# Iris Oifigiúil C NaN/2013

| | ISSN 1977-107X
  doi:10.3000/1977107X.C_2013.305.gle |
| --- | --- |
| Iris Oifigiúil
  an Aontais Eorpaigh | C NaN |
| | |
| An t-eagrán Gaeilge | Faisnéis agus Fógraí | 5619 Deireadh Fómhair 2013 |

ISSN 1977-107X

doi:10.3000/1977107X.C_2013.305.gle

Iris Oifigiúil

an Aontais Eorpaigh

C NaN

An t-eagrán Gaeilge

Faisnéis agus Fógraí

5619 Deireadh Fómhair 2013

---

| | Clár | Leathanach |
| --- | --- | --- |
| | IV   Fógraí |
| | FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH |
| | Parlaimint na hEorpa |
| 2013/C /01 | Tuairimí XLIX COSAC – Baile Átha Cliath, 23-25 Meitheamh 2013 | 1 |

Clár

Leathanach

IV   Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

2013/C /01

Tuairimí XLIX COSAC – Baile Átha Cliath, 23-25 Meitheamh 2013

1

| | |
| --- | --- |
| | (1)   Faoin tagairt C 305 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh. |

---

(1)   Faoin tagairt C 305 a foilsíodh ábhar an eagráin seo i dteangacha oifigiúla eile an Aontais Eorpaigh.

1

| GA | |
| --- | --- |

GA

---

IV Fógraí

FÓGRAÍ Ó INSTITIÚIDÍ, Ó CHOMHLACHTAÍ, Ó OIFIGÍ, AGUS Ó GHNÍOMHAIREACHTAÍ AN AONTAIS EORPAIGH

Parlaimint na hEorpa

| 19.10.2013 | GA | Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh | C NaN/1 |
| --- | --- | --- | --- |

19.10.2013

GA

Iris Oifigiúil an Aontais Eorpaigh

C NaN/1

---

TUAIRIMÍ XLIX COSAC

Baile Átha Cliath, 23-25 Meitheamh 2013

2013/C 305/01

Rialachas Eacnamaíoch

| 1. | Cuireann COSAC fáilte roimh an díospóireacht thábhachtach atá ag tarlú ar leibhéal AE agus sna Ballstáit maidir le pleananna do thabhairt i gcrích chéimnithe an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA), agus maidir leis an ról mór atá ag Parlaimintí mar chuid den díospóireacht sin. |
| --- | --- |

1.

Cuireann COSAC fáilte roimh an díospóireacht thábhachtach atá ag tarlú ar leibhéal AE agus sna Ballstáit maidir le pleananna do thabhairt i gcrích chéimnithe an Aontais Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta (AEA), agus maidir leis an ról mór atá ag Parlaimintí mar chuid den díospóireacht sin.

| 2. | Cuireann COSAC fáilte roimh thiomantas láidir AE chun iomaíochas na hEorpa a chothú agus fás inmharthana, poist agus comhtháthú sóisialta san Eoraip a spreagadh, fad atá sé i mbun comhdhlúthúchán fioscach. |
| --- | --- |

2.

Cuireann COSAC fáilte roimh thiomantas láidir AE chun iomaíochas na hEorpa a chothú agus fás inmharthana, poist agus comhtháthú sóisialta san Eoraip a spreagadh, fad atá sé i mbun comhdhlúthúchán fioscach.

| 3. | Aithníonn COSAC go bhfuil comhthoil leathan ann maidir leis an ngá atá le cuntasacht agus dlisteanacht dhaonlathach mhéadaithe chun buntacú leis an bpróiseas seo, agus in AE i gcoitinne, agus cuireann sé fáilte roimh an tionscnamh ón gCoimisiún agus ón gComhairle Eorpach na saincheisteanna seo a chur ar an gclár oibre, mar chuid den díospóireacht níos leithne ar AEA. |
| --- | --- |

3.

Aithníonn COSAC go bhfuil comhthoil leathan ann maidir leis an ngá atá le cuntasacht agus dlisteanacht dhaonlathach mhéadaithe chun buntacú leis an bpróiseas seo, agus in AE i gcoitinne, agus cuireann sé fáilte roimh an tionscnamh ón gCoimisiún agus ón gComhairle Eorpach na saincheisteanna seo a chur ar an gclár oibre, mar chuid den díospóireacht níos leithne ar AEA.

| 4. | Tugann COSAC dá aire rannpháirtíocht mhéadaithe Parlaimintí náisiúnta sa Sheimeastar Eorpach, ach aithníonn sé nach bhfuil a lán Parlaimintí sásta fós go hiomlán leis an mbaint atá acu leis an bpróiseas. Spreagann COSAC na Parlaimintí seo baint níos iomláine leis an Seimeastar in 2014, ag céim níos luaithe sa phróiseas, agus glacadh le tairiscint ón gCoimisiún Eorpach maidir le hidirphlé ar an Suirbhé Bliantúil Fáis, ar mholtaí tírshonracha agus ar mholtaí faoin limistéar euro. |
| --- | --- |

4.

Tugann COSAC dá aire rannpháirtíocht mhéadaithe Parlaimintí náisiúnta sa Sheimeastar Eorpach, ach aithníonn sé nach bhfuil a lán Parlaimintí sásta fós go hiomlán leis an mbaint atá acu leis an bpróiseas. Spreagann COSAC na Parlaimintí seo baint níos iomláine leis an Seimeastar in 2014, ag céim níos luaithe sa phróiseas, agus glacadh le tairiscint ón gCoimisiún Eorpach maidir le hidirphlé ar an Suirbhé Bliantúil Fáis, ar mholtaí tírshonracha agus ar mholtaí faoin limistéar euro.

| 5. | Cuireann COSAC fáilte roimh na bearta suntasacha a rinneadh le roinnt míonna anuas chun AEA a neartú. Tugann COSAC dá aire gur glacadh leis na “Rialacháin Dé-Bheart” maidir le faireachas buiséadach níos mó sa limistéar euro, agus cuireann sé fáilte go háirithe roimh na forálacha a bhaineann leis an gceart ag Parlaimintí náisiúnta a iarraidh ar an gCoimisiún a thuairim ar dhréacht-phlean buiséadach a thíolacadh don Pharlaimint sin. |
| --- | --- |

5.

Cuireann COSAC fáilte roimh na bearta suntasacha a rinneadh le roinnt míonna anuas chun AEA a neartú. Tugann COSAC dá aire gur glacadh leis na “Rialacháin Dé-Bheart” maidir le faireachas buiséadach níos mó sa limistéar euro, agus cuireann sé fáilte go háirithe roimh na forálacha a bhaineann leis an gceart ag Parlaimintí náisiúnta a iarraidh ar an gCoimisiún a thuairim ar dhréacht-phlean buiséadach a thíolacadh don Pharlaimint sin.

| 6. | Cuireann COSAC fáilte roimh an dul chun cinn maidir le tabhairt i gcrích na míreanna atá comhaontaithe cheana d’aontas baincéireachta agus tugann sé dá aire críoch na gcaibidlí maidir le Rialachán ón gComhairle lena mbronntar cúraimí sonracha ar an mBanc Ceannais Eorpach i dtaca le beartais a bhaineann le maoirsiú stuama ar fhorais chreidmheasa, agus cuireann sé fáilte go sonrach roimh chuimsiú na bhforálacha maidir le cuntasacht agus tuairisciú ag BCE chuig Parlaimint na hEorpa, agus ar iarraidh ó Pharlaimint náisiúnta, roimh an oibleagáid a chuirfear ar ionadaí ón mBord um Maoirsiú Baincéireachta, mar aon le hionadaí ón údarás inniúil náisiúnta, láithriú os comhair na Parlaiminte sin chun ceisteanna a fhreagairt faoi chomhlíonadh na gcúraimí maoirsithe. |
| --- | --- |

6.

Cuireann COSAC fáilte roimh an dul chun cinn maidir le tabhairt i gcrích na míreanna atá comhaontaithe cheana d’aontas baincéireachta agus tugann sé dá aire críoch na gcaibidlí maidir le Rialachán ón gComhairle lena mbronntar cúraimí sonracha ar an mBanc Ceannais Eorpach i dtaca le beartais a bhaineann le maoirsiú stuama ar fhorais chreidmheasa, agus cuireann sé fáilte go sonrach roimh chuimsiú na bhforálacha maidir le cuntasacht agus tuairisciú ag BCE chuig Parlaimint na hEorpa, agus ar iarraidh ó Pharlaimint náisiúnta, roimh an oibleagáid a chuirfear ar ionadaí ón mBord um Maoirsiú Baincéireachta, mar aon le hionadaí ón údarás inniúil náisiúnta, láithriú os comhair na Parlaiminte sin chun ceisteanna a fhreagairt faoi chomhlíonadh na gcúraimí maoirsithe.

| 7. | Tá COSAC ag tnúth le treochlár faoi cheangal ama a bheidh le tíolacadh ag Uachtarán na Comhairle Eorpaí don Chomhairle Eorpach i mí an Mheithimh maidir le hathchóirithe náisiúnta, leis an ngné shóisialta de AEA, le hindéantacht agus módúlachtaí conarthaí d'iomaíochas agus fás ar a gcomhaontófar go frithpháirteach, agus le sásraí dlúthpháirtíochta. Cuireann COSAC béim ar an ngá go ndéanfar, de bharr na dtograí seo, sásraí a bhunú a mbeidh mar thoradh air Fuinneamh Inmharthana agus Aeráid na hEorpa. |
| --- | --- |

7.

Tá COSAC ag tnúth le treochlár faoi cheangal ama a bheidh le tíolacadh ag Uachtarán na Comhairle Eorpaí don Chomhairle Eorpach i mí an Mheithimh maidir le hathchóirithe náisiúnta, leis an ngné shóisialta de AEA, le hindéantacht agus módúlachtaí conarthaí d'iomaíochas agus fás ar a gcomhaontófar go frithpháirteach, agus le sásraí dlúthpháirtíochta. Cuireann COSAC béim ar an ngá go ndéanfar, de bharr na dtograí seo, sásraí a bhunú a mbeidh mar thoradh air Fuinneamh Inmharthana agus Aeráid na hEorpa.

| 8. | Cuireann COSAC fáilte roimh Thuarascáil Choinbhéirseachta 2013 de chuid an Choimisiúin Eorpaigh maidir leis an Laitvia agus chomh maith roimh an dul chun cinn atá déanta sa Laitvia na coinníollacha a chomhall chun an euro a ghlacadh an 1 Eanáir 2014 mar léiriú breise ar neartú an chomhtháthaithe eacnamaíoch in AE. |
| --- | --- |

8.

Cuireann COSAC fáilte roimh Thuarascáil Choinbhéirseachta 2013 de chuid an Choimisiúin Eorpaigh maidir leis an Laitvia agus chomh maith roimh an dul chun cinn atá déanta sa Laitvia na coinníollacha a chomhall chun an euro a ghlacadh an 1 Eanáir 2014 mar léiriú breise ar neartú an chomhtháthaithe eacnamaíoch in AE.

Cuntasacht agus dlisteanacht dhaonlathach

| 9. | Measann COSAC go bhfuil fáilte ar leith roimh thionscnamh an Choimisiúin maidir le hullmhú do thoghcháin na hEorpa 22-25 Bealtaine 2014, mar sin féin tá sé an-imníoch fós mar gheall ar an leibhéal dícheangail idir saoránaigh na hEorpa agus an tAontas Eorpach; faoi chuimsiú Airteagal 10, mír 2 de CAE, leagann COSAC béim ar an tábhacht, i ndáil le Bliain Eorpach na Saoránach, le fíordhíospóireacht phoiblí a sheoladh roimh na toghcháin d’fhonn rannpháirtíocht ard a spreagadh agus an ceangal idir na saoránaigh agus an tAontas Eorpach a neartú; i dtaca leis seo, ba cheart do Pharlaimintí agus do pháirtithe polaitíochta dul i mbun cainte tuilleadh mar éascaitheoirí díospóireachtaí faoi chúrsaí AE chun feasacht a ardú i measc saoránach maidir lena gcearta agus leis na dúshláin atá i gceist sna toghcháin Eorpacha. |
| --- | --- |

9.

Measann COSAC go bhfuil fáilte ar leith roimh thionscnamh an Choimisiúin maidir le hullmhú do thoghcháin na hEorpa 22-25 Bealtaine 2014, mar sin féin tá sé an-imníoch fós mar gheall ar an leibhéal dícheangail idir saoránaigh na hEorpa agus an tAontas Eorpach; faoi chuimsiú Airteagal 10, mír 2 de CAE, leagann COSAC béim ar an tábhacht, i ndáil le Bliain Eorpach na Saoránach, le fíordhíospóireacht phoiblí a sheoladh roimh na toghcháin d’fhonn rannpháirtíocht ard a spreagadh agus an ceangal idir na saoránaigh agus an tAontas Eorpach a neartú; i dtaca leis seo, ba cheart do Pharlaimintí agus do pháirtithe polaitíochta dul i mbun cainte tuilleadh mar éascaitheoirí díospóireachtaí faoi chúrsaí AE chun feasacht a ardú i measc saoránach maidir lena gcearta agus leis na dúshláin atá i gceist sna toghcháin Eorpacha.

| 10. | Creideann COSAC go bhfuil ról speisialta ag Parlaimintí i dtaca le naisc a bhunú idir saoránaigh agus cinnteoireacht san Eoraip freisin trí pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus páirtithe polaitiúla náisiúnta. Aithníonn sé gur cheart go mbeadh sé mar aidhm ag Parlaimintí úsáid níos mó a bhaint as na huirlisí atá ann cheana féin, ach measann sé nach mór sásraí nua a fháil freisin d’fhonn aghaidh a thabhairt go sásúil, do Pharlaimintí agus ar deireadh thiar do shaoránaigh, ar shaincheisteanna na dlisteanachta agus na cuntasachta daonlathaí. |
| --- | --- |

10.

Creideann COSAC go bhfuil ról speisialta ag Parlaimintí i dtaca le naisc a bhunú idir saoránaigh agus cinnteoireacht san Eoraip freisin trí pháirtithe polaitiúla Eorpacha agus páirtithe polaitiúla náisiúnta. Aithníonn sé gur cheart go mbeadh sé mar aidhm ag Parlaimintí úsáid níos mó a bhaint as na huirlisí atá ann cheana féin, ach measann sé nach mór sásraí nua a fháil freisin d’fhonn aghaidh a thabhairt go sásúil, do Pharlaimintí agus ar deireadh thiar do shaoránaigh, ar shaincheisteanna na dlisteanachta agus na cuntasachta daonlathaí.

| 11. | Iarrann COSAC mar sin, ar an gCoimisiún Eorpach agus ar an gComhairle Eorpach dul i mbun cainte le Parlaimintí agus teacht chun tosaigh le tograí coincréiteacha i gcomhair dlisteanacht agus cuntasacht dhaonlathach níos mó leis an gciall chéanna don phráinn agus don uaillmhian a bhain leis an dul chun cinn maidir le gnéithe eile de chuid AEA a thabhairt chun críche. |
| --- | --- |

11.

Iarrann COSAC mar sin, ar an gCoimisiún Eorpach agus ar an gComhairle Eorpach dul i mbun cainte le Parlaimintí agus teacht chun tosaigh le tograí coincréiteacha i gcomhair dlisteanacht agus cuntasacht dhaonlathach níos mó leis an gciall chéanna don phráinn agus don uaillmhian a bhain leis an dul chun cinn maidir le gnéithe eile de chuid AEA a thabhairt chun críche.

Fostaíocht don Aos Óg

| 12. | Iarann COSAC ar an gComhairle Eorpach i mí an Mheithimh bearta éifeachtacha práinneacha a chomhaontú chun dífhostaíocht i measc an aosa óig a chomhrac. Leagann COSAC béim ar an ngá le soghluaisteacht chuardaitheoirí óga poist agus oibrithe óga a chur chun cinn, lena n-áirítear trí chlár “Do Chéad Phost EURES” a neartú chun tacú le hearcaíocht trasteorann agus trí chlár “Erasmus” a chruthú d’oiliúint ghairmiúil. Leagann COSAC béim ar an tábhacht atá le fiontraíocht an aosa óig agus fiontraíocht bhan a spreagadh trí chur leis an sreabhadh creidmheasa chuig Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide lena n-áirítear forbairt an mhicri-chreidmheasa. |
| --- | --- |

12.

Iarann COSAC ar an gComhairle Eorpach i mí an Mheithimh bearta éifeachtacha práinneacha a chomhaontú chun dífhostaíocht i measc an aosa óig a chomhrac. Leagann COSAC béim ar an ngá le soghluaisteacht chuardaitheoirí óga poist agus oibrithe óga a chur chun cinn, lena n-áirítear trí chlár “Do Chéad Phost EURES” a neartú chun tacú le hearcaíocht trasteorann agus trí chlár “Erasmus” a chruthú d’oiliúint ghairmiúil. Leagann COSAC béim ar an tábhacht atá le fiontraíocht an aosa óig agus fiontraíocht bhan a spreagadh trí chur leis an sreabhadh creidmheasa chuig Fiontair Bheaga agus Mheánmhéide lena n-áirítear forbairt an mhicri-chreidmheasa.

Méadú

| 13. | Creideann COSAC, d’ainneoin an chomhtháthaithe níos cuimsithí atá ag tarlú agus dá samhlaítear in AE, gur cheart móiminteam i bpróiseas claochlaithe an mhéadaithe a choinneáil ar siúl, agus go gcaithfear leanúint de dheis réalaíoch an aontachais sa deireadh a thairiscint do thíortha is iarrthóirí agus is iarrthóirí ionchasacha d'fhonn na hathchóirithe is gá a dhreasú. |
| --- | --- |

13.

Creideann COSAC, d’ainneoin an chomhtháthaithe níos cuimsithí atá ag tarlú agus dá samhlaítear in AE, gur cheart móiminteam i bpróiseas claochlaithe an mhéadaithe a choinneáil ar siúl, agus go gcaithfear leanúint de dheis réalaíoch an aontachais sa deireadh a thairiscint do thíortha is iarrthóirí agus is iarrthóirí ionchasacha d'fhonn na hathchóirithe is gá a dhreasú.

| 14. | Tá COSAC ag tnúth le haontachas na Cróite leis an Aontas Eorpach an 1 Iúil, agus le rannpháirtíocht pharlaiminteoirí na Cróite mar chomhaltaí iomlána de chuid COSAC, ag tosú faoi Uachtaránacht na Liotuáine. |
| --- | --- |

14.

Tá COSAC ag tnúth le haontachas na Cróite leis an Aontas Eorpach an 1 Iúil, agus le rannpháirtíocht pharlaiminteoirí na Cróite mar chomhaltaí iomlána de chuid COSAC, ag tosú faoi Uachtaránacht na Liotuáine.

| 15. | Cuireann COSAC fáilte roimh an gcomhaontú ar thángthas air i mí Aibreáin idir an tSeirbia agus an Chosaiv, chomh maith leis an bPlean Forfheidhmithe a comhaontaíodh i mí na Bealtaine. Tugann COSAC dá aire an moladh ón gCoimisiún chun caibidlí a thosú leis an tSeirbia i dtaobh aontachas AE. Ina theannta sin, aithníonn COSAC an moladh ón gCoimisiún chun caibidlí a thosú leis an gCosaiv maidir le Comhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais agus tuarascáil an Choimisiúin maidir lena chur i bhfeidhm. |
| --- | --- |

15.

Cuireann COSAC fáilte roimh an gcomhaontú ar thángthas air i mí Aibreáin idir an tSeirbia agus an Chosaiv, chomh maith leis an bPlean Forfheidhmithe a comhaontaíodh i mí na Bealtaine. Tugann COSAC dá aire an moladh ón gCoimisiún chun caibidlí a thosú leis an tSeirbia i dtaobh aontachas AE. Ina theannta sin, aithníonn COSAC an moladh ón gCoimisiún chun caibidlí a thosú leis an gCosaiv maidir le Comhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais agus tuarascáil an Choimisiúin maidir lena chur i bhfeidhm.

| 16. | Iarrann COSAC ar an gComhairle tús a chur le caibidlí leis an tSeirbia agus le hIar-Phoblacht Iúgslavach na Macadóine maidir le haontachas AE, agus leis an gCosaiv maidir le Comhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais, agus freisin tugann sé dá aire an dul chun cinn a baineadh amach i gcaibidlí le Montainéagró agus leis an Tuirc, faoin gcoinníoll, go háirithe i gcás na Tuirce, go leanfar d’athchóirithe agus de chritéir Chóbanhávan a urramú. |
| --- | --- |

16.

Iarrann COSAC ar an gComhairle tús a chur le caibidlí leis an tSeirbia agus le hIar-Phoblacht Iúgslavach na Macadóine maidir le haontachas AE, agus leis an gCosaiv maidir le Comhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais, agus freisin tugann sé dá aire an dul chun cinn a baineadh amach i gcaibidlí le Montainéagró agus leis an Tuirc, faoin gcoinníoll, go háirithe i gcás na Tuirce, go leanfar d’athchóirithe agus de chritéir Chóbanhávan a urramú.

| 17. | Tá COSAC an-imníoch mar gheall ar na scéalta ón Tuirc. Ceann de chrainn taca an daonlathais is ea an ceart chun agóide síochánta mar aon le hiolrachas agus le caoinfhulaingt. Tá sé riachtanach aghaidh a thabhairt ar na seasaimh agus na treoshuímh éagsúla trí idirphlé agus trí chur in aghaidh a chéile go síochánta. Agus muinín aige go mbeidh an Tuirc ábalta an tréimhse achrannach seo a shárú, trí ról an daonlathais aibí a roghnú gan aon mhoill, leanfaidh COSAC de chreidiúint go daingean i bpeirspictíocht Eorpach na Tuirce agus ina ról mar mhórfhachtóir le haghaidh cobhsaíocht agus cothromaíocht gheopholaitiúil i dtíortha na Meánmhara agus an Mheánoirthir. Is mian le COSAC freisin AE a bheith i láthair, agus é diongbháilte chun na spriocanna seo a bhaint amach. |
| --- | --- |

17.

Tá COSAC an-imníoch mar gheall ar na scéalta ón Tuirc. Ceann de chrainn taca an daonlathais is ea an ceart chun agóide síochánta mar aon le hiolrachas agus le caoinfhulaingt. Tá sé riachtanach aghaidh a thabhairt ar na seasaimh agus na treoshuímh éagsúla trí idirphlé agus trí chur in aghaidh a chéile go síochánta. Agus muinín aige go mbeidh an Tuirc ábalta an tréimhse achrannach seo a shárú, trí ról an daonlathais aibí a roghnú gan aon mhoill, leanfaidh COSAC de chreidiúint go daingean i bpeirspictíocht Eorpach na Tuirce agus ina ról mar mhórfhachtóir le haghaidh cobhsaíocht agus cothromaíocht gheopholaitiúil i dtíortha na Meánmhara agus an Mheánoirthir. Is mian le COSAC freisin AE a bheith i láthair, agus é diongbháilte chun na spriocanna seo a bhaint amach.

| 18. | Tuigeann COSAC gur ghlac Tionól na hAlbáine cinntí comhréitigh a d’éiligh AE roimh thoghcháin pharlaiminteacha an 23 Meitheamh maidir le athchóirithe áirithe i réimse an riaracháin bhreithiúnaigh agus phoiblí agus maidir leis an athbhreithniú ar na Rialacha Nóis Imeachta parlaiminteacha chomh maith. Iarrann COSAC ar pháirtithe polaitiúla na hAlbáine as a bhfoirmeofar an rialtas nua leanúint mar sin féin de bheith tiomanta go hiomlán do riail an dlí. Cuireann COSAC béim ar an tábhacht a bhaineann leis an treochlár maidir le comhtháthú AE a chur i bhfeidhm d'fhonn a áirithiú go dtiocfaidh an Comhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais i bhfeidhm leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin. Iarrann COSAC ar a chomhaltaí an bhaint idirpharlaiminteach atá acu leis an dá thír a fhorbairt tuilleadh. |
| --- | --- |

18.

Tuigeann COSAC gur ghlac Tionól na hAlbáine cinntí comhréitigh a d’éiligh AE roimh thoghcháin pharlaiminteacha an 23 Meitheamh maidir le athchóirithe áirithe i réimse an riaracháin bhreithiúnaigh agus phoiblí agus maidir leis an athbhreithniú ar na Rialacha Nóis Imeachta parlaiminteacha chomh maith. Iarrann COSAC ar pháirtithe polaitiúla na hAlbáine as a bhfoirmeofar an rialtas nua leanúint mar sin féin de bheith tiomanta go hiomlán do riail an dlí. Cuireann COSAC béim ar an tábhacht a bhaineann leis an treochlár maidir le comhtháthú AE a chur i bhfeidhm d'fhonn a áirithiú go dtiocfaidh an Comhaontú Cobhsaíochta agus Comhlachais i bhfeidhm leis an mBoisnia agus an Heirseagaivéin. Iarrann COSAC ar a chomhaltaí an bhaint idirpharlaiminteach atá acu leis an dá thír a fhorbairt tuilleadh.

| 19. | Iarrann COSAC ar Pharlaimintí náisiúnta, mar institiúidí a bhfuiltear á gcur ar an eolas i dtaca le hiarratais ar bhallraíocht AE de réir Airteagal 49 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, baint níos mó, níos iomláine agus níos cuimsithí leis an díospóireacht ar mhéadú breise, mar mhodh chun díospóireacht phoiblí ar an tsaincheist ar an leibhéal náisiúnta ina mBallstáit féin, faoi seach, a fheabhsú. |
| --- | --- |

19.

Iarrann COSAC ar Pharlaimintí náisiúnta, mar institiúidí a bhfuiltear á gcur ar an eolas i dtaca le hiarratais ar bhallraíocht AE de réir Airteagal 49 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, baint níos mó, níos iomláine agus níos cuimsithí leis an díospóireacht ar mhéadú breise, mar mhodh chun díospóireacht phoiblí ar an tsaincheist ar an leibhéal náisiúnta ina mBallstáit féin, faoi seach, a fheabhsú.

Forbairt

| 20. | Meabhraíonn COSAC an gá atá le Spriocanna Forbartha na Mílaoise (SFM) a bhaint amach ina n-iomláine agus an deis stairiúil chun tógáil ar SFM agus ar na tosaíochtaí atá comhaontaithe go domhanda agus dá ndéantar ionadaíocht leo, chun aird pholaitiúil a tharraingt ar líon teoranta spriocanna indéanta agus iarrachtaí díreacha um chomhar idirnáisiúnta a dhíriú i dtreo an chéanna. |
| --- | --- |

20.

Meabhraíonn COSAC an gá atá le Spriocanna Forbartha na Mílaoise (SFM) a bhaint amach ina n-iomláine agus an deis stairiúil chun tógáil ar SFM agus ar na tosaíochtaí atá comhaontaithe go domhanda agus dá ndéantar ionadaíocht leo, chun aird pholaitiúil a tharraingt ar líon teoranta spriocanna indéanta agus iarrachtaí díreacha um chomhar idirnáisiúnta a dhíriú i dtreo an chéanna.

| 21. | Is eol do COSAC go bhfuil an spriocdháta chun SFM a bhaint amach ag teannadh linn, agus, go dtí go mbainfear amach iad, tá pléití domhanda ar conas tógáil ar SFM tosaithe d’fhonn iarracht a dhéanamh ar phrionsabail a chur in iúl le haghaidh sraith nua tosaíochtaí um chomhar idirnáisiúnta atá comhaontaithe go domhanda agus a bheidh dírithe ar dheireadh a chur le fíorbhochtaineacht. |
| --- | --- |

21.

Is eol do COSAC go bhfuil an spriocdháta chun SFM a bhaint amach ag teannadh linn, agus, go dtí go mbainfear amach iad, tá pléití domhanda ar conas tógáil ar SFM tosaithe d’fhonn iarracht a dhéanamh ar phrionsabail a chur in iúl le haghaidh sraith nua tosaíochtaí um chomhar idirnáisiúnta atá comhaontaithe go domhanda agus a bheidh dírithe ar dheireadh a chur le fíorbhochtaineacht.

| 22. | Aithníonn COSAC na tuairimí láidre a chuir eagraíochtaí sochaí sibhialta san Eoraip agus ar fud na cruinne in iúl maidir leis an ngá leis an gcreat forbartha nua a bhunú ar riachtanais, ar chearta agus ar thosaíochtaí na bpobal ag a bhfuil taithí ar bhochtaineacht, ar eisiamh agus ar idirdhealú. |
| --- | --- |

22.

Aithníonn COSAC na tuairimí láidre a chuir eagraíochtaí sochaí sibhialta san Eoraip agus ar fud na cruinne in iúl maidir leis an ngá leis an gcreat forbartha nua a bhunú ar riachtanais, ar chearta agus ar thosaíochtaí na bpobal ag a bhfuil taithí ar bhochtaineacht, ar eisiamh agus ar idirdhealú.

| 23. | Spreagann COSAC ceannairí AE chun tionscnaimh náisiúnta agus tionscnaimh áitiúla a fhorbairt atá dírithe ar chomhthoil le príomhthosaíochtaí an chomhraic i gcoinne na bochtaineachta agus an imeallaithe san Eoraip agus ar fud an domhain a chruthú, agus chun torthaí na dtionscnamh sin a chur in iúl. |
| --- | --- |

23.

Spreagann COSAC ceannairí AE chun tionscnaimh náisiúnta agus tionscnaimh áitiúla a fhorbairt atá dírithe ar chomhthoil le príomhthosaíochtaí an chomhraic i gcoinne na bochtaineachta agus an imeallaithe san Eoraip agus ar fud an domhain a chruthú, agus chun torthaí na dtionscnamh sin a chur in iúl.

| 24. | Cuireann COSAC béim ar an ngá atá le hoibriú i dtreo neartú leanúnach a bheith á dhéanamh ar na cláir um chomhar forbartha de chuid AE agus na mBallstát, trína ngealltanais a sheachadadh maidir le cainníocht cabhrach agus le cáilíocht cabhrach; agus chun deireadh a chur le gach cineál cabhrach ceangailte, i gcomhréir le Dearbhú Pháras agus le Comhpháirtíocht Busan um Chomhar Forbartha Éifeachtach. |
| --- | --- |

24.

Cuireann COSAC béim ar an ngá atá le hoibriú i dtreo neartú leanúnach a bheith á dhéanamh ar na cláir um chomhar forbartha de chuid AE agus na mBallstát, trína ngealltanais a sheachadadh maidir le cainníocht cabhrach agus le cáilíocht cabhrach; agus chun deireadh a chur le gach cineál cabhrach ceangailte, i gcomhréir le Dearbhú Pháras agus le Comhpháirtíocht Busan um Chomhar Forbartha Éifeachtach.

| 25. | Iarrann COSAC ar Pharlaimintí náisiúnta baint níos mó, níos iomláine agus níos cuimsithí leis an díospóireacht um fhorbairt mar mhodh chun díospóireacht phoiblí ar an tsaincheist seo ar an leibhéal náisiúnta ina mBallstáit faoi seach a fheabhsú. |
| --- | --- |

25.

Iarrann COSAC ar Pharlaimintí náisiúnta baint níos mó, níos iomláine agus níos cuimsithí leis an díospóireacht um fhorbairt mar mhodh chun díospóireacht phoiblí ar an tsaincheist seo ar an leibhéal náisiúnta ina mBallstáit faoi seach a fheabhsú.

Coimhdeacht

| 26. | Aithníonn COSAC obair an Choimisiúin maidir le déileáil leis an líon mór tuairimí réasúnaithe a chuir Parlaimintí náisiúnta chuige. Áitíonn COSAC, áfach, ar an gCoimisiún freagra níos tapúla a thabhairt ar thuairimí réasúnaithe ó Pharlaimintí náisiúnta agus níos mó fócais a bheith aige ar na hargóintí atá i ngach tuairim réasúnaithe. |
| --- | --- |

26.

Aithníonn COSAC obair an Choimisiúin maidir le déileáil leis an líon mór tuairimí réasúnaithe a chuir Parlaimintí náisiúnta chuige. Áitíonn COSAC, áfach, ar an gCoimisiún freagra níos tapúla a thabhairt ar thuairimí réasúnaithe ó Pharlaimintí náisiúnta agus níos mó fócais a bheith aige ar na hargóintí atá i ngach tuairim réasúnaithe.

| 27. | Cé go bhfuil meas ag COSAC ar na socruithe praiticiúla a d’fhoilsigh an tUachtarán Barroso in 2009, creideann sé gur féidir ceachtanna a fhoghlaim ó thaithí an chéad “cárta buí” mar fhreagra ar thogra “Monti II” (1). De réir cleachtais, bhí éiginnteacht áirithe ag baint leis socruithe seo tar éis an chéad chárta bhuí a thruicearú agus iarrann COSAC, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún an chaoi ar cheart na socruithe seo a oibriú do na cártaí buí agus oráiste araon a athbhreithniú, a fheabhsú agus a shoiléiriú. |
| --- | --- |

27.

Cé go bhfuil meas ag COSAC ar na socruithe praiticiúla a d’fhoilsigh an tUachtarán Barroso in 2009, creideann sé gur féidir ceachtanna a fhoghlaim ó thaithí an chéad “cárta buí” mar fhreagra ar thogra “Monti II” (1). De réir cleachtais, bhí éiginnteacht áirithe ag baint leis socruithe seo tar éis an chéad chárta bhuí a thruicearú agus iarrann COSAC, dá bhrí sin, ar an gCoimisiún an chaoi ar cheart na socruithe seo a oibriú do na cártaí buí agus oráiste araon a athbhreithniú, a fheabhsú agus a shoiléiriú.

| 28. | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún, san athbhreithniú seo, a lua, go háirithe, conas agus cathain ba cheart a fhreagraí a eisiúint mar fhreagra ar na cártaí a truicearaíodh amhlaidh agus an fráma ama ina ndéanfar é seo. |
| --- | --- |

28.

Iarrann COSAC ar an gCoimisiún, san athbhreithniú seo, a lua, go háirithe, conas agus cathain ba cheart a fhreagraí a eisiúint mar fhreagra ar na cártaí a truicearaíodh amhlaidh agus an fráma ama ina ndéanfar é seo.

| 29. | Iarrann COSAC freisin ar an gCoimisiún an bealach a aithint ina ndéanfaidh sé cumarsáid le Parlaimintí náisiúnta sa chás go mbeidh cárta truiceartha agus spreagann sé an Coimisiún dul i ngleic go sonrach leis na hábhair imní arna dtarraingt anuas ag Parlaimintí náisiúnta ina dtuairimí réasúnaithe. Sa chomhthéacs seo tugann COSAC dá aire gur rud é, i Márta 2013, tar éis iarraidh ar an gCoimisiún i dtuairimí XLVIII COSAC, go bhfuair na Parlaimintí náisiúnta sin a thíolaic Tuairimí Réasúnaithe maidir le togra Monti II litreacha ón gCoimisiún inar soláthraíodh réasúnú ar cén fáth gur mheas sé nár sáraíodh prionsabal na coimhdeachta. Tugann COSAC dá aire, áfach, go raibh an freagra cineálach agus nach ndeachthas i ngleic ann leis na hargóintí sonracha a thóg na Parlaimintí náisiúnta aonair. |
| --- | --- |

29.

Iarrann COSAC freisin ar an gCoimisiún an bealach a aithint ina ndéanfaidh sé cumarsáid le Parlaimintí náisiúnta sa chás go mbeidh cárta truiceartha agus spreagann sé an Coimisiún dul i ngleic go sonrach leis na hábhair imní arna dtarraingt anuas ag Parlaimintí náisiúnta ina dtuairimí réasúnaithe. Sa chomhthéacs seo tugann COSAC dá aire gur rud é, i Márta 2013, tar éis iarraidh ar an gCoimisiún i dtuairimí XLVIII COSAC, go bhfuair na Parlaimintí náisiúnta sin a thíolaic Tuairimí Réasúnaithe maidir le togra Monti II litreacha ón gCoimisiún inar soláthraíodh réasúnú ar cén fáth gur mheas sé nár sáraíodh prionsabal na coimhdeachta. Tugann COSAC dá aire, áfach, go raibh an freagra cineálach agus nach ndeachthas i ngleic ann leis na hargóintí sonracha a thóg na Parlaimintí náisiúnta aonair.

| 30. | Mar fhocal scoir, creideann COSAC gur leor, i bhformhór na gcásanna, an tréimhse ocht seachtaine a thugtar chun coimhdeacht a ghrinnscrúdú. I gcomhthéacs na díospóireachta ar thodhchaí AE, áfach, tugann sé chun suntais gur cheart an tuairim ó Pharlaimintí náisiúnta go mba fhurasta an próiseas, agus go ndéanfaí tionchar tréimhsí saoire agus sosa pharlaimintigh a mhaolú, de thoradh tréimhse níos faide, a chur i gcuntas in athbhreithniú Conartha sa todhchaí, agus sonraíonn sé nach mbeadh moilliú suntasach ar an nós imeachta reachtach Eorpach i gceist de thoradh fadaithe. |
| --- | --- |

30.

Mar fhocal scoir, creideann COSAC gur leor, i bhformhór na gcásanna, an tréimhse ocht seachtaine a thugtar chun coimhdeacht a ghrinnscrúdú. I gcomhthéacs na díospóireachta ar thodhchaí AE, áfach, tugann sé chun suntais gur cheart an tuairim ó Pharlaimintí náisiúnta go mba fhurasta an próiseas, agus go ndéanfaí tionchar tréimhsí saoire agus sosa pharlaimintigh a mhaolú, de thoradh tréimhse níos faide, a chur i gcuntas in athbhreithniú Conartha sa todhchaí, agus sonraíonn sé nach mbeadh moilliú suntasach ar an nós imeachta reachtach Eorpach i gceist de thoradh fadaithe.

Idirphlé polaitiúil

| 31. | Ceapann COSAC gur cheart páirt níos éifeachtaí a bheith ag Parlaimintí náisiúnta i bpróiseas reachtach an Aontais Eorpaigh ní amháin mar chaomhnóirí ar phrionsabal na coimhdeachta, ach freisin mar rannpháirtithe gníomhacha sa phróiseas sin. Tá níos mó i gceist leis seo ná tuairimí réasúnaithe ar dhréachtghníomhartha reachtacha a ghlacadh lena bhfhéadfaí na gníomhartha sin a chosc agus bheadh dearcadh níos dearfaí, níos breithnithe agus níos iomlánaíche ag baint leo lena bhféadfadh Parlaimintí iarraidh ar an gCoimisiún tograí reachtacha a chreideann siad a bheith riachtanach a fhorbairt nó moltaí atá ann cheana féin ar chúiseanna sonracha luaite a athbhreithniú agus a oiriúnú. |
| --- | --- |

31.

Ceapann COSAC gur cheart páirt níos éifeachtaí a bheith ag Parlaimintí náisiúnta i bpróiseas reachtach an Aontais Eorpaigh ní amháin mar chaomhnóirí ar phrionsabal na coimhdeachta, ach freisin mar rannpháirtithe gníomhacha sa phróiseas sin. Tá níos mó i gceist leis seo ná tuairimí réasúnaithe ar dhréachtghníomhartha reachtacha a ghlacadh lena bhfhéadfaí na gníomhartha sin a chosc agus bheadh dearcadh níos dearfaí, níos breithnithe agus níos iomlánaíche ag baint leo lena bhféadfadh Parlaimintí iarraidh ar an gCoimisiún tograí reachtacha a chreideann siad a bheith riachtanach a fhorbairt nó moltaí atá ann cheana féin ar chúiseanna sonracha luaite a athbhreithniú agus a oiriúnú.

| 32. | Tugtar dá aire le hAirteagal 12 den Chonradh ar an Aontas Eorpach go rannchuidíonn na Parlaimintí náisiúnta go gníomhach le dea-fheidhmiú an Aontais agus sa chomhthéacs sin leanfaidh COSAC de bheith ag féachaint leis an mbaint dhearfach bhreise ag Parlaimintí náisiúnta sa phróiseas reachtach a fheabhsú agus a chur chun cinn. |
| --- | --- |

32.

Tugtar dá aire le hAirteagal 12 den Chonradh ar an Aontas Eorpach go rannchuidíonn na Parlaimintí náisiúnta go gníomhach le dea-fheidhmiú an Aontais agus sa chomhthéacs sin leanfaidh COSAC de bheith ag féachaint leis an mbaint dhearfach bhreise ag Parlaimintí náisiúnta sa phróiseas reachtach a fheabhsú agus a chur chun cinn.

| 33. | Iarrann COSAC ar an gCoimisiún laistigh de chomhthéacs reatha an idirphléite pholaitiúil aon iarrataí aonair nó comhchoiteanna ó Pharlaimintí náisiúnta ar thograí nua reachtacha a bhreithniú. |
| --- | --- |

33.

Iarrann COSAC ar an gCoimisiún laistigh de chomhthéacs reatha an idirphléite pholaitiúil aon iarrataí aonair nó comhchoiteanna ó Pharlaimintí náisiúnta ar thograí nua reachtacha a bhreithniú.

| 34. | Tugann COSAC dá aire an tábhacht mhéadaithe atá le grinnscrúdú Parlaimintí náisiúnta maidir leis an bpróiseas reachtach. I gcomhthéacs áirithe thoghcháin na hEorpa 2014, tarraingíonn COSAC aird Troika na hUachtaránachta, na Comhairle, Pharlaimint na hEorpa, agus an Choimisiúin ar an ngá le ham cuí a cheadú chun grinnscrúdú náisiúnta a dhéanamh sula gcuirfear reachtaíocht i gcrích. |
| --- | --- |

34.

Tugann COSAC dá aire an tábhacht mhéadaithe atá le grinnscrúdú Parlaimintí náisiúnta maidir leis an bpróiseas reachtach. I gcomhthéacs áirithe thoghcháin na hEorpa 2014, tarraingíonn COSAC aird Troika na hUachtaránachta, na Comhairle, Pharlaimint na hEorpa, agus an Choimisiúin ar an ngá le ham cuí a cheadú chun grinnscrúdú náisiúnta a dhéanamh sula gcuirfear reachtaíocht i gcrích.

| 35. | Iarrann COSAC freisin ar an gCoimisiún aird ar leith a thabhairt, agus breithniú ar leith a dhéanamh, ar thuairimí ar thogra reachtach sonrach nó ar ghnéithe sonracha de thogra a eisíodh i gcomhthéacs an idirphléite pholaitiúil ag aon trian ar a laghad de Pharlaimintí náisiúnta. |
| --- | --- |

35.

Iarrann COSAC freisin ar an gCoimisiún aird ar leith a thabhairt, agus breithniú ar leith a dhéanamh, ar thuairimí ar thogra reachtach sonrach nó ar ghnéithe sonracha de thogra a eisíodh i gcomhthéacs an idirphléite pholaitiúil ag aon trian ar a laghad de Pharlaimintí náisiúnta.

| 36. | Iarrtar ar an gCoimisiún nuashonrú a thabhairt do Pharlaimintí náisiúnta roimh ré i scríbhinn nó ag cruinniú de Chathaoirligh COSAC nó ag cruinniú Iomlánach dá éis sin nó ag aon chomhdháil chuí ábhartha idirpharlaiminteach eile arna heagrú ag an Uachtaránacht maidir lena freagraí ar aon iarrataí den sórt sin nó ar aon tuairimí polaitiúla a fuarthas mar a leagtar amach thuas. |
| --- | --- |

36.

Iarrtar ar an gCoimisiún nuashonrú a thabhairt do Pharlaimintí náisiúnta roimh ré i scríbhinn nó ag cruinniú de Chathaoirligh COSAC nó ag cruinniú Iomlánach dá éis sin nó ag aon chomhdháil chuí ábhartha idirpharlaiminteach eile arna heagrú ag an Uachtaránacht maidir lena freagraí ar aon iarrataí den sórt sin nó ar aon tuairimí polaitiúla a fuarthas mar a leagtar amach thuas.

| 37. | D’fhonn feabhas a chur ar rannpháirtíocht Parlaimintí náisiúnta sa phróiseas foirmithe beartas réamhtheachtach, agus ar an mbaint atá acu leis an bpróiseas céanna, iarrann COSAC ar an gCoimisiún a áirithiú go gcuirfear na Parlaimintí náisiúnta san airdeall go speisialta faoi gach comhairliúchán poiblí de chuid an Choimisiúin nuair a sheoltar iad, mar a éilítear i dtuairimí XLVII COSAC, agus aird ar leith a thabhairt ar aon tuairimí a thugann Parlaimintí maidir le haon chomhairliúcháin den sórt sin. |
| --- | --- |

37.

D’fhonn feabhas a chur ar rannpháirtíocht Parlaimintí náisiúnta sa phróiseas foirmithe beartas réamhtheachtach, agus ar an mbaint atá acu leis an bpróiseas céanna, iarrann COSAC ar an gCoimisiún a áirithiú go gcuirfear na Parlaimintí náisiúnta san airdeall go speisialta faoi gach comhairliúchán poiblí de chuid an Choimisiúin nuair a sheoltar iad, mar a éilítear i dtuairimí XLVII COSAC, agus aird ar leith a thabhairt ar aon tuairimí a thugann Parlaimintí maidir le haon chomhairliúcháin den sórt sin.

---

(1)  COIM (2012) 130

---