepłownie – można założyć, że zużycie paliwa przez elektrownie i ich wpływ na środowisko w stosunku do scenariusza odniesienia utrzyma się na stałym poziomie, w związku z czym uwzględnianie tego nie jest konieczne. Ocenie należy poddać tylko wpływ na środowisko dodatkowej energii elektrycznej, która ma być dostarczana z wykorzystaniem innych technologii. |
| --- | --- |

—

przekształcenie istniejących elektrowni w elektrociepłownie – można założyć, że zużycie paliwa przez elektrownie i ich wpływ na środowisko w stosunku do scenariusza odniesienia utrzyma się na stałym poziomie, w związku z czym uwzględnianie tego nie jest konieczne. Ocenie należy poddać tylko wpływ na środowisko dodatkowej energii elektrycznej, która ma być dostarczana z wykorzystaniem innych technologii.

3.   Efekty zewnętrzne związane z dobrobytem społeczeństwa

Wymaga się oszacowania pozytywnych i negatywnych efektów zewnętrznych i wpływu na dobrobyt społeczeństwa. Nie uwzględnia się ich w analizie finansowej, ponieważ nie są źródłem rzeczywistych przepływów pieniężnych dla inwestorów. Główne efekty zewnętrzne w odniesieniu zarówno do kosztów, jak i korzyści obejmują:

| — | wpływ na zdrowie i na jakość powietrza, |
| --- | --- |

—

wpływ na zdrowie i na jakość powietrza,

| — | bezpieczeństwo dostaw energii dla odbiorców, jeżeli nie zapewniają go mechanizmy rynkowe (np. wartość elastyczności, taryfy sieciowe), |
| --- | --- |

—

bezpieczeństwo dostaw energii dla odbiorców, jeżeli nie zapewniają go mechanizmy rynkowe (np. wartość elastyczności, taryfy sieciowe),

| — | inwestycje lub oszczędności związane z infrastrukturą energetyczną, |
| --- | --- |

—

inwestycje lub oszczędności związane z infrastrukturą energetyczną,

| — | gospodarkę o obiegu zamkniętym i zasobooszczędność, |
| --- | --- |

—

gospodarkę o obiegu zamkniętym i zasobooszczędność,

| — | szerzej zakrojony wpływ na środowisko, |
| --- | --- |

—

szerzej zakrojony wpływ na środowisko,

| — | konkurencyjność przemysłu dzięki zwiększonej efektywności energetycznej ogrzewania i chłodzenia, oraz |
| --- | --- |

—

konkurencyjność przemysłu dzięki zwiększonej efektywności energetycznej ogrzewania i chłodzenia, oraz

| — | wzrost gospodarczy i zatrudnienie. |
| --- | --- |

—

wzrost gospodarczy i zatrudnienie.

---

(1)  
  Guide to cost-benefit analysis of investment projects [Przewodnik po analizie kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych];

https://ec.europa.eu/inea/sites/inea/files/cba_guide_cohesion_policy.pdf

(2)  Zvingilaite, E., Health externalities and heat savings in energy system modelling [Efekty zewnętrzne związane ze zdrowiem i oszczędność ciepła w modelowaniu systemu energetycznego] (Kgs. Lyngby, DTU, 2013).

(3)  Projekt Komisji Europejskiej ExternE-Pol.

(4)  
  Subsidies and costs of EU energy – final report [Dotacje i koszty energii w UE – sprawozdanie końcowe] (Ecofys, 2014).

---

ZAŁĄCZNIK VII

DOBROWOLNE FORMULARZE SPRAWOZDAWCZE SŁUŻĄCE DO KOMPLEKSOWEJ OCENY POTENCJAŁU EFEKTYWNOŚCI W ZAKRESIE OGRZEWANIA I CHŁODZENIA

Poniższe formularze można uzyskać na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Energii (https://ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-efficiency/heating-and-cooling) oraz na życzenie, pisząc na adres: ENER-EED-REPORTING@ec.europa.eu.

---

| 28.10.2019 | PL | Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej | L 275/121 |
| --- | --- | --- | --- |

28.10.2019

PL

Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej

L 275/121

---

ZALECENIE KOMISJI (UE) 2019/1660

z dnia 25 września 2019 r.

dotyczące wdrożenia nowych przepisów z zakresu opomiarowania i rozliczeń zawartych w dyrektywie 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 292,

a także mając na uwadze, co następuje:

| (1) | Unia jest zaangażowana w działania na rzecz rozwijania zrównoważonego, konkurencyjnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego. Unia energetyczna wyznacza ambitne cele unijne. W szczególności dąży do: (i) redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % do 2030 r. w porównaniu z 1990 r., (ii) zwiększenia udziału zużycia energii ze źródeł odnawialnych do co najmniej 32 % oraz (iii) uzyskania oszczędności energii, wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne, konkurencyjność i zrównoważony rozwój Unii. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (1) („dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej”), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 (2), wyznaczono cel w zakresie efektywności energetycznej, jakim jest osiągnięcie oszczędności wynoszących co najmniej 32,5 % na poziomie Unii do 2030 r. |
| --- | --- |

(1)

Unia jest zaangażowana w działania na rzecz rozwijania zrównoważonego, konkurencyjnego, bezpiecznego i niskoemisyjnego systemu energetycznego. Unia energetyczna wyznacza ambitne cele unijne. W szczególności dąży do: (i) redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % do 2030 r. w porównaniu z 1990 r., (ii) zwiększenia udziału zużycia energii ze źródeł odnawialnych do co najmniej 32 % oraz (iii) uzyskania oszczędności energii, wzmacniając bezpieczeństwo energetyczne, konkurencyjność i zrównoważony rozwój Unii. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE (1) („dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej”), zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 (2), wyznaczono cel w zakresie efektywności energetycznej, jakim jest osiągnięcie oszczędności wynoszących co najmniej 32,5 % na poziomie Unii do 2030 r.

| (2) | Ogrzewanie i chłodzenie to najbardziej znaczące źródła zużycia energii przez odbiorców końcowych, stanowiące około 50 % całkowitego zapotrzebowania na energię w Unii Europejskiej. Z tego około 80 % wykorzystywane jest w budynkach. W związku z tym wysiłki Unii mające na celu renowację zasobów budowlanych i propagowanie bardziej optymalnej eksploatacji budynków i ich użytkowania mają ogromny wpływ na realizację przez Unię celów w zakresie energii i klimatu. |
| --- | --- |

(2)

Ogrzewanie i chłodzenie to najbardziej znaczące źródła zużycia energii przez odbiorców końcowych, stanowiące około 50 % całkowitego zapotrzebowania na energię w Unii Europejskiej. Z tego około 80 % wykorzystywane jest w budynkach. W związku z tym wysiłki Unii mające na celu renowację zasobów budowlanych i propagowanie bardziej optymalnej eksploatacji budynków i ich użytkowania mają ogromny wpływ na realizację przez Unię celów w zakresie energii i klimatu.

| (3) | Przejrzyste i aktualne informacje oraz rachunki za energię wystawione na podstawie rzeczywistego zużycia umożliwiają odbiorcom odgrywanie aktywnej roli w zmniejszaniu zapotrzebowania na energię do celów ogrzewania i chłodzenia. Ponad 40 % lokali mieszkalnych w Unii znajduje się w budynkach wielorodzinnych lub domach dwurodzinnych, z których wiele posiada wspólne systemy dostarczania ogrzewania do pomieszczeń lub przygotowywania ciepłej wody użytkowej. W związku z tym dla użytkowników takich lokali mieszkalnych istotne są dokładne, wiarygodne, przejrzyste i aktualne informacje o zużyciu energii, niezależnie od tego, czy łączy ich bezpośredni, indywidualny stosunek umowny z dostawcą energii. |
| --- | --- |

(3)

Przejrzyste i aktualne informacje oraz rachunki za energię wystawione na podstawie rzeczywistego zużycia umożliwiają odbiorcom odgrywanie aktywnej roli w zmniejszaniu zapotrzebowania na energię do celów ogrzewania i chłodzenia. Ponad 40 % lokali mieszkalnych w Unii znajduje się w budynkach wielorodzinnych lub domach dwurodzinnych, z których wiele posiada wspólne systemy dostarczania ogrzewania do pomieszczeń lub przygotowywania ciepłej wody użytkowej. W związku z tym dla użytkowników takich lokali mieszkalnych istotne są dokładne, wiarygodne, przejrzyste i aktualne informacje o zużyciu energii, niezależnie od tego, czy łączy ich bezpośredni, indywidualny stosunek umowny z dostawcą energii.

| (4) | Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej stanowi akt prawny na szczeblu Unii odnoszący się do opomiarowania i rozliczeń dostaw energii cieplnej. Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej została zmieniona w 2018 r. Jednym z celów tej zmiany było doprecyzowanie i wzmocnienie stosownych przepisów dotyczących opomiarowania i rozliczeń. |
| --- | --- |

(4)

Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej stanowi akt prawny na szczeblu Unii odnoszący się do opomiarowania i rozliczeń dostaw energii cieplnej. Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej została zmieniona w 2018 r. Jednym z celów tej zmiany było doprecyzowanie i wzmocnienie stosownych przepisów dotyczących opomiarowania i rozliczeń.

| (5) | Wyjaśnienia obejmują wprowadzenie pojęcia „użytkownicy końcowi” obok pojęcia „odbiorca końcowy” stosowanego już w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej w celu doprecyzowania, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu przysługują również odbiorcom, którzy nie zawarli indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych. |
| --- | --- |

(5)

Wyjaśnienia obejmują wprowadzenie pojęcia „użytkownicy końcowi” obok pojęcia „odbiorca końcowy” stosowanego już w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej w celu doprecyzowania, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu przysługują również odbiorcom, którzy nie zawarli indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych.

| (6) | W zmianach jasno zaznaczono również, że państwa członkowskie są zobowiązane do publikowania kryteriów, metod i procedur stosowanych w celu przyznania zwolnień z ogólnego wymogu w zakresie opomiarowania podlicznikami w budynkach wielorodzinnych oraz w celu wyjaśnienia bezwarunkowego wymogu dotyczącego indywidualnego opomiarowania ciepłej wody użytkowej w mieszkalnych częściach nowych budynków wielorodzinnych. |
| --- | --- |

(6)

W zmianach jasno zaznaczono również, że państwa członkowskie są zobowiązane do publikowania kryteriów, metod i procedur stosowanych w celu przyznania zwolnień z ogólnego wymogu w zakresie opomiarowania podlicznikami w budynkach wielorodzinnych oraz w celu wyjaśnienia bezwarunkowego wymogu dotyczącego indywidualnego opomiarowania ciepłej wody użytkowej w mieszkalnych częściach nowych budynków wielorodzinnych.

| (7) | Biorąc pod uwagę ich duże znaczenie dla ułatwienia osiągnięcia sprawiedliwych wyników i ustanowienia odpowiednich zachęt wśród użytkowników budynków wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych, dyrektywa (UE) 2018/2002 zawiera również wymóg, aby państwa członkowskie wprowadziły przejrzyste i publicznie dostępne przepisy dotyczące podziału kosztów w odniesieniu do takich budynków. |
| --- | --- |

(7)

Biorąc pod uwagę ich duże znaczenie dla ułatwienia osiągnięcia sprawiedliwych wyników i ustanowienia odpowiednich zachęt wśród użytkowników budynków wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych, dyrektywa (UE) 2018/2002 zawiera również wymóg, aby państwa członkowskie wprowadziły przejrzyste i publicznie dostępne przepisy dotyczące podziału kosztów w odniesieniu do takich budynków.

| (8) | Aby wzmocnić wpływ opomiarowania i rozliczeń pod względem zmiany zachowań, którą mogą spowodować, oraz wynikających z niej oszczędności energii, zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zawiera również bardziej przejrzyste wymogi w celu zapewnienia bardziej przydatnych i kompletnych informacji o rozliczeniach opartych na danych dotyczących zużycia z korektą na warunki klimatyczne. Obejmuje to stosowne porównania i nowe elementy, takie jak informacje na temat powiązanego koszyka energetycznego i emisji gazów cieplarnianych oraz dostępnych procedur składania skarg lub metod rozstrzygania sporów. |
| --- | --- |

(8)

Aby wzmocnić wpływ opomiarowania i rozliczeń pod względem zmiany zachowań, którą mogą spowodować, oraz wynikających z niej oszczędności energii, zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zawiera również bardziej przejrzyste wymogi w celu zapewnienia bardziej przydatnych i kompletnych informacji o rozliczeniach opartych na danych dotyczących zużycia z korektą na warunki klimatyczne. Obejmuje to stosowne porównania i nowe elementy, takie jak informacje na temat powiązanego koszyka energetycznego i emisji gazów cieplarnianych oraz dostępnych procedur składania skarg lub metod rozstrzygania sporów.

| (9) | Jednocześnie bardziej restrykcyjne wymogi w zakresie częstego udzielania informacji o rozliczeniach lub zużyciu, jeżeli urządzenia umożliwiające zdalny odczyt połączono z przepisami zapewniającymi stopniowe przejście na zdalnie odczytywalne liczniki i podzielniki kosztów ciepła, mają na celu zapewnienie, aby bardziej aktualne i częściej przekazywane informacje były ostatecznie dostępne dla wszystkich użytkowników końcowych. |
| --- | --- |

(9)

Jednocześnie bardziej restrykcyjne wymogi w zakresie częstego udzielania informacji o rozliczeniach lub zużyciu, jeżeli urządzenia umożliwiające zdalny odczyt połączono z przepisami zapewniającymi stopniowe przejście na zdalnie odczytywalne liczniki i podzielniki kosztów ciepła, mają na celu zapewnienie, aby bardziej aktualne i częściej przekazywane informacje były ostatecznie dostępne dla wszystkich użytkowników końcowych.

| (10) | Państwa członkowskie mają wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne transponujące przepisy dyrektywy (UE) 2018/2002 dotyczące opomiarowania i rozliczeń najpóźniej do dnia 25 października 2020 r. |
| --- | --- |

(10)

Państwa członkowskie mają wprowadzić w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne transponujące przepisy dyrektywy (UE) 2018/2002 dotyczące opomiarowania i rozliczeń najpóźniej do dnia 25 października 2020 r.

| (11) | W dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej przyznano państwom członkowskim margines swobody przy transponowaniu i wdrażaniu zmienionego zbioru wymogów dotyczących opomiarowania i rozliczeń, pozwalając im na dokonanie tego w sposób, który najlepiej pasuje do ich warunków krajowych, w tym warunków klimatycznych, modeli najmu i modeli własności nieruchomości oraz zasobów budowlanych. W niniejszym zaleceniu wyjaśniono zmienione wymogi i przedstawiono sposób, w jaki można osiągnąć cele dyrektywy. Celem jest w szczególności zapewnienie, aby państwa członkowskie, opracowując swoje środki transpozycji, interpretowały dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej w jednolity sposób. |
| --- | --- |

(11)

W dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej przyznano państwom członkowskim margines swobody przy transponowaniu i wdrażaniu zmienionego zbioru wymogów dotyczących opomiarowania i rozliczeń, pozwalając im na dokonanie tego w sposób, który najlepiej pasuje do ich warunków krajowych, w tym warunków klimatycznych, modeli najmu i modeli własności nieruchomości oraz zasobów budowlanych. W niniejszym zaleceniu wyjaśniono zmienione wymogi i przedstawiono sposób, w jaki można osiągnąć cele dyrektywy. Celem jest w szczególności zapewnienie, aby państwa członkowskie, opracowując swoje środki transpozycji, interpretowały dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej w jednolity sposób.

| (12) | Wytyczne zawarte w niniejszym zaleceniu uzupełniają i częściowo zastępują wytyczne wydane wcześniej przez Komisję w odniesieniu do art. 9–11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (3). |
| --- | --- |

(12)

Wytyczne zawarte w niniejszym zaleceniu uzupełniają i częściowo zastępują wytyczne wydane wcześniej przez Komisję w odniesieniu do art. 9–11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (3).

| (13) | Niniejsze zalecenie nie zmienia skutków prawnych dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i pozostaje bez uszczerbku dla wiążącej wykładni przepisów tej dyrektywy dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości. W zaleceniu skoncentrowano się na przepisach dotyczących opomiarowania i rozliczeń oraz odniesiono się do art. 9a, 9b, 9c, 10a i 11a dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i załącznika VIIa do tej dyrektywy, |
| --- | --- |

(13)

Niniejsze zalecenie nie zmienia skutków prawnych dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i pozostaje bez uszczerbku dla wiążącej wykładni przepisów tej dyrektywy dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości. W zaleceniu skoncentrowano się na przepisach dotyczących opomiarowania i rozliczeń oraz odniesiono się do art. 9a, 9b, 9c, 10a i 11a dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i załącznika VIIa do tej dyrektywy,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

Państwa członkowskie powinny stosować się do wytycznych zawartych w załączniku do niniejszego zalecenia przy transpozycji wymogów wprowadzonych dyrektywą (UE) 2018/2002 oraz określonych w art. 9a, 9b, 9c, 10a i 11a dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i załączniku VIIa do tej dyrektywy.

Sporządzono w Brukseli dnia 25 września 2019 r.

W imieniu Komisji

Miguel ARIAS CAÑETE

Członek Komisji

---

(1)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1).

1

(2)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002 z dnia 11 grudnia 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 210).

2

(3)  COM(2013) 762 final i SWD(2013) 448 final, Bruksela, 6 listopada 2013 r.

3

---

ZAŁĄCZNIK

1.   WPROWADZENIE

1.1.   Kontekst prawny i polityczny

Art. 9, 10 i 11 dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej („dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej”) oraz załącznik VII do tej dyrektywy dotyczą opomiarowania i rozliczeń indywidualnego zużycia energii. Zmiany dotyczące opomiarowania i rozliczeń wprowadzone w drodze rewizji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej dyrektywą zmieniającą (1) obejmują głównie:

| — | dodanie nowych przepisów prawnych mających zastosowanie w szczególności do energii cieplnej, mianowicie art. 9a, 9b, 9c, 10a, 11a i załącznika VIIa, oraz |
| --- | --- |

—

dodanie nowych przepisów prawnych mających zastosowanie w szczególności do energii cieplnej, mianowicie art. 9a, 9b, 9c, 10a, 11a i załącznika VIIa, oraz

| — | usunięcie energii cieplnej z zakresu przepisów pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (art. 9, 10, 11 i załącznika VII). |
| --- | --- |

—

usunięcie energii cieplnej z zakresu przepisów pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (art. 9, 10, 11 i załącznika VII).

Jeżeli chodzi o opomiarowanie i rozliczenia energii elektrycznej, istniejący dorobek prawa Unii skonsolidowano w wersji przekształconej dyrektywy w sprawie rynku energii elektrycznej, którą również przyjęto w ramach pakietu „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”.

Jeżeli chodzi o gaz, w ramach przeglądu dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej prawodawca (Parlament Europejski i Rada) zamieścił w art. 24 ust. 14 klauzulę przeglądową w celu zapewnienia, aby przypadek dotyczący podobnych zmian rozważono na podstawie oceny lub wniosku Komisji nie później niż do dnia 31 grudnia 2021 r.

Podsumowując, przepisy dotyczące opomiarowania i rozliczeń zawarte w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej zostały w znacznym stopniu zmodyfikowane, jeżeli chodzi o wymogi mające zastosowanie do energii cieplnej. W przypadku energii elektrycznej przepisy te pozostają niezmienione do czasu, gdy od dnia 1 stycznia 2021 r. zaczną obowiązywać nowe przepisy określone w wersji przekształconej dyrektywy w sprawie rynku energii elektrycznej (2); w odniesieniu do gazu przepisy te pozostają niezmienione, dopóki prawodawca nie przyjmie dalszych zmian.

1.2.   Zakres i cel niniejszego dokumentu

Niniejsze zalecenie ma ułatwić skuteczne i spójne stosowanie przepisów określonych w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej dotyczących opomiarowania i rozliczeń energii cieplnej. Zalecenie częściowo uzupełnia i częściowo zastępuje wytyczne opublikowane już przez Komisję.

Wytyczne Komisji z 2013 r. dotyczące art. 9–11 (3) pozostają istotne w odniesieniu do energii elektrycznej i gazu, ponieważ pierwotne przepisy dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej w zakresie energii elektrycznej i gazu na chwilę obecną pozostają w mocy. W odniesieniu do energii cieplnej wprowadzono jednak wiele zmian lub objaśnień, w związku z czym po upłynięciu terminu transpozycji zmienionych przepisów (dnia 25 października 2020 r.) wytyczne z 2013 r. będą aktualne jedynie częściowo (4).

Komisja opublikowała również szczegółowe wytyczne dotyczące opomiarowania energii cieplnej podlicznikami w budynkach wielolokalowych (5). Ogólne podejście przyjęte w tych wytycznych pozostaje ważne, podobnie jak wiele zawartych w nich zaleceń.

1.3.   Przegląd zmian dotyczących opomiarowania i rozliczeń energii cieplnej

Główne różnice wprowadzone w ramach zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej dotyczące wymogów w zakresie opomiarowania i rozliczeń odnoszących się do dostaw energii cieplnej są następujące:

| — | wprowadzenie pojęcia „użytkownicy końcowi” obok istniejącego pojęcia „odbiorca końcowy”. W szczególności ma to na celu wyjaśnienie, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu (art. 10a) przysługują również odbiorcom, którzy nie mają indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych, |
| --- | --- |

—

wprowadzenie pojęcia „użytkownicy końcowi” obok istniejącego pojęcia „odbiorca końcowy”. W szczególności ma to na celu wyjaśnienie, że prawa do informacji o rozliczeniach i zużyciu (art. 10a) przysługują również odbiorcom, którzy nie mają indywidualnych ani bezpośrednich umów z dostawcą energii wykorzystywanej w systemach zbiorowego ogrzewania, chłodzenia lub produkcji ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych,

| — | wprowadzenie wyraźniejszego rozróżnienia między opomiarowaniem a opomiarowaniem podlicznikami (odpowiednio art. 9a i 9b), |
| --- | --- |

—

wprowadzenie wyraźniejszego rozróżnienia między opomiarowaniem a opomiarowaniem podlicznikami (odpowiednio art. 9a i 9b),

| — | jednoznaczne zobowiązanie państw członkowskich do publikowania kryteriów, metod i procedur stosowanych w celu przyznania zwolnień z ogólnego wymogu w zakresie opomiarowania podlicznikami w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych (art. 9b ust. 1), |
| --- | --- |

—

jednoznaczne zobowiązanie państw członkowskich do publikowania kryteriów, metod i procedur stosowanych w celu przyznania zwolnień z ogólnego wymogu w zakresie opomiarowania podlicznikami w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych (art. 9b ust. 1),

| — | doprecyzowanie bezwarunkowego wymogu dotyczącego opomiarowania podlicznikami ciepłej wody użytkowej w częściach mieszkalnych nowych budynków wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych (art. 9b ust. 2), |
| --- | --- |

—

doprecyzowanie bezwarunkowego wymogu dotyczącego opomiarowania podlicznikami ciepłej wody użytkowej w częściach mieszkalnych nowych budynków wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych (art. 9b ust. 2),

| — | nałożenie na państwa członkowskie nowego obowiązkowego wymogu posiadania przejrzystych i publicznie dostępnych przepisów dotyczących podziału kosztów (art. 9b ust. 3), |
| --- | --- |

—

nałożenie na państwa członkowskie nowego obowiązkowego wymogu posiadania przejrzystych i publicznie dostępnych przepisów dotyczących podziału kosztów (art. 9b ust. 3),

| — | wprowadzenie wymogów zdalnego odczytywania w odniesieniu do liczników i podzielników kosztów ciepła (art. 9c), |
| --- | --- |

—

wprowadzenie wymogów zdalnego odczytywania w odniesieniu do liczników i podzielników kosztów ciepła (art. 9c),

| — | zaostrzenie wymogów w zakresie częstego udzielania informacji o rozliczeniach i zużyciu, jeżeli dostępne są urządzenia umożliwiające zdalny odczyt (od dnia 25 października 2020 r. dwa lub cztery razy w ciągu roku i co miesiąc od dnia 1 stycznia 2022 r.) (art. 10a i załącznik VIIa), |
| --- | --- |

—

zaostrzenie wymogów w zakresie częstego udzielania informacji o rozliczeniach i zużyciu, jeżeli dostępne są urządzenia umożliwiające zdalny odczyt (od dnia 25 października 2020 r. dwa lub cztery razy w ciągu roku i co miesiąc od dnia 1 stycznia 2022 r.) (art. 10a i załącznik VIIa),

| — | wprowadzenie bardziej przydatnych i kompletnych informacji o rozliczeniach, opartych na danych dotyczących zużycia z korektą na warunki klimatyczne, oraz włączenie stosownych porównań i nowych elementów, takich jak informacje na temat powiązanego koszyka energetycznego i emisji gazów cieplarnianych oraz dostępnych procedur składania skarg lub metod rozstrzygania sporów (załącznik VIIa). |
| --- | --- |

—

wprowadzenie bardziej przydatnych i kompletnych informacji o rozliczeniach, opartych na danych dotyczących zużycia z korektą na warunki klimatyczne, oraz włączenie stosownych porównań i nowych elementów, takich jak informacje na temat powiązanego koszyka energetycznego i emisji gazów cieplarnianych oraz dostępnych procedur składania skarg lub metod rozstrzygania sporów (załącznik VIIa).

2.   OBOWIĄZEK OPOMIAROWANIA (ART. 9A)

Nowy art. 9a składa się z dwóch ustępów, z których każdy stanowi rozwinięcie jednego z podobnych wymogów określonych w pierwotnej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, mianowicie pierwszych akapitów art. 9 ust. 1 i 3. Składają się one razem na ogólny obowiązek opomiarowania dostawy energii cieplnej.

Art. 9a ust. 1 zawiera ogólny wymóg dotyczący zapewnienia, aby odbiorcy końcowi (6) mieli możliwość nabycia liczników (7), które dokładnie oddają rzeczywiste zużycie energii przez odbiorcę końcowego. W przeciwieństwie do art. 9 ust. 1 pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wymóg ten nie podlega żadnym warunkom. Przepis nie zawiera wymogu, aby licznik podawał informacje o rzeczywistym czasie korzystania z energii.

Art. 9a ust. 2 zawiera bardziej szczegółowy wymóg, aby licznik był zamontowany na wymienniku ciepła lub na granicy dostawy, w przypadku gdy energia cieplna jest dostarczana do budynku z centralnego źródła obsługującego większą liczbę budynków lub z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego.

Art. 9 ust. 3 pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zawierał już ten przepis.

W wielu sytuacjach wymogi obydwu przepisów, o których mowa powyżej, pokrywają się i prowadzą do tych samych rezultatów: ma to miejsce w przypadku, gdy energia cieplna jest dostarczana odbiorcy końcowemu wyłącznie do celów dotyczących jednego budynku (zazwyczaj do ogrzewania pomieszczeń i produkcji ciepłej wody użytkowej). Ma to również miejsce w przypadku, gdy budynek jest podzielony na wiele modułów, z których każdy ma własny wymiennik ciepła/podstację, i gdy każdy użytkownik modułu jest odbiorcą końcowym, który zawarł własną, bezpośrednią umowę z siecią ciepłowniczą/chłodniczą (8). W obu tych przypadkach przepisy art. 9a oznaczają konieczność zamontowania licznika na granicy dostawy / wymienniku ciepła w każdym obiekcie odbiorcy końcowego.

Wymogi jednak również się uzupełniają. Co do zasady zużycie może mieć miejsce poza budynkiem, na przykład do celów związanych z ciepłem technologicznym w zakładach przemysłowych. Zgodnie z art. 9a ust. 1 taką dostawę również należy poddać opomiarowaniu. Podobnie niektórzy odbiorcy końcowi mogą otrzymywać dostawy do kilku budynków. Przykładowo odbiorca końcowy może otrzymywać dostawy do kilku budynków z tej samej sieci ciepłowniczej. Jeżeli wszystkie z tych budynków są podłączone do sieci za pośrednictwem jednego punktu, sam art. 9a ust. 1 nakładałby wymóg dotyczący wyłącznie jednego licznika. W takich przypadkach jednak art. 9a ust. 2 ma na celu zapewnienie, aby indywidualne zużycie każdego z budynków również zostało określone (9). Kolejnym przykładem może być duży obiekt, na przykład baza wojskowa posiadająca własny zakład zaopatrujący w energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową wiele budynków znajdujących się na terenie obiektu. W takim przypadku stosowny byłby art. 9a ust. 2 (ale nie art. 9a ust. 1).

Sytuacje dotyczące systemów przechowywania energii cieplnej mogą budzić szczególne wątpliwości co do stosowania art. 9a. Przykładem może być sytuacja, w której więcej niż jednemu odbiorcy końcowemu, użytkownikowi końcowemu lub budynkowi podłączonemu do systemu magazynowania energii cieplnej w warstwie wodonośnej (ATES) dostarczane jest ciepło ze wspólnego powierzchniowego geotermicznego źródła ziemnego. W takim przypadku system nie musi być koniecznie uznany za system ciepłowniczy zgodnie z art. 9a ust. 1 (10) ani za centralne źródło ogrzewania lub ciepłej wody użytkowej zgodnie z art. 9a ust. 2, o ile:

| — | dostarczane ciepło ma temperaturę, która wymaga podniesienia przez indywidualne pompy ciepła, aby można było je wykorzystać do ogrzewania pomieszczeń lub produkcji ciepłej wody użytkowej, oraz |
| --- | --- |

—

dostarczane ciepło ma temperaturę, która wymaga podniesienia przez indywidualne pompy ciepła, aby można było je wykorzystać do ogrzewania pomieszczeń lub produkcji ciepłej wody użytkowej, oraz

| — | energia wymagana do napędzania pomp ciepła nie jest częścią systemu, ale jest indywidualnie opłacana przez każdego odbiorcę końcowego lub użytkownika końcowego (11). |
| --- | --- |

—

energia wymagana do napędzania pomp ciepła nie jest częścią systemu, ale jest indywidualnie opłacana przez każdego odbiorcę końcowego lub użytkownika końcowego (11).

W takim przypadku zgodnie z art. 9a opomiarowanie ciepła o niskiej temperaturze nie jest wymagane.

Podobnie, jeżeli taki system jest dwustronny i zapewnia również chłodzenie, zgodnie z art. 9a opomiarowanie zimna pozyskanego z ziemnego źródła nie jest wymagane w przypadku, gdy przeprowadzenie takiej operacji jest konieczne w celu sezonowej regeneracji źródła ciepła, a źródło zimna jest regenerowane wyłącznie za pośrednictwem (sezonowych) naprzemiennych operacji ogrzewania/chłodzenia (12).

Ponadto konieczne może być zwrócenie szczególnej uwagi na sytuacje, w których energia cieplna w postaci już przygotowanej ciepłej wody użytkowej dostarczana jest z systemu ciepłowniczego lub podobnego źródła zewnętrznego do budynku wielomieszkaniowego lub wielofunkcyjnego, w przypadku którego użytkownicy są indywidualnymi odbiorcami końcowymi dostawcy. W takim przypadku, oraz biorąc pod uwagę, że w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej nie określono, czy w odniesieniu do ciepłej wody użytkowej wymagany jest ciepłomierz lub wodomierz, wodomierze w indywidualnych mieszkaniach mogą co do zasady być wystarczające, jeżeli krany lub miejsca dopływu wody w każdym mieszkaniu/module zostaną uznane za punkt dostawy. Implikuje to jednak, że dostawca energii ponosi wyłączną odpowiedzialność za wszelkie straty ciepła mające miejsce zanim ciepło dotrze do punktów dostawy w budynku. Jeżeli ostatnia z opisanych sytuacji nie występuje, oraz biorąc pod uwagę, że straty energii cieplnej w sieciach ciepłowniczych mogą być znaczne, konieczne byłoby umieszczenie ciepłomierza również w miejscu, w którym kończy się odpowiedzialność dostawcy. W przeciwnym przypadku odbiorcy końcowi nie mieliby możliwości ustalenia, czy rozliczenia odpowiadają rzeczywistemu zużyciu pod względem energii: dostawca może argumentować, że straty miały miejsce w budynku, co wykracza poza zakres jego odpowiedzialności, a bez ciepłomierza nie istniałyby środki do zweryfikowania, w jakim stopniu jest to prawdą.

3.   OBOWIĄZEK OPOMIAROWANIA PODLICZNIKAMI (ART. 9B UST. 1)

Jak wyjaśniono w motywie 31 dyrektywy zmieniającej, prawa dotyczące rozliczeń i informacji o rozliczeniach lub zużyciu powinny mieć zastosowanie do odbiorców energii do celów ogrzewania, chłodzenia lub ciepłej wody użytkowej z centralnego źródła, nawet gdy nie mają oni bezpośredniego, indywidualnego stosunku umownego z dostawcą energii. Aby doprecyzować ten aspekt prawodawstwa, wprowadzono termin „opomiarowanie podlicznikami”, który odnosi się do pomiaru zużycia w indywidualnych modułach w budynkach wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych, w przypadku gdy takie moduły są zaopatrywane z centralnego źródła, a osoby zajmujące lokal (13) nie mają bezpośredniej lub indywidualnej umowy z dostawcą energii (14).

Zgodnie z art. 9b opomiarowanie podlicznikami jest zasadniczo wymagane, z zastrzeżeniem określonych warunków. Wymóg ten był już zawarty w art. 9 ust. 3 akapit drugi pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, zgodnie z którym termin na wprowadzenie opomiarowania podlicznikami wyznaczono na dzień 31 grudnia 2016 r. Termin ten nie występuje w zmienionym tekście z prostego powodu, że już upłynął.

Wymóg określony w nowym art. 9b jest zasadniczo identyczny z wymogiem zawartym w pierwotnej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej. Dokonano jednak kilku objaśnień, które są wytłumaczone poniżej.

Po pierwsze, obecnie brzmienie pierwszego akapitu wyraźniej wskazuje charakter warunków, według których opomiarowanie podlicznikami jest obowiązkowe, mianowicie „[...] jeżeli jest [to] technicznie wykonalne i efektywne kosztowo, tzn. proporcjonalne do potencjalnych oszczędności energii”. Odzwierciedlono to również w motywie 30, który stanowi, że „[...] to, czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne, zależy od tego, czy powiązane koszty są proporcjonalne w stosunku do potencjalnych oszczędności energii” oraz że „[...] ocena czy opomiarowanie podlicznikami jest opłacalne może uwzględniać wpływ innych konkretnych środków planowanych w danym budynku, takich jak planowana renowacja”. Wyjaśnienie to potwierdza podejście przyjęte w szczegółowych wytycznych opublikowanych przez Komisję, aby pomóc państwom członkowskim w stosowaniu odpowiednich warunków (15) przy wdrażaniu pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

Po drugie, obecnie przepis przewiduje zobowiązanie państw członkowskich do jasnego określenia i opublikowania „kryteriów ogólnych, metod lub procedur” stosowanych do określania braku wykonalności technicznej i braku opłacalności. Jest to również spójne z podejściem przyjętym w szczegółowych wytycznych, o których mowa powyżej. Komisja konsekwentnie uznaje za niezbędne, aby państwa członkowskie były precyzyjne co do sposobu, w jaki warunki są wprowadzane w życie i stosowane w praktyce (16).

4.   SZCZEGÓLNY OBOWIĄZEK DOTYCZĄCY OPOMIAROWANIA PODLICZNIKAMI CIEPŁEJ WODY UŻYTKOWEJ W MIESZKALNYCH CZĘŚCIACH NOWYCH BUDYNKÓW (ART. 9B UST. 2)

Opomiarowanie podlicznikami zużycia ciepłej wody użytkowej jest co do zasady wymagane, z zastrzeżeniem określonych warunków wykonalności technicznej i opłacalności zgodnie z art. 9b ust. 1. Zgodnie z art. 9b ust. 2, w szczególnym przypadku nowych budynków wielomieszkaniowych i części mieszkalnych nowych budynków wielofunkcyjnych wyposażonych w centralne źródło ogrzewania dla ciepłej wody użytkowej lub zaopatrywanych z systemu ciepłowniczego, zastosowanie ma jednak bardziej restrykcyjny, bezwarunkowy wymóg.

Uzasadnieniem dla tego bardziej restrykcyjnego wymogu jest fakt, że w takich sytuacjach opomiarowanie podlicznikami ciepłej wody użytkowej można zasadniczo uznać zarówno za wykonalne technicznie, jak i opłacalne. Dodatkowe koszty opomiarowania zużycia ciepłej wody użytkowej w indywidualnych lokalach mieszkalnych w nowych budynkach wielomieszkaniowych i częściach mieszkalnych nowych budynków wielofunkcyjnych można uznać za ograniczone, ponieważ stosowne przepisy można wprowadzić już na etapie budowy. Jednocześnie nie istnieją szczególne powody, aby przewidywać, że z czasem zapotrzebowanie na ciepłą wodę użytkową systematycznie lub znacząco spadnie, w związku z czym można oczekiwać, że korzyści wynikające z zachęcania do efektywnych zachowań za pośrednictwem rozliczeń opartych na zużyciu i informacji zwrotnych (pod względem potencjalnych wygenerowanych oszczędności) pozostaną znaczące.

Do celów art. 9b ust. 2 w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej nie określono, co stanowi „nowy” budynek. Z jednej strony użytkownicy nowo wybudowanych budynków po raz pierwszy przekazanych do użytku po upływie terminu transpozycji (tj. po dniu 25 października 2020 r.) mogą oczekiwać, że budynek będzie wyposażony w urządzenia do opomiarowania. Z drugiej strony opomiarowanie mogło nie zostać zaplanowane, jeżeli wnioski o udzielenie pozwoleń na budowę zostały złożone przed transpozycją przepisów do prawa krajowego. W związku z tym, transponując ten przepis, państwa członkowskie mogą chcieć dokonać oceny stopnia, w jakim możliwe lub uzasadnione jest sprostanie oczekiwaniom. W każdym przypadku nowe budynki, w przypadku których wnioski o udzielenie pozwoleń na budowę zostały złożone po upływie terminu transpozycji, objęte są zakresem wymogu zawartego w art. 9b ust. 2 i muszą być wyposażone w liczniki.

Wymóg dotyczy licznika, ale nie określa, czy powinien być to ciepłomierz, czy wodomierz. Wymóg zawarty w art. 9b ust. 2 zostaje spełniony, jeżeli indywidualne moduły mają swoją własną podstację zapewniającą zarówno ogrzewanie pomieszczeń, jak i energię do przygotowania ciepłej wody użytkowej, które ma miejsce w module, oraz jeżeli całkowite zużycie energii z każdej podstacji jest poddawane opomiarowaniu. Innymi słowy, jeżeli przygotowanie ciepłej wody użytkowej odbywa się w każdym module za pomocą energii cieplnej dostarczanej z centralnego źródła lub podstacji systemu ciepłowniczego, powiązane zużycie energii można poddać opomiarowaniu wraz ze zużyciem związanym z ogrzewaniem pomieszczeń.

5.   PRZEPISY DOTYCZĄCE PODZIAŁU KOSZTÓW CIEPŁA (ART. 9B UST. 3)

Jeżeli wdrożono system opomiarowania podlicznikami, wartości lub wskaźniki pomiaru uzyskane poprzez odczytanie poszczególnych urządzeń (czy to liczników, czy podzielników kosztów ciepła) stosuje się do przydzielenia całkowitego kosztu do indywidualnego obiektu objętego systemem. Można tego dokonać na wiele sposobów i zapewne nie ma jednego, najlepszego sposobu (17), przynajmniej jeżeli chodzi o ogrzewanie lub chłodzenie pomieszczeń w typowym przypadku budynków wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych, w których indywidualne moduły nie są od siebie zależne pod względem ciepła, tj. jeżeli przepływy ciepła między ścianami wewnętrznymi nie są znikome w porównaniu z przepływami między przegrodami zewnętrznymi (ścianami zewnętrznymi, dachem itp.).

Stosowanie metod podziału kosztów, które są postrzegane jako uczciwe i oparte na rozsądnych zasadach, pozwala znacznie ułatwić uzyskanie akceptacji wśród użytkowników. W związku z tym, jak stwierdzono w motywie 32 dyrektywy zmieniającej, przejrzystość rozliczania indywidualnego zużycia energii cieplnej może ułatwić wdrożenie opomiarowania podlicznikami. Zgodnie z pierwotną dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej stosowanie takich przepisów krajowych było opcjonalne i jedynie około dwie trzecie państw członkowskich dokonało ich wdrożenia. Obecnie w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej zobowiązuje się państwa członkowskie do wprowadzenia przejrzystych i publicznie dostępnych przepisów dotyczących podziału kosztów (18).

Dokładniej rzecz ujmując, art. 9b ust. 3 stanowi, że „[w] przypadku gdy budynki wielomieszkaniowe lub wielofunkcyjne zaopatrywane są z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego lub gdy budynki takie przeważająco posiadają obsługujące je własne wspólne systemy ogrzewania lub chłodzenia, państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie przejrzystych, publicznie dostępnych przepisów krajowych dotyczących podziału kosztów zużycia energii cieplnej, chłodniczej i ciepłej wody użytkowej w takich budynkach, aby zapewnić przejrzystość i dokładność rozliczania indywidualnego zużycia”. Ponieważ budynki, w przypadku których spełniony jest co najmniej jeden z warunków, można znaleźć w większości państw członkowskich, o ile nie we wszystkich, do dnia 25 października 2020 r. większość tych państw, o ile nie wszystkie, będzie musiała wprowadzić takie przepisy lub publicznie udostępnić obowiązujące przepisy.

Warto podkreślić, że krajowe przepisy dotyczące podziału kosztów niekoniecznie muszą określać każdy szczegół sposobu, w jaki dokonuje się podziału kosztów. Państwa członkowskie mogą zdecydować się jedynie na ustanowienie ram określających kluczowe zasady lub parametry i pozostawić organom regionalnym lub lokalnym, bądź nawet zainteresowanym stronom indywidualnych budynków, pewną elastyczność co do sprecyzowania lub uzgodnienia dalszych szczegółów.

Niezależnie od poziomu szczegółowości przepisy powinny być jednak opracowane w sposób zapewniający, aby osiągnięcie określonych celów związanych z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej nie było zagrożone. W szczególności przepisy dotyczące podziału kosztów muszą zapewniać, aby zbyt słabe powiązanie między odczytami z urządzeń określonego użytkownika końcowego i jego ostatecznym rachunkiem nie zagrażało w praktyce zasadzie dokonywania rozliczeń na podstawie rzeczywistego zużycia. Jeżeli przy obliczaniu udziału indywidualnego użytkownika w kosztach całkowitych przywiąże się zbyt małą wagę do indywidualnych odczytów, zamierzona zachęta do efektywnego wykorzystywania energii zostanie zagrożona. Z drugiej strony równie istotne jest, aby powiązanie to nie było zbyt silne w sytuacjach, w których zużycie przez każdego użytkownika nie jest w pełni niezależne od zużycia przez innych, co mogłoby prowadzić do tego, że podział kosztów między indywidualne moduły budynku mógłby być bardzo zróżnicowany. Zróżnicowany podział kosztów może stwarzać lub nasilać sprzeczne zachęty wśród użytkowników odnośnie do inwestycji w efektywność energetyczną na poziomie całego budynku (takich jak wprowadzanie ulepszeń w przegrodach zewnętrznych). W przypadku gdy krajowe przepisy państw członkowskich dotyczące podziału kosztów opracowano w taki sposób, że nie ograniczają tego ryzyka, Komisja uważa, że potencjalnie stoi to w sprzeczności z art. 19 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, w którym nakłada się na państwa członkowskie obowiązek ocenienia i podjęcia stosownych środków w celu wyeliminowania sprzecznych zachęt między właścicielami lub najemcami budynku. Jak już stwierdzono, nie istnieje jeden właściwy sposób dokonywania podziału kosztów, ale odpowiednio opracowane przepisy gwarantują równowagę między wynikającymi z nich zachętami dla użytkowników jako jednostek i społeczności. Przepisy dotyczące podziału kosztów, które nie prowadzą do osiągnięcia takiej równowagi i pozwalają na otrzymywanie skrajnych wyników, stanowią zagrożenie dla realizacji celów przewidzianych odpowiednio w art. 9b i 19. Możliwe narzędzia stosowane przez niektóre państwa członkowskie do osiągnięcia takich wyników obejmują dopuszczalne zakresy dotyczące części kosztów podzielonych według indywidualnych odczytów, maksymalne limity odchyleń poszczególnych rachunków od średniej budynku lub systemy korygujących wskaźników odzwierciedlających niekorzystne położenie naturalnie chłodniejszych / bardziej narażonych mieszkań w budynku.

W tym kontekście Komisja podkreśla, że wynikającego z art. 10a obowiązku opierania rozliczeń na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła nie należy rozumieć w sposób sugerujący, że rozliczenia muszą być oparte wyłącznie na odczytach z takich urządzeń. Jeżeli chodzi o budynki wielomieszkaniowe i wielofunkcyjne, rzeczywiście istnieją dobre, obiektywne powody, aby nie dzielić kosztów wyłącznie na podstawie takich odczytów lub proporcjonalnie do nich, przynajmniej w zakresie, w jakim dotyczy to ogrzewania i chłodzenia pomieszczeń (por. przypis 16). Pod koniec 2017 r. do Trybunału Sprawiedliwości złożono dwa wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczące kwestii potencjalnie istotnych w kontekście tego problemu (19). Wnioski rzecznika generalnego w tych połączonych sprawach, przedstawione w dniu 30 kwietnia 2019 r., odzwierciedlają podobne argumenty w tej sprawie (20).

6.   ZDALNE ODCZYTYWANIE (ART. 9C)

6.1.   Przejście na urządzenia umożliwiające zdalny odczyt

Zgodnie z propozycją Komisji szczegółowym celem rewizji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej było „[w]zmocnienie pozycji odbiorców energii cieplnej poprzez przekazywanie wystarczająco często lepszych informacji zwrotnych na temat ich zużycia, w tym wykorzystanie postępu technologicznego”
   (21).

W tym celu zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zawiera nowe wymogi dotyczące promowania stosowania urządzeń umożliwiających zdalny odczyt jako kluczowych czynników umożliwiających częste przekazywanie użytkownikom końcowym informacji zwrotnych na temat ich zużycia.

W dyrektywie zmieniającej nie zdefiniowano pod względem technicznym, co stanowi urządzenie umożliwiające zdalny odczyt. W motywie 33 dyrektywy (UE) 2018/2002 stwierdzono, że „[u]rządzenia umożliwiające zdalny odczyt nie wymagają dostępu do indywidualnych mieszkań lub modułów do celów odczytu”. Należy to jednak rozumieć w taki sposób, że jest to wspólna podstawowa cecha urządzeń umożliwiających zdalny odczyt, ale niekoniecznie jedyna cecha. W motywie 33 stwierdzono również, że „[p]aństwa członkowskie mogą swobodnie decydować o tym, czy technologie umożliwiające odczyt przez przejście lub przejazd obok licznika uznaje się za umożliwiające zdalny odczyt”. Jest to istotna decyzja dla państw członkowskich, ponieważ ich wybór ma bezpośrednie konsekwencje dla sposobu, w jaki powinny one transponować i egzekwować wymogi określone w art. 9c i załączniku VIIa. Jeżeli na przykład państwo członkowskie postanowi uznać technologie umożliwiające odczyt przez przejście lub przejazd obok licznika za umożliwiające zdalny odczyt, może uznać takie technologie za wystarczające do wypełnienia obowiązku wprowadzenia zdalnego odczytywania zawartego w art. 9c. Przyjęcie takiego rozwiązania oznaczałoby jednak również, że warunek, którego spełnienie pociąga za sobą obowiązek częstego dostarczania informacji przewidziany w pkt 2 załącznika VIIa, zostałby wypełniony w budynkach wyposażonych w takie systemy. Innymi słowy, jeżeli urządzenie uznaje się za umożliwiające zdalny odczyt do celów art. 9c, należy je również uznać za takie do celów pkt 2 załącznika VIIa.

Z kolei jeżeli państwo członkowskie postanowi nie uznać technologii umożliwiających odczyt przez przejście/przejazd obok licznika za umożliwiające zdalny odczyt, będzie musiało przewidzieć wymóg zainstalowania innego, bardziej zaawansowanego lub dodatkowego urządzenia lub systemu, aby zachować zgodność z art. 9c (22). W takiej sytuacji warunek, którego spełnienie pociąga za sobą obowiązek częstego dostarczania informacji na podstawie pkt 2 załącznika VIIa, zostałby spełniony wyłącznie wtedy, gdy wprowadzono by systemy drugiego z wymienionych rodzajów.

Podejmując decyzję, czy uznać technologie umożliwiające odczyt przez przejście/przejazd obok licznika za umożliwiające zdalny odczyt, państwa członkowskie mogą uzależnić tę decyzję od obiektywnych parametrów, takich jak rodzaj usługi energetycznej lub przedmiotowego urządzenia, rodzaj lub lokalizacja poszczególnych budynków oraz od tego, czy urządzenia są wykorzystywane do opomiarowania czy opomiarowania podlicznikami. Na przykład urządzenia umożliwiające odczyt przez przejazd/przejście obok licznika można uznać za umożliwiające zdalny odczyt do celów opomiarowania dostaw z sieci chłodniczej, ale nie do celów opomiarowania dostaw z sieci ciepłowniczej. Jeżeli państwa członkowskie postanowią uzależnić swoją decyzję w oparciu o takie parametry, powinny zapewnić, aby obowiązujące przepisy były przejrzyste i łatwe do ogłoszenia i zrozumienia.

Dla uczestników rynku istotne jest, aby państwa członkowskie podjęły i ogłosiły swoje krajowe decyzje dotyczące tego, czy uznają technologie umożliwiające odczyt przez przejście/przejazd obok licznika za umożliwiające zdalne odczytywanie w możliwie najkrótszym czasie w trakcie procesu transpozycji, a w każdym razie przed dniem 25 października 2020 r. W przeciwnym przypadku dla właścicieli budynku i dostawców usług przygotowujących się do zamontowania nowych instalacji po upływie tego terminu nie będzie jasne, które wymogi funkcjonalne mają zastosowanie. W przypadku braku takich decyzji mogą oni oczywiście dla pewności zdecydować się na rozwiązania umożliwiające zdalny odczyt, które nie opierają się na technologii umożliwiającej odczyt przez przejście/przejazd obok licznika.

Ani przepisy prawne, ani powyższe rozważania nie mają na celu wprowadzenia hierarchicznej zależności między technologiami umożliwiającymi odczyt przez przejście/przejazd obok licznika i technologiami opartymi na innych rodzajach infrastruktury łączności. Chociaż podjęcie decyzji, aby uznać pierwsze z wymienionych technologii za umożliwiające zdalny odczyt, zwiększyłoby zakres urządzeń, które można zastosować w celu zachowania zgodności z art. 9c w danym państwie członkowskim, i w tym znaczeniu można by je postrzegać jako najmniej wymagający wariant, to miałoby ono również konsekwencje dla zachowania zgodności z pkt 2 załącznika VIIa, co najprawdopodobniej byłoby bardziej wymagające. Państwa członkowskie mogą jednak chcieć wziąć pod uwagę, że technologie umożliwiające odczyt przez przejście/przejazd obok licznika zazwyczaj zmniejszą częstotliwość, z jaką można gromadzić dane w sposób realistyczny i opłacalny, co z kolei ogranicza potencjał dodatkowych usług i korzyści, które mogą wyniknąć ze stosowania takich urządzeń. Dla przykładu w odniesieniu do sieci ciepłowniczej, w przypadku której dane opomiarowania są automatycznie przekazywane/gromadzone co godzinę lub codziennie, dane takie będą stanowić znacznie wyższą wartość pod względem ich potencjalnego wykorzystania na potrzeby optymalizacji funkcjonowania systemu, wykrywania błędów, usług alarmowych itp. niż dane opomiarowania gromadzone co miesiąc za pośrednictwem technologii umożliwiających odczyt przez przejście/przejazd obok licznika.

6.2.   Urządzenia zainstalowane po dniu 25 października 2020 r.

Zgodnie ze zmienioną dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej art. 9c zawiera wymóg dotyczący stopniowego wprowadzenia liczników i podzielników kosztów ciepła umożliwiających zdalny odczyt „do celów art. 9a i 9b”, tj. niezależnie od tego, czy urządzenia są wykorzystywane do opomiarowania czy opomiarowania podlicznikami.

Przejście na urządzenia umożliwiające zdalny odczyt promuje się na dwa sposoby. Pierwszy sposób określono w art. 9c ust. 1, który stanowi, że liczniki i podzielniki kosztów ciepła zamontowane po dniu 25 października 2020 r. muszą umożliwiać zdalny odczyt. Wymóg ten oznacza na przykład, że liczniki zamontowane po tym terminie w każdym nowym lub istniejącym punkcie przyłączenia w sieci ciepłowniczej będą musiały umożliwiać zdalny odczyt. Oznacza on również, że ciepłomierze, wodomierze do pomiaru zużycia ciepłej wody użytkowej lub podzielniki kosztów ciepła zamontowane po tym terminie jako część systemu opomiarowania podlicznikami będą musiały umożliwiać zdalny odczyt (zob. jednak uwagi w sekcji 6.3 poniżej).

Art. 9c ust. 1 stanowi, że „[w]arunki wykonalności technicznej i opłacalności określone w art. 9b ust. 1 nadal mają zastosowanie”. Nie należy tego rozumieć w sposób sugerujący, że obowiązek zdalnego odczytywania, przewidziany w art. 9c ust. 1, sam w sobie podlega spełnieniu takich warunków lub kryteriów. Stwierdzenie to stanowi raczej wyjaśnienie, że w kontekście instalowania w budynku systemu opomiarowania podlicznikami (co jest przedmiotem art. 9b ust. 1, do którego odnosi się art. 9c ust. 1) po dniu 25 października 2020 r., wykonalność techniczna i opłacalność nadal będą uzasadnionymi powodami do zwolnienia z ogólnego wymogu opomiarowania podlicznikami, przede wszystkim ze względu na fakt, że wymóg zdalnego odczytywania mający zastosowanie po tym terminie w niektórych przypadkach może mieć wpływ na zakres, w jakim jedno czy drugie kryterium jest spełnione. Przypadkiem, w którym mogłoby to być istotne, byłaby sytuacja, w której okres technicznej trwałości istniejącego systemu opomiarowania podlicznikami w określonym budynku dobiegł końca i konieczna jest jego wymiana, lub gdy system jest instalowany po raz pierwszy. W takich sytuacjach uzasadnione byłoby przeprowadzenie oceny kryteriów przewidzianych w art. 9b ust. 1 w celu określenia, czy opomiarowanie podlicznikami jako całość byłoby wykonalne technicznie i opłacalne, biorąc pod uwagę wymóg zdalnego odczytywania. Innymi słowy, odniesienie w art. 9c ust. 1 do „warunków [...] określonych w art. 9b ust. 1” należy rozumieć nie jako osobną warunkowość dotyczącą cech urządzenia, ale jako część ogólnej oceny przeprowadzanej zgodnie z art. 9b ust. 1.

6.3.   Wymiana poszczególnych urządzeń do opomiarowania podlicznikami w istniejących instalacjach lub dodanie takich urządzeń do tych instalacji

Szczególne pytanie może pojawić się w odniesieniu do sytuacji, w których konieczna jest przedwczesna wymiana istniejącego, już zainstalowanego urządzenia, ponieważ uległo awarii, zaginęło lub nie działa już właściwie. Co do zasady art. 9c ust. 1 ma zastosowanie również w takich przypadkach. Jeżeli jednak urządzenie, które ma zostać dodane lub wymienione, jest jednym z wielu urządzeń, które wspólnie stanowią system opomiarowania podlicznikami w budynku, wymiana nieprawidłowo działającego lub brakującego urządzenia na urządzenie umożliwiające zdalny odczyt w niektórych szczególnych okolicznościach może nie być możliwa ani uzasadniona:

| — | jeżeli chodzi o instalacje podzielników kosztów ciepła, wszystkie urządzenia w określonej instalacji opomiarowania podlicznikami muszą pochodzić od tego samego producenta i być tego samego rodzaju, aby spełniać normy europejskie (23). W przypadku podzielników kosztów ciepła ulatniającego się, alternatywy umożliwiające zdalny odczyt są po prostu niedostępne jako rozwiązanie techniczne, |
| --- | --- |

—

jeżeli chodzi o instalacje podzielników kosztów ciepła, wszystkie urządzenia w określonej instalacji opomiarowania podlicznikami muszą pochodzić od tego samego producenta i być tego samego rodzaju, aby spełniać normy europejskie (23). W przypadku podzielników kosztów ciepła ulatniającego się, alternatywy umożliwiające zdalny odczyt są po prostu niedostępne jako rozwiązanie techniczne,

| — | w przypadku elektronicznych podzielników kosztów ciepła wersja modelu stosowanego w innym miejscu w budynku umożliwiająca zdalne odczytywanie może nie zawsze być dostępna, ale nawet jeśli by była, jej zdolność byłaby ograniczona lub nieprzydatna, ponieważ dane pochodzące z pozostałych urządzeń do opomiarowania podlicznikami, niezbędne do sporządzenia rachunków podziału kosztów, są jednak dostępne wyłącznie w rzadszych odstępach czasu po dokonaniu odczytów ręcznych, |
| --- | --- |

—

w przypadku elektronicznych podzielników kosztów ciepła wersja modelu stosowanego w innym miejscu w budynku umożliwiająca zdalne odczytywanie może nie zawsze być dostępna, ale nawet jeśli by była, jej zdolność byłaby ograniczona lub nieprzydatna, ponieważ dane pochodzące z pozostałych urządzeń do opomiarowania podlicznikami, niezbędne do sporządzenia rachunków podziału kosztów, są jednak dostępne wyłącznie w rzadszych odstępach czasu po dokonaniu odczytów ręcznych,

| — | taka sama sytuacja ma miejsce, jeżeli w mieszkaniu w budynku wyposażonym w podzielniki kosztów ciepła nieumożliwiające zdalnego odczytu zostaną dodane grzejniki, |
| --- | --- |

—

taka sama sytuacja ma miejsce, jeżeli w mieszkaniu w budynku wyposażonym w podzielniki kosztów ciepła nieumożliwiające zdalnego odczytu zostaną dodane grzejniki,

| — | podobny problem może wystąpić również w przypadku, gdy pojedynczy ciepłomierz lub wodomierz do pomiaru zużycia ciepłej wody zostanie wymieniony lub dodany w budynku opomiarowanym podlicznikami, a pozostałe liczniki w tym budynku nie umożliwiają zdalnego odczytu. |
| --- | --- |

—

podobny problem może wystąpić również w przypadku, gdy pojedynczy ciepłomierz lub wodomierz do pomiaru zużycia ciepłej wody zostanie wymieniony lub dodany w budynku opomiarowanym podlicznikami, a pozostałe liczniki w tym budynku nie umożliwiają zdalnego odczytu.

W związku z tym Komisja jest zdania, że w szczególnych okolicznościach opisanych powyżej nie należy interpretować art. 9c ust. 1 jako uniemożliwiającego wymianę poszczególnych urządzeń na urządzenia nieumożliwiające zdalnego odczytu, jeżeli stanowią one część systemu opomiarowania podlicznikami opartego na urządzeniach nieumożliwiających zdalnego odczytu, nawet po upływie terminu, o którym mowa w art. 9c ust. 1

Z drugiej strony wymóg zapewnienia, aby do dnia 1 stycznia 2027 r. wszystkie urządzenia i instalacje umożliwiały zdalny odczyt, określony w art. 9c ust. 2 (por. sekcja poniżej), należy również uwzględnić, jeżeli pojawi się konieczność dokonania pojedynczych wymian w budynku wyposażonym w urządzenia nieumożliwiające zdalnego odczytu; jeżeli dokonywane będą wymiany na urządzenia nieumożliwiające zdalnego odczytu, ryzyko, że będą one stanowić koszty utopione, będzie wzrastać wraz ze zbliżaniem się terminu wyznaczonego na rok 2027.

6.4.   Istniejące instalacje

Art. 9c ust. 2 stanowi, że „[l]iczniki i podzielniki kosztów ciepła, które nie posiadają funkcji zdalnego odczytu, ale zostały już zamontowane, zostają wyposażone w taką funkcję lub zostają zastąpione urządzeniami posiadającymi taką funkcję do dnia 1 stycznia 2027 r., chyba że dane państwo członkowskie wykaże, że nie jest to opłacalne”.

Celem tego wymogu jest zapewnienie, aby wszyscy użytkownicy końcowi obiektów opomiarowanych lub opomiarowanych podlicznikami ostatecznie uzyskali korzyści wynikające ze stosowania urządzeń umożliwiających zdalny odczyt, w szczególności: comiesięczne otrzymywanie informacji (por. sekcja 9); brak powtarzającej się konieczności obecności w domu w celu udostępnienia licznika osobom dokonującym odczytu; oraz, w stosownych przypadkach, wszelkie dodatkowe usługi umożliwiane przez takie urządzenia (np. alarmy powiadamiające o wycieku ciepłej wody).

W świetle powyższego możliwość odstępstwa od wymogu należy interpretować w bardzo restrykcyjny sposób i wszelkie odstępstwa powinny być szczególne i należycie uzasadnione oraz udokumentowane.

Termin wyznaczony na 2027 r. – tj. ponad 10 lat od czasu opublikowania wniosku Komisji – miał na celu zminimalizowanie ryzyka powstania kosztów utopionych ze względu na konieczność znacznej wymiany urządzeń, zanim stracą one na wartości. Wiele urządzeń jest w każdym razie wymienianych w takim przedziale czasowym z powodów technicznych. Zdecydowana większość nowych podzielników kosztów ciepła instalowanych obecnie to urządzenia elektroniczne i zazwyczaj konieczna będzie ich wymiana w ciągu 10 lat ze względu na ograniczenia dotyczące baterii. Jeżeli chodzi o liczniki, w większości państw członkowskich istnieją wymogi dotyczące wzorcowania, które w praktyce zazwyczaj prowadzą do wymiany liczników w 10-letnich lub mniejszych odstępach czasu. Jeżeli urządzenia są starsze niż 10 lat, zazwyczaj ich okres gospodarczej trwałości i tak dobiegł już końca lub straciły one już na wartości.

Z powyższych powodów nie można uznać kosztów utopionych związanych z istniejącymi urządzeniami za odpowiednie uzasadnienie odstępstwa od wymogu zdalnego odczytywania. Konieczne byłoby zaistnienie bardziej szczególnych okoliczności. Jedną z sytuacji, w których można by udowodnić, iż zgodność z wymogami nie jest opłacalna, byłby przypadek, w którym budynek został zbudowany z materiałów, które uniemożliwiają właściwe funkcjonowanie bezprzewodowych technologii dostępnych w 2026 r., a zastosowanie alternatywnych rozwiązań wykorzystujących przewody byłoby nieproporcjonalnie kosztowne (na przykład, jeżeli w ścianach i izolacjach podłogowych znajdują się duże ilości żelaza).

6.5.   Uwagi dotyczące weryfikacji i egzekwowania przepisów

Art. 13 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wprowadza obowiązek, zgodnie z którym państwa członkowskie „[...] ustanawiają przepisy dotyczące sankcji nakładanych w przypadku nieprzestrzegania przepisów krajowych przyjętych na podstawie art. 7–11 [...]” oraz „podejmują środki niezbędne do zapewnienia ich wykonania”. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne oraz odstraszające.

W wyniku zmiany dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej zakres tego obowiązku obejmuje obecnie zarówno niektóre istniejące, jak i niektóre nowe przepisy, w tym nowe wymogi zdalnego odczytywania zawarte w art. 9c (24).

W ramach szerszej odpowiedzialności i wysiłków na rzecz skutecznego wdrożenia i egzekwowania przepisów dyrektywy państwa członkowskie będą zatem musiały również rozważyć sposób weryfikacji zgodności z nowymi wymogami zdalnego odczytywania. W ten sposób mogą one chcieć rozważyć, czy którekolwiek istniejące procesy związane z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (25) lub procesy krajowe mogą zostać przyjęte, by również służyły temu celowi. Wymogi zdalnego odczytywania mają jednak zastosowanie nie tylko do nowych budynków (w odniesieniu do których zazwyczaj wymagane są pozwolenia na budowę) lub do istniejących budynków sprzedawanych lub wynajmowanych nowemu najemcy (w odniesieniu do których zgodnie z dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków wymagane są świadectwa charakterystyki energetycznej) oraz mają one zastosowanie bez względu na rozmiar budynku i niezależnie od wydajności instalacji grzewczej. Oznacza to, że istniejące procesy związane z pozwoleniami na budowę, inspekcjami HVAC lub etykietami energetycznymi / świadectwami charakterystyki energetycznej niekoniecznie muszą być wystarczające do zweryfikowania zgodności z nowymi wymogami.

Jeżeli chodzi o przejście na zdalne odczytywanie liczników stosowanych do celów art. 9a ust. 1, jedną z możliwości mogłoby być nałożenie przez państwa członkowskie na operatorów systemów ciepłowniczych i chłodniczych oraz na operatorów wszelkich innych instalacji dostarczających energię cieplną do wielu budynków obowiązku dokumentowania zgodności lub przedstawiania regularnych sprawozdań na temat odsetka punktów przyłączenia w ich sieci, opomiarowanych za pomocą liczników umożliwiających zdalny odczyt. Ponieważ odsetek ten powinien zasadniczo (26) wynosić 100 % nie później niż do dnia 1 stycznia 2027 r., państwa członkowskie mogłyby monitorować dane w celu weryfikacji, czy ma miejsce wystarczający postęp w kierunku zgodności przed upływem terminu.

Jeśli chodzi o opomiarowanie podlicznikami, można przewidzieć podobne obowiązki w odniesieniu do odpowiedzialnych stron, ale ponieważ strony te są różne w poszczególnych państwach członkowskich i mogą różnić w zależności od rodzaju najmu lub własności, odpowiednim rozwiązaniem może być połączenie różnych podejść. W przypadku gdy państwa członkowskie posiadają system identyfikacji lub rejestracji dostawców usług w zakresie opomiarowania podlicznikami, systemy takie mogą pomóc określić operatorów, od których można w opłacalny sposób pozyskać informacje na temat rodzaju sprzętu znajdującego się w każdym budynku, którym zarządzają.

7.   INFORMACJE O ROZLICZENIACH I ZUŻYCIU (ART. 10A)

7.1.   Pojęcia „użytkownicy końcowi” i „odbiorcy końcowi”

Jedno z kluczowych wyjaśnień w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej wynika z wprowadzenia w art. 10a pojęcia „użytkownicy końcowi” uzupełniającego istniejące pojęcie „odbiorcy końcowi”.

W pierwotnej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej „odbiorcę końcowego” zdefiniowano jako „osobę fizyczną lub prawną, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku”
   (27). Zakres tej definicji był jednak przedmiotem różnych interpretacji. W swoich wytycznych z 2013 r. Komisja twierdziła, że indywidualni użytkownicy końcowi / indywidualne gospodarstwa domowe w budynkach wielomieszkaniowych z systemami zbiorowymi i umowami na dostawy energii również powinni być uznawani za odbiorców końcowych (28). Jak jednak zauważono w motywie 31 zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, „[d]efinicja terminu »odbiorca końcowy« może być rozumiana jako odnosząca się wyłącznie do osób fizycznych lub prawnych dokonujących zakupu energii w oparciu o bezpośrednie, indywidualne umowy z dostawcą energii. W związku z tym do celów odpowiednich przepisów termin »użytkownik końcowy« powinien odnosić się do szerszej grupy odbiorców i obejmować, oprócz odbiorców końcowych nabywających energię do celów ogrzewania, chłodzenia lub ciepłej wody użytkowej na własny użytek końcowy, również użytkowników indywidualnych budynków lub indywidualnych modułów w budynkach wielomieszkaniowych lub wielofunkcyjnych, w przypadku gdy takie moduły są zaopatrywane z centralnego źródła, a osoby zajmujące lokal nie mają bezpośredniej lub indywidualnej umowy z dostawcą energii”.

W tym celu w wymogu operacyjnym zawartym w art. 10a ust. 1 odniesiono się do „użytkowników końcowych” i wyjaśniono, że są to:

| a) | osoby fizyczne lub prawne nabywające energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową dla ich własnego użytku końcowego (tacy użytkownicy końcowi są również odbiorcami końcowymi zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 23); lub |
| --- | --- |

a)

osoby fizyczne lub prawne nabywające energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową dla ich własnego użytku końcowego (tacy użytkownicy końcowi są również odbiorcami końcowymi zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 23); lub

| b) | osoby fizyczne lub prawne zajmujące indywidualny budynek lub moduł w budynku wielomieszkaniowym lub wielofunkcyjnym zaopatrywany w energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową z centralnego źródła, które nie mają bezpośredniej lub indywidualnej umowy z dostawcą energii. |
| --- | --- |

b)

osoby fizyczne lub prawne zajmujące indywidualny budynek lub moduł w budynku wielomieszkaniowym lub wielofunkcyjnym zaopatrywany w energię cieplną, energię chłodniczą lub ciepłą wodę użytkową z centralnego źródła, które nie mają bezpośredniej lub indywidualnej umowy z dostawcą energii.

Warto podkreślić, że pojęcie „użytkownicy końcowi” obejmuje odbiorców końcowych. Zatem jeżeli w przepisach odniesiono się do użytkowników końcowych, nie należy rozumieć, że nie dotyczy to odbiorców końcowych.

Dzięki temu wyjaśnieniu od teraz – zgodnie ze zmienioną dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej – nie ulega wątpliwości, że odbiorcy opomiarowani podlicznikami są również uprawnieni do rozliczania na podstawie zużycia (29) i do otrzymywania informacji o zużyciu.

Do celów art. 9a, 9c, 10a i 11a – w kontekście budynku wielomieszkaniowego lub wielofunkcyjnego zaopatrywanego z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego lub z podobnego centralnego źródła na podstawie jednej umowy z dostawcą energii – to, kto faktycznie jest „odbiorcą końcowym”, może się różnić w zależności od sytuacji. W przypadku gdy budynek ma jednego właściciela, właściciel ten jest zazwyczaj, ale niekoniecznie, stroną umowy na dostawę z dostawcą energii. Podobnie gdy występuje wielu właścicieli, często – ale nie zawsze – stroną umowy z dostawcą energii będzie stowarzyszenie lub wspólnota współwłaścicieli. W niektórych sytuacjach właściciele delegują określone zadania stronom trzecim lub przedstawicielowi, takiemu jak spółka zarządzająca (w niektórych państwach znana jako „syndyk”), i strony te również mogą być stronami umowy z dostawcą energii. W przypadku gdy właściciele wynajęli moduły, najemcy mogą mieć stosunek umowny z dostawcą energii lub mogą go nie mieć.

Przy dokonywaniu transpozycji zmienionej dyrektywy państwa członkowskie będą musiały uwzględnić różnorodność sytuacji, które mają znaczenie w ich jurysdykcji. Niezależnie jednak od tego, który podmiot lub instytucja dokonuje zakupu energii zbiorowo w imieniu użytkowników budynku, ważne jest zorganizowanie wdrażania w taki sposób, aby informacje wymagane zgodnie z załącznikiem VIIa były skutecznie dostarczane i by można było wykorzystywać je również jako podstawę do informowania użytkowników każdego mieszkania/modułu. Fakt, że w definicji „odbiorcy końcowego” odniesiono się do osoby, która dokonuje zakupu energii „do własnego użytku”, nie powinien na przykład być odczytywany jako sugestia, że w sytuacjach, w których wyznaczona spółka zarządzająca lub „syndyk” jest faktyczną stroną umowy z dostawcą energii dla budynku, odbiorca końcowy nie istnieje.

7.2.   Kto jest odpowiedzialny za przekazywanie informacji o rozliczeniach i zużyciu?

W dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej nie określono, kto jest odpowiedzialny za dostarczanie użytkownikom końcowym informacji o rozliczeniach i zużyciu, o których mowa w art. 10a. W przypadku użytkowników końcowych, którzy są również odbiorcami końcowymi (i dokonują zakupu energii od danego dostawcy energii), najbardziej logiczne wydawałoby się, że za dostarczanie informacji odpowiedzialny jest dostawca energii. Dostawca energii może natomiast nie być w stanie najlepiej wywiązać się z obowiązku informowania użytkowników końcowych, z którymi nie ma bezpośredniego lub indywidualnego stosunku umownego. W związku z tym art. 10a ust. 3 zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wyraźnie stanowi, że „[p]aństwa członkowskie decydują, kto ma być odpowiedzialny za dostarczanie informacji, o których mowa w ust. 1 i 2, użytkownikom końcowym, którzy nie mają bezpośredniej ani indywidualnej umowy z dostawcą energii”. To, które podmioty są w stanie najlepiej informować użytkowników końcowych, będzie zależało od okoliczności krajowych i szczególnych sytuacji związanych z najmem. Potencjalnymi kandydatami mogą być właściciele budynków, zarządcy budynków, wyznaczone spółki zarządzające lub dostawcy usług, stowarzyszenia właścicieli itp. Przy dokonywaniu transpozycji zmienionej dyrektywy państwa członkowskie muszą zapewnić, aby odpowiedzialność za informowanie użytkowników końcowych była jasno określana w odniesieniu do wszystkich istotnych sytuacji.

7.3.   Rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia

W art. 10a zobowiązano państwa członkowskie do zapewnienia, „aby [...] informacje o rozliczeniach i zużyciu były wiarygodne, dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła [...]”.

Sformułowanie to jest podobne do zawartego w pierwotnej wersji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej wymogu zapewnienia, „aby informacje o rozliczeniach były [...] dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu”, ale nie jest z nim identyczne.

Uwzględnienie „informacji o zużyciu” ma istotne znaczenie i odzwierciedla elastyczność dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, ponieważ teraz wymóg określony w załączniku VIIa pkt 2 można spełnić poprzez częste udzielanie informacji o rozliczeniach lub zużyciu. Łatwiej jest dostarczyć informacje o zużyciu, ponieważ odnoszą się one jedynie do zużywanych ilości, a nie do powiązanych kosztów lub jakiegokolwiek innego elementu informacji o rozliczeniach.

Prawodawca uznał za stosowne dodanie słów „lub odczytach podzielników kosztów ciepła” w celu wyeliminowania wszelkich wątpliwości, że takie odczyty można wykorzystać jako podstawę rozliczenia. Wątpliwości takie wyrażono, ponieważ podzielniki kosztów ciepła są urządzeniami, które pozwalają na mierzenie ogrzewania dostarczanego do indywidualnego mieszkania w mniej bezpośredni sposób oraz które w niektórych szczególnych okolicznościach można uważać za słabsze wskaźniki ilości energii faktycznie uwolnionej przez instalację grzewczą w danym indywidualnym mieszkaniu.

Pomijając różnice pomiędzy ciepłomierzami a podzielnikami kosztów ciepła, warto jednak podkreślić, że wymogu dotyczącego opierania informacji o rozliczeniach i zużyciu na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła nie należy interpretować jako wymogu, by koszty ogrzewania lub chłodzenia pomieszczeń były dzielone wyłącznie na podstawie odczytów liczników indywidualnych lub podzielników kosztów ciepła. W kontekście opomiarowania podlicznikami takie postępowanie stwarza ryzyko uzyskania niekorzystnych rezultatów pod względem sprawiedliwości i sprzecznych zachęt (zob. również rozdział 5 powyżej). Z technicznego punktu widzenia indywidualne mieszkania w budynkach wielomieszkaniowych nie mogą zazwyczaj być uznawane za niezależne pod względem ogrzewania od reszty budynku. Za każdym razem, gdy występują różnice temperatur w ścianach wewnętrznych lub w separacjach poziomych, ciepło będzie naturalnie przepływać przez takie separacje, ponieważ rzadko są one w bardzo wysokim stopniu odizolowane termicznie w porównaniu ze ścianami zewnętrznymi budynku. Indywidualne moduły są zatem zazwyczaj ogrzewane nie tylko ciepłem emitowanym przez grzejniki w samym module, ale również – przynajmniej częściowo – ciepłem emitowanym w innych częściach budynku. Jak już omówiono w rozdziale 5, dobrze opracowane przepisy dotyczące podziału kosztów powinny uwzględniać ten fakt.

Niezależnie od tego, czy faktyczna emisja ciepła w każdym module jest mierzona lub szacowana za pomocą indywidualnych liczników lub podzielników kosztów ciepła, fakt, że ciepło może przepływać przez wewnętrzne separacje stanowi dobry powód do niedzielenia całkowitych kosztów ogrzewania budynku wyłącznie na podstawie odczytów uzyskanych z takich urządzeń. Powszechną (i dobrą) praktyką jest opieranie tylko pewnej części kosztów na indywidualnych pomiarach oraz podział pozostałych kosztów między użytkowników na podstawie innych czynników (takich jak udział mieszkań w całkowitej powierzchni użytkowej lub ogrzewanej objętości budynku). Ma to miejsce nawet w przypadku, gdy indywidualne moduły są wyposażone w ciepłomierze, a nie w podzielniki kosztów ciepła. Normalną praktyką jest również dzielenie kosztów ogrzewania wspólnych części budynku (schody, korytarze itp.) między użytkowników indywidualnych modułów. Koszty wynikające ze straty z instalacji na poziomie budynku oraz w odniesieniu do ogrzewania części wspólnych nie są zazwyczaj bezpośrednio kontrolowane przez zachowanie indywidualnych użytkowników, a państwa członkowskie zazwyczaj umieszczają je wśród kosztów stałych w swoich odpowiednich przepisach dotyczących podziału. Część całkowitych kosztów ogrzewania stanowiącą koszty stałe można zazwyczaj odzyskać poprzez pobieranie opłat od użytkowników proporcjonalnie do wielkości zajmowanej przez nich nieruchomości (np. powierzchni użytkowej lub pojemności).

W przypadku gdy dostarczone informacje opierają się na odczytach podzielników kosztów ciepła, należy tego dokonać w sposób przejrzysty i użyteczny dla użytkownika końcowego. Podział kosztów ogrzewania może na przykład obejmować stosowanie współczynników technicznych związanych z rodzajami grzejników lub czynnikami korygującymi w odniesieniu do lokalizacji mieszkania w budynku. Takie parametry należy uwzględnić w informacjach dostarczanych użytkownikom końcowym.

7.4.   Dokonywanie odczytów przez samych odbiorców

W pierwotnej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej zobowiązano państwa członkowskie do zapewnienia, aby informacje o rozliczeniach były dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu, „zgodnie z załącznikiem VII pkt 1.1”, w którym z kolei określono pewne minimalne częstotliwości, z jakimi należy dokonywać rozliczeń i dostarczać informacji o rozliczeniach. Art. 10 stanowi, że „[o]bowiązek ten można wypełnić przez wprowadzenie systemu dokonywania odczytów przez samych odbiorców końcowych i przekazywania odczytów licznika dostawcy energii”. Umożliwia to na przykład coroczne rozliczanie na podstawie odczytów zgłoszonych przez użytkownika do dostawcy energii, bez potrzeby udania się dostawcy energii do lokalu w celu odczytania licznika.

W kontekście przejścia na urządzenia umożliwiające zdalny odczyt dokonywanie odczytów przez samych odbiorców straci z czasem na znaczeniu. W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej umożliwiono jednak dokonywanie odczytów energii cieplnej przez samych odbiorców, ale jedynie w określonych okolicznościach (30). W szczególności dokonywanie odczytów przez samych odbiorców nie jest dozwolone w przypadku opomiarowania podlicznikami ogrzewania pomieszczeń na podstawie podzielników kosztów ciepła. Wymagałoby to od każdego użytkownika zgłoszenia odczytów w odniesieniu do każdego grzejnika, a prawodawca nie uznał tego ani za realistyczne, ani za pożądane.

W odniesieniu do opomiarowania lub innych sytuacji związanych z opomiarowaniem podlicznikami, np. ogrzewania lub chłodzenia pomieszczeń wyposażonych w ciepłomierze lub w liczniki ciepłej wody użytkowej, zasadniczo może być dozwolone dokonywanie odczytów przez samych odbiorców, jeśli „tak przewiduje się” w danym państwie członkowskim. Innymi słowy, przedsiębiorstwa obsługujące systemy ciepłownicze, zarządcy budynków i inne podmioty, które zobowiązano do dostarczania informacji wymaganych na podstawie art. 10a użytkownikom końcowym, nie mogą polegać na dokonywaniu odczytów przez samych odbiorców w celu spełnienia tych obowiązków, chyba że dane państwo członkowskie wyraźnie przewidziało taką możliwość w krajowych środkach wykonawczych.

7.5.   Dostępność i prywatność danych

Art. 10a ust. 2 lit. a) stanowi, że „[...] w przypadku gdy dostępne są informacje na temat rozliczeń za energię i zużycia w przeszłości lub odczyty podzielników kosztów ciepła u użytkowników końcowych – były one na życzenie użytkownika końcowego udostępniane dostawcy usług energetycznych wskazanemu przez użytkownika końcowego”. Podobny przepis znajduje się w pierwotnej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, ale w nowej wersji usunięto wszelkie wątpliwości dotyczące prawa do dostępu do danych na temat rozliczeń za energię i zużycia w przeszłości lub odczytów podzielników kosztów ciepła mających zastosowanie do sytuacji, w których stosuje się opomiarowanie podlicznikami. Podmiot odpowiedzialny za opomiarowanie podlicznikami – czy to zarządca budynku, czy dostawca usług w zakresie opomiarowania podlicznikami, czy ktokolwiek inny – będzie zatem musiał na życzenie zapewnić każdemu użytkownikowi końcowemu dostęp do takich danych w odpowiednim i użytecznym formacie. W kontekście opomiarowania podlicznikami należy w szczególności rozumieć, że obejmuje ono zarówno odczyty własnych urządzeń użytkownika, jak i sumę odczytów z całej instalacji, ponieważ jedne są użyteczne tylko w połączeniu z drugimi. Na życzenie informacje takie powinny również zawierać kluczowe parametry techniczne, takie jak czynniki oceny stosowane w odniesieniu do grzejników w celu umożliwienia niezależnej weryfikacji lub kontroli wiarygodności obliczeń podziału kosztów ogrzewania.

Jednocześnie w art. 10a ust. 2 lit. a) zagwarantowano możliwość udostępniania informacji o rozliczeniach związanych z głównym licznikiem mierzącym dostawy z sieci systemu ciepłowniczego lub chłodniczego do opomiarowanego podlicznikami budynku wielomieszkaniowego lub wielofunkcyjnego bezpośrednio dostawcom usług energetycznych (31) odpowiedzialnym za opomiarowanie podlicznikami i podział kosztów w danym budynku. Jest to ważne, ponieważ dokładny podział kosztów wymaga dostępu w odpowiednim czasie do łącznych wartości zużycia. Bezpośredni i terminowy dostęp do informacji o rozliczeniach, w tym wartości opomiarowania, jest szczególnie ważny, gdy budynki są opomiarowane podlicznikami z użyciem urządzeń umożliwiających zdalny odczyt i gdy istnieje w związku z tym potrzeba dostarczenia informacji za okres krótszy niż rok. W takich przypadkach klient sieci systemu ciepłowniczego/chłodniczego może zażądać, aby informacje związane z głównym licznikiem zostały udostępnione wybranemu przez niego dostawcy usług energetycznych, którym może być spółka świadcząca usługi w zakresie opomiarowania podlicznikami.

Art. 10a ust. 2 lit. c) stanowi, że państwa członkowskie „zapewniają udzielanie jasnych i zrozumiałych informacji wraz z rachunkiem wszystkim użytkownikom końcowym zgodnie z załącznikiem VIIa pkt 3”. Skutki powyższego omówiono szczegółowo w rozdziale 9.3 poniżej. W odniesieniu do użytkowników końcowych nieposiadających bezpośredniej/indywidualnej umowy z dostawcą energii należy również rozumieć, że „rachunek” odnosi się do rozliczeń podziału kosztów ogrzewania lub wszelkich innych powtarzających się wniosków o zapłatę za usługi w zakresie ogrzewania/chłodzenia/ciepłej wody użytkowej w imieniu osoby fizycznej lub prawnej odpowiedzialnej za świadczenie takich usług (32).

Ponadto w nowym przepisie (art. 10a ust. 2 lit. d)) podkreślono, że państwa członkowskie „wspierają cyberbezpieczeństwo i zapewniają ochronę prywatności i danych użytkowników końcowych zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami unijnymi”. Podczas gdy w przepisie tym nie dodaje się żadnych szczególnych obowiązków wykraczających poza te, które mają już zastosowanie w ramach prawa Unii (takiego jak ogólne rozporządzenie o ochronie danych (33)), podkreślono w nim, że cyberbezpieczeństwo, prywatność i ochrona danych osobowych są również istotne w kontekście opomiarowania, opomiarowania podlicznikami, zdalnego odczytywania i rozliczania energii cieplnej.

7.6.   Dostęp do elektronicznych informacji o rozliczeniach i rachunków

Podobnie jak w przypadku pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej zobowiązano państwa członkowskie do zapewnienia, aby odbiorcom końcowym zaoferowano opcję elektronicznej formy informacji o rozliczeniach i rachunków (art. 10a ust. 2 lit. b)). Należy zauważyć, że odniesiono się jedynie do odbiorców końcowych, a nie użytkowników końcowych, co oznacza, że w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej nie przyznano prawa do wyboru dostawy drogą elektroniczną indywidualnym odbiorcom opomiarowanym podlicznikami. Prawodawca Unii dokonał tego wyboru świadomie, aby uniknąć ograniczania wolności zainteresowanych stron zaangażowanych w działania związane z danym budynkiem lub aby organy krajowe decydowały o tym, w jaki sposób zorganizować dostarczanie informacji o rozliczeniach i rachunków do odbiorców opomiarowanych podlicznikami.

8.   KOSZT DOSTĘPU DO INFORMACJI O OPOMIAROWANIU ORAZ ROZLICZENIACH I ZUŻYCIU (ART. 11A)

Art. 11a zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jest prawie identyczny z art. 11 pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Należy jednak zwrócić uwagę na kilka różnic.

Po pierwsze, nowy przepis odzwierciedla wyjaśnione stanowisko konsumentów opomiarowanych podlicznikami, a zatem odnosi się do użytkowników końcowych, a nie tylko do odbiorców końcowych (przypominając, że odbiorcy końcowi stanowią podzbiór szerszej grupy użytkowników końcowych).

Po drugie, w nowym artykule wyjaśniono, że ust. 2 ma zastosowanie zarówno do budynków wielomieszkaniowych, jak i wielofunkcyjnych.

Po trzecie, dodano nowy ust. 3, aby wyjaśnić, że „[w] celu zapewnienia uzasadnionych kosztów usług związanych z opomiarowaniem podlicznikami, o których mowa w ust. 2, państwa członkowskie mogą stymulować konkurencję w sektorze tych usług poprzez przyjmowanie odpowiednich środków, takich jak zalecanie lub w inny sposób promowanie stosowania procedur przetargowych lub korzystania z interoperacyjnych urządzeń i systemów ułatwiających przełączanie pomiędzy usługodawcami”. Chociaż działania, o których mowa w tym przepisie, są wyraźnie fakultatywne i ich podjęcie nie jest obowiązkowe dla państwa członkowskiego, prawodawca uznał ten przepis za pomocny, ponieważ podano w nim przykłady konkretnych środków, które państwa członkowskie mogą zastosować w celu pobudzenia konkurencji w świadczeniu usług w zakresie opomiarowania podlicznikami z myślą o minimalizacji kosztów przejścia na urządzenia i systemy umożliwiające zdalny odczyt.

Ponadto uchyla się pierwotny art. 11 ust. 2, ponieważ w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej ograniczono jego zakres do energii elektrycznej i gazu, a jako że pierwotny art. 11 ust. 2 dotyczył jedynie opomiarowania podlicznikami energii cieplnej, zastąpiono go obecnie nowym art. 11a ust. 2.

Oprócz różnic redakcyjnych omówionych powyżej warto zauważyć inną zmianę związaną z tą kwestią. W kwietniu 2018 r. fiński sąd złożył do Trybunału Sprawiedliwości wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (34). Mówiąc w skrócie, zadano pytanie, czy obowiązek świadczenia rozliczeń nieodpłatnie powinien być rozumiany jako zapobiegający udzielaniu rabatów klientom, którzy otrzymują rachunki drogą elektroniczną. W wytycznych z 2013 r. (35) Komisja twierdziła, że wymóg świadczenia rozliczeń nieodpłatnie nie uniemożliwia oferowania zniżek klientom, którzy wybierają konkretną metodę dostarczania rozliczenia. W swoim wyroku z dnia 2 maja 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości zajął podobne stanowisko. Stwierdził on, że art. 11 ust. 1 należy interpretować w ten sposób, że w okolicznościach takich jak rozpatrywane w postępowaniu głównym nie stoi on na przeszkodzie obniżeniu opłaty podstawowej za energię elektryczną przyznanemu przez przedsiębiorstwo prowadzące detaliczną sprzedaż energii elektrycznej jedynie odbiorcom końcowym, którzy dokonali wyboru otrzymywania rachunków elektronicznych.

9.   WYMOGI W ZAKRESIE INFORMACJE O ROZLICZENIACH I ZUŻYCIU

9.1.   Roczne rozliczenia na podstawie rzeczywistego zużycia

W nowym załączniku VIIa zawarto wymóg, zgodnie z którym „[a]by umożliwić użytkownikom końcowym regulowanie ich własnego zużycia energii, rozliczenia muszą się odbywać na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła co najmniej raz w roku”. Bardzo podobny wymóg istnieje na podstawie załącznika VII do pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, ale w sformułowaniu z załącznika VIIa odniesiono się do użytkowników końcowych (zatem ma ono zastosowanie do odbiorców opomiarowanych podlicznikami). Ponadto słowo „należy” z załącznika VII zastąpiono w załączniku VIIa słowem „muszą” w celu odzwierciedlenia wiążącego charakteru tego wymogu. Jak wspomniano w sekcji 7.2, warto podkreślić, że w kontekście opomiarowania podlicznikami wymogu dotyczącego opierania informacji o rozliczeniach i zużyciu na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła nie należy interpretować jako wymogu, aby koszty ogrzewania lub chłodzenia pomieszczeń były dzielone
  wyłącznie
  na podstawie odczytów liczników indywidualnych lub podzielników kosztów ciepła.

W skrócie – wymóg ten zapewnia, aby użytkownicy końcowi energii cieplnej byli informowani o ich rzeczywistym zużyciu przynajmniej raz w roku i aby ich płatność za zużycie była odpowiednio obliczana lub korygowana, na przykład poprzez rozliczanie wszelkich różnić między rzeczywistą należną kwotą a kwotami płaconymi na podstawie regularnych płatności ryczałtowych, które nie są oparte na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła.

9.2.   Częste udzielanie informacji o rozliczeniach lub zużyciu

9.2.1.   Sytuacje, w których wymagane jest dostarczanie informacji za okres krótszy niż rok

Częstotliwość, z jaką użytkownicy końcowi są informowani o ich rzeczywistym zużyciu energii cieplnej, była głównym celem wniosku o rewizję dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz została odzwierciedlona w pkt 2 nowego załącznika VIIa.

Zgodnie z pierwotną dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej dostarczanie informacji za okres krótszy niż rok jest obowiązkowe, „gdy jest to technicznie możliwe i ekonomicznie uzasadnione”. W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej warunkowość tę uproszczono, tak aby wymogi miały zastosowanie „w przypadku gdy zostały zainstalowane liczniki umożliwiające zdalny odczyt lub podzielniki kosztów ciepła”.

Spełnienie tego warunku należy oceniać w świetle decyzji każdego państwa członkowskiego co do rodzajów urządzeń, które uznaje się za umożliwiające zdalny odczyt (por. rozdział 6.1).

W budynku mogą znajdować się zarówno urządzenia umożliwiające zdalny odczyt, jak i nieumożliwiające zdalnego odczytu. Takie sytuacje należy rozpatrywać indywidualnie w odniesieniu do każdego przypadku.

Na przykład: w budynku wielomieszkaniowym zaopatrywanym z systemu ciepłowniczego, w którym urządzenia zainstalowane w każdym module budynku są podzielnikami kosztów ciepła lub licznikami umożliwiającymi zdalny odczyt, główny licznik budynku mierzący całkowitą dostarczoną lub zużytą ilość ogrzewania prawdopodobnie nie umożliwia zdalnego odczytu. W takim przypadku pełnowartościowego obliczenia podziału kosztów ogrzewania można zasadniczo dokonać jedynie wtedy, gdy dostępne są również odczyty głównego licznika. Podobna sytuacja mogłaby wyniknąć w odniesieniu do budynku, w którym działa wspólny kocioł, na przykład na gaz lub olej opałowy: również w tym przypadku dokładna wartość łącznego zużycia dla każdego okresu krótszego niż rok może nie być dostępna, jeśli główny licznik gazu nie umożliwia zdalnego odczytu lub jeśli zbiornik oleju lub palnik nie jest wyposażony we wskaźnik poziomu oleju umożliwiający zdalne odczytywanie zużycia. W takich przypadkach mimo wszystko nadal możliwe jest obliczenie przybliżonego podziału ogrzewania poprzez wykorzystanie odczytów urządzeń indywidualnych oraz ekstrapolację szacunkowej wartości w odniesieniu do całkowitego zużycia. Mogłoby się następnie pojawić pytanie, jak pogodzić wymóg określony w art. 10a ust. 1, aby „informacje o rozliczeniach i zużyciu były wiarygodne, dokładne oraz oparte na rzeczywistym zużyciu lub odczytach podzielników kosztów ciepła, zgodnie z załącznikiem VIIa pkt 1 i 2 dla wszystkich użytkowników końcowych”, z faktem, że w przypadku braku wartości za okres krótszy niż rok w odniesieniu do łącznego zużycia (poprzez instalację licznika gazu umożliwiającego zdalny odczyt, poprzez częstszy ręczny odczyt głównego licznika gazu, poprzez instalację połączonego wskaźnika poziomu oleju itp.) każde dokonane obliczenie podziału kosztów ogrzewania może być jedynie przybliżone. Komisja uważa, że brak odczytów głównego licznika za okres krótszy niż rok nie stanowi uzasadnienia dla niedostarczenia informacji o zużyciu za okres krótszy niż rok użytkownikom opomiarowanym podlicznikami, o ile okoliczności umożliwiają dokonanie racjonalnie sprawiedliwego oszacowania/przybliżenia obliczenia podziału kosztów. W takich przypadkach należy po prostu wyjaśnić, że wartości za okres krótszy niż rok zostały częściowo oszacowane/wyekstrapolowane. Bardzo możliwe, że wartość informacji za okres krótszy niż rok przekazywanych konsumentowi przeważy nad nieznacznie zmniejszoną dokładnością wynikającą z braku łącznej wartości zużycia.

Z drugiej strony, jeśli budynek opomiarowany podlicznikami jest wyposażony w licznik główny umożliwiający zdalny odczyt względem sieci systemu ciepłowniczego/chłodniczego, ale urządzenia stosowane do opomiarowania podlicznikami w tym budynku nie umożliwiają zdalnego odczytu, warunek zawarty w załączniku VIIa pkt 2 nie jest spełniony w odniesieniu do użytkowników końcowych opomiarowanych podlicznikami. Byłby on natomiast spełniony w odniesieniu do sieci systemu ciepłowniczego/chłodniczego i jej klienta / budynku jako całości. W takim przypadku informacje na poziomie budynku musiałyby być dostarczane odbiorcy końcowemu, zgodnie z załącznikiem VIIa pkt 2.

Innym przykładem mógłby być budynek opomiarowany podlicznikami, w którym podzielniki kosztów ciepła umożliwiają zdalny odczyt, ale wodomierze ciepłej wody użytkowej go nie umożliwiają. W takim przypadku każdą usługę można traktować oddzielnie, a informacje za okres krótszy niż rok można dostarczać w odniesieniu do ogrzewania pomieszczeń, ale nie w odniesieniu do ciepłej wody użytkowej.

9.2.2.   Minimalna wymagana częstotliwość

Skutkiem wyjaśnionej powyżej uproszczonej warunkowości jest to, że wszędzie, gdzie są obecne urządzenia umożliwiające zdalny odczyt, użytkownikom końcowym należy często dostarczać informacje, które mogą być albo informacjami o rozliczeniach, albo po prostu informacjami o zużyciu. Od momentu upływu 22 miesięcy od dnia, w którym dyrektywa zmieniająca wchodzi w życie, tj. od dnia 25 października 2020 r., minimalna wymagana częstotliwość będzie podobna do tej, którą przewidziano w pierwotnej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, mianowicie „co najmniej raz na kwartał [...] – na żądanie lub w przypadku gdy odbiorcy (36) wybrali opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń – a w innych przypadkach dwa razy do roku”. Od dnia 1 stycznia 2022 r. minimalną częstotliwością będzie wysyłanie informacji raz w miesiącu.

9.2.3.   Wyjątki poza sezonem grzewczym/chłodniczym

Ogrzewanie i chłodzenie mogą być wyłączone z wymogu dostarczania comiesięcznych informacji poza sezonem grzewczym/chłodniczym. Okresy sezonu grzewczego lub chłodniczego mogą się różnić w zależności od lokalizacji i jurysdykcji lub w zależności od budynku. Możliwość ustanawiania wyjątków od comiesięcznego wymogu można rozumieć jako możliwość zawieszenia dostarczania informacji w okresie, w którym ogrzewanie lub chłodzenie pomieszczeń nie jest dostarczane ze wspólnej instalacji budynku.

9.2.4.   Rozróżnienie między dostarczaniem a udostępnianiem informacji

Wprowadzenie wymogu, zgodnie z którym w przypadku zainstalowania liczników lub podzielników kosztów ciepła umożliwiających zdalny odczyt informacje o rozliczeniach lub zużyciu uzyskane na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła muszą być dostarczane użytkownikom końcowym w odstępach czasu krótszych niż rok, może rodzić pytania o to, co jest spełnieniem wspomnianego wymogu. Komisja zauważa, że prawodawca celowo pozostawił otwartą kwestię sposobu dostarczania informacji, jednocześnie dokonując również wyraźnego rozróżnienia między dostarczaniem informacji a ich udostępnianiem.

Podstawowym wymogiem jest dostarczanie informacji użytkownikowi. Można tego dokonać w formie papierowej lub drogą elektroniczną, np. za pośrednictwem poczty elektronicznej. Informacje mogą również zostać udostępnione przez internet (i za pośrednictwem takich interfejsów jak portal internetowy lub aplikacja na smartfony), ale w takich przypadkach użytkownik końcowy musi być w jakiś sposób powiadamiany w regularnych odstępach czasu, które zostały wskazane – w przeciwnym razie informacji nie można uznać za dostarczone do użytkownika końcowego z taką częstotliwością, a zaledwie za udostępnione. Samo udostępnienie informacji, ale pozostawienie kwestii ich odnalezienia użytkownikowi końcowemu, nie byłoby zgodne z ogólnym celem tej części zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, jakim jest zwiększanie świadomości użytkowników końcowych na temat ich zużycia.

Ważne jest podkreślenie tego subtelnego, ale istotnego rozróżnienia również dlatego, że prawodawca uwzględnił opcjonalne, dodatkowe udostępnianie informacji w internecie po podstawowym wymogu dostarczania informacji w regularnych odstępach czasu: „Mogą być one również udostępniane w internecie i być aktualizowane tak często, jak na to pozwalają stosowane urządzenia i systemy”. Słowa „również” nie użyto w znaczeniu „zamiast”, ale w celu oznaczenia dodatkowej możliwości. Każda inna interpretacja zostawiałaby zbyt dużo miejsca na opracowywanie i wykorzystywanie systemów, które nie umożliwiają dostarczania częstych informacji zwrotnych, omijając w ten sposób podstawowy wymóg i utrudniając osiągnięcie kluczowego celu zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej. Taką interpretację potwierdza wykorzystanie sformułowania „mogą zamiast tego” w załączniku VIIa pkt 3, w którym wyraźnym zamiarem prawodawcy było, aby przepisy te stanowiły alternatywę. W skrócie – ciągłe „udostępnianie” informacji w internecie nie jest alternatywnym lub wystarczającym sposobem przestrzegania wymogów załącznika VIIa pkt 2 w zakresie dostarczania informacji za okres krótszy niż rok, chyba że jest połączone z jakimś rodzajem aktywnego powiadamiania użytkownika końcowego w wymaganych odstępach czasu.

9.2.5.   Zawartość informacji o rozliczeniach lub o zużyciu przekazywanych za okres krótszy niż rok

Jak wspomniano w rozdziale 7.3, zmieniona dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej zapewnia elastyczność co do charakteru informacji, które należy dostarczać w odstępach czasu krótszych niż rok zgodnie z załącznikiem VIIa pkt 2.

Jako minimum należy uwzględnić podstawowe informacje na temat zmian rzeczywistego zużycia (lub odczytów podzielników kosztów ciepła). Mogą one być na przykład połączone z szacunkami dotyczącymi tego, w jaki sposób obserwowana tendencja może wpłynąć na przyszłe zużycie użytkownika końcowego i jaka byłaby wysokość jego rachunku, jeśli zużycie nadal będzie podążać w tym samym kierunku.

Jeśli rozliczenie odbywa się w tym samym czasie co dostarczanie informacji zgodnie z załącznikiem VIIa pkt 2, przepisy zawarte w pkt 3 tego załącznika będą określały minimalne wymogi w odniesieniu do zawartości informacji o rozliczeniach.

9.3.   Minimum informacji, jakie należy ująć w rachunku

W załączniku VIIa pkt 3 określono konkretne minimalne informacje, które muszą być dostępne dla użytkowników końcowych w rachunkach lub razem z nimi, wraz z różnymi wymogami w zależności od tego, czy rachunek opiera się na rzeczywistym zużyciu czy na odczytach podzielników kosztów ciepła. Warto zauważyć, że użytkownicy końcowi, którzy użytkują części budynku niewyposażone w indywidualne liczniki lub podzielniki kosztów ciepła, lub ci, którzy wynajmują swoje lokale na zasadzie „ciepłego wynajmu”, mogą nigdy nie otrzymywać rachunków na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła. W przypadku „ciepłego wynajmu” mogą oni nawet nie otrzymywać żadnych rachunków za energię i w związku z tym nie miałby zastosowania żaden z wymogów zawartych w art. 10a lub w załączniku VIIa.

W porównaniu z załącznikiem VII do pierwotnej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej nowy załącznik VIIa jest sformułowany w sposób, który bardziej zrozumiale odzwierciedla wiążący charakter wymogów, które zawiera, na przykład poprzez pominięcie takich określeń jak: „w stosownych przypadkach” czy „najlepiej”
   (37).

Załącznik VIIa zawiera również pewne zupełnie nowe elementy, w tym obowiązek, aby rachunki zawierały „informacje na temat właściwych procedur składania skarg, możliwości zwrócenia się do rzecznika praw lub alternatywnych metod rozstrzygania sporów, mających zastosowanie w państwach członkowskich”. Przy dokonywaniu transpozycji tego wymogu państwa członkowskie powinny publicznie określać, które ewentualne możliwości zwrócenia się do rzecznika praw lub alternatywne metody rozstrzygania sporów (38) można zgodnie z prawem wykorzystać do rozpatrywania skarg i sporów związanych z opomiarowaniem, opomiarowaniem podlicznikami, rozliczeniami i podziałem kosztów, tak aby dostawcy energii i inne strony wystawiające rachunki mogły uwzględnić te informacje w swoich rachunkach.

9.3.1.   Rachunki na podstawie rzeczywistego zużycia / odczytów podzielników kosztów ciepła

Poszczególne informacje, które mają być udostępniane w rachunku na podstawie rzeczywistego zużycia lub w odczytach urządzeń lub razem z nimi, częściowo opierają się na istniejącym załączniku VII, a częściowo są nowe.

Chociaż nie wszystkie aspekty wymagają wyjaśnienia, na niektóre z nich warto zwrócić uwagę.

Podobnie jak w pierwotnej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej w załączniku VIIa pkt 3 lit. a) mowa jest o „rzeczywistych cenach”. W przypadku odbiorców końcowych systemu ciepłowniczego lub chłodniczego będzie to zazwyczaj oznaczać specyfikację łącznej należnej ceny, jak również jej poszczególnych składników, takich jak taryfy/ceny związane z konsumpcją, związane z wydajnością oraz stałe. W przypadku opomiarowania podlicznikami powinny one zawierać co najmniej udział osoby fizycznej w należnych kosztach ciepła wraz z odczytami urządzeń i sumami w odniesieniu do budynku, z którego pochodzą.

Jeśli chodzi o porównanie ze zużyciem w tym samym okresie poprzedniego roku (pkt 3 lit. c)), należy odnotować obowiązek udostępnienia tych informacji w formie graficznej, z korektą na warunki klimatyczne. W świetle wymogów w zakresie ochrony danych osobowych i prywatności (por. również rozdział 7.5) wymóg ten należy rozumieć jako mający zastosowanie jedynie do informacji dotyczących energii zużytej przez obecnego użytkownika, tj. tego samego użytkownika końcowego, któremu muszą zostać udostępnione informacje.

Do celów korekty na warunki klimatyczne konieczne może być przyjęcie założeń dotyczących udziału energii zużywanej do wytwarzania ciepłej wody użytkowej, gdy energia ta nie jest mierzona oddzielnie od potrzeb w zakresie ogrzewania pomieszczeń. Ponadto specyficzne dla danego miejsca lub reprezentatywne dane dotyczące temperatury zewnętrznej są niezbędne do obliczania stopniodni ogrzewania lub stopniodni chłodzenia, które wykorzystuje się do przeprowadzenia korekty na warunki klimatyczne. Aby takie dane mogły być wykorzystywane do celów informacji o rozliczeniach, muszą one być dostępne bez znacznych opóźnień. Państwa członkowskie i strony odpowiedzialne za dostarczanie informacji o rozliczeniach muszą określać dostępne źródła takich danych, które mogą mieć charakter krajowy, regionalny, lokalny albo specyficzny dla danego budynku (jeśli na przykład budynek jest wyposażony w zewnętrzny czujnik, z którego można pozyskać pomiary). Powinny one być również przejrzyste w kwestii metod stosowanych w celu przeprowadzenia korekty na warunki klimatyczne (39).

Jeśli chodzi o informacje na temat używanego koszyka energetycznego, będą one stosunkowo proste w większości budynków wielomieszkaniowych/wielofunkcyjnych wyposażonych we własne wspólne kotły, w szczególności gdy są one zawsze obsługiwane z wykorzystaniem tego samego rodzaju paliwa. W przypadku gdy kotły mogą być obsługiwane z wykorzystaniem wielu paliw lub na przykład gdy podczas rozruchu wykorzystuje się w nich paliwa doświadczalne, średnie wartości roczne byłyby wystarczające do celów spełnienia wymogów. W przypadku gdy budynki są zaopatrywane z sieci systemu ciepłowniczego lub chłodniczego, osoby prawne lub fizyczne będące odbiorcami końcowymi będą ze względu na ten sam przepis uprawnione do otrzymywania informacji na temat koszyka energetycznego wykorzystywanego do świadczenia usług w zakresie systemu ciepłowniczego/chłodniczego. W przypadku budynków wielomieszkaniowych/wielofunkcyjnych informacje te mogą z kolei być wykorzystywane (40) do dostarczania informacji na temat koszyka energetycznego użytkownikom końcowym użytkującym poszczególne moduły.

Środki stosowane do dostarczania informacji na temat koszyka energetycznego można wykorzystać również do dostarczania informacji na temat udziału energii odnawialnej stosowanej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych, co pozwoli częściowo wypełnić obowiązek państw członkowskich wynikający z art. 24 ust. 1 zmienionej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii (dyrektywa RED II) (41), który stanowi, że „[p]aństwa członkowskie zapewniają, aby odbiorcy końcowi otrzymywali – w łatwo dostępny sposób, na przykład na stronach internetowych dostawców lub w rozliczeniach rocznych, lub na żądanie – informacje na temat efektywności energetycznej i udziału energii odnawialnej w ich systemach ciepłowniczych i chłodniczych”. W dyrektywie RED II nie zdefiniowano pojęcia „odbiorcy końcowi”, ale w rozumieniu Komisji pojęcie „użytkownik końcowy” stosowane w zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej w pełni obejmuje pojęcie „odbiorcy końcowi” stosowane w art. 24 ust. 1 dyrektywy RED II. W szczególności oba pojęcia obejmują użytkowników indywidualnych modułów w budynkach wielomieszkaniowych/wielofunkcyjnych zaopatrywanych z systemu ciepłowniczego/chłodniczego, nawet jeśli nie posiadają oni indywidualnych lub bezpośrednich umów z dostawcą (42). W związku z tym dostarczanie informacji o rozliczeniach i zużyciu wdrażane zgodnie z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej można wykorzystać do dostarczania informacji na temat udziału energii odnawialnej wykorzystywanej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych zgodnie z dyrektywą RED II. Może to być opłacalnym sposobem na zapewnienie zgodności z odpowiednimi przepisami zarówno dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, jak i dyrektywy RED II, ponieważ informacje na temat koszyka energetycznego muszą zawierać udział energii odnawialnej, gdy taka energia stanowi część koszyka energetycznego.

Ten sposób spełniania wymogów w zakresie dostarczania informacji na temat udziału energii odnawialnej w systemach ciepłowniczych i chłodniczych byłby jednoznaczny i tym samym pozwoliłby uniknąć ewentualnych problemów prawnych, jeśli informacje na temat koszyka energetycznego uwzględniałyby kategorię energii odnawialnej (z ewentualną specyfikacją jej typu lub typów) w informacjach dotyczących koszyka energetycznego, z określeniem wartości zero (0) w przypadkach, w których koszyk energetyczny nie zawiera energii ze źródeł odnawialnych.

Ujawnienie informacji na temat zawartej w koszyku energetycznym energii ze źródeł odnawialnych wykorzystywanej w dostawie ogrzewania i chłodzenia nie spełniłoby w pełni wymogów art. 24 ust. 1 dyrektywy RED II, chyba że uwzględnione zostałyby również informacje na temat charakterystyki energetycznej systemów ciepłowniczych lub chłodniczych.

Jeśli chodzi o sposób dostarczania informacji, wymogi określone w pkt 3 lit. b) załącznika VIIa do dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i w art. 24 ust. 1 dyrektywy RED II nieznacznie się różnią. Wymogi określone we wspomnianym załączniku są nieco bardziej surowe w tym sensie, że informacje na temat koszyka energetycznego należy dostarczyć „razem z rachunkami [użytkowników końcowych]”, podczas gdy w dyrektywie RED II umożliwiono dostarczanie informacji na temat udziału odnawialnych źródeł energii i charakterystyki energetycznej „w łatwo dostępny sposób” za pośrednictwem strony internetowej dostawcy lub na żądanie. Z kolei wymóg zawarty w dyrektywie RED II jest nieco bardziej rygorystyczny w tym sensie, że ma on zastosowanie do wszystkich odbiorców końcowych, podczas gdy wymóg wynikający z dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej ma zastosowanie jedynie w kontekście rozliczania na podstawie rzeczywistego zużycia lub odczytów podzielników kosztów ciepła.

Jeśli chodzi o informacje na temat powiązanych rocznych ilości emisji gazów cieplarnianych, pojawia się szereg kwestii w zależności od tego, czy dostawy pochodzą z pojedynczego źródła paliwa, na przykład ze wspólnego kotła gazowego lub olejowego w budynku, czy z systemu ciepłowniczego lub chłodniczego. W obu przypadkach należy zwrócić uwagę na to, w jaki sposób i w jakim stopniu odzwierciedlono wpływ strat efektywności w budynku lub w sieci, oraz które wskaźniki wykorzystano (tj. bezwzględne czy względne/specyficzne (kgCO2e/kJ), łączne czy w przeliczeniu na mieszkanie itp.).

Jako minimum operatorzy systemów ciepłowniczych i chłodniczych muszą podać średnie roczne emisje z sieci na jednostkę energii, za którą wystawiane są rachunki / którą dostarczono (tj. włączając wpływ strat w sieci), tak aby można było obliczyć odpowiednie bezwzględne emisje dla każdego odbiorcy końcowego.

Na tej podstawie lub na podstawie własnego zużycia paliwa budynku odbiorcy opomiarowani podlicznikami mogą posiadać informacje na temat ich udziału w całkowitej emisji (kg) ORAZ ich względnych/specyficznych średnich emisji, np. odzwierciedlających skład systemu ciepłowniczego lub wykorzystywane paliwo, a w stosownych przypadkach – lokalne odnawialne źródła energii.

W każdym razie państwa członkowskie mogą ograniczyć zakres wymogu przekazywania informacji na temat emisji gazów cieplarnianych, tak aby informacje te obejmowały jedynie dostawy z systemów ciepłowniczych o całkowitej nominalnej mocy cieplnej dostarczonej w paliwie przekraczającej 20 MW. W przypadku gdy państwo członkowskie decyduje się na takie rozwiązanie, pozwala to w szczególności na wyłączenie małych i średnich sieci ciepłowniczych oraz budynków opomiarowanych podlicznikami z własnymi kotłami z konieczności dostarczenia takich informacji. Należy podkreślić, że ta możliwość ograniczenia zakresu wymogu dotyczącego informacji nie ma zastosowania do informacji na temat koszyka energetycznego, lecz dotyczy jedynie informacji na temat powiązanych rocznych ilości emisji gazów cieplarnianych.

W systemach ciepłowniczych lub chłodniczych, w których odbiorcy mają możliwość wyboru konkretnych ekologicznych produktów sprzedawanych jako pochodzące z określonego koszyka energetycznego (np. składających się w 100 % z energii ze źródeł odnawialnych) lub których określona emisja gazów cieplarnianych odbiega od średniej systemu, należy takie informacje uwzględnić, aby uniknąć podwójnego liczenia i przekazywania odbiorcom wprowadzających w błąd informacji. Każdą taką sprzedaż należy wyłączyć przy obliczaniu średniego śladu koszyka energetycznego lub średniej emisji gazów cieplarnianych na potrzeby odbiorców końcowych. Niedokonanie tego stanowiłoby potencjalnie naruszenie przepisów UE w dziedzinie ochrony konsumentów (43).

Załącznik VIIa pkt 3 lit. f) zawiera wymóg dotyczący porównań zużycia energii przez użytkownika ze zużyciem przez przeciętnego znormalizowanego lub referencyjnego użytkownika końcowego z tej samej kategorii użytkowników, dlatego też państwa członkowskie będą musiały opracować odpowiednie poziomy referencyjne i kategorie użytkowników lub przekazać odpowiedzialność za ich opracowanie. Jeśli chodzi o opomiarowanie podlicznikami, dostawcy usług w zakresie opomiarowania podlicznikami mogliby udostępniać odpowiednie i dokładne poziomy referencyjne oparte na danych pochodzących z budynków znajdujących się w ich portfelu. W odniesieniu do rachunków elektronicznych porównania takie można udostępniać w internecie i powinny one być oznakowane na samych rachunkach. W odniesieniu do rachunków dostarczanych w formie papierowej porównania muszą oczywiście być zawarte w rzeczywistym rachunku, jak ma to miejsce w przypadku innych elementów, które należy w nim umieścić.

9.3.2.   Rachunki, których podstawą nie jest rzeczywiste zużycie lub odczyty podzielników kosztów ciepła

Obecnie powszechną praktyką (przynajmniej w sytuacjach, w których urządzenia umożliwiające zdalny odczyt nie są dostępne) jest opieranie wszelkich rachunków regularnych / za okres krótszy niż rok na zryczałtowanych szacunkach rocznego zużycia. Takie rachunki nie muszą zawierać wszystkich wymienionych powyżej elementów, ale muszą zawierać „jasne i zrozumiałe wyjaśnienie tego, jak obliczono kwotę podaną na rachunku, oraz co najmniej informacje, o których mowa w lit. d) i e)” w załączniku VIIa pkt 3. Wymogi te mają również zastosowanie w sytuacjach, w których rachunki nie opierają się nigdy na rzeczywistym zużyciu / odczytach podzielników kosztów ciepła. Będzie to miało miejsce w przypadku indywidualnych użytkowników końcowych w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych, które nie są opomiarowane podlicznikami, oraz gdy koszty energii są przenoszone na użytkowników końcowych poprzez opłaty okresowe lub rachunkowość kosztów ciepła opartą wyłącznie na innych parametrach, takich jak powierzchnia użytkowa, pojemność itp.

---

(1)  Dyrektywa (UE) 2018/2002.

(2)  Por. art. 70 i 73 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/944 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej oraz zmieniającej dyrektywę 2012/27/UE (Dz.U. L 158 z 14.6.2019, s. 125).

(3)  SWD(2013) 448 final, Bruksela, 6 listopada 2013 r., https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?qid=1416394987283&uri=SWD:2013:448:FIN.

(4)  W szczególności zasady określone w pkt 19–26, 50–54 i 56 wytycznych z 2013 r. są również istotne w kontekście nowych przepisów dotyczących energii cieplnej.

(5)  
  Guidelines on good practice in cost-effective cost allocation and billing of individual consumption of heating, cooling and domestic hot water in multi-apartment and multi-purpose buildings („Wytyczne dotyczące dobrych praktyk w zakresie opłacalnego podziału kosztów i rozliczania indywidualnego zużycia ogrzewania, chłodzenia oraz ciepłej wody użytkowej w budynkach wielomieszkaniowych i wielofunkcyjnych”), empirica GmbH – Communication and Technology Research, Simon Robinson, Georg Vogt, grudzień 2016 r. https://ec.europa.eu/energy/en/studies/specific-guidance-sub-metering-thermal-energy-multi-unit-buildings-implementation-articles-9

(6)  Odbiorca końcowy jest zdefiniowany w art. 2 pkt 23 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej jako „osoba fizyczna lub prawna, która dokonuje zakupu energii do własnego użytku”.

(7)  W porównaniu z art. 9, art. 9a nie odnosi się do liczników „indywidualnych”. Różnica ta nie zmienia zakresu wymogu i ma na celu jedynie wzmocnienie wyraźniejszego rozróżnienia między opomiarowaniem i opomiarowaniem podlicznikami oraz między odbiorcami końcowymi i użytkownikami końcowymi. W zmienionej dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej termin „indywidualny” jest stosowany głównie w kontekście opomiarowania podlicznikami.

(8)  Sytuacja ta nie jest zbyt powszechna, ale ma miejsce. Bardziej powszechną sytuacją jest przypadek, gdy istnieje kilku użytkowników końcowych, ale tylko jeden odbiorca końcowy – por. również sekcja 7.1.

(9)  Należy zauważyć, że odpowiedzialność za zamontowanie takiego licznika na poziomie budynku nie powinna zostać nałożona na zakład ciepłowniczy, ale raczej na właściciela lub zarządcę budynku.

(10)  System ciepłowniczy nie został zdefiniowany w dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej, ale zgodnie z dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii oznacza „dystrybucję energii termicznej w postaci pary [lub] gorącej wody [...] z centralnych lub zdecentralizowanych źródeł produkcji przez sieć do wielu budynków lub punktów w celu wykorzystania jej do ogrzewania [...] pomieszczeń lub procesów”.

(11)  Ponieważ energia cieplna pozyskiwana z powierzchniowego geotermicznego źródła ziemnego zazwyczaj ma niską temperaturę, w której nie jest bezpośrednio przydatna (o ile nie zostanie połączona z pompą ciepła) do celów typowego wykorzystania energii (ogrzewania pomieszczeń, przygotowywania ciepłej wody użytkowej, ogrzewania przemysłowego), kwestią sporną jest, czy nie należy koniecznie uznawać ją za system ciepłowniczy lub „źródło”
  „ciepła [...] lub ciepłej wody użytkowej”. W odniesieniu do art. 9a ust. 2 taka interpretacja jest dodatkowo uzasadniona, jeżeli każda pompa ciepła wykorzystywana (do uczynienia użyteczną energii cieplnej ze źródła ziemnego) jest indywidualnie opłacana, ponieważ w takim przypadku kluczowy komponent usługi ogrzewania nie pochodzi z centralnego źródła.

(12)  W takich okolicznościach kwestią sporną jest twierdzenie, że operator systemu nie sprzedaje dostaw zimna netto, ale w zimniejszych okresach tymczasowo wykorzystuje instalację magazynową stosowaną do dostarczania ciepła.

(13)  Osobą zajmującą lokal może być gospodarstwo domowe, przedsiębiorstwo lub każdy inny podmiot uprawniony do zajmowania określonego lokalu.

(14)  Osoby zajmujące lokal, które mają indywidualne, bezpośrednie umowy z dostawcą energii, posiadają takie prawa ze względu na bycie odbiorcami końcowymi (tj. osobami fizycznymi lub prawnymi dokonującymi zakupu określonego rodzaju energii do własnego użytku) zgodnie z art. 9a, 10a i 11a.

(15)  Zob. przypis 4.

(16)  Por. pkt 25 w dokumencie SWD(2013) 448 final.

(17)  W celu zapoznania się z omówieniem i analizą zasad dotyczących podziału kosztów ciepła zob. na przykład Castellazzi, L., Analysis of Member States’ rules for allocating heating, cooling and hot water costs in multi-apartment/purpose buildings supplied from collective systems – Implementation of EED Article 9(3) [Analiza przepisów państw członkowskich dotyczących podziału kosztów ogrzewania, chłodzenia i ciepłej wody w budynkach wielomieszkaniowych/wielofunkcyjnych zaopatrywanych ze wspólnych systemów – wdrożenie art. 9 ust. 3 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej], EUR 28630 EN, Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2017, ISBN 978-92-7969286-4, doi:10.2760/40665, JRC106729 https://ec.europa.eu/jrc/en/publication/analysis-member-states-rules-allocating-heating-cooling-and-hot-water-costs-multi-apartmentpurpose.

(18)  Należy zauważyć, że wymóg stosuje się bez dokonywania rozróżnienia na to, jak często przeprowadza się opomiarowanie podlicznikami, oraz że przepisy powinny również dotyczyć sytuacji, w których indywidualne dane na temat rzeczywistego zużycia lub odczyty podzielników kosztów ciepła są niedostępne, ponieważ stwierdzono, że opomiarowanie podlicznikami nie jest wykonalne technicznie ani opłacalne.

(19)  Zob. sprawy C-708/17 i C-725/17: http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=200142&pageIndex=0&doclang=PL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=1928887 i http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=200154&pageIndex=0&doclang=PL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=1928887

(20)  http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=213510

(21)  Por. ocena skutków przeprowadzona przez Komisję, sekcja 3, s. 26 (SWD(2016) 405 final).

(22)  W wielu przypadkach można sprawić, że instalacje umożliwiające odczyt przez przejście/przejazd obok licznika będą „faktycznie” umożliwiały zdalny odczyt, instalując w budynku jedną „bramę sieciową” lub większą ich liczbę. Takie bramy sieciowe odbierają sygnały od urządzeń i za pośrednictwem internetu lub systemów telekomunikacyjnych przekazują je do systemów danych dostawcy usług.

(23)  Por. norma EN834 sekcja 6.5 i norma EN835 sekcja 6.4.

(24)  Art. 9a, 9b, 9c i 10a dodane dyrektywą (UE) 2018/2002 wchodzą w zakres „art. 7–11”. Wersją przekształconą dyrektywy w sprawie rynku energii elektrycznej zmieniono ponadto art. 13 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej w celu zapewnienia, aby art. 11a również wchodził w zakres, o którym mowa w tym ustępie.

(25)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13), ze zmianami.

(26)  Tj. z wyjątkiem przypadków, w których szczególne wyjątki są należycie uzasadnione i udokumentowane, por. rozdział 6.4.

(27)  Art. 2 pkt 23 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej.

(28)  Zob. pkt 9 SWD(2013) 448 final.

(29)  W kontekście opomiarowania podlicznikami określa się je również czasem mianem „podziału kosztów ogrzewania”.

(30)  Art. 10a ust. 1 akapit drugi stanowi, że „[o]bowiązek ten może, jeżeli tak przewiduje się w państwie członkowskim oraz z wyjątkiem przypadku zużycia opomiarowanego podlicznikami w oparciu o podzielniki kosztów ciepła zgodnie z art. 9b, być spełniony przez wprowadzenie systemu regularnego dokonywania odczytów przez samych odbiorców końcowych lub użytkowników końcowych i przekazywania przez nich odczytów licznika. Jedynie w przypadkach gdy odbiorca końcowy lub użytkownik końcowy nie poda odczytu licznika za dany okres rozliczeniowy, rozliczanie jest oparte na zużyciu szacunkowym lub na stawce ryczałtowej”.

(31)  W art. 2 pkt 24 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej „dostawcę usług energetycznych” zdefiniowano jako osobę fizyczną lub prawną, która świadczy usługi energetyczne lub realizuje inne środki mające na celu poprawę efektywności energetycznej w obiekcie lub w lokalach odbiorcy końcowego.

(32)  Obejmuje to wezwania do zapłaty opłat okresowych, które obejmują określone koszy energii w budynkach z rodzaju, o którym mowa w art. 9b ust. 1, gdy wykazano, że opomiarowanie podlicznikami nie jest opłacalne lub technicznie wykonalne.

(33)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych); https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/2016-05-04?locale=pl.

(34)  Zob. C-294/18. http://curia.europa.eu/juris/document/document.jsf?text=&docid=203750&pageIndex=0&doclang=PL&mode=req&dir=&occ=first&part=1&cid=1938672

(35)  Dokument roboczy służb Komisji – Guidance note on Articles 9-11 metering, billing information, cost of access to metering and billing information [Wytyczne dotyczące art. 9–11: opomiarowanie, informacje o rozliczeniach, koszt dostępu do informacji o opomiarowaniu i rozliczeniach], pkt 50–52 (SWD(2013) 448 final).

(36)  Użycie w tym przypadku terminu „odbiorcy końcowi”, a nie „użytkownicy końcowi”, odzwierciedla fakt, że dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej nie zawiera wymogu, aby odbiorcy opomiarowani podlicznikami mieli prawo do wyboru opcji otrzymywania elektronicznych rozliczeń, por. sekcja 7.6. W budynku opomiarowanym podlicznikami odbiorca końcowy w tym budynku mógłby wybrać opcję otrzymywania elektronicznych rozliczeń i w związku z tym być uprawniony do otrzymywania co kwartał informacji za okres krótszy niż rok, ale nie oznacza to automatycznie, że indywidualni użytkownicy budynku (będący użytkownikami końcowymi, ale nie odbiorcami końcowymi) są uprawnieni do otrzymywania takich informacji częściej niż dwa razy w roku przed dniem 1 stycznia 2022 r.

(37)  W co najmniej dwóch przypadkach nie dokonano tego spójnie we wszystkich wersjach językowych. Komisja uważa, że należy wydać formalne sprostowanie, aby wyeliminować te niespójności. Zamiary wynikające z wniosku Komisji były w tym względzie jasne, por. sekcja 4.3.2 pkt 1.3.3 oceny skutków (dokument roboczy służb Komisji, SWD(2016) 405 final).

(38)  Takich jak wymienione w następującym dokumencie: https://ec.europa.eu/consumers/odr/main/?event=main.adr.show2.

(39)  Nie istnieje uniwersalna norma w odniesieniu do sposobu obliczania stopniodni, a ze względu na brak lepszych rozwiązań alternatywnych państwa członkowskie mogą zechcieć zachęcać lub zobowiązać do stosowania metodyki używanej przez Eurostat: por. https://ec.europa.eu/eurostat/cache/metadata/en/nrg_chdd_esms.htm (rozdział 3.4).

(40)  Przez każdą osobę odpowiedzialną za informowanie odbiorców / użytkowników końcowych opomiarowanych podlicznikami zgodnie z decyzjami podjętymi przez państwa członkowskie na podstawie art. 10a ust. 3.

(41)  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 82).

(42)  Wyraźnie wynika to ze zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (por. również rozdział 7.1). W przypadku dyrektywy RED II można to wywnioskować na podstawie użycia węższego terminu „odbiorca” w art. 24 ust. 2, co wskazuje na dążenie prawodawców do rozróżnienia zakresu obowiązku zawartego w art. 24 ust. 1 oraz obowiązku zawartego w art. 24 ust. 2.

(43)  Por. również SWD(2016) 163 final z 25 maja 2016 r.: dokument roboczy służb Komisji – Wytyczne dotyczące wykonania/stosowania dyrektywy 2005/29/WE w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych.

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX%3A52016SC0163

---