# Επίσημη Εφημερίδα C 327/2013

| | ISSN 1977-0901
  doi:10.3000/19770901.C_2013.327.ell |
| --- | --- |
| Επίσημη Εφημερίδα
  της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327 |
| | |
| Έκδοση στην ελληνική γλώσσα | Ανακοινώσεις και Πληροφορίες | 56ό έτος12 Νοεμβρίου 2013 |

ISSN 1977-0901

doi:10.3000/19770901.C_2013.327.ell

Επίσημη Εφημερίδα

της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327

Έκδοση στην ελληνική γλώσσα

Ανακοινώσεις και Πληροφορίες

56ό έτος12 Νοεμβρίου 2013

---

| Ανακοίνωση αριθ | Περιεχόμενα | Σελίδα |
| --- | --- | --- |
| | I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις |
| | ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ |
| | Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή |
| | 491η σύνοδος ολομέλειας της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 |
| 2013/C 327/01 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Το ανεξερεύνητο οικονομικό δυναμικό της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ — Μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων (διερευνητική γνωμοδότηση) | 1 |
| 2013/C 327/02 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών στις σχέσεις ΕΕ-Σερβίας | 5 |

Ανακοίνωση αριθ

Περιεχόμενα

Σελίδα

I   Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

491η σύνοδος ολομέλειας της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013

2013/C 327/01

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Το ανεξερεύνητο οικονομικό δυναμικό της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ — Μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων (διερευνητική γνωμοδότηση)

1

2013/C 327/02

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών στις σχέσεις ΕΕ-Σερβίας

5

| | III   Προπαρασκευαστικές πράξεις |
| --- | --- |
| | ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ |
| | 491η σύνοδος ολομέλειας της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 |
| 2013/C 327/03 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πράσινη Βίβλος «Μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίαςCOM(2013) 150 final/2 | 11 |
| 2013/C 327/04 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή για τη διαχείριση τελωνειακών κινδύνων και την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδαςCOM(2012) 793 final | 15 |
| 2013/C 327/05 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Χάραξη ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για το λιανικό εμπόριοCOM(2013) 36 final | 20 |
| 2013/C 327/06 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πράσινη βίβλος για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην αλυσίδα εφοδιασμού από επιχείρηση σε επιχείρηση τροφίμων και άλλων καταναλωτικών προϊόντων στην ΕυρώπηCOM(2013) 37 final | 26 |
| 2013/C 327/07 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Έξυπνη νομοθεσία — Ανταπόκριση στις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεωνCOM(2013) 122 τελικό | 33 |
| 2013/C 327/08 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος στήριξης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματοςCOM(2013) 107 final — 2013/0064 (COD) | 38 |
| 2013/C 327/09 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (Αναδιατύπωση)COM(2013) 162 final — 2013/0089 (COD) | 42 |
| 2013/C 327/10 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 78/660/ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών και πληροφοριών για την πολυμορφία από ορισμένες μεγάλες εταιρείες και ομίλουςCOM(2013) 207 final — 2013/0110 (COD) | 47 |
| 2013/C 327/11 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της απλούστευσης της αποδοχής ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2012COM(2013) 228 final — 2013/119 (COD) | 52 |
| 2013/C 327/12 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών — Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης: επενδύοντας στις δεξιότητες για καλύτερα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματαCOM(2012) 669 final | 58 |
| 2013/C 327/13 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παραγωγή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού και των συναφών προϊόντωνCOM(2012) 788 final — 2012/0366 (COD) | 65 |
| 2013/C 327/14 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή βιομηχανία για την ανάπτυξη και την οικονομική ανάκαμψη — Επικαιροποίηση της ανακοίνωσης για τη βιομηχανική πολιτικήCOM(2012) 582 final | 82 |
| 2013/C 327/15 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό του καθεστώτος συναλλαγών που εφαρμόζεται σε ορισμένα εμπορεύματα που προέρχονται από τη μεταποίησηCOM(2013) 106 final — 2013/0063 (COD) | 90 |
| 2013/C 327/16 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της ΕυρώπηςCOM(2012) 673 finalΈκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ) — Σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμούCOM(2012) 670 final και Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Έκθεση σχετικά με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίαςCOM(2012) 672 final | 93 |
| 2013/C 327/17 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για μέτρα μείωσης του κόστους εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιώνCOM(2013) 147 final — 2013/0080 (COD) | 102 |
| 2013/C 327/18 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πολυετή χρηματοδότηση της δράσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοίακαι από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίουCOM(2013) 174 final — 2013/0092 COD | 108 |
| 2013/C 327/19 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πλαισίου όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και τη χρηματοοικονομική διαφάνεια των λιμένωνCOM (2013) 296 final — 2013/0157 (COD) | 111 |
| 2013/C 327/20 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Κοινοί κανόνες αποζημίωσης και παροχής βοήθειας στους επιβάτες αεροπορικών μεταφορών (κυλιόμενο πρόγραμμα)COM(2013) 130 final | 115 |
| 2013/C 327/21 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Τέταρτη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές η οποία αποτελείται από τα επτά ακόλουθα έγγραφα: «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για την τέταρτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους — ολοκλήρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξηςCOM(2013) 25 final,Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1192/69 του Συμβουλίου περί κοινών κανόνων για τη διευθέτηση των λογαριασμών των σιδηροδρομικών επιχειρήσεωνCOM(2013) 26 final — 2013/0013 (COD),Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2004COM(2013) 27 final — 2013/0014 (COD),Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 σχετικά με το άνοιγμα της αγοράς εγχώριων επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορώνCOM(2013) 28 final — 2013/0028 (COD),Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Νοεμβρίου 2012 για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου, όσον αφορά το άνοιγμα της αγοράς εσωτερικών σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών και τη διακυβέρνηση της σιδηροδρομικής υποδομήςCOM(2013) 29 final — 2013/0029 (COD),Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (αναδιατύπωση)COM(2013) 30 final — 2013/0015 (COD) καιΠρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων (αναδιατύπωση)COM(2013) 31 final — 2013/0016 (COD) | 122 |
| 2013/C 327/22 | Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 96/53/ΕΚ, της 25ης Ιουλίου 1996, σχετικά με τον καθορισμό, για ορισμένα οδικά οχήματα που κυκλοφορούν στην Κοινότητα, των μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και των μέγιστων επιτρεπόμενων βαρών στις διεθνείς μεταφορέςCOM(2013) 195 final/2 — 2013/0105 (COD) | 133 |

III   Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

491η σύνοδος ολομέλειας της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013

2013/C 327/03

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πράσινη Βίβλος «Μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίαςCOM(2013) 150 final/2

COM(2013) 150 final/2

11

2013/C 327/04

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή για τη διαχείριση τελωνειακών κινδύνων και την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδαςCOM(2012) 793 final

COM(2012) 793 final

15

2013/C 327/05

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Χάραξη ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για το λιανικό εμπόριοCOM(2013) 36 final

COM(2013) 36 final

20

2013/C 327/06

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πράσινη βίβλος για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην αλυσίδα εφοδιασμού από επιχείρηση σε επιχείρηση τροφίμων και άλλων καταναλωτικών προϊόντων στην ΕυρώπηCOM(2013) 37 final

COM(2013) 37 final

26

2013/C 327/07

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Έξυπνη νομοθεσία — Ανταπόκριση στις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεωνCOM(2013) 122 τελικό

COM(2013) 122 τελικό

33

2013/C 327/08

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος στήριξης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματοςCOM(2013) 107 final — 2013/0064 (COD)

COM(2013) 107 final — 2013/0064 (COD)

38

2013/C 327/09

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (Αναδιατύπωση)COM(2013) 162 final — 2013/0089 (COD)

COM(2013) 162 final — 2013/0089 (COD)

42

2013/C 327/10

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 78/660/ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών και πληροφοριών για την πολυμορφία από ορισμένες μεγάλες εταιρείες και ομίλουςCOM(2013) 207 final — 2013/0110 (COD)

COM(2013) 207 final — 2013/0110 (COD)

47

2013/C 327/11

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της απλούστευσης της αποδοχής ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2012COM(2013) 228 final — 2013/119 (COD)

COM(2013) 228 final — 2013/119 (COD)

52

2013/C 327/12

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών — Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης: επενδύοντας στις δεξιότητες για καλύτερα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματαCOM(2012) 669 final

COM(2012) 669 final

58

2013/C 327/13

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παραγωγή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού και των συναφών προϊόντωνCOM(2012) 788 final — 2012/0366 (COD)

COM(2012) 788 final — 2012/0366 (COD)

65

2013/C 327/14

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή βιομηχανία για την ανάπτυξη και την οικονομική ανάκαμψη — Επικαιροποίηση της ανακοίνωσης για τη βιομηχανική πολιτικήCOM(2012) 582 final

COM(2012) 582 final

82

2013/C 327/15

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό του καθεστώτος συναλλαγών που εφαρμόζεται σε ορισμένα εμπορεύματα που προέρχονται από τη μεταποίησηCOM(2013) 106 final — 2013/0063 (COD)

COM(2013) 106 final — 2013/0063 (COD)

90

2013/C 327/16

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της ΕυρώπηςCOM(2012) 673 finalΈκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ) — Σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμούCOM(2012) 670 final και Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Έκθεση σχετικά με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίαςCOM(2012) 672 final

COM(2012) 673 final

COM(2012) 670 final

COM(2012) 672 final

93

2013/C 327/17

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για μέτρα μείωσης του κόστους εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιώνCOM(2013) 147 final — 2013/0080 (COD)

COM(2013) 147 final — 2013/0080 (COD)

102

2013/C 327/18

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πολυετή χρηματοδότηση της δράσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοίακαι από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίουCOM(2013) 174 final — 2013/0092 COD

COM(2013) 174 final — 2013/0092 COD

108

2013/C 327/19

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πλαισίου όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και τη χρηματοοικονομική διαφάνεια των λιμένωνCOM (2013) 296 final — 2013/0157 (COD)

COM (2013) 296 final — 2013/0157 (COD)

111

2013/C 327/20

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Κοινοί κανόνες αποζημίωσης και παροχής βοήθειας στους επιβάτες αεροπορικών μεταφορών (κυλιόμενο πρόγραμμα)COM(2013) 130 final

COM(2013) 130 final

115

2013/C 327/21

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Τέταρτη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές η οποία αποτελείται από τα επτά ακόλουθα έγγραφα: «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για την τέταρτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους — ολοκλήρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξηςCOM(2013) 25 final,Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1192/69 του Συμβουλίου περί κοινών κανόνων για τη διευθέτηση των λογαριασμών των σιδηροδρομικών επιχειρήσεωνCOM(2013) 26 final — 2013/0013 (COD),Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2004COM(2013) 27 final — 2013/0014 (COD),Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 σχετικά με το άνοιγμα της αγοράς εγχώριων επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορώνCOM(2013) 28 final — 2013/0028 (COD),Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Νοεμβρίου 2012 για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου, όσον αφορά το άνοιγμα της αγοράς εσωτερικών σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών και τη διακυβέρνηση της σιδηροδρομικής υποδομήςCOM(2013) 29 final — 2013/0029 (COD),Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (αναδιατύπωση)COM(2013) 30 final — 2013/0015 (COD) καιΠρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων (αναδιατύπωση)COM(2013) 31 final — 2013/0016 (COD)

COM(2013) 25 final,

COM(2013) 26 final — 2013/0013 (COD),

COM(2013) 27 final — 2013/0014 (COD),

COM(2013) 28 final — 2013/0028 (COD),

COM(2013) 29 final — 2013/0029 (COD),

COM(2013) 30 final — 2013/0015 (COD) και

COM(2013) 31 final — 2013/0016 (COD)

122

2013/C 327/22

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 96/53/ΕΚ, της 25ης Ιουλίου 1996, σχετικά με τον καθορισμό, για ορισμένα οδικά οχήματα που κυκλοφορούν στην Κοινότητα, των μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και των μέγιστων επιτρεπόμενων βαρών στις διεθνείς μεταφορέςCOM(2013) 195 final/2 — 2013/0105 (COD)

COM(2013) 195 final/2 — 2013/0105 (COD)

133

| EL | |
| --- | --- |

EL

---

I Ψηφίσματα, συστάσεις και γνωμοδοτήσεις

ΓΝΩΜΟΔΟΤΗΣΕΙΣ

Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή

491η σύνοδος ολομέλειας της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/1 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/1

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Το ανεξερεύνητο οικονομικό δυναμικό της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ — Μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων» (διερευνητική γνωμοδότηση)

2013/C 327/01

Εισηγητής: κ. HENCKS

Στις 15 Απριλίου 2013, ο κ. Vytautas LEŠKEVIČIUS, Υφυπουργός εξωτερικών υποθέσεων, ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, εξ ονόματος της μελλοντικής λιθουανικής προεδρίας, να καταρτίσει διερευνητική γνωμοδότηση με θέμα

"Το ανεξερεύνητο οικονομικό δυναμικό της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ – Μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων".

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 27 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 170 ψήφους υπέρ, 10 κατά και 2 αποχές.

1.   Ιστορικό

| 1.1 | Σκοπός της παρούσας διερευνητικής γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ είναι να αποσαφηνίσει την ειδική συμβολή των δημόσιων επιχειρήσεων στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Επίσης, θα διευκρινίσει τα ειδικά διακυβεύματα που υφίστανται όσον αφορά τις πολιτικές και τα όργανα της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.1

Σκοπός της παρούσας διερευνητικής γνωμοδότησης της ΕΟΚΕ είναι να αποσαφηνίσει την ειδική συμβολή των δημόσιων επιχειρήσεων στην ανταγωνιστικότητα της ΕΕ. Επίσης, θα διευκρινίσει τα ειδικά διακυβεύματα που υφίστανται όσον αφορά τις πολιτικές και τα όργανα της ΕΕ.

| 1.2 | Η γνωμοδότηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των Συνθηκών, οι οποίες παρέχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια στα κράτη μέλη όσον αφορά τον ορισμό, την οργάνωση και τη χρηματοδότηση των υπηρεσιών γενικού συμφέροντος. Επίσης σύμφωνα με τις Συνθήκες, τα κράτη μέλη διαθέτουν αρμοδιότητες ως προς την επιλογή και το νομικό καθεστώς (ιδιωτικό, δημόσιο, ή σύμπραξη δημόσιου/ιδιωτικού τομέα) των επιχειρήσεων στις οποίες έχουν αναθέσει την εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους (1). |
| --- | --- |

1.2

Η γνωμοδότηση αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο των Συνθηκών, οι οποίες παρέχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια στα κράτη μέλη όσον αφορά τον ορισμό, την οργάνωση και τη χρηματοδότηση των υπηρεσιών γενικού συμφέροντος. Επίσης σύμφωνα με τις Συνθήκες, τα κράτη μέλη διαθέτουν αρμοδιότητες ως προς την επιλογή και το νομικό καθεστώς (ιδιωτικό, δημόσιο, ή σύμπραξη δημόσιου/ιδιωτικού τομέα) των επιχειρήσεων στις οποίες έχουν αναθέσει την εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους (1).

| 1.3 | Κάθε δημόσια αρχή μπορεί κατά περίπτωση να αποφασίζει αν θα χρησιμοποιήσει μία δημόσια επιχείρηση ως μέσο δράσης, με κριτήριο την ανάλυση ενός τομέα, τους στόχους και τις αποστολές που έχουν καθοριστεί, ή τους μακροπρόθεσμους στόχους που πρέπει να επιδιωχθούν. |
| --- | --- |

1.3

Κάθε δημόσια αρχή μπορεί κατά περίπτωση να αποφασίζει αν θα χρησιμοποιήσει μία δημόσια επιχείρηση ως μέσο δράσης, με κριτήριο την ανάλυση ενός τομέα, τους στόχους και τις αποστολές που έχουν καθοριστεί, ή τους μακροπρόθεσμους στόχους που πρέπει να επιδιωχθούν.

| 1.4 | Σύμφωνα με την οδηγία 80/723/EOK της Επιτροπής, της 25ης Ιουνίου 1980, για την διαφάνεια των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων, ως «δημόσια επιχείρηση» νοείται: "κάθε επιχείρηση στην οποία οι αρχές μπορούν να ασκούν άμεσα ή έμμεσα αποφασιστική επιρροή λόγω κυριότητας ή χρηματοοικονομικής συμμετοχής τους σε αυτήν ή δυνάμει των κανόνων που την διέπουν.


  Η καθοριστική αυτή επιρροή εκ μέρους των δημοσίων αρχών τεκμαίρεται όταν οι εν λόγω αρχές, έμμεσα ή άμεσα:







  α) | έχουν το μεγαλύτερο μέρος του καλυφθέντος κεφαλαίου μιας επιχείρησης, ή |
| --- | --- | --- |

1.4

Σύμφωνα με την οδηγία 80/723/EOK της Επιτροπής, της 25ης Ιουνίου 1980, για την διαφάνεια των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των κρατών μελών και των δημοσίων επιχειρήσεων, ως «δημόσια επιχείρηση» νοείται: "κάθε επιχείρηση στην οποία οι αρχές μπορούν να ασκούν άμεσα ή έμμεσα αποφασιστική επιρροή λόγω κυριότητας ή χρηματοοικονομικής συμμετοχής τους σε αυτήν ή δυνάμει των κανόνων που την διέπουν.

Η καθοριστική αυτή επιρροή εκ μέρους των δημοσίων αρχών τεκμαίρεται όταν οι εν λόγω αρχές, έμμεσα ή άμεσα:

α)

έχουν το μεγαλύτερο μέρος του καλυφθέντος κεφαλαίου μιας επιχείρησης, ή

| β) | θέτουν την πλειονότητα των ψήφων οι οποίες αντιστοιχούν στους τίτλους που έχει εκδώσει η επιχείρηση, ή |
| --- | --- |

β)

θέτουν την πλειονότητα των ψήφων οι οποίες αντιστοιχούν στους τίτλους που έχει εκδώσει η επιχείρηση, ή

| γ) | μπορούν να διορίζουν περισσότερα από τα μισά μέλη του διοικητικού, διευθυντικού ή εποπτικού οργάνου της επιχείρησης". |
| --- | --- |

γ)

μπορούν να διορίζουν περισσότερα από τα μισά μέλη του διοικητικού, διευθυντικού ή εποπτικού οργάνου της επιχείρησης".

| 1.5 | Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν κατά το παρελθόν δημιουργήσει δημόσιες επιχειρήσεις, είτε άμεσα, είτε μετατρέποντας ιδιωτικές επιχειρήσεις σε κρατικές ή δημοτικές. Το έπραξαν για πολλούς και διάφορους λόγους, όπως:






  — | Υλοποίηση στόχων στρατηγικής σημασίας που αφορούν την εξωτερική ή εσωτερική ασφάλεια, ή την ασφάλεια του εφοδιασμού σε αγαθά και υπηρεσίες ουσιώδους σημασίας, |
| --- | --- | --- |

1.5

Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν κατά το παρελθόν δημιουργήσει δημόσιες επιχειρήσεις, είτε άμεσα, είτε μετατρέποντας ιδιωτικές επιχειρήσεις σε κρατικές ή δημοτικές. Το έπραξαν για πολλούς και διάφορους λόγους, όπως:

—

Υλοποίηση στόχων στρατηγικής σημασίας που αφορούν την εξωτερική ή εσωτερική ασφάλεια, ή την ασφάλεια του εφοδιασμού σε αγαθά και υπηρεσίες ουσιώδους σημασίας,

| — | Κατασκευή των υποδομών που είναι απαραίτητες για τον οικονομικό και κοινωνικό βίο, |
| --- | --- |

—

Κατασκευή των υποδομών που είναι απαραίτητες για τον οικονομικό και κοινωνικό βίο,

| — | Κινητοποίηση πολύ σημαντικών επενδύσεων (ιδιαίτερα μετά από τους δύο παγκόσμιους πολέμους), |
| --- | --- |

—

Κινητοποίηση πολύ σημαντικών επενδύσεων (ιδιαίτερα μετά από τους δύο παγκόσμιους πολέμους),

| — | Προαγωγή νέων δραστηριοτήτων που βραχυπρόθεσμα δεν είναι απαραίτητα κερδοφόρες. |
| --- | --- |

—

Προαγωγή νέων δραστηριοτήτων που βραχυπρόθεσμα δεν είναι απαραίτητα κερδοφόρες.

| — | Διόρθωση των αδυναμιών της αγοράς (φυσικά μονοπώλια, εξωτερική ανάθεση) ή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας, |
| --- | --- |

—

Διόρθωση των αδυναμιών της αγοράς (φυσικά μονοπώλια, εξωτερική ανάθεση) ή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας,

| — | Αντιμετώπιση κρίσιμων χρηματοπιστωτικών, οικονομικών, κοινωνικών ή περιβαλλοντικών καταστάσεων, |
| --- | --- |

—

Αντιμετώπιση κρίσιμων χρηματοπιστωτικών, οικονομικών, κοινωνικών ή περιβαλλοντικών καταστάσεων,

| — | Υλοποίηση της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας. |
| --- | --- |

—

Υλοποίηση της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας.

| 1.6 | Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και, ενδεχομένως, της ανάγκης μεταρρύθμισης των δημόσιων επιχειρήσεων, δεν μπορεί να περιορίζεται στους συνηθισμένους δείκτες κερδοφορίας της οικονομικής δραστηριότητας αλλά θα πρέπει να περιλαμβάνει το σύνολο των στόχων και των αποστολών που τους έχουν αναθέσει οι δημόσιες αρχές. |
| --- | --- |

1.6

Η αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας, της αποδοτικότητας και, ενδεχομένως, της ανάγκης μεταρρύθμισης των δημόσιων επιχειρήσεων, δεν μπορεί να περιορίζεται στους συνηθισμένους δείκτες κερδοφορίας της οικονομικής δραστηριότητας αλλά θα πρέπει να περιλαμβάνει το σύνολο των στόχων και των αποστολών που τους έχουν αναθέσει οι δημόσιες αρχές.

| 1.7 | Σύμφωνα με έναν επίσημο ευρωπαϊκό ορισμό, ανταγωνιστικότητα είναι «η ικανότητα βελτίωσης με βιώσιμο τρόπο του επιπέδου ζωής των κατοίκων και η παροχή απασχόλησης και κοινωνικής συνοχής υψηλού επιπέδου». |
| --- | --- |

1.7

Σύμφωνα με έναν επίσημο ευρωπαϊκό ορισμό, ανταγωνιστικότητα είναι «η ικανότητα βελτίωσης με βιώσιμο τρόπο του επιπέδου ζωής των κατοίκων και η παροχή απασχόλησης και κοινωνικής συνοχής υψηλού επιπέδου».

| 1.8 | Κάθε χρόνο, η Ένωση χάνει ολοένα περισσότερο έδαφος όσον αφορά την παραγωγικότητα. Η επιβράδυνση αυτή σημαίνει πτώση της ανταγωνιστικότητας. Αποκαλυπτικές ενδείξεις αυτής της πτώσης είναι μεταξύ άλλων η ανεπάρκεια όσον αφορά την καινοτομία, η έλλειψη επενδύσεων στις υποδομές και στις τεχνολογίες αλλά και στο ανθρώπινο δυναμικό. |
| --- | --- |

1.8

Κάθε χρόνο, η Ένωση χάνει ολοένα περισσότερο έδαφος όσον αφορά την παραγωγικότητα. Η επιβράδυνση αυτή σημαίνει πτώση της ανταγωνιστικότητας. Αποκαλυπτικές ενδείξεις αυτής της πτώσης είναι μεταξύ άλλων η ανεπάρκεια όσον αφορά την καινοτομία, η έλλειψη επενδύσεων στις υποδομές και στις τεχνολογίες αλλά και στο ανθρώπινο δυναμικό.

| 1.9 | Η ανταγωνιστικότητα και ελκυστικότητα της Ένωσης εξαρτώνται συνεπώς από τις επενδύσεις στις υποδομές, στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική κατάρτιση, στην έρευνα και στην ανάπτυξη, στην υγεία και στην κοινωνική προστασία, στην προστασία του περιβάλλοντος, κλπ, - τομείς στους οποίους οι κρατικές αρχές μπορούν μεταξύ άλλων να χρησιμοποιήσουν και τις δημόσιες επιχειρήσεις ως μέσο παρέμβασης. |
| --- | --- |

1.9

Η ανταγωνιστικότητα και ελκυστικότητα της Ένωσης εξαρτώνται συνεπώς από τις επενδύσεις στις υποδομές, στην εκπαίδευση και στην επαγγελματική κατάρτιση, στην έρευνα και στην ανάπτυξη, στην υγεία και στην κοινωνική προστασία, στην προστασία του περιβάλλοντος, κλπ, - τομείς στους οποίους οι κρατικές αρχές μπορούν μεταξύ άλλων να χρησιμοποιήσουν και τις δημόσιες επιχειρήσεις ως μέσο παρέμβασης.

| 1.10 | Ωστόσο, οι περιφερειακές ή τοπικές αρχές δεν είναι εξ ορισμού ενάρετες και οι δημόσιες επιχειρήσεις παρουσιάζουν συχνά αδυναμίες που μπορεί να οφείλονται:






  — | στον διοικητικό, γραφειοκρατικό ή «πολιτικό έλεγχο», |
| --- | --- | --- |

1.10

Ωστόσο, οι περιφερειακές ή τοπικές αρχές δεν είναι εξ ορισμού ενάρετες και οι δημόσιες επιχειρήσεις παρουσιάζουν συχνά αδυναμίες που μπορεί να οφείλονται:

—

στον διοικητικό, γραφειοκρατικό ή «πολιτικό έλεγχο»,

| — | στην έλλειψη ευθύνης της δημόσιας αρχής, η οποία ενδεχομένως να περιορίζεται αποκλειστικά σε δημοσιονομικούς στόχους ή σε στόχους που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία, |
| --- | --- |

—

στην έλλειψη ευθύνης της δημόσιας αρχής, η οποία ενδεχομένως να περιορίζεται αποκλειστικά σε δημοσιονομικούς στόχους ή σε στόχους που αφορούν τα περιουσιακά στοιχεία,

| — | στην εκμετάλλευση της δημόσιας επιχείρησης για στόχους ξένους προς το αντικείμενό της. |
| --- | --- |

—

στην εκμετάλλευση της δημόσιας επιχείρησης για στόχους ξένους προς το αντικείμενό της.

| 1.11 | Η αρμόδια δημόσια αρχή μπορεί να χρησιμοποιήσει μία δημόσια επιχείρηση στα πλαίσια μίας αμυντικής ή επιθετικής στρατηγικής:






  — | αμυντική, με σκοπό να περιορίσει τις συνέπειες της κρίσης, αξιοποιώντας την ως «πυροσβέστη» σε περίπτωση χρεοκοπίας μίας επιχείρησης ή προκειμένου να διασώσει θέσεις εργασίας, ή με σκοπό την προσωρινή κρατικοποίηση έως ότου βρεθεί νέος αγοραστής, ή προκειμένου να επιβάλει κυρώσεις σε μία ιδιωτική επιχείρηση για λόγους προφανούς κατάχρησης κλπ., |
| --- | --- | --- |

1.11

Η αρμόδια δημόσια αρχή μπορεί να χρησιμοποιήσει μία δημόσια επιχείρηση στα πλαίσια μίας αμυντικής ή επιθετικής στρατηγικής:

—

αμυντική, με σκοπό να περιορίσει τις συνέπειες της κρίσης, αξιοποιώντας την ως «πυροσβέστη» σε περίπτωση χρεοκοπίας μίας επιχείρησης ή προκειμένου να διασώσει θέσεις εργασίας, ή με σκοπό την προσωρινή κρατικοποίηση έως ότου βρεθεί νέος αγοραστής, ή προκειμένου να επιβάλει κυρώσεις σε μία ιδιωτική επιχείρηση για λόγους προφανούς κατάχρησης κλπ.,

| — | επιθετική, προκειμένου να προαγάγει μία βιομηχανική πολιτική ή νέες τεχνολογίες, να υλοποιήσει μία κρατική πολιτική, να αναπτύξει νέους πολιτικούς στόχους, να προαγάγει νέους σκοπούς (βιοποικιλότητα, ανανεώσιμες ενέργειες, ενεργειακή μετάβαση), να δημιουργήσει ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης (βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς). |
| --- | --- |

—

επιθετική, προκειμένου να προαγάγει μία βιομηχανική πολιτική ή νέες τεχνολογίες, να υλοποιήσει μία κρατική πολιτική, να αναπτύξει νέους πολιτικούς στόχους, να προαγάγει νέους σκοπούς (βιοποικιλότητα, ανανεώσιμες ενέργειες, ενεργειακή μετάβαση), να δημιουργήσει ένα νέο πρότυπο ανάπτυξης (βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς).

| 1.12 | Αυτό σημαίνει ότι η δημόσια αρχή ανταποκρίνεται στις ευθύνες της όσον αφορά τον ορισμό στρατηγικών προσανατολισμών, παρέχοντας συγχρόνως στη διοίκηση της επιχείρησης ευρεία περιθώρια ελιγμών όσον αφορά τη διαχείριση. Κάθε δημόσια αρχή οφείλει ωστόσο να μεριμνά για τη διεξαγωγή πραγματικού ελέγχου και την ύπαρξη ουσιαστικής ρύθμισης, κάτι που προϋποθέτει την επινόηση ενός τρόπου διαχείρισης των δημόσιων επιχειρήσεων που να στηρίζεται στη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών αλλά και των εκπροσώπων των εργαζομένων των επιχειρήσεων αυτών. |
| --- | --- |

1.12

Αυτό σημαίνει ότι η δημόσια αρχή ανταποκρίνεται στις ευθύνες της όσον αφορά τον ορισμό στρατηγικών προσανατολισμών, παρέχοντας συγχρόνως στη διοίκηση της επιχείρησης ευρεία περιθώρια ελιγμών όσον αφορά τη διαχείριση. Κάθε δημόσια αρχή οφείλει ωστόσο να μεριμνά για τη διεξαγωγή πραγματικού ελέγχου και την ύπαρξη ουσιαστικής ρύθμισης, κάτι που προϋποθέτει την επινόηση ενός τρόπου διαχείρισης των δημόσιων επιχειρήσεων που να στηρίζεται στη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών αλλά και των εκπροσώπων των εργαζομένων των επιχειρήσεων αυτών.

| 1.13 | Όσον αφορά τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος, τα κράτη μέλη παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές μέσω των δημόσιων επιχειρήσεών τους, οι οποίες αναπτύσσουν δραστηριότητες βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να ανταγωνίζονται συχνά τις δραστηριότητες άλλων επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

1.13

Όσον αφορά τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος, τα κράτη μέλη παρέχουν τις υπηρεσίες αυτές μέσω των δημόσιων επιχειρήσεών τους, οι οποίες αναπτύσσουν δραστηριότητες βιομηχανικού και εμπορικού χαρακτήρα, με αποτέλεσμα να ανταγωνίζονται συχνά τις δραστηριότητες άλλων επιχειρήσεων.

| 1.14 | Μεταξύ των δημόσιων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε ένα ελευθερωμένο και ανταγωνιστικό περιβάλλον αξίζει να αναφερθούν πρώτα απ' όλα οι βιομηχανίες δικτύου (ηλεκτρισμός, φυσικό αέριο, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, μεταφορές, ταχυδρομεία), των οποίων η προσβασιμότητα και η συνεχής προσφορά εφοδιασμού καλής ποιότητας και σε προσιτές τιμές είναι απολύτως απαραίτητα στοιχεία όχι μόνον για τους πολίτες αλλά και για μεγάλο μέρος των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Συνεπώς, έχουν θεμελιώδη σημασία για την εθνική οικονομία και την ανταγωνιστικότητα ενός κράτους μέλους σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό ισχύει στον ίδιο βαθμό και για άλλους τομείς όπως ο οπτικοακουστικός τομέας, το τομέας της στέγασης, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ή της κοινωνικής πρόνοιας, στους οποίους, οι αδυναμίες τις αγοράς δεν επιτρέπουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σε όλους τους πολίτες να ασκούν τα δικαιώματά τους. |
| --- | --- |

1.14

Μεταξύ των δημόσιων επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται σε ένα ελευθερωμένο και ανταγωνιστικό περιβάλλον αξίζει να αναφερθούν πρώτα απ' όλα οι βιομηχανίες δικτύου (ηλεκτρισμός, φυσικό αέριο, ηλεκτρονικές επικοινωνίες, μεταφορές, ταχυδρομεία), των οποίων η προσβασιμότητα και η συνεχής προσφορά εφοδιασμού καλής ποιότητας και σε προσιτές τιμές είναι απολύτως απαραίτητα στοιχεία όχι μόνον για τους πολίτες αλλά και για μεγάλο μέρος των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Συνεπώς, έχουν θεμελιώδη σημασία για την εθνική οικονομία και την ανταγωνιστικότητα ενός κράτους μέλους σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό ισχύει στον ίδιο βαθμό και για άλλους τομείς όπως ο οπτικοακουστικός τομέας, το τομέας της στέγασης, της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, ή της κοινωνικής πρόνοιας, στους οποίους, οι αδυναμίες τις αγοράς δεν επιτρέπουν, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, σε όλους τους πολίτες να ασκούν τα δικαιώματά τους.

2.   Αντικείμενο της αίτησης για την κατάρτιση διερευνητικής γνωμοδότησης

| 2.1 | Στην αίτησή της για κατάρτιση γνωμοδότησης, η μελλοντική Προεδρία της Λιθουανίας ζήτησε ειδικότερα να δοθεί έμφαση στη βελτίωση των επιδόσεων των δημόσιων επιχειρήσεων και στη σημασία τους για την εθνική ανταγωνιστικότητα. Ζητεί μια ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης και των ορθών (ή εσφαλμένων) πρακτικών, η οποία απουσιάζει σε επίπεδο ΕΕ, όπως επίσης απουσιάζει μια διαρθρωτική μεταρρύθμιση σχετικά με την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας αυτού του είδους των επιχειρήσεων κατά τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και των επιπτώσεών της στην εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

2.1

Στην αίτησή της για κατάρτιση γνωμοδότησης, η μελλοντική Προεδρία της Λιθουανίας ζήτησε ειδικότερα να δοθεί έμφαση στη βελτίωση των επιδόσεων των δημόσιων επιχειρήσεων και στη σημασία τους για την εθνική ανταγωνιστικότητα. Ζητεί μια ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης και των ορθών (ή εσφαλμένων) πρακτικών, η οποία απουσιάζει σε επίπεδο ΕΕ, όπως επίσης απουσιάζει μια διαρθρωτική μεταρρύθμιση σχετικά με την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας αυτού του είδους των επιχειρήσεων κατά τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και των επιπτώσεών της στην εσωτερική αγορά.

| 2.2 | Παρά το γεγονός ότι η νομοθεσία της ΕΕ εφαρμόζεται μόνο σε ορισμένους συγκεκριμένους τομείς των δραστηριοτήτων των δημοσίων επιχειρήσεων (στις κρατικές ενισχύσεις και στις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος), η μελλοντική Προεδρία της Λιθουανίας προτείνει, όσον αφορά τη μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων, να περιοριστούν οι προσπάθειες ενωσιακού επιπέδου στην προώθηση μη νομοθετικών μέτρων και στον μη καθορισμό στόχων σχετικά με το νέο νομοθετικό πλαίσιο. Η ιδιωτικοποίηση των δημοσίων επιχειρήσεων απαιτείται επίσης να εξακολουθήσει να εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών. |
| --- | --- |

2.2

Παρά το γεγονός ότι η νομοθεσία της ΕΕ εφαρμόζεται μόνο σε ορισμένους συγκεκριμένους τομείς των δραστηριοτήτων των δημοσίων επιχειρήσεων (στις κρατικές ενισχύσεις και στις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος), η μελλοντική Προεδρία της Λιθουανίας προτείνει, όσον αφορά τη μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων, να περιοριστούν οι προσπάθειες ενωσιακού επιπέδου στην προώθηση μη νομοθετικών μέτρων και στον μη καθορισμό στόχων σχετικά με το νέο νομοθετικό πλαίσιο. Η ιδιωτικοποίηση των δημοσίων επιχειρήσεων απαιτείται επίσης να εξακολουθήσει να εμπίπτει στην αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών μελών.

| 2.3 | Τέλος, η μελλοντική Προεδρία της Λιθουανίας διαπιστώνει με λύπη ότι μέχρι στιγμής, στο πλαίσιο των υφιστάμενων ή των προβλεπόμενων πρωτοβουλιών και εγγράφων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία γενική συζήτηση όσον αφορά τη μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων, τη διαχείρισή τους, τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους, καθώς και τη συμβολή τους στην ανταγωνιστικότητα και στην υλοποίηση των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν έως τώρα εστιάσει το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά και μόνο στις εξής δύο πτυχές: στην τήρηση των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις και των κανόνων που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος. |
| --- | --- |

2.3

Τέλος, η μελλοντική Προεδρία της Λιθουανίας διαπιστώνει με λύπη ότι μέχρι στιγμής, στο πλαίσιο των υφιστάμενων ή των προβλεπόμενων πρωτοβουλιών και εγγράφων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία γενική συζήτηση όσον αφορά τη μεταρρύθμιση των δημοσίων επιχειρήσεων, τη διαχείρισή τους, τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους, καθώς και τη συμβολή τους στην ανταγωνιστικότητα και στην υλοποίηση των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν έως τώρα εστιάσει το ενδιαφέρον τους αποκλειστικά και μόνο στις εξής δύο πτυχές: στην τήρηση των κανόνων που διέπουν τις κρατικές ενισχύσεις και των κανόνων που σχετίζονται με την παροχή υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος.

3.   Προτάσεις της ΕΟΚΕ

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ δεν μπορεί παρά να στηρίξει το αίτημα της μελλοντικής Προεδρίας της Λιθουανίας που έχει ως στόχο την ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης και των ορθών (ή εσφαλμένων) πρακτικών, καθώς και μία διαρθρωτική μεταρρύθμιση σχετικά με την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας αυτού του είδους των επιχειρήσεων κατά τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και των επιπτώσεών της στην εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ δεν μπορεί παρά να στηρίξει το αίτημα της μελλοντικής Προεδρίας της Λιθουανίας που έχει ως στόχο την ανάλυση της τρέχουσας κατάστασης και των ορθών (ή εσφαλμένων) πρακτικών, καθώς και μία διαρθρωτική μεταρρύθμιση σχετικά με την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας αυτού του είδους των επιχειρήσεων κατά τον συντονισμό της οικονομικής πολιτικής και των επιπτώσεών της στην εσωτερική αγορά.

| 3.2 | Οι Συνθήκες προβλέπουν την ενισχυμένη υποχρέωση της ΕΕ και των κρατών μελών να μεριμνούν για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος, μεταξύ άλλων, αναπτύσσοντας μια προοδευτική δυναμική για την αξιολόγηση των επιδόσεων αυτών των υπηρεσιών. Όσο δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η αξιολόγηση των επιδόσεων δεν θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών και της οικονομίας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. |
| --- | --- |

3.2

Οι Συνθήκες προβλέπουν την ενισχυμένη υποχρέωση της ΕΕ και των κρατών μελών να μεριμνούν για την εύρυθμη λειτουργία των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος, μεταξύ άλλων, αναπτύσσοντας μια προοδευτική δυναμική για την αξιολόγηση των επιδόσεων αυτών των υπηρεσιών. Όσο δεν έχει επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η αξιολόγηση των επιδόσεων δεν θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των πολιτών και της οικονομίας σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

| 3.3 | Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να συμβάλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος και στην προσαρμογή τους στην εξέλιξη των αναγκών των πολιτών και των επιχειρήσεων. Επίσης θα προσφέρει στις δημόσιες αρχές τα στοιχεία που θα τους επιτρέψουν να προβούν στις πιο ενδεδειγμένες επιλογές. Επιπλέον θα διαδραματίσει ουσιώδη ρόλο στην επίτευξη αρμονικής ισορροπίας μεταξύ της αγοράς και του κοινού συμφέροντος, όπως και μεταξύ των οικονομικών, των κοινωνικών και των περιβαλλοντικών στόχων. |
| --- | --- |

3.3

Η αξιολόγηση αυτή θα πρέπει να συμβάλει στην αύξηση της αποτελεσματικότητας και της αποδοτικότητας των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος και στην προσαρμογή τους στην εξέλιξη των αναγκών των πολιτών και των επιχειρήσεων. Επίσης θα προσφέρει στις δημόσιες αρχές τα στοιχεία που θα τους επιτρέψουν να προβούν στις πιο ενδεδειγμένες επιλογές. Επιπλέον θα διαδραματίσει ουσιώδη ρόλο στην επίτευξη αρμονικής ισορροπίας μεταξύ της αγοράς και του κοινού συμφέροντος, όπως και μεταξύ των οικονομικών, των κοινωνικών και των περιβαλλοντικών στόχων.

| 3.4 | Στη γνωμοδότησή της με θέμα Μια ανεξάρτητη αξιολόγηση των υπηρεσιών κοινής ωφελείας
   (2) η ΕΟΚΕ είχε διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις για τον ακριβή καθορισμό σε ενωσιακό επίπεδο των τρόπων ανταλλαγής, αντιπαραβολής, σύγκρισης και συντονισμού Εναπόκειται, συνεπώς, στην ΕΕ να προωθήσει τη δυναμική της ανεξάρτητης αξιολόγησης, με σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας και των αρχών που διατυπώνονται στο προσαρτημένο στις Συνθήκες πρωτόκολλο, καθορίζοντας –σε διάλογο με τους εκπροσώπους των ενδιαφερόμενων φορέων– μία εναρμονισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεθοδολογία αξιολόγησης βάσει κοινών δεικτών, καθώς και τα μέσα για τη λειτουργία της. |
| --- | --- |

3.4

Στη γνωμοδότησή της με θέμα Μια ανεξάρτητη αξιολόγηση των υπηρεσιών κοινής ωφελείας
   (2) η ΕΟΚΕ είχε διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις για τον ακριβή καθορισμό σε ενωσιακό επίπεδο των τρόπων ανταλλαγής, αντιπαραβολής, σύγκρισης και συντονισμού Εναπόκειται, συνεπώς, στην ΕΕ να προωθήσει τη δυναμική της ανεξάρτητης αξιολόγησης, με σεβασμό της αρχής της επικουρικότητας και των αρχών που διατυπώνονται στο προσαρτημένο στις Συνθήκες πρωτόκολλο, καθορίζοντας –σε διάλογο με τους εκπροσώπους των ενδιαφερόμενων φορέων– μία εναρμονισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο μεθοδολογία αξιολόγησης βάσει κοινών δεικτών, καθώς και τα μέσα για τη λειτουργία της.

| 3.5 | Προβληματιζόμενη για τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην οικονομική ανάκαμψη και στην ανταγωνιστικότητα της Ένωσης, η ΕΟΚΕ έχει ασχοληθεί σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της με το θέμα των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος στην ΕΕ. |
| --- | --- |

3.5

Προβληματιζόμενη για τον τρόπο με τον οποίο οι δημόσιες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να συμβάλουν στην οικονομική ανάκαμψη και στην ανταγωνιστικότητα της Ένωσης, η ΕΟΚΕ έχει ασχοληθεί σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της με το θέμα των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος στην ΕΕ.

| 3.6 | Από τον Οκτώβριο 2001 υπάρχει το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας. Το καταστατικό εφαρμόζεται από τις 8 Οκτωβρίου 2004 και προσφέρει στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πολλά κράτη μέλη τη δυνατότητα να ιδρύουν μία ενιαία επιχείρηση ενωσιακού δικαίου και να εφαρμόζουν τους ίδιους κανόνες: ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης και δημοσίευσης των οικονομικών πληροφοριών Οι εταιρείες που υιοθετούν αυτό το καθεστώς αποφεύγουν με αυτόν τον τρόπο την υποχρεωτική υπαγωγή τους στην νομοθεσία κάθε κράτους μέλους στο οποίο έχουν υποκατάστημα, περιορίζοντας συγχρόνως τα διοικητικά τους έξοδα. |
| --- | --- |

3.6

Από τον Οκτώβριο 2001 υπάρχει το καταστατικό της ευρωπαϊκής εταιρείας. Το καταστατικό εφαρμόζεται από τις 8 Οκτωβρίου 2004 και προσφέρει στις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε πολλά κράτη μέλη τη δυνατότητα να ιδρύουν μία ενιαία επιχείρηση ενωσιακού δικαίου και να εφαρμόζουν τους ίδιους κανόνες: ένα ενιαίο σύστημα διαχείρισης και δημοσίευσης των οικονομικών πληροφοριών Οι εταιρείες που υιοθετούν αυτό το καθεστώς αποφεύγουν με αυτόν τον τρόπο την υποχρεωτική υπαγωγή τους στην νομοθεσία κάθε κράτους μέλους στο οποίο έχουν υποκατάστημα, περιορίζοντας συγχρόνως τα διοικητικά τους έξοδα.

| 3.7 | Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να εξεταστεί και η εφαρμογή ενός «καταστατικού ευρωπαϊκής δημόσιας επιχείρησης», ένα θέμα που έθιξε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2001 σε σχέση με το πρόγραμμα Galileo (3), το οποίο σήμερα πλέον είναι «de facto ευρωπαϊκή δημόσια επιχείρηση» |
| --- | --- |

3.7

Σε αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να εξεταστεί και η εφαρμογή ενός «καταστατικού ευρωπαϊκής δημόσιας επιχείρησης», ένα θέμα που έθιξε και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2001 σε σχέση με το πρόγραμμα Galileo (3), το οποίο σήμερα πλέον είναι «de facto ευρωπαϊκή δημόσια επιχείρηση»

| 3.8 | Θα μπορούσαν να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη οι ευρωπαϊκές δημόσιες επιχειρήσεις των μεγάλων διευρωπαϊκών δικτύων υποδομών, οι οποίες, σύμφωνα με τις Συνθήκες, υπάγονται στην κοινή πολιτική στον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, και συνεργάζονται με τις εθνικές ή τοπικές επιχειρήσεις σε αυτούς τους τομείς, ώστε να υλοποιηθούν οι νέες διατάξεις και αρμοδιότητες που περιέχονται στη Συνθήκη της Λισαβόνας, ιδιαίτερα όσον αφορά την πολιτική της Ένωσης στον τομέα της ενέργειας (άρθρο 194 της ΣΛΕΕ) |
| --- | --- |

3.8

Θα μπορούσαν να ληφθούν ιδιαίτερα υπόψη οι ευρωπαϊκές δημόσιες επιχειρήσεις των μεγάλων διευρωπαϊκών δικτύων υποδομών, οι οποίες, σύμφωνα με τις Συνθήκες, υπάγονται στην κοινή πολιτική στον τομέα της ενέργειας και των μεταφορών, και συνεργάζονται με τις εθνικές ή τοπικές επιχειρήσεις σε αυτούς τους τομείς, ώστε να υλοποιηθούν οι νέες διατάξεις και αρμοδιότητες που περιέχονται στη Συνθήκη της Λισαβόνας, ιδιαίτερα όσον αφορά την πολιτική της Ένωσης στον τομέα της ενέργειας (άρθρο 194 της ΣΛΕΕ)

| 3.9 | Στη γνωμοδότησή της με θέμα την Πράσινη Βίβλο «Προς ένα ασφαλές, αειφόρο και ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό δίκτυο ενέργειας» (4), η ΕΟΚΕ είχε ζητήσει τη διενέργεια μελετών σχετικά με τη σκοπιμότητα και τη δυνατότητα υλοποίησης μιας ευρωπαϊκής ΥΚΩ ενέργειας στην υπηρεσία των πολιτών, με κοινή προσέγγιση σε θέματα τιμών, φορολόγησης, οικονομικών κανόνων, ασφαλείας, οικονομικής ανάπτυξης, προστασίας του περιβάλλοντος.· |
| --- | --- |

3.9

Στη γνωμοδότησή της με θέμα την Πράσινη Βίβλο «Προς ένα ασφαλές, αειφόρο και ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό δίκτυο ενέργειας» (4), η ΕΟΚΕ είχε ζητήσει τη διενέργεια μελετών σχετικά με τη σκοπιμότητα και τη δυνατότητα υλοποίησης μιας ευρωπαϊκής ΥΚΩ ενέργειας στην υπηρεσία των πολιτών, με κοινή προσέγγιση σε θέματα τιμών, φορολόγησης, οικονομικών κανόνων, ασφαλείας, οικονομικής ανάπτυξης, προστασίας του περιβάλλοντος.·

| 3.10 | Σε αυτήν την Πράσινη Βίβλο, η Επιτροπή τάσσεται επίσης υπέρ ενός ενιαίου ευρωπαϊκού διαχειριστή συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου με την προοδευτική ανάθεση σε μια ανεξάρτητη εταιρεία της διαχείρισης ενός ενοποιημένου δικτύου μεταφοράς φυσικού αερίου σε όλη την ΕΕ. |
| --- | --- |

3.10

Σε αυτήν την Πράσινη Βίβλο, η Επιτροπή τάσσεται επίσης υπέρ ενός ενιαίου ευρωπαϊκού διαχειριστή συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου με την προοδευτική ανάθεση σε μια ανεξάρτητη εταιρεία της διαχείρισης ενός ενοποιημένου δικτύου μεταφοράς φυσικού αερίου σε όλη την ΕΕ.

| 3.11 | Παρόμοιες υπηρεσίες ευρωπαϊκού επιπέδου, ανεξάρτητα από το καθεστώς του φορέα που τις παρέχει (δημόσιο, ιδιωτικό ή σύμπραξη ιδιωτικού/δημόσιου τομέα) θα προσφέρουν ενδεχομένως πρόσθετη αξία σε τομείς που έχουν ιδιαίτερη σημασία τόσο σε πολυεθνικό όσο και σε διασυνοριακό επίπεδο, όπως η ασφάλεια του εφοδιασμού σε ενέργεια, η διασφάλιση των υδάτινων πόρων, η διαφύλαξη της βιοποικιλότητας, η διατήρηση της ποιότητας του αέρα, η εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια, στο βαθμό που οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να προσφερθούν αποτελεσματικότερα σε ευρωπαϊκό απ' ό,τι σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο. |
| --- | --- |

3.11

Παρόμοιες υπηρεσίες ευρωπαϊκού επιπέδου, ανεξάρτητα από το καθεστώς του φορέα που τις παρέχει (δημόσιο, ιδιωτικό ή σύμπραξη ιδιωτικού/δημόσιου τομέα) θα προσφέρουν ενδεχομένως πρόσθετη αξία σε τομείς που έχουν ιδιαίτερη σημασία τόσο σε πολυεθνικό όσο και σε διασυνοριακό επίπεδο, όπως η ασφάλεια του εφοδιασμού σε ενέργεια, η διασφάλιση των υδάτινων πόρων, η διαφύλαξη της βιοποικιλότητας, η διατήρηση της ποιότητας του αέρα, η εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια, στο βαθμό που οι υπηρεσίες αυτές μπορούν να προσφερθούν αποτελεσματικότερα σε ευρωπαϊκό απ' ό,τι σε εθνικό ή τοπικό επίπεδο.

| 3.12 | Εν προκειμένω η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ των συμπράξεων δημόσιου (Ένωσης και κρατών μελών) και ιδιωτικού τομέα ώστε να αυξηθεί η ασφάλεια εφοδιασμού ενέργειας και να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη διαχείριση των διασυνδεδεμένων δικτύων ενέργειας (φυσικό αέριο, ηλεκτρισμός, πετρέλαιο). Συνιστά, μάλιστα την ανάπτυξη δικτύου αιολικής ενέργειας ανοικτής θάλασσας και στη σύνδεση των αιολικών πάρκων με το επίγειο δίκτυο, πράγμα που θα μείωνε αισθητά το κόστος εκμετάλλευσης και κεφαλαίου και θα ενθάρρυνε περισσότερο τις επενδύσεις σε νέα δίκτυα (5). |
| --- | --- |

3.12

Εν προκειμένω η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ των συμπράξεων δημόσιου (Ένωσης και κρατών μελών) και ιδιωτικού τομέα ώστε να αυξηθεί η ασφάλεια εφοδιασμού ενέργειας και να επιτευχθεί μια ολοκληρωμένη διαχείριση των διασυνδεδεμένων δικτύων ενέργειας (φυσικό αέριο, ηλεκτρισμός, πετρέλαιο). Συνιστά, μάλιστα την ανάπτυξη δικτύου αιολικής ενέργειας ανοικτής θάλασσας και στη σύνδεση των αιολικών πάρκων με το επίγειο δίκτυο, πράγμα που θα μείωνε αισθητά το κόστος εκμετάλλευσης και κεφαλαίου και θα ενθάρρυνε περισσότερο τις επενδύσεις σε νέα δίκτυα (5).

| 3.13 | Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων κάθε κράτους μέλους, για παράδειγμα όσον αφορά το ενεργειακό μείγμα, τα κοινωνικά και κοινωνιακά ζητήματα που θέτει η διαχείριση και η χρήση των φυσικών πόρων, η πυρηνική ενέργεια, η αλλαγή του κλίματος και η αειφόρος διαχείριση, η ασφάλεια, υπερβαίνουν τα παραδοσιακά σύνορα των κρατών και δεν βρίσκουν ικανοποιητική απάντηση παρά μόνο σε μια ευρωπαϊκή θεώρηση του γενικού συμφέροντος και των κατάλληλων υπηρεσιών. |
| --- | --- |

3.13

Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων κάθε κράτους μέλους, για παράδειγμα όσον αφορά το ενεργειακό μείγμα, τα κοινωνικά και κοινωνιακά ζητήματα που θέτει η διαχείριση και η χρήση των φυσικών πόρων, η πυρηνική ενέργεια, η αλλαγή του κλίματος και η αειφόρος διαχείριση, η ασφάλεια, υπερβαίνουν τα παραδοσιακά σύνορα των κρατών και δεν βρίσκουν ικανοποιητική απάντηση παρά μόνο σε μια ευρωπαϊκή θεώρηση του γενικού συμφέροντος και των κατάλληλων υπηρεσιών.

| 3.14 | Επίσης θα μπορούσε να τεθεί και το ζήτημα της οικονομικής δραστηριότητας των ευρωπαϊκών εκτελεστικών οργανισμών. |
| --- | --- |

3.14

Επίσης θα μπορούσε να τεθεί και το ζήτημα της οικονομικής δραστηριότητας των ευρωπαϊκών εκτελεστικών οργανισμών.

| 3.15 | Επί του παρόντος υπάρχουν έξη (6) τέτοιοι οργανισμοί που συγκεντρώνουν για την περίοδο 2007-2013 προγράμματα που αντιστοιχούν σε 28 δισεκατομμύρια ευρώ. Η πλειονότητα των προγραμμάτων αυτών αφορά τομείς στους οποίους η ΕΕ έχει την αποστολή να στηρίζει τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

3.15

Επί του παρόντος υπάρχουν έξη (6) τέτοιοι οργανισμοί που συγκεντρώνουν για την περίοδο 2007-2013 προγράμματα που αντιστοιχούν σε 28 δισεκατομμύρια ευρώ. Η πλειονότητα των προγραμμάτων αυτών αφορά τομείς στους οποίους η ΕΕ έχει την αποστολή να στηρίζει τα κράτη μέλη.

| 3.16 | Από τη μία πλευρά, οι εκτελεστικοί οργανισμοί θα μπορούσαν να ερμηνευτούν ως μία μορφή ανάθεσης ορισμένων αρμοδιοτήτων της Επιτροπής σε υπεργολαβία και να διερωτηθεί κανείς σε ποιο βαθμό είναι πράγματι ανεξάρτητοι. Από την άλλη πλευρά η αποστολή και οι αρμοδιότητες των οργανισμών αυτών συνεπάγονται την άμεση παρέμβασή τους στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα. Τίθεται επομένως το ερώτημα αν απέχουμε πράγματι τόσο πολύ από τον ευρύ ορισμό που θέσπισε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την οικονομική και την επιχειρηματική δραστηριότητα. |
| --- | --- |

3.16

Από τη μία πλευρά, οι εκτελεστικοί οργανισμοί θα μπορούσαν να ερμηνευτούν ως μία μορφή ανάθεσης ορισμένων αρμοδιοτήτων της Επιτροπής σε υπεργολαβία και να διερωτηθεί κανείς σε ποιο βαθμό είναι πράγματι ανεξάρτητοι. Από την άλλη πλευρά η αποστολή και οι αρμοδιότητες των οργανισμών αυτών συνεπάγονται την άμεση παρέμβασή τους στην οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα. Τίθεται επομένως το ερώτημα αν απέχουμε πράγματι τόσο πολύ από τον ευρύ ορισμό που θέσπισε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την οικονομική και την επιχειρηματική δραστηριότητα.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Οι Συνθήκες δεν προδικάζουν με κανένα τρόπο το καθεστώς της ιδιοκτησίας στα κράτη μέλη. Το άρθρο 345 της ΣΛΕΕ διευκρινίζει ότι η ΕΕ τηρεί ουδέτερη στάση όσον αφορά τον δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα των μετόχων των επιχειρήσεων και αφήνει το θέμα του καθεστώτος ιδιοκτησίας εξ ολοκλήρου στα κράτη μέλη

1

(2)  ΕΕ C 162 της 25.6.2008, σ. 42-45

2

(3)  Αξιολόγηση αντικτύπου της Πρότασης κανονισμού για την περαιτέρω εφαρμογή του Ευρωπαϊκού προγράμματος δορυφορικής πλοήγησης (2014-2020) (SEC(2011)1446

3

(4)  ΕΕ C 306 της 16.12.2009, σ. 51-55.

4

(5)  ΕΕ C 128 της 18.5.2010, σ. 65

5

(6)  Εκτελεστικός Οργανισμός του Διευρωπαϊκού Δικτύου Μεταφορών (TEN-TEA), Εκτελεστικός Οργανισμός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), Εκτελεστικός Οργανισμός Έρευνας (REA), Εκτελεστικός Οργανισμός για την Ανταγωνιστικότητα και την Καινοτομία (EACI), Εκτελεστικός Οργανισμός για την Υγεία και τους Καταναλωτές (EAHC), Εκτελεστικός Οργανισμός Εκπαίδευσης, Οπτικοακουστικών Θεμάτων και Πολιτισμού(EACEA).

6

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/5 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/5

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών στις σχέσεις ΕΕ-Σερβίας»

2013/C 327/02

Εισηγητής: ο κ. Ionuț SIBIAN

Συνεισηγητής: ο κ. Christoph LECHNER

Με επιστολή του Επιτρόπου κ. Šefčovič της 12ης Δεκεμβρίου 2012, και με βάση το άρθρο 262 της Συνθήκης και το άρθρο 9 του Πρωτοκόλλου Συνεργασίας μεταξύ ΕΟΚΕ και Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή να γνωμοδοτήσει επί του θέματος

Ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών στις σχέσεις ΕΕ-Σερβίας.

Το τμήμα «Εξωτερικές σχέσεις», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΕΟΚΕ, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 25 Ιουνίου 2013.

Κατά τη 491η σύνοδο ολομέλειάς της, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 171 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 1 αποχή, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι κυβερνήσεις της Σερβίας την τελευταία δεκαετία προκειμένου να μεταρρυθμίσουν την οικονομία και τους θεσμούς της χώρας. Εκτιμά ότι η διαδικασία ένταξης της Σερβίας στην ΕΕ αποτελεί μια ευκαιρία για την εδραίωση και την αποτελεσματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που έχουν αναληφθεί. Υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής της κοινωνίας πολιτών στη διαδικασία ευθυγράμμισης της νομοθεσίας της Σερβίας με το κοινοτικό κεκτημένο. Καλεί την κυβέρνηση της Σερβίας και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να εντείνουν την υποστήριξή τους στις οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών (ΟΚΠ) και να επιδιώξουν τη στενή συνεργασία μαζί τους στο πλαίσιο των επικείμενων βημάτων προς την ένταξη στην ΕΕ. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες που καταβάλλουν οι κυβερνήσεις της Σερβίας την τελευταία δεκαετία προκειμένου να μεταρρυθμίσουν την οικονομία και τους θεσμούς της χώρας. Εκτιμά ότι η διαδικασία ένταξης της Σερβίας στην ΕΕ αποτελεί μια ευκαιρία για την εδραίωση και την αποτελεσματική εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που έχουν αναληφθεί. Υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής της κοινωνίας πολιτών στη διαδικασία ευθυγράμμισης της νομοθεσίας της Σερβίας με το κοινοτικό κεκτημένο. Καλεί την κυβέρνηση της Σερβίας και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ να εντείνουν την υποστήριξή τους στις οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών (ΟΚΠ) και να επιδιώξουν τη στενή συνεργασία μαζί τους στο πλαίσιο των επικείμενων βημάτων προς την ένταξη στην ΕΕ.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να ξεκινήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Σερβία το αργότερο τον Ιανουάριο του 2014. Η ΕΟΚΕ συγχαίρει το Βελιγράδι και την Πρίστινα για την υπογραφή της πρώτης συμφωνίας επί των αρχών που διέπουν την εξομάλυνση των σχέσεων (Βρυξέλλες, 19 Απριλίου 2013) και του Σχεδίου εφαρμογής της που υιοθετήθηκε το Μάιο. Καλεί πλέον τις δύο πλευρές να τηρήσουν τη συμφωνία, με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι ΟΚΠ πρέπει να συμμετέχουν στη φάση της υλοποίησης, δεδομένου ότι μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην προσπάθεια συμφιλίωσης. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να ξεκινήσει τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Σερβία το αργότερο τον Ιανουάριο του 2014. Η ΕΟΚΕ συγχαίρει το Βελιγράδι και την Πρίστινα για την υπογραφή της πρώτης συμφωνίας επί των αρχών που διέπουν την εξομάλυνση των σχέσεων (Βρυξέλλες, 19 Απριλίου 2013) και του Σχεδίου εφαρμογής της που υιοθετήθηκε το Μάιο. Καλεί πλέον τις δύο πλευρές να τηρήσουν τη συμφωνία, με τη βοήθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι ΟΚΠ πρέπει να συμμετέχουν στη φάση της υλοποίησης, δεδομένου ότι μπορούν να συμβάλουν αποφασιστικά στην προσπάθεια συμφιλίωσης.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει τις δημόσιες αρχές της Σερβίας να προβούν σε περισσότερες δημόσιες ακροάσεις και διαβουλεύσεις με τις ΟΚΠ στα δύο πρώτα στάδια της διαμόρφωσης των πολιτικών και στη φάση της υλοποίησης. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής των ΟΚΠ σε βασικούς τομείς της διαδικασίας μεταρρύθμισης, όπως το κράτος δικαίου, η περιφερειακή συνεργασία και η συμφιλίωση, η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, το περιβάλλον, η γεωργία, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και η καταπολέμηση των διακρίσεων. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει τις δημόσιες αρχές της Σερβίας να προβούν σε περισσότερες δημόσιες ακροάσεις και διαβουλεύσεις με τις ΟΚΠ στα δύο πρώτα στάδια της διαμόρφωσης των πολιτικών και στη φάση της υλοποίησης. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής των ΟΚΠ σε βασικούς τομείς της διαδικασίας μεταρρύθμισης, όπως το κράτος δικαίου, η περιφερειακή συνεργασία και η συμφιλίωση, η κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη, το περιβάλλον, η γεωργία, τα δικαιώματα των μειονοτήτων και η καταπολέμηση των διακρίσεων.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ συνιστά στην κυβέρνηση να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Επιμένει επίσης ότι η κυβέρνηση πρέπει να αναγνωρίσει ως αναγκαία και να εγγυηθεί την ασφάλεια των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δραστήριων στελεχών ΟΚΠ που συμμετέχουν στην προσπάθεια καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ συνιστά στην κυβέρνηση να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στην καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων, της διαφθοράς και του οργανωμένου εγκλήματος. Επιμένει επίσης ότι η κυβέρνηση πρέπει να αναγνωρίσει ως αναγκαία και να εγγυηθεί την ασφάλεια των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δραστήριων στελεχών ΟΚΠ που συμμετέχουν στην προσπάθεια καταπολέμησης του οργανωμένου εγκλήματος.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, μολονότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην προώθηση μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς, υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας στην οποία όλοι είναι ίσοι, ανεξαρτήτως φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού, καταγωγής ή θρησκείας. Η ΕΟΚΕ ζητά από την κυβέρνηση να ξεκινήσει χωρίς καθυστέρηση την εφαρμογή της Στρατηγικής κατά των διακρίσεων που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2013. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί στενά με τις ΟΚΠ και να χρησιμοποιήσει τις ετήσιες εκθέσεις προόδου που καταρτίζει για την παρακολούθηση της εφαρμογής της στρατηγικής. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, μολονότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην προώθηση μιας κοινωνίας χωρίς αποκλεισμούς, υπάρχουν ακόμη πολλά που πρέπει να γίνουν για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας στην οποία όλοι είναι ίσοι, ανεξαρτήτως φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού, καταγωγής ή θρησκείας. Η ΕΟΚΕ ζητά από την κυβέρνηση να ξεκινήσει χωρίς καθυστέρηση την εφαρμογή της Στρατηγικής κατά των διακρίσεων που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2013. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί στενά με τις ΟΚΠ και να χρησιμοποιήσει τις ετήσιες εκθέσεις προόδου που καταρτίζει για την παρακολούθηση της εφαρμογής της στρατηγικής.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη συμπερίληψη του Γραφείου Συνεργασίας με την Κοινωνία Πολιτών (OCCS) στην ομάδα εμπειρογνωμόνων του Πρωθυπουργού στον συντονιστικό φορέα της ένταξης στην ΕΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης τη συμμετοχή των ΟΚΠ, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων, στο Συμβούλιο του Πρωθυπουργού για την ένταξη στην ΕΕ. Αυτή είναι μια καλή πρακτική που θα πρέπει να αξιοποιηθεί με την εξέταση της συμμετοχής των ΟΚΠ, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων, στη μελλοντική ομάδα διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Σερβίας. Θα πρέπει, ωστόσο, να διασφαλιστούν συχνές και εκτενείς διαβουλεύσεις με τις ΟΚΠ, προκειμένου να εντοπιστούν οι βασικές κοινές απόψεις και συστάσεις. Είναι σημαντικό εμπειρογνώμονες από τις ΟΚΠ να καλούνται να συμμετάσχουν σε μια σειρά υποομάδων εμπειρογνωμόνων στους κόλπους αυτής της ομάδας εμπειρογνωμόνων του συντονιστικού φορέα. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη συμπερίληψη του Γραφείου Συνεργασίας με την Κοινωνία Πολιτών (OCCS) στην ομάδα εμπειρογνωμόνων του Πρωθυπουργού στον συντονιστικό φορέα της ένταξης στην ΕΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί επίσης τη συμμετοχή των ΟΚΠ, συμπεριλαμβανομένων των εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων, στο Συμβούλιο του Πρωθυπουργού για την ένταξη στην ΕΕ. Αυτή είναι μια καλή πρακτική που θα πρέπει να αξιοποιηθεί με την εξέταση της συμμετοχής των ΟΚΠ, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων των κοινωνικών εταίρων, στη μελλοντική ομάδα διαπραγματεύσεων για την ένταξη της Σερβίας. Θα πρέπει, ωστόσο, να διασφαλιστούν συχνές και εκτενείς διαβουλεύσεις με τις ΟΚΠ, προκειμένου να εντοπιστούν οι βασικές κοινές απόψεις και συστάσεις. Είναι σημαντικό εμπειρογνώμονες από τις ΟΚΠ να καλούνται να συμμετάσχουν σε μια σειρά υποομάδων εμπειρογνωμόνων στους κόλπους αυτής της ομάδας εμπειρογνωμόνων του συντονιστικού φορέα.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να χρησιμοποιήσει τον Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ II) προκειμένου να παράσχει μεγαλύτερη στήριξη για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των ΟΚΠ (συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων) και να επικεντρωθεί στην αύξηση της στήριξης για συνεργασίες, όχι μόνο μεταξύ των ΟΚΠ, αλλά και μεταξύ των ΜΚΟ και των δημόσιων αρχών. Οι πόροι που διατίθενται στο πλαίσιο του Μηχανισμού Χρηματοδότησης της Κοινωνίας Πολιτών θα πρέπει να αυξηθούν και να εστιάσουν σε περισσότερα έργα που πραγματοποιούνται και από τους κοινωνικούς εταίρους. Η ενίσχυση των ικανοτήτων των ΟΚΠ, ώστε να συμμετάσχουν αποτελεσματικά στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ, πρέπει να διατηρηθεί ως προτεραιότητα, με την προώθηση απλοποιημένων διαδικασιών επιλογής και υλοποίησης των έργων, τη χρήση θεσμικών επιχορηγήσεων και την επανεπιχορήγηση. Σκόπιμη δεν είναι μόνο η οικονομική υποστήριξη, αλλά και η στήριξη μηχανισμών για τη βελτίωση του διαλόγου μεταξύ της κοινωνίας πολιτών και των δημόσιων αρχών. |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να χρησιμοποιήσει τον Μηχανισμό Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ II) προκειμένου να παράσχει μεγαλύτερη στήριξη για την ανάπτυξη των ικανοτήτων των ΟΚΠ (συμπεριλαμβανομένων των κοινωνικών εταίρων) και να επικεντρωθεί στην αύξηση της στήριξης για συνεργασίες, όχι μόνο μεταξύ των ΟΚΠ, αλλά και μεταξύ των ΜΚΟ και των δημόσιων αρχών. Οι πόροι που διατίθενται στο πλαίσιο του Μηχανισμού Χρηματοδότησης της Κοινωνίας Πολιτών θα πρέπει να αυξηθούν και να εστιάσουν σε περισσότερα έργα που πραγματοποιούνται και από τους κοινωνικούς εταίρους. Η ενίσχυση των ικανοτήτων των ΟΚΠ, ώστε να συμμετάσχουν αποτελεσματικά στη διαδικασία ένταξης στην ΕΕ, πρέπει να διατηρηθεί ως προτεραιότητα, με την προώθηση απλοποιημένων διαδικασιών επιλογής και υλοποίησης των έργων, τη χρήση θεσμικών επιχορηγήσεων και την επανεπιχορήγηση. Σκόπιμη δεν είναι μόνο η οικονομική υποστήριξη, αλλά και η στήριξη μηχανισμών για τη βελτίωση του διαλόγου μεταξύ της κοινωνίας πολιτών και των δημόσιων αρχών.

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ καλεί την αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Σερβία να συνεχίσει να επιτρέπει την επανεπιχορήγηση μικρότερων ΟΚΠ από μεγαλύτερες, στο πλαίσιο της προσπάθειας για τη διάθεση αυτών των κονδυλίων στην ευρύτερη κοινότητα ΟΚΠ. |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ καλεί την αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Σερβία να συνεχίσει να επιτρέπει την επανεπιχορήγηση μικρότερων ΟΚΠ από μεγαλύτερες, στο πλαίσιο της προσπάθειας για τη διάθεση αυτών των κονδυλίων στην ευρύτερη κοινότητα ΟΚΠ.

| 1.9 | Η αύξηση της διαφάνειας των δημοσίων δαπανών πρέπει να διατηρηθεί ως κεντρική δράση στη στρατηγική για την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών, ενώ πρέπει να βελτιωθούν οι μηχανισμοί σχεδιασμού και εκταμίευσης πόρων για τη συγχρηματοδότηση έργων της ΕΕ που υλοποιούνται από ΟΚΠ, η δε συγχρηματοδότηση πρέπει να αυξηθεί. |
| --- | --- |

1.9

Η αύξηση της διαφάνειας των δημοσίων δαπανών πρέπει να διατηρηθεί ως κεντρική δράση στη στρατηγική για την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών, ενώ πρέπει να βελτιωθούν οι μηχανισμοί σχεδιασμού και εκταμίευσης πόρων για τη συγχρηματοδότηση έργων της ΕΕ που υλοποιούνται από ΟΚΠ, η δε συγχρηματοδότηση πρέπει να αυξηθεί.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ καλεί τη σερβική κυβέρνηση να εντείνει τις προσπάθειες για την εφαρμογή ενός θεσμικού και νομοθετικού πλαισίου που ευνοεί την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών και προάγει τη βιωσιμότητά της. Η ΕΟΚΕ συνιστά να εξεταστεί η καθιέρωση ενός «νόμου περί ποσοστού» που θα επιτρέπει στους πολίτες να διαθέσουν ένα μερίδιο του φόρου εισοδήματός τους στις ΟΚΠ για την προαγωγή της ατομικής φιλανθρωπίας (με βάση το υφιστάμενο πρότυπο σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης), καθώς και την καθιέρωση φορολογικών κινήτρων για την ατομική και την εταιρική φιλανθρωπία. |
| --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ καλεί τη σερβική κυβέρνηση να εντείνει τις προσπάθειες για την εφαρμογή ενός θεσμικού και νομοθετικού πλαισίου που ευνοεί την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών και προάγει τη βιωσιμότητά της. Η ΕΟΚΕ συνιστά να εξεταστεί η καθιέρωση ενός «νόμου περί ποσοστού» που θα επιτρέπει στους πολίτες να διαθέσουν ένα μερίδιο του φόρου εισοδήματός τους στις ΟΚΠ για την προαγωγή της ατομικής φιλανθρωπίας (με βάση το υφιστάμενο πρότυπο σε χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης), καθώς και την καθιέρωση φορολογικών κινήτρων για την ατομική και την εταιρική φιλανθρωπία.

| 1.11 | Η ΕΟΚΕ συνιστά να επανεξεταστεί ο νόμος περί δημοσίων συμβάσεων που ψηφίστηκε πρόσφατα, επειδή έχει δημιουργήσει εμπόδια για τις ΟΚΠ, όταν διεκδικούν δημόσιες συμβάσεις. Ο νόμος θεσπίζει υποχρεωτικές οικονομικές εγγυήσεις, τις οποίες οι ΟΚΠ δεν μπορούν να παράσχουν. Αυτό μπορεί να τις εμποδίσει να συμμετάσχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς, όχι μόνο στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών, αλλά και στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης. |
| --- | --- |

1.11

Η ΕΟΚΕ συνιστά να επανεξεταστεί ο νόμος περί δημοσίων συμβάσεων που ψηφίστηκε πρόσφατα, επειδή έχει δημιουργήσει εμπόδια για τις ΟΚΠ, όταν διεκδικούν δημόσιες συμβάσεις. Ο νόμος θεσπίζει υποχρεωτικές οικονομικές εγγυήσεις, τις οποίες οι ΟΚΠ δεν μπορούν να παράσχουν. Αυτό μπορεί να τις εμποδίσει να συμμετάσχουν σε δημόσιους διαγωνισμούς, όχι μόνο στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών, αλλά και στους τομείς της υγείας και της εκπαίδευσης.

| 1.12 | Η ΕΟΚΕ καλεί την κυβέρνηση της Σερβίας να χαράξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την καταπολέμηση και τον περιορισμό της παραοικονομίας. Αυτό θα βελτιώσει την οικονομική κατάσταση της χώρας, θα συμβάλει στην πρόληψη του αθέμιτου ανταγωνισμού και, συνεπώς, θα δημιουργήσει ένα καλύτερο οικονομικό περιβάλλον, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα καλύτερο σεβασμό των κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και στην προαγωγή της έννοιας του κράτους δικαίου. |
| --- | --- |

1.12

Η ΕΟΚΕ καλεί την κυβέρνηση της Σερβίας να χαράξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την καταπολέμηση και τον περιορισμό της παραοικονομίας. Αυτό θα βελτιώσει την οικονομική κατάσταση της χώρας, θα συμβάλει στην πρόληψη του αθέμιτου ανταγωνισμού και, συνεπώς, θα δημιουργήσει ένα καλύτερο οικονομικό περιβάλλον, εξασφαλίζοντας ταυτόχρονα καλύτερο σεβασμό των κοινωνικών δικαιωμάτων των εργαζομένων. Θα μπορούσε επίσης να βοηθήσει στην αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και στην προαγωγή της έννοιας του κράτους δικαίου.

| 1.13 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία του κοινωνικού διαλόγου και καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους να κάνουν την καλύτερη δυνατή χρήση των υφιστάμενων θεσμών, ιδιαιτέρως της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ). Καλεί την κυβέρνηση να προωθήσει περαιτέρω την ΟΚΕ και να ζητά περισσότερο συστηματικά τη γνώμη της για όλες τις πολιτικές που σχετίζονται με τα έννομα συμφέροντα των εργοδοτών και των εργαζομένων. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο κοινωνικός διάλογος θα πρέπει να είναι τακτικό και διαρθρωτικό χαρακτήρα και όχι ad hoc, και ότι θα πρέπει επίσης να είναι πιο αποδοτικός και εστιασμένος στην επίτευξη αποτελεσμάτων. |
| --- | --- |

1.13

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία του κοινωνικού διαλόγου και καλεί όλους τους ενδιαφερόμενους να κάνουν την καλύτερη δυνατή χρήση των υφιστάμενων θεσμών, ιδιαιτέρως της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (ΟΚΕ). Καλεί την κυβέρνηση να προωθήσει περαιτέρω την ΟΚΕ και να ζητά περισσότερο συστηματικά τη γνώμη της για όλες τις πολιτικές που σχετίζονται με τα έννομα συμφέροντα των εργοδοτών και των εργαζομένων. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο κοινωνικός διάλογος θα πρέπει να είναι τακτικό και διαρθρωτικό χαρακτήρα και όχι ad hoc, και ότι θα πρέπει επίσης να είναι πιο αποδοτικός και εστιασμένος στην επίτευξη αποτελεσμάτων.

| 1.14 | Η ΕΟΚΕ ζητά να συμπεριληφθεί η προώθηση του κοινωνικού διαλόγου στις βασικές προτεραιότητες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ όσον αφορά τη Σερβία και πιστεύει, συνεπώς, ότι πρέπει να αντανακλάται σε όλα τα κοινοτικά προγράμματα στα οποία έχει πρόσβαση η χώρα. Αυτό θα απαιτήσει μεγαλύτερη συμμετοχή της ΟΚΕ, η οποία θα πρέπει επίσης να συμμετέχει επισήμως και να εκφέρει την άποψή της σε κάθε στάδιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, αλλά και να συμμετέχει στην παρακολούθηση της εφαρμογής της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Σερβίας. Η ΟΚΕ θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να θέτει τις παρατηρήσεις και τις απόψεις της υπόψη των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, όταν αυτά αξιολογούν την πρόοδο της Σερβίας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| --- | --- |

1.14

Η ΕΟΚΕ ζητά να συμπεριληφθεί η προώθηση του κοινωνικού διαλόγου στις βασικές προτεραιότητες των θεσμικών οργάνων της ΕΕ όσον αφορά τη Σερβία και πιστεύει, συνεπώς, ότι πρέπει να αντανακλάται σε όλα τα κοινοτικά προγράμματα στα οποία έχει πρόσβαση η χώρα. Αυτό θα απαιτήσει μεγαλύτερη συμμετοχή της ΟΚΕ, η οποία θα πρέπει επίσης να συμμετέχει επισήμως και να εκφέρει την άποψή της σε κάθε στάδιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων, αλλά και να συμμετέχει στην παρακολούθηση της εφαρμογής της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης ΕΕ-Σερβίας. Η ΟΚΕ θα πρέπει επίσης να είναι σε θέση να θέτει τις παρατηρήσεις και τις απόψεις της υπόψη των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, όταν αυτά αξιολογούν την πρόοδο της Σερβίας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

| 1.15 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο κοινωνικός διάλογος θα πρέπει να ενθαρρυνθεί περαιτέρω σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με βάση τις περιφερειακές δομές της ΟΚΕ. Θα πρέπει επίσης να αναπτυχθεί περισσότερο συστηματικά σε τομεακό επίπεδο, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα. Η υπογραφή –και εκτέλεση– όσο το δυνατό περισσότερων τομεακών συλλογικών συμβάσεων θα σταθεροποιήσει τις εργασιακές σχέσεις στη Σερβία. Πρέπει να τονίζονται συνεχώς στις τοπικές και τις εθνικές αρχές τα πλεονεκτήματα και η σημασία του κοινωνικού διαλόγου. |
| --- | --- |

1.15

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο κοινωνικός διάλογος θα πρέπει να ενθαρρυνθεί περαιτέρω σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, με βάση τις περιφερειακές δομές της ΟΚΕ. Θα πρέπει επίσης να αναπτυχθεί περισσότερο συστηματικά σε τομεακό επίπεδο, ιδίως στον ιδιωτικό τομέα. Η υπογραφή –και εκτέλεση– όσο το δυνατό περισσότερων τομεακών συλλογικών συμβάσεων θα σταθεροποιήσει τις εργασιακές σχέσεις στη Σερβία. Πρέπει να τονίζονται συνεχώς στις τοπικές και τις εθνικές αρχές τα πλεονεκτήματα και η σημασία του κοινωνικού διαλόγου.

| 1.16 | Η ΕΟΚΕ σημειώνει τη σύσταση τριμερούς ομάδας εργασίας για την αναθεώρηση της εργατικής νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων των νόμων για τις απεργίες, την καταχώριση των συνδικαλιστικών οργανώσεων και της νομοθεσίας σχετικά με την αντιπροσωπευτικότητα των κοινωνικών εταίρων. Η ΕΟΚΕ καλεί την Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξουν τις εργασίες αυτές, προκειμένου η σερβική νομοθεσία και πρακτική να συμφωνούν απόλυτα με τα διεθνή και τα ευρωπαϊκά πρότυπα. |
| --- | --- |

1.16

Η ΕΟΚΕ σημειώνει τη σύσταση τριμερούς ομάδας εργασίας για την αναθεώρηση της εργατικής νομοθεσίας, συμπεριλαμβανομένων των νόμων για τις απεργίες, την καταχώριση των συνδικαλιστικών οργανώσεων και της νομοθεσίας σχετικά με την αντιπροσωπευτικότητα των κοινωνικών εταίρων. Η ΕΟΚΕ καλεί την Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ΔΟΕ) και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξουν τις εργασίες αυτές, προκειμένου η σερβική νομοθεσία και πρακτική να συμφωνούν απόλυτα με τα διεθνή και τα ευρωπαϊκά πρότυπα.

| 1.17 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η ενίσχυση της ικανότητας των κοινωνικών εταίρων να συμμετάσχουν ενεργά στον κοινωνικό διάλογο πρέπει να συμπεριληφθεί στις προτεραιότητες των ενωσιακών προγραμμάτων βοήθειας. Χρειάζεται βοήθεια για να αναπτύξουν την ικανότητά τους να συμμετέχουν αποτελεσματικά στις προσπάθειες που αφορούν όλα τα οικονομικά, κοινωνικά και νομικά θέματα, συμπεριλαμβανομένων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Θα πρέπει να ενισχυθούν οι οργανωτικές δομές, η εσωτερική επικοινωνία και η ικανότητά τους να εξυπηρετούν τα μέλη τους. |
| --- | --- |

1.17

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η ενίσχυση της ικανότητας των κοινωνικών εταίρων να συμμετάσχουν ενεργά στον κοινωνικό διάλογο πρέπει να συμπεριληφθεί στις προτεραιότητες των ενωσιακών προγραμμάτων βοήθειας. Χρειάζεται βοήθεια για να αναπτύξουν την ικανότητά τους να συμμετέχουν αποτελεσματικά στις προσπάθειες που αφορούν όλα τα οικονομικά, κοινωνικά και νομικά θέματα, συμπεριλαμβανομένων των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Θα πρέπει να ενισχυθούν οι οργανωτικές δομές, η εσωτερική επικοινωνία και η ικανότητά τους να εξυπηρετούν τα μέλη τους.

| 1.18 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι συνεχίζονται οι παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων στη Σερβία και ότι οι μηχανισμοί για την πρόληψη και την τιμωρία των παραβιάσεων δεν είναι αρκετά αποτελεσματικοί. Η ΕΟΚΕ καλεί τη σερβική κυβέρνηση να επανεξετάσει τη λειτουργία του Οργανισμού για την Ειρηνική Διευθέτηση Εργατικών Διαφορών. Προτείνει να εξεταστεί η δυνατότητα θέσπισης ειδικών δικαστηρίων για τις εργατικές διαφορές. Επιπλέον, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμπεριλάβει στις ετήσιες εκθέσεις της ένα κεφάλαιο για τα συνδικαλιστικά δικαιώματα και τα θεμελιώδη δικαιώματα των εργαζομένων, σε στενή συνεργασία με τις εθνικές και ευρωπαϊκές συνδικαλιστικές οργανώσεις και τη ΔΟΕ. |
| --- | --- |

1.18

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι συνεχίζονται οι παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων των εργαζομένων στη Σερβία και ότι οι μηχανισμοί για την πρόληψη και την τιμωρία των παραβιάσεων δεν είναι αρκετά αποτελεσματικοί. Η ΕΟΚΕ καλεί τη σερβική κυβέρνηση να επανεξετάσει τη λειτουργία του Οργανισμού για την Ειρηνική Διευθέτηση Εργατικών Διαφορών. Προτείνει να εξεταστεί η δυνατότητα θέσπισης ειδικών δικαστηρίων για τις εργατικές διαφορές. Επιπλέον, καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συμπεριλάβει στις ετήσιες εκθέσεις της ένα κεφάλαιο για τα συνδικαλιστικά δικαιώματα και τα θεμελιώδη δικαιώματα των εργαζομένων, σε στενή συνεργασία με τις εθνικές και ευρωπαϊκές συνδικαλιστικές οργανώσεις και τη ΔΟΕ.

| 1.19 | Οι Σέρβες επιχειρηματίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε ολόκληρη την περιοχή των Βαλκανίων και διαθέτουν αποτελεσματικά δίκτυα. Διαμορφώνεται πλέον μια συνεκτική περιφερειακή προσέγγιση για την περαιτέρω ανάπτυξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας σε τοπικό επίπεδο. Η ΕΟΚΕ συνιστά να αυξηθεί η υποστήριξη σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο προκειμένου να επιταχυνθούν τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. Επιπλέον, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η υποστήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας στη Σερβία αποτελεί οικονομική και κοινωνική επιταγή. |
| --- | --- |

1.19

Οι Σέρβες επιχειρηματίες διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε ολόκληρη την περιοχή των Βαλκανίων και διαθέτουν αποτελεσματικά δίκτυα. Διαμορφώνεται πλέον μια συνεκτική περιφερειακή προσέγγιση για την περαιτέρω ανάπτυξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας σε τοπικό επίπεδο. Η ΕΟΚΕ συνιστά να αυξηθεί η υποστήριξη σε ευρωπαϊκό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο προκειμένου να επιταχυνθούν τα οικονομικά και κοινωνικά οφέλη. Επιπλέον, πρέπει να αναγνωριστεί ότι η υποστήριξη της γυναικείας επιχειρηματικότητας στη Σερβία αποτελεί οικονομική και κοινωνική επιταγή.

| 1.20 | Η ΕΟΚΕ συνιστά τη σύσταση Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής (ΜΣΕ) της Κοινωνίας Πολιτών μεταξύ της ΕΟΚΕ και των ΟΚΠ της Σερβίας. Αυτό το κοινό σώμα της κοινωνίας πολιτών πρέπει να ιδρυθεί όταν θα έχουν αρχίσει επισήμως οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Σερβίας στην ΕΕ. Η ΜΣΕ θα επιτρέψει στις ΟΚΠ και από τις δύο πλευρές να επιδιώξουν ένα περιεκτικότερο διάλογο και να συνεισφέρουν τις εισηγήσεις τους στις πολιτικές αρχές για τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. |
| --- | --- |

1.20

Η ΕΟΚΕ συνιστά τη σύσταση Μικτής Συμβουλευτικής Επιτροπής (ΜΣΕ) της Κοινωνίας Πολιτών μεταξύ της ΕΟΚΕ και των ΟΚΠ της Σερβίας. Αυτό το κοινό σώμα της κοινωνίας πολιτών πρέπει να ιδρυθεί όταν θα έχουν αρχίσει επισήμως οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Σερβίας στην ΕΕ. Η ΜΣΕ θα επιτρέψει στις ΟΚΠ και από τις δύο πλευρές να επιδιώξουν ένα περιεκτικότερο διάλογο και να συνεισφέρουν τις εισηγήσεις τους στις πολιτικές αρχές για τα κεφάλαια των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

2.   Ιστορικό της γνωμοδότησης

| 2.1 | Την τελευταία δεκαετία, η Σερβία έχει καταβάλει τεράστια προσπάθεια για τη μεταρρύθμιση των θεσμών, του νομικού πλαισίου και των οικονομικών κανόνων της, με σκοπό τη συμμόρφωση αυτών με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα και την προώθηση μιας ανοικτής και αποτελεσματικής οικονομίας της αγοράς. |
| --- | --- |

2.1

Την τελευταία δεκαετία, η Σερβία έχει καταβάλει τεράστια προσπάθεια για τη μεταρρύθμιση των θεσμών, του νομικού πλαισίου και των οικονομικών κανόνων της, με σκοπό τη συμμόρφωση αυτών με τα διεθνή και ευρωπαϊκά πρότυπα και την προώθηση μιας ανοικτής και αποτελεσματικής οικονομίας της αγοράς.

| 2.2 | Το 2008, η υπογραφή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) μεταξύ Σερβίας και ΕΕ εξέφρασε με σαφήνεια την επιλογή της σερβικής κυβέρνησης υπέρ της ένταξης στην ΕΕ και έδωσε νέα ώθηση στη διαδικασία μεταρρύθμισης. Το 2010, τέθηκε σε ισχύ μια ενδιάμεση συμφωνία για το εμπόριο και τα συναφή με το εμπόριο θέματα (μέρος της ΣΣΣ). |
| --- | --- |

2.2

Το 2008, η υπογραφή της Συμφωνίας Σταθεροποίησης και Σύνδεσης (ΣΣΣ) μεταξύ Σερβίας και ΕΕ εξέφρασε με σαφήνεια την επιλογή της σερβικής κυβέρνησης υπέρ της ένταξης στην ΕΕ και έδωσε νέα ώθηση στη διαδικασία μεταρρύθμισης. Το 2010, τέθηκε σε ισχύ μια ενδιάμεση συμφωνία για το εμπόριο και τα συναφή με το εμπόριο θέματα (μέρος της ΣΣΣ).

| 2.3 | Η νέα κυβέρνηση, η οποία ανέλαβε τα καθήκοντά της το 2012, επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Σερβίας για ένταξη στην ΕΕ. Έχει λάβει πρακτικά μέτρα για να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί μέχρι σήμερα, με ιδιαίτερη έμφαση στην καταπολέμηση της διαφθοράς, την εδραίωση του κράτους δικαίου, την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και την οικονομική ανάκαμψη. Έχει επίσης κάνει προσπάθειες για τη βελτίωση της περιφερειακής συνεργασίας |
| --- | --- |

2.3

Η νέα κυβέρνηση, η οποία ανέλαβε τα καθήκοντά της το 2012, επιβεβαίωσε τη δέσμευση της Σερβίας για ένταξη στην ΕΕ. Έχει λάβει πρακτικά μέτρα για να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις που έχουν αναληφθεί μέχρι σήμερα, με ιδιαίτερη έμφαση στην καταπολέμηση της διαφθοράς, την εδραίωση του κράτους δικαίου, την προστασία των δικαιωμάτων των μειονοτήτων και την οικονομική ανάκαμψη. Έχει επίσης κάνει προσπάθειες για τη βελτίωση της περιφερειακής συνεργασίας

| 2.4 | Τον Δεκέμβριο του 2012, το Συμβούλιο ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συντάξει μέχρι την άνοιξη του 2013 έκθεση αξιολόγησης της προόδου που έχει σημειώσει το Βελιγράδι στο πλαίσιο του διαλόγου με την Πρίστινα και των μεταρρυθμίσεων με προσανατολισμό την ΕΕ. Με βάση την έκθεση αυτή, η οποία καταλήγει σε θετική σύσταση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε στις 28 Ιουνίου ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για να ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Σερβία. |
| --- | --- |

2.4

Τον Δεκέμβριο του 2012, το Συμβούλιο ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συντάξει μέχρι την άνοιξη του 2013 έκθεση αξιολόγησης της προόδου που έχει σημειώσει το Βελιγράδι στο πλαίσιο του διαλόγου με την Πρίστινα και των μεταρρυθμίσεων με προσανατολισμό την ΕΕ. Με βάση την έκθεση αυτή, η οποία καταλήγει σε θετική σύσταση, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αποφάσισε στις 28 Ιουνίου ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για να ξεκινήσουν οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις με τη Σερβία.

| 2.5 | Στις 19 Απριλίου 2013, το Βελιγράδι και η Πρίστινα συμφώνησαν τελικά σχετικά με το μέλλον του σερβοκρατούμενου βόρειου μέρους του Κοσσυφοπεδίου στον δέκατο γύρο των συνομιλιών υπό την ηγεσία της ΕΕ, υπογράφοντας την Πρώτη συμφωνία επί των αρχών που διέπουν την εξομάλυνση των σχέσεων. Το Μάιο, οι δύο πλευρές υιοθέτησαν Σχέδιο εφαρμογής. Οι δύο πλευρές σύστησαν με τη βοήθεια της ΕΕ επιτροπή, η οποία θα αναλάβει την εφαρμογή της συμφωνίας. |
| --- | --- |

2.5

Στις 19 Απριλίου 2013, το Βελιγράδι και η Πρίστινα συμφώνησαν τελικά σχετικά με το μέλλον του σερβοκρατούμενου βόρειου μέρους του Κοσσυφοπεδίου στον δέκατο γύρο των συνομιλιών υπό την ηγεσία της ΕΕ, υπογράφοντας την Πρώτη συμφωνία επί των αρχών που διέπουν την εξομάλυνση των σχέσεων. Το Μάιο, οι δύο πλευρές υιοθέτησαν Σχέδιο εφαρμογής. Οι δύο πλευρές σύστησαν με τη βοήθεια της ΕΕ επιτροπή, η οποία θα αναλάβει την εφαρμογή της συμφωνίας.

3.   Πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές εξελίξεις

| 3.1 | Η Σερβία εξακολουθεί να είναι μια χώρα σε μετάβαση. Υπήρξαν κάποιες ιδιωτικοποιήσεις, αλλά ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας εξακολουθεί να αποτελείται από δημόσιες επιχειρήσεις, συχνά σε απόλυτη ανάγκη αναδιάρθρωσης. Η ανεργία έχει αυξηθεί σημαντικά (24 % του εργατικού δυναμικού το 2012). Οι νέοι προσπαθούν να μεταναστεύσουν. Ο πληθυσμός γηράσκει. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να εργάζεται στον τομέα της γεωργίας και ζει σε αγροτικές περιοχές, όπου η έλλειψη επενδύσεων εμποδίζει την αποτελεσματική ανάπτυξη. Η άτυπη οικονομία είναι ευρέως διαδεδομένη, υπονομεύοντας την οικονομία στο σύνολό της, αποδυναμώνοντας τον κρατικό προϋπολογισμό και εγκαταλείποντας τους εργαζόμενους χωρίς καμία κοινωνική προστασία. Η διαφθορά, η οποία μερικές φορές συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, δυσχεραίνει όχι μόνο την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και την εδραίωση των θεσμών. Εξάλλου, χρειάζεται άμεση μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ο πραγματικός σεβασμός των δικαιωμάτων των ατόμων και των οργανώσεων. |
| --- | --- |

3.1

Η Σερβία εξακολουθεί να είναι μια χώρα σε μετάβαση. Υπήρξαν κάποιες ιδιωτικοποιήσεις, αλλά ένα μεγάλο μέρος της οικονομίας εξακολουθεί να αποτελείται από δημόσιες επιχειρήσεις, συχνά σε απόλυτη ανάγκη αναδιάρθρωσης. Η ανεργία έχει αυξηθεί σημαντικά (24 % του εργατικού δυναμικού το 2012). Οι νέοι προσπαθούν να μεταναστεύσουν. Ο πληθυσμός γηράσκει. Ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού εξακολουθεί να εργάζεται στον τομέα της γεωργίας και ζει σε αγροτικές περιοχές, όπου η έλλειψη επενδύσεων εμποδίζει την αποτελεσματική ανάπτυξη. Η άτυπη οικονομία είναι ευρέως διαδεδομένη, υπονομεύοντας την οικονομία στο σύνολό της, αποδυναμώνοντας τον κρατικό προϋπολογισμό και εγκαταλείποντας τους εργαζόμενους χωρίς καμία κοινωνική προστασία. Η διαφθορά, η οποία μερικές φορές συνδέεται με το οργανωμένο έγκλημα, δυσχεραίνει όχι μόνο την οικονομική ανάπτυξη, αλλά και την εδραίωση των θεσμών. Εξάλλου, χρειάζεται άμεση μεταρρύθμιση της δικαστικής εξουσίας, προκειμένου να εξασφαλιστεί ο πραγματικός σεβασμός των δικαιωμάτων των ατόμων και των οργανώσεων.

| 3.2 | Η ΕΟΚΕ τόνισε τα διάφορα προβλήματα στη γνωμοδότησή της Οι σχέσεις ΕΕ-Σερβίας: ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών (29 Μαΐου 2008), αλλά υπογράμμισε και τις προσπάθειες που καταβάλλονται από τις δημόσιες αρχές προκειμένου να υλοποιηθούν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Έχουν εισαχθεί πολλές νέες ρυθμίσεις· έχουν συσταθεί νέοι θεσμοί, ιδίως για την οργάνωση του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και άλλες ΟΚΠ, και τα δικαιώματα των μειονοτήτων αναγνωρίζονται πλέον επίσημα. Παρά το γεγονός ότι αυτή η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, το κύριο πρόβλημα είναι η έμπρακτη υλοποίηση όλων αυτών των θεσμικών και νομικών αλλαγών. |
| --- | --- |

3.2

Η ΕΟΚΕ τόνισε τα διάφορα προβλήματα στη γνωμοδότησή της Οι σχέσεις ΕΕ-Σερβίας: ο ρόλος της κοινωνίας πολιτών (29 Μαΐου 2008), αλλά υπογράμμισε και τις προσπάθειες που καταβάλλονται από τις δημόσιες αρχές προκειμένου να υλοποιηθούν οι αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Έχουν εισαχθεί πολλές νέες ρυθμίσεις· έχουν συσταθεί νέοι θεσμοί, ιδίως για την οργάνωση του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και άλλες ΟΚΠ, και τα δικαιώματα των μειονοτήτων αναγνωρίζονται πλέον επίσημα. Παρά το γεγονός ότι αυτή η διαδικασία δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, το κύριο πρόβλημα είναι η έμπρακτη υλοποίηση όλων αυτών των θεσμικών και νομικών αλλαγών.

| 3.3 | Η Σερβία έχει επικυρώσει 77 συνθήκες και συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΣτΕ), συμπεριλαμβανομένων ορισμένων βασικών, όπως οι συμβάσεις για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, την πρόληψη των βασανιστηρίων, την προστασία των παιδιών, την καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης. Οκτώ επιπλέον συμβάσεις έχουν υπογραφεί, αλλά δεν έχουν ακόμη επικυρωθεί, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας. Σε διεθνές επίπεδο, η Σερβία έχει επικυρώσει 75 συμβάσεις της ΔΟΕ (73 είναι ήδη σε ισχύ). |
| --- | --- |

3.3

Η Σερβία έχει επικυρώσει 77 συνθήκες και συμβάσεις του Συμβουλίου της Ευρώπης (ΣτΕ), συμπεριλαμβανομένων ορισμένων βασικών, όπως οι συμβάσεις για την προστασία των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών, την προστασία των εθνικών μειονοτήτων, την πρόληψη των βασανιστηρίων, την προστασία των παιδιών, την καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς και ο Ευρωπαϊκός Κοινωνικός Χάρτης. Οκτώ επιπλέον συμβάσεις έχουν υπογραφεί, αλλά δεν έχουν ακόμη επικυρωθεί, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης για την Πρόληψη και Καταπολέμηση της Βίας κατά των Γυναικών και της Ενδοοικογενειακής Βίας. Σε διεθνές επίπεδο, η Σερβία έχει επικυρώσει 75 συμβάσεις της ΔΟΕ (73 είναι ήδη σε ισχύ).

| 3.4 | Όπως τόνισε ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (1), πολλές από αυτές τις συμβάσεις εξακολουθούν να απαιτούν περαιτέρω δράση για τη σωστή εφαρμογή τους. Ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης τόνισε το πρόβλημα των αγνοουμένων και των προσώπων που εκτοπίστηκαν βίαια κατά τη διάρκεια του πολέμου, τις ανεξέλεγκτες διακρίσεις κατά των Ρομά, τη βία κατά των γυναικών και την ευρέως διαδεδομένη ομοφυλοφοβία. |
| --- | --- |

3.4

Όπως τόνισε ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (1), πολλές από αυτές τις συμβάσεις εξακολουθούν να απαιτούν περαιτέρω δράση για τη σωστή εφαρμογή τους. Ο Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης τόνισε το πρόβλημα των αγνοουμένων και των προσώπων που εκτοπίστηκαν βίαια κατά τη διάρκεια του πολέμου, τις ανεξέλεγκτες διακρίσεις κατά των Ρομά, τη βία κατά των γυναικών και την ευρέως διαδεδομένη ομοφυλοφοβία.

| 3.5 | Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση υιοθέτησε μια στρατηγική για τα ΜΜΕ τον Οκτώβριο του 2011, η βία και οι απειλές κατά των δημοσιογράφων εξακολουθούν να υπάρχουν. Υπάρχει επίσης οικονομική και πολιτική παρέμβαση στα μέσα ενημέρωσης, η οποία απειλεί την ανεξαρτησία τους και την ικανότητα των δημοσιογράφων να κάνουν τη δουλειά τους. Επιπλέον, οι συνδικαλιστές εξακολουθούν να υφίστανται παρενοχλήσεις ή να απολύονται επειδή είναι μέλη συνδικαλιστικής οργάνωσης. |
| --- | --- |

3.5

Παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση υιοθέτησε μια στρατηγική για τα ΜΜΕ τον Οκτώβριο του 2011, η βία και οι απειλές κατά των δημοσιογράφων εξακολουθούν να υπάρχουν. Υπάρχει επίσης οικονομική και πολιτική παρέμβαση στα μέσα ενημέρωσης, η οποία απειλεί την ανεξαρτησία τους και την ικανότητα των δημοσιογράφων να κάνουν τη δουλειά τους. Επιπλέον, οι συνδικαλιστές εξακολουθούν να υφίστανται παρενοχλήσεις ή να απολύονται επειδή είναι μέλη συνδικαλιστικής οργάνωσης.

| 3.6 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η περαιτέρω εδραίωση της διαδικασίας μεταρρύθμισης, η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος και η εφαρμογή των πολιτικών, κοινωνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν σαφώς προτεραιότητα στην περίπτωση της Σερβίας. Οι σχέσεις της ΕΕ με τη Σερβία θα πρέπει να επικεντρωθούν σαφώς σε αυτές τις πτυχές. Αυτό είναι επίσης ένα βασικό ζήτημα για τις ΟΚΠ· γι' αυτό και η ενεργός συμμετοχή τους θα πρέπει να ενθαρρυνθεί με όλα τα μέσα. |
| --- | --- |

3.6

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η περαιτέρω εδραίωση της διαδικασίας μεταρρύθμισης, η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος και η εφαρμογή των πολιτικών, κοινωνικών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν σαφώς προτεραιότητα στην περίπτωση της Σερβίας. Οι σχέσεις της ΕΕ με τη Σερβία θα πρέπει να επικεντρωθούν σαφώς σε αυτές τις πτυχές. Αυτό είναι επίσης ένα βασικό ζήτημα για τις ΟΚΠ· γι' αυτό και η ενεργός συμμετοχή τους θα πρέπει να ενθαρρυνθεί με όλα τα μέσα.

4.   Η σημερινή κατάσταση και ο ρόλος των οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών

| 4.1 | Η ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο και γενικά σεβαστό δικαίωμα. Ωστόσο, η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι κινδυνεύει από την αύξηση των απειλών εκ μέρους βίαιων εθνικιστικών ομάδων. |
| --- | --- |

4.1

Η ελευθερία του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο και γενικά σεβαστό δικαίωμα. Ωστόσο, η ελευθερία του συνεταιρίζεσθαι κινδυνεύει από την αύξηση των απειλών εκ μέρους βίαιων εθνικιστικών ομάδων.

| 4.2 | Η σερβική κοινωνία πολιτών βασίζεται κατά κύριο λόγο στις πόλεις και εκπροσωπείται άνισα σε περιφερειακό επίπεδο. Στις αγροτικές περιοχές η εμβέλειά της είναι πολύ περιορισμένη και το δυναμικό της δεν είναι καλά ανεπτυγμένο. Χρειάζεται περαιτέρω υποστήριξη για την ενθάρρυνση εθελοντικών κινημάτων, την ανάπτυξη ικανοτήτων και την υποστήριξη της δικτύωσης των ΟΚΠ στις αγροτικές περιοχές και/ή στις μικρές πόλεις. |
| --- | --- |

4.2

Η σερβική κοινωνία πολιτών βασίζεται κατά κύριο λόγο στις πόλεις και εκπροσωπείται άνισα σε περιφερειακό επίπεδο. Στις αγροτικές περιοχές η εμβέλειά της είναι πολύ περιορισμένη και το δυναμικό της δεν είναι καλά ανεπτυγμένο. Χρειάζεται περαιτέρω υποστήριξη για την ενθάρρυνση εθελοντικών κινημάτων, την ανάπτυξη ικανοτήτων και την υποστήριξη της δικτύωσης των ΟΚΠ στις αγροτικές περιοχές και/ή στις μικρές πόλεις.

| 4.3 | Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη γεωργία, την ανάπτυξη των αγροτικών ομάδων συμφερόντων, καθώς και στη συμμετοχή των αγροτών στον κοινωνικό διάλογο. Η γεωργία εξακολουθεί να διαδραματίζει καίριο ρόλο στη Σερβία - περίπου το ένα τέταρτο του ενεργού πληθυσμού απασχολείται στον τομέα αυτό, ο οποίος έχει και καθοριστική σημασία για την οικονομία της χώρας. Η γεωργία και η αγροτική πολιτική θα έχουν μεγάλη σημασία για τη μελλοντική διαδικασία ένταξης στην ΕΕ. Παράλληλα, η εναρμόνιση με τη νομοθεσία της ΕΕ θα αποτελέσει μια ιδιαίτερη πρόκληση για τον γεωργικό τομέα της Σερβίας. |
| --- | --- |

4.3

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στη γεωργία, την ανάπτυξη των αγροτικών ομάδων συμφερόντων, καθώς και στη συμμετοχή των αγροτών στον κοινωνικό διάλογο. Η γεωργία εξακολουθεί να διαδραματίζει καίριο ρόλο στη Σερβία - περίπου το ένα τέταρτο του ενεργού πληθυσμού απασχολείται στον τομέα αυτό, ο οποίος έχει και καθοριστική σημασία για την οικονομία της χώρας. Η γεωργία και η αγροτική πολιτική θα έχουν μεγάλη σημασία για τη μελλοντική διαδικασία ένταξης στην ΕΕ. Παράλληλα, η εναρμόνιση με τη νομοθεσία της ΕΕ θα αποτελέσει μια ιδιαίτερη πρόκληση για τον γεωργικό τομέα της Σερβίας.

| 4.4 | Οι καλά οργανωμένες και δομημένες ομάδες συμφερόντων όχι μόνο θα μπορούσαν να συμβάλουν στην προώθηση των γεωργικών συμφερόντων, αλλά πάνω απ' όλα θα μπορούσαν να παράσχουν χρήσιμη υποστήριξη για την επικείμενη διαδικασία ένταξης, οπωσδήποτε όσον αφορά τη χάραξη και την εφαρμογή ειδικών προγραμμάτων στήριξης της γεωργίας, των αγροτικών περιοχών και των ανθρώπων που ζουν σε αυτές. |
| --- | --- |

4.4

Οι καλά οργανωμένες και δομημένες ομάδες συμφερόντων όχι μόνο θα μπορούσαν να συμβάλουν στην προώθηση των γεωργικών συμφερόντων, αλλά πάνω απ' όλα θα μπορούσαν να παράσχουν χρήσιμη υποστήριξη για την επικείμενη διαδικασία ένταξης, οπωσδήποτε όσον αφορά τη χάραξη και την εφαρμογή ειδικών προγραμμάτων στήριξης της γεωργίας, των αγροτικών περιοχών και των ανθρώπων που ζουν σε αυτές.

| 4.5 | Υπάρχουν πολλές ενεργοί συνεργασίες και συμμαχίες μεταξύ των ΟΚΠ, αλλά οι πόροι και η υποστήριξή τους δεν επαρκούν για να μπορέσουν να αυξήσουν τη δραστηριότητα και την επιρροή τους. Όσον αφορά τις εταιρικές σχέσεις μεταξύ ΜΚΟ και δημόσιων αρχών, οι καθιερωμένοι μηχανισμοί SECO (2) και KOCD (3) είναι δυνητικά πρότυπα καλών πρακτικών, εφόσον λαμβάνεται υπόψη η συμβολή τους και χαίρουν συνεχούς και συστηματικής χρηματοδότησης και υποστήριξης. |
| --- | --- |

4.5

Υπάρχουν πολλές ενεργοί συνεργασίες και συμμαχίες μεταξύ των ΟΚΠ, αλλά οι πόροι και η υποστήριξή τους δεν επαρκούν για να μπορέσουν να αυξήσουν τη δραστηριότητα και την επιρροή τους. Όσον αφορά τις εταιρικές σχέσεις μεταξύ ΜΚΟ και δημόσιων αρχών, οι καθιερωμένοι μηχανισμοί SECO (2) και KOCD (3) είναι δυνητικά πρότυπα καλών πρακτικών, εφόσον λαμβάνεται υπόψη η συμβολή τους και χαίρουν συνεχούς και συστηματικής χρηματοδότησης και υποστήριξης.

| 4.6 | Τα πιο σημαντικά εμπόδια για τη βιωσιμότητα των ΟΚΠ είναι η κρατική υποστήριξη, η οποία ούτε είναι επαρκής ούτε χορηγείται με βάση σαφώς προσδιορισμένες προτεραιότητες, η υπανάπτυκτη χορηγία των επιχειρήσεων, η έλλειψη ατομικών προσφορών, η απόσυρση των διεθνών χορηγών, η υπανάπτυκτη συνεργασία με τις τοπικές αρχές και η περιορισμένη λογοδοσία των πολιτικών ιθυνόντων εν γένει. Χρειάζονται προσπάθειες και στήριξη για την ανάπτυξη πυρήνων υποστήριξης των ΟΚΠ. Μια περιορισμένη βάση μελών εμποδίζει την προβολή και την αναγνώριση των ΟΚΠ, ενώ η δημόσια χρηματοδότηση εξακολουθεί να μην ρυθμίζεται σωστά σε όλα τα επίπεδα. Η ικανότητα των ΟΚΠ να επηρεάσουν την κοινωνική και πολιτική ατζέντα είναι γενικά περιορισμένη, με εξαίρεση μια δωδεκάδα ισχυρών ΟΚΠ, οι περισσότερες των οποίων έχουν την έδρα τους στο Βελιγράδι. |
| --- | --- |

4.6

Τα πιο σημαντικά εμπόδια για τη βιωσιμότητα των ΟΚΠ είναι η κρατική υποστήριξη, η οποία ούτε είναι επαρκής ούτε χορηγείται με βάση σαφώς προσδιορισμένες προτεραιότητες, η υπανάπτυκτη χορηγία των επιχειρήσεων, η έλλειψη ατομικών προσφορών, η απόσυρση των διεθνών χορηγών, η υπανάπτυκτη συνεργασία με τις τοπικές αρχές και η περιορισμένη λογοδοσία των πολιτικών ιθυνόντων εν γένει. Χρειάζονται προσπάθειες και στήριξη για την ανάπτυξη πυρήνων υποστήριξης των ΟΚΠ. Μια περιορισμένη βάση μελών εμποδίζει την προβολή και την αναγνώριση των ΟΚΠ, ενώ η δημόσια χρηματοδότηση εξακολουθεί να μην ρυθμίζεται σωστά σε όλα τα επίπεδα. Η ικανότητα των ΟΚΠ να επηρεάσουν την κοινωνική και πολιτική ατζέντα είναι γενικά περιορισμένη, με εξαίρεση μια δωδεκάδα ισχυρών ΟΚΠ, οι περισσότερες των οποίων έχουν την έδρα τους στο Βελιγράδι.

| 4.7 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες για τη βελτίωση του νομικού πλαισίου των οργανώσεων και ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένου του νόμου περί ενώσεων (Οκτώβριος 2009), του νόμου περί σύστασης αρχικού κεφαλαίου και ιδρυμάτων (Νοέμβριος 2010), του νόμου περί εθελοντισμού (Μάιος 2010) και τις απλοποιημένες λογιστικές διαδικασίες για μικρές ενώσεις και ιδρύματα (δεν έχουν ακόμη εγκριθεί). Ωστόσο, υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί νόμοι που έχουν υιοθετηθεί αλλά δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί, όπως ο νόμος περί κοινωνικής πρόνοιας (2011). Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ανάπτυξη ενός πλαισίου, όπως προβλέπεται από τον νόμο, το οποίο θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη δίκαιη πρόσβαση των ΟΚΠ σε δημόσιους πόρους που προορίζονται για την υποστήριξη της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών. |
| --- | --- |

4.7

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες για τη βελτίωση του νομικού πλαισίου των οργανώσεων και ιδρυμάτων, συμπεριλαμβανομένου του νόμου περί ενώσεων (Οκτώβριος 2009), του νόμου περί σύστασης αρχικού κεφαλαίου και ιδρυμάτων (Νοέμβριος 2010), του νόμου περί εθελοντισμού (Μάιος 2010) και τις απλοποιημένες λογιστικές διαδικασίες για μικρές ενώσεις και ιδρύματα (δεν έχουν ακόμη εγκριθεί). Ωστόσο, υπάρχουν και άλλοι σημαντικοί νόμοι που έχουν υιοθετηθεί αλλά δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί, όπως ο νόμος περί κοινωνικής πρόνοιας (2011). Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ανάπτυξη ενός πλαισίου, όπως προβλέπεται από τον νόμο, το οποίο θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη δίκαιη πρόσβαση των ΟΚΠ σε δημόσιους πόρους που προορίζονται για την υποστήριξη της παροχής κοινωνικών υπηρεσιών.

| 4.8 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις αλλαγές που έγιναν στο άρθρο 41 του Εσωτερικού Κανονισμού της Κυβέρνησης σχετικά με τις δημόσιες ακροάσεις, ο οποίος καθορίζει τα κριτήρια για τις υποχρεωτικές δημόσιες ακροάσεις, καθιστώντας τους κανόνα και όχι εξαίρεση, και προβλέποντας εύλογες προθεσμίες για την διάρκειά τους. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι ο μηχανισμός εφαρμόζεται σωστά. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην αύξηση της ευαισθητοποίησης των δημόσιων αρχών ως προς τα οφέλη της συνεργασίας με τις ΟΚΠ, τόσο στα αρχικά στάδια του σχεδιασμού των δημόσιων πολιτικών όσο και αργότερα, κατά την εφαρμογή τους. Επιπλέον, θα πρέπει να εξεταστούν διαδικασίες σχετικά με τον διορισμό εκπροσώπων των ΟΚΠ σε διάφορους δημόσιους οργανισμούς σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη ορισμένες βέλτιστες πρακτικές στις γειτονικές χώρες και τις προτάσεις των ίδιων των ΟΚΠ. |
| --- | --- |

4.8

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις αλλαγές που έγιναν στο άρθρο 41 του Εσωτερικού Κανονισμού της Κυβέρνησης σχετικά με τις δημόσιες ακροάσεις, ο οποίος καθορίζει τα κριτήρια για τις υποχρεωτικές δημόσιες ακροάσεις, καθιστώντας τους κανόνα και όχι εξαίρεση, και προβλέποντας εύλογες προθεσμίες για την διάρκειά τους. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι ο μηχανισμός εφαρμόζεται σωστά. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην αύξηση της ευαισθητοποίησης των δημόσιων αρχών ως προς τα οφέλη της συνεργασίας με τις ΟΚΠ, τόσο στα αρχικά στάδια του σχεδιασμού των δημόσιων πολιτικών όσο και αργότερα, κατά την εφαρμογή τους. Επιπλέον, θα πρέπει να εξεταστούν διαδικασίες σχετικά με τον διορισμό εκπροσώπων των ΟΚΠ σε διάφορους δημόσιους οργανισμούς σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, λαμβάνοντας υπόψη ορισμένες βέλτιστες πρακτικές στις γειτονικές χώρες και τις προτάσεις των ίδιων των ΟΚΠ.

| 4.9 | Το Γραφείο Συνεργασίας με την Κοινωνία Πολιτών (OCCS) άρχισε να λειτουργεί το 2011. Το Επιχειρησιακό Σχέδιο για την περίοδο 2013-2014 περιλαμβάνει τους βασικούς επιδιωκόμενους στόχους, που είναι οι εξής:






  — | η χάραξη στρατηγικής για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών και η σύσταση Εθνικού Συμβουλίου για την Ανάπτυξη της Κοινωνίας Πολιτών· |
| --- | --- | --- |

4.9

Το Γραφείο Συνεργασίας με την Κοινωνία Πολιτών (OCCS) άρχισε να λειτουργεί το 2011. Το Επιχειρησιακό Σχέδιο για την περίοδο 2013-2014 περιλαμβάνει τους βασικούς επιδιωκόμενους στόχους, που είναι οι εξής:

—

η χάραξη στρατηγικής για τη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών και η σύσταση Εθνικού Συμβουλίου για την Ανάπτυξη της Κοινωνίας Πολιτών·

| — | η προώθηση νέων πηγών χρηματοδότησης, ως προϋπόθεση της βιωσιμότητας: θεσμικές επιδοτήσεις, εταιρικές κοινωνικές δραστηριότητες, εταιρική φιλανθρωπία, κοινωνική επιχειρηματικότητα, ανάπτυξη κριτηρίων για τη χρήση των δημόσιων χώρων από ΟΚΠ κτλ.· |
| --- | --- |

—

η προώθηση νέων πηγών χρηματοδότησης, ως προϋπόθεση της βιωσιμότητας: θεσμικές επιδοτήσεις, εταιρικές κοινωνικές δραστηριότητες, εταιρική φιλανθρωπία, κοινωνική επιχειρηματικότητα, ανάπτυξη κριτηρίων για τη χρήση των δημόσιων χώρων από ΟΚΠ κτλ.·

| — | η προώθηση ενός θεσμικού πλαισίου που ευνοεί την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών, δηλαδή η δημιουργία ειδικών μονάδων ή καθηκόντων στο πλαίσιο των αρμόδιων υπουργείων της κυβέρνησης, η μελέτη του ενδεχομένου δημιουργίας ενός Ταμείου Ανάπτυξης της Κοινωνίας Πολιτών και η ενίσχυση των μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ των ΟΚΠ και της σερβικής Εθνοσυνέλευσης. |
| --- | --- |

—

η προώθηση ενός θεσμικού πλαισίου που ευνοεί την ανάπτυξη της κοινωνίας πολιτών, δηλαδή η δημιουργία ειδικών μονάδων ή καθηκόντων στο πλαίσιο των αρμόδιων υπουργείων της κυβέρνησης, η μελέτη του ενδεχομένου δημιουργίας ενός Ταμείου Ανάπτυξης της Κοινωνίας Πολιτών και η ενίσχυση των μηχανισμών συνεργασίας μεταξύ των ΟΚΠ και της σερβικής Εθνοσυνέλευσης.

| 4.10 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες του OCCS για περισσότερο διαφανή χρηματοδότηση των ΟΚΠ από τον κρατικό προϋπολογισμό, με την έκδοση Ετήσιας συνοπτικής έκθεσης σχετικά με τα κεφάλαια που διατίθενται για τις ενώσεις και άλλες οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών από τον κρατικό προϋπολογισμό της Δημοκρατίας της Σερβίας. Θα πρέπει όμως να δοθούν περισσότερες εξουσίες στο OCCS, προκειμένου να αυξηθεί το ποσοστό ανταπόκρισης των κυβερνητικών φορέων σε όλα τα επίπεδα, ώστε να διασφαλιστεί η πληρότητα και η ετήσια δημοσίευση των δεδομένων. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υποστήριξη που παρέχεται από την αντιπροσωπεία της ΕΕ στο OCCS, μέσω του τριετούς προγράμματος τεχνικής βοήθειας που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2012 (4). |
| --- | --- |

4.10

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες του OCCS για περισσότερο διαφανή χρηματοδότηση των ΟΚΠ από τον κρατικό προϋπολογισμό, με την έκδοση Ετήσιας συνοπτικής έκθεσης σχετικά με τα κεφάλαια που διατίθενται για τις ενώσεις και άλλες οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών από τον κρατικό προϋπολογισμό της Δημοκρατίας της Σερβίας. Θα πρέπει όμως να δοθούν περισσότερες εξουσίες στο OCCS, προκειμένου να αυξηθεί το ποσοστό ανταπόκρισης των κυβερνητικών φορέων σε όλα τα επίπεδα, ώστε να διασφαλιστεί η πληρότητα και η ετήσια δημοσίευση των δεδομένων. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υποστήριξη που παρέχεται από την αντιπροσωπεία της ΕΕ στο OCCS, μέσω του τριετούς προγράμματος τεχνικής βοήθειας που ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2012 (4).

| 4.11 | Στοιχεία του 2011 αποκαλύπτουν ότι ήταν ελάχιστοι οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατέθηκαν και εκταμιεύτηκαν πραγματικά για τη συγχρηματοδότηση προγραμμάτων/έργων, ακόμη και όταν η υποστήριξη των χορηγών ήταν εξασφαλισμένη, και αυτό παρά το γεγονός ότι η χρηματοδότηση είναι άκρως απαραίτητη για τις ΟΚΠ. |
| --- | --- |

4.11

Στοιχεία του 2011 αποκαλύπτουν ότι ήταν ελάχιστοι οι χρηματοδοτικοί πόροι που διατέθηκαν και εκταμιεύτηκαν πραγματικά για τη συγχρηματοδότηση προγραμμάτων/έργων, ακόμη και όταν η υποστήριξη των χορηγών ήταν εξασφαλισμένη, και αυτό παρά το γεγονός ότι η χρηματοδότηση είναι άκρως απαραίτητη για τις ΟΚΠ.

5.   Ο κοινωνικός διάλογος

| 5.1 | Ο κοινωνικός διάλογος είναι απαραίτητος για την οικονομική ανάπτυξη και τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής που χρειάζεται η Σερβία. Το 2008 υπεγράφη μια Γενική Συλλογική Σύμβαση. Τον Απρίλιο του 2011, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) της Δημοκρατίας της Σερβίας υιοθέτησε μια νέα κοινωνική και οικονομική συμφωνία, την οποία υπέγραψαν οι ηγέτες των κοινωνικών εταίρων και ο Πρωθυπουργός και η οποία περιελάμβανε σημαντικές δεσμεύσεις των μερών. Η συμφωνία επιβεβαίωνε ότι ο κοινωνικός διάλογος αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη των κοινών αναπτυξιακών στόχων, την επιτυχή αντιμετώπιση των προβλημάτων που συνδέονται με την οικονομική κρίση και την εξασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής προόδου της Σερβίας. Το 2012, υπεγράφη συμφωνία με την ΟΚΕ σχετικά με τον κατώτατο μισθό. Σε τομεακό επίπεδο, υπεγράφησαν τέσσερις συλλογικές συμβάσεις το 2011 και το 2012 στους κλάδους της γεωργίας, των κατασκευών, των χημικών και της μεταλλουργίας. Ο Υπουργός Εργασίας επεξέτεινε αυτές τις συλλογικές συμβάσεις σε όλους τους κρατικούς εργοδοτικούς φορείς. Οι συλλογικές συμβάσεις ισχύουν και για το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου τομέα, και καλύπτουν τους εργαζόμενους στην υγεία, την τοπική και εθνική διοίκηση, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και τα σώματα ασφαλείας. |
| --- | --- |

5.1

Ο κοινωνικός διάλογος είναι απαραίτητος για την οικονομική ανάπτυξη και τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής που χρειάζεται η Σερβία. Το 2008 υπεγράφη μια Γενική Συλλογική Σύμβαση. Τον Απρίλιο του 2011, η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΟΚΕ) της Δημοκρατίας της Σερβίας υιοθέτησε μια νέα κοινωνική και οικονομική συμφωνία, την οποία υπέγραψαν οι ηγέτες των κοινωνικών εταίρων και ο Πρωθυπουργός και η οποία περιελάμβανε σημαντικές δεσμεύσεις των μερών. Η συμφωνία επιβεβαίωνε ότι ο κοινωνικός διάλογος αποτελεί προϋπόθεση για την επίτευξη των κοινών αναπτυξιακών στόχων, την επιτυχή αντιμετώπιση των προβλημάτων που συνδέονται με την οικονομική κρίση και την εξασφάλιση της οικονομικής και κοινωνικής προόδου της Σερβίας. Το 2012, υπεγράφη συμφωνία με την ΟΚΕ σχετικά με τον κατώτατο μισθό. Σε τομεακό επίπεδο, υπεγράφησαν τέσσερις συλλογικές συμβάσεις το 2011 και το 2012 στους κλάδους της γεωργίας, των κατασκευών, των χημικών και της μεταλλουργίας. Ο Υπουργός Εργασίας επεξέτεινε αυτές τις συλλογικές συμβάσεις σε όλους τους κρατικούς εργοδοτικούς φορείς. Οι συλλογικές συμβάσεις ισχύουν και για το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου τομέα, και καλύπτουν τους εργαζόμενους στην υγεία, την τοπική και εθνική διοίκηση, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση και τα σώματα ασφαλείας.

| 5.2 | Η ΟΚΕ κατοχυρώθηκε νομικά το 2005 και αποτελεί τη θεσμική βάση για τις τριμερείς διαπραγματεύσεις. Επιπλέον, υπάρχουν τώρα 18 Οικονομικές και Κοινωνικές Επιτροπές σε τοπικό επίπεδο, παρόλο που, κυρίως λόγω της έλλειψης των δεσμεύσεων από τις περιφερειακές αρχές, λιγότερες από τις μισές είναι σε πλήρη λειτουργία. Η ΟΚΕ έχει ακόμα να αντιμετωπίσει μια σειρά από προβλήματα που εμποδίζουν τις δραστηριότητές της, σημαντικότερο των οποίων είναι η έλλειψη οικονομικών και ανθρώπινων πόρων. Έχει, ωστόσο, καταφέρει να δημιουργήσει μόνιμες ομάδες εργασίας για τα οικονομικά θέματα, τη νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις και την υγεία και ασφάλεια στην εργασία. Οι εκπρόσωποι των κοινωνικών εταίρων συμμετέχουν τακτικά στις συνεδριάσεις της ΟΚΕ, σε αντίθεση με την κυβέρνηση, η οποία συχνά εκπροσωπείται από υπαλλήλους. Η συμμετοχή τους έχει αυξηθεί από τότε που επανιδρύθηκε το Συμβούλιο, τον Σεπτέμβριο του 2012. Ακόμη και ο Πρωθυπουργός είναι πλέον μέλος της ΟΚΕ, η οποία όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα με την οργάνωση των συνόδων της. |
| --- | --- |

5.2

Η ΟΚΕ κατοχυρώθηκε νομικά το 2005 και αποτελεί τη θεσμική βάση για τις τριμερείς διαπραγματεύσεις. Επιπλέον, υπάρχουν τώρα 18 Οικονομικές και Κοινωνικές Επιτροπές σε τοπικό επίπεδο, παρόλο που, κυρίως λόγω της έλλειψης των δεσμεύσεων από τις περιφερειακές αρχές, λιγότερες από τις μισές είναι σε πλήρη λειτουργία. Η ΟΚΕ έχει ακόμα να αντιμετωπίσει μια σειρά από προβλήματα που εμποδίζουν τις δραστηριότητές της, σημαντικότερο των οποίων είναι η έλλειψη οικονομικών και ανθρώπινων πόρων. Έχει, ωστόσο, καταφέρει να δημιουργήσει μόνιμες ομάδες εργασίας για τα οικονομικά θέματα, τη νομοθεσία, τις συλλογικές συμβάσεις και την υγεία και ασφάλεια στην εργασία. Οι εκπρόσωποι των κοινωνικών εταίρων συμμετέχουν τακτικά στις συνεδριάσεις της ΟΚΕ, σε αντίθεση με την κυβέρνηση, η οποία συχνά εκπροσωπείται από υπαλλήλους. Η συμμετοχή τους έχει αυξηθεί από τότε που επανιδρύθηκε το Συμβούλιο, τον Σεπτέμβριο του 2012. Ακόμη και ο Πρωθυπουργός είναι πλέον μέλος της ΟΚΕ, η οποία όμως εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προβλήματα με την οργάνωση των συνόδων της.

| 5.3 | Ωστόσο, παρότι ο κοινωνικός διάλογος έχει καταφέρει να παραγάγει αποτελέσματα, πρέπει ακόμη να εδραιωθεί και να επεκταθεί. Οι κοινωνικοί εταίροι είναι αδύναμοι, ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα. Οι συλλογικές συμβάσεις που υπέγραψαν δεν εφαρμόζονται κατ' ανάγκη, ενώ υπάρχουν τεράστια θέματα που απλώς δεν καλύπτονται από τον κοινωνικό διάλογο. Σε εθνικό επίπεδο, η ΟΚΕ δεν έχει συστηματικά διαβουλεύσεις για όλα τα θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της ή η διαβούλευση είναι καθαρά τυπική και οι συστάσεις που προκύπτουν από αυτήν αγνοούνται πολύ συχνά από την κυβέρνηση. Μια θετική εξαίρεση είναι το Υπουργείο Εργασίας, το οποίο ζητά για όλα τα νομοσχέδια και τις στρατηγικές τη γνώμη της ΟΚΕ. Επιπλέον, πρότεινε πρόσφατα να δημιουργηθεί μια τριμερής ομάδα εργασίας που θα αναλάβει να συντάξει τις προτάσεις τροποποίησης του εργατικού δικαίου. Υπήρξαν επίσης βελτιώσεις στη νομοθεσία σχετικά με την εκπαίδευση, και το Υπουργείο Παιδείας και Επιστημών ζήτησε για τρία νομοσχέδια τη γνώμη της ΟΚΕ. Παρά αυτές τις μάλλον θετικές ενδείξεις, η ΟΚΕ συνεχίζει να αγνοείται σε μεγάλο βαθμό, σε ό,τι αφορά τις γενικές οικονομικές πολιτικές και τα μέτρα τα οποία, ωστόσο, έχουν άμεσο αντίκτυπο στις δραστηριότητες των επιχειρήσεων και των εργαζομένων. |
| --- | --- |

5.3

Ωστόσο, παρότι ο κοινωνικός διάλογος έχει καταφέρει να παραγάγει αποτελέσματα, πρέπει ακόμη να εδραιωθεί και να επεκταθεί. Οι κοινωνικοί εταίροι είναι αδύναμοι, ιδιαίτερα στον ιδιωτικό τομέα. Οι συλλογικές συμβάσεις που υπέγραψαν δεν εφαρμόζονται κατ' ανάγκη, ενώ υπάρχουν τεράστια θέματα που απλώς δεν καλύπτονται από τον κοινωνικό διάλογο. Σε εθνικό επίπεδο, η ΟΚΕ δεν έχει συστηματικά διαβουλεύσεις για όλα τα θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά της ή η διαβούλευση είναι καθαρά τυπική και οι συστάσεις που προκύπτουν από αυτήν αγνοούνται πολύ συχνά από την κυβέρνηση. Μια θετική εξαίρεση είναι το Υπουργείο Εργασίας, το οποίο ζητά για όλα τα νομοσχέδια και τις στρατηγικές τη γνώμη της ΟΚΕ. Επιπλέον, πρότεινε πρόσφατα να δημιουργηθεί μια τριμερής ομάδα εργασίας που θα αναλάβει να συντάξει τις προτάσεις τροποποίησης του εργατικού δικαίου. Υπήρξαν επίσης βελτιώσεις στη νομοθεσία σχετικά με την εκπαίδευση, και το Υπουργείο Παιδείας και Επιστημών ζήτησε για τρία νομοσχέδια τη γνώμη της ΟΚΕ. Παρά αυτές τις μάλλον θετικές ενδείξεις, η ΟΚΕ συνεχίζει να αγνοείται σε μεγάλο βαθμό, σε ό,τι αφορά τις γενικές οικονομικές πολιτικές και τα μέτρα τα οποία, ωστόσο, έχουν άμεσο αντίκτυπο στις δραστηριότητες των επιχειρήσεων και των εργαζομένων.

| 5.4 | Το 2005 ιδρύθηκε ένας Οργανισμός για την Ειρηνική Επίλυση Εργατικών Διαφορών (ατομικών και συλλογικών). Εστιάζεται κυρίως σε μεμονωμένες περιπτώσεις, στις οποίες ένας διαιτητής μπορεί να λάβει δεσμευτική απόφαση, και έχει τα ίδια νομικά μέσα όπως ένα δικαστήριο. Ωστόσο, στην πράξη, φαίνεται ότι ο Οργανισμός δεν έχει επιτύχει να καθιερωθεί ως εναλλακτική λύση και ότι οι περισσότερες διαφορές συνεχίζουν να υποβάλλονται στα δικαστήρια, τα οποία πάσχουν από διαβόητο φόρτο εργασίας. Στην περίπτωση διακανονισμού συλλογικών διαφορών, ο Οργανισμός αναλαμβάνει ρόλο μεσολαβητή και, επομένως, δεν μπορεί να αναγκάσει τις αντίπαλες πλευρές να δεχθούν μια ρύθμιση, αλλά επιχειρεί να τις πείσει να αποδεχθούν εθελουσίως μια ειρηνική διευθέτηση. |
| --- | --- |

5.4

Το 2005 ιδρύθηκε ένας Οργανισμός για την Ειρηνική Επίλυση Εργατικών Διαφορών (ατομικών και συλλογικών). Εστιάζεται κυρίως σε μεμονωμένες περιπτώσεις, στις οποίες ένας διαιτητής μπορεί να λάβει δεσμευτική απόφαση, και έχει τα ίδια νομικά μέσα όπως ένα δικαστήριο. Ωστόσο, στην πράξη, φαίνεται ότι ο Οργανισμός δεν έχει επιτύχει να καθιερωθεί ως εναλλακτική λύση και ότι οι περισσότερες διαφορές συνεχίζουν να υποβάλλονται στα δικαστήρια, τα οποία πάσχουν από διαβόητο φόρτο εργασίας. Στην περίπτωση διακανονισμού συλλογικών διαφορών, ο Οργανισμός αναλαμβάνει ρόλο μεσολαβητή και, επομένως, δεν μπορεί να αναγκάσει τις αντίπαλες πλευρές να δεχθούν μια ρύθμιση, αλλά επιχειρεί να τις πείσει να αποδεχθούν εθελουσίως μια ειρηνική διευθέτηση.

| 5.5 | Το 2013, προβλέπεται ότι η κυβέρνηση θα υπογράψει ένα «Πρόγραμμα αξιοπρεπούς απασχόλησης» με τη ΔΟΕ. Το πρόγραμμα αυτό αναμένεται ότι θα βοηθήσει στην επανεξέταση των διαφόρων πτυχών της κοινωνικής νομοθεσίας και των διαδικασιών για την πλήρη προσαρμογή τους στα διεθνή πρότυπα, καθώς και στην ανάπτυξη ικανοτήτων των κοινωνικών εταίρων, προκειμένου να συμβάλουν αποτελεσματικά στον κοινωνικό διάλογο, με την βοήθεια χρηματοδοτικής στήριξης και προγραμμάτων από την ΕΕ. |
| --- | --- |

5.5

Το 2013, προβλέπεται ότι η κυβέρνηση θα υπογράψει ένα «Πρόγραμμα αξιοπρεπούς απασχόλησης» με τη ΔΟΕ. Το πρόγραμμα αυτό αναμένεται ότι θα βοηθήσει στην επανεξέταση των διαφόρων πτυχών της κοινωνικής νομοθεσίας και των διαδικασιών για την πλήρη προσαρμογή τους στα διεθνή πρότυπα, καθώς και στην ανάπτυξη ικανοτήτων των κοινωνικών εταίρων, προκειμένου να συμβάλουν αποτελεσματικά στον κοινωνικό διάλογο, με την βοήθεια χρηματοδοτικής στήριξης και προγραμμάτων από την ΕΕ.

| 5.6 | Είναι ζωτικής σημασίας οι κοινωνικοί εταίροι να ενσωματωθούν καλύτερα στην οικονομική και την κοινωνική πολιτική, καθώς και στην πολιτική απασχόλησης της κυβέρνησης, κυρίως ενόψει των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα πρέπει επίσης να συμμετάσχουν στις προετοιμασίες για την επιλεξιμότητα της Σερβίας για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και άλλα ταμεία της ΕΕ. Μόνο τότε θα μπορέσουν οι κοινωνικοί εταίροι στη Σερβία να εκπληρώσουν αποτελεσματικά το μελλοντικό τους ρόλο στα βήματα συμμετοχικής δημοκρατίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο. |
| --- | --- |

5.6

Είναι ζωτικής σημασίας οι κοινωνικοί εταίροι να ενσωματωθούν καλύτερα στην οικονομική και την κοινωνική πολιτική, καθώς και στην πολιτική απασχόλησης της κυβέρνησης, κυρίως ενόψει των διαπραγματεύσεων για την ένταξη της χώρας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα πρέπει επίσης να συμμετάσχουν στις προετοιμασίες για την επιλεξιμότητα της Σερβίας για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και άλλα ταμεία της ΕΕ. Μόνο τότε θα μπορέσουν οι κοινωνικοί εταίροι στη Σερβία να εκπληρώσουν αποτελεσματικά το μελλοντικό τους ρόλο στα βήματα συμμετοχικής δημοκρατίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

6.   Κοινωνικοί εταίροι – η σημερινή κατάσταση

| 6.1 | Η Σερβική Ένωση Εργοδοτών (ΣΕΕ) είναι η κύρια ομάδα που εκπροσωπεί τα συμφέροντα των εργοδοτών σε εθνική κλίμακα. Εκπροσωπεί τους επιχειρηματίες της Σερβίας στην ΟΚΕ. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη Σερβία, καθώς και άλλες οργανώσεις όπως η Ένωση των Μικρών και Μεσαίων Επιχειρηματιών (ASME), δεν είναι μέλη της ΟΚΕ, αποδυναμώνει τη νομιμοποίησή της ως μετόχου στον κοινωνικό διάλογο. |
| --- | --- |

6.1

Η Σερβική Ένωση Εργοδοτών (ΣΕΕ) είναι η κύρια ομάδα που εκπροσωπεί τα συμφέροντα των εργοδοτών σε εθνική κλίμακα. Εκπροσωπεί τους επιχειρηματίες της Σερβίας στην ΟΚΕ. Ωστόσο, το γεγονός ότι οι περισσότερες από τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στη Σερβία, καθώς και άλλες οργανώσεις όπως η Ένωση των Μικρών και Μεσαίων Επιχειρηματιών (ASME), δεν είναι μέλη της ΟΚΕ, αποδυναμώνει τη νομιμοποίησή της ως μετόχου στον κοινωνικό διάλογο.

| 6.2 | Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Σερβίας, η μεγαλύτερη ένωση επιχειρηματιών, δεν είχε συμπεριληφθεί στις εργασίες της ΟΚΕ στο παρελθόν, λόγω του συστήματος υποχρεωτικής συμμετοχής των μελών. Ωστόσο, την 1η Ιανουαρίου 2013, υιοθετήθηκε στη Σερβία το σύστημα εθελούσιας συμμετοχής και το επιμελητήριο είναι αποφασισμένο να συμβάλει στον κοινωνικό διάλογο, ιδιαίτερα στους τομείς της επαγγελματικής κατάρτισης, της προώθησης του διεθνούς εμπορίου και της περιφερειακής ανάπτυξης. Υποστηρίζει την ενίσχυση της θέσης της Σερβικής Ένωσης Εργοδοτών στην ΟΚΕ, υπό τον όρο ότι θα είναι σε θέση να εκφράσει το ευρύτερο φάσμα των εργοδοτικών συμφερόντων μέσω μιας αποτελεσματικής διαδικασίας διαβούλευσης με τη συμμετοχή όλων των ενώσεων των εργοδοτών. |
| --- | --- |

6.2

Το Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Σερβίας, η μεγαλύτερη ένωση επιχειρηματιών, δεν είχε συμπεριληφθεί στις εργασίες της ΟΚΕ στο παρελθόν, λόγω του συστήματος υποχρεωτικής συμμετοχής των μελών. Ωστόσο, την 1η Ιανουαρίου 2013, υιοθετήθηκε στη Σερβία το σύστημα εθελούσιας συμμετοχής και το επιμελητήριο είναι αποφασισμένο να συμβάλει στον κοινωνικό διάλογο, ιδιαίτερα στους τομείς της επαγγελματικής κατάρτισης, της προώθησης του διεθνούς εμπορίου και της περιφερειακής ανάπτυξης. Υποστηρίζει την ενίσχυση της θέσης της Σερβικής Ένωσης Εργοδοτών στην ΟΚΕ, υπό τον όρο ότι θα είναι σε θέση να εκφράσει το ευρύτερο φάσμα των εργοδοτικών συμφερόντων μέσω μιας αποτελεσματικής διαδικασίας διαβούλευσης με τη συμμετοχή όλων των ενώσεων των εργοδοτών.

| 6.3 | Λόγω του υψηλού ποσοστού ανεργίας, οι εργοδότες θα πρέπει να είναι σε θέση να ασκούν μεγαλύτερη επιρροή στην ανάπτυξη ενός καλού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, το οποίο θα πρέπει να ενθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και την ταχύτερη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, ιδίως μικρών και μεσαίων, που συνιστούν μία από τις σημαντικότερες πηγές νέων θέσεων εργασίας στην Ευρώπη. Σημαντικά εμπόδια για ένα καλύτερο επιχειρηματικό κλίμα είναι η έλλειψη διαφάνειας και ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του νομοθετικού πλαισίου, το μη ελκυστικό φορολογικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων παρα-φορολογικών επιβαρύνσεων, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, οι διαδικασίες καταχώρισης των επιχειρήσεων, οι διοικητικές διαδικασίες που σχετίζονται με το εξωτερικό εμπόριο κλπ. Η συνολική εκτίμηση της επιχειρηματικής κοινότητας στη Σερβία είναι ότι δεν συμμετέχει επαρκώς στη νομοθετική διαδικασία και την αξιολόγηση του αντικτύπου της, ιδίως όσον αφορά τις συνέπειες για τις ΜΜΕ. |
| --- | --- |

6.3

Λόγω του υψηλού ποσοστού ανεργίας, οι εργοδότες θα πρέπει να είναι σε θέση να ασκούν μεγαλύτερη επιρροή στην ανάπτυξη ενός καλού επιχειρηματικού περιβάλλοντος, το οποίο θα πρέπει να ενθαρρύνει την επιχειρηματικότητα και την ταχύτερη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, ιδίως μικρών και μεσαίων, που συνιστούν μία από τις σημαντικότερες πηγές νέων θέσεων εργασίας στην Ευρώπη. Σημαντικά εμπόδια για ένα καλύτερο επιχειρηματικό κλίμα είναι η έλλειψη διαφάνειας και ο απρόβλεπτος χαρακτήρας του νομοθετικού πλαισίου, το μη ελκυστικό φορολογικό σύστημα, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων παρα-φορολογικών επιβαρύνσεων, η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, οι διαδικασίες καταχώρισης των επιχειρήσεων, οι διοικητικές διαδικασίες που σχετίζονται με το εξωτερικό εμπόριο κλπ. Η συνολική εκτίμηση της επιχειρηματικής κοινότητας στη Σερβία είναι ότι δεν συμμετέχει επαρκώς στη νομοθετική διαδικασία και την αξιολόγηση του αντικτύπου της, ιδίως όσον αφορά τις συνέπειες για τις ΜΜΕ.

| 6.4 | Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις είναι κατακερματισμένες και αδύναμες. Πολλές από αυτές είναι μέλη μίας από τις δύο μεγαλύτερες συνομοσπονδίες της Σερβίας: της Συνομοσπονδίας Αυτόνομων Συνδικάτων της Σερβίας (SSSS) και της Συνδικαλιστικής Συνομοσπονδίας «Ανεξαρτησία» («Nezavisnost»). Υπάρχουν επίσης δύο άλλες συνομοσπονδίες, η Ένωση Ελεύθερων και Ανεξάρτητων Συνδικάτων της Σερβίας (ASN) και η Συνομοσπονδία Ελεύθερων Συνδικάτων (KSSS), που ισχυρίζονται ότι έχουν αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα. Αυτός ο ισχυρισμός πρέπει να εξεταστεί με βάση ένα νέο νόμο περί αντιπροσωπευτικότητας ο οποίος τελεί υπό συζήτηση. Επιπλέον, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, υπάρχουν περίπου 2 000 συνδικαλιστικές οργανώσεις σε επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη μιας εθνικής συνομοσπονδίας. Όλες οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις των εργαζομένων πρέπει να συμμετέχουν πιο ενεργά στην κοινωνική εταιρική διαδικασία λήψης αποφάσεων εκ μέρους των εργαζομένων. Ο ρόλος των συνδικάτων στη Σερβία είναι απαραίτητος για την ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου. |
| --- | --- |

6.4

Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις είναι κατακερματισμένες και αδύναμες. Πολλές από αυτές είναι μέλη μίας από τις δύο μεγαλύτερες συνομοσπονδίες της Σερβίας: της Συνομοσπονδίας Αυτόνομων Συνδικάτων της Σερβίας (SSSS) και της Συνδικαλιστικής Συνομοσπονδίας «Ανεξαρτησία» («Nezavisnost»). Υπάρχουν επίσης δύο άλλες συνομοσπονδίες, η Ένωση Ελεύθερων και Ανεξάρτητων Συνδικάτων της Σερβίας (ASN) και η Συνομοσπονδία Ελεύθερων Συνδικάτων (KSSS), που ισχυρίζονται ότι έχουν αντιπροσωπευτικό χαρακτήρα. Αυτός ο ισχυρισμός πρέπει να εξεταστεί με βάση ένα νέο νόμο περί αντιπροσωπευτικότητας ο οποίος τελεί υπό συζήτηση. Επιπλέον, σύμφωνα με το Υπουργείο Εργασίας, υπάρχουν περίπου 2 000 συνδικαλιστικές οργανώσεις σε επιχειρήσεις που δεν είναι μέλη μιας εθνικής συνομοσπονδίας. Όλες οι ενδιαφερόμενες οργανώσεις των εργαζομένων πρέπει να συμμετέχουν πιο ενεργά στην κοινωνική εταιρική διαδικασία λήψης αποφάσεων εκ μέρους των εργαζομένων. Ο ρόλος των συνδικάτων στη Σερβία είναι απαραίτητος για την ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου.

| 6.5 | Οι δυσκολίες της μετάβασης και της οικονομικής κρίσης επέτειναν τον κατακερματισμό και την αποδυνάμωση των συνδικαλιστικών οργανώσεων. Η επίπονη διαδικασία καταχώρισης για τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, η αντιπολίτευση και η παρενόχληση, μερικές φορές, εκ μέρους διευθυντικών στελεχών που δεν είναι έτοιμοι να δεχτούν τον κοινωνικό διάλογο σε επίπεδο επιχείρησης, όλα αυτά εμποδίζουν την φυσιολογική ανάπτυξη της εκπροσώπησης των εργαζομένων και υπονομεύουν τον κοινωνικό διάλογο. Ωστόσο, η αποτελεσματική συνεργασία που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια μεταξύ των δύο αντιπροσωπευτικών συνομοσπονδιών SSSS και Nezavisnost θα πρέπει, στο πλαίσιο αυτό, να επικροτηθεί. |
| --- | --- |

6.5

Οι δυσκολίες της μετάβασης και της οικονομικής κρίσης επέτειναν τον κατακερματισμό και την αποδυνάμωση των συνδικαλιστικών οργανώσεων. Η επίπονη διαδικασία καταχώρισης για τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, η αντιπολίτευση και η παρενόχληση, μερικές φορές, εκ μέρους διευθυντικών στελεχών που δεν είναι έτοιμοι να δεχτούν τον κοινωνικό διάλογο σε επίπεδο επιχείρησης, όλα αυτά εμποδίζουν την φυσιολογική ανάπτυξη της εκπροσώπησης των εργαζομένων και υπονομεύουν τον κοινωνικό διάλογο. Ωστόσο, η αποτελεσματική συνεργασία που έχει αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια μεταξύ των δύο αντιπροσωπευτικών συνομοσπονδιών SSSS και Nezavisnost θα πρέπει, στο πλαίσιο αυτό, να επικροτηθεί.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Thomas Hammarbergh. Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Συμβουλίου της Ευρώπης. Έκθεση κατόπιν της επίσκεψης του Επιτρόπου στη Σερβία στις 12-15 Ιουνίου 2011. CommDH(2011)29.

1

(2)  Η SECO αντιπροσωπεύει τη δικτύωση και την ενίσχυση ικανοτήτων στον τομέα της ένταξης στην ΕΕ και τη συμμετοχή της κοινωνίας πολιτών στη διαδικασία προγραμματισμού του ΜΠΒ.

2

(3)  Τα KOCD είναι δίκτυα οργανώσεων στον τομέα της κοινωνικής προστασίας για τις περιθωριοποιημένες ομάδες που προσεγγίζουν από κοινού τους φορείς λήψης αποφάσεων στον τομέα αυτό.

3

(4)  Ο προϋπολογισμός του προγράμματος τεχνικής βοήθειας είναι 1,2 εκατομμύρια ευρώ, με έμφαση στην υποστήριξη για περαιτέρω τροποποιήσεις του νομικού πλαισίου για τις ΟΚΠ, τη θέσπιση ενός πλαισίου για διαφανή κρατική χρηματοδότηση και τη συμμετοχή ΟΚΠ στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

4

---

III Προπαρασκευαστικές πράξεις

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ

491η σύνοδος ολομέλειας της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/11 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/11

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πράσινη Βίβλος «Μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας»

COM(2013) 150 final/2

2013/C 327/03

Εισηγητής: ο κ. Michael SMYTH

Στις 25 Μαρτίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα:

Πράσινη Βίβλος «Μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση της ευρωπαϊκής οικονομίας»

COM(2013) 150 final/2.

Το ειδικευμένο τμήμα «Οικονομική και νομισματική ένωση, οικονομική και κοινωνική συνοχή», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 19 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 151 ψήφους υπέρ, 3 κατά και 3 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία μιας στρατηγικής που θα επιτρέψει στην Ευρώπη να επανέλθει στην τροχιά της βιώσιμης ανάπτυξης είναι η εξασφάλιση επαρκούς μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης με λογικό κόστος. Το συμβουλευτικό έγγραφο της Επιτροπής για το θέμα αυτό είναι ευπρόσδεκτο και επίκαιρο. |
| --- | --- |

1.1

Ένα από τα πιο σημαντικά στοιχεία μιας στρατηγικής που θα επιτρέψει στην Ευρώπη να επανέλθει στην τροχιά της βιώσιμης ανάπτυξης είναι η εξασφάλιση επαρκούς μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης με λογικό κόστος. Το συμβουλευτικό έγγραφο της Επιτροπής για το θέμα αυτό είναι ευπρόσδεκτο και επίκαιρο.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Πράσινη Βίβλος εστιάζει στις παραγωγικές επενδύσεις και στη δημιουργία υλικών και άυλων κεφαλαίων με μακρά διάρκεια ζωής, αλλά προτρέπει την Επιτροπή να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στην ανάγκη χρηματοδότησης περισσότερων «κοινωνικά χρήσιμων» επενδύσεων. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η Πράσινη Βίβλος εστιάζει στις παραγωγικές επενδύσεις και στη δημιουργία υλικών και άυλων κεφαλαίων με μακρά διάρκεια ζωής, αλλά προτρέπει την Επιτροπή να δώσει μεγαλύτερη προσοχή στην ανάγκη χρηματοδότησης περισσότερων «κοινωνικά χρήσιμων» επενδύσεων.

| 1.3 | Εάν οι τράπεζες διαδραματίζουν, όπως φαίνεται πιθανό, λιγότερο σημαντικό ρόλο στο μέλλον ως φορείς παροχής μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης, τότε ενδέχεται να προκύψουν ευκαιρίες για άλλους ενδιάμεσους φορείς, όπως οι εθνικές και οι πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης, οι θεσμικοί επενδυτές, τα κρατικά επενδυτικά ταμεία και, κυρίως, οι αγορές ομολόγων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να μην εμποδίζονται οι τράπεζες από το να εκπληρώνουν τον ρόλο τους ως κύριοι φορείς παροχής μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης. Επίσης, πρέπει να θεσπιστεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για να παραμείνουν οι ροές κεφαλαίων στον ρυθμιζόμενο τομέα. |
| --- | --- |

1.3

Εάν οι τράπεζες διαδραματίζουν, όπως φαίνεται πιθανό, λιγότερο σημαντικό ρόλο στο μέλλον ως φορείς παροχής μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης, τότε ενδέχεται να προκύψουν ευκαιρίες για άλλους ενδιάμεσους φορείς, όπως οι εθνικές και οι πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης, οι θεσμικοί επενδυτές, τα κρατικά επενδυτικά ταμεία και, κυρίως, οι αγορές ομολόγων. Ωστόσο, είναι σημαντικό να μην εμποδίζονται οι τράπεζες από το να εκπληρώνουν τον ρόλο τους ως κύριοι φορείς παροχής μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης. Επίσης, πρέπει να θεσπιστεί το κατάλληλο νομικό πλαίσιο για να παραμείνουν οι ροές κεφαλαίων στον ρυθμιζόμενο τομέα.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόσφατη αύξηση κεφαλαίου της ΕΤΕπ, καθώς αυτό θα ενισχύσει την ικανότητά της να κινητοποιεί πρόσθετους ιδιωτικούς επενδυτικούς πόρους και να διαδραματίζει ισχυρότερο αντικυκλικό ρόλο στη χρηματοδότηση επενδύσεων και στην διάθεση πιστώσεων στις ΜμΕ. Μολονότι μία εισφορά κεφαλαίου 10 δισεκατομμυρίων ευρώ είναι όντως σημαντική, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι δεν επαρκεί για την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόσφατη αύξηση κεφαλαίου της ΕΤΕπ, καθώς αυτό θα ενισχύσει την ικανότητά της να κινητοποιεί πρόσθετους ιδιωτικούς επενδυτικούς πόρους και να διαδραματίζει ισχυρότερο αντικυκλικό ρόλο στη χρηματοδότηση επενδύσεων και στην διάθεση πιστώσεων στις ΜμΕ. Μολονότι μία εισφορά κεφαλαίου 10 δισεκατομμυρίων ευρώ είναι όντως σημαντική, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι δεν επαρκεί για την κάλυψη των τρεχουσών αναγκών.

| 1.5 | Αντίστοιχα, η εισαγωγή των ομολόγων έργων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μολονότι σε πιλοτική φάση, αποτελεί επίσης θετική εξέλιξη. Τα ομόλογα έργων αναπτύχθηκαν από κοινού από την Επιτροπή και την ΕΤΕπ. Θα πρέπει, επίσης, να εξεταστούν άλλες παρόμοιες κοινοπραξίες με κρατικά επενδυτικά ταμεία. |
| --- | --- |

1.5

Αντίστοιχα, η εισαγωγή των ομολόγων έργων στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», μολονότι σε πιλοτική φάση, αποτελεί επίσης θετική εξέλιξη. Τα ομόλογα έργων αναπτύχθηκαν από κοινού από την Επιτροπή και την ΕΤΕπ. Θα πρέπει, επίσης, να εξεταστούν άλλες παρόμοιες κοινοπραξίες με κρατικά επενδυτικά ταμεία.

| 1.6 | Εάν πρωτοβουλίες όπως τα ομόλογα έργων επιτύχουν την επέκταση της αγοράς ομολόγων, τότε θα πρέπει να προβλεφθεί η ενίσχυσή τους μόλις η πιλοτική φάση ολοκληρωθεί και αξιολογηθεί. |
| --- | --- |

1.6

Εάν πρωτοβουλίες όπως τα ομόλογα έργων επιτύχουν την επέκταση της αγοράς ομολόγων, τότε θα πρέπει να προβλεφθεί η ενίσχυσή τους μόλις η πιλοτική φάση ολοκληρωθεί και αξιολογηθεί.

| 1.7 | Η Πράσινη Βίβλος εξετάζει το ρόλο των αποταμιεύσεων στη διασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης των επενδύσεων. Ενώ ορισμένα κράτη μέλη έχουν προωθήσει ειδικά προγράμματα αποταμίευσης για την κινητοποίηση μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων με σκοπό την πραγματοποίηση ευρύτερων κοινωνικών επενδύσεων, είναι ίσως σκόπιμο να εξεταστεί η περίπτωση της δημιουργίας ενός μέσου αποταμίευσης σε επίπεδο ΕΕ ή ευρωζώνης που, π.χ., να προσφέρει αυξημένο επιτόκιο. |
| --- | --- |

1.7

Η Πράσινη Βίβλος εξετάζει το ρόλο των αποταμιεύσεων στη διασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης των επενδύσεων. Ενώ ορισμένα κράτη μέλη έχουν προωθήσει ειδικά προγράμματα αποταμίευσης για την κινητοποίηση μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων με σκοπό την πραγματοποίηση ευρύτερων κοινωνικών επενδύσεων, είναι ίσως σκόπιμο να εξεταστεί η περίπτωση της δημιουργίας ενός μέσου αποταμίευσης σε επίπεδο ΕΕ ή ευρωζώνης που, π.χ., να προσφέρει αυξημένο επιτόκιο.

| 1.8 | Ορισμένα κράτη μέλη έχουν σημειώσει σχετική επιτυχία στην παροχή κινήτρων για αποταμιεύσεις που συνδέονται με τις συντάξεις και για άλλου είδους αποταμιεύσεις, μέσω μιας έξυπνης χρήσης του φορολογικού συστήματος. Οι πολίτες έχουν την τάση να ορρωδούν ενώπιον της προοπτικής της πληρωμής φόρου επί του εισοδήματος από εργασία και, στη συνέχεια, επιπλέον φόρων, από το ήδη φορολογηθέν εισόδημα, επί των μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων. Στο πλαίσιο των κοινωνικά υπεύθυνων επενδύσεων, πρέπει να είναι δυνατός ο σχεδιασμός και η προώθηση στην αγορά κατάλληλων προϊόντων προσωπικής αποταμίευσης με χαμηλή ή μηδενική φορολόγηση με τα ενδεδειγμένα ετήσια όρια, ούτως ώστε να ενθαρρύνεται ο ακόμη πιο μακροπρόθεσμος οικονομικός σχεδιασμός. |
| --- | --- |

1.8

Ορισμένα κράτη μέλη έχουν σημειώσει σχετική επιτυχία στην παροχή κινήτρων για αποταμιεύσεις που συνδέονται με τις συντάξεις και για άλλου είδους αποταμιεύσεις, μέσω μιας έξυπνης χρήσης του φορολογικού συστήματος. Οι πολίτες έχουν την τάση να ορρωδούν ενώπιον της προοπτικής της πληρωμής φόρου επί του εισοδήματος από εργασία και, στη συνέχεια, επιπλέον φόρων, από το ήδη φορολογηθέν εισόδημα, επί των μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων. Στο πλαίσιο των κοινωνικά υπεύθυνων επενδύσεων, πρέπει να είναι δυνατός ο σχεδιασμός και η προώθηση στην αγορά κατάλληλων προϊόντων προσωπικής αποταμίευσης με χαμηλή ή μηδενική φορολόγηση με τα ενδεδειγμένα ετήσια όρια, ούτως ώστε να ενθαρρύνεται ο ακόμη πιο μακροπρόθεσμος οικονομικός σχεδιασμός.

| 1.9 | Η υιοθέτηση βραχυπρόθεσμης προσέγγισης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει αποτελέσει μείζον εμπόδιο στην εξασφάλιση επαρκών μακροπρόθεσμων επενδύσεων, συνδέεται δε στενά με την εταιρική διακυβέρνηση. Η αλλαγή των κινήτρων με σκοπό την επίτευξη μακροπρόθεσμης απόδοσης δεν είναι εύκολο έργο. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υπόδειξη της Επιτροπής να παραχωρηθούν αυξημένα δικαιώματα ψήφου και μερίσματα στους μακροπρόθεσμους επενδυτές, καθώς και τις τροποποιήσεις στην οδηγία για τα δικαιώματα των μετόχων. Θα μπορούσε, συν τοις άλλοις, να εξεταστεί το ενδεχόμενο μιας συντονισμένης χρήσης φοροαπαλλαγών επί των κερδών κεφαλαίου με σκοπό την ενθάρρυνση μιας πιο μακροπρόθεσμης συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο εκ μέρους των διαχειριστών κεφαλαίων. |
| --- | --- |

1.9

Η υιοθέτηση βραχυπρόθεσμης προσέγγισης στο χρηματοπιστωτικό σύστημα έχει αποτελέσει μείζον εμπόδιο στην εξασφάλιση επαρκών μακροπρόθεσμων επενδύσεων, συνδέεται δε στενά με την εταιρική διακυβέρνηση. Η αλλαγή των κινήτρων με σκοπό την επίτευξη μακροπρόθεσμης απόδοσης δεν είναι εύκολο έργο. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την υπόδειξη της Επιτροπής να παραχωρηθούν αυξημένα δικαιώματα ψήφου και μερίσματα στους μακροπρόθεσμους επενδυτές, καθώς και τις τροποποιήσεις στην οδηγία για τα δικαιώματα των μετόχων. Θα μπορούσε, συν τοις άλλοις, να εξεταστεί το ενδεχόμενο μιας συντονισμένης χρήσης φοροαπαλλαγών επί των κερδών κεφαλαίου με σκοπό την ενθάρρυνση μιας πιο μακροπρόθεσμης συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο εκ μέρους των διαχειριστών κεφαλαίων.

| 1.10 | Όσον αφορά τα επιχειρηματικά κεφάλαια, η Πράσινη Βίβλος περιέχει μερικές ενδιαφέρουσες προτάσεις. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη προτείνει ο ρόλος της ΕΤαΕ να επεκταθεί πέραν της παροχής δανείων, ώστε να συμπεριλάβει και την χρηματοδότηση κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου. Αυτή ήταν, εξάλλου, η πρόθεση των δημιουργών της ΕΤαΕ, την εποχή της ίδρυσής της, το 1994. Εάν η ΕΤαΕ, όπως η ΕΤΕπ, προέβαινε σε επαρκή ανασύσταση του κεφαλαίου της, τότε θα μπορούσε να αποβεί ένας από τους κύριους φορείς χρηματοδότησης επιχειρηματικών κεφαλαίων για τις ΜμΕ. |
| --- | --- |

1.10

Όσον αφορά τα επιχειρηματικά κεφάλαια, η Πράσινη Βίβλος περιέχει μερικές ενδιαφέρουσες προτάσεις. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη προτείνει ο ρόλος της ΕΤαΕ να επεκταθεί πέραν της παροχής δανείων, ώστε να συμπεριλάβει και την χρηματοδότηση κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου. Αυτή ήταν, εξάλλου, η πρόθεση των δημιουργών της ΕΤαΕ, την εποχή της ίδρυσής της, το 1994. Εάν η ΕΤαΕ, όπως η ΕΤΕπ, προέβαινε σε επαρκή ανασύσταση του κεφαλαίου της, τότε θα μπορούσε να αποβεί ένας από τους κύριους φορείς χρηματοδότησης επιχειρηματικών κεφαλαίων για τις ΜμΕ.

| 1.11 | Τέλος, δεδομένου ότι οι εθνικές και οι περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν ήδη κινητοποιηθεί προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιβίωση και την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των ΜμΕ μέσω των οργανισμών τους περιφερειακής ανάπτυξης, θα ήταν σκόπιμο οι εν λόγω οργανισμοί να αναλάβουν έναν ρόλο στη λειτουργία των χώρων συναλλαγών των ΜμΕ. Ο ρόλος αυτός θα μπορούσε να εκτείνεται από την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των πελατών ΜμΕ έως την παροχή περιορισμένων εγγυήσεων σε θεσμικούς επενδυτές. |
| --- | --- |

1.11

Τέλος, δεδομένου ότι οι εθνικές και οι περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν ήδη κινητοποιηθεί προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιβίωση και την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των ΜμΕ μέσω των οργανισμών τους περιφερειακής ανάπτυξης, θα ήταν σκόπιμο οι εν λόγω οργανισμοί να αναλάβουν έναν ρόλο στη λειτουργία των χώρων συναλλαγών των ΜμΕ. Ο ρόλος αυτός θα μπορούσε να εκτείνεται από την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των πελατών ΜμΕ έως την παροχή περιορισμένων εγγυήσεων σε θεσμικούς επενδυτές.

| 1.12 | Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις και προτείνει τη σύσταση ενός παρατηρητηρίου για την παρακολούθηση των μακροπρόθεσμων επενδυτικών όρων. |
| --- | --- |

1.12

Η ΕΟΚΕ επιθυμεί να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις και προτείνει τη σύσταση ενός παρατηρητηρίου για την παρακολούθηση των μακροπρόθεσμων επενδυτικών όρων.

2.   Ιστορικό και εισαγωγή στην Πράσινη Βίβλο

| 2.1 | Το κύριο κίνητρο που ώθησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί στη σύνταξη αυτής της Πράσινης Βίβλου είναι η ανάγκη να επανέλθει η Ευρώπη στην τροχιά της έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σημαντικές μακροπρόθεσμες και μεγάλης κλίμακας επενδυτικές ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν για να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτό, ωστόσο, παρεμποδίζεται σοβαρά, αφενός, από την τρέχουσα απροθυμία ανάληψης κινδύνων εκ μέρους τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων και, αφετέρου, από την ανάγκη δημοσιονομικής εξυγίανσης στην οποία οφείλουν να προβούν πολλές κυβερνήσεις κρατών μελών, τα οποία, συνδυαζόμενα, περιορίζουν την εξασφάλιση των απαιτούμενων μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων για επενδύσεις. |
| --- | --- |

2.1

Το κύριο κίνητρο που ώθησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προβεί στη σύνταξη αυτής της Πράσινης Βίβλου είναι η ανάγκη να επανέλθει η Ευρώπη στην τροχιά της έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει σημαντικές μακροπρόθεσμες και μεγάλης κλίμακας επενδυτικές ανάγκες που πρέπει να καλυφθούν για να υπάρξει βιώσιμη ανάπτυξη. Αυτό, ωστόσο, παρεμποδίζεται σοβαρά, αφενός, από την τρέχουσα απροθυμία ανάληψης κινδύνων εκ μέρους τόσο των νοικοκυριών όσο και των επιχειρήσεων και, αφετέρου, από την ανάγκη δημοσιονομικής εξυγίανσης στην οποία οφείλουν να προβούν πολλές κυβερνήσεις κρατών μελών, τα οποία, συνδυαζόμενα, περιορίζουν την εξασφάλιση των απαιτούμενων μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων για επενδύσεις.

| 2.2 | Οι υφιστάμενες ελλείψεις στα παραδοσιακά κανάλια χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης αποτελούν πηγή προβλημάτων. Οι τράπεζες συνιστούσαν ανέκαθεν την κύρια πηγή χρηματοδότησης των επενδύσεων στην ΕΕ, πολλές ωστόσο από αυτές ασχολούνται πλέον κατά κύριο λόγο με διαδικασίες απομόχλευσης και, συνεπώς, δεν είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον κανονικό τους ρόλο. Η Πράσινη Βίβλος υπερβαίνει την τρέχουσα κρίση, αναζητώντας λύσεις για την εξασφάλιση των αναγκαίων μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων για επενδύσεις. |
| --- | --- |

2.2

Οι υφιστάμενες ελλείψεις στα παραδοσιακά κανάλια χρηματοπιστωτικής διαμεσολάβησης αποτελούν πηγή προβλημάτων. Οι τράπεζες συνιστούσαν ανέκαθεν την κύρια πηγή χρηματοδότησης των επενδύσεων στην ΕΕ, πολλές ωστόσο από αυτές ασχολούνται πλέον κατά κύριο λόγο με διαδικασίες απομόχλευσης και, συνεπώς, δεν είναι σε θέση να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον κανονικό τους ρόλο. Η Πράσινη Βίβλος υπερβαίνει την τρέχουσα κρίση, αναζητώντας λύσεις για την εξασφάλιση των αναγκαίων μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων για επενδύσεις.

| 2.3 | Η Επιτροπή επικεντρώνεται, στο έγγραφό της, στις παραγωγικές επενδύσεις, καθώς και στη δημιουργία υλικών και άυλων κεφαλαίων με μακρά διάρκεια ζωής, που έχουν την τάση να έχουν λιγότερες κυκλικές διακυμάνσεις από ό, τι το κεφάλαιο με μικρότερη διάρκεια ζωής. Η Επιτροπή ορίζει τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ως τον τρόπο με τον οποίο το χρηματοπιστωτικό σύστημα χρηματοδοτεί τις επενδύσεις έργων με μεγάλη διάρκεια ζωής. |
| --- | --- |

2.3

Η Επιτροπή επικεντρώνεται, στο έγγραφό της, στις παραγωγικές επενδύσεις, καθώς και στη δημιουργία υλικών και άυλων κεφαλαίων με μακρά διάρκεια ζωής, που έχουν την τάση να έχουν λιγότερες κυκλικές διακυμάνσεις από ό, τι το κεφάλαιο με μικρότερη διάρκεια ζωής. Η Επιτροπή ορίζει τη μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ως τον τρόπο με τον οποίο το χρηματοπιστωτικό σύστημα χρηματοδοτεί τις επενδύσεις έργων με μεγάλη διάρκεια ζωής.

| 2.4 | Η Ευρώπη υιοθέτησε ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του χρηματοπιστωτικού τομέα, με σκοπό την εξασφάλιση μεγαλύτερης σταθερότητας και εμπιστοσύνης στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ενθάρρυνση των μακροπρόθεσμων επενδύσεων, αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση. Η Επιτροπή προσδιορίζει μια σειρά από άλλους τομείς στους οποίους πρέπει να αναληφθεί δράση, όπως:






  — | ικανότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να διοχετεύουν μακροπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις για έργα· |
| --- | --- | --- |

2.4

Η Ευρώπη υιοθέτησε ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων του χρηματοπιστωτικού τομέα, με σκοπό την εξασφάλιση μεγαλύτερης σταθερότητας και εμπιστοσύνης στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ενθάρρυνση των μακροπρόθεσμων επενδύσεων, αλλά όχι επαρκή προϋπόθεση. Η Επιτροπή προσδιορίζει μια σειρά από άλλους τομείς στους οποίους πρέπει να αναληφθεί δράση, όπως:

—

ικανότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να διοχετεύουν μακροπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις για έργα·

| — | αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών να προτείνουν μακροπρόθεσμα χρηματοδοτικά μέσα· |
| --- | --- |

—

αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών να προτείνουν μακροπρόθεσμα χρηματοδοτικά μέσα·

| — | πολιτικές που ενθαρρύνουν την μακροπρόθεσμη αποταμίευση και τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις· και |
| --- | --- |

—

πολιτικές που ενθαρρύνουν την μακροπρόθεσμη αποταμίευση και τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις· και

| — | ικανότητα των ΜμΕ να έχουν ευκολότερη πρόσβαση τόσο σε τραπεζικούς, όσο και σε μη τραπεζικούς χρηματοδοτικούς πόρους. |
| --- | --- |

—

ικανότητα των ΜμΕ να έχουν ευκολότερη πρόσβαση τόσο σε τραπεζικούς, όσο και σε μη τραπεζικούς χρηματοδοτικούς πόρους.

3.   Παρατηρήσεις σχετικά με τις προτάσεις

3.1   Ικανότητα των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων να διοχετεύουν μακροπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις για έργα

| 3.1.1 | Οι εμπορικές τράπεζες. Η ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με τις προκλήσεις που τίθενται για τη διασφάλιση επαρκών μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων στην Ευρώπη είναι κατά βάση ορθή. Η παραδοσιακή υπεροχή των τραπεζών ως κύριων προμηθευτών μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων δεν είναι πλέον η ίδια και οι τράπεζες ενδέχεται να διαδραματίζουν λιγότερο σημαντικό ρόλο στο μέλλον. Η δυνητική ασυνέπεια μεταξύ ορισμένων νέων τραπεζικών ρυθμίσεων και των στόχων της Πράσινης Βίβλου που συνδέονται με την τόνωση των μακροπρόθεσμων επενδύσεων δεν εξετάζεται. Η Πράσινη Βίβλος απλώς επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα των πρόσφατων, και πιθανόν και των μελλοντικών, οικονομικών μεταρρυθμίσεων ενδέχεται να περιορίσουν το επίπεδο των δραστηριοτήτων των τραπεζών της αλυσίδας διαμεσολάβησης. Πρέπει να επιδιωχθεί μία καλύτερη ισορροπία μεταξύ, αφενός, των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας που προβλέπονται από το κανονιστικό πλαίσιο «Βασιλεία ΙΙΙ» και, αφετέρου, των κινήτρων που παρέχονται στις τράπεζες προκειμένου να συνεχίσουν να παρέχουν μακροπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις για επενδύσεις. Ούτως ή άλλως, κατά πάσα πιθανότητα θα προκύψουν ευκαιρίες και για άλλους τύπους διαμεσολαβητών –όπως οι εθνικές και οι πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης, οι θεσμικοί επενδυτές– και θα αυξηθεί η χρήση των αγορών ομολόγων και των κρατικών ταμείων. |
| --- | --- |

3.1.1

Οι εμπορικές τράπεζες. Η ανάλυση της Επιτροπής σχετικά με τις προκλήσεις που τίθενται για τη διασφάλιση επαρκών μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων στην Ευρώπη είναι κατά βάση ορθή. Η παραδοσιακή υπεροχή των τραπεζών ως κύριων προμηθευτών μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων δεν είναι πλέον η ίδια και οι τράπεζες ενδέχεται να διαδραματίζουν λιγότερο σημαντικό ρόλο στο μέλλον. Η δυνητική ασυνέπεια μεταξύ ορισμένων νέων τραπεζικών ρυθμίσεων και των στόχων της Πράσινης Βίβλου που συνδέονται με την τόνωση των μακροπρόθεσμων επενδύσεων δεν εξετάζεται. Η Πράσινη Βίβλος απλώς επισημαίνει ότι τα αποτελέσματα των πρόσφατων, και πιθανόν και των μελλοντικών, οικονομικών μεταρρυθμίσεων ενδέχεται να περιορίσουν το επίπεδο των δραστηριοτήτων των τραπεζών της αλυσίδας διαμεσολάβησης. Πρέπει να επιδιωχθεί μία καλύτερη ισορροπία μεταξύ, αφενός, των απαιτήσεων προληπτικής εποπτείας που προβλέπονται από το κανονιστικό πλαίσιο «Βασιλεία ΙΙΙ» και, αφετέρου, των κινήτρων που παρέχονται στις τράπεζες προκειμένου να συνεχίσουν να παρέχουν μακροπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις για επενδύσεις. Ούτως ή άλλως, κατά πάσα πιθανότητα θα προκύψουν ευκαιρίες και για άλλους τύπους διαμεσολαβητών –όπως οι εθνικές και οι πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης, οι θεσμικοί επενδυτές– και θα αυξηθεί η χρήση των αγορών ομολόγων και των κρατικών ταμείων.

| 3.1.2 | Εθνικές και πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης. Τα ιδρύματα αυτά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον καταμερισμό των κινδύνων με ιδιώτες επενδυτές και επιχειρηματίες με σκοπό την ανάπτυξη σημαντικών έργων και, συνεπώς, προλαμβάνουν τις αποτυχίες της αγοράς. Διαδραματίζουν, επίσης, αντικυκλικό ρόλο, μέσω των μακροπρόθεσμων στρατηγικών δράσεών τους. Η ΕΤΕπ και η ΕΤΑΕ έχουν διαδραματίσει ολοένα πιο σημαντικούς ρόλους στον καταμερισμό των κινδύνων, και η πρόσφατη αύξηση κεφαλαίου της ΕΤΕπ –μολονότι ανεπαρκής, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ– θα ενισχύσει αναμφίβολα την ικανότητά της να κινητοποιεί πρόσθετες ιδιωτικές χρηματοδοτήσεις επενδύσεων. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την ΕΤΕπ να κάνει περισσότερα για την προώθηση μεγάλων διασυνοριακών έργων υποδομής, που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες χρηματοδότησης. |
| --- | --- |

3.1.2

Εθνικές και πολυμερείς τράπεζες ανάπτυξης. Τα ιδρύματα αυτά διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον καταμερισμό των κινδύνων με ιδιώτες επενδυτές και επιχειρηματίες με σκοπό την ανάπτυξη σημαντικών έργων και, συνεπώς, προλαμβάνουν τις αποτυχίες της αγοράς. Διαδραματίζουν, επίσης, αντικυκλικό ρόλο, μέσω των μακροπρόθεσμων στρατηγικών δράσεών τους. Η ΕΤΕπ και η ΕΤΑΕ έχουν διαδραματίσει ολοένα πιο σημαντικούς ρόλους στον καταμερισμό των κινδύνων, και η πρόσφατη αύξηση κεφαλαίου της ΕΤΕπ –μολονότι ανεπαρκής, κατά τη γνώμη της ΕΟΚΕ– θα ενισχύσει αναμφίβολα την ικανότητά της να κινητοποιεί πρόσθετες ιδιωτικές χρηματοδοτήσεις επενδύσεων. Η ΕΟΚΕ ενθαρρύνει την ΕΤΕπ να κάνει περισσότερα για την προώθηση μεγάλων διασυνοριακών έργων υποδομής, που αντιμετωπίζουν ιδιαίτερες δυσκολίες χρηματοδότησης.

| 3.1.3 | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τη δημιουργία των ομολόγων έργων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» που βρίσκονται σήμερα σε πιλοτικό στάδιο στο πλαίσιο μιας σειράς επενδυτικών έργων υποδομής ΣΔΙΤ στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και των υποδομών ΤΠΕ (1). Η Επιτροπή αναφέρεται ακροθιγώς στο δυνητικό ρόλο των κρατικών επενδυτικών ταμείων στη χρηματοδότηση μακροπρόθεσμων επενδύσεων. Όπως και στην περίπτωση των ομολόγων έργων που αναπτύχθηκαν από κοινού από την Επιτροπή και την ΕΤΕπ, θα ήταν ίσως σκόπιμο να αναπτυχθεί μια παρόμοια κοινή πρωτοβουλία με κρατικά επενδυτικά κεφάλαια, πράγμα που θα οδηγήσει σε αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος μακροπρόθεσμων χρηματοδοτικών πόρων. |
| --- | --- |

3.1.3

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει τη δημιουργία των ομολόγων έργων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» που βρίσκονται σήμερα σε πιλοτικό στάδιο στο πλαίσιο μιας σειράς επενδυτικών έργων υποδομής ΣΔΙΤ στους τομείς της ενέργειας, των μεταφορών και των υποδομών ΤΠΕ (1). Η Επιτροπή αναφέρεται ακροθιγώς στο δυνητικό ρόλο των κρατικών επενδυτικών ταμείων στη χρηματοδότηση μακροπρόθεσμων επενδύσεων. Όπως και στην περίπτωση των ομολόγων έργων που αναπτύχθηκαν από κοινού από την Επιτροπή και την ΕΤΕπ, θα ήταν ίσως σκόπιμο να αναπτυχθεί μια παρόμοια κοινή πρωτοβουλία με κρατικά επενδυτικά κεφάλαια, πράγμα που θα οδηγήσει σε αύξηση του διαθέσιμου αποθέματος μακροπρόθεσμων χρηματοδοτικών πόρων.

| 3.1.4 | Όσον αφορά το θέμα των θεσμικών επενδυτών, η Πράσινη Βίβλος επισημαίνει το ενδεχόμενο σύγκρουσης μεταξύ, αφενός, της ανάγκης αποτελεσματικής ρύθμισης των κινδύνων στους οποίους εκτίθενται τα στοιχεία του ενεργητικού των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και, αφετέρου, της ανάγκης να παρέχονται κίνητρα στις ίδιες επιχειρήσεις προκειμένου να χρηματοδοτούν μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Οι συζητήσεις μεταξύ της Επιτροπής και των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών αρχών ως προς το θέμα αυτό βρίσκονται σε εξέλιξη. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει προτάσεις σχετικά με τα μακροπρόθεσμα κεφάλαια επενδύσεων (ΜΕΚ), με σκοπό την ενθάρρυνση της δημιουργίας μιας σειράς μηχανισμών για τον καταμερισμό των κινδύνων χάρη στη συμμετοχή διαφορετικών τύπων θεσμικών επενδυτών. Η πρόταση αυτή παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα. Τα συνταξιοδοτικά ταμεία θα μπορούσαν να αναλάβουν έναν πιο εξέχοντα ρόλο στον τομέα των μακροπρόθεσμων επενδύσεων, αλλά στην πορεία προσκόπτουν σε μια σειρά θεσμικών, ρυθμιστικών και πολιτικών εμποδίων. Συγκεκριμένα, ανησυχούν ότι οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής προσπαθούν να τους επιβάλουν τη χρηματοδότηση ορισμένων τύπων έργων που δεν είναι προς το συμφέρον των μελών τους. Θα πρέπει, συνεπώς, να ζητείται η γνώμη των συνταξιοδοτικών ταμείων σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να ελαχιστοποιηθούν ή και να αρθούν αυτά τα εμπόδια. Η δημιουργία μιας τραπεζικής ένωσης θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη στο πλαίσιο αυτό. |
| --- | --- |

3.1.4

Όσον αφορά το θέμα των θεσμικών επενδυτών, η Πράσινη Βίβλος επισημαίνει το ενδεχόμενο σύγκρουσης μεταξύ, αφενός, της ανάγκης αποτελεσματικής ρύθμισης των κινδύνων στους οποίους εκτίθενται τα στοιχεία του ενεργητικού των ασφαλιστικών επιχειρήσεων και, αφετέρου, της ανάγκης να παρέχονται κίνητρα στις ίδιες επιχειρήσεις προκειμένου να χρηματοδοτούν μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Οι συζητήσεις μεταξύ της Επιτροπής και των ευρωπαϊκών ασφαλιστικών αρχών ως προς το θέμα αυτό βρίσκονται σε εξέλιξη. Η Επιτροπή προτίθεται να υποβάλει προτάσεις σχετικά με τα μακροπρόθεσμα κεφάλαια επενδύσεων (ΜΕΚ), με σκοπό την ενθάρρυνση της δημιουργίας μιας σειράς μηχανισμών για τον καταμερισμό των κινδύνων χάρη στη συμμετοχή διαφορετικών τύπων θεσμικών επενδυτών. Η πρόταση αυτή παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα. Τα συνταξιοδοτικά ταμεία θα μπορούσαν να αναλάβουν έναν πιο εξέχοντα ρόλο στον τομέα των μακροπρόθεσμων επενδύσεων, αλλά στην πορεία προσκόπτουν σε μια σειρά θεσμικών, ρυθμιστικών και πολιτικών εμποδίων. Συγκεκριμένα, ανησυχούν ότι οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής προσπαθούν να τους επιβάλουν τη χρηματοδότηση ορισμένων τύπων έργων που δεν είναι προς το συμφέρον των μελών τους. Θα πρέπει, συνεπώς, να ζητείται η γνώμη των συνταξιοδοτικών ταμείων σχετικά με το πώς θα μπορούσαν να ελαχιστοποιηθούν ή και να αρθούν αυτά τα εμπόδια. Η δημιουργία μιας τραπεζικής ένωσης θα μπορούσε να αποδειχθεί χρήσιμη στο πλαίσιο αυτό.

| 3.1.4.1 | Στο πλαίσιο των προσπαθειών ενίσχυσης της συμμετοχής των θεσμικών επενδυτών στην παροχή μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων, η παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις στο πλαίσιο της φορολόγησης του εταιρικού εισοδήματός τους θα μπορούσε να διαδραματίσει επίσης κάποιο ρόλο. Για παράδειγμα, ένα σύστημα μειούμενων φοροαπαλλαγών σε συνάρτηση με μεγάλες επενδύσεις έργων υποδομής θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση της συμμετοχής των θεσμικών επενδυτών σε αυτά. |
| --- | --- |

3.1.4.1

Στο πλαίσιο των προσπαθειών ενίσχυσης της συμμετοχής των θεσμικών επενδυτών στην παροχή μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων, η παροχή κινήτρων στις επιχειρήσεις στο πλαίσιο της φορολόγησης του εταιρικού εισοδήματός τους θα μπορούσε να διαδραματίσει επίσης κάποιο ρόλο. Για παράδειγμα, ένα σύστημα μειούμενων φοροαπαλλαγών σε συνάρτηση με μεγάλες επενδύσεις έργων υποδομής θα μπορούσε να συμβάλει στην αύξηση της συμμετοχής των θεσμικών επενδυτών σε αυτά.

3.2   Αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών να προτείνουν μακροπρόθεσμα χρηματοδοτικά μέσα

| 3.2.1 | Η Πράσινη Βίβλος τονίζει ότι, για να μπορέσουν να διευρυνθούν και να εμβαθυνθούν οι δυνατότητες εξασφάλισης μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων, ορισμένες από τις ευρωπαϊκές αγορές κεφαλαίων θα πρέπει να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν. Οι αγορές ομολόγων στην ΕΕ είναι λιγότερο ανεπτυγμένες από ό,τι στις ΗΠΑ, θεωρούνται δε απρόσιτες για τις περισσότερες εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης (mid-caps) και τις ΜμΕ. Ακόμη και η προώθηση των ομολόγων έργων χαιρετίστηκε με επιφύλαξη από τους οίκους αξιολόγησης, πράγμα που επιβεβαιώνει τις μεγάλες προσπάθειες που πρέπει ακόμη να καταβληθούν για να μπορέσει να αναπτυχθεί η αγορά ομολόγων. Αν πρωτοβουλίες όπως τα ομόλογα έργων –που έχουν το δυναμικό να αποδεσμεύσουν έως και 4,6 δισ. ευρώ για νέα έργα υποδομής– επιτύχουν την επέκταση της αγοράς ομολόγων, τότε θα πρέπει να προβλεφθεί η ενίσχυσή τους, μόλις η πιλοτική φάση ολοκληρωθεί και αξιολογηθεί. |
| --- | --- |

3.2.1

Η Πράσινη Βίβλος τονίζει ότι, για να μπορέσουν να διευρυνθούν και να εμβαθυνθούν οι δυνατότητες εξασφάλισης μακροπρόθεσμων χρηματοδοτήσεων, ορισμένες από τις ευρωπαϊκές αγορές κεφαλαίων θα πρέπει να αναπτυχθούν και να ωριμάσουν. Οι αγορές ομολόγων στην ΕΕ είναι λιγότερο ανεπτυγμένες από ό,τι στις ΗΠΑ, θεωρούνται δε απρόσιτες για τις περισσότερες εταιρείες μεσαίας κεφαλαιοποίησης (mid-caps) και τις ΜμΕ. Ακόμη και η προώθηση των ομολόγων έργων χαιρετίστηκε με επιφύλαξη από τους οίκους αξιολόγησης, πράγμα που επιβεβαιώνει τις μεγάλες προσπάθειες που πρέπει ακόμη να καταβληθούν για να μπορέσει να αναπτυχθεί η αγορά ομολόγων. Αν πρωτοβουλίες όπως τα ομόλογα έργων –που έχουν το δυναμικό να αποδεσμεύσουν έως και 4,6 δισ. ευρώ για νέα έργα υποδομής– επιτύχουν την επέκταση της αγοράς ομολόγων, τότε θα πρέπει να προβλεφθεί η ενίσχυσή τους, μόλις η πιλοτική φάση ολοκληρωθεί και αξιολογηθεί.

3.3   Πολιτικές που ενθαρρύνουν την μακροπρόθεσμη αποταμίευση και τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις

| 3.3.1 | Οι παράγοντες που επηρεάζουν την μακροπρόθεσμη αποταμίευση και χρηματοδότηση αναλύονται εκτενώς. Από την πλευρά της προσφοράς, ενώ ορισμένα κράτη μέλη έχουν καταβάλει προσπάθειες για να αυξηθεί η προσφορά μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων, χρειάζεται να γίνουν πολύ περισσότερα. Η Πράσινη Βίβλος προτείνει, ως μία λύση, τη δημιουργία μέσων ευρείας αποταμίευσης με σκοπό την κινητοποίηση πιο μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων για την επίτευξη ευρύτερων κοινωνικών στόχων. Αυτή η ιδέα μπορεί να αποδειχθεί ότι παρουσιάζει πλεονεκτήματα στο πλαίσιο των υπό επέκταση διασυνοριακών υποδομών. Ενδέχεται, επίσης, να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και σε βελτιωμένο συνταξιοδοτικό προγραμματισμό σε όλη την έκταση της ενιαίας αγοράς. Πιθανόν να χρειαστεί να προτείνονται νέα προϊόντα αποταμίευσης με υψηλά ή κλιμακούμενα επιτόκια, ως κίνητρο για μακροπρόθεσμες αποταμιεύσεις. |
| --- | --- |

3.3.1

Οι παράγοντες που επηρεάζουν την μακροπρόθεσμη αποταμίευση και χρηματοδότηση αναλύονται εκτενώς. Από την πλευρά της προσφοράς, ενώ ορισμένα κράτη μέλη έχουν καταβάλει προσπάθειες για να αυξηθεί η προσφορά μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων, χρειάζεται να γίνουν πολύ περισσότερα. Η Πράσινη Βίβλος προτείνει, ως μία λύση, τη δημιουργία μέσων ευρείας αποταμίευσης με σκοπό την κινητοποίηση πιο μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων για την επίτευξη ευρύτερων κοινωνικών στόχων. Αυτή η ιδέα μπορεί να αποδειχθεί ότι παρουσιάζει πλεονεκτήματα στο πλαίσιο των υπό επέκταση διασυνοριακών υποδομών. Ενδέχεται, επίσης, να οδηγήσει σε μεγαλύτερη κινητικότητα του εργατικού δυναμικού και σε βελτιωμένο συνταξιοδοτικό προγραμματισμό σε όλη την έκταση της ενιαίας αγοράς. Πιθανόν να χρειαστεί να προτείνονται νέα προϊόντα αποταμίευσης με υψηλά ή κλιμακούμενα επιτόκια, ως κίνητρο για μακροπρόθεσμες αποταμιεύσεις.

| 3.3.2 | Φορολογία. Η σχέση μεταξύ φορολογίας, μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων και μακροπρόθεσμων επενδύσεων εξετάζεται διεξοδικά. Η επιβολή εταιρικών φόρων στις επενδύσεις τείνει να έχει ως αποτέλεσμα να ευνοείται η χρηματοδότηση με τη σύναψη χρέους έναντι αυτής με ίδια κεφάλαια. Κατά την αναζήτηση των κατάλληλων μεταρρυθμίσεων που θα ενθαρρύνουν την ευρύτερη χρήση ιδίων κεφαλαίων στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις, αξίζει πιθανόν να εξεταστεί το ενδεχόμενο υιοθέτησης ενός συστήματος μειούμενων απαλλαγών. Τέτοια συστήματα χρησιμοποιούνται ευρέως στη φορολόγηση των κεφαλαιακών κερδών και θα μπορούσαν να ρυθμιστούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αντισταθμίζουν μέρος των σημερινών φορολογικών πλεονεκτημάτων της χρηματοδότησης του χρέους. |
| --- | --- |

3.3.2

Φορολογία. Η σχέση μεταξύ φορολογίας, μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων και μακροπρόθεσμων επενδύσεων εξετάζεται διεξοδικά. Η επιβολή εταιρικών φόρων στις επενδύσεις τείνει να έχει ως αποτέλεσμα να ευνοείται η χρηματοδότηση με τη σύναψη χρέους έναντι αυτής με ίδια κεφάλαια. Κατά την αναζήτηση των κατάλληλων μεταρρυθμίσεων που θα ενθαρρύνουν την ευρύτερη χρήση ιδίων κεφαλαίων στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις, αξίζει πιθανόν να εξεταστεί το ενδεχόμενο υιοθέτησης ενός συστήματος μειούμενων απαλλαγών. Τέτοια συστήματα χρησιμοποιούνται ευρέως στη φορολόγηση των κεφαλαιακών κερδών και θα μπορούσαν να ρυθμιστούν κατά τέτοιο τρόπο ώστε να αντισταθμίζουν μέρος των σημερινών φορολογικών πλεονεκτημάτων της χρηματοδότησης του χρέους.

| 3.3.3 | Όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες αποταμιεύσεις και το φορολογικό σύστημα, η Επιτροπή υπενθυμίζει τη σημασία να υπάρχουν διαθέσιμες σταθερές και επαρκείς αποταμιεύσεις και τα απαραίτητα κίνητρα που θα τις εξασφαλίζουν. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν σημειώσει σχετική επιτυχία στην παροχή κινήτρων για αποταμιεύσεις που συνδέονται με τις συντάξεις και για άλλου είδους αποταμιεύσεις, μέσω μιας έξυπνης χρήσης του φορολογικού συστήματος. Οι πολίτες έχουν την τάση να ορρωδούν ενώπιον της προοπτικής της πληρωμής φόρου επί του εισοδήματος από εργασία και, στη συνέχεια, επιπλέον φόρων, από το ήδη φορολογηθέν εισόδημα, επί των μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων. Στο πλαίσιο των κοινωνικά υπεύθυνων επενδύσεων, πρέπει να είναι δυνατός ο σχεδιασμός και η προώθηση στην αγορά κατάλληλων προϊόντων προσωπικής αποταμίευσης με χαμηλή ή μηδενική φορολόγηση με τα ενδεδειγμένα ετήσια όρια, ούτως ώστε να ενθαρρύνεται ο ακόμη πιο μακροπρόθεσμος οικονομικός σχεδιασμός. |
| --- | --- |

3.3.3

Όσον αφορά τις μακροπρόθεσμες αποταμιεύσεις και το φορολογικό σύστημα, η Επιτροπή υπενθυμίζει τη σημασία να υπάρχουν διαθέσιμες σταθερές και επαρκείς αποταμιεύσεις και τα απαραίτητα κίνητρα που θα τις εξασφαλίζουν. Ορισμένα κράτη μέλη έχουν σημειώσει σχετική επιτυχία στην παροχή κινήτρων για αποταμιεύσεις που συνδέονται με τις συντάξεις και για άλλου είδους αποταμιεύσεις, μέσω μιας έξυπνης χρήσης του φορολογικού συστήματος. Οι πολίτες έχουν την τάση να ορρωδούν ενώπιον της προοπτικής της πληρωμής φόρου επί του εισοδήματος από εργασία και, στη συνέχεια, επιπλέον φόρων, από το ήδη φορολογηθέν εισόδημα, επί των μακροπρόθεσμων αποταμιεύσεων. Στο πλαίσιο των κοινωνικά υπεύθυνων επενδύσεων, πρέπει να είναι δυνατός ο σχεδιασμός και η προώθηση στην αγορά κατάλληλων προϊόντων προσωπικής αποταμίευσης με χαμηλή ή μηδενική φορολόγηση με τα ενδεδειγμένα ετήσια όρια, ούτως ώστε να ενθαρρύνεται ο ακόμη πιο μακροπρόθεσμος οικονομικός σχεδιασμός.

| 3.3.4 | Η χρήση, ωστόσο, φορολογικών κινήτρων για την επίτευξη των επιθυμητών μακροπρόθεσμων επενδυτικών αποτελεσμάτων παρουσιάζει και ορισμένα μειονεκτήματα. Υπάρχουν σοβαρά ζητήματα προς επίλυση, όπως οι απώλειες αποτελεσματικότητας και οι κίνδυνοι αρμπιτράζ. Εντούτοις, η χρήση φορολογικών κινήτρων στο πλαίσιο μιας συνεπούς και ισχυρής προοπτικής μακροπρόθεσμου σχεδιασμού είναι απαραίτητη για την ενθάρρυνση και την επίτευξη των επιθυμητών επιπέδων επενδύσεων. |
| --- | --- |

3.3.4

Η χρήση, ωστόσο, φορολογικών κινήτρων για την επίτευξη των επιθυμητών μακροπρόθεσμων επενδυτικών αποτελεσμάτων παρουσιάζει και ορισμένα μειονεκτήματα. Υπάρχουν σοβαρά ζητήματα προς επίλυση, όπως οι απώλειες αποτελεσματικότητας και οι κίνδυνοι αρμπιτράζ. Εντούτοις, η χρήση φορολογικών κινήτρων στο πλαίσιο μιας συνεπούς και ισχυρής προοπτικής μακροπρόθεσμου σχεδιασμού είναι απαραίτητη για την ενθάρρυνση και την επίτευξη των επιθυμητών επιπέδων επενδύσεων.

| 3.3.5 | Εταιρική διακυβέρνηση. Η βραχυπρόθεσμη προσέγγιση συνδέεται στενά με την εξασφάλιση μακροπρόθεσμων επενδύσεων και σχετίζεται άμεσα με την εταιρική διακυβέρνηση. Μέχρι σήμερα, πολλά από τα κίνητρα που παρέχονταν στους διαχειριστές κεφαλαίων, τους τραπεζίτες επενδύσεων και τα στελέχη επιχειρήσεων είχαν την τάση να έχουν βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα. Η αλλαγή των κινήτρων με σκοπό την επίτευξη μακροπρόθεσμης απόδοσης δεν θα είναι εύκολο έργο. Η Πράσινη Βίβλος περιέχει μια σειρά από ενδιαφέρουσες σχετικές προτάσεις, όπως η παραχώρηση ενισχυμένων δικαιωμάτων ψήφου και μερισμάτων στους μακροπρόθεσμους επενδυτές και τροποποιήσεις στην οδηγία για τα δικαιώματα των μετόχων. Ίσως μια πιο προορατική χρήση φοροαπαλλαγών επί των κερδών κεφαλαίου να αποτελεί έναν τρόπο ενθάρρυνσης της μακροπρόθεσμης συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο των διαχειριστών κεφαλαίων. |
| --- | --- |

3.3.5

Εταιρική διακυβέρνηση. Η βραχυπρόθεσμη προσέγγιση συνδέεται στενά με την εξασφάλιση μακροπρόθεσμων επενδύσεων και σχετίζεται άμεσα με την εταιρική διακυβέρνηση. Μέχρι σήμερα, πολλά από τα κίνητρα που παρέχονταν στους διαχειριστές κεφαλαίων, τους τραπεζίτες επενδύσεων και τα στελέχη επιχειρήσεων είχαν την τάση να έχουν βραχυπρόθεσμο χαρακτήρα. Η αλλαγή των κινήτρων με σκοπό την επίτευξη μακροπρόθεσμης απόδοσης δεν θα είναι εύκολο έργο. Η Πράσινη Βίβλος περιέχει μια σειρά από ενδιαφέρουσες σχετικές προτάσεις, όπως η παραχώρηση ενισχυμένων δικαιωμάτων ψήφου και μερισμάτων στους μακροπρόθεσμους επενδυτές και τροποποιήσεις στην οδηγία για τα δικαιώματα των μετόχων. Ίσως μια πιο προορατική χρήση φοροαπαλλαγών επί των κερδών κεφαλαίου να αποτελεί έναν τρόπο ενθάρρυνσης της μακροπρόθεσμης συμμετοχής στο μετοχικό κεφάλαιο των διαχειριστών κεφαλαίων.

3.4   Ικανότητα των ΜμΕ να έχουν ευκολότερη πρόσβαση τόσο σε τραπεζικούς, όσο και σε μη τραπεζικούς χρηματοδοτικούς πόρους

| 3.4.1 | Η Πράσινη Βίβλος επισημαίνει τις ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΜμΕ σε πολλά κράτη μέλη προκειμένου να έχουν πρόσβαση στους χρηματοδοτικούς πόρους που απαιτούνται προκειμένου να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις της απομόχλευσης του τραπεζικού τομέα, οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν ένα κατακερματισμένο και αρκετά αποσπασματικό σύνολο εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης. Οι τοπικές τράπεζες έχουν, σε μεγάλο βαθμό, απολέσει ή περιορίσει τους δεσμούς τους με το τοπικό περιβάλλον τους. Οι σχέσεις τραπεζών-ΜμΕ έχουν αποδυναμωθεί και πρέπει να οικοδομηθούν εκ νέου ή να ενισχυθούν. Έχουν αναληφθεί πολλές πρωτοβουλίες για την εξασφάλιση μη τραπεζικών πηγών χρηματοδότησης για τις ΜμΕ, όπως: πρόσβαση σε ορισμένα ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων, χρήση τίτλων με εγγυήσεις ενεργητικού (2), χρηματοδοτήσεις της αλυσίδας εφοδιασμού και συμμετοχική χρηματοδότηση. Πρέπει, ωστόσο, να γίνουν πολύ περισσότερα. Ο ασφαλιστικός κλάδος και τα συνταξιοδοτικά ταμεία επιθυμούν να αναλάβουν έναν πιο σημαντικό ρόλο, αλλά απαιτούνται τα κατάλληλα κίνητρα, και είναι αυτά που θα πρέπει τώρα να εξετάσει η Επιτροπή. Στο μέλλον, κατά την εφαρμογή μέτρων υπέρ των ΜΜΕ που θα διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε πιο μακροχρόνιες χρηματοδοτήσεις, θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι οι ΜΜΕ πράγματι επωφελούνται από τα μέτρα αυτά όπως σχεδιάστηκε αρχικά, χωρίς στρεβλώσεις εκ μέρους των τραπεζών ή άλλα πρόσθετα εμπόδια, εφόσον τα μέτρα υλοποιούνται μέσω τραπεζικών διαύλων. |
| --- | --- |

3.4.1

Η Πράσινη Βίβλος επισημαίνει τις ολοένα μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΜμΕ σε πολλά κράτη μέλη προκειμένου να έχουν πρόσβαση στους χρηματοδοτικούς πόρους που απαιτούνται προκειμένου να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν. Ανεξάρτητα από τις επιπτώσεις της απομόχλευσης του τραπεζικού τομέα, οι ΜμΕ αντιμετωπίζουν ένα κατακερματισμένο και αρκετά αποσπασματικό σύνολο εναλλακτικών πηγών χρηματοδότησης. Οι τοπικές τράπεζες έχουν, σε μεγάλο βαθμό, απολέσει ή περιορίσει τους δεσμούς τους με το τοπικό περιβάλλον τους. Οι σχέσεις τραπεζών-ΜμΕ έχουν αποδυναμωθεί και πρέπει να οικοδομηθούν εκ νέου ή να ενισχυθούν. Έχουν αναληφθεί πολλές πρωτοβουλίες για την εξασφάλιση μη τραπεζικών πηγών χρηματοδότησης για τις ΜμΕ, όπως: πρόσβαση σε ορισμένα ταμεία επιχειρηματικών κεφαλαίων, χρήση τίτλων με εγγυήσεις ενεργητικού (2), χρηματοδοτήσεις της αλυσίδας εφοδιασμού και συμμετοχική χρηματοδότηση. Πρέπει, ωστόσο, να γίνουν πολύ περισσότερα. Ο ασφαλιστικός κλάδος και τα συνταξιοδοτικά ταμεία επιθυμούν να αναλάβουν έναν πιο σημαντικό ρόλο, αλλά απαιτούνται τα κατάλληλα κίνητρα, και είναι αυτά που θα πρέπει τώρα να εξετάσει η Επιτροπή. Στο μέλλον, κατά την εφαρμογή μέτρων υπέρ των ΜΜΕ που θα διευκολύνουν την πρόσβασή τους σε πιο μακροχρόνιες χρηματοδοτήσεις, θα πρέπει να εξασφαλίζεται ότι οι ΜΜΕ πράγματι επωφελούνται από τα μέτρα αυτά όπως σχεδιάστηκε αρχικά, χωρίς στρεβλώσεις εκ μέρους των τραπεζών ή άλλα πρόσθετα εμπόδια, εφόσον τα μέτρα υλοποιούνται μέσω τραπεζικών διαύλων.

| 3.4.2 | Τα επιχειρηματικά κεφάλαια. Η Επιτροπή προτείνει μία προσέγγιση του τύπου «αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν σε άλλα αμοιβαία κεφάλαια» («funds of funds»), με σκοπό τη δημιουργία μιας κρίσιμης μάζας χρηματοδότησης που να βασίζεται σε επιχειρηματικά κεφάλαια. Επιπλέον, το προτεινόμενο ταμείο εγγυήσεων για τους θεσμικούς επενδυτές ενδέχεται να οδηγήσει σε επέκταση της αγοράς. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη προτείνει ο ρόλος της ΕΤαΕ να επεκταθεί πέραν της παροχής δανείων, ώστε να συμπεριλάβει την παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου (3). Αυτή ήταν, εξάλλου, η πρόθεση των δημιουργών της ΕΤαΕ, την εποχή της ίδρυσής της, το 1994. Εάν η ΕΤαΕ, όπως η ΕΤΕπ, προέβαινε σε επαρκή ανασύσταση του κεφαλαίου της, τότε θα μπορούσε να αποβεί ένας από τους κύριους φορείς χρηματοδότησης επιχειρηματικών κεφαλαίων για τις ΜμΕ. |
| --- | --- |

3.4.2

Τα επιχειρηματικά κεφάλαια. Η Επιτροπή προτείνει μία προσέγγιση του τύπου «αμοιβαία κεφάλαια που επενδύουν σε άλλα αμοιβαία κεφάλαια» («funds of funds»), με σκοπό τη δημιουργία μιας κρίσιμης μάζας χρηματοδότησης που να βασίζεται σε επιχειρηματικά κεφάλαια. Επιπλέον, το προτεινόμενο ταμείο εγγυήσεων για τους θεσμικούς επενδυτές ενδέχεται να οδηγήσει σε επέκταση της αγοράς. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη προτείνει ο ρόλος της ΕΤαΕ να επεκταθεί πέραν της παροχής δανείων, ώστε να συμπεριλάβει την παροχή κεφαλαίων επιχειρηματικού κινδύνου (3). Αυτή ήταν, εξάλλου, η πρόθεση των δημιουργών της ΕΤαΕ, την εποχή της ίδρυσής της, το 1994. Εάν η ΕΤαΕ, όπως η ΕΤΕπ, προέβαινε σε επαρκή ανασύσταση του κεφαλαίου της, τότε θα μπορούσε να αποβεί ένας από τους κύριους φορείς χρηματοδότησης επιχειρηματικών κεφαλαίων για τις ΜμΕ.

| 3.4.2.1 | Για να μπορέσει να αυξηθεί η διαθεσιμότητα επιχειρηματικών κεφαλαίων για τις ΜμΕ, θα πρέπει, ταυτόχρονα, να επεκταθούν οι υφιστάμενες πλατφόρμες διαπραγμάτευσης για τη χρηματοδότηση των ΜμΕ με ίδια κεφάλαια ή να δημιουργηθούν νέες. Η Πράσινη Βίβλος περιλαμβάνει μια σειρά από σχετικές χρήσιμες προτάσεις. Δεδομένου ότι οι εθνικές και οι περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν ήδη κινητοποιηθεί προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιβίωση και την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των ΜμΕ μέσω των οργανισμών τους περιφερειακής ανάπτυξης, θα ήταν σκόπιμο οι εν λόγω οργανισμοί να αναλάβουν έναν ρόλο στη λειτουργία των χώρων συναλλαγών των ΜμΕ. Ο ρόλος αυτός θα μπορούσε να εκτείνεται από την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των πελατών ΜμΕ έως την παροχή περιορισμένων εγγυήσεων σε θεσμικούς επενδυτές. |
| --- | --- |

3.4.2.1

Για να μπορέσει να αυξηθεί η διαθεσιμότητα επιχειρηματικών κεφαλαίων για τις ΜμΕ, θα πρέπει, ταυτόχρονα, να επεκταθούν οι υφιστάμενες πλατφόρμες διαπραγμάτευσης για τη χρηματοδότηση των ΜμΕ με ίδια κεφάλαια ή να δημιουργηθούν νέες. Η Πράσινη Βίβλος περιλαμβάνει μια σειρά από σχετικές χρήσιμες προτάσεις. Δεδομένου ότι οι εθνικές και οι περιφερειακές κυβερνήσεις έχουν ήδη κινητοποιηθεί προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιβίωση και την μακροπρόθεσμη ανάπτυξη των ΜμΕ μέσω των οργανισμών τους περιφερειακής ανάπτυξης, θα ήταν σκόπιμο οι εν λόγω οργανισμοί να αναλάβουν έναν ρόλο στη λειτουργία των χώρων συναλλαγών των ΜμΕ. Ο ρόλος αυτός θα μπορούσε να εκτείνεται από την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας των πελατών ΜμΕ έως την παροχή περιορισμένων εγγυήσεων σε θεσμικούς επενδυτές.

| 3.4.3 | Η ΕΟΚΕ θα επιθυμούσε η Πράσινη Βίβλος να παρέχει μεγαλύτερη στήριξη στις επενδύσεις στα κοινωνικά υπεύθυνα ταμεία, μέσω της θέσπισης των κατάλληλων φορολογικών και δημοσιονομικών ρυθμίσεων, καθώς και μέσω των ίδιων των δημοσίων συμβάσεων. Από αυτή την άποψη, θα ήταν ίσως σκόπιμη η σύσταση ενός Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Το όργανο αυτό, στο οποίο θα πρέπει να συμμετέχει ενεργά η οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, θα μπορούσε να παρακολουθεί τις εξελίξεις τόσο στον τομέα της προσφοράς όσο και στον τομέα της ζήτησης μακροπρόθεσμων επενδύσεων και να μεριμνά ώστε να είναι διαθέσιμες επαρκείς πληροφορίες ως προς τις ορθές αποφάσεις που λαμβάνουν οι διάφοροι οικονομικοί παράγοντες σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις. |
| --- | --- |

3.4.3

Η ΕΟΚΕ θα επιθυμούσε η Πράσινη Βίβλος να παρέχει μεγαλύτερη στήριξη στις επενδύσεις στα κοινωνικά υπεύθυνα ταμεία, μέσω της θέσπισης των κατάλληλων φορολογικών και δημοσιονομικών ρυθμίσεων, καθώς και μέσω των ίδιων των δημοσίων συμβάσεων. Από αυτή την άποψη, θα ήταν ίσως σκόπιμη η σύσταση ενός Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Το όργανο αυτό, στο οποίο θα πρέπει να συμμετέχει ενεργά η οργανωμένη κοινωνία των πολιτών, θα μπορούσε να παρακολουθεί τις εξελίξεις τόσο στον τομέα της προσφοράς όσο και στον τομέα της ζήτησης μακροπρόθεσμων επενδύσεων και να μεριμνά ώστε να είναι διαθέσιμες επαρκείς πληροφορίες ως προς τις ορθές αποφάσεις που λαμβάνουν οι διάφοροι οικονομικοί παράγοντες σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Βλ. π.χ. COM (2009) 615 final.

1

(2)  Βλ. π.χ. το Πρόγραμμα χρηματοδότησης για τη χορήγηση δανείων του Ηνωμένου Βασιλείου: http://www.hm-treasury.gov.uk/ukecon_fundingforlending_index.htm.

2

Πρόγραμμα χρηματοδότησης για τη χορήγηση δανείων

(3)  ΕΕ C 143, της 22.5.2012, σ. 10.

3

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/15 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/15

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή για τη διαχείριση τελωνειακών κινδύνων και την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας»

COM(2012) 793 final

2013/C 327/04

Εισηγητής: ο κ. PEZZINI

Στις 18 Μαρτίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την:

Ανακοίνωση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή για τη διαχείριση τελωνειακών κινδύνων και την ασφάλεια της εφοδιαστικής αλυσίδας

COM(2012) 793 final.

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 27 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 168 ψήφους υπέρ, και 1 κατά.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητη μια κοινή προσέγγιση της διαχείρισης των τελωνειακών κινδύνων και της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού ώστε να εξασφαλισθεί η ενιαία και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανονισμών, από όλες τις ενδιαφερόμενες αρχές, σε όλη την επικράτεια της Τελωνειακής Ένωσης (ΤΕ), η οποία αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητη μια κοινή προσέγγιση της διαχείρισης των τελωνειακών κινδύνων και της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού ώστε να εξασφαλισθεί η ενιαία και χωρίς διακρίσεις εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανονισμών, από όλες τις ενδιαφερόμενες αρχές, σε όλη την επικράτεια της Τελωνειακής Ένωσης (ΤΕ), η οποία αποτελεί αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΣΛΕΕ.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά τις προτάσεις της Επιτροπής, οι οποίες σκοπό έχουν να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα στη διαχείριση των κινδύνων και την κυκλοφορία των εμπορευμάτων στα σύνορα της ΕΕ, μέσω μιας κοινής στρατηγικής, με ενδεδειγμένα ηλεκτρονικά συστήματα για τη διαχείριση των κινδύνων σε ενωσιακό επίπεδο. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά τις προτάσεις της Επιτροπής, οι οποίες σκοπό έχουν να εξασφαλίσουν μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αποδοτικότητα στη διαχείριση των κινδύνων και την κυκλοφορία των εμπορευμάτων στα σύνορα της ΕΕ, μέσω μιας κοινής στρατηγικής, με ενδεδειγμένα ηλεκτρονικά συστήματα για τη διαχείριση των κινδύνων σε ενωσιακό επίπεδο.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για το γεγονός ότι η ΤΕ – που ξεκίνησε με τη Συνθήκη της Ρώμης το 1957 και υλοποιήθηκε το 1968 ως μια κοινή πολιτική για τη διασφάλιση ενός ενιαίου χώρου συναλλαγών στον οποίο οι άνθρωποι και τα εμπορεύματα κυκλοφορούν ελεύθερα και με το σύστημα της «ενιαίας θυρίδας» για τις τελωνειακές πρακτικές όλων των εμπορικών φορέων χωρίς διακρίσεις μεταχείρισης σε ολόκληρη την ΕΕ - εξακολουθεί να παρουσιάζει διαφορετικές κατευθύνσεις και εφαρμογές, οι οποίες εμποδίζουν την αποτελεσματική και αποδοτική διαχείριση των τελωνειακών κινδύνων, γεγονός που επιβραδύνει τις εμπορικές ροές και την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών στην ΕΕ. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ εκφράζει ιδιαίτερη ανησυχία για το γεγονός ότι η ΤΕ – που ξεκίνησε με τη Συνθήκη της Ρώμης το 1957 και υλοποιήθηκε το 1968 ως μια κοινή πολιτική για τη διασφάλιση ενός ενιαίου χώρου συναλλαγών στον οποίο οι άνθρωποι και τα εμπορεύματα κυκλοφορούν ελεύθερα και με το σύστημα της «ενιαίας θυρίδας» για τις τελωνειακές πρακτικές όλων των εμπορικών φορέων χωρίς διακρίσεις μεταχείρισης σε ολόκληρη την ΕΕ - εξακολουθεί να παρουσιάζει διαφορετικές κατευθύνσεις και εφαρμογές, οι οποίες εμποδίζουν την αποτελεσματική και αποδοτική διαχείριση των τελωνειακών κινδύνων, γεγονός που επιβραδύνει τις εμπορικές ροές και την ελεύθερη κυκλοφορία αγαθών στην ΕΕ.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαία τη βελτίωση της ικανότητας των τελωνείων, σε οποιοδήποτε σημείο της Ευρώπης, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο διαχείρισης των κινδύνων σε ολόκληρη την ΤΕ όσον αφορά την ενιαία εφαρμογή των ορισμών, των ταξινομήσεων, τη συλλογή και τη διαβίβαση δεδομένων στην ενωσιακή τράπεζα, σύμφωνα με κοινά και ενιαία κριτήρια τα οποία να επαληθεύονται με ένα μοναδικό σύστημα ασφάλειας-ποιότητας και να παρακολουθούνται με την επιβολή κυρώσεων στους παραβάτες. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαία τη βελτίωση της ικανότητας των τελωνείων, σε οποιοδήποτε σημείο της Ευρώπης, προκειμένου να διασφαλιστεί ένα υψηλό επίπεδο διαχείρισης των κινδύνων σε ολόκληρη την ΤΕ όσον αφορά την ενιαία εφαρμογή των ορισμών, των ταξινομήσεων, τη συλλογή και τη διαβίβαση δεδομένων στην ενωσιακή τράπεζα, σύμφωνα με κοινά και ενιαία κριτήρια τα οποία να επαληθεύονται με ένα μοναδικό σύστημα ασφάλειας-ποιότητας και να παρακολουθούνται με την επιβολή κυρώσεων στους παραβάτες.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ συνιστά την ανάπτυξη κοινών τεχνικών και κανονιστικών προτύπων για την ομοιογενή εφαρμογή ποιοτικής διαχείρισης των κινδύνων, σε όλα τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, μέσω προσπαθειών που θα καταβληθούν σε επίπεδο Ένωσης ώστε να διασφαλιστεί κατάρτιση υψηλού επιπέδου στους επαγγελματίες του κλάδου, που θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές δεσμεύσεις των πολλαπλών εθνικών πραγματικοτήτων. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ συνιστά την ανάπτυξη κοινών τεχνικών και κανονιστικών προτύπων για την ομοιογενή εφαρμογή ποιοτικής διαχείρισης των κινδύνων, σε όλα τα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης, μέσω προσπαθειών που θα καταβληθούν σε επίπεδο Ένωσης ώστε να διασφαλιστεί κατάρτιση υψηλού επιπέδου στους επαγγελματίες του κλάδου, που θα λαμβάνει υπόψη τις διαφορετικές δεσμεύσεις των πολλαπλών εθνικών πραγματικοτήτων.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ επιμένει να εξασφαλιστεί πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαφόρων βάσεων δεδομένων που υπάρχουν στο ευρωπαϊκό σύστημα εποπτείας της αγοράς, στη βάση κοινής στρατηγικής και ισχυρής στήριξης των κοινοτικών προγραμμάτων για την ανάπτυξη της τεχνολογίας, η οποία να εξασφαλίζει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων αρχών, σε διάφορα επίπεδα, σε πραγματικό χρόνο, καθώς και για την ενίσχυση της καταπολέμησης πιθανών κινδύνων ντάμπιγκ στον υγειονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό τομέα. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ επιμένει να εξασφαλιστεί πλήρης διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαφόρων βάσεων δεδομένων που υπάρχουν στο ευρωπαϊκό σύστημα εποπτείας της αγοράς, στη βάση κοινής στρατηγικής και ισχυρής στήριξης των κοινοτικών προγραμμάτων για την ανάπτυξη της τεχνολογίας, η οποία να εξασφαλίζει την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των διαφόρων αρχών, σε διάφορα επίπεδα, σε πραγματικό χρόνο, καθώς και για την ενίσχυση της καταπολέμησης πιθανών κινδύνων ντάμπιγκ στον υγειονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό τομέα.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ ζητά την ενίσχυση των δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη ειδικευμένων ανθρώπινων πόρων και την ενίσχυση της ικανότητας διαχείρισης, ακόμη και με παρεμβάσεις επανεξισορρόπησης των ανισοτήτων ελέγχου των φορτίων ακόμη και μέσω της δημιουργίας ενός κοινού πυρήνα τελωνειακών δυνάμεων, που να εγγυάται, κατόπιν αιτήσεως, την άμεση παρέμβαση για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων. |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ ζητά την ενίσχυση των δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη ειδικευμένων ανθρώπινων πόρων και την ενίσχυση της ικανότητας διαχείρισης, ακόμη και με παρεμβάσεις επανεξισορρόπησης των ανισοτήτων ελέγχου των φορτίων ακόμη και μέσω της δημιουργίας ενός κοινού πυρήνα τελωνειακών δυνάμεων, που να εγγυάται, κατόπιν αιτήσεως, την άμεση παρέμβαση για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων.

| 1.8 | Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών αρχών, των μεταφορέων και των Εξουσιοδοτημένων Οικονομικών φορέων (ΕΟΦ), με την ενίσχυση του καθεστώτος και των οφελών τους ώστε να εξασφαλιστεί η βέλτιστη συνεργασία όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων με τη διαβίβαση των δεδομένων σε μια ενιαία βάση, χωρίς περιττές γραφειοκρατικές επικαλύψεις. |
| --- | --- |

1.8

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ είναι απαραίτητο να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών αρχών, των μεταφορέων και των Εξουσιοδοτημένων Οικονομικών φορέων (ΕΟΦ), με την ενίσχυση του καθεστώτος και των οφελών τους ώστε να εξασφαλιστεί η βέλτιστη συνεργασία όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων με τη διαβίβαση των δεδομένων σε μια ενιαία βάση, χωρίς περιττές γραφειοκρατικές επικαλύψεις.

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ ζητά την εφαρμογή αναθεωρημένου συστήματος διακυβέρνησης, που να περιλαμβάνει όλες τις εθνικές και κοινοτικές αρχές, τους οργανισμούς και τα ευρωπαϊκά συστήματα προειδοποίησης και ενημέρωσης προκειμένου να εξασφαλιστεί μια πιο διαρθρωμένη και συστηματική συνεργασία μεταξύ των τελωνείων και των άλλων αρχών που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

1.9

Η ΕΟΚΕ ζητά την εφαρμογή αναθεωρημένου συστήματος διακυβέρνησης, που να περιλαμβάνει όλες τις εθνικές και κοινοτικές αρχές, τους οργανισμούς και τα ευρωπαϊκά συστήματα προειδοποίησης και ενημέρωσης προκειμένου να εξασφαλιστεί μια πιο διαρθρωμένη και συστηματική συνεργασία μεταξύ των τελωνείων και των άλλων αρχών που δραστηριοποιούνται στην εσωτερική αγορά.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ ζητά η εφαρμογή της δέσμης δράσεων που ορίζονται στο πολυετές σχέδιο για την εποπτεία της αγοράς να εφαρμοστεί κατά τρόπο συνεκτικό και συντονισμένο για να αποφευχθεί η επικάλυψη των ελέγχων, η ποικιλομορφία των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται, ο πολλαπλασιασμός αιτήσεων για τα ίδια δεδομένα, οι διαφορετικές απόψεις μεταξύ των διαφόρων ελεγκτικών αρχών και εποπτείας της αγοράς, και οι ελλείψεις διαλειτουργικότητας. |
| --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ ζητά η εφαρμογή της δέσμης δράσεων που ορίζονται στο πολυετές σχέδιο για την εποπτεία της αγοράς να εφαρμοστεί κατά τρόπο συνεκτικό και συντονισμένο για να αποφευχθεί η επικάλυψη των ελέγχων, η ποικιλομορφία των κριτηρίων που χρησιμοποιούνται, ο πολλαπλασιασμός αιτήσεων για τα ίδια δεδομένα, οι διαφορετικές απόψεις μεταξύ των διαφόρων ελεγκτικών αρχών και εποπτείας της αγοράς, και οι ελλείψεις διαλειτουργικότητας.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Η Τελωνειακή Ένωση είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

2.1

Η Τελωνειακή Ένωση είναι αποκλειστική αρμοδιότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το άρθρο 3 της ΣΛΕΕ.

| 2.2 | Ήδη από το 2004 η ΕΟΚΕ είχε επισημάνει την ανάγκη «αλλαγής πορείας στη στρατηγική προσέγγιση των πολιτικών για τις τελωνειακές υπηρεσίες, με την επιπλέον έμφαση που ορθώς αποδίδεται τελευταία στις προκλήσεις της εφαρμογής των κοινών τελωνειακών πολιτικών σε μια σειρά από εξωτερικά σύνορα που θα προκύψουν με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημειώνει, επίσης, την αλλαγή περιβάλλοντος που είναι απόρροια των αυξημένων ανησυχιών —ιδιαιτέρως σε σχέση με την εμπειρία των Ηνωμένων Πολιτειών— σχετικά με τις διαδικασίες για την προστασία της ασφάλειας των πολιτών της Ένωσης» (1). |
| --- | --- |

2.2

Ήδη από το 2004 η ΕΟΚΕ είχε επισημάνει την ανάγκη «αλλαγής πορείας στη στρατηγική προσέγγιση των πολιτικών για τις τελωνειακές υπηρεσίες, με την επιπλέον έμφαση που ορθώς αποδίδεται τελευταία στις προκλήσεις της εφαρμογής των κοινών τελωνειακών πολιτικών σε μια σειρά από εξωτερικά σύνορα που θα προκύψουν με τη διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σημειώνει, επίσης, την αλλαγή περιβάλλοντος που είναι απόρροια των αυξημένων ανησυχιών —ιδιαιτέρως σε σχέση με την εμπειρία των Ηνωμένων Πολιτειών— σχετικά με τις διαδικασίες για την προστασία της ασφάλειας των πολιτών της Ένωσης» (1).

| 2.3 | Λόγω των σοβαρών προβλημάτων λειτουργίας που αντιμετωπίζει η Τελωνειακή Ένωση όσον αφορά τις αποκλίσεις στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, οι οποίες ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη συνολική αποτελεσματικότητα με την αναποτελεσματικότητα, τη σπατάλη και την έλλειψη συντονισμού μεταξύ των αναγκών και των διαθέσιμων πόρων, η ΕΟΚΕ έχει επισημάνει ότι πρέπει «να επιδιωχθεί η εφαρμογή μιας ενιαίας τελωνειακής πολιτικής, η οποία να βασίζεται σε εναρμονισμένες, διαφανείς, απλοποιημένες και προσαρμοσμένες στα τελευταία δεδομένα διαδικασίες, που να είναι σε θέση να συμβάλει στην ενίσχυση, σε παγκόσμια κλίμακα, της οικονομικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ» (2). |
| --- | --- |

2.3

Λόγω των σοβαρών προβλημάτων λειτουργίας που αντιμετωπίζει η Τελωνειακή Ένωση όσον αφορά τις αποκλίσεις στην εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας, οι οποίες ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο τη συνολική αποτελεσματικότητα με την αναποτελεσματικότητα, τη σπατάλη και την έλλειψη συντονισμού μεταξύ των αναγκών και των διαθέσιμων πόρων, η ΕΟΚΕ έχει επισημάνει ότι πρέπει «να επιδιωχθεί η εφαρμογή μιας ενιαίας τελωνειακής πολιτικής, η οποία να βασίζεται σε εναρμονισμένες, διαφανείς, απλοποιημένες και προσαρμοσμένες στα τελευταία δεδομένα διαδικασίες, που να είναι σε θέση να συμβάλει στην ενίσχυση, σε παγκόσμια κλίμακα, της οικονομικής ανταγωνιστικότητας της ΕΕ» (2).

| 2.4 | Η ΤΕ αποτελεί το επιχειρησιακό σκέλος πολλών μέτρων εμπορικής πολιτικής της ΕΕ και εφαρμόζει πολλές διεθνείς συμφωνίες σε σχέση με τις εμπορικές ροές της ΕΕ, αναπτύσσοντας – μέσω των διοικήσεων των κρατών μελών – σημαντικές οριζόντιες διαδικασίες διαχείρισης των δεδομένων, διαχείρισης των εμπορικών φορέων και «διαχείρισης κινδύνου, στην οποία να περιλαμβάνεται ο εντοπισμός, η εκτίμηση, η ανάλυση και η άμβλυνση αναρίθμητων διαφορετικών ειδών και επιπέδων κινδύνων που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο αγαθών» (3). |
| --- | --- |

2.4

Η ΤΕ αποτελεί το επιχειρησιακό σκέλος πολλών μέτρων εμπορικής πολιτικής της ΕΕ και εφαρμόζει πολλές διεθνείς συμφωνίες σε σχέση με τις εμπορικές ροές της ΕΕ, αναπτύσσοντας – μέσω των διοικήσεων των κρατών μελών – σημαντικές οριζόντιες διαδικασίες διαχείρισης των δεδομένων, διαχείρισης των εμπορικών φορέων και «διαχείρισης κινδύνου, στην οποία να περιλαμβάνεται ο εντοπισμός, η εκτίμηση, η ανάλυση και η άμβλυνση αναρίθμητων διαφορετικών ειδών και επιπέδων κινδύνων που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο αγαθών» (3).

| 2.5 | Η υιοθέτηση μιας κοινής προσέγγισης για την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου, στα σημεία εισόδου και εξόδου, αποσκοπεί στην επίτευξη των στόχων:






  — | της καλύτερης κατανομής των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων με τη συγκέντρωσή τους όπου χρειάζεται, |
| --- | --- | --- |

2.5

Η υιοθέτηση μιας κοινής προσέγγισης για την ολοκληρωμένη διαχείριση του κινδύνου, στα σημεία εισόδου και εξόδου, αποσκοπεί στην επίτευξη των στόχων:

—

της καλύτερης κατανομής των ανθρώπινων και οικονομικών πόρων με τη συγκέντρωσή τους όπου χρειάζεται,

| — | της ολοκληρωμένης και ομοιόμορφης εφαρμογής της τελωνειακής ενωσιακής νομοθεσίας, |
| --- | --- |

—

της ολοκληρωμένης και ομοιόμορφης εφαρμογής της τελωνειακής ενωσιακής νομοθεσίας,

| — | του ολοκληρωμένου συστήματος συνεργασίας αρχών-φορέων-μεταφορέων, |
| --- | --- |

—

του ολοκληρωμένου συστήματος συνεργασίας αρχών-φορέων-μεταφορέων,

| — | της βελτίωσης των διαδικασιών και της μείωσης του χρόνου και του κόστους των συναλλαγών. |
| --- | --- |

—

της βελτίωσης των διαδικασιών και της μείωσης του χρόνου και του κόστους των συναλλαγών.

3.   Ο ρόλος των τελωνείων σε θέματα ασφάλειας

| 3.1 | Όπως αναφέρεται στην έκθεση της Επιτροπής (τέλη του 2012) για την κατάσταση της Τελωνειακής Ένωσης «τα τελωνεία είναι οι μόνες δημόσιες αρχές που έχουν πλήρη επισκόπηση και την συνολική ευθύνη του ελέγχου όλων των εμπορευμάτων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, τα οποία, μόλις τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία από τα τελωνεία σε κάποιο σημείο στην ΕΕ, μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα οπουδήποτε στην τελωνειακή επικράτεια της ΕΕ» (4). |
| --- | --- |

3.1

Όπως αναφέρεται στην έκθεση της Επιτροπής (τέλη του 2012) για την κατάσταση της Τελωνειακής Ένωσης «τα τελωνεία είναι οι μόνες δημόσιες αρχές που έχουν πλήρη επισκόπηση και την συνολική ευθύνη του ελέγχου όλων των εμπορευμάτων που διέρχονται τα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, τα οποία, μόλις τεθούν σε ελεύθερη κυκλοφορία από τα τελωνεία σε κάποιο σημείο στην ΕΕ, μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα οπουδήποτε στην τελωνειακή επικράτεια της ΕΕ» (4).

| 3.2 | Χάρη σε αυτή την ενιαία θέση, οι τελωνειακές αρχές της ΕΕ έχουν την κύρια ευθύνη για την εποπτεία του διεθνούς εμπορίου της Κοινότητας και συμβάλλουν στην εφαρμογή των εξωτερικών πτυχών της εσωτερικής αγοράς, της κοινής εμπορικής πολιτικής και των άλλων πολιτικών που συνδέονται με το εμπόριο και την ασφάλεια ολόκληρης της αλυσίδας εφοδιασμού. |
| --- | --- |

3.2

Χάρη σε αυτή την ενιαία θέση, οι τελωνειακές αρχές της ΕΕ έχουν την κύρια ευθύνη για την εποπτεία του διεθνούς εμπορίου της Κοινότητας και συμβάλλουν στην εφαρμογή των εξωτερικών πτυχών της εσωτερικής αγοράς, της κοινής εμπορικής πολιτικής και των άλλων πολιτικών που συνδέονται με το εμπόριο και την ασφάλεια ολόκληρης της αλυσίδας εφοδιασμού.

| 3.3 | Η ΕΟΚΕ έχει επισημάνει ότι «μία αποτελεσματική τελωνειακή ένωση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων με τη μέγιστη δυνατή προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος και με την αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης και της παραποίησης προϊόντων κατά τρόπο ενιαίο σε όλη την έκταση της Ένωσης» (5) και έχει ζητήσει την εφαρμογή μιας ενιαίας τελωνειακής πολιτικής, η οποία να βασίζεται σε εναρμονισμένες, διαφανείς, απλοποιημένες και προσαρμοσμένες στα τελευταία δεδομένα διαδικασίες. |
| --- | --- |

3.3

Η ΕΟΚΕ έχει επισημάνει ότι «μία αποτελεσματική τελωνειακή ένωση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση της διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων με τη μέγιστη δυνατή προστασία των καταναλωτών και του περιβάλλοντος και με την αποτελεσματική καταπολέμηση της απάτης και της παραποίησης προϊόντων κατά τρόπο ενιαίο σε όλη την έκταση της Ένωσης» (5) και έχει ζητήσει την εφαρμογή μιας ενιαίας τελωνειακής πολιτικής, η οποία να βασίζεται σε εναρμονισμένες, διαφανείς, απλοποιημένες και προσαρμοσμένες στα τελευταία δεδομένα διαδικασίες.

| 3.4 | Αν και βασίζεται στη νομοθεσία και σε μια κοινή πολιτική, η επιχειρησιακή λειτουργία της Τελωνειακής Ένωσης είναι πολύπλοκη και εξακολουθεί να υλοποιείται από 27 διαφορετικές διοικήσεις στην ΕΕ, μέσω ενός συνδυασμού ανθρώπινων, τεχνικών και οικονομικών παραγόντων σε διάφορα επίπεδα, τόσο για την εφαρμογή των διαδικασιών εκτελωνισμού και ελέγχου, όσο και για τη διαχείριση και την επεξεργασία των δεδομένων, των οικονομικών φορέων, της διαχείρισης των διαφορετικών επιπέδων κινδύνου που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο αγαθών και την ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού. |
| --- | --- |

3.4

Αν και βασίζεται στη νομοθεσία και σε μια κοινή πολιτική, η επιχειρησιακή λειτουργία της Τελωνειακής Ένωσης είναι πολύπλοκη και εξακολουθεί να υλοποιείται από 27 διαφορετικές διοικήσεις στην ΕΕ, μέσω ενός συνδυασμού ανθρώπινων, τεχνικών και οικονομικών παραγόντων σε διάφορα επίπεδα, τόσο για την εφαρμογή των διαδικασιών εκτελωνισμού και ελέγχου, όσο και για τη διαχείριση και την επεξεργασία των δεδομένων, των οικονομικών φορέων, της διαχείρισης των διαφορετικών επιπέδων κινδύνου που συνδέονται με το διεθνές εμπόριο αγαθών και την ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού.

| 3.5 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη δεν θα εγκλωβιστούν σε έναν κλοιό, όταν θα πρόκειται για την εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να λαμβάνουν υπόψη τον όγκο των σχετικών εμπορικών ροών. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι τα κράτη μέλη έχουν αυξήσει τους μηχανισμούς διευκόλυνσης των συναλλαγών: αποϋλοποίηση των διατυπώσεων, απλοποίηση των διαδικασιών, εφαρμογή του καθεστώτος του εξουσιοδοτημένου φορέα. |
| --- | --- |

3.5

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη δεν θα εγκλωβιστούν σε έναν κλοιό, όταν θα πρόκειται για την εφαρμογή της τελωνειακής νομοθεσίας, ώστε να μπορούν να συνεχίσουν να λαμβάνουν υπόψη τον όγκο των σχετικών εμπορικών ροών. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι τα κράτη μέλη έχουν αυξήσει τους μηχανισμούς διευκόλυνσης των συναλλαγών: αποϋλοποίηση των διατυπώσεων, απλοποίηση των διαδικασιών, εφαρμογή του καθεστώτος του εξουσιοδοτημένου φορέα.

| 3.6 | Κάθε εναρμόνιση θα πρέπει να βασίζεται στις «βέλτιστες πρακτικές» και όχι σε ένα ευρωπαϊκό μέσο επίπεδο. |
| --- | --- |

3.6

Κάθε εναρμόνιση θα πρέπει να βασίζεται στις «βέλτιστες πρακτικές» και όχι σε ένα ευρωπαϊκό μέσο επίπεδο.

| 3.7 | Για να επιτευχθεί ο εξορθολογισμός του κόστους, ο προσανατολισμός των εργασιών στην επιδίωξη αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένων και των εσόδων από την άποψη της οικονομικής πτυχής, και να σημειωθεί πραγματική πρόοδος, η ΕΟΚΕ κρίνει ότι είναι σκόπιμο οι έλεγχοι να επικεντρώνονται όχι τόσο στις ατομικές συναλλαγές όσο σε μια «συστημική προσέγγιση» (systems-based approach) που να βασίζεται στην εκτίμηση των κινδύνων. |
| --- | --- |

3.7

Για να επιτευχθεί ο εξορθολογισμός του κόστους, ο προσανατολισμός των εργασιών στην επιδίωξη αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένων και των εσόδων από την άποψη της οικονομικής πτυχής, και να σημειωθεί πραγματική πρόοδος, η ΕΟΚΕ κρίνει ότι είναι σκόπιμο οι έλεγχοι να επικεντρώνονται όχι τόσο στις ατομικές συναλλαγές όσο σε μια «συστημική προσέγγιση» (systems-based approach) που να βασίζεται στην εκτίμηση των κινδύνων.

4.   Η διαχείριση των κινδύνων της αλυσίδας εφοδιασμού

| 4.1 | Σε ένα περιβάλλον όπου σημειώνεται συνεχής αύξηση των εμπορικών ροών, εμφανίζονται ολοένα και πιο περίπλοκα νέα μοντέλα και με ολοένα γρηγορότερους ρυθμούς, η επιχειρησιακή λειτουργία της Τελωνειακής Ένωσης υφίσταται αυξανόμενες πιέσεις, με ταχεία αύξηση των εργασιών που πρέπει να εκτελεστούν και των προσδοκιών των ενδιαφερόμενων μερών. Ο εκσυγχρονισμός των επιχειρησιακών λειτουργιών, σε ένα ηλεκτρονικό τελωνειακό περιβάλλον, προϋποθέτει:






  — | την εφαρμογή νέων διαδικασιών σε ευρωπαϊκή κλίμακα, |
| --- | --- | --- |

4.1

Σε ένα περιβάλλον όπου σημειώνεται συνεχής αύξηση των εμπορικών ροών, εμφανίζονται ολοένα και πιο περίπλοκα νέα μοντέλα και με ολοένα γρηγορότερους ρυθμούς, η επιχειρησιακή λειτουργία της Τελωνειακής Ένωσης υφίσταται αυξανόμενες πιέσεις, με ταχεία αύξηση των εργασιών που πρέπει να εκτελεστούν και των προσδοκιών των ενδιαφερόμενων μερών. Ο εκσυγχρονισμός των επιχειρησιακών λειτουργιών, σε ένα ηλεκτρονικό τελωνειακό περιβάλλον, προϋποθέτει:

—

την εφαρμογή νέων διαδικασιών σε ευρωπαϊκή κλίμακα,

| — | περισσότερες επενδύσεις στις τεχνολογίες των πληροφοριών, |
| --- | --- |

—

περισσότερες επενδύσεις στις τεχνολογίες των πληροφοριών,

| — | νέες δεξιότητες για το προσωπικό. |
| --- | --- |

—

νέες δεξιότητες για το προσωπικό.

| 4.2 | Για την επίτευξη αποτελεσματικών κοινών στρατηγικών όσον αφορά την ανάλυση, τον έλεγχο και τη διαχείριση των κινδύνων, απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας σε όλες τις σχετικές κυβερνητικές υπηρεσίες, επιδιώκοντας κοινούς στρατηγικούς στόχους και μεθοδολογίες, μέσα σε ένα πλαίσιο από κοινού διαχείρισης των κινδύνων με άλλους φορείς και διεθνείς εταίρους, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια, την υγεία και το περιβάλλον. |
| --- | --- |

4.2

Για την επίτευξη αποτελεσματικών κοινών στρατηγικών όσον αφορά την ανάλυση, τον έλεγχο και τη διαχείριση των κινδύνων, απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας σε όλες τις σχετικές κυβερνητικές υπηρεσίες, επιδιώκοντας κοινούς στρατηγικούς στόχους και μεθοδολογίες, μέσα σε ένα πλαίσιο από κοινού διαχείρισης των κινδύνων με άλλους φορείς και διεθνείς εταίρους, ιδίως όσον αφορά την ασφάλεια, την υγεία και το περιβάλλον.

| 4.3 | Ειδικότερα, για μια αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων, απαιτείται στενότερη συνεργασία μεταξύ των τελωνείων και των αρχών εποπτείας της αγοράς, σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, χωρίς την οποία η ανάπτυξη κοινών κριτηρίων κινδύνου και ειδικών προφίλ κινδύνου θα εμποδιστεί σοβαρά. |
| --- | --- |

4.3

Ειδικότερα, για μια αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων, απαιτείται στενότερη συνεργασία μεταξύ των τελωνείων και των αρχών εποπτείας της αγοράς, σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, χωρίς την οποία η ανάπτυξη κοινών κριτηρίων κινδύνου και ειδικών προφίλ κινδύνου θα εμποδιστεί σοβαρά.

| 4.4 | Η εισαγωγή μιας κοινής προσέγγισης για τη διαχείριση των κινδύνων, στα σημεία εισόδου και εξόδου, πρέπει να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι, επί του παρόντος, περισσότερες από 60 νομοθετικές πράξεις (6) αναθέτουν την ευθύνη ελέγχου στα τελωνεία, ενώ στις αρχές εποπτείας ανατίθεται μια αλυσίδα αλληλεξαρτώμενων διεργασιών, που ξεκινούν από τις επιθεωρήσεις έως τη δειγματοληψία, τις εργαστηριακές δοκιμές, την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, την εκτίμηση των κινδύνων, τα διορθωτικά μέτρα και τις κυρώσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της ασφάλειας των προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά, όπως προβλέπεται από την Πράξη για την Ενιαία Αγορά Ι (7) και II (8). |
| --- | --- |

4.4

Η εισαγωγή μιας κοινής προσέγγισης για τη διαχείριση των κινδύνων, στα σημεία εισόδου και εξόδου, πρέπει να λαμβάνει υπόψη το γεγονός ότι, επί του παρόντος, περισσότερες από 60 νομοθετικές πράξεις (6) αναθέτουν την ευθύνη ελέγχου στα τελωνεία, ενώ στις αρχές εποπτείας ανατίθεται μια αλυσίδα αλληλεξαρτώμενων διεργασιών, που ξεκινούν από τις επιθεωρήσεις έως τη δειγματοληψία, τις εργαστηριακές δοκιμές, την ερμηνεία των αποτελεσμάτων, την εκτίμηση των κινδύνων, τα διορθωτικά μέτρα και τις κυρώσεις που αποσκοπούν στη βελτίωση της ασφάλειας των προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά, όπως προβλέπεται από την Πράξη για την Ενιαία Αγορά Ι (7) και II (8).

| 4.5 | Οι μέθοδοι αξιολόγησης των κινδύνων θα πρέπει να συμβάλλουν στην εξεύρεση μιας κοινής συστημικής πλατφόρμας - ακόμα και μέσω των ομάδων διοικητικής συνεργασίας - μεταξύ των τελωνειακών αρχών και των αρχών εποπτείας της αγοράς σε διάφορα επίπεδα, καθώς στην αξιοποίηση της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί από τις διάφορες βάσεις δεδομένων, που λειτουργούν σε διαφορετικά περιβάλλοντα. |
| --- | --- |

4.5

Οι μέθοδοι αξιολόγησης των κινδύνων θα πρέπει να συμβάλλουν στην εξεύρεση μιας κοινής συστημικής πλατφόρμας - ακόμα και μέσω των ομάδων διοικητικής συνεργασίας - μεταξύ των τελωνειακών αρχών και των αρχών εποπτείας της αγοράς σε διάφορα επίπεδα, καθώς στην αξιοποίηση της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί από τις διάφορες βάσεις δεδομένων, που λειτουργούν σε διαφορετικά περιβάλλοντα.

| 4.6 | Οι τελωνειακές αρχές και οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα πρέπει να συγκεντρώνουν πόρους και εμπειρογνωμοσύνη ώστε να εφαρμόζουν «μεθόδους φιλικές προς τις ΜΜΕ» (9) και με την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών, από αμφότερες τις προαναφερθείσες αρχές, να ενισχυθεί ο συντονισμός και η συνεργασία, η ανταλλαγή πληροφοριών και κοινών δραστηριοτήτων, προκειμένου να υπάρχει στοχευμένη διαχείριση αποστολών που παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο ασφάλειας. |
| --- | --- |

4.6

Οι τελωνειακές αρχές και οι αρχές εποπτείας της αγοράς θα πρέπει να συγκεντρώνουν πόρους και εμπειρογνωμοσύνη ώστε να εφαρμόζουν «μεθόδους φιλικές προς τις ΜΜΕ» (9) και με την εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών, από αμφότερες τις προαναφερθείσες αρχές, να ενισχυθεί ο συντονισμός και η συνεργασία, η ανταλλαγή πληροφοριών και κοινών δραστηριοτήτων, προκειμένου να υπάρχει στοχευμένη διαχείριση αποστολών που παρουσιάζουν υψηλό κίνδυνο ασφάλειας.

5.   Ο ρόλος της εταιρικής σχέσης τελωνείων-εμπορικών φορέων-μεταφορέων

| 5.1 | Ο ρόλος της εταιρικής σχέσης τελωνείων-εμπορικών φορέων-μεταφορέων είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της ακεραιότητας της αλυσίδας εφοδιασμού, προς όφελος των πολιτών, των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης. |
| --- | --- |

5.1

Ο ρόλος της εταιρικής σχέσης τελωνείων-εμπορικών φορέων-μεταφορέων είναι καθοριστικής σημασίας για τη διασφάλιση της ακεραιότητας της αλυσίδας εφοδιασμού, προς όφελος των πολιτών, των επιχειρήσεων και της δημόσιας διοίκησης.

| 5.2 | Αυτή η εταιρική σχέση θα πρέπει να βασίζεται σε υγιείς μηχανισμούς αμοιβαίας εμπιστοσύνης, με:






  — | την ευθυγράμμιση των γενικών υποχρεώσεων των οικονομικών φορέων, ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των προϊόντων και σαφείς αρμοδιότητες για τους κατασκευαστές, εισαγωγείς και διανομείς, με σημαντικά μέτρα για τη διασφάλιση της αλυσίδας εφοδιασμού, |
| --- | --- | --- |

5.2

Αυτή η εταιρική σχέση θα πρέπει να βασίζεται σε υγιείς μηχανισμούς αμοιβαίας εμπιστοσύνης, με:

—

την ευθυγράμμιση των γενικών υποχρεώσεων των οικονομικών φορέων, ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των προϊόντων και σαφείς αρμοδιότητες για τους κατασκευαστές, εισαγωγείς και διανομείς, με σημαντικά μέτρα για τη διασφάλιση της αλυσίδας εφοδιασμού,

| — | την ανακοίνωση, εκ μέρους των φορέων, κωδικοποιημένων στοιχείων ποιότητας, σε όλες τις αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των κινδύνων, με τον εντοπισμό και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων και των πραγματικών φορέων που εμπλέκονται, |
| --- | --- |

—

την ανακοίνωση, εκ μέρους των φορέων, κωδικοποιημένων στοιχείων ποιότητας, σε όλες τις αρχές που είναι αρμόδιες για τη διαχείριση των κινδύνων, με τον εντοπισμό και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων και των πραγματικών φορέων που εμπλέκονται,

| — | την εξασφάλιση ίσης μεταχείρισης του φορέα όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων, σε ολόκληρη την Ένωση και σε κάθε σημείο των εξωτερικών συνόρων της, αποφεύγοντας την άνιση μεταχείριση, |
| --- | --- |

—

την εξασφάλιση ίσης μεταχείρισης του φορέα όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων, σε ολόκληρη την Ένωση και σε κάθε σημείο των εξωτερικών συνόρων της, αποφεύγοντας την άνιση μεταχείριση,

| — | την στενότερη συνεργασία με τις επιχειρήσεις που διασυνοριακά μεταφέρουν εμπορεύματα, |
| --- | --- |

—

την στενότερη συνεργασία με τις επιχειρήσεις που διασυνοριακά μεταφέρουν εμπορεύματα,

| — | τη συγκράτηση του διοικητικού, διαδικαστικού και γραφειοκρατικού φόρτου για τον φορέα, ιδίως όταν πρόκειται για ΜΜΕ. |
| --- | --- |

—

τη συγκράτηση του διοικητικού, διαδικαστικού και γραφειοκρατικού φόρτου για τον φορέα, ιδίως όταν πρόκειται για ΜΜΕ.

| 5.3 | Ήδη στη σύμβαση του Κιότο για την απλούστευση των τελωνειακών ελέγχων (αναδιατύπωση) του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (ΠΟΤ) (10), προβλέπεται ο περιορισμός των ελέγχων παρέμβασης, όπως και στις διαπραγματεύσεις του ΠΟΕ για τη διευκόλυνση του εμπορίου (11), παρά τους πειρασμούς ενίσχυσης των συστηματικών ελέγχων ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001. |
| --- | --- |

5.3

Ήδη στη σύμβαση του Κιότο για την απλούστευση των τελωνειακών ελέγχων (αναδιατύπωση) του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων (ΠΟΤ) (10), προβλέπεται ο περιορισμός των ελέγχων παρέμβασης, όπως και στις διαπραγματεύσεις του ΠΟΕ για τη διευκόλυνση του εμπορίου (11), παρά τους πειρασμούς ενίσχυσης των συστηματικών ελέγχων ιδιαίτερα μετά τα γεγονότα της 11ης Σεπτεμβρίου 2001.

| 5.4 | Πρέπει να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός των ροών πληροφοριών και να ξεπεραστούν οι δυσκολίες που αφορούν τις διαφορές μεταξύ των ικανοτήτων διαχείρισης των κινδύνων μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να εξασφαλιστεί ένα ομοιόμορφο επίπεδο διαχείρισης και ηλεκτρονικής ανάλυσης των κινδύνων: βάση παραμένει η ανάπτυξη μιας κοινής ευρωπαϊκής κουλτούρας για τη διαχείριση των κινδύνων και της ασφάλειας εφοδιασμού. |
| --- | --- |

5.4

Πρέπει να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός των ροών πληροφοριών και να ξεπεραστούν οι δυσκολίες που αφορούν τις διαφορές μεταξύ των ικανοτήτων διαχείρισης των κινδύνων μεταξύ των κρατών μελών, ώστε να εξασφαλιστεί ένα ομοιόμορφο επίπεδο διαχείρισης και ηλεκτρονικής ανάλυσης των κινδύνων: βάση παραμένει η ανάπτυξη μιας κοινής ευρωπαϊκής κουλτούρας για τη διαχείριση των κινδύνων και της ασφάλειας εφοδιασμού.

6.   Οι νέες τεχνολογίες: διαλειτουργικότητα των συστημάτων και ανταλλαγή πληροφοριών

| 6.1 | Τα πολυετή προγράμματα Ε & Α της ΕΕ - ιδίως το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο, αλλά και τα προγράμματα IDABC (12) και ISA (13) για τη διαλειτουργικότητα των δημόσιων διοικήσεων - έχουν παράσχει βάσεις για την ανάπτυξη διαφόρων κοινών σχεδίων στον τομέα της διαχείρισης των κινδύνων, με νέα εργαλεία ικανά να αποφεύγουν διαδικασίες και εθνικές δεσπόζουσες θέσεις στις υποδομές και στις εφαρμογές της πληροφορικής που διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο. |
| --- | --- |

6.1

Τα πολυετή προγράμματα Ε & Α της ΕΕ - ιδίως το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο, αλλά και τα προγράμματα IDABC (12) και ISA (13) για τη διαλειτουργικότητα των δημόσιων διοικήσεων - έχουν παράσχει βάσεις για την ανάπτυξη διαφόρων κοινών σχεδίων στον τομέα της διαχείρισης των κινδύνων, με νέα εργαλεία ικανά να αποφεύγουν διαδικασίες και εθνικές δεσπόζουσες θέσεις στις υποδομές και στις εφαρμογές της πληροφορικής που διαφέρουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο.

| 6.2 | Είναι σημαντικό να συντονιστούν σε επίπεδο ΕΕ οι προσπάθειες της καινοτομίας και της Ε & Α, όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων και της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ταχεία διάδοση και η εμπορία των τεχνολογιών. Ειδικότερα, τα έργα επίδειξης "proof-of-concept" και οι πιλοτικές γραμμές κατασκευής είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διάδοση των τεχνολογιών σε βιομηχανική κλίμακα. Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορεί να χρηματοδοτήσουν αυτές τις πρωτοβουλίες μέσω των διαρθρωτικών ταμείων ή στο πλαίσιο του προγράμματος Ορίζοντας 2020, καθώς και μέσω άλλων προγραμμάτων. |
| --- | --- |

6.2

Είναι σημαντικό να συντονιστούν σε επίπεδο ΕΕ οι προσπάθειες της καινοτομίας και της Ε & Α, όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων και της ασφάλειας της αλυσίδας εφοδιασμού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ταχεία διάδοση και η εμπορία των τεχνολογιών. Ειδικότερα, τα έργα επίδειξης "proof-of-concept" και οι πιλοτικές γραμμές κατασκευής είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διάδοση των τεχνολογιών σε βιομηχανική κλίμακα. Οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα μπορεί να χρηματοδοτήσουν αυτές τις πρωτοβουλίες μέσω των διαρθρωτικών ταμείων ή στο πλαίσιο του προγράμματος Ορίζοντας 2020, καθώς και μέσω άλλων προγραμμάτων.

7.   Διαρθρωμένη και συστηματική συνεργασία μεταξύ τελωνείων και λοιπών αρχών

| 7.1 | Η ΕΟΚΕ, προσφάτως, υπογράμμισε την ανάγκη «να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων, των αρχών εποπτείας της αγοράς, των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ευρωπαϊκών υπηρεσιών, για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της ποιότητας των αγαθών που διασχίζουν τα σύνορα της ΕΕ» (14), και τόνισε την ανάγκη για την παροχή κατάλληλης κοινής κατάρτισης και ενημέρωσης. |
| --- | --- |

7.1

Η ΕΟΚΕ, προσφάτως, υπογράμμισε την ανάγκη «να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ των τελωνειακών διοικήσεων, των αρχών εποπτείας της αγοράς, των υπηρεσιών της Επιτροπής και των ευρωπαϊκών υπηρεσιών, για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της ποιότητας των αγαθών που διασχίζουν τα σύνορα της ΕΕ» (14), και τόνισε την ανάγκη για την παροχή κατάλληλης κοινής κατάρτισης και ενημέρωσης.

| 7.2 | Σύμφωνα με την Επιτροπή, «σε επίπεδο ΕΕ, απαιτείται καλύτερος συνδυασμός των δυνατοτήτων και των πόρων των κρατών μελών ώστε να είναι πιο αποτελεσματικές οι προσπάθειες της ΕΕ για τη διαχείριση κινδύνων σε όλα τα σημεία των εξωτερικών συνόρων» ακόμη και με την «ανάπτυξη σε πραγματικό χρόνο ενός ηλεκτρονικού οργάνου εκτίμησης των κινδύνων», ενισχύοντας τις ικανότητες σε επίπεδο Ένωσης. |
| --- | --- |

7.2

Σύμφωνα με την Επιτροπή, «σε επίπεδο ΕΕ, απαιτείται καλύτερος συνδυασμός των δυνατοτήτων και των πόρων των κρατών μελών ώστε να είναι πιο αποτελεσματικές οι προσπάθειες της ΕΕ για τη διαχείριση κινδύνων σε όλα τα σημεία των εξωτερικών συνόρων» ακόμη και με την «ανάπτυξη σε πραγματικό χρόνο ενός ηλεκτρονικού οργάνου εκτίμησης των κινδύνων», ενισχύοντας τις ικανότητες σε επίπεδο Ένωσης.

| 7.3 | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το θέμα της συνεργασίας και του συντονισμού στον τομέα της διαχείρισης κινδύνων είναι ένα από τα κομβικά σημεία της πρότασης της Επιτροπής, όχι μόνο στο επίπεδο της συστηματικής συνεργασίας των αρχών των κρατών μελών, αλλά και στο επίπεδο της ίδιας της Ένωσης μεταξύ των διαφόρων Γενικών Διευθύνσεων και των διαφόρων οργανισμών που λειτουργούν. |
| --- | --- |

7.3

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το θέμα της συνεργασίας και του συντονισμού στον τομέα της διαχείρισης κινδύνων είναι ένα από τα κομβικά σημεία της πρότασης της Επιτροπής, όχι μόνο στο επίπεδο της συστηματικής συνεργασίας των αρχών των κρατών μελών, αλλά και στο επίπεδο της ίδιας της Ένωσης μεταξύ των διαφόρων Γενικών Διευθύνσεων και των διαφόρων οργανισμών που λειτουργούν.

8.   Γενικές παρατηρήσεις

| 8.1 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα της διαχείρισης των κινδύνων και την κυκλοφορία των εμπορευμάτων στα σύνορα της ΕΕ, μέσα από μια κοινή στρατηγική σε διάφορα επίπεδα, για να προσδιορίσει το είδος και τον βαθμό του κινδύνου καθώς και το φάσμα των πιθανών απαντήσεων, σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο συντονισμού μεταξύ των διαφόρων φορέων, βάσει μιας ενιαίας προσέγγισης και προκαθορισμένων κοινών κριτηρίων. |
| --- | --- |

8.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής να διασφαλίσει την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα της διαχείρισης των κινδύνων και την κυκλοφορία των εμπορευμάτων στα σύνορα της ΕΕ, μέσα από μια κοινή στρατηγική σε διάφορα επίπεδα, για να προσδιορίσει το είδος και τον βαθμό του κινδύνου καθώς και το φάσμα των πιθανών απαντήσεων, σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο συντονισμού μεταξύ των διαφόρων φορέων, βάσει μιας ενιαίας προσέγγισης και προκαθορισμένων κοινών κριτηρίων.

| 8.2 | Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη για την ανάγκη συγκέντρωσης της διαδικασίας του ηλεκτρονικού εκτελωνισμού, παρέχοντας στην Επιτροπή κατάλληλα συστήματα πληροφορικής για τη διαχείριση των κινδύνων σε επίπεδο Ένωσης, στη βάση ενός δικτύου διαλειτουργικών βάσεων δεδομένων και με συστηματική χρήση τυποποιημένων μεθόδων εργασίας, που να προστατεύουν τους εργαζόμενους, τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις από κινδύνους στον υγειονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό τομέα. |
| --- | --- |

8.2

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη για την ανάγκη συγκέντρωσης της διαδικασίας του ηλεκτρονικού εκτελωνισμού, παρέχοντας στην Επιτροπή κατάλληλα συστήματα πληροφορικής για τη διαχείριση των κινδύνων σε επίπεδο Ένωσης, στη βάση ενός δικτύου διαλειτουργικών βάσεων δεδομένων και με συστηματική χρήση τυποποιημένων μεθόδων εργασίας, που να προστατεύουν τους εργαζόμενους, τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις από κινδύνους στον υγειονομικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικό τομέα.

| 8.3 | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι καθοριστικής σημασίας η αύξηση της ικανότητας των τελωνείων, έτσι ώστε σε οποιοδήποτε σημείο του ευρωπαϊκού εδάφους να εξασφαλίζεται ισοδύναμο επίπεδο διαχείρισης κινδύνων, σύμφωνα με κοινά κριτήρια των οποίων η εφαρμογή να ελέγχεται από ένα ενιαίο σύστημα διασφάλισης της ποιότητας και η εποπτεία τους με ποινές στους παραβάτες. |
| --- | --- |

8.3

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι είναι καθοριστικής σημασίας η αύξηση της ικανότητας των τελωνείων, έτσι ώστε σε οποιοδήποτε σημείο του ευρωπαϊκού εδάφους να εξασφαλίζεται ισοδύναμο επίπεδο διαχείρισης κινδύνων, σύμφωνα με κοινά κριτήρια των οποίων η εφαρμογή να ελέγχεται από ένα ενιαίο σύστημα διασφάλισης της ποιότητας και η εποπτεία τους με ποινές στους παραβάτες.

| 8.4 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το θέμα αυτό θα πρέπει κανονικά να συμπεριληφθεί στο πολυετές σχέδιο δράσης για την εποπτεία της αγοράς, το οποίο ορίζει 20 συγκεκριμένες δράσεις
   (15), που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2015, με ιδιαίτερη αναφορά:






  — | στη στήριξη για την εφαρμογή, από τις τελωνειακές αρχές και τις αρχές εποπτείας της αγοράς, των κατευθυντήριων γραμμών στα κράτη μέλη (δράση 17), |
| --- | --- | --- |

8.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το θέμα αυτό θα πρέπει κανονικά να συμπεριληφθεί στο πολυετές σχέδιο δράσης για την εποπτεία της αγοράς, το οποίο ορίζει 20 συγκεκριμένες δράσεις
   (15), που πρέπει να επιτευχθούν έως το 2015, με ιδιαίτερη αναφορά:

—

στη στήριξη για την εφαρμογή, από τις τελωνειακές αρχές και τις αρχές εποπτείας της αγοράς, των κατευθυντήριων γραμμών στα κράτη μέλη (δράση 17),

| — | στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των συνοριακών ελέγχων ασφάλειας και συμμόρφωσης (δράση 18), |
| --- | --- |

—

στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των συνοριακών ελέγχων ασφάλειας και συμμόρφωσης (δράση 18),

| — | στη χαρτογράφηση των διαφορών στην αντιμετώπιση των ελέγχων ασφάλειας και συμμόρφωσης για τα προϊόντα που εισάγονται στην Ένωση (δράση 19), |
| --- | --- |

—

στη χαρτογράφηση των διαφορών στην αντιμετώπιση των ελέγχων ασφάλειας και συμμόρφωσης για τα προϊόντα που εισάγονται στην Ένωση (δράση 19),

| — | στην ανάπτυξη κοινής προσέγγισης βάσει κινδύνου στους τελωνειακούς ελέγχους ασφάλειας και συμμόρφωσης των προϊόντων (δράση 20). |
| --- | --- |

—

στην ανάπτυξη κοινής προσέγγισης βάσει κινδύνου στους τελωνειακούς ελέγχους ασφάλειας και συμμόρφωσης των προϊόντων (δράση 20).

| 8.5 | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διαχείριση των τελωνειακών ελέγχων και η διαχείριση της εποπτείας της αγοράς δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν χωριστά και ότι ο ορισμός μιας κοινής προσέγγισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα πρέπει να αναζητηθούν από κοινού, σε συνδυασμό με την πλήρη διαλειτουργικότητα των εργαλείων ανάλυσης, συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων του δικτύου, από τις διάφορες ενδιαφερόμενες αρχές. |
| --- | --- |

8.5

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διαχείριση των τελωνειακών ελέγχων και η διαχείριση της εποπτείας της αγοράς δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν χωριστά και ότι ο ορισμός μιας κοινής προσέγγισης σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα πρέπει να αναζητηθούν από κοινού, σε συνδυασμό με την πλήρη διαλειτουργικότητα των εργαλείων ανάλυσης, συλλογής και επεξεργασίας των δεδομένων του δικτύου, από τις διάφορες ενδιαφερόμενες αρχές.

| 8.6 | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός συστήματος υποστήριξης της ενίσχυσης των ικανοτήτων όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων στα κράτη μέλη, για τη διασφάλιση των προτύπων ποιότητας σύμφωνα με ένα ενωσιακό μηχανισμό επαλήθευσης, ελέγχου και παρακολούθησης, καθώς και κυρώσεων, αλλά και με μεγαλύτερη προσπάθεια της Ένωσης όσον αφορά την κατάρτιση και το υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού που απαιτείται ειδικά εκεί όπου η δέσμευση και το κόστος είναι υψηλότερο, όπως στα σύνορα του χώρου Σένγκεν. |
| --- | --- |

8.6

Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ ενός συστήματος υποστήριξης της ενίσχυσης των ικανοτήτων όσον αφορά τη διαχείριση των κινδύνων στα κράτη μέλη, για τη διασφάλιση των προτύπων ποιότητας σύμφωνα με ένα ενωσιακό μηχανισμό επαλήθευσης, ελέγχου και παρακολούθησης, καθώς και κυρώσεων, αλλά και με μεγαλύτερη προσπάθεια της Ένωσης όσον αφορά την κατάρτιση και το υψηλό επίπεδο επαγγελματισμού που απαιτείται ειδικά εκεί όπου η δέσμευση και το κόστος είναι υψηλότερο, όπως στα σύνορα του χώρου Σένγκεν.

| 8.7 | Εν προκειμένω η ΕΟΚΕ ζητεί την ενίσχυση των δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και την ενίσχυση των ικανοτήτων διαχείρισης, ακόμη και μέσω της δημιουργίας ενός κοινού πυρήνα τελωνειακών δυνάμεων, που να εγγυάται την άμεση παρέμβαση για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων. |
| --- | --- |

8.7

Εν προκειμένω η ΕΟΚΕ ζητεί την ενίσχυση των δράσεων της ΕΕ για την ανάπτυξη ειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και την ενίσχυση των ικανοτήτων διαχείρισης, ακόμη και μέσω της δημιουργίας ενός κοινού πυρήνα τελωνειακών δυνάμεων, που να εγγυάται την άμεση παρέμβαση για την αντιμετώπιση δύσκολων καταστάσεων.

| 8.8 | Προκειμένου να εξασφαλιστούν σαφείς και συνεκτικοί κοινοί κανόνες σε ολόκληρη την ενιαία αγορά, με τα ίδια επίπεδα ασφάλειας, η ΕΟΚΕ ζητεί στενότερη συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών - σύμφωνα με υψηλά κοινά πρότυπα - μεταξύ των τελωνειακών αρχών, των αρχών εποπτείας της αγοράς, των υπηρεσιών της Επιτροπής και των οργανισμών της ΕΕ, με στόχο τον καλύτερο έλεγχο της ποιότητας των αγαθών που διασχίζουν τα σύνορα. |
| --- | --- |

8.8

Προκειμένου να εξασφαλιστούν σαφείς και συνεκτικοί κοινοί κανόνες σε ολόκληρη την ενιαία αγορά, με τα ίδια επίπεδα ασφάλειας, η ΕΟΚΕ ζητεί στενότερη συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών - σύμφωνα με υψηλά κοινά πρότυπα - μεταξύ των τελωνειακών αρχών, των αρχών εποπτείας της αγοράς, των υπηρεσιών της Επιτροπής και των οργανισμών της ΕΕ, με στόχο τον καλύτερο έλεγχο της ποιότητας των αγαθών που διασχίζουν τα σύνορα.

| 8.9 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου όσον αφορά την πρόοδο σχετικά με τη στρατηγική για την εξέλιξη της τελωνειακής ένωσης (16) σχετικά με τη βελτίωση της διακυβέρνησης της τελωνειακής ένωσης, την ικανότητα της τελωνειακής ένωσης να αποτιμά τον αντίκτυπό της, την προώθηση της ομοιόμορφης εφαρμογής της τελωνειακής νομοθεσίας, τη βελτίωση της συνεργασίας με άλλους οργανισμούς και κυρίως την ανάγκη «να υιοθετηθεί μια πιο ολοκληρωτική προσέγγιση της διεθνούς αλυσίδας εφοδιασμού», με τη διευκόλυνση των συναλλαγών και να «προσφέρει πραγματικά και απτά οφέλη στους εγκεκριμένους οικονομικούς φορείς». |
| --- | --- |

8.9

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου όσον αφορά την πρόοδο σχετικά με τη στρατηγική για την εξέλιξη της τελωνειακής ένωσης (16) σχετικά με τη βελτίωση της διακυβέρνησης της τελωνειακής ένωσης, την ικανότητα της τελωνειακής ένωσης να αποτιμά τον αντίκτυπό της, την προώθηση της ομοιόμορφης εφαρμογής της τελωνειακής νομοθεσίας, τη βελτίωση της συνεργασίας με άλλους οργανισμούς και κυρίως την ανάγκη «να υιοθετηθεί μια πιο ολοκληρωτική προσέγγιση της διεθνούς αλυσίδας εφοδιασμού», με τη διευκόλυνση των συναλλαγών και να «προσφέρει πραγματικά και απτά οφέλη στους εγκεκριμένους οικονομικούς φορείς».

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  ΕΕ C 110 της 30.4.2004, σ. 72.

1

(2)  ΕΕ C 229 της 31.7.2012, σ. 68.

2

(3)  COM(2012) 791final.

3

(4)  COM(2012) 791 final.

4

(5)  ΕΕ C 229 της 31.7.2012, σ. 68.

5

(6)  Παράρτημα 2 του SEC(2011) 1317 final "Αξιολόγηση του αντικτύπου του προγράμματος δράσης για τα τελωνεία και τη φορολογία στην Ευρωπαϊκή Ένωση για την περίοδο 2014-2020 (FISCUS)".

6

(7)  COM(2011) 206 final.

7

(8)  COM(2012) 573 final.

8

(9)  COM(2013) 76 final, δράση 9.

9

(10)  OMD 2003.

10

(11)  Άρθρα VIII της GATT με στόχο τη μείωση των διαδικασιών που απαιτούνται για τις εισαγωγές και τις εξαγωγές.

11

(12)  Interoperable Delivery of Pan-European e-Government Services to Public Administrations, Businesses and Citizens. (Διαλειτουργική παροχή πανευρωπαϊκών υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στις δημόσιες διοικήσεις, τις επιχειρήσεις και τους πολίτες. Η IDABC συμβάλλει στην πρωτοβουλία i2010 για τον εκσυγχρονισμό του ευρωπαϊκού δημόσιου τομέα

12

(13)  Interoperability Solutions for European Public Administrations Program 2010–15. (Λύσεις διαλειτουργικότητας για τις ευρωπαϊκές δημόσιες διοικήσεις Πρόγραμμα 2010-15)

13

(14)  ΕΕ C 229 της 31.7.2012, σ. 68.

14

(15)  COM(2013) 76 final.

15

(16)  ΕΕ C 80 της 19.3.2013, σ. 11.

16

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/20 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/20

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Χάραξη ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για το λιανικό εμπόριο»

COM(2013) 36 final

2013/C 327/05

Εισηγήτρια: η κ. RONDINELLI

Στις 18 Μαρτίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την:

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Χάραξη ευρωπαϊκού σχεδίου δράσης για το λιανικό εμπόριο

COM(2013) 36 final.

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 27 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 174 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 3 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την ολιστική προσέγγιση του υπό εξέταση σχεδίου δράσης και έχει ήδη εκφέρει γνώμη σχετικά με πολλές από τις 11 προτεινόμενες δράσεις, η εφαρμογή των οποίων απαιτεί ωστόσο χρόνο και υποστήριξη, ακόμη και οικονομικής φύσεως. |
| --- | --- |

1.1

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την ολιστική προσέγγιση του υπό εξέταση σχεδίου δράσης και έχει ήδη εκφέρει γνώμη σχετικά με πολλές από τις 11 προτεινόμενες δράσεις, η εφαρμογή των οποίων απαιτεί ωστόσο χρόνο και υποστήριξη, ακόμη και οικονομικής φύσεως.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ορισμένες από τις προτεινόμενες ενέργειες ενδέχεται να παραμείνουν ανεφάρμοστες ή να μην υλοποιηθούν πλήρως διότι δεν συνεκτιμούν επαρκώς τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στον εν λόγω τομέα, ιδίως στις χώρες που πλήττονται περισσότερο από τα μέτρα λιτότητας. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ορισμένες από τις προτεινόμενες ενέργειες ενδέχεται να παραμείνουν ανεφάρμοστες ή να μην υλοποιηθούν πλήρως διότι δεν συνεκτιμούν επαρκώς τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης στον εν λόγω τομέα, ιδίως στις χώρες που πλήττονται περισσότερο από τα μέτρα λιτότητας.

| 1.3 | Κατά την υλοποίηση του σχεδίου δράσης, συνιστάται η συνεκτίμηση και η προβολή της ποικιλομορφίας που συχνά εκδηλώνεται με τη μορφή ΜΜΕ και πολύ μικρών επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

1.3

Κατά την υλοποίηση του σχεδίου δράσης, συνιστάται η συνεκτίμηση και η προβολή της ποικιλομορφίας που συχνά εκδηλώνεται με τη μορφή ΜΜΕ και πολύ μικρών επιχειρήσεων.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σχετικά με τη σύσταση μόνιμης ομάδας για την ανταγωνιστικότητα στο λιανικό εμπόριο και προσβλέπει στη συμμετοχή των ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων, καθώς και των εκπροσώπων των οργανώσεων καταναλωτών και των ΜΜΕ, στη εν λόγω ομάδα. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σχετικά με τη σύσταση μόνιμης ομάδας για την ανταγωνιστικότητα στο λιανικό εμπόριο και προσβλέπει στη συμμετοχή των ευρωπαίων κοινωνικών εταίρων, καθώς και των εκπροσώπων των οργανώσεων καταναλωτών και των ΜΜΕ, στη εν λόγω ομάδα.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ συνιστά να καταστούν οι σημαντικές και ακριβείς παρεχόμενες πληροφορίες όχι μόνο διαθέσιμες, αλλά και καθ' όλα προσιτές στους καταναλωτές, βάσει συνθετικού και ευχερώς κατανοητού τρόπου παρουσίασης (και όχι τεχνικής ή νομικής φύσεως). |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ συνιστά να καταστούν οι σημαντικές και ακριβείς παρεχόμενες πληροφορίες όχι μόνο διαθέσιμες, αλλά και καθ' όλα προσιτές στους καταναλωτές, βάσει συνθετικού και ευχερώς κατανοητού τρόπου παρουσίασης (και όχι τεχνικής ή νομικής φύσεως).

| 1.6 | Κρίνεται ενδεδειγμένο να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν ποιες μορφές λιανικού εμπορίου μπορούν να συμπεριληφθούν στις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος (κοινωνικού και πολιτισμικού), σύμφωνα με όσα ορίζονται στην οδηγία για τις υπηρεσίες. |
| --- | --- |

1.6

Κρίνεται ενδεδειγμένο να ενθαρρυνθούν τα κράτη μέλη να προσδιορίσουν ποιες μορφές λιανικού εμπορίου μπορούν να συμπεριληφθούν στις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος (κοινωνικού και πολιτισμικού), σύμφωνα με όσα ορίζονται στην οδηγία για τις υπηρεσίες.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ ζητά να παρακινηθούν οι επιχειρήσεις να επιδιώξουν την ενοποίηση της διαδικτυακής και της συμβατικής μορφής του λιανικού εμπορίου, οι οποίες επί του παρόντος εναλλάσσονται ακόμη μεταξύ τους σε πολυάριθμες περιπτώσεις, και να μεριμνήσουν επίσης για την υπερνίκηση των προβλημάτων που σχετίζονται με τα ωράρια και τις ημέρες λειτουργίας (ανοίγματος/κλεισίματος) των καταστημάτων. |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ ζητά να παρακινηθούν οι επιχειρήσεις να επιδιώξουν την ενοποίηση της διαδικτυακής και της συμβατικής μορφής του λιανικού εμπορίου, οι οποίες επί του παρόντος εναλλάσσονται ακόμη μεταξύ τους σε πολυάριθμες περιπτώσεις, και να μεριμνήσουν επίσης για την υπερνίκηση των προβλημάτων που σχετίζονται με τα ωράρια και τις ημέρες λειτουργίας (ανοίγματος/κλεισίματος) των καταστημάτων.

| 1.8 | Η υπερβολική συγκέντρωση του διανεμητικού εμπορίου δημιουργεί μια σειρά προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένης της αντικειμενικής δυσκολίας διασφάλισης συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

1.8

Η υπερβολική συγκέντρωση του διανεμητικού εμπορίου δημιουργεί μια σειρά προβλημάτων, συμπεριλαμβανομένης της αντικειμενικής δυσκολίας διασφάλισης συνθηκών πραγματικού ανταγωνισμού.

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ προτείνει - όπως έχει ήδη προτείνει σε άλλη γνωμοδότησή της (1) - να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ο καταχρηστικός καθορισμός των τιμών μεταβίβασης (transfer pricing), που διαμορφώνει τις τιμές των συναλλαγών εντός του ιδίου εταιρικού ομίλου, βάσει παραμέτρων αξιολόγησης που συναρτώνται με τις φορολογικές απαιτήσεις του ενδιαφερόμενου ομίλου και όχι με τις φυσιολογικές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά. |
| --- | --- |

1.9

Η ΕΟΚΕ προτείνει - όπως έχει ήδη προτείνει σε άλλη γνωμοδότησή της (1) - να αντιμετωπιστεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο ο καταχρηστικός καθορισμός των τιμών μεταβίβασης (transfer pricing), που διαμορφώνει τις τιμές των συναλλαγών εντός του ιδίου εταιρικού ομίλου, βάσει παραμέτρων αξιολόγησης που συναρτώνται με τις φορολογικές απαιτήσεις του ενδιαφερόμενου ομίλου και όχι με τις φυσιολογικές συνθήκες που επικρατούν στην αγορά.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ συνιστά να επιδιωχθεί η βιωσιμότητα του εμπορίου και η μείωση των αποβλήτων με την προώθηση, μεταξύ άλλων, της διάδοσης του συστήματος πώλησης ασυσκεύαστων προϊόντων που περιορίζει τις ρυπαίνουσες συσκευασίες. |
| --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ συνιστά να επιδιωχθεί η βιωσιμότητα του εμπορίου και η μείωση των αποβλήτων με την προώθηση, μεταξύ άλλων, της διάδοσης του συστήματος πώλησης ασυσκεύαστων προϊόντων που περιορίζει τις ρυπαίνουσες συσκευασίες.

| 1.11 | Η Επιτροπή οφείλει να συνεχίσει να προάγει ενεργά τις καινοτομίες και τις αλλαγές με όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της, δεδομένου ότι ο ανταγωνισμός αποτελεί προϋπόθεση αλλαγής αλλά όχι παράγοντα ενεργοποίησής της. |
| --- | --- |

1.11

Η Επιτροπή οφείλει να συνεχίσει να προάγει ενεργά τις καινοτομίες και τις αλλαγές με όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της, δεδομένου ότι ο ανταγωνισμός αποτελεί προϋπόθεση αλλαγής αλλά όχι παράγοντα ενεργοποίησής της.

| 1.12 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ουσιώδη τον συσχετισμό μεταξύ των απαιτούμενων επαγγελματικών ικανοτήτων και των δεξιοτήτων των εργαζομένων και εκτιμά ότι η συμμετοχή των επιχειρήσεων δεν είναι δυνατόν να περιορίζεται μόνο στο περιεχόμενο της κατάρτισης, αλλά θα πρέπει επίσης να εκτείνεται σε στοχευμένες επενδύσεις. |
| --- | --- |

1.12

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ουσιώδη τον συσχετισμό μεταξύ των απαιτούμενων επαγγελματικών ικανοτήτων και των δεξιοτήτων των εργαζομένων και εκτιμά ότι η συμμετοχή των επιχειρήσεων δεν είναι δυνατόν να περιορίζεται μόνο στο περιεχόμενο της κατάρτισης, αλλά θα πρέπει επίσης να εκτείνεται σε στοχευμένες επενδύσεις.

| 1.13 | Συνεκτιμώντας την εμπειρία του European Skills Council for commerce (Ευρωπαϊκό συμβούλιο εμπορικών δεξιοτήτων), η ΕΟΚΕ προτρέπει τα κράτη μέλη να συγκροτήσουν διμερείς οργανισμούς μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, με μέλημα την προαγωγή της επαγγελματικής κατάρτισης (αντιστοίχιση δεξιοτήτων, προγράμματα κατάρτισης, χρηματοδότηση, καταγραφή των εκπαιδευτικών αναγκών, υλοποίηση δράσεων και ανατροφοδότηση στοιχείων στον τομέα της κατάρτισης). |
| --- | --- |

1.13

Συνεκτιμώντας την εμπειρία του European Skills Council for commerce (Ευρωπαϊκό συμβούλιο εμπορικών δεξιοτήτων), η ΕΟΚΕ προτρέπει τα κράτη μέλη να συγκροτήσουν διμερείς οργανισμούς μεταξύ των κοινωνικών εταίρων, με μέλημα την προαγωγή της επαγγελματικής κατάρτισης (αντιστοίχιση δεξιοτήτων, προγράμματα κατάρτισης, χρηματοδότηση, καταγραφή των εκπαιδευτικών αναγκών, υλοποίηση δράσεων και ανατροφοδότηση στοιχείων στον τομέα της κατάρτισης).

| 1.14 | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της πρωτοβουλίας της Επιτροπής για την έναρξη διαλόγου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να προβλεφθούν αποτελεσματικά μέτρα εστιασμένα στην καταπολέμηση της άτυπης οικονομίας και της αδήλωτης εργασίας στο επίπεδο της ΕΕ· προσβλέπει επίσης στην επίδειξη ισχυρής πολιτικής βούλησης εκ μέρους των κρατών μελών η οποία θα μπορούσε να συντονίζεται από την Επιτροπή μέσω μιας ενισχυμένης εταιρικής σχέσης. |
| --- | --- |

1.14

Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της πρωτοβουλίας της Επιτροπής για την έναρξη διαλόγου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να προβλεφθούν αποτελεσματικά μέτρα εστιασμένα στην καταπολέμηση της άτυπης οικονομίας και της αδήλωτης εργασίας στο επίπεδο της ΕΕ· προσβλέπει επίσης στην επίδειξη ισχυρής πολιτικής βούλησης εκ μέρους των κρατών μελών η οποία θα μπορούσε να συντονίζεται από την Επιτροπή μέσω μιας ενισχυμένης εταιρικής σχέσης.

2.   Υλοποίηση μιας εσωτερικής αγοράς διανεμητικού εμπορίου

| 2.1 | Στο υπό εξέταση σχέδιο δράσης, και ενόψει της υλοποίησης μιας εσωτερικής αγοράς διανεμητικού εμπορίου ως τμήματος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», προτείνεται ένας χάρτης πορείας ο οποίος περιλαμβάνει 5 βασικές προτεραιότητες και 11 συγκεκριμένες δράσεις που θα πρέπει να εφαρμοστούν έως το 2014. Η Επιτροπή θα αναλάβει την παρακολούθησή τους και το 2015 θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδό τους. |
| --- | --- |

2.1

Στο υπό εξέταση σχέδιο δράσης, και ενόψει της υλοποίησης μιας εσωτερικής αγοράς διανεμητικού εμπορίου ως τμήματος της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», προτείνεται ένας χάρτης πορείας ο οποίος περιλαμβάνει 5 βασικές προτεραιότητες και 11 συγκεκριμένες δράσεις που θα πρέπει να εφαρμοστούν έως το 2014. Η Επιτροπή θα αναλάβει την παρακολούθησή τους και το 2015 θα υποβάλει έκθεση σχετικά με την πρόοδό τους.

| 2.2 | Ο τομέας του διανεμητικού εμπορίου στην ΕΕ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην τόνωση της ανάπτυξης, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην προώθηση καινοτόμων και πιο βιώσιμων καταναλωτικών προτύπων. Ο εν λόγω τομέας αντιπροσωπεύει το 11 % του ΑΕΠ και σχεδόν το 15 % της απασχόλησης, δηλαδή περίπου 36 εκατομμύρια εργαζόμενους σε περισσότερες από 6 εκατομμύρια επιχειρήσεις, και καλύπτει ειδικότερα το 29 % του συνόλου των επιχειρήσεων της ΕΕ, εκ των οποίων ένα πολύ υψηλό ποσοστό αντιστοιχεί σε ΜΜΕ και σε πολύ μικρές επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

2.2

Ο τομέας του διανεμητικού εμπορίου στην ΕΕ διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην τόνωση της ανάπτυξης, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην προώθηση καινοτόμων και πιο βιώσιμων καταναλωτικών προτύπων. Ο εν λόγω τομέας αντιπροσωπεύει το 11 % του ΑΕΠ και σχεδόν το 15 % της απασχόλησης, δηλαδή περίπου 36 εκατομμύρια εργαζόμενους σε περισσότερες από 6 εκατομμύρια επιχειρήσεις, και καλύπτει ειδικότερα το 29 % του συνόλου των επιχειρήσεων της ΕΕ, εκ των οποίων ένα πολύ υψηλό ποσοστό αντιστοιχεί σε ΜΜΕ και σε πολύ μικρές επιχειρήσεις.

| 2.3 | Στο σχέδιο δράσης καταδεικνύεται ότι το διανεμητικό εμπόριο συνδέεται διαρκώς περισσότερο με άλλους τομείς της οικονομίας και ότι η διάκριση μεταξύ τους καθίσταται ολοένα και πιο δυσδιάκριτη. Επισημαίνεται ότι παρεμβάλλονται διάφορα εμπόδια που παρακωλύουν τη δημιουργία μιας αποτελεσματικής, ανταγωνιστικής και ολοκληρωμένης εσωτερικής αγοράς· ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαία η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας του εν λόγω τομέα, καθώς και η ενίσχυση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιδόσεών του, με παράλληλη συνεκτίμηση τόσο της γενικής ποικιλομορφίας όσο και της ιδιαίτερης κατάστασης των ΜΜΕ και των πολύ μικρών επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

2.3

Στο σχέδιο δράσης καταδεικνύεται ότι το διανεμητικό εμπόριο συνδέεται διαρκώς περισσότερο με άλλους τομείς της οικονομίας και ότι η διάκριση μεταξύ τους καθίσταται ολοένα και πιο δυσδιάκριτη. Επισημαίνεται ότι παρεμβάλλονται διάφορα εμπόδια που παρακωλύουν τη δημιουργία μιας αποτελεσματικής, ανταγωνιστικής και ολοκληρωμένης εσωτερικής αγοράς· ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαία η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας του εν λόγω τομέα, καθώς και η ενίσχυση των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών επιδόσεών του, με παράλληλη συνεκτίμηση τόσο της γενικής ποικιλομορφίας όσο και της ιδιαίτερης κατάστασης των ΜΜΕ και των πολύ μικρών επιχειρήσεων.

| 2.4 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, παρά τη διαδικασία εκσυγχρονισμού του εν λόγω τομέα κατά τη διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας, πολλές εμπορικές ΜΜΕ πνέουν επί του παρόντος τα λοίσθια, όχι μόνο για λόγους που σχετίζονται με την αύξηση του ανταγωνισμού μέσω των τιμών και με την άσκηση πιέσεων στα περιθώρια κέρδους, αλλά και επειδή η οικονομική κρίση προκάλεσε σημαντική συρρίκνωση της κατανάλωσης και απροθυμία για την πραγματοποίηση αγορών. |
| --- | --- |

2.4

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, παρά τη διαδικασία εκσυγχρονισμού του εν λόγω τομέα κατά τη διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας, πολλές εμπορικές ΜΜΕ πνέουν επί του παρόντος τα λοίσθια, όχι μόνο για λόγους που σχετίζονται με την αύξηση του ανταγωνισμού μέσω των τιμών και με την άσκηση πιέσεων στα περιθώρια κέρδους, αλλά και επειδή η οικονομική κρίση προκάλεσε σημαντική συρρίκνωση της κατανάλωσης και απροθυμία για την πραγματοποίηση αγορών.

| 2.5 | Η οικονομική κρίση, η άνοδος των τιμών των πρώτων υλών, η γήρανση του πληθυσμού, η ανάγκη μεγαλύτερης βιωσιμότητας και τεχνολογικής καινοτομίας (π.χ. ηλεκτρονικές πληρωμές, αυτοσάρωση/self-scanning κ.λπ.) διαφοροποιούν ριζικά τις διαδικασίες και τα επιχειρηματικά μοντέλα τόσο στις μεγάλες οργανωμένες αλυσίδες λιανικής όσο και στις ΜΜΕ. |
| --- | --- |

2.5

Η οικονομική κρίση, η άνοδος των τιμών των πρώτων υλών, η γήρανση του πληθυσμού, η ανάγκη μεγαλύτερης βιωσιμότητας και τεχνολογικής καινοτομίας (π.χ. ηλεκτρονικές πληρωμές, αυτοσάρωση/self-scanning κ.λπ.) διαφοροποιούν ριζικά τις διαδικασίες και τα επιχειρηματικά μοντέλα τόσο στις μεγάλες οργανωμένες αλυσίδες λιανικής όσο και στις ΜΜΕ.

| 2.6 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σχετικά με τη σύσταση μόνιμης ομάδας για την ανταγωνιστικότητα στο λιανικό εμπόριο (με τη συμμετοχή των κρατών μελών, των ενδιαφερομένων μερών, των ΜΜΕ) η οποία έχει ως στόχο να τεθούν τα προβλήματα του εν λόγω τομέα στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής συζήτησης, να διανοιχθούν αναπτυξιακές οδοί, να παρακολουθείται η επιτευχθείσα πρόοδος και να διατυπώνονται συστάσεις. Η ΕΟΚΕ ζητεί οι ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι του συγκεκριμένου τομέα (UNI-Europa Εμπορίου και Eurocommerce), οι οποίοι εγκαινίασαν εποικοδομητικό κοινωνικό διάλογο ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80, να συμμετάσχουν στην προαναφερθείσα ομάδα, από κοινού με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και κυρίως των οργανώσεων καταναλωτών και των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

2.6

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σχετικά με τη σύσταση μόνιμης ομάδας για την ανταγωνιστικότητα στο λιανικό εμπόριο (με τη συμμετοχή των κρατών μελών, των ενδιαφερομένων μερών, των ΜΜΕ) η οποία έχει ως στόχο να τεθούν τα προβλήματα του εν λόγω τομέα στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής συζήτησης, να διανοιχθούν αναπτυξιακές οδοί, να παρακολουθείται η επιτευχθείσα πρόοδος και να διατυπώνονται συστάσεις. Η ΕΟΚΕ ζητεί οι ευρωπαίοι κοινωνικοί εταίροι του συγκεκριμένου τομέα (UNI-Europa Εμπορίου και Eurocommerce), οι οποίοι εγκαινίασαν εποικοδομητικό κοινωνικό διάλογο ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του ’80, να συμμετάσχουν στην προαναφερθείσα ομάδα, από κοινού με εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και κυρίως των οργανώσεων καταναλωτών και των ΜΜΕ.

| 2.7 | Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν και να ενθαρρύνουν όλες τις δίκαιες και ισορροπημένες μορφές συνεργασίας και εμπορικών ενώσεων τόσο μεταξύ ανεξάρτητων εμπορικών επιχειρήσεων όσο και μεταξύ μεγάλων εταιρειών διανομής και ανεξάρτητων επιχειρήσεων βάσει συμβάσεων με σαφείς και ισόρροπες εγγυήσεις. |
| --- | --- |

2.7

Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν και να ενθαρρύνουν όλες τις δίκαιες και ισορροπημένες μορφές συνεργασίας και εμπορικών ενώσεων τόσο μεταξύ ανεξάρτητων εμπορικών επιχειρήσεων όσο και μεταξύ μεγάλων εταιρειών διανομής και ανεξάρτητων επιχειρήσεων βάσει συμβάσεων με σαφείς και ισόρροπες εγγυήσεις.

3.   Περισσότερα δικαιώματα για τους καταναλωτές (1η και 2η δράση)

| 3.1 | Τα δικαιώματα καθίστανται υπαρκτά μόνον εφόσον ασκούνται, υπό την προϋπόθεση ότι είναι βεβαίως γνωστά. Η πληροφόρηση δεν είναι ισοδύναμη με τη γνώση, η οποία αποτελεί το πρώτιστο δικαίωμα των καταναλωτών προκειμένου να μπορούν να προσανατολίζουν ελεύθερα την κατανάλωσή τους στην επιδίωξη ατομικής ευημερίας, καθώς και προσωπικής και συλλογικής εξυπηρέτησης. Σήμερα, πολλές αποφάσεις για την πραγματοποίηση αγορών συνοδεύονται από έναν αντικειμενικά μεγάλο όγκο διαθέσιμων πληροφοριών. |
| --- | --- |

3.1

Τα δικαιώματα καθίστανται υπαρκτά μόνον εφόσον ασκούνται, υπό την προϋπόθεση ότι είναι βεβαίως γνωστά. Η πληροφόρηση δεν είναι ισοδύναμη με τη γνώση, η οποία αποτελεί το πρώτιστο δικαίωμα των καταναλωτών προκειμένου να μπορούν να προσανατολίζουν ελεύθερα την κατανάλωσή τους στην επιδίωξη ατομικής ευημερίας, καθώς και προσωπικής και συλλογικής εξυπηρέτησης. Σήμερα, πολλές αποφάσεις για την πραγματοποίηση αγορών συνοδεύονται από έναν αντικειμενικά μεγάλο όγκο διαθέσιμων πληροφοριών.

| 3.2 | Επί του παρόντος, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του εν λόγω τομέα συνίσταται στις πρακτικές εμπορίας (marketing) των μεγάλων αλυσίδων λιανικής που εστιάζονται σχεδόν αποκλειστικά στην τιμή πώλησης στους καταναλωτές (τιμή καταναλωτή) και αδιαφορούν για τη σχέση ποιότητας-τιμής. Σε πολλά κράτη μέλη, οι πρακτικές αυτές έχουν ως αποτέλεσμα την επιδείνωση της ποιότητας των τροφίμων, μεταξύ άλλων και λόγω της αντικατάστασης των φυσικών συστατικών με διάφορα υποκατάστατα. Το φαινόμενο αυτό περιορίζει τις δυνατότητες επιλογής των καταναλωτών, οι οποίοι συχνά θα ήταν πρόθυμοι να πληρώσουν περισσότερα χρήματα για ένα ποιοτικό προϊόν, το οποίο όμως δεν κατορθώνουν να βρουν διότι δεν τους προσφέρεται. |
| --- | --- |

3.2

Επί του παρόντος, ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα του εν λόγω τομέα συνίσταται στις πρακτικές εμπορίας (marketing) των μεγάλων αλυσίδων λιανικής που εστιάζονται σχεδόν αποκλειστικά στην τιμή πώλησης στους καταναλωτές (τιμή καταναλωτή) και αδιαφορούν για τη σχέση ποιότητας-τιμής. Σε πολλά κράτη μέλη, οι πρακτικές αυτές έχουν ως αποτέλεσμα την επιδείνωση της ποιότητας των τροφίμων, μεταξύ άλλων και λόγω της αντικατάστασης των φυσικών συστατικών με διάφορα υποκατάστατα. Το φαινόμενο αυτό περιορίζει τις δυνατότητες επιλογής των καταναλωτών, οι οποίοι συχνά θα ήταν πρόθυμοι να πληρώσουν περισσότερα χρήματα για ένα ποιοτικό προϊόν, το οποίο όμως δεν κατορθώνουν να βρουν διότι δεν τους προσφέρεται.

| 3.3 | Η γνώση των χαρακτηριστικών των προϊόντων παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να λαμβάνουν περισσότερο συνειδητές αγοραστικές αποφάσεις, προσανατολίζοντας έτσι την προσφορά προς την ποιότητα, τη διαφοροποίηση και την εξυπηρέτηση. Ωστόσο, η διαθεσιμότητα περισσότερων πληροφοριών δεν ισοδυναμεί με καλύτερη ενημέρωση· συχνά μάλιστα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: όταν οι καταναλωτές τίθενται ενώπιον πληθώρας πληροφοριών επιλέγουν πολλές φορές να μην τις διαβάσουν, τόσο ελλείψει χρόνου όσο και λόγω του εξαιρετικά τεχνικού και δυσνόητου χρησιμοποιούμενου λεξιλογίου. |
| --- | --- |

3.3

Η γνώση των χαρακτηριστικών των προϊόντων παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να λαμβάνουν περισσότερο συνειδητές αγοραστικές αποφάσεις, προσανατολίζοντας έτσι την προσφορά προς την ποιότητα, τη διαφοροποίηση και την εξυπηρέτηση. Ωστόσο, η διαθεσιμότητα περισσότερων πληροφοριών δεν ισοδυναμεί με καλύτερη ενημέρωση· συχνά μάλιστα συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο: όταν οι καταναλωτές τίθενται ενώπιον πληθώρας πληροφοριών επιλέγουν πολλές φορές να μην τις διαβάσουν, τόσο ελλείψει χρόνου όσο και λόγω του εξαιρετικά τεχνικού και δυσνόητου χρησιμοποιούμενου λεξιλογίου.

| 3.4 | Εκτός από την ανάπτυξη κατευθυντηρίων γραμμών ορθής πρακτικής και κωδίκων δεοντολογίας (1η δράση) (2), η Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει αποτελεσματικά και δεσμευτικά μέσα προκειμένου οι παραγωγοί και οι διανομείς να καθιστούν εύκολα αναγνωρίσιμα από τους καταναλωτές όλα τα χαρακτηριστικά των προϊόντων, των υπηρεσιών και τις τιμών τους που είναι μείζονος σημασίας για άλλους κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς, εδαφικούς και οικονομικούς σκοπούς. Επιπλέον, όλες οι απαιτούμενες πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται με σύντομες και ευχερώς κατανοητές ανακοινώσεις. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι καταναλωτές μπορούν να αποφασίζουν ελεύθερα εάν επιθυμούν να προτιμήσουν το ένα ή το άλλο από τα χαρακτηριστικά αυτά και να μην βασίζονται μόνο στις παραμέτρους της εμπορίας (marketing). |
| --- | --- |

3.4

Εκτός από την ανάπτυξη κατευθυντηρίων γραμμών ορθής πρακτικής και κωδίκων δεοντολογίας (1η δράση) (2), η Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει αποτελεσματικά και δεσμευτικά μέσα προκειμένου οι παραγωγοί και οι διανομείς να καθιστούν εύκολα αναγνωρίσιμα από τους καταναλωτές όλα τα χαρακτηριστικά των προϊόντων, των υπηρεσιών και τις τιμών τους που είναι μείζονος σημασίας για άλλους κοινωνικούς, περιβαλλοντικούς, εδαφικούς και οικονομικούς σκοπούς. Επιπλέον, όλες οι απαιτούμενες πληροφορίες θα πρέπει να παρέχονται με σύντομες και ευχερώς κατανοητές ανακοινώσεις. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι καταναλωτές μπορούν να αποφασίζουν ελεύθερα εάν επιθυμούν να προτιμήσουν το ένα ή το άλλο από τα χαρακτηριστικά αυτά και να μην βασίζονται μόνο στις παραμέτρους της εμπορίας (marketing).

| 3.5 | Το σύστημα της προσφοράς παρέχει μεν πληθώρα χρήσιμων γνώσεων στους καταναλωτές για να πραγματοποιήσουν τις επιλογές τους, αλλά επικεντρώνεται ως επί το πλείστον στις παραμέτρους που σχετίζονται με την αγορά και τη χρήση ενός προϊόντος κατά το πρώτο διάστημα, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αρχική ικανοποίηση και παραμελώντας την υπόλοιπη διάρκεια ζωής του προϊόντος (τον βαθμό ανακύκλωσης της συσκευασίας, τη συνολική διάρκεια των επιδόσεων, τη διαθεσιμότητα τεχνικής υποστήριξης και ανταλλακτικών, την αξία του προϊόντος κατά τη στιγμή της μεταπώλησής του ως μεταχειρισμένου, την παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση). |
| --- | --- |

3.5

Το σύστημα της προσφοράς παρέχει μεν πληθώρα χρήσιμων γνώσεων στους καταναλωτές για να πραγματοποιήσουν τις επιλογές τους, αλλά επικεντρώνεται ως επί το πλείστον στις παραμέτρους που σχετίζονται με την αγορά και τη χρήση ενός προϊόντος κατά το πρώτο διάστημα, δίδοντας ιδιαίτερη έμφαση στην αρχική ικανοποίηση και παραμελώντας την υπόλοιπη διάρκεια ζωής του προϊόντος (τον βαθμό ανακύκλωσης της συσκευασίας, τη συνολική διάρκεια των επιδόσεων, τη διαθεσιμότητα τεχνικής υποστήριξης και ανταλλακτικών, την αξία του προϊόντος κατά τη στιγμή της μεταπώλησής του ως μεταχειρισμένου, την παροχή υπηρεσιών μετά την πώληση).

| 3.6 | Εκτός από το να προτείνει ευρωπαϊκές μεθοδολογίες μέτρησης και δημοσιοποίησης των συνολικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των προϊόντων και των οργανισμών (2η δράση) (3), η Επιτροπή θα ήταν σκόπιμο να επιδιώξει τη συμπλήρωση των γνώσεων στις οποίες οι καταναλωτές βασίζουν τις αγοραστικές τους αποφάσεις (4). Επομένως, κατά την υλοποίηση της δράσης αυτής θα πρέπει να προσδιορίζονται σαφώς τα εξής:






  — | ο βαθμός ανακύκλωσης των προϊόντων και των συσκευασιών τους· |
| --- | --- | --- |

3.6

Εκτός από το να προτείνει ευρωπαϊκές μεθοδολογίες μέτρησης και δημοσιοποίησης των συνολικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων των προϊόντων και των οργανισμών (2η δράση) (3), η Επιτροπή θα ήταν σκόπιμο να επιδιώξει τη συμπλήρωση των γνώσεων στις οποίες οι καταναλωτές βασίζουν τις αγοραστικές τους αποφάσεις (4). Επομένως, κατά την υλοποίηση της δράσης αυτής θα πρέπει να προσδιορίζονται σαφώς τα εξής:

—

ο βαθμός ανακύκλωσης των προϊόντων και των συσκευασιών τους·

| — | ο όγκος των συσκευασιών που απαιτούνται για την εκπλήρωση των βασικών λειτουργιών από πλευράς συσκευασίας (δυνατότητα μεταφοράς, χρήσιμες πληροφορίες, συντήρηση και υγιεινή, διάρκεια διατήρησης κατά τη χρήση) σε σχέση με εκείνες που είναι υποδεέστερες και μπορούν να μην θεωρούνται αναγκαίες· |
| --- | --- |

—

ο όγκος των συσκευασιών που απαιτούνται για την εκπλήρωση των βασικών λειτουργιών από πλευράς συσκευασίας (δυνατότητα μεταφοράς, χρήσιμες πληροφορίες, συντήρηση και υγιεινή, διάρκεια διατήρησης κατά τη χρήση) σε σχέση με εκείνες που είναι υποδεέστερες και μπορούν να μην θεωρούνται αναγκαίες·

| — | ο βαθμός συμβατότητας των κλάδων της παραγωγής και της διανομής με τα ισχύοντα πρότυπα όσον αφορά την παραγωγή, την προστασία του περιβάλλοντος και τα δικαιώματα των εργαζομένων· |
| --- | --- |

—

ο βαθμός συμβατότητας των κλάδων της παραγωγής και της διανομής με τα ισχύοντα πρότυπα όσον αφορά την παραγωγή, την προστασία του περιβάλλοντος και τα δικαιώματα των εργαζομένων·

| — | η δυνατότητα εύκολης πρόσβασης σε υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης μετά την πώληση. |
| --- | --- |

—

η δυνατότητα εύκολης πρόσβασης σε υπηρεσίες τεχνικής υποστήριξης μετά την πώληση.

| 3.7 | Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ προτείνει την αποτελεσματική και ρεαλιστική εφαρμογή της εν λόγω δράσης με στόχο τη βελτίωση της προστασίας τόσο των καταναλωτών όσο και των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να την εφαρμόσουν στην πράξη. |
| --- | --- |

3.7

Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ προτείνει την αποτελεσματική και ρεαλιστική εφαρμογή της εν λόγω δράσης με στόχο τη βελτίωση της προστασίας τόσο των καταναλωτών όσο και των επιχειρήσεων, ιδίως των ΜΜΕ, προκειμένου να έχουν τη δυνατότητα να την εφαρμόσουν στην πράξη.

4.   Καλύτερη πρόσβαση σε πιο βιώσιμες και ανταγωνιστικές υπηρεσίες λιανικού εμπορίου (3η, 4η και 5η δράση)

| 4.1 | Στην οδηγία για τις υπηρεσίες απαγορεύεται μεν η τήρηση ορισμένων απαιτήσεων, αλλά διευκρινίζεται ότι «η απαγόρευση αυτή δεν αφορά απαιτήσεις προγραμματισμού οι οποίες δεν επιδιώκουν οικονομικούς στόχους, αλλά εξυπηρετούν επιτακτικούς λόγους που συνδέονται με το δημόσιο συμφέρον», ενώ μάλιστα η εν λόγω οδηγία «δεν θίγει την ελευθερία των κρατών μελών να ορίζουν, σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο, ποιες υπηρεσίες θεωρούν γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος». Μεταξύ των «επιτακτικών λόγων που συνδέονται με το δημόσιο συμφέρον» στην οδηγία επισημαίνεται ρητά «η διατήρηση της εθνικής, ιστορικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς, οι στόχοι κοινωνικής πολιτικής και οι στόχοι πολιτιστικής πολιτικής». |
| --- | --- |

4.1

Στην οδηγία για τις υπηρεσίες απαγορεύεται μεν η τήρηση ορισμένων απαιτήσεων, αλλά διευκρινίζεται ότι «η απαγόρευση αυτή δεν αφορά απαιτήσεις προγραμματισμού οι οποίες δεν επιδιώκουν οικονομικούς στόχους, αλλά εξυπηρετούν επιτακτικούς λόγους που συνδέονται με το δημόσιο συμφέρον», ενώ μάλιστα η εν λόγω οδηγία «δεν θίγει την ελευθερία των κρατών μελών να ορίζουν, σύμφωνα με το κοινοτικό δίκαιο, ποιες υπηρεσίες θεωρούν γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος». Μεταξύ των «επιτακτικών λόγων που συνδέονται με το δημόσιο συμφέρον» στην οδηγία επισημαίνεται ρητά «η διατήρηση της εθνικής, ιστορικής και καλλιτεχνικής κληρονομιάς, οι στόχοι κοινωνικής πολιτικής και οι στόχοι πολιτιστικής πολιτικής».

| 4.2 | Υπάρχουν μορφές λιανικού εμπορίου οι οποίες αποτελούν χαρακτηριστικές εκφάνσεις του πολιτισμού και του τρόπου ζωής των κατοίκων μιας περιοχής. Οι μορφές αυτές –και μόνον αυτές– πρέπει να είναι σε θέση να αναπτύσσουν ανταγωνισμό με ομοειδείς επιχειρήσεις στο πλαίσιο ενός συστήματος εστιασμένου στη συνεχή βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας προς όφελος των καταναλωτών. Η έκθεση των εν λόγω επιχειρήσεων στον κίνδυνο κατάχρησης εξουσίας εκ μέρους μεγάλων οργανώσεων θα ευνοούσε μεν βραχυπρόθεσμα την τήρηση των αρχών της ελεύθερης αγοράς, αλλά συγχρόνως θα αφάνιζε μια πολιτισμική κληρονομιά και έναν τρόπο ζωής των οποίων η αναβίωση είναι δύσκολη, επιφέροντας παράλληλα την οικονομική αποδυνάμωση των ενδιαφερόμενων κοινοτήτων και περιοχών. |
| --- | --- |

4.2

Υπάρχουν μορφές λιανικού εμπορίου οι οποίες αποτελούν χαρακτηριστικές εκφάνσεις του πολιτισμού και του τρόπου ζωής των κατοίκων μιας περιοχής. Οι μορφές αυτές –και μόνον αυτές– πρέπει να είναι σε θέση να αναπτύσσουν ανταγωνισμό με ομοειδείς επιχειρήσεις στο πλαίσιο ενός συστήματος εστιασμένου στη συνεχή βελτίωση της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας προς όφελος των καταναλωτών. Η έκθεση των εν λόγω επιχειρήσεων στον κίνδυνο κατάχρησης εξουσίας εκ μέρους μεγάλων οργανώσεων θα ευνοούσε μεν βραχυπρόθεσμα την τήρηση των αρχών της ελεύθερης αγοράς, αλλά συγχρόνως θα αφάνιζε μια πολιτισμική κληρονομιά και έναν τρόπο ζωής των οποίων η αναβίωση είναι δύσκολη, επιφέροντας παράλληλα την οικονομική αποδυνάμωση των ενδιαφερόμενων κοινοτήτων και περιοχών.

| 4.3 | Ο ανταγωνισμός ώθησε τις επιχειρήσεις λιανικής πώλησης να βελτιώσουν την ποιότητα των υπηρεσιών τους και την αποδοτικότητα της παραγωγής τους. Κρίνεται μείζονος σημασίας να προβεί η Επιτροπή σε διάκριση μεταξύ υγιούς ανταγωνισμού ανάμεσα σε ομοειδείς επιχειρήσεις, ο οποίος ευνοεί την επιδίωξη συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας προς όφελος των καταναλωτών, και άλλων μορφών οικονομικού-εμπορικού ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

4.3

Ο ανταγωνισμός ώθησε τις επιχειρήσεις λιανικής πώλησης να βελτιώσουν την ποιότητα των υπηρεσιών τους και την αποδοτικότητα της παραγωγής τους. Κρίνεται μείζονος σημασίας να προβεί η Επιτροπή σε διάκριση μεταξύ υγιούς ανταγωνισμού ανάμεσα σε ομοειδείς επιχειρήσεις, ο οποίος ευνοεί την επιδίωξη συνεχούς βελτίωσης της ποιότητας και της αποτελεσματικότητας προς όφελος των καταναλωτών, και άλλων μορφών οικονομικού-εμπορικού ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων.

| 4.4 | Επομένως, η ύπαρξη συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων του εν λόγω τομέα σε μια δεδομένη περιοχή θεωρείται σημαντική ανεξαρτήτως του μεγέθους τους, όχι υπό το πρίσμα της αντιπαλότητας, αλλά ως κίνητρο ευγενούς άμιλλας για τη δημιουργία ενός ενάρετου κύκλου· αυτό συνεπάγεται καλύτερη εξυπηρέτηση, ευρύτερο φάσμα επιλογών, πιο άνετες εγκαταστάσεις, καλύτερες τιμές, ενδυνάμωση της ταυτότητας της τοπικής κοινότητας. |
| --- | --- |

4.4

Επομένως, η ύπαρξη συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων του εν λόγω τομέα σε μια δεδομένη περιοχή θεωρείται σημαντική ανεξαρτήτως του μεγέθους τους, όχι υπό το πρίσμα της αντιπαλότητας, αλλά ως κίνητρο ευγενούς άμιλλας για τη δημιουργία ενός ενάρετου κύκλου· αυτό συνεπάγεται καλύτερη εξυπηρέτηση, ευρύτερο φάσμα επιλογών, πιο άνετες εγκαταστάσεις, καλύτερες τιμές, ενδυνάμωση της ταυτότητας της τοπικής κοινότητας.

| 4.5 | Απαιτείται να αναγνωριστεί ότι οι περιπτώσεις κατά τις οποίες μια μεγάλη αλυσίδα διανομής κατορθώνει να παραγκωνίσει τα παραδοσιακά εμπορικά καταστήματα χάρη στην οικονομική της δύναμη αποτελούν επιζήμιο φαινόμενο που καταφέρει πλήγμα στην πολιτισμική κληρονομιά και στον τρόπο ζωής, καθώς και στον τοπικό και περιφερειακό οικονομικό και κοινωνικό ιστό που χαρακτηρίζουν μια δεδομένη εδαφική περιοχή και τοπική κοινότητα, η αξία των οποίων υπερβαίνει κατά πολύ τα πλεονεκτήματα της απλής παροχής διευκολύνσεων στους καταναλωτές από πλευράς επιλογών και τιμών. |
| --- | --- |

4.5

Απαιτείται να αναγνωριστεί ότι οι περιπτώσεις κατά τις οποίες μια μεγάλη αλυσίδα διανομής κατορθώνει να παραγκωνίσει τα παραδοσιακά εμπορικά καταστήματα χάρη στην οικονομική της δύναμη αποτελούν επιζήμιο φαινόμενο που καταφέρει πλήγμα στην πολιτισμική κληρονομιά και στον τρόπο ζωής, καθώς και στον τοπικό και περιφερειακό οικονομικό και κοινωνικό ιστό που χαρακτηρίζουν μια δεδομένη εδαφική περιοχή και τοπική κοινότητα, η αξία των οποίων υπερβαίνει κατά πολύ τα πλεονεκτήματα της απλής παροχής διευκολύνσεων στους καταναλωτές από πλευράς επιλογών και τιμών.

| 4.6 | Όσον αφορά τις δράσεις 3 και 4, η Επιτροπή πρέπει –σύμφωνα με τα οριζόμενα στην οδηγία για τις υπηρεσίες– να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν εάν υπάρχουν μορφές λιανικού εμπορίου οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη των εν λόγω στόχων κοινωνικής και πολιτισμικής πολιτικής και –εφόσον πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο– να διευκρινίσουν ποιες είναι οι μορφές αυτές. Επομένως, η Επιτροπή οφείλει να προωθήσει τη συμπερίληψη του τοπικής κλίμακας παραδοσιακού και ανεξάρτητου λιανικού εμπορίου στις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, όπου αυτό αποτελεί έκφανση μιας δεδομένης εδαφικής περιοχής και αντικατοπτρίζει τα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα. Θα πρέπει ωστόσο, εύλογα, να αποφευχθεί η συγκεκαλυμμένη προβολή κατεστημένων τοπικών συμφερόντων ως υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος για συλλογικό όφελος, όπως το περιβάλλον και ο αστικός σχεδιασμός. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή απαιτείται να αποσαφηνίσει τις αποδεκτές ως υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος σε μια εδαφική περιοχή, ενδεχομένως καλώντας την εκάστοτε περιφέρεια/εδαφική περιοχή να διαβαθμίσει η ίδια, κατά σειρά προτεραιότητας, τις τρεις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος οι οποίες θα πρέπει να συνεκτιμούνται σε περιπτώσεις νέων εμπορικών εγκαταστάσεων. |
| --- | --- |

4.6

Όσον αφορά τις δράσεις 3 και 4, η Επιτροπή πρέπει –σύμφωνα με τα οριζόμενα στην οδηγία για τις υπηρεσίες– να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αξιολογήσουν εάν υπάρχουν μορφές λιανικού εμπορίου οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στην επίτευξη των εν λόγω στόχων κοινωνικής και πολιτισμικής πολιτικής και –εφόσον πράγματι ισχύει κάτι τέτοιο– να διευκρινίσουν ποιες είναι οι μορφές αυτές. Επομένως, η Επιτροπή οφείλει να προωθήσει τη συμπερίληψη του τοπικής κλίμακας παραδοσιακού και ανεξάρτητου λιανικού εμπορίου στις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος, όπου αυτό αποτελεί έκφανση μιας δεδομένης εδαφικής περιοχής και αντικατοπτρίζει τα χαρακτηριστικά της γνωρίσματα. Θα πρέπει ωστόσο, εύλογα, να αποφευχθεί η συγκεκαλυμμένη προβολή κατεστημένων τοπικών συμφερόντων ως υπηρεσιών γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος για συλλογικό όφελος, όπως το περιβάλλον και ο αστικός σχεδιασμός. Προς το σκοπό αυτό, η Επιτροπή απαιτείται να αποσαφηνίσει τις αποδεκτές ως υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος σε μια εδαφική περιοχή, ενδεχομένως καλώντας την εκάστοτε περιφέρεια/εδαφική περιοχή να διαβαθμίσει η ίδια, κατά σειρά προτεραιότητας, τις τρεις υπηρεσίες γενικού οικονομικού ενδιαφέροντος οι οποίες θα πρέπει να συνεκτιμούνται σε περιπτώσεις νέων εμπορικών εγκαταστάσεων.

| 4.7 | Το διαδικτυακό λιανικό εμπόριο δεν μπορεί να υποκαταστήσει το αντίστοιχο συμβατικό εμπόριο, αλλά τα δύο αυτά μοντέλα απαιτείται να επιτύχουν κάποια μορφή ενοποίησης, δεδομένου κυρίως ότι το λιανικό εμπόριο επιτελεί μια ζωτική κοινωνική λειτουργία η οποία δεν περιορίζεται στην απλή παροχή αγαθών και υπηρεσιών με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. |
| --- | --- |

4.7

Το διαδικτυακό λιανικό εμπόριο δεν μπορεί να υποκαταστήσει το αντίστοιχο συμβατικό εμπόριο, αλλά τα δύο αυτά μοντέλα απαιτείται να επιτύχουν κάποια μορφή ενοποίησης, δεδομένου κυρίως ότι το λιανικό εμπόριο επιτελεί μια ζωτική κοινωνική λειτουργία η οποία δεν περιορίζεται στην απλή παροχή αγαθών και υπηρεσιών με το χαμηλότερο δυνατό κόστος.

| 4.8 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προωθήσει, σε συνεννόηση με τα κράτη μέλη και σε συνεργασία με τις οργανώσεις των ΜΜΕ, την επιμόρφωση εντός των ΜΜΕ σχετικά με την ενοποίηση των διαφόρων μορφών πώλησης που λειτουργούν συμπληρωματικά προς τη συμβατική μορφή πώλησης. |
| --- | --- |

4.8

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προωθήσει, σε συνεννόηση με τα κράτη μέλη και σε συνεργασία με τις οργανώσεις των ΜΜΕ, την επιμόρφωση εντός των ΜΜΕ σχετικά με την ενοποίηση των διαφόρων μορφών πώλησης που λειτουργούν συμπληρωματικά προς τη συμβατική μορφή πώλησης.

| 4.9 | Οι αναπτυξιακές δυνατότητες του διαδικτυακού εμπορίου δεν είναι προβλέψιμες διότι εξαρτώνται από τον τρόπο ρύθμισης του εν λόγω εμπορίου από τις αγορές και τα θεσμικά ιδρύματα. Η Επιτροπή θα πρέπει να προωθήσει και να διευκολύνει κάθε ενέργεια η οποία αποσκοπεί στην προβολή υπηρεσιών άσχετων προς την πώληση, δηλαδή υπηρεσιών που δεν σχετίζονται άμεσα με την πραγματοποίηση μιας συγκεκριμένης αγοράς στο πλαίσιο του συμβατικού λιανικού εμπορίου. |
| --- | --- |

4.9

Οι αναπτυξιακές δυνατότητες του διαδικτυακού εμπορίου δεν είναι προβλέψιμες διότι εξαρτώνται από τον τρόπο ρύθμισης του εν λόγω εμπορίου από τις αγορές και τα θεσμικά ιδρύματα. Η Επιτροπή θα πρέπει να προωθήσει και να διευκολύνει κάθε ενέργεια η οποία αποσκοπεί στην προβολή υπηρεσιών άσχετων προς την πώληση, δηλαδή υπηρεσιών που δεν σχετίζονται άμεσα με την πραγματοποίηση μιας συγκεκριμένης αγοράς στο πλαίσιο του συμβατικού λιανικού εμπορίου.

| 4.10 | Σήμερα, τα καταστήματα παρέχουν στους πελάτες τους πολυάριθμες δωρεάν υπηρεσίες (όπως π.χ. η έκθεση των προϊόντων στις βιτρίνες τους – window shopping), το κόστος των οποίων καλύπτεται από το περιθώριο κέρδους κατά την πώληση. Γι’ αυτό το λόγο, οι παραγωγοί συχνά αποθαρρύνουν τις διαδικτυακές αγορές, υποχρεώνοντας τους πελάτες να προβαίνουν σε αγορές τους από τα καταστήματα. Ωστόσο, πλέον όλο και περισσότεροι καταναλωτές χρησιμοποιούν μια μικτή διαδικασία αγοράς, τόσο μέσω του Διαδικτύου (δυνατότητα σύγκρισης των προϊόντων και των τιμών) όσο και από τα καταστήματα (δυνατότητα να αγγίξουν και να δοκιμάσουν τα διάφορα προϊόντα). Η ΕΟΚΕ συνιστά να υπερνικηθεί αυτή η ανταγωνιστική προσέγγιση μεταξύ του Διαδικτύου και των καταστημάτων και να προαχθεί η ενοποίηση και η βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται στα παραδοσιακά καταστήματα, δεδομένου ότι οι συμβατικές αγορές ευνοούν την ανάπτυξη πραγματικών κοινωνικών σχέσεων που δεν μπορούν να μετατραπούν σε ψηφιακές σχέσεις. Επομένως, το ζητούμενο είναι η ενοποίηση και όχι η υποκατάσταση. |
| --- | --- |

4.10

Σήμερα, τα καταστήματα παρέχουν στους πελάτες τους πολυάριθμες δωρεάν υπηρεσίες (όπως π.χ. η έκθεση των προϊόντων στις βιτρίνες τους – window shopping), το κόστος των οποίων καλύπτεται από το περιθώριο κέρδους κατά την πώληση. Γι’ αυτό το λόγο, οι παραγωγοί συχνά αποθαρρύνουν τις διαδικτυακές αγορές, υποχρεώνοντας τους πελάτες να προβαίνουν σε αγορές τους από τα καταστήματα. Ωστόσο, πλέον όλο και περισσότεροι καταναλωτές χρησιμοποιούν μια μικτή διαδικασία αγοράς, τόσο μέσω του Διαδικτύου (δυνατότητα σύγκρισης των προϊόντων και των τιμών) όσο και από τα καταστήματα (δυνατότητα να αγγίξουν και να δοκιμάσουν τα διάφορα προϊόντα). Η ΕΟΚΕ συνιστά να υπερνικηθεί αυτή η ανταγωνιστική προσέγγιση μεταξύ του Διαδικτύου και των καταστημάτων και να προαχθεί η ενοποίηση και η βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται στα παραδοσιακά καταστήματα, δεδομένου ότι οι συμβατικές αγορές ευνοούν την ανάπτυξη πραγματικών κοινωνικών σχέσεων που δεν μπορούν να μετατραπούν σε ψηφιακές σχέσεις. Επομένως, το ζητούμενο είναι η ενοποίηση και όχι η υποκατάσταση.

| 4.11 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι υφίστανται διαφορετικές νομοθεσίες στα κράτη μέλη όσον αφορά το άνοιγμα/κλείσιμο των καταστημάτων και τη λειτουργία τους τις Κυριακές και τις νυχτερινές ώρες. Επιπλέον, οι εν λόγω νομοθεσίες αποτελούν αντικείμενο αντιπαραθέσεων στο εσωτερικό πολυάριθμων κρατών σχετικά με τον ανταγωνισμό μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων λιανικής πώλησης, ΜΜΕ και πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς και σχετικά με τις επιπτώσεις για το προσωπικό. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να επιδιώκει την υπερκέραση του συγκεκριμένου εμποδίου που παρακωλύει την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς και του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου, μεταξύ άλλων μέσω της ενοποίησης του διαδικτυακού και του συμβατικού εμπορίου. |
| --- | --- |

4.11

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι υφίστανται διαφορετικές νομοθεσίες στα κράτη μέλη όσον αφορά το άνοιγμα/κλείσιμο των καταστημάτων και τη λειτουργία τους τις Κυριακές και τις νυχτερινές ώρες. Επιπλέον, οι εν λόγω νομοθεσίες αποτελούν αντικείμενο αντιπαραθέσεων στο εσωτερικό πολυάριθμων κρατών σχετικά με τον ανταγωνισμό μεταξύ ανεξάρτητων επιχειρήσεων λιανικής πώλησης, ΜΜΕ και πολύ μικρών επιχειρήσεων, καθώς και σχετικά με τις επιπτώσεις για το προσωπικό. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να επιδιώκει την υπερκέραση του συγκεκριμένου εμποδίου που παρακωλύει την υλοποίηση της ενιαίας αγοράς και του ευρωπαϊκού κοινωνικού προτύπου, μεταξύ άλλων μέσω της ενοποίησης του διαδικτυακού και του συμβατικού εμπορίου.

5.   Δικαιότερες εμπορικές σχέσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού λιανικής (5η δράση)
   (5)

| 5.1 | Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι ο τομέας του λιανικού εμπορίου είναι ένας από τους πιο συγκεντρωτικούς τομείς. Πράγματι, σε κάθε κράτος μέλος, η αγορά ελέγχεται από τρεις έως πέντε επιχειρήσεις οι οποίες είναι συχνά πολυεθνικές· το γεγονός αυτό δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα από πλευράς ανταγωνισμού διότι ο εν λόγω τομέας έχει καταστεί υπερβολικά ισχυρός σε σχέση με τους εξαιρετικά πιο πολυάριθμους προμηθευτές. |
| --- | --- |

5.1

Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι ο τομέας του λιανικού εμπορίου είναι ένας από τους πιο συγκεντρωτικούς τομείς. Πράγματι, σε κάθε κράτος μέλος, η αγορά ελέγχεται από τρεις έως πέντε επιχειρήσεις οι οποίες είναι συχνά πολυεθνικές· το γεγονός αυτό δημιουργεί τεράστιο πρόβλημα από πλευράς ανταγωνισμού διότι ο εν λόγω τομέας έχει καταστεί υπερβολικά ισχυρός σε σχέση με τους εξαιρετικά πιο πολυάριθμους προμηθευτές.

6.   Ανάπτυξη μιας πιο βιώσιμης αλυσίδας εφοδιασμού λιανικής (6η και 7η δράση)

| 6.1 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την 6η δράση η οποία έχει ως στόχο να υποστηριχθούν οι λιανοπωλητές προκειμένου «να υλοποιήσουν δράσεις για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων» (6) και χαιρετίζει την απόφαση σχετικά με την έκδοση ανακοίνωσης για τα βιώσιμα τρόφιμα εντός του 2013. |
| --- | --- |

6.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την 6η δράση η οποία έχει ως στόχο να υποστηριχθούν οι λιανοπωλητές προκειμένου «να υλοποιήσουν δράσεις για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων» (6) και χαιρετίζει την απόφαση σχετικά με την έκδοση ανακοίνωσης για τα βιώσιμα τρόφιμα εντός του 2013.

| 6.2 | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της 7ης δράσης της Επιτροπής, η οποία αποσκοπεί στο «να καταστούν οι αλυσίδες εφοδιασμού πιο φιλικές προς το περιβάλλον και πιο βιώσιμες», προάγοντας κάθε πρακτική που συμβάλλει στον περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης και των ρυπογόνων υλικών. Όσον αφορά τα ρυπογόνα υλικά, μια από τις πρακτικές που η ΕΟΚΕ θεωρεί σκόπιμο να προαχθούν συνίσταται σε ένα μοντέλο διανομής των προϊόντων ευρείας κατανάλωσης βασισμένο στα ασυσκεύαστα (χύμα) προϊόντα, ως εναλλακτική λύση έναντι των συσκευασμένων προϊόντων. Για την αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της δράσης που έχει ως στόχο τη μείωση του όγκου των απορριπτόμενων προς διάθεση συσκευασιών, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να πραγματοποιήσει διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. |
| --- | --- |

6.2

Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της 7ης δράσης της Επιτροπής, η οποία αποσκοπεί στο «να καταστούν οι αλυσίδες εφοδιασμού πιο φιλικές προς το περιβάλλον και πιο βιώσιμες», προάγοντας κάθε πρακτική που συμβάλλει στον περιορισμό της ενεργειακής κατανάλωσης και των ρυπογόνων υλικών. Όσον αφορά τα ρυπογόνα υλικά, μια από τις πρακτικές που η ΕΟΚΕ θεωρεί σκόπιμο να προαχθούν συνίσταται σε ένα μοντέλο διανομής των προϊόντων ευρείας κατανάλωσης βασισμένο στα ασυσκεύαστα (χύμα) προϊόντα, ως εναλλακτική λύση έναντι των συσκευασμένων προϊόντων. Για την αποτελεσματική εφαρμογή αυτής της δράσης που έχει ως στόχο τη μείωση του όγκου των απορριπτόμενων προς διάθεση συσκευασιών, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να πραγματοποιήσει διαβούλευση με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

| 6.3 | Επί του παρόντος, η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται σε περιορισμένες περιπτώσεις και για ελάχιστα προϊόντα, αλλά οι δυνατότητες επέκτασής της είναι σημαντικές:






  — | Μείωση των συσκευασιών. Εάν οι καταναλωτές αγόραζαν προϊόντα από αυτόματα μηχανήματα πώλησης, θα μπορούσαν να παρακινηθούν ώστε να επαναχρησιμοποιούν τα δοχεία που διαθέτουν ήδη αντί να αγοράζουν καινούρια. |
| --- | --- | --- |

6.3

Επί του παρόντος, η πρακτική αυτή χρησιμοποιείται σε περιορισμένες περιπτώσεις και για ελάχιστα προϊόντα, αλλά οι δυνατότητες επέκτασής της είναι σημαντικές:

—

Μείωση των συσκευασιών. Εάν οι καταναλωτές αγόραζαν προϊόντα από αυτόματα μηχανήματα πώλησης, θα μπορούσαν να παρακινηθούν ώστε να επαναχρησιμοποιούν τα δοχεία που διαθέτουν ήδη αντί να αγοράζουν καινούρια.

| — | Συνθήκες Υγιεινής. Τα αυτόματα μηχανήματα πώλησης προστατεύουν πιο αποτελεσματικά τα προϊόντα, δεδομένου ότι δεν μπορεί κανείς να τα αγγίξει χωρίς να τα αγοράσει. |
| --- | --- |

—

Συνθήκες Υγιεινής. Τα αυτόματα μηχανήματα πώλησης προστατεύουν πιο αποτελεσματικά τα προϊόντα, δεδομένου ότι δεν μπορεί κανείς να τα αγγίξει χωρίς να τα αγοράσει.

| — | Μείωση των αποβλήτων. Η αγορά ασυσκεύαστων προϊόντων παρέχει δυνατότητα καθορισμού της επιθυμητής ποσότητας, αποφεύγοντας έτσι την αγορά προϊόντων σε ποσότητες δυσανάλογες των αντικειμενικών αναγκών τους, πράγμα το οποίο αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες που ευθύνονται για τη δημιουργία αποβλήτων. |
| --- | --- |

—

Μείωση των αποβλήτων. Η αγορά ασυσκεύαστων προϊόντων παρέχει δυνατότητα καθορισμού της επιθυμητής ποσότητας, αποφεύγοντας έτσι την αγορά προϊόντων σε ποσότητες δυσανάλογες των αντικειμενικών αναγκών τους, πράγμα το οποίο αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες που ευθύνονται για τη δημιουργία αποβλήτων.

| — | Βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τα εμπορικά σήματα. Τα αυτόματα μηχανήματα πώλησης είναι συνήθως μεγαλύτερων διαστάσεων από μια επιμέρους συσκευασία και επομένως η επιφάνειά τους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κοινοποίηση περισσότερων πληροφοριών από εκείνες που περιλαμβάνονται σε μια μικρή ετικέτα. |
| --- | --- |

—

Βελτίωση της ενημέρωσης σχετικά με τα εμπορικά σήματα. Τα αυτόματα μηχανήματα πώλησης είναι συνήθως μεγαλύτερων διαστάσεων από μια επιμέρους συσκευασία και επομένως η επιφάνειά τους θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κοινοποίηση περισσότερων πληροφοριών από εκείνες που περιλαμβάνονται σε μια μικρή ετικέτα.

| 6.4 | Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται επί του παρόντος σε περιορισμένη κλίμακα, όπως παραδείγματος χάρη για την πώληση νωπού γάλακτος, αλλά υπάρχουν και ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες η διάθεση ασυσκεύαστων προϊόντων πραγματοποιείται σε μαζική κλίμακα, όπως συμβαίνει παραδείγματος χάρη στην περίπτωση των καυσίμων. Το προϊόν αυτό καθ’ εαυτό δεν είναι βεβαίως οικολογικό, αλλά η πώλησή του δεν παράγει ούτε ένα γραμμάριο πλαστικών αποβλήτων και δεν ευνοεί την παραμικρή σπατάλη. |
| --- | --- |

6.4

Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται επί του παρόντος σε περιορισμένη κλίμακα, όπως παραδείγματος χάρη για την πώληση νωπού γάλακτος, αλλά υπάρχουν και ορισμένες περιπτώσεις κατά τις οποίες η διάθεση ασυσκεύαστων προϊόντων πραγματοποιείται σε μαζική κλίμακα, όπως συμβαίνει παραδείγματος χάρη στην περίπτωση των καυσίμων. Το προϊόν αυτό καθ’ εαυτό δεν είναι βεβαίως οικολογικό, αλλά η πώλησή του δεν παράγει ούτε ένα γραμμάριο πλαστικών αποβλήτων και δεν ευνοεί την παραμικρή σπατάλη.

| 6.5 | Η εφαρμογή αυτής της μεθόδου προϋποθέτει τη διαφοροποίηση της διάρθρωσης των σημείων πώλησης, τα οποία θα πρέπει να εφοδιαστούν με σωληνώσεις τροφοδοσίας από τις αποθήκες έως τα ράφια τους ή, τουλάχιστον, με συστήματα επανατροφοδότησης των αυτόματων μηχανημάτων πώλησης. Εν πάση περιπτώσει, τα ράφια θα πάψουν να αποτελούν ένα στατικό και μη διαφοροποιήσιμο εξάρτημα. |
| --- | --- |

6.5

Η εφαρμογή αυτής της μεθόδου προϋποθέτει τη διαφοροποίηση της διάρθρωσης των σημείων πώλησης, τα οποία θα πρέπει να εφοδιαστούν με σωληνώσεις τροφοδοσίας από τις αποθήκες έως τα ράφια τους ή, τουλάχιστον, με συστήματα επανατροφοδότησης των αυτόματων μηχανημάτων πώλησης. Εν πάση περιπτώσει, τα ράφια θα πάψουν να αποτελούν ένα στατικό και μη διαφοροποιήσιμο εξάρτημα.

| 6.6 | Για την έμπρακτη διάδοση αυτής της διαφορετικής μεθόδου θα απαιτηθεί η προώθησή της από τις μεγάλες εταιρείες διανομής, οι οποίες διανέμουν τα περισσότερα καταναλωτικά προϊόντα, δεδομένου ότι αυτές διαθέτουν τις ικανότητες και τους πόρους που χρειάζονται για την εγκαινίαση της εν λόγω διαδικασίας εκτεταμένης διαφοροποίησης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΜΜΕ θα πρέπει επίσης να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο. |
| --- | --- |

6.6

Για την έμπρακτη διάδοση αυτής της διαφορετικής μεθόδου θα απαιτηθεί η προώθησή της από τις μεγάλες εταιρείες διανομής, οι οποίες διανέμουν τα περισσότερα καταναλωτικά προϊόντα, δεδομένου ότι αυτές διαθέτουν τις ικανότητες και τους πόρους που χρειάζονται για την εγκαινίαση της εν λόγω διαδικασίας εκτεταμένης διαφοροποίησης. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΜΜΕ θα πρέπει επίσης να διαδραματίσουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

| 6.7 | Η Επιτροπή θα μπορούσε να συμβάλει την πραγμάτωση αυτής της αλλαγής διακηρύττοντας τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές αξίες που προασπίζει και χρησιμοποιώντας όλα τα μέσα – ακόμη και οικονομικής και δημοσιονομικής φύσεως– που έχει στη διάθεσή της για την προαγωγή και τη διευκόλυνση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και ενεργειών. |
| --- | --- |

6.7

Η Επιτροπή θα μπορούσε να συμβάλει την πραγμάτωση αυτής της αλλαγής διακηρύττοντας τις κοινωνικές και περιβαλλοντικές αξίες που προασπίζει και χρησιμοποιώντας όλα τα μέσα – ακόμη και οικονομικής και δημοσιονομικής φύσεως– που έχει στη διάθεσή της για την προαγωγή και τη διευκόλυνση συγκεκριμένων πρωτοβουλιών και ενεργειών.

7.   Πιο καινοτόμες λύσεις (8η, 9η και 10η δράση)

| 7.1 | Η ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας περνά επίσης μέσα από την καινοτομία (8η δράση) που θα κατορθώσει να αναπτύξει ο εν λόγω τομέας και, επομένως, κρίνεται σημαντικό να αποκτήσουν οι ΜΜΕ καλύτερη και ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια για να δρομολογήσουν ενδεδειγμένα έργα και καινοτόμες δραστηριότητες. |
| --- | --- |

7.1

Η ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας περνά επίσης μέσα από την καινοτομία (8η δράση) που θα κατορθώσει να αναπτύξει ο εν λόγω τομέας και, επομένως, κρίνεται σημαντικό να αποκτήσουν οι ΜΜΕ καλύτερη και ευκολότερη πρόσβαση σε τραπεζικά δάνεια για να δρομολογήσουν ενδεδειγμένα έργα και καινοτόμες δραστηριότητες.

| 7.2 | Σε αντίθεση με ό,τι έχει συμβεί στις ΗΠΑ, είναι ζωτικής σημασίας να συνδυάζονται οι επενδύσεις των επιχειρήσεων στην καινοτομία με την προστασία των εργαζομένων και την ποιότητα της απασχόλησης. |
| --- | --- |

7.2

Σε αντίθεση με ό,τι έχει συμβεί στις ΗΠΑ, είναι ζωτικής σημασίας να συνδυάζονται οι επενδύσεις των επιχειρήσεων στην καινοτομία με την προστασία των εργαζομένων και την ποιότητα της απασχόλησης.

| 7.3 | Η Επιτροπή φαίνεται να αναμένει ότι οι αλλαγές αυτές θα προκύψουν από την «τόνωση της ανταγωνιστικότητας στον τομέα του λιανικού εμπορίου», η προώθηση της οποίας δείχνει να είναι το μοναδικό αντικείμενο των δράσεων που προτείνονται στην ανακοίνωση. Εντούτοις, παρότι η απουσία ανταγωνισμού παρεμποδίζει την αλλαγή, ο ανταγωνισμός αυτός καθ’ εαυτός δεν αποτελεί εγγύηση αλλαγής. |
| --- | --- |

7.3

Η Επιτροπή φαίνεται να αναμένει ότι οι αλλαγές αυτές θα προκύψουν από την «τόνωση της ανταγωνιστικότητας στον τομέα του λιανικού εμπορίου», η προώθηση της οποίας δείχνει να είναι το μοναδικό αντικείμενο των δράσεων που προτείνονται στην ανακοίνωση. Εντούτοις, παρότι η απουσία ανταγωνισμού παρεμποδίζει την αλλαγή, ο ανταγωνισμός αυτός καθ’ εαυτός δεν αποτελεί εγγύηση αλλαγής.

| 7.4 | Η Επιτροπή, επισημαίνοντας ότι οι εμπορικές επιχειρήσεις αποτελούν «πολλαπλασιαστές καινοτομίας», αναγνωρίζει ότι οι ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται στον τομέα του λιανικού εμπορίου –δεδομένου ότι διατηρούν πιο άμεση επαφή με τους καταναλωτές– αντιλαμβάνονται καλύτερα για τις νέες απαιτήσεις και, κατά συνέπεια, –δεδομένου επίσης ότι διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία από τις μεγάλες εταιρείες– είναι περισσότερο σε θέση να προσαρμόσουν την προσφορά στη μεταβαλλόμενη και ποικιλόμορφη ζήτηση. |
| --- | --- |

7.4

Η Επιτροπή, επισημαίνοντας ότι οι εμπορικές επιχειρήσεις αποτελούν «πολλαπλασιαστές καινοτομίας», αναγνωρίζει ότι οι ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται στον τομέα του λιανικού εμπορίου –δεδομένου ότι διατηρούν πιο άμεση επαφή με τους καταναλωτές– αντιλαμβάνονται καλύτερα για τις νέες απαιτήσεις και, κατά συνέπεια, –δεδομένου επίσης ότι διαθέτουν μεγαλύτερη ευελιξία από τις μεγάλες εταιρείες– είναι περισσότερο σε θέση να προσαρμόσουν την προσφορά στη μεταβαλλόμενη και ποικιλόμορφη ζήτηση.

| 7.5 | Ωστόσο, ορισμένες αλλαγές του εφαρμοζόμενου συστήματος ή μοντέλου επιβάλλουν την επίδειξη ικανότητας σχεδιασμού και –ακόμη σημαντικότερο– διαπραγματευτικής ισχύος οι οποίες καθιστούν τις μεγάλες εταιρείες αναπόδραστο παράγοντα. Η Επιτροπή οφείλει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να συμπεριληφθούν στις διαδικασίες υλοποίησης καινοτομιών και αλλαγών το σύνολο των επιχειρήσεων, μικρών, μεσαίων και μεγάλων διαστάσεων. |
| --- | --- |

7.5

Ωστόσο, ορισμένες αλλαγές του εφαρμοζόμενου συστήματος ή μοντέλου επιβάλλουν την επίδειξη ικανότητας σχεδιασμού και –ακόμη σημαντικότερο– διαπραγματευτικής ισχύος οι οποίες καθιστούν τις μεγάλες εταιρείες αναπόδραστο παράγοντα. Η Επιτροπή οφείλει να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια προκειμένου να συμπεριληφθούν στις διαδικασίες υλοποίησης καινοτομιών και αλλαγών το σύνολο των επιχειρήσεων, μικρών, μεσαίων και μεγάλων διαστάσεων.

| 7.6 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη δημιουργία ειδικής βάσης δεδομένων, η οποία θα περιλαμβάνει όλους τους ενωσιακούς και εγχώριους κανόνες που διέπουν την επισήμανση των τροφίμων (9η δράση) (7). |
| --- | --- |

7.6

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη δημιουργία ειδικής βάσης δεδομένων, η οποία θα περιλαμβάνει όλους τους ενωσιακούς και εγχώριους κανόνες που διέπουν την επισήμανση των τροφίμων (9η δράση) (7).

| 7.7 | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη βούληση της Επιτροπής να «λάβει μέτρα ώστε να διασφαλιστεί καλύτερη ενοποίηση της αγοράς για πληρωμές με κάρτες, μέσω διαδικτύου και μέσω κινητής τηλεφωνίας» (10η δράση) (8) και προσβλέπει στην επιτάχυνση της διάδοσης των εν λόγω μέτρων. |
| --- | --- |

7.7

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη βούληση της Επιτροπής να «λάβει μέτρα ώστε να διασφαλιστεί καλύτερη ενοποίηση της αγοράς για πληρωμές με κάρτες, μέσω διαδικτύου και μέσω κινητής τηλεφωνίας» (10η δράση) (8) και προσβλέπει στην επιτάχυνση της διάδοσης των εν λόγω μέτρων.

8.   Καλύτερο εργασιακό περιβάλλον (11η δράση)

| 8.1 | Η αντιστοίχιση των δεξιοτήτων είναι αναγκαία για την ποιοτική ανάπτυξη της απασχόλησης (9) στον εν λόγω τομέα, ο οποίος αποτελεί συχνά την κυριότερη ευκαιρία ένταξης ή επανένταξης στην αγορά εργασίας, αλλά δεν γίνεται συχνά και παντού αντιληπτή ως ελκυστική και ενδιαφέρουσα παράμετρος στην οποία αξίζει κανείς να επενδύσει για την επαγγελματική του ζωή. |
| --- | --- |

8.1

Η αντιστοίχιση των δεξιοτήτων είναι αναγκαία για την ποιοτική ανάπτυξη της απασχόλησης (9) στον εν λόγω τομέα, ο οποίος αποτελεί συχνά την κυριότερη ευκαιρία ένταξης ή επανένταξης στην αγορά εργασίας, αλλά δεν γίνεται συχνά και παντού αντιληπτή ως ελκυστική και ενδιαφέρουσα παράμετρος στην οποία αξίζει κανείς να επενδύσει για την επαγγελματική του ζωή.

| 8.2 | Για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας του λιανικού εμπορίου θεωρείται ουσιώδης ο στενότερος συσχετισμός μεταξύ των απαιτούμενων επαγγελματικών ικανοτήτων και των δεξιοτήτων των εργαζομένων (11η δράση), οι οποίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν στις συνθήκες που συντελούν στη βελτίωση των επαγγελματικών επιδόσεών τους, σε συνάρτηση επίσης και με την αύξηση των χρησιμοποιούμενων επιπέδων αυτοματοποίησης. |
| --- | --- |

8.2

Για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας του λιανικού εμπορίου θεωρείται ουσιώδης ο στενότερος συσχετισμός μεταξύ των απαιτούμενων επαγγελματικών ικανοτήτων και των δεξιοτήτων των εργαζομένων (11η δράση), οι οποίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν στις συνθήκες που συντελούν στη βελτίωση των επαγγελματικών επιδόσεών τους, σε συνάρτηση επίσης και με την αύξηση των χρησιμοποιούμενων επιπέδων αυτοματοποίησης.

| 8.3 | Η Επιτροπή προτίθεται να ενισχύσει τη συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους για τη βελτίωση των πολιτικών κατάρτισης και επανειδίκευσης στο πλαίσιο, μεταξύ άλλων, και ενός συμβουλίου τομεακών δεξιοτήτων της ΕΕ. |
| --- | --- |

8.3

Η Επιτροπή προτίθεται να ενισχύσει τη συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους για τη βελτίωση των πολιτικών κατάρτισης και επανειδίκευσης στο πλαίσιο, μεταξύ άλλων, και ενός συμβουλίου τομεακών δεξιοτήτων της ΕΕ.

| 8.4 | Παρά τις σχετικές δράσεις υποστήριξης της τεχνολογικής καινοτομίας, η παραγωγικότητα του εν λόγω τομέα παραμένει σχετικά χαμηλή και οι ΜΜΕ δυσκολεύονται να επενδύσουν στις νέες τεχνολογίες, στην καινοτομία και στην επαγγελματική κατάρτιση των εργαζομένων τους. |
| --- | --- |

8.4

Παρά τις σχετικές δράσεις υποστήριξης της τεχνολογικής καινοτομίας, η παραγωγικότητα του εν λόγω τομέα παραμένει σχετικά χαμηλή και οι ΜΜΕ δυσκολεύονται να επενδύσουν στις νέες τεχνολογίες, στην καινοτομία και στην επαγγελματική κατάρτιση των εργαζομένων τους.

| 8.5 | Ωστόσο, το σχέδιο δράσης δεν μπορεί να παραβλέψει το γεγονός ότι, εντός της εσωτερικής αγοράς, ο εν λόγω τομέας αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω «κοινωνικού ντάμπινγκ» και αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των εμπορικών επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως του μεγέθους τους, επειδή τα συστήματα εργασιακών σχέσεων και συλλογικών διαπραγματεύσεων διαφέρουν από χώρα σε χώρα, πράγμα το οποίο ευνοεί τη διαμόρφωση διαφορετικών αναπτυξιακών προτύπων και διαφοροποιημένων επενδυτικών πολιτικών. |
| --- | --- |

8.5

Ωστόσο, το σχέδιο δράσης δεν μπορεί να παραβλέψει το γεγονός ότι, εντός της εσωτερικής αγοράς, ο εν λόγω τομέας αντιμετωπίζει προβλήματα λόγω «κοινωνικού ντάμπινγκ» και αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των εμπορικών επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως του μεγέθους τους, επειδή τα συστήματα εργασιακών σχέσεων και συλλογικών διαπραγματεύσεων διαφέρουν από χώρα σε χώρα, πράγμα το οποίο ευνοεί τη διαμόρφωση διαφορετικών αναπτυξιακών προτύπων και διαφοροποιημένων επενδυτικών πολιτικών.

| 8.6 | Η πραγματοποιούμενη ανάλυση κρίνεται περιοριστική διότι αναφέρεται αποκλειστικά και μόνο στην αντιστοίχιση των απαιτούμενων επαγγελματικών ικανοτήτων και των διαθέσιμων δεξιοτήτων των εργαζομένων, χωρίς παράλληλη συνεκτίμηση των προβλημάτων στα οποία προσκρούει επί του παρόντος η ουσιαστική υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς στον εν λόγω τομέα όσον αφορά ειδικότερα τις εργασιακές συνθήκες, την οργάνωση της εργασίας, τις χαμηλές αμοιβές, την ευελιξία, την επισφαλή απασχόληση και την εκτεταμένη παρουσία ψευδοαυτοαπασχολούμενων. |
| --- | --- |

8.6

Η πραγματοποιούμενη ανάλυση κρίνεται περιοριστική διότι αναφέρεται αποκλειστικά και μόνο στην αντιστοίχιση των απαιτούμενων επαγγελματικών ικανοτήτων και των διαθέσιμων δεξιοτήτων των εργαζομένων, χωρίς παράλληλη συνεκτίμηση των προβλημάτων στα οποία προσκρούει επί του παρόντος η ουσιαστική υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς στον εν λόγω τομέα όσον αφορά ειδικότερα τις εργασιακές συνθήκες, την οργάνωση της εργασίας, τις χαμηλές αμοιβές, την ευελιξία, την επισφαλή απασχόληση και την εκτεταμένη παρουσία ψευδοαυτοαπασχολούμενων.

| 8.7 | Στην ανακοίνωση προτείνεται η πραγματοποίηση επενδύσεων στον τομέα της κατάρτισης, υπ’ ευθύνη των κυβερνήσεων, των μεμονωμένων ατόμων και του εκπαιδευτικού συστήματος, και ανατίθεται στις επιχειρήσεις σημαντικός ρόλος κατά την ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών, κατάρτισης και πρακτικής άσκησης. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η συμμετοχή των επιχειρήσεων δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στον προσδιορισμό των εκπαιδευτικών αναγκών αλλά να προβλέπει συγχρόνως την προενεργό συμμετοχή τους μέσω στοχευμένων επενδύσεων για την απόκτηση των απαιτούμενων δεξιοτήτων (10). |
| --- | --- |

8.7

Στην ανακοίνωση προτείνεται η πραγματοποίηση επενδύσεων στον τομέα της κατάρτισης, υπ’ ευθύνη των κυβερνήσεων, των μεμονωμένων ατόμων και του εκπαιδευτικού συστήματος, και ανατίθεται στις επιχειρήσεις σημαντικός ρόλος κατά την ανάπτυξη νέων προγραμμάτων σπουδών, κατάρτισης και πρακτικής άσκησης. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η συμμετοχή των επιχειρήσεων δεν θα πρέπει να περιορίζεται μόνο στον προσδιορισμό των εκπαιδευτικών αναγκών αλλά να προβλέπει συγχρόνως την προενεργό συμμετοχή τους μέσω στοχευμένων επενδύσεων για την απόκτηση των απαιτούμενων δεξιοτήτων (10).

| 8.8 | Οι εν λόγω –αλληλένδετες μεταξύ τους– δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις θα βοηθήσουν όχι μόνο τους νέους για την είσοδό τους στην αγορά εργασίας, αλλά και τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες επανένταξης (όπως είναι οι μακροχρόνια άνεργοι, οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι, οι μετανάστες και τα άτομα με ειδικές ανάγκες). Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να επιδειχθεί στην απασχόληση των γυναικών που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον κίνδυνο απομάκρυνσής τους από την εργασία λόγω διαδικασιών αναδιοργάνωσης και δυσκολεύονται σημαντικά να επιτύχουν την εξισορρόπηση της προσωπικής και της επαγγελματικής τους ζωής. |
| --- | --- |

8.8

Οι εν λόγω –αλληλένδετες μεταξύ τους– δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις θα βοηθήσουν όχι μόνο τους νέους για την είσοδό τους στην αγορά εργασίας, αλλά και τις κατηγορίες που αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες επανένταξης (όπως είναι οι μακροχρόνια άνεργοι, οι ηλικιωμένοι εργαζόμενοι, οι μετανάστες και τα άτομα με ειδικές ανάγκες). Ιδιαίτερη προσοχή θα πρέπει να επιδειχθεί στην απασχόληση των γυναικών που είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον κίνδυνο απομάκρυνσής τους από την εργασία λόγω διαδικασιών αναδιοργάνωσης και δυσκολεύονται σημαντικά να επιτύχουν την εξισορρόπηση της προσωπικής και της επαγγελματικής τους ζωής.

| 8.9 | Η αντιστοίχιση των δεξιοτήτων και η ενίσχυση τόσο των συμπράξεων μεταξύ σχολείων και επιχειρήσεων όσο και της κατάρτισης που εστιάζεται στη μαθητεία δεν πρόκειται να αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα ως προς την κινητικότητα των εργαζομένων και τη μεγιστοποίηση της παραγωγικότητας στον εν λόγω τομέα εάν δεν συνοδευθεί συγχρόνως από την πανευρωπαϊκή αναγνώριση των τίτλων σπουδών, των περιόδων πρακτικής άσκησης και μαθητείας, καθώς και των αποκτηθεισών δεξιοτήτων. |
| --- | --- |

8.9

Η αντιστοίχιση των δεξιοτήτων και η ενίσχυση τόσο των συμπράξεων μεταξύ σχολείων και επιχειρήσεων όσο και της κατάρτισης που εστιάζεται στη μαθητεία δεν πρόκειται να αποφέρει τα αναμενόμενα αποτελέσματα ως προς την κινητικότητα των εργαζομένων και τη μεγιστοποίηση της παραγωγικότητας στον εν λόγω τομέα εάν δεν συνοδευθεί συγχρόνως από την πανευρωπαϊκή αναγνώριση των τίτλων σπουδών, των περιόδων πρακτικής άσκησης και μαθητείας, καθώς και των αποκτηθεισών δεξιοτήτων.

| 8.10 | Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε εθνικό επίπεδο, η αδήλωτη εργασία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα που ωθεί τις επιχειρήσεις σε αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ τους όσον αφορά το κόστος εργασίας. Οι εργαζόμενοι που εμπίπτουν στην άτυπη οικονομία αποκλείονται όχι μόνο από την κάλυψη της παροχής υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής ασφάλισης, αλλά και από τη δυνατότητα πρόσβασης σε προγράμματα κατάρτισης και πρακτικής άσκησης με προφανείς αρνητικές επιπτώσεις από πλευράς ευκαιριών για την απόκτηση δεξιοτήτων και επαγγελματικών ικανοτήτων. |
| --- | --- |

8.10

Παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε εθνικό επίπεδο, η αδήλωτη εργασία εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρό πρόβλημα που ωθεί τις επιχειρήσεις σε αθέμιτο ανταγωνισμό μεταξύ τους όσον αφορά το κόστος εργασίας. Οι εργαζόμενοι που εμπίπτουν στην άτυπη οικονομία αποκλείονται όχι μόνο από την κάλυψη της παροχής υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης και κοινωνικής ασφάλισης, αλλά και από τη δυνατότητα πρόσβασης σε προγράμματα κατάρτισης και πρακτικής άσκησης με προφανείς αρνητικές επιπτώσεις από πλευράς ευκαιριών για την απόκτηση δεξιοτήτων και επαγγελματικών ικανοτήτων.

| 8.11 | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την έναρξη διαλόγου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος της άτυπης οικονομίας στις συνθήκες εργασίας και να προβλεφθούν αποτελεσματικά μέτρα εστιασμένα στην καταπολέμησή της στο επίπεδο της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο αποτελεσματική εάν τα κράτη μέλη επιδείξουν ισχυρή πολιτική βούληση προς το σκοπό αυτό και η Επιτροπή αναλάβει το συντονισμό της μέσω μιας ενισχυμένης εταιρικής σχέσης. |
| --- | --- |

8.11

Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την έναρξη διαλόγου με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη προκειμένου να αξιολογηθεί ο αντίκτυπος της άτυπης οικονομίας στις συνθήκες εργασίας και να προβλεφθούν αποτελεσματικά μέτρα εστιασμένα στην καταπολέμησή της στο επίπεδο της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η πρωτοβουλία αυτή μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο αποτελεσματική εάν τα κράτη μέλη επιδείξουν ισχυρή πολιτική βούληση προς το σκοπό αυτό και η Επιτροπή αναλάβει το συντονισμό της μέσω μιας ενισχυμένης εταιρικής σχέσης.

| 8.12 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί κεφαλαιώδους σημασίας να αποτελούν τα μέτρα σχετικά με τον τρόπο καταπολέμησης της αδήλωτης εργασίας αντικείμενο συνεχούς διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών εταίρων του εν λόγω τομέα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου (11). |
| --- | --- |

8.12

Η ΕΟΚΕ θεωρεί κεφαλαιώδους σημασίας να αποτελούν τα μέτρα σχετικά με τον τρόπο καταπολέμησης της αδήλωτης εργασίας αντικείμενο συνεχούς διαλόγου μεταξύ των κοινωνικών εταίρων του εν λόγω τομέα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κοινωνικού διαλόγου (11).

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα "Φορολογικοί και χρηματοπιστωτικοί παράδεισοι", σημεία 3.25 και 3.26, ΕΕ C 229 της 31.7.2012, σ. 7.

1

(2)  Η έκθεση με θέμα “Comparison Tools” (εργαλεία σύγκρισης) υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής για τους Καταναλωτές που πραγματοποιήθηκε στις 18 Μαρτίου 2013.

2

(3)  Ανακοίνωση με τίτλο «Οικοδομώντας την ενιαία αγορά για πράσινα προϊόντα», η οποία εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 9 Απριλίου 2013.

3

(4)  Παραδείγματα πληροφοριών που μετατράπηκαν σε γνώσεις: προέλευση του κρέατος και οργάνωση του εν λόγω κλάδου· εδαφική κάλυψη του σήματος της κινητής τηλεφωνίας· η «μηδενική χιλιομετρική απόσταση» στον τομέα των γεωργικών ειδών διατροφής.

4

(5)  Γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα «Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές / αλυσίδα εφοδιασμού» (Βλέπε σελίδα 26 της παρούσας Επίσημης Εφημερίδας).

5

(6)  Γνωμοδότηση ΕΟΚΕ με θέμα «Πρόληψη και μείωση της σπατάλης τροφίμων», εισηγητής: ο κ. Somville ΕΕ C της 6.6.2013, σ. 46.

6

(7)  ΕΕ C 198 της 10.07.2013 σ. 77 και ΕΕ C 204 της 09.08.2008, σ. 47.

7

(8)  ΕΕ C 351 της 15.11.2012, σελ. 52.

8

(9)  Το 32 % του εργατικού δυναμικού είτε δεν είναι εξειδικευμένο είτε διαθέτει μόνο μερική εξειδίκευση, έναντι του συνολικού μέσου όρου που ανέρχεται σε 27 %· το 15 % των εργαζομένων στον εν λόγω τομέα είναι κάτω των 24 ετών, έναντι του συνολικού μέσου όρου που ανέρχεται σε 9 %· επίσης, το 60 % των εργαζομένων είναι γυναίκες.

9

(10)  Σε ορισμένες χώρες, όπως π.χ. στην Ιταλία και στη Γαλλία, έχουν αποκτηθεί σημαντικές εμπειρίες χάρη σε διεπαγγελματικά ταμεία για τη χρηματοδότηση της κατάρτισης στο πλαίσιο διμερών οργάνων ή επιτροπών ίσης εκπροσώπησης.

10

(11)  Κοινή δήλωση των οργανώσεων UNI-Europa Εμπορίου και Eurocommerce, με ημερομηνία 24 Απριλίου 2012.

11

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/26 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/26

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πράσινη βίβλος για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην αλυσίδα εφοδιασμού από επιχείρηση σε επιχείρηση τροφίμων και άλλων καταναλωτικών προϊόντων στην Ευρώπη»

COM(2013) 37 final

2013/C 327/06

Εισηγητής: ο κ. Igor ŠARMÍR

Στις 18 Μαρτίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα:

Πράσινη βίβλος για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές στην αλυσίδα εφοδιασμού από επιχείρηση σε επιχείρηση τροφίμων και άλλων καταναλωτικών προϊόντων στην Ευρώπη

COM(2013) 37 final.

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 27 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 140 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 9 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ λαμβάνει γνώση της Πράσινης Βίβλου που εξέδωσε Ευρωπαϊκή Επιτροπής και που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης. Φρονεί δε ότι αντανακλά μια θετική και σημαντική στροφή ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή προσεγγίζει το ζήτημα των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών (ΑθΕΠ). |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ λαμβάνει γνώση της Πράσινης Βίβλου που εξέδωσε Ευρωπαϊκή Επιτροπής και που αποτελεί το αντικείμενο της παρούσας γνωμοδότησης. Φρονεί δε ότι αντανακλά μια θετική και σημαντική στροφή ως προς τον τρόπο με τον οποίο η Επιτροπή προσεγγίζει το ζήτημα των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών (ΑθΕΠ).

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η χρήση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών δεν είναι μόνον «άδικη» ή «ανήθικη», αλλά και αντίθετη προς τις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου καθώς και από την άποψη της προσφοράς και ζήτησης. Δεδομένου, μάλιστα, ότι ισοδυναμεί, στην πραγματικότητα, με κατάχρηση σημαντικής ισχυρότερης θέσης στην αγορά, η ΕΟΚΕ συνιστά τη χρήση του όρου «καταχρηστικές εμπορικές πρακτικές», η οποία χρησιμοποιείται συστηματικά στη γαλλική και στην αγγλική γλώσσα. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η χρήση αθέμιτων εμπορικών πρακτικών δεν είναι μόνον «άδικη» ή «ανήθικη», αλλά και αντίθετη προς τις θεμελιώδεις αρχές του δικαίου καθώς και από την άποψη της προσφοράς και ζήτησης. Δεδομένου, μάλιστα, ότι ισοδυναμεί, στην πραγματικότητα, με κατάχρηση σημαντικής ισχυρότερης θέσης στην αγορά, η ΕΟΚΕ συνιστά τη χρήση του όρου «καταχρηστικές εμπορικές πρακτικές», η οποία χρησιμοποιείται συστηματικά στη γαλλική και στην αγγλική γλώσσα.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι σημερινές διαστάσεις των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών είναι αποτέλεσμα κυρίως των συγχωνεύσεων και των εξαγορών που έχουν λάβει χώρα τις τελευταίες δεκαετίες. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι σημερινές διαστάσεις των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών είναι αποτέλεσμα κυρίως των συγχωνεύσεων και των εξαγορών που έχουν λάβει χώρα τις τελευταίες δεκαετίες.

| 1.4 | Κατά την ΕΟΚΕ, τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα του Φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη βελτίωση της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού είναι ασαφής και οι προσεγγίσεις που προτείνονται δεν επαρκούν για την επίλυση του προβλήματος των αθέμιτων πρακτικών. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει περαιτέρω πρωτοβουλίες. |
| --- | --- |

1.4

Κατά την ΕΟΚΕ, τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα του Φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη βελτίωση της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού είναι ασαφής και οι προσεγγίσεις που προτείνονται δεν επαρκούν για την επίλυση του προβλήματος των αθέμιτων πρακτικών. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει περαιτέρω πρωτοβουλίες.

| 1.5 | Μολονότι η ΕΟΚΕ δεν έχει καμία αμφιβολία ότι αθέμιτες πρακτικές ενδέχεται να προκύψουν σε οποιοδήποτε είδος συμβατικής σχέσης, είναι πεπεισμένη ότι τα πράγματα είναι ιδιαίτερα σοβαρά όταν πρόκειται για συναλλαγές, αφενός, μεταξύ σούπερ μάρκετ και, αφετέρου, ΜμΕ των κλάδων γεωργίας και τροφίμων. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, υπάρχουν μορφές και βαθμοί κατάχρησης που δεν παρουσιάζονται σε άλλους τομείς. |
| --- | --- |

1.5

Μολονότι η ΕΟΚΕ δεν έχει καμία αμφιβολία ότι αθέμιτες πρακτικές ενδέχεται να προκύψουν σε οποιοδήποτε είδος συμβατικής σχέσης, είναι πεπεισμένη ότι τα πράγματα είναι ιδιαίτερα σοβαρά όταν πρόκειται για συναλλαγές, αφενός, μεταξύ σούπερ μάρκετ και, αφετέρου, ΜμΕ των κλάδων γεωργίας και τροφίμων. Στην συγκεκριμένη περίπτωση, υπάρχουν μορφές και βαθμοί κατάχρησης που δεν παρουσιάζονται σε άλλους τομείς.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει ιδιαίτερη ικανοποίηση που η Επιτροπή αμφισβητεί ρητά, στην Πράσινη Βίβλο, την ύπαρξη πραγματικής συμβατικής ελευθερίας στις περιπτώσεις όπου οι σχέσεις είναι πολύ άνισες, συμφωνώντας, κατά συνέπεια, με την άποψη της ΕΟΚΕ. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ εκφράζει ιδιαίτερη ικανοποίηση που η Επιτροπή αμφισβητεί ρητά, στην Πράσινη Βίβλο, την ύπαρξη πραγματικής συμβατικής ελευθερίας στις περιπτώσεις όπου οι σχέσεις είναι πολύ άνισες, συμφωνώντας, κατά συνέπεια, με την άποψη της ΕΟΚΕ.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει ότι η Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής αποτυπώνει πολύ καλά την ουσία και τους βασικούς τύπους αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Ωστόσο, πιστεύει ακράδαντα ότι η Επιτροπή θα πρέπει να παράσχει ενιαίο ορισμό των ΑθΕΠ, παρόμοιο με αυτόν που παρατίθεται στην οδηγία 2005/29/ΕΚ, δεδομένου ότι οι πρακτικές για τις οποίες γίνεται λόγος στην Πράσινη Βίβλο παρουσιάζουν κάποιες ομοιότητες με τις «παραπλανητικές πρακτικές μάρκετινγκ» (1). |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ διαπιστώνει ότι η Πράσινη Βίβλος της Επιτροπής αποτυπώνει πολύ καλά την ουσία και τους βασικούς τύπους αθέμιτων εμπορικών πρακτικών. Ωστόσο, πιστεύει ακράδαντα ότι η Επιτροπή θα πρέπει να παράσχει ενιαίο ορισμό των ΑθΕΠ, παρόμοιο με αυτόν που παρατίθεται στην οδηγία 2005/29/ΕΚ, δεδομένου ότι οι πρακτικές για τις οποίες γίνεται λόγος στην Πράσινη Βίβλο παρουσιάζουν κάποιες ομοιότητες με τις «παραπλανητικές πρακτικές μάρκετινγκ» (1).

| 1.8 | Οι ΑθΕΠ έχουν μεγαλύτερη σημασία όταν επικρατεί «κλίμα φόβου», δηλαδή όταν το ασθενέστερο συμβαλλόμενο μέρος φοβάται μην χάσει την πελατεία του ισχυρότερου μέρους. Αυτό συμβαίνει, μεταξύ άλλων, όταν οι μεγάλοι λιανοπωλητές ασκούν μεγάλη πίεση στους προμηθευτές τους και/ή μετακυλύουν υψηλές τιμές στους άλλους λιανοπωλητές, και κατά συνέπεια στους καταναλωτές. |
| --- | --- |

1.8

Οι ΑθΕΠ έχουν μεγαλύτερη σημασία όταν επικρατεί «κλίμα φόβου», δηλαδή όταν το ασθενέστερο συμβαλλόμενο μέρος φοβάται μην χάσει την πελατεία του ισχυρότερου μέρους. Αυτό συμβαίνει, μεταξύ άλλων, όταν οι μεγάλοι λιανοπωλητές ασκούν μεγάλη πίεση στους προμηθευτές τους και/ή μετακυλύουν υψηλές τιμές στους άλλους λιανοπωλητές, και κατά συνέπεια στους καταναλωτές.

| 1.9 | Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, οι συνέπειες των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών δεν περιορίζονται στις διεπιχειρησιακές συναλλαγές, ούτε επηρεάζουν αποκλειστικά τα ασθενέστερα συμβαλλόμενα μέρη. Θύματα είναι και οι καταναλωτές, όπως και τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα –γεγονός που επισημαίνεται ανεπαρκώς στην Πράσινη Βίβλο. |
| --- | --- |

1.9

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, οι συνέπειες των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών δεν περιορίζονται στις διεπιχειρησιακές συναλλαγές, ούτε επηρεάζουν αποκλειστικά τα ασθενέστερα συμβαλλόμενα μέρη. Θύματα είναι και οι καταναλωτές, όπως και τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα –γεγονός που επισημαίνεται ανεπαρκώς στην Πράσινη Βίβλο.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι νόμοι που αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει για τον περιορισμό των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αντανακλούν το γεγονός ότι η σημερινή κατάσταση είναι απαράδεκτη. Μολονότι οι νόμοι αυτοί δεν έφεραν, για διάφορους λόγους, ικανοποιητικά αποτελέσματα, θα ήταν λάθος να ισχυριστούμε ότι δεν έχει επιτευχθεί τίποτε. Μία επιτυχία, π.χ., είναι η μεγαλύτερη διαφάνεια κατά την κατανομή των οφελών, καθώς και η κατάργηση των πλέον προκλητικών περιπτώσεων εξωφρενικών πρακτικών. |
| --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι νόμοι που αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει για τον περιορισμό των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αντανακλούν το γεγονός ότι η σημερινή κατάσταση είναι απαράδεκτη. Μολονότι οι νόμοι αυτοί δεν έφεραν, για διάφορους λόγους, ικανοποιητικά αποτελέσματα, θα ήταν λάθος να ισχυριστούμε ότι δεν έχει επιτευχθεί τίποτε. Μία επιτυχία, π.χ., είναι η μεγαλύτερη διαφάνεια κατά την κατανομή των οφελών, καθώς και η κατάργηση των πλέον προκλητικών περιπτώσεων εξωφρενικών πρακτικών.

| 1.11 | Η ΕΟΚΕ, μολονότι δεν έχει κανένα λόγο να πιστεύει ότι η υιοθέτηση αυτών των νόμων από τα κράτη μέλη είναι επιζήμια για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στην ΕΕ, θεωρεί ότι δεν αποκλείεται να προκύψουν περιορισμοί. Κανένας, εντούτοις, από αυτούς τους νόμους δεν έχει προστατευτικό χαρακτήρα, οι δε νόμοι εφαρμόζονται εξίσου τόσο στις εγχώριες επιχειρήσεις όσο και σε εκείνες των άλλων κρατών μελών. |
| --- | --- |

1.11

Η ΕΟΚΕ, μολονότι δεν έχει κανένα λόγο να πιστεύει ότι η υιοθέτηση αυτών των νόμων από τα κράτη μέλη είναι επιζήμια για την ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων στην ΕΕ, θεωρεί ότι δεν αποκλείεται να προκύψουν περιορισμοί. Κανένας, εντούτοις, από αυτούς τους νόμους δεν έχει προστατευτικό χαρακτήρα, οι δε νόμοι εφαρμόζονται εξίσου τόσο στις εγχώριες επιχειρήσεις όσο και σε εκείνες των άλλων κρατών μελών.

| 1.12 | Η ΕΟΚΕ συνιστά οποιοσδήποτε περαιτέρω προβληματισμός ως προς το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των ΑθΕΠ να έχει ως αφετηρία την απουσία συμβατικής ελευθερίας που χαρακτηρίζει ορισμένες σχέσεις. |
| --- | --- |

1.12

Η ΕΟΚΕ συνιστά οποιοσδήποτε περαιτέρω προβληματισμός ως προς το πώς θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα των ΑθΕΠ να έχει ως αφετηρία την απουσία συμβατικής ελευθερίας που χαρακτηρίζει ορισμένες σχέσεις.

| 1.13 | Η ΕΟΚΕ συνιστά οποιεσδήποτε προτάσεις διατυπωθούν στο μέλλον για τη ρύθμιση άνισων εμπορικών σχέσεων να λάβουν υπόψη τον «παράγοντα φόβου». Θα πρέπει να διασφαλισθεί η απαραίτητη ισορροπία μεταξύ των συμβαλλομένων μερών ούτως ώστε να υιοθετούν θεμιτή στάση στις μεταξύ τους σχέσεις. Για το λόγο αυτό, κύριος στόχος του κανονισμού για τις ΑθΕΠ δεν πρέπει να είναι η προστασία μόνο του ασθενέστερου συμβαλλομένου, αλλά και του εθνικού οικονομικού συμφέροντος. Με τον τρόπο αυτό, οι θιγόμενοι προμηθευτές τροφίμων, π.χ., δεν θα χρειάζεται να λαμβάνουν ενεργά μέρος σε τυχόν διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες. |
| --- | --- |

1.13

Η ΕΟΚΕ συνιστά οποιεσδήποτε προτάσεις διατυπωθούν στο μέλλον για τη ρύθμιση άνισων εμπορικών σχέσεων να λάβουν υπόψη τον «παράγοντα φόβου». Θα πρέπει να διασφαλισθεί η απαραίτητη ισορροπία μεταξύ των συμβαλλομένων μερών ούτως ώστε να υιοθετούν θεμιτή στάση στις μεταξύ τους σχέσεις. Για το λόγο αυτό, κύριος στόχος του κανονισμού για τις ΑθΕΠ δεν πρέπει να είναι η προστασία μόνο του ασθενέστερου συμβαλλομένου, αλλά και του εθνικού οικονομικού συμφέροντος. Με τον τρόπο αυτό, οι θιγόμενοι προμηθευτές τροφίμων, π.χ., δεν θα χρειάζεται να λαμβάνουν ενεργά μέρος σε τυχόν διοικητικές και δικαστικές διαδικασίες.

| 1.14 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία που να απαγορεύει τις ΑθΕΠ. Οι σχετικές εργασίες θα πρέπει να βασιστούν σε έναν ενδεικτικό κατάλογο με τις πιο χαρακτηριστικές πρακτικές αυτού του είδους τις οποίες χρησιμοποιεί το ισχυρότερο συμβαλλόμενο μέρος και οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για να μεταφέρουν τις δικές του συνήθεις δαπάνες και τους αντίστοιχους κινδύνους στο ασθενέστερο μέρος. |
| --- | --- |

1.14

Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία που να απαγορεύει τις ΑθΕΠ. Οι σχετικές εργασίες θα πρέπει να βασιστούν σε έναν ενδεικτικό κατάλογο με τις πιο χαρακτηριστικές πρακτικές αυτού του είδους τις οποίες χρησιμοποιεί το ισχυρότερο συμβαλλόμενο μέρος και οι οποίες έχουν σχεδιαστεί για να μεταφέρουν τις δικές του συνήθεις δαπάνες και τους αντίστοιχους κινδύνους στο ασθενέστερο μέρος.

| 1.15 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί με τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού για την χάραξη –με βάση την πραγματική εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών– μιας ριζικής αναθεώρησης των σημερινών, εμφανώς παρωχημένων, κανόνων ανταγωνισμού, ώστε να εξασφαλιστεί ένας θεμιτός ανταγωνισμός που θα στηρίζεται και στη δίκαιη ανταλλαγή ουσιαστικών πληροφοριών στον κλάδο αυτό προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη όλες οι δεσπόζουσες θέσεις. |
| --- | --- |

1.15

Η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργαστεί με τις εθνικές αρχές ανταγωνισμού για την χάραξη –με βάση την πραγματική εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών– μιας ριζικής αναθεώρησης των σημερινών, εμφανώς παρωχημένων, κανόνων ανταγωνισμού, ώστε να εξασφαλιστεί ένας θεμιτός ανταγωνισμός που θα στηρίζεται και στη δίκαιη ανταλλαγή ουσιαστικών πληροφοριών στον κλάδο αυτό προκειμένου να λαμβάνονται υπόψη όλες οι δεσπόζουσες θέσεις.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Η Πράσινη Βίβλος προβαίνει σε διάκριση μεταξύ, αφενός, αλυσίδων εφοδιασμού/διανομής τροφίμων και, αφετέρου, αλυσίδων εφοδιασμού/διανομής μη τροφίμων, διάκριση απολύτως δικαιολογημένη, δεδομένου ότι οι πρώτες έχουν τα δικά τους ξεχωριστά χαρακτηριστικά σε σχέση με τις άλλες. |
| --- | --- |

2.1

Η Πράσινη Βίβλος προβαίνει σε διάκριση μεταξύ, αφενός, αλυσίδων εφοδιασμού/διανομής τροφίμων και, αφετέρου, αλυσίδων εφοδιασμού/διανομής μη τροφίμων, διάκριση απολύτως δικαιολογημένη, δεδομένου ότι οι πρώτες έχουν τα δικά τους ξεχωριστά χαρακτηριστικά σε σχέση με τις άλλες.

| 2.2 | Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, διάφορες εταιρείες που ανήκουν σε αλυσίδες εφοδιασμού/διανομής προέβησαν, μεταξύ τους, σε ουσιαστική ενοποίηση, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία διαρθρώσεων που, στην πραγματικότητα, είναι ολιγοπώλια. Όσον αφορά, πιο συγκεκριμένα, τις αλυσίδες εφοδιασμού/διανομής τροφίμων, αυτό ισχύει ιδιαίτερα στον τομέα λιανικής πώλησης, κάπως λιγότερο στη βιομηχανία επεξεργασίας τροφίμων και ακόμη λιγότερο στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων. Αυτό έχει προκαλέσει μεγάλες ανισορροπίες στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, δεδομένου ότι τα ολιγοπώλια έχουν τεράστια διαπραγματευτική δύναμη έναντι των εμπορικών εταίρων τους, οι οποίοι είναι πολύ περισσότερο κατακερματισμένοι. |
| --- | --- |

2.2

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, διάφορες εταιρείες που ανήκουν σε αλυσίδες εφοδιασμού/διανομής προέβησαν, μεταξύ τους, σε ουσιαστική ενοποίηση, πράγμα που είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία διαρθρώσεων που, στην πραγματικότητα, είναι ολιγοπώλια. Όσον αφορά, πιο συγκεκριμένα, τις αλυσίδες εφοδιασμού/διανομής τροφίμων, αυτό ισχύει ιδιαίτερα στον τομέα λιανικής πώλησης, κάπως λιγότερο στη βιομηχανία επεξεργασίας τροφίμων και ακόμη λιγότερο στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων. Αυτό έχει προκαλέσει μεγάλες ανισορροπίες στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, δεδομένου ότι τα ολιγοπώλια έχουν τεράστια διαπραγματευτική δύναμη έναντι των εμπορικών εταίρων τους, οι οποίοι είναι πολύ περισσότερο κατακερματισμένοι.

| 2.3 | Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι οι διαρθρωτικές ανισορροπίες που έχουν προκύψει έχουν οδηγήσει, σε ορισμένες περιπτώσεις, στη χρήση ΑθΕΠ, οι δε πρακτικές αυτές συχνά όχι μόνον είναι αντίθετες προς την αμεροληψία, την εντιμότητα και την ηθική, αλλά και παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές του δικαίου. |
| --- | --- |

2.3

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι οι διαρθρωτικές ανισορροπίες που έχουν προκύψει έχουν οδηγήσει, σε ορισμένες περιπτώσεις, στη χρήση ΑθΕΠ, οι δε πρακτικές αυτές συχνά όχι μόνον είναι αντίθετες προς την αμεροληψία, την εντιμότητα και την ηθική, αλλά και παραβιάζουν θεμελιώδεις αρχές του δικαίου.

| 2.4 | Η Πράσινη Βίβλος σφάλλει όταν αναφέρει ότι το ζήτημα των ΑθΕΠ συζητήθηκε για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο μόλις το 2009. Αυτό είναι το έτος κατά το οποίο συμπεριελήφθη για πρώτη φορά στην επίσημη ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ήδη από το 2005, ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή είχε εκδώσει μια σημαντική γνωμοδότηση (2) η οποία –σε μια εποχή στην οποία το ζήτημα των ΑθΕΠ ήταν ακόμη ταμπού– τόνιζε και επέκρινε ορισμένες αρνητικές πτυχές της συμπεριφοράς των αλυσίδων λιανικής πώλησης. Πρέπει επίσης να γίνει μνεία του σημαντικού ρόλου που διαδραμάτισε η Γραπτή δήλωση σχετικά με τη διερεύνηση και την αντιμετώπιση της κατάχρησης εξουσίας μεγάλων σουπερμάρκετ που αναπτύσσουν δραστηριότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση
   (3), με την οποία ζητείται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διορθωθεί η κατάσταση. |
| --- | --- |

2.4

Η Πράσινη Βίβλος σφάλλει όταν αναφέρει ότι το ζήτημα των ΑθΕΠ συζητήθηκε για πρώτη φορά σε ευρωπαϊκό επίπεδο μόλις το 2009. Αυτό είναι το έτος κατά το οποίο συμπεριελήφθη για πρώτη φορά στην επίσημη ατζέντα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ήδη από το 2005, ωστόσο, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή είχε εκδώσει μια σημαντική γνωμοδότηση (2) η οποία –σε μια εποχή στην οποία το ζήτημα των ΑθΕΠ ήταν ακόμη ταμπού– τόνιζε και επέκρινε ορισμένες αρνητικές πτυχές της συμπεριφοράς των αλυσίδων λιανικής πώλησης. Πρέπει επίσης να γίνει μνεία του σημαντικού ρόλου που διαδραμάτισε η Γραπτή δήλωση σχετικά με τη διερεύνηση και την αντιμετώπιση της κατάχρησης εξουσίας μεγάλων σουπερμάρκετ που αναπτύσσουν δραστηριότητες στην Ευρωπαϊκή Ένωση
   (3), με την οποία ζητείται απευθείας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να διορθωθεί η κατάσταση.

| 2.5 | Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, τα μέχρι τώρα αποτελέσματα του Φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη βελτίωση της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού είναι κάπως αβέβαια, δεδομένου ότι το προτεινόμενο πλαίσιο εφαρμογής ορθών πρακτικών δεν επέτυχε να οδηγήσει σε σύμπτωση απόψεων ως προς την αντιμετώπιση των ΑθΕΠ, γεγονός για το οποίο τρεις ευρωπαίοι Επίτροποι, μεταξύ άλλων, εξέφρασαν τη λύπη τους (4). |
| --- | --- |

2.5

Κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, τα μέχρι τώρα αποτελέσματα του Φόρουμ υψηλού επιπέδου για τη βελτίωση της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού είναι κάπως αβέβαια, δεδομένου ότι το προτεινόμενο πλαίσιο εφαρμογής ορθών πρακτικών δεν επέτυχε να οδηγήσει σε σύμπτωση απόψεων ως προς την αντιμετώπιση των ΑθΕΠ, γεγονός για το οποίο τρεις ευρωπαίοι Επίτροποι, μεταξύ άλλων, εξέφρασαν τη λύπη τους (4).

| 2.6 | Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού (ΕΔΑ) επιβεβαιώνει ότι η χρήση ΑθΕΠ είναι μια πραγματικότητα, ειδικά στον τομέα των τροφίμων. Αυτό είναι σύμφωνο με την πεποίθηση της ΕΟΚΕ ότι η κατάχρηση της ισχυρότερης οικονομικής θέσης των σούπερ μάρκετ έναντι των ΜμΕ παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων είναι σοβαρότερη, σε τάξεις μεγέθους, από τις περιπτώσεις κατάχρησης που παρατηρούνται σε άλλες συμβατικές σχέσεις. Το γεγονός ότι επί σειρά ετών διαμαρτύρονται μόνον οι προμηθευτές τροφίμων που διοχετεύουν τα προϊόντα τους σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης και κανένας άλλος, είναι μια επιπλέον απόδειξη ότι αυτό αληθεύει. |
| --- | --- |

2.6

Το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Ανταγωνισμού (ΕΔΑ) επιβεβαιώνει ότι η χρήση ΑθΕΠ είναι μια πραγματικότητα, ειδικά στον τομέα των τροφίμων. Αυτό είναι σύμφωνο με την πεποίθηση της ΕΟΚΕ ότι η κατάχρηση της ισχυρότερης οικονομικής θέσης των σούπερ μάρκετ έναντι των ΜμΕ παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων είναι σοβαρότερη, σε τάξεις μεγέθους, από τις περιπτώσεις κατάχρησης που παρατηρούνται σε άλλες συμβατικές σχέσεις. Το γεγονός ότι επί σειρά ετών διαμαρτύρονται μόνον οι προμηθευτές τροφίμων που διοχετεύουν τα προϊόντα τους σε μεγάλες αλυσίδες λιανικής πώλησης και κανένας άλλος, είναι μια επιπλέον απόδειξη ότι αυτό αληθεύει.

| 2.7 | Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπόψη τη δήλωση της Επιτροπής ότι οι ΑθΕΠ είναι επιβλαβείς για αυτήν καθεαυτή την οικονομία της ΕΕ και όχι μόνον για τις διεπιχειρησιακές συμβατικές σχέσεις. |
| --- | --- |

2.7

Η ΕΟΚΕ λαμβάνει υπόψη τη δήλωση της Επιτροπής ότι οι ΑθΕΠ είναι επιβλαβείς για αυτήν καθεαυτή την οικονομία της ΕΕ και όχι μόνον για τις διεπιχειρησιακές συμβατικές σχέσεις.

3.   Ορισμός των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών

3.1   Η έννοια των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών

| 3.1.1 | Μέχρι στιγμής, δεν έχει τεθεί επισήμως υπό αμφισβήτηση η ύπαρξη συμβατικής ελευθερίας στις εμπορικές σχέσεις –ούτε καν μεταξύ σούπερ μάρκετ και ΜμΕ παραγωγής τροφίμων. Μέχρι πρόσφατα, η διασφάλιση της ελευθερίας αυτής αποτελούσε ένα από τα κύρια επιχειρήματα –όχι μόνον των σούπερ μάρκετ, αλλά και των δημόσιων αρχών– κατά της ρύθμισης των ΑθΕΠ, η οποία, υποτίθεται, θα περιόριζε αυτήν την ελευθερία. Η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ σημαντικό το γεγονός ότι στην Πράσινη Βίβλο η θέση αυτή εγκαταλείπεται και αναγνωρίζεται πλέον ρητά ότι δεν υφίσταται πραγματική συμβατική ελευθερία όταν υπάρχει έντονη ανισότητα στην οικονομική ισχύ των δύο αντισυμβαλλομένων μερών. |
| --- | --- |

3.1.1

Μέχρι στιγμής, δεν έχει τεθεί επισήμως υπό αμφισβήτηση η ύπαρξη συμβατικής ελευθερίας στις εμπορικές σχέσεις –ούτε καν μεταξύ σούπερ μάρκετ και ΜμΕ παραγωγής τροφίμων. Μέχρι πρόσφατα, η διασφάλιση της ελευθερίας αυτής αποτελούσε ένα από τα κύρια επιχειρήματα –όχι μόνον των σούπερ μάρκετ, αλλά και των δημόσιων αρχών– κατά της ρύθμισης των ΑθΕΠ, η οποία, υποτίθεται, θα περιόριζε αυτήν την ελευθερία. Η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ σημαντικό το γεγονός ότι στην Πράσινη Βίβλο η θέση αυτή εγκαταλείπεται και αναγνωρίζεται πλέον ρητά ότι δεν υφίσταται πραγματική συμβατική ελευθερία όταν υπάρχει έντονη ανισότητα στην οικονομική ισχύ των δύο αντισυμβαλλομένων μερών.

| 3.1.2 | Κατά την ΕΟΚΕ, η αναγνώριση ότι δεν υφίσταται συμβατική ελευθερία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική αναζήτηση ολοκληρωμένων λύσεων για τα προβλήματα που οφείλονται στις ανισορροπίες που εντοπίζονται στο δίκτυο προμήθειας/διανομής, κυρίως δε στην περίπτωση των τροφίμων. |
| --- | --- |

3.1.2

Κατά την ΕΟΚΕ, η αναγνώριση ότι δεν υφίσταται συμβατική ελευθερία αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική αναζήτηση ολοκληρωμένων λύσεων για τα προβλήματα που οφείλονται στις ανισορροπίες που εντοπίζονται στο δίκτυο προμήθειας/διανομής, κυρίως δε στην περίπτωση των τροφίμων.

| 3.1.3 | Σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδίδει πολύ καλά την ουσία και τα κύρια είδη ΑθΕΠ. Στις σχέσεις, ιδίως, μεταξύ σούπερ μάρκετ και προμηθευτών τροφίμων, το ασθενέστερο συμβαλλόμενο μέρος δεν έχει καμία πραγματική εναλλακτική λύση, δεδομένου ότι οι μεγάλοι πελάτες είναι πολύ λίγοι στην αγορά και, το πιο σημαντικό, αντιμετωπίζουν όλοι τους προμηθευτές κατά πολύ παρόμοιο τρόπο. |
| --- | --- |

3.1.3

Σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποδίδει πολύ καλά την ουσία και τα κύρια είδη ΑθΕΠ. Στις σχέσεις, ιδίως, μεταξύ σούπερ μάρκετ και προμηθευτών τροφίμων, το ασθενέστερο συμβαλλόμενο μέρος δεν έχει καμία πραγματική εναλλακτική λύση, δεδομένου ότι οι μεγάλοι πελάτες είναι πολύ λίγοι στην αγορά και, το πιο σημαντικό, αντιμετωπίζουν όλοι τους προμηθευτές κατά πολύ παρόμοιο τρόπο.

| 3.1.4 | Πολλά παραδείγματα ΑθΕΠ που αναφέρονται στην Πράσινη Βίβλο αποκαλύπτουν ότι ορισμένοι αγοραστές δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν οποιοδήποτε μέσο προκειμένου να εξασφαλίσουν πρόσθετα και εντελώς αδικαιολόγητα οφέλη σε βάρος του άλλου μέρους. Μια ιδιαίτερη μορφή τέτοιας πρακτικής είναι η πληρωμή για εικονικές ή μη ζητηθείσες υπηρεσίες που δεν έχουν καμία αξία για το άλλο μέρος. |
| --- | --- |

3.1.4

Πολλά παραδείγματα ΑθΕΠ που αναφέρονται στην Πράσινη Βίβλο αποκαλύπτουν ότι ορισμένοι αγοραστές δεν διστάζουν να χρησιμοποιήσουν οποιοδήποτε μέσο προκειμένου να εξασφαλίσουν πρόσθετα και εντελώς αδικαιολόγητα οφέλη σε βάρος του άλλου μέρους. Μια ιδιαίτερη μορφή τέτοιας πρακτικής είναι η πληρωμή για εικονικές ή μη ζητηθείσες υπηρεσίες που δεν έχουν καμία αξία για το άλλο μέρος.

| 3.1.5 | Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:






  — | Ερώτηση 1: Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η Πράσινη Βίβλος θα πρέπει να συμπεριλάβει έναν ορισμό των ΑθΕΠ παρόμοιο με αυτόν που έχει ήδη δοθεί στην οδηγία 2005/29/ΕΚ. Συμφωνεί, ωστόσο, με τα στοιχεία και τις παραμέτρους που, κατά την Πράσινη Βίβλο, συνιστούν τις περιπτώσεις στις οποίες γίνεται χρήση ΑθΕΠ. |
| --- | --- | --- |

3.1.5

Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:

—

Ερώτηση 1: Η ΕΟΚΕ είναι της γνώμης ότι η Πράσινη Βίβλος θα πρέπει να συμπεριλάβει έναν ορισμό των ΑθΕΠ παρόμοιο με αυτόν που έχει ήδη δοθεί στην οδηγία 2005/29/ΕΚ. Συμφωνεί, ωστόσο, με τα στοιχεία και τις παραμέτρους που, κατά την Πράσινη Βίβλο, συνιστούν τις περιπτώσεις στις οποίες γίνεται χρήση ΑθΕΠ.

| — | Ερώτηση 3: Η έννοια ΑθΕΠ δεν πρέπει να περιορίζεται στις συμβατικές διαπραγματεύσεις, αλλά θα πρέπει να καλύπτει ολόκληρο το φάσμα της εμπορικής σχέσης. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 3: Η έννοια ΑθΕΠ δεν πρέπει να περιορίζεται στις συμβατικές διαπραγματεύσεις, αλλά θα πρέπει να καλύπτει ολόκληρο το φάσμα της εμπορικής σχέσης.

| — | Ερώτηση 4: Θεωρητικά, χρήση ΑθΕΠ μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού/διανομής, αλλά με την υπό συζήτηση μορφή διαπιστώνεται μόνον στις σχέσεις μεταξύ σούπερ μάρκετ και ΜμΕ παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη, π.χ., ότι πολυεθνικές εταιρείες τροφίμων –οι οποίες είναι επίσης ολιγοπώλια– ζητούν από προμηθευτές τους να καταρτίζουν κατάλογο με δικαιώματα ή πληρωμές για εικονικές υπηρεσίες. Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να αναφερθούν οι περιπτώσεις στις οποίες πολυεθνικές εταιρείες τροφίμων προμηθεύουν τα (επιθυμητά) προϊόντα τους υπό τον όρο ότι δεν θα διατίθενται παρόμοια προϊόντα ανταγωνιστών τους. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 4: Θεωρητικά, χρήση ΑθΕΠ μπορεί να γίνει σε οποιοδήποτε στάδιο της αλυσίδας εφοδιασμού/διανομής, αλλά με την υπό συζήτηση μορφή διαπιστώνεται μόνον στις σχέσεις μεταξύ σούπερ μάρκετ και ΜμΕ παραγωγής και επεξεργασίας τροφίμων. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη, π.χ., ότι πολυεθνικές εταιρείες τροφίμων –οι οποίες είναι επίσης ολιγοπώλια– ζητούν από προμηθευτές τους να καταρτίζουν κατάλογο με δικαιώματα ή πληρωμές για εικονικές υπηρεσίες. Ωστόσο, θα πρέπει επίσης να αναφερθούν οι περιπτώσεις στις οποίες πολυεθνικές εταιρείες τροφίμων προμηθεύουν τα (επιθυμητά) προϊόντα τους υπό τον όρο ότι δεν θα διατίθενται παρόμοια προϊόντα ανταγωνιστών τους.

| — | Ερώτηση 5: Ο «παράγων φόβος» είναι μια γνωστή πραγματικότητα, ιδίως στις σχέσεις μεταξύ αλυσίδων λιανικού εμπορίου και ΜμΕ παραγωγής τροφίμων. Πηγάζει από την ρητή ή έμμεση απειλή της διακοπής των εμπορικών συναλλαγών με τον προμηθευτή και από τις συνακόλουθες σοβαρές οικονομικές δυσκολίες που το γεγονός αυτό δημιουργεί στον προμηθευτή. Τυχόν προσπάθεια ρύθμισης των ΑθΕΠ θα πρέπει να λάβει υπόψη αυτόν τον «παράγοντα φόβου», διότι ακυρώνει κάθε προσδοκία να διαμαρτυρηθεί ο προμηθευτής ή ακόμη και να παράσχει στοιχεία, σε περίπτωση διοικητικής ή δικαστικής διαδικασίας. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 5: Ο «παράγων φόβος» είναι μια γνωστή πραγματικότητα, ιδίως στις σχέσεις μεταξύ αλυσίδων λιανικού εμπορίου και ΜμΕ παραγωγής τροφίμων. Πηγάζει από την ρητή ή έμμεση απειλή της διακοπής των εμπορικών συναλλαγών με τον προμηθευτή και από τις συνακόλουθες σοβαρές οικονομικές δυσκολίες που το γεγονός αυτό δημιουργεί στον προμηθευτή. Τυχόν προσπάθεια ρύθμισης των ΑθΕΠ θα πρέπει να λάβει υπόψη αυτόν τον «παράγοντα φόβου», διότι ακυρώνει κάθε προσδοκία να διαμαρτυρηθεί ο προμηθευτής ή ακόμη και να παράσχει στοιχεία, σε περίπτωση διοικητικής ή δικαστικής διαδικασίας.

3.2   Παραδείγματα αθέμιτων εμπορικών πρακτικών

| 3.2.1 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασίζεται, στην ενότητα αυτή, σε πληροφορίες που προέρχονται από μια σειρά εθνικών αρχών ανταγωνισμού. Εκτός από τα στοιχεία που αναφέρθηκαν ήδη, η ΕΟΚΕ συνιστά ιδιαίτερα τη συνεργασία με τις γαλλικές και τις τσεχικές αρχές, οι οποίες έχουν άμεση εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα, χάρη στην εφαρμογή εθνικών νομοθεσιών περί ΑθΕΠ. Κατά τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεών τους, οι αντιμονοπωλιακές αρχές έχουν το δικαίωμα να εξετάζουν λογιστικά έγγραφα (συμβάσεις, τιμολόγια, εκκαθαριστικά τραπεζικών λογαριασμών κλπ) που μπορούν να αποδείξουν άμεσα τη χρήση ΑθΕΠ. |
| --- | --- |

3.2.1

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βασίζεται, στην ενότητα αυτή, σε πληροφορίες που προέρχονται από μια σειρά εθνικών αρχών ανταγωνισμού. Εκτός από τα στοιχεία που αναφέρθηκαν ήδη, η ΕΟΚΕ συνιστά ιδιαίτερα τη συνεργασία με τις γαλλικές και τις τσεχικές αρχές, οι οποίες έχουν άμεση εμπειρία στον συγκεκριμένο τομέα, χάρη στην εφαρμογή εθνικών νομοθεσιών περί ΑθΕΠ. Κατά τη διεξαγωγή των επιθεωρήσεών τους, οι αντιμονοπωλιακές αρχές έχουν το δικαίωμα να εξετάζουν λογιστικά έγγραφα (συμβάσεις, τιμολόγια, εκκαθαριστικά τραπεζικών λογαριασμών κλπ) που μπορούν να αποδείξουν άμεσα τη χρήση ΑθΕΠ.

| 3.2.2 | Τα παραδείγματα αυτά, που παρέχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ισπανικές και ιρλανδικές αρχές ανταγωνισμού, καταδεικνύουν ότι είναι άστοχο πολλές από τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται να χαρακτηρίζονται απλώς «μη δεοντολογικές», διότι υπερβαίνουν ολοφάνερα τα όρια της νομιμότητας (ιδίως όταν συνυπάρχουν φαινόμενα «παρενόχλησης και εκφοβισμού»). |
| --- | --- |

3.2.2

Τα παραδείγματα αυτά, που παρέχονται από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ισπανικές και ιρλανδικές αρχές ανταγωνισμού, καταδεικνύουν ότι είναι άστοχο πολλές από τις πρακτικές που χρησιμοποιούνται να χαρακτηρίζονται απλώς «μη δεοντολογικές», διότι υπερβαίνουν ολοφάνερα τα όρια της νομιμότητας (ιδίως όταν συνυπάρχουν φαινόμενα «παρενόχλησης και εκφοβισμού»).

3.3   Πιθανές επιπτώσεις των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών

| 3.3.1 | Η χρήση ΑθΕΠ εκ μέρους του ισχυρότερου συμβαλλόμενου μέρους εις βάρος του αδύναμου μέρους έχει αναμφίβολα δυσμενείς επιπτώσεις, με λογικό επακόλουθο την κατάπνιξη των επενδύσεων και της καινοτομίας στο επίπεδο της παραγωγής. Από την άλλη, ο αντίκτυπός τους στους καταναλωτές επισημαίνεται, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, ανεπαρκώς, διότι στην συγκεκριμένη περίπτωση η χρήση ΑθΕΠ μεταφράζεται σε κάτι πολύ περισσότερο από απλή παρεμπόδιση της καινοτομίας. Εξάλλου, η ενότητα αυτή αποσιωπά πλήρως την απειλή που οι ΑθΕΠ συνιστούν για τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα, στα οποία γίνεται κάποια νύξη σε προγενέστερο σημείο της Πράσινης Βίβλου. Η απειλή αυτή είναι πιο εμφανής στις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης όπου τα σούπερ μάρκετ βρίσκονται εξ ολοκλήρου στα χέρια επιχειρήσεων άλλων κρατών μελών. Δεδομένου ότι οι εγχώριοι παραγωγοί τους –η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι ΜμΕ– δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε όρους που συχνά είναι ληστρικοί, το σύνολο του αγροδιατροφικού τομέα αυτής της περιοχής καταρρέει, και χώρες που παραδοσιακά ήταν αυτάρκεις στον τομέα της παραγωγής ειδών διατροφής, έχουν πλέον χάσει, σε μεγάλο βαθμό, την επισιτιστική τους ασφάλεια. Αποτέλεσμα είναι η εγχώρια παραγωγή να αντικαθίσταται με εισαγωγές συχνά πολύ αμφίβολης ποιότητας. |
| --- | --- |

3.3.1

Η χρήση ΑθΕΠ εκ μέρους του ισχυρότερου συμβαλλόμενου μέρους εις βάρος του αδύναμου μέρους έχει αναμφίβολα δυσμενείς επιπτώσεις, με λογικό επακόλουθο την κατάπνιξη των επενδύσεων και της καινοτομίας στο επίπεδο της παραγωγής. Από την άλλη, ο αντίκτυπός τους στους καταναλωτές επισημαίνεται, κατά την άποψη της ΕΟΚΕ, ανεπαρκώς, διότι στην συγκεκριμένη περίπτωση η χρήση ΑθΕΠ μεταφράζεται σε κάτι πολύ περισσότερο από απλή παρεμπόδιση της καινοτομίας. Εξάλλου, η ενότητα αυτή αποσιωπά πλήρως την απειλή που οι ΑθΕΠ συνιστούν για τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα, στα οποία γίνεται κάποια νύξη σε προγενέστερο σημείο της Πράσινης Βίβλου. Η απειλή αυτή είναι πιο εμφανής στις χώρες της Κεντρικής και της Ανατολικής Ευρώπης όπου τα σούπερ μάρκετ βρίσκονται εξ ολοκλήρου στα χέρια επιχειρήσεων άλλων κρατών μελών. Δεδομένου ότι οι εγχώριοι παραγωγοί τους –η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι ΜμΕ– δεν είναι σε θέση να ανταποκριθούν σε όρους που συχνά είναι ληστρικοί, το σύνολο του αγροδιατροφικού τομέα αυτής της περιοχής καταρρέει, και χώρες που παραδοσιακά ήταν αυτάρκεις στον τομέα της παραγωγής ειδών διατροφής, έχουν πλέον χάσει, σε μεγάλο βαθμό, την επισιτιστική τους ασφάλεια. Αποτέλεσμα είναι η εγχώρια παραγωγή να αντικαθίσταται με εισαγωγές συχνά πολύ αμφίβολης ποιότητας.

| 3.3.2 | Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:






  — | Ερώτηση 6: Χρήση ΑθΕΠ γίνεται συστηματικά στον τομέα των τροφίμων, κυρίως από τα σούπερ μάρκετ, στις καθημερινές εμπορικές συναλλαγές. |
| --- | --- | --- |

3.3.2

Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:

—

Ερώτηση 6: Χρήση ΑθΕΠ γίνεται συστηματικά στον τομέα των τροφίμων, κυρίως από τα σούπερ μάρκετ, στις καθημερινές εμπορικές συναλλαγές.

| — | Ερώτηση 7: Οι προμηθευτές προϊόντων πλην των τροφίμων είναι αποδεδειγμένα θύματα ΑθΕΠ εκ μέρους αλυσίδων καταστημάτων λιανικής πώλησης, όμως σε πολύ μικρότερο βαθμό. Αυτό οφείλεται πιθανώς στο γεγονός ότι οι προμηθευτές αυτοί έχουν μικρότερη εξάρτηση από τα μεγάλα δίκτυα λιανικής –π.χ. οι προμηθευτές παιχνιδιών, αθλητικών ειδών και ενδυμάτων έχουν πολύ μεγαλύτερο φάσμα δυνητικών αγοραστών από ό, τι οι παραγωγοί τροφίμων. Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές παρατηρούνται στις σχέσεις δικαιόχρησης τόσο στον κλάδο των τροφίμων όσο και σε άλλους κλάδους, όπου κατ' ουσία παρατηρούνται τα ίδια προβλήματα με αυτά που περιγράφονται στη γνωμοδότηση σε σχέση με την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, εφόσον και εκεί τίθεται θέμα άνισης σχέσης μεταξύ ενός ισχυρού (του δικαιοπάροχου) και ενός κατά πολύ ασθενέστερου μέρους (του δικαιοδόχου), πράγμα που ισοδυναμεί, και στην περίπτωση αυτή, με έλλειψη συμβατικής (διαπραγματευτικής) ελευθερίας. Ο δικαιοδόχος υπογράφει μια σύμβαση προσχώρησης υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο δικαιοπάροχος, χωρίς να έχει τη δυνατότητα άλλης επιλογής, εφόσον επιθυμεί να εξασφαλίσει τη σύμβαση. Οι παρατηρήσεις ως προς τον παράγοντα φόβο, καθώς και ως προς τον καταλογισμό του κόστους του διανομέα (δικαιοπάροχου) στον υπεργολάβο (δικαιοδόχο) χωρίς αντιστάθμιση για τον τελευταίο, ισχύουν και για τις σχέσεις δικαιόχρησης. Κατά την διάρκεια της σύμβασης, ο δικαιοπάροχος επιβάλλει συχνά μονομερώς τροποποιήσεις επί των συμπεφωνημένων μέσω «οδηγιών», δηλ. εξωσυμβατικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 7: Οι προμηθευτές προϊόντων πλην των τροφίμων είναι αποδεδειγμένα θύματα ΑθΕΠ εκ μέρους αλυσίδων καταστημάτων λιανικής πώλησης, όμως σε πολύ μικρότερο βαθμό. Αυτό οφείλεται πιθανώς στο γεγονός ότι οι προμηθευτές αυτοί έχουν μικρότερη εξάρτηση από τα μεγάλα δίκτυα λιανικής –π.χ. οι προμηθευτές παιχνιδιών, αθλητικών ειδών και ενδυμάτων έχουν πολύ μεγαλύτερο φάσμα δυνητικών αγοραστών από ό, τι οι παραγωγοί τροφίμων. Αθέμιτες εμπορικές πρακτικές παρατηρούνται στις σχέσεις δικαιόχρησης τόσο στον κλάδο των τροφίμων όσο και σε άλλους κλάδους, όπου κατ' ουσία παρατηρούνται τα ίδια προβλήματα με αυτά που περιγράφονται στη γνωμοδότηση σε σχέση με την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, εφόσον και εκεί τίθεται θέμα άνισης σχέσης μεταξύ ενός ισχυρού (του δικαιοπάροχου) και ενός κατά πολύ ασθενέστερου μέρους (του δικαιοδόχου), πράγμα που ισοδυναμεί, και στην περίπτωση αυτή, με έλλειψη συμβατικής (διαπραγματευτικής) ελευθερίας. Ο δικαιοδόχος υπογράφει μια σύμβαση προσχώρησης υπό τις προϋποθέσεις που ορίζει ο δικαιοπάροχος, χωρίς να έχει τη δυνατότητα άλλης επιλογής, εφόσον επιθυμεί να εξασφαλίσει τη σύμβαση. Οι παρατηρήσεις ως προς τον παράγοντα φόβο, καθώς και ως προς τον καταλογισμό του κόστους του διανομέα (δικαιοπάροχου) στον υπεργολάβο (δικαιοδόχο) χωρίς αντιστάθμιση για τον τελευταίο, ισχύουν και για τις σχέσεις δικαιόχρησης. Κατά την διάρκεια της σύμβασης, ο δικαιοπάροχος επιβάλλει συχνά μονομερώς τροποποιήσεις επί των συμπεφωνημένων μέσω «οδηγιών», δηλ. εξωσυμβατικού χαρακτήρα.

| — | Ερώτηση 8: Η χρήση ΑθΕΠ έχει μεγάλο αντίκτυπο στην ικανότητα των ΜμΕ των τομέων της γεωργίας και των τροφίμων να πραγματοποιούν επενδύσεις και να καινοτομούν. Για παράδειγμα, γίνονται λιγότερες επενδύσεις στην προστασία πτυχών του δημοσίου συμφέροντος –όπως το περιβάλλον, οι συνθήκες εργασίας, η καλή διαβίωση των ζώων και το κλίμα– λόγω της εξάρτησής των συγκεκριμένων επιχειρήσεων από μικρό αριθμό αγοραστών και της αβεβαιότητας που δημιουργεί η κατάσταση αυτή. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 8: Η χρήση ΑθΕΠ έχει μεγάλο αντίκτυπο στην ικανότητα των ΜμΕ των τομέων της γεωργίας και των τροφίμων να πραγματοποιούν επενδύσεις και να καινοτομούν. Για παράδειγμα, γίνονται λιγότερες επενδύσεις στην προστασία πτυχών του δημοσίου συμφέροντος –όπως το περιβάλλον, οι συνθήκες εργασίας, η καλή διαβίωση των ζώων και το κλίμα– λόγω της εξάρτησής των συγκεκριμένων επιχειρήσεων από μικρό αριθμό αγοραστών και της αβεβαιότητας που δημιουργεί η κατάσταση αυτή.

| — | Ερώτηση 9: Ο αντίκτυπος που η εφαρμογή ΑθΕΠ στις διεπιχειρησιακές σχέσεις έχει στους καταναλωτές αναλύεται λεπτομερώς σε ειδική μελέτη (5). Το σημερινό σύστημα είναι επιζήμιο για τους καταναλωτές, ιδίως μάλιστα μακροπρόθεσμα, διότι δεν πραγματοποιούνται επενδύσεις στη βιώσιμη παραγωγή και στην καινοτομία. Σε μακροπρόθεσμη βάση, επίσης, οι καταναλωτές ζημιώνονται λόγω των αδυναμιών της αγοράς σε τομείς όπως το περιβάλλον, το κλίμα, οι συνθήκες εργασίας και η καλή διαβίωση των ζώων. Για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο αυτό, η ΕΟΚΕ θεωρεί πιο αποδεκτή λύση το να πληρώνουν σήμερα οι καταναλωτές λίγο περισσότερο για τα τρόφιμα, δεδομένου ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων λιανικού εμπορίου βασίζεται σήμερα αποκλειστικά στη χαμηλότερη δυνατή τιμή καταναλωτή, με όλα τα υπόλοιπα να θυσιάζονται σε αυτό. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 9: Ο αντίκτυπος που η εφαρμογή ΑθΕΠ στις διεπιχειρησιακές σχέσεις έχει στους καταναλωτές αναλύεται λεπτομερώς σε ειδική μελέτη (5). Το σημερινό σύστημα είναι επιζήμιο για τους καταναλωτές, ιδίως μάλιστα μακροπρόθεσμα, διότι δεν πραγματοποιούνται επενδύσεις στη βιώσιμη παραγωγή και στην καινοτομία. Σε μακροπρόθεσμη βάση, επίσης, οι καταναλωτές ζημιώνονται λόγω των αδυναμιών της αγοράς σε τομείς όπως το περιβάλλον, το κλίμα, οι συνθήκες εργασίας και η καλή διαβίωση των ζώων. Για να μπορέσει να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο αυτό, η ΕΟΚΕ θεωρεί πιο αποδεκτή λύση το να πληρώνουν σήμερα οι καταναλωτές λίγο περισσότερο για τα τρόφιμα, δεδομένου ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των αλυσίδων λιανικού εμπορίου βασίζεται σήμερα αποκλειστικά στη χαμηλότερη δυνατή τιμή καταναλωτή, με όλα τα υπόλοιπα να θυσιάζονται σε αυτό.

| — | Ερώτηση 10: Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι ΑθΕΠ έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, δεδομένου ότι περιορίζουν σημαντικά τις ευκαιρίες των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων να διαδραματίσουν έναν ρόλο στον συγκεκριμένο χώρο. Όντως, οι μεγάλοι όμιλοι λιανικών πωλήσεων είναι εκείνοι που αποφασίζουν τι πωλείται και πού, σε πολλές δε περιπτώσεις το κριτήριο δεν είναι η καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής, αλλά συχνά η μεγαλύτερη «προθυμία» ή «ικανότητα» να γίνουν αποδεκτές ΑθΕΠ. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 10: Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι οι ΑθΕΠ έχουν αρνητικές επιπτώσεις στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, δεδομένου ότι περιορίζουν σημαντικά τις ευκαιρίες των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων να διαδραματίσουν έναν ρόλο στον συγκεκριμένο χώρο. Όντως, οι μεγάλοι όμιλοι λιανικών πωλήσεων είναι εκείνοι που αποφασίζουν τι πωλείται και πού, σε πολλές δε περιπτώσεις το κριτήριο δεν είναι η καλύτερη σχέση ποιότητας-τιμής, αλλά συχνά η μεγαλύτερη «προθυμία» ή «ικανότητα» να γίνουν αποδεκτές ΑθΕΠ.

4.   Νομικά πλαίσια για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές

| 4.1 | Η ανάλυση των υφιστάμενων νομικών πλαισίων σε επίπεδο κρατών μελών και σε επίπεδο ΕΕ μας οδηγεί σε δύο συμπεράσματα. Αφενός, η χρήση ΑθΕΠ από ορισμένους ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες είναι πλέον ευρέως γνωστή και αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός· αφετέρου, οι αρμόδιες αρχές αρκετών κρατών μελών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η σημερινή κατάσταση πρέπει να ρυθμιστεί. |
| --- | --- |

4.1

Η ανάλυση των υφιστάμενων νομικών πλαισίων σε επίπεδο κρατών μελών και σε επίπεδο ΕΕ μας οδηγεί σε δύο συμπεράσματα. Αφενός, η χρήση ΑθΕΠ από ορισμένους ισχυρούς οικονομικούς παράγοντες είναι πλέον ευρέως γνωστή και αποτελεί αδιαμφισβήτητο γεγονός· αφετέρου, οι αρμόδιες αρχές αρκετών κρατών μελών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η σημερινή κατάσταση πρέπει να ρυθμιστεί.

| 4.2 | Η έκταση που έχει λάβει σήμερα η χρήση ΑθΕΠ –ιδίως στις συναλλαγές μεταξύ μεγάλων αλυσίδων λιανικού εμπορίου και παραγωγών τροφίμων– καταδεικνύει κυρίως ότι η νομοθεσία περί ανταγωνισμού είναι απαρχαιωμένη. Ορισμένες μορφές ΑθΕΠ επιβεβαιώνουν τη σοβαρή στρέβλωση του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος και την ύπαρξη πραγματικών περιπτώσεων κατάχρησης της δεσπόζουσας θέσης, τις οποίες η ισχύουσα νομοθεσία περί μονοπωλίων αδυνατεί να αντιμετωπίσει. |
| --- | --- |

4.2

Η έκταση που έχει λάβει σήμερα η χρήση ΑθΕΠ –ιδίως στις συναλλαγές μεταξύ μεγάλων αλυσίδων λιανικού εμπορίου και παραγωγών τροφίμων– καταδεικνύει κυρίως ότι η νομοθεσία περί ανταγωνισμού είναι απαρχαιωμένη. Ορισμένες μορφές ΑθΕΠ επιβεβαιώνουν τη σοβαρή στρέβλωση του ανταγωνιστικού περιβάλλοντος και την ύπαρξη πραγματικών περιπτώσεων κατάχρησης της δεσπόζουσας θέσης, τις οποίες η ισχύουσα νομοθεσία περί μονοπωλίων αδυνατεί να αντιμετωπίσει.

| 4.3 | Εκτός από την αναθεώρηση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, η ΕΟΚΕ θεωρεί απολύτως θεμιτή την απαγόρευση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, της χρήσης ορισμένων αναγνωρισμένων ΑθΕΠ, γεγονός που θα οδηγήσει στην αναγκαία εναρμόνιση του σημερινού κατακερματισμένου νομικού περιβάλλοντος. Ωστόσο, θα πρέπει να υπάρχει μια λογική σχέση μεταξύ ρύθμισης των ΑθΕΠ και αναθεώρησης της νομοθεσίας περί μονοπωλίων, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα τιμωρούνται μόνον οι αναμενόμενοι εμπνευστές συμβάσεων που περιλαμβάνουν ΑθΕΠ, δηλ. τα συμβαλλόμενα μέρη με δεσπόζουσα θέση. |
| --- | --- |

4.3

Εκτός από την αναθεώρηση της νομοθεσίας περί ανταγωνισμού, η ΕΟΚΕ θεωρεί απολύτως θεμιτή την απαγόρευση, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, της χρήσης ορισμένων αναγνωρισμένων ΑθΕΠ, γεγονός που θα οδηγήσει στην αναγκαία εναρμόνιση του σημερινού κατακερματισμένου νομικού περιβάλλοντος. Ωστόσο, θα πρέπει να υπάρχει μια λογική σχέση μεταξύ ρύθμισης των ΑθΕΠ και αναθεώρησης της νομοθεσίας περί μονοπωλίων, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα τιμωρούνται μόνον οι αναμενόμενοι εμπνευστές συμβάσεων που περιλαμβάνουν ΑθΕΠ, δηλ. τα συμβαλλόμενα μέρη με δεσπόζουσα θέση.

| 4.4 | Για να είναι αποτελεσματική, η εναρμονισμένη νομοθεσία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την «απειλή της διαγραφής» και, κατ’ επέκταση, την αδυναμία των ασθενέστερων συμβαλλομένων μερών, ιδίως των ΜμΕ που είναι προμηθευτές σούπερ μάρκετ, να διαμαρτυρηθούν· θα πρέπει να σχεδιαστεί κατά τρόπο που να επιτύχει περισσότερα από την απλή αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν στις διεπιχειρησιακές σχέσεις. |
| --- | --- |

4.4

Για να είναι αποτελεσματική, η εναρμονισμένη νομοθεσία θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την «απειλή της διαγραφής» και, κατ’ επέκταση, την αδυναμία των ασθενέστερων συμβαλλομένων μερών, ιδίως των ΜμΕ που είναι προμηθευτές σούπερ μάρκετ, να διαμαρτυρηθούν· θα πρέπει να σχεδιαστεί κατά τρόπο που να επιτύχει περισσότερα από την απλή αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν στις διεπιχειρησιακές σχέσεις.

| 4.5 | Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:






  — | Ερώτηση 11: Η νομοθεσία που ορισμένα κράτη μέλη υιοθέτησαν για την αντιμετώπιση των ΑθΕΠ δεν έχει φέρει, μέχρι σήμερα, ικανοποιητικά αποτελέσματα. Κατά την ΕΟΚΕ, αυτό οφείλεται, εν μέρει, στο γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας αυτής έχει θεσπιστεί μόνον σχετικά πρόσφατα (στην Ιταλία, τη Σλοβακία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία), αλλά, επίσης, και στο γεγονός ότι το νομικό σκεπτικό στο οποίο αυτή βασίστηκε δεν στηρίχθηκε ρητά στην απουσία συμβατικής ελευθερίας, μολονότι από μόνη της η αναγνώριση της χρήσης ΑθΕΠ αρκεί για να διαπιστωθεί ότι υπάρχει πρόβλημα στον συγκεκριμένο τομέα. Θα ήταν, ωστόσο, λάθος να ισχυριστούμε ότι η νομοθεσία είναι εντελώς αναποτελεσματική. Στις χώρες στις οποίες υιοθετήθηκαν οι ρυθμίσεις αυτές, έπαψαν πλέον να επιβάλλονται οι πιο προκλητικές περιπτώσεις συμβατικών ορών και τα σούπερ μάρκετ αναγκάζονται να χρησιμοποιούν πιο περίπλοκες μεθόδους, αν επιθυμούν να εξασφαλίσουν οφέλη τα οποία δεν δικαιούνται. Η μεγαλύτερη πρόοδος έχει επιτευχθεί στη Γαλλία, όπου η πίεση της νομοθεσίας και οι αντίστοιχες δράσεις επιβολής του νόμου οδήγησαν σε περιορισμό των εκπτώσεων που παρέχουν οι προμηθευτές σε αποδεκτό επίπεδο (10 έως 15 %, έναντι 50 % έως 60 στο παρελθόν) (6). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εξασφάλιση πολύ μεγαλύτερης διαφάνειας κατά την κατανομή των οφελών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων. |
| --- | --- | --- |

4.5

Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:

—

Ερώτηση 11: Η νομοθεσία που ορισμένα κράτη μέλη υιοθέτησαν για την αντιμετώπιση των ΑθΕΠ δεν έχει φέρει, μέχρι σήμερα, ικανοποιητικά αποτελέσματα. Κατά την ΕΟΚΕ, αυτό οφείλεται, εν μέρει, στο γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος της νομοθεσίας αυτής έχει θεσπιστεί μόνον σχετικά πρόσφατα (στην Ιταλία, τη Σλοβακία, την Τσεχική Δημοκρατία, την Ουγγαρία και τη Ρουμανία), αλλά, επίσης, και στο γεγονός ότι το νομικό σκεπτικό στο οποίο αυτή βασίστηκε δεν στηρίχθηκε ρητά στην απουσία συμβατικής ελευθερίας, μολονότι από μόνη της η αναγνώριση της χρήσης ΑθΕΠ αρκεί για να διαπιστωθεί ότι υπάρχει πρόβλημα στον συγκεκριμένο τομέα. Θα ήταν, ωστόσο, λάθος να ισχυριστούμε ότι η νομοθεσία είναι εντελώς αναποτελεσματική. Στις χώρες στις οποίες υιοθετήθηκαν οι ρυθμίσεις αυτές, έπαψαν πλέον να επιβάλλονται οι πιο προκλητικές περιπτώσεις συμβατικών ορών και τα σούπερ μάρκετ αναγκάζονται να χρησιμοποιούν πιο περίπλοκες μεθόδους, αν επιθυμούν να εξασφαλίσουν οφέλη τα οποία δεν δικαιούνται. Η μεγαλύτερη πρόοδος έχει επιτευχθεί στη Γαλλία, όπου η πίεση της νομοθεσίας και οι αντίστοιχες δράσεις επιβολής του νόμου οδήγησαν σε περιορισμό των εκπτώσεων που παρέχουν οι προμηθευτές σε αποδεκτό επίπεδο (10 έως 15 %, έναντι 50 % έως 60 στο παρελθόν) (6). Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την εξασφάλιση πολύ μεγαλύτερης διαφάνειας κατά την κατανομή των οφελών στην αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων.

| — | Ερώτηση 12: Το πόσο επείγον είναι να θεσπιστεί ειδική νομοθεσία εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την έκταση της χρήσης ΑθΕΠ, αυτή όμως διαφέρει από χώρα σε χώρα. Οι καταστάσεις ποικίλλουν μεταξύ Νότιας Ευρώπης, Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, και Βόρειας Ευρώπης. Κάθε περιοχή, εξάλλου, έχει ελαφρώς διαφορετική νομική νοοτροπία και παράδοση. Αυτός, άλλωστε, είναι ο λόγος για τον οποίο ορισμένες χώρες διαθέτουν ήδη κανονιστικό (ή αυτορρυθμιστικό) πλαίσιο και άλλες όχι. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 12: Το πόσο επείγον είναι να θεσπιστεί ειδική νομοθεσία εξαρτάται, μεταξύ άλλων, από την έκταση της χρήσης ΑθΕΠ, αυτή όμως διαφέρει από χώρα σε χώρα. Οι καταστάσεις ποικίλλουν μεταξύ Νότιας Ευρώπης, Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης, και Βόρειας Ευρώπης. Κάθε περιοχή, εξάλλου, έχει ελαφρώς διαφορετική νομική νοοτροπία και παράδοση. Αυτός, άλλωστε, είναι ο λόγος για τον οποίο ορισμένες χώρες διαθέτουν ήδη κανονιστικό (ή αυτορρυθμιστικό) πλαίσιο και άλλες όχι.

| — | Ερώτηση 14: Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι θα πρέπει να θεσπιστούν νέα μέτρα εναρμόνισης στο επίπεδο της ΕΕ (βλ. σημεία 4.2, 4.3 και 4.4). |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 14: Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι θα πρέπει να θεσπιστούν νέα μέτρα εναρμόνισης στο επίπεδο της ΕΕ (βλ. σημεία 4.2, 4.3 και 4.4).

| — | Ερώτηση 15: Κάποια θετική επίδραση της νομοθεσίας είναι ήδη αισθητή (βλ. πιο πάνω). Έχουν διατυπωθεί ορισμένες ανησυχίες σχετικά με τη θέσπιση νομοθεσίας σε αυτόν τον τομέα, αυτές, ωστόσο, συνδέονται με το γεγονός ότι η συμβατική ελευθερία θεωρείται δεδομένη. Δεδομένου ότι, στην πράξη, αυτό δεν ισχύει στο πλαίσιο των συμβατικών σχέσεων υπό συζήτηση, οι ανησυχίες αυτές είναι αβάσιμες. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 15: Κάποια θετική επίδραση της νομοθεσίας είναι ήδη αισθητή (βλ. πιο πάνω). Έχουν διατυπωθεί ορισμένες ανησυχίες σχετικά με τη θέσπιση νομοθεσίας σε αυτόν τον τομέα, αυτές, ωστόσο, συνδέονται με το γεγονός ότι η συμβατική ελευθερία θεωρείται δεδομένη. Δεδομένου ότι, στην πράξη, αυτό δεν ισχύει στο πλαίσιο των συμβατικών σχέσεων υπό συζήτηση, οι ανησυχίες αυτές είναι αβάσιμες.

5.   Επιβολή των κανόνων κατά των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών

5.1   Μηχανισμοί επιβολής σε εθνικό επίπεδο

| 5.1.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι οι μηχανισμοί που υφίστανται σήμερα σε εθνικό επίπεδο για την αντιμετώπιση των ΑθΕΠ είναι γενικά ανεπαρκείς. Αυτό συμβαίνει κυρίως διότι δεν επιτυγχάνουν να λάβουν υπόψη ένα κλίμα φόβου που δημιουργούν η απουσία πραγματικής συμβατικής ελευθερίας και η απειλή της διαγραφής από τον κατάλογο. Μέχρι σήμερα, τα προβλήματα αυτά μπόρεσε να επιλύσει μόνον η Γαλλία, στην οποία η εποπτική αρχή έχει τη δυνατότητα να ενεργεί με βάση ανεπίσημες πληροφορίες και με δική της πρωτοβουλία. Η κατάργηση των ΑθΕΠ εξαρτάται, επίσης, από την προστασία των εθνικών οικονομικών συμφερόντων, και όχι από την προστασία του ασθενέστερου συμβαλλομένου μέρους. |
| --- | --- |

5.1.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι οι μηχανισμοί που υφίστανται σήμερα σε εθνικό επίπεδο για την αντιμετώπιση των ΑθΕΠ είναι γενικά ανεπαρκείς. Αυτό συμβαίνει κυρίως διότι δεν επιτυγχάνουν να λάβουν υπόψη ένα κλίμα φόβου που δημιουργούν η απουσία πραγματικής συμβατικής ελευθερίας και η απειλή της διαγραφής από τον κατάλογο. Μέχρι σήμερα, τα προβλήματα αυτά μπόρεσε να επιλύσει μόνον η Γαλλία, στην οποία η εποπτική αρχή έχει τη δυνατότητα να ενεργεί με βάση ανεπίσημες πληροφορίες και με δική της πρωτοβουλία. Η κατάργηση των ΑθΕΠ εξαρτάται, επίσης, από την προστασία των εθνικών οικονομικών συμφερόντων, και όχι από την προστασία του ασθενέστερου συμβαλλομένου μέρους.

| 5.1.2 | Αν και ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν νόμους για την καταπολέμηση της χρήσης ΑθΕΠ, άλλα κράτη δεν διαθέτουν τέτοια νομοθεσία. Επιπλέον, υπάρχουν αρκετά σημαντικές διαφορές μεταξύ των μεμονωμένων νομοθεσιών. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αυτά τα δύο γεγονότα συνιστούν εμπόδιο για τις διασυνοριακές εμπορικές συναλλαγές (ερώτηση 16). |
| --- | --- |

5.1.2

Αν και ορισμένα κράτη μέλη διαθέτουν νόμους για την καταπολέμηση της χρήσης ΑθΕΠ, άλλα κράτη δεν διαθέτουν τέτοια νομοθεσία. Επιπλέον, υπάρχουν αρκετά σημαντικές διαφορές μεταξύ των μεμονωμένων νομοθεσιών. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι αυτά τα δύο γεγονότα συνιστούν εμπόδιο για τις διασυνοριακές εμπορικές συναλλαγές (ερώτηση 16).

| 5.1.3 | Κατά την ΕΟΚΕ, η μόνη λογική κοινή προσέγγιση για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων των διαφορών στην εφαρμοστέα νομοθεσία είναι η υιοθέτηση μέτρων εναρμόνισης της νομοθεσίας με σκοπό την καταπολέμηση των ΑθΕΠ (ερώτηση 17). |
| --- | --- |

5.1.3

Κατά την ΕΟΚΕ, η μόνη λογική κοινή προσέγγιση για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων των διαφορών στην εφαρμοστέα νομοθεσία είναι η υιοθέτηση μέτρων εναρμόνισης της νομοθεσίας με σκοπό την καταπολέμηση των ΑθΕΠ (ερώτηση 17).

5.2   Μηχανισμοί επιβολής σε επίπεδο ΕΕ

| 5.2.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον ισχυρισμό της Επιτροπής ότι δεν υφίσταται σήμερα, στο επίπεδο της ΕΕ, ειδικός μηχανισμός καταπολέμησης των ΑθΕΠ. Έχει, επίσης, την πεποίθηση ότι για να εκλείψει ο «παράγοντας φόβος», είναι αναγκαίο να ανατεθεί στις αρμόδιες εθνικές αρχές η εξουσία να ενεργούν με δική τους πρωτοβουλία, να δέχονται ανώνυμες ή ανεπίσημες καταγγελίες και να επιβάλλουν κυρώσεις (ερώτηση 18). |
| --- | --- |

5.2.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον ισχυρισμό της Επιτροπής ότι δεν υφίσταται σήμερα, στο επίπεδο της ΕΕ, ειδικός μηχανισμός καταπολέμησης των ΑθΕΠ. Έχει, επίσης, την πεποίθηση ότι για να εκλείψει ο «παράγοντας φόβος», είναι αναγκαίο να ανατεθεί στις αρμόδιες εθνικές αρχές η εξουσία να ενεργούν με δική τους πρωτοβουλία, να δέχονται ανώνυμες ή ανεπίσημες καταγγελίες και να επιβάλλουν κυρώσεις (ερώτηση 18).

6.   Είδη αθέμιτων εμπορικών πρακτικών

| 6.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι χρήση ΑθΕΠ γίνεται σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και μη τροφίμων, αλλά είναι πεπεισμένη –με βάση όσα ελέχθησαν πιο πάνω– ότι η κατάσταση είναι χείριστη στις σχέσεις μεταξύ σούπερ μάρκετ και ΜμΕ παραγωγής. |
| --- | --- |

6.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι χρήση ΑθΕΠ γίνεται σε όλη την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων και μη τροφίμων, αλλά είναι πεπεισμένη –με βάση όσα ελέχθησαν πιο πάνω– ότι η κατάσταση είναι χείριστη στις σχέσεις μεταξύ σούπερ μάρκετ και ΜμΕ παραγωγής.

| 6.2 | Όσον αφορά το ζήτημα της διαγραφής από τον κατάλογο, δεν είναι διόλου σαφές πώς υπολογίζονται τα δικαιώματα εγγραφής που ο υποψήφιος προμηθευτής οφείλει να καταβάλλει. Στην συντριπτική, όμως, πλειονότητα των περιπτώσεων, ακόμα και η καταβολή αυτών των τελών –προκαταρκτική και απαραίτητη προϋπόθεση για την διεξαγωγή κάθε μορφής εμπορικής συναλλαγής– δεν παρέχει καμία εγγύηση στον προμηθευτή ότι ο αγοραστής θα αγοράσει πράγματι τα εν λόγω εμπορεύματα και δεν θα προβεί σε αδικαιολόγητη διαγραφή του. |
| --- | --- |

6.2

Όσον αφορά το ζήτημα της διαγραφής από τον κατάλογο, δεν είναι διόλου σαφές πώς υπολογίζονται τα δικαιώματα εγγραφής που ο υποψήφιος προμηθευτής οφείλει να καταβάλλει. Στην συντριπτική, όμως, πλειονότητα των περιπτώσεων, ακόμα και η καταβολή αυτών των τελών –προκαταρκτική και απαραίτητη προϋπόθεση για την διεξαγωγή κάθε μορφής εμπορικής συναλλαγής– δεν παρέχει καμία εγγύηση στον προμηθευτή ότι ο αγοραστής θα αγοράσει πράγματι τα εν λόγω εμπορεύματα και δεν θα προβεί σε αδικαιολόγητη διαγραφή του.

| 6.3 | Οι εκπτώσεις που παρέχουν οι προμηθευτές αποτελούν σύνηθες στοιχείο της τρέχουσας πρακτικής των μεγάλων αλυσίδων λιανικής πώλησης. Η ΕΟΚΕ θεωρεί, αν μη τι άλλο, αμφίβολο το γενικό όφελός τους. Από τη μία πλευρά, οι εκπτώσεις των προμηθευτών αποτελούν σύμβολο της κακοποίησης στην οποία μπορεί να προβεί ο κάτοχος μιας δεσπόζουσας θέσης, δεδομένου ότι οι εν λόγω εκπτώσεις κρύβουν συχνά εικονικές ή μη ζητηθείσες υπηρεσίες· από την άλλη, οι εκπτώσεις αυτές ευθύνονται για σημαντική έλλειψη διαφάνειας στην κατανομή των οφελών. Εξαιτίας των εκπτώσεων αυτών, οι προμηθευτές (αλλά και οι εξωτερικοί παρατηρητές) δυσκολεύονται ιδιαίτερα να διαπιστώσουν τι ποσά πραγματικά έλαβαν για τα αγαθά που παρέδωσαν. Στην πραγματικότητα, η παραγγελία για την προμήθεια αγαθών εξαρτάται από την αποδοχή των υπηρεσιών που προσφέρονται από τον αγοραστή. Κατά την ΕΟΚΕ, το κόστος των πραγματικών και αιτιολογημένων υπηρεσιών που ο αγοραστής παρέχει στον προμηθευτή θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην τιμή αγοράς των τροφίμων. |
| --- | --- |

6.3

Οι εκπτώσεις που παρέχουν οι προμηθευτές αποτελούν σύνηθες στοιχείο της τρέχουσας πρακτικής των μεγάλων αλυσίδων λιανικής πώλησης. Η ΕΟΚΕ θεωρεί, αν μη τι άλλο, αμφίβολο το γενικό όφελός τους. Από τη μία πλευρά, οι εκπτώσεις των προμηθευτών αποτελούν σύμβολο της κακοποίησης στην οποία μπορεί να προβεί ο κάτοχος μιας δεσπόζουσας θέσης, δεδομένου ότι οι εν λόγω εκπτώσεις κρύβουν συχνά εικονικές ή μη ζητηθείσες υπηρεσίες· από την άλλη, οι εκπτώσεις αυτές ευθύνονται για σημαντική έλλειψη διαφάνειας στην κατανομή των οφελών. Εξαιτίας των εκπτώσεων αυτών, οι προμηθευτές (αλλά και οι εξωτερικοί παρατηρητές) δυσκολεύονται ιδιαίτερα να διαπιστώσουν τι ποσά πραγματικά έλαβαν για τα αγαθά που παρέδωσαν. Στην πραγματικότητα, η παραγγελία για την προμήθεια αγαθών εξαρτάται από την αποδοχή των υπηρεσιών που προσφέρονται από τον αγοραστή. Κατά την ΕΟΚΕ, το κόστος των πραγματικών και αιτιολογημένων υπηρεσιών που ο αγοραστής παρέχει στον προμηθευτή θα πρέπει να περιλαμβάνονται στην τιμή αγοράς των τροφίμων.

| 6.4 | Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:






  — | Ερώτηση 19: Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι στον κατάλογο των ΑθΕΠ θα πρέπει να προστεθούν η πληρωμή για εικονικές και μη ζητηθείσες υπηρεσίες, οι αδικαιολόγητα υψηλές πληρωμές για υπηρεσίες που όντως παρασχέθηκαν και η μετακύλιση στον προμηθευτή του επιχειρηματικού κινδύνου και του κόστους εμπορίας. |
| --- | --- | --- |

6.4

Οι απαντήσεις της ΕΟΚΕ στις ερωτήσεις που τίθενται σε αυτήν την ενότητα της Πράσινης Βίβλου είναι οι εξής:

—

Ερώτηση 19: Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι στον κατάλογο των ΑθΕΠ θα πρέπει να προστεθούν η πληρωμή για εικονικές και μη ζητηθείσες υπηρεσίες, οι αδικαιολόγητα υψηλές πληρωμές για υπηρεσίες που όντως παρασχέθηκαν και η μετακύλιση στον προμηθευτή του επιχειρηματικού κινδύνου και του κόστους εμπορίας.

| — | Ερώτηση 20: Η ύπαρξη ενός καταλόγου με τις ΑθΕΠ αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την καταπολέμηση αυτών των πρακτικών. Ο κατάλογος αυτός θα πρέπει, φυσικά, να ενημερώνεται τακτικά. Αλλά οι κατάλογοι από μόνοι τους δεν αρκούν. Πρέπει να προταθεί ένας αρκετά ευρύς ορισμός των ΑθΕΠ, ο οποίος να καλύπτει τις περιπτώσεις που δεν αντιστοιχούν στον ευρύ ορισμό της «ορθής επιχειρηματικής πρακτικής» που βασίζεται στην «καλή πίστη», την «συμβατική ισορροπία» και στην αποδοχή κοινών κανόνων εκ μέρους των επιχειρήσεων στους αντίστοιχους τομείς της οικονομίας. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 20: Η ύπαρξη ενός καταλόγου με τις ΑθΕΠ αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την καταπολέμηση αυτών των πρακτικών. Ο κατάλογος αυτός θα πρέπει, φυσικά, να ενημερώνεται τακτικά. Αλλά οι κατάλογοι από μόνοι τους δεν αρκούν. Πρέπει να προταθεί ένας αρκετά ευρύς ορισμός των ΑθΕΠ, ο οποίος να καλύπτει τις περιπτώσεις που δεν αντιστοιχούν στον ευρύ ορισμό της «ορθής επιχειρηματικής πρακτικής» που βασίζεται στην «καλή πίστη», την «συμβατική ισορροπία» και στην αποδοχή κοινών κανόνων εκ μέρους των επιχειρήσεων στους αντίστοιχους τομείς της οικονομίας.

| — | Ερώτηση 21: Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι κάθε κρίκος σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού θα πρέπει να φέρει το φυσικό κόστος και τους αντίστοιχους κινδύνους του, έτσι ώστε να αποκομίζει δίκαιο μερίδιο επί του συνολικού περιθωρίου. Με άλλα λόγια, ο παραγωγός θα πρέπει να αναλαμβάνει το κόστος και τους κινδύνους που συνδέονται με την παραγωγή και ο λιανοπωλητής το κόστος και τους κινδύνους που συνδέονται με την πώληση. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 21: Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι κάθε κρίκος σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού θα πρέπει να φέρει το φυσικό κόστος και τους αντίστοιχους κινδύνους του, έτσι ώστε να αποκομίζει δίκαιο μερίδιο επί του συνολικού περιθωρίου. Με άλλα λόγια, ο παραγωγός θα πρέπει να αναλαμβάνει το κόστος και τους κινδύνους που συνδέονται με την παραγωγή και ο λιανοπωλητής το κόστος και τους κινδύνους που συνδέονται με την πώληση.

| — | Ερώτηση 23: Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι ορθές πρακτικές θα πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 23: Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι ορθές πρακτικές θα πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα πλαίσιο σε επίπεδο ΕΕ.

| — | Ερώτηση 24: Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί σε επίπεδο ΕΕ ένα δεσμευτικό νομοθετικό μέσο, όπως ο κανονισμός. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 24: Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι θα πρέπει να υιοθετηθεί σε επίπεδο ΕΕ ένα δεσμευτικό νομοθετικό μέσο, όπως ο κανονισμός.

| — | Ερώτηση 25: Κατά την ΕΟΚΕ, η Πράσινη Βίβλος δεν δίνει επαρκή σημασία στην εκτίμηση των επιπτώσεων που η χρήση ΑθΕΠ στις διεπιχειρησιακές συναλλαγές έχει για τους καταναλωτές και τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα. |
| --- | --- |

—

Ερώτηση 25: Κατά την ΕΟΚΕ, η Πράσινη Βίβλος δεν δίνει επαρκή σημασία στην εκτίμηση των επιπτώσεων που η χρήση ΑθΕΠ στις διεπιχειρησιακές συναλλαγές έχει για τους καταναλωτές και τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Βλ. γνωμοδότηση ΕΟΚΕ «Παραπλανητικές πρακτικές μάρκετινγκ.» (EE C 271, 19.09.2013, σ. 61-65)

1

(2)  ΕΕ C 255, 14.10.2005, σ. 44.

2

(3)  Γραπτή δήλωση βουλευτών του ΕΚ υπ’ αριθ. 0088/2007.

3

(4)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ανακοίνωση Τύπου, Βρυξέλλες, 5 Δεκεμβρίου 2012, Βελτίωση της λειτουργίας της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων.

4

(5)  Consumers International, The relationship between supermarkets and suppliers: What are the implications for consumers?, 2012

5

The relationship between supermarkets and suppliers: What are the implications for consumers?

(6)  Οι πληροφορίες προέρχονται από την Υπηρεσία «Καταναλωτικά θέματα και έλεγχος της απάτης» της ΓΔ «Πολιτική Ανταγωνισμού» της Γαλλίας.

6

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Η ακόλουθη τροπολογία συγκέντρωσε τουλάχιστον το ένα τέταρτο των εκπεφρασμένων ψήφων, αλλά απορρίφθηκε στην πορεία των συζητήσεων (άρθρο 54, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού):

Σημείο 1.10

Να τροποποιηθεί ως εξής:

| "1.10 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι νόμοι που αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει για τον περιορισμό των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αντανακλούν το γεγονός ότι η σημερινή κατάσταση είναι απαράδεκτη. Μολονότι οι νόμοι αυτοί δεν έφεραν, για διάφορους λόγους, ικανοποιητικά αποτελέσματα, θα ήταν λάθος να ισχυριστούμε ότι δεν έχει επιτευχθεί τίποτε. Μία επιτυχία, π.χ., είναι
  Ωστόσο,
  η μεγαλύτερη
  υπάρχουν ακόμη μεγάλα κενά σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια κατά τον καθορισμό των τιμών
  την κατανομή των οφελών, καθώς και η κατάργηση των πλέον προκλητικών περιπτώσεων εξωφρενικών πρακτικών απέχει πολύ από το να είναι πραγματικότητα." |
| --- | --- |

"1.10

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι νόμοι που αρκετά κράτη μέλη έχουν θεσπίσει για τον περιορισμό των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών αντανακλούν το γεγονός ότι η σημερινή κατάσταση είναι απαράδεκτη. Μολονότι οι νόμοι αυτοί δεν έφεραν, για διάφορους λόγους, ικανοποιητικά αποτελέσματα, θα ήταν λάθος να ισχυριστούμε ότι δεν έχει επιτευχθεί τίποτε. Μία επιτυχία, π.χ., είναι
  Ωστόσο,
  η μεγαλύτερη
  υπάρχουν ακόμη μεγάλα κενά σε ό,τι αφορά τη διαφάνεια κατά τον καθορισμό των τιμών
  την κατανομή των οφελών, καθώς και η κατάργηση των πλέον προκλητικών περιπτώσεων εξωφρενικών πρακτικών απέχει πολύ από το να είναι πραγματικότητα."

Αιτιολογία

Αιτιολογία

Θα δοθεί προφορικώς.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας:

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας:

| Υπέρ | : | 54 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 63 |
| Αποχές | : | 27 |

Υπέρ

:

54

Κατά

:

63

Αποχές

:

27

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/33 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/33

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Έξυπνη νομοθεσία — Ανταπόκριση στις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων»

COM(2013) 122 τελικό

2013/C 327/07

Εισηγήτρια: η κ. DARMANIN

Συνεισηγητής: ο κ. BURNS

Στις 18 Απριλίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα:

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών – Έξυπνη νομοθεσία - Ανταπόκριση στις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων

COM(2013) 122 τελικό.

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, επεξεργάστηκε τη γνωμοδότησή του στις 27 Ιουνίου 2013.

Κατά τη 491η σύνοδο ολομέλειάς της, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 156 ψήφους υπέρ, 2 ψήφους κατά και 2 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση:

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ στηρίζει τον στόχο της Επιτροπής να θέσει σε προτεραιότητα την έξυπνη νομοθεσία. Η κανονιστική ρύθμιση συνιστά αναγκαιότητα, αλλά απαιτείται ο άρτιος σχεδιασμός της προκειμένου να επιτυγχάνονται οι στόχοι της πολιτικής της ΕΕ με ελάχιστο κόστος. Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες που έχει καταβάλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την πορεία των ετών για να προωθήσει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή καλύτερων ρυθμιστικών εργαλείων, περιλαμβανομένων των εκτιμήσεων αντικτύπου και της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ στηρίζει τον στόχο της Επιτροπής να θέσει σε προτεραιότητα την έξυπνη νομοθεσία. Η κανονιστική ρύθμιση συνιστά αναγκαιότητα, αλλά απαιτείται ο άρτιος σχεδιασμός της προκειμένου να επιτυγχάνονται οι στόχοι της πολιτικής της ΕΕ με ελάχιστο κόστος. Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις προσπάθειες που έχει καταβάλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά την πορεία των ετών για να προωθήσει τον σχεδιασμό και την εφαρμογή καλύτερων ρυθμιστικών εργαλείων, περιλαμβανομένων των εκτιμήσεων αντικτύπου και της συμμετοχής των ενδιαφερόμενων μερών.

| 1.2 | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ:






  α) | επισημαίνει ότι, ενώ η έξυπνη νομοθεσία είναι απαραίτητη για τις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, ο αντίκτυπος της γραφειοκρατίας στις μικρές εταιρείες, και ειδικότερα στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, είναι δυσανάλογος· |
| --- | --- | --- |

1.2

Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ:

α)

επισημαίνει ότι, ενώ η έξυπνη νομοθεσία είναι απαραίτητη για τις επιχειρήσεις κάθε μεγέθους, ο αντίκτυπος της γραφειοκρατίας στις μικρές εταιρείες, και ειδικότερα στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, είναι δυσανάλογος·

| β) | υπενθυμίζει σε όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής ότι η δοκιμή ΜμΕ αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των εκτιμήσεων αντικτύπου. Καλεί τον Ευρωπαίο νομοθέτη να λάβει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μικρών και των πολύ μικρών επιχειρήσεων μεταξύ των ΜμΕ κατά την κατάρτιση εκτιμήσεων αντικτύπου και νομοθετικών κειμένων· |
| --- | --- |

β)

υπενθυμίζει σε όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής ότι η δοκιμή ΜμΕ αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα των εκτιμήσεων αντικτύπου. Καλεί τον Ευρωπαίο νομοθέτη να λάβει υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των μικρών και των πολύ μικρών επιχειρήσεων μεταξύ των ΜμΕ κατά την κατάρτιση εκτιμήσεων αντικτύπου και νομοθετικών κειμένων·

| γ) | τάσσεται υπέρ του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT) το οποίο θα εντοπίζει τις περιπτώσεις επαχθών επιβαρύνσεων και αναποτελεσματικών μέτρων για τις ΜμΕ. Το εν λόγω πρόγραμμα πρέπει να χρησιμοποιείται για να εντοπίζονται οι υφιστάμενες νομοθετικές ρυθμίσεις που δεν είναι πλέον κατάλληλες για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται, και να προτείνεται η απόσυρσή τους και η ενοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Η ΕΟΚΕ προτείνει στην Επιτροπή να δρομολογήσει το ταχύτερο δυνατό νέους ελέγχους καταλληλότητας, δίνοντας προτεραιότητα σε αυτούς που προκύπτουν από τις δέκα επαχθέστερες νομοθετικές πράξεις που παρουσιάζονται στην τρέχουσα ανακοίνωση, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις πολύ μικρές επιχειρήσεις· |
| --- | --- |

γ)

τάσσεται υπέρ του προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT) το οποίο θα εντοπίζει τις περιπτώσεις επαχθών επιβαρύνσεων και αναποτελεσματικών μέτρων για τις ΜμΕ. Το εν λόγω πρόγραμμα πρέπει να χρησιμοποιείται για να εντοπίζονται οι υφιστάμενες νομοθετικές ρυθμίσεις που δεν είναι πλέον κατάλληλες για τον σκοπό για τον οποίο προορίζονται, και να προτείνεται η απόσυρσή τους και η ενοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας. Η ΕΟΚΕ προτείνει στην Επιτροπή να δρομολογήσει το ταχύτερο δυνατό νέους ελέγχους καταλληλότητας, δίνοντας προτεραιότητα σε αυτούς που προκύπτουν από τις δέκα επαχθέστερες νομοθετικές πράξεις που παρουσιάζονται στην τρέχουσα ανακοίνωση, εστιάζοντας ιδιαίτερα στις πολύ μικρές επιχειρήσεις·

| δ) | επισημαίνει μια αρχή του εν λόγω προγράμματος, η οποία αναφέρει ότι οι εκτιμήσεις αντικτύπου (ΕΑ) πρέπει να καταστούν περισσότερο φιλικές προς τον χρήστη, βασιζόμενες σε ένα τυποποιημένο πρότυπο και συμπεριλαμβάνοντας μια σαφή συνοπτική παρουσίαση που να επισημαίνει τα βασικά θέματα, μεταξύ των οποίων και το κόστος εφαρμογής ιδίως για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις· |
| --- | --- |

δ)

επισημαίνει μια αρχή του εν λόγω προγράμματος, η οποία αναφέρει ότι οι εκτιμήσεις αντικτύπου (ΕΑ) πρέπει να καταστούν περισσότερο φιλικές προς τον χρήστη, βασιζόμενες σε ένα τυποποιημένο πρότυπο και συμπεριλαμβάνοντας μια σαφή συνοπτική παρουσίαση που να επισημαίνει τα βασικά θέματα, μεταξύ των οποίων και το κόστος εφαρμογής ιδίως για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις·

| ε) | στηρίζει τη δημιουργία, μακροπρόθεσμα, μιας ανεξάρτητης επιτροπής εκτίμησης αντικτύπου (ΕΕΑ) που θα λειτουργεί σε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Η εν λόγω ανεξάρτητη ΕΕΑ θα πρέπει να προσφεύγει σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες οι οποίοι θα διενεργούν πρόσθετο έλεγχο των προτάσεων της Επιτροπής προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι διάφορες υπό συζήτηση έννοιες γίνονται επαρκώς αντιληπτές· |
| --- | --- |

ε)

στηρίζει τη δημιουργία, μακροπρόθεσμα, μιας ανεξάρτητης επιτροπής εκτίμησης αντικτύπου (ΕΕΑ) που θα λειτουργεί σε όλα τα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Η εν λόγω ανεξάρτητη ΕΕΑ θα πρέπει να προσφεύγει σε εξωτερικούς εμπειρογνώμονες οι οποίοι θα διενεργούν πρόσθετο έλεγχο των προτάσεων της Επιτροπής προκειμένου να διασφαλίζεται ότι οι διάφορες υπό συζήτηση έννοιες γίνονται επαρκώς αντιληπτές·

| στ) | συμφωνεί ότι δεν πρέπει να παρέχονται γενικές εξαιρέσεις στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, αλλά ότι, αντιθέτως, σε ό,τι αφορά τις νομοθετικές προτάσεις πρέπει να υιοθετηθεί μια προσέγγιση ανά περίπτωση κατόπιν διενέργειας λεπτομερούς εκτίμησης αντικτύπου· |
| --- | --- |

στ)

συμφωνεί ότι δεν πρέπει να παρέχονται γενικές εξαιρέσεις στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, αλλά ότι, αντιθέτως, σε ό,τι αφορά τις νομοθετικές προτάσεις πρέπει να υιοθετηθεί μια προσέγγιση ανά περίπτωση κατόπιν διενέργειας λεπτομερούς εκτίμησης αντικτύπου·

| ζ) | υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι πρέπει να επισυνάπτει λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τις αλλαγές που πραγματοποιούνται και τους λόγους για τις αλλαγές αυτές, οι οποίες προκύπτουν από διαδικασίες διαβούλευσης· |
| --- | --- |

ζ)

υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι πρέπει να επισυνάπτει λεπτομερή στοιχεία σχετικά με τις αλλαγές που πραγματοποιούνται και τους λόγους για τις αλλαγές αυτές, οι οποίες προκύπτουν από διαδικασίες διαβούλευσης·

| η) | θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί διαρκώς τον πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ που καταρτίζεται μέσω κεντρικής συντονιστικής υπηρεσίας σε στενή συνεργασία με οργανώσεις των ΜμΕ· |
| --- | --- |

η)

θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί διαρκώς τον πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ που καταρτίζεται μέσω κεντρικής συντονιστικής υπηρεσίας σε στενή συνεργασία με οργανώσεις των ΜμΕ·

| θ) | ζητά ένα νέο πρόγραμμα για τη μείωση του περιττού κανονιστικού φόρτου και για να εξασφαλιστεί ότι η έξυπνη νομοθεσία δεν εξαιρεί επιχειρήσεις από τη νομοθεσία για την προστασία των εργαζομένων, τα πρότυπα για την ισότητα των φύλων ή αυτά για την προστασία του περιβάλλοντος. Ως εκ τούτου, τάσσεται σθεναρά υπέρ της παράτασης μέχρι το 2020 της θητείας της ομάδας Stoiber, η οποία θα παρακολουθεί και θα εφαρμόζει πολιτικές, ιδίως όσον αφορά τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις, σε συνεργασία με οργανώσεις ΜμΕ· |
| --- | --- |

θ)

ζητά ένα νέο πρόγραμμα για τη μείωση του περιττού κανονιστικού φόρτου και για να εξασφαλιστεί ότι η έξυπνη νομοθεσία δεν εξαιρεί επιχειρήσεις από τη νομοθεσία για την προστασία των εργαζομένων, τα πρότυπα για την ισότητα των φύλων ή αυτά για την προστασία του περιβάλλοντος. Ως εκ τούτου, τάσσεται σθεναρά υπέρ της παράτασης μέχρι το 2020 της θητείας της ομάδας Stoiber, η οποία θα παρακολουθεί και θα εφαρμόζει πολιτικές, ιδίως όσον αφορά τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις, σε συνεργασία με οργανώσεις ΜμΕ·

| ι) | καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να περιορίσουν τον διοικητικό φόρτο που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις κατά τη χάραξη, μεταξύ άλλων, νομοθετικής πολιτικής της ΕΕ· |
| --- | --- |

ι)

καλεί το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο να περιορίσουν τον διοικητικό φόρτο που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις κατά τη χάραξη, μεταξύ άλλων, νομοθετικής πολιτικής της ΕΕ·

| ια) | προτείνει στα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της έξυπνης νομοθεσίας, με σκοπό την αποφυγή του κανονιστικού υπερθεματισμού. |
| --- | --- |

ια)

προτείνει στα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές στον τομέα της έξυπνης νομοθεσίας, με σκοπό την αποφυγή του κανονιστικού υπερθεματισμού.

2.   Η πρόταση της Επιτροπής

| 2.1 | Τον Νοέμβριο του 2011, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση με τίτλο «Ελαχιστοποίηση του κανονιστικού φόρτου για τις ΜΜΕ – Προσαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στις ανάγκες των πολύ μικρών επιχειρήσεων» (1) στην οποία προσδιορίζονται μέτρα που αφορούν ειδικά τις ΜμΕ. Η έκθεση αυτή στηριζόταν στην αρχή της απόδοσης προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις (Think Small First) που περιλαμβάνεται στη νομοθετική πράξη για τις μικρές επιχειρήσεις (Μια «Small Business Act» για την Ευρώπη (2)- SBA), σύμφωνα με την οποία απαιτείται η συνεκτίμηση των επιπτώσεων στις ΜμΕ κατά την εκπόνηση νομοθεσίας, καθώς και η απλούστευση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος. Η Επιτροπή εξέφρασε τη βούλησή της να αντιμετωπίσει τις επαχθείς κανονιστικές ρυθμίσεις για τις ΜμΕ μέσω ενός προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT) (3), το οποίο ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2012. |
| --- | --- |

2.1

Τον Νοέμβριο του 2011, η Επιτροπή εξέδωσε έκθεση με τίτλο «Ελαχιστοποίηση του κανονιστικού φόρτου για τις ΜΜΕ – Προσαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στις ανάγκες των πολύ μικρών επιχειρήσεων» (1) στην οποία προσδιορίζονται μέτρα που αφορούν ειδικά τις ΜμΕ. Η έκθεση αυτή στηριζόταν στην αρχή της απόδοσης προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις (Think Small First) που περιλαμβάνεται στη νομοθετική πράξη για τις μικρές επιχειρήσεις (Μια «Small Business Act» για την Ευρώπη (2)- SBA), σύμφωνα με την οποία απαιτείται η συνεκτίμηση των επιπτώσεων στις ΜμΕ κατά την εκπόνηση νομοθεσίας, καθώς και η απλούστευση του ρυθμιστικού περιβάλλοντος. Η Επιτροπή εξέφρασε τη βούλησή της να αντιμετωπίσει τις επαχθείς κανονιστικές ρυθμίσεις για τις ΜμΕ μέσω ενός προγράμματος βελτίωσης της καταλληλότητας και της αποδοτικότητας του κανονιστικού πλαισίου (REFIT) (3), το οποίο ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 2012.

| 2.2 | Η ανακοίνωση της Επιτροπής στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με θέμα «Έξυπνη νομοθεσία - Ανταπόκριση στις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (4)», η οποία εγκρίθηκε στις 7 Μαρτίου 2013, προβαίνει σε απολογισμό όλων των μέτρων που υλοποίησε η Επιτροπή από το 2011 όσον αφορά ζητήματα που σχετίζονται με την επιβάρυνση των ΜμΕ.
  Η έκθεση εξετάζει την πρόοδο που επιτεύχθηκε:






  — | στη συζήτηση του ρόλου που διαδραματίζουν οι εκτιμήσεις αντικτύπου των νομοθετικών πράξεων που αφορούν ΜμΕ· |
| --- | --- | --- |

2.2

Η ανακοίνωση της Επιτροπής στο εαρινό Ευρωπαϊκό Συμβούλιο με θέμα «Έξυπνη νομοθεσία - Ανταπόκριση στις ανάγκες των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (4)», η οποία εγκρίθηκε στις 7 Μαρτίου 2013, προβαίνει σε απολογισμό όλων των μέτρων που υλοποίησε η Επιτροπή από το 2011 όσον αφορά ζητήματα που σχετίζονται με την επιβάρυνση των ΜμΕ.

Η έκθεση εξετάζει την πρόοδο που επιτεύχθηκε:

—

στη συζήτηση του ρόλου που διαδραματίζουν οι εκτιμήσεις αντικτύπου των νομοθετικών πράξεων που αφορούν ΜμΕ·

| — | όσον αφορά την καθιέρωση ετήσιου πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ· |
| --- | --- |

—

όσον αφορά την καθιέρωση ετήσιου πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ·

| — | ως προς τη διασφάλιση ελέγχων καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου. |
| --- | --- |

—

ως προς τη διασφάλιση ελέγχων καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου.

3.   Διαπιστώσεις και παρατηρήσεις

3.1   Η κατάρτιση έξυπνης νομοθεσίας έχει καίρια σημασία για τις ΜμΕ – ιδίως για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις.

| 3.1.1 | Η ΕΟΚΕ ανέκαθεν υποστήριζε και ενθάρρυνε πρωτοβουλίες για βελτιωμένη νομοθεσία, όπως επισημαίνεται σαφώς σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της (5). Αναγνωρίζει ότι, ενώ η έξυπνη νομοθεσία είναι απαραίτητη για όλες τις επιχειρήσεις, ο αντίκτυπος της γραφειοκρατίας στις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις είναι δυσανάλογος. Ως εκ τούτου, κατά τη θέσπιση νέας νομοθεσίας και καθ’ όλη τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, η εφαρμογή της αρχής της προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις πρέπει να αποτελέσει κατεύθυνση προτεραιότητας. |
| --- | --- |

3.1.1

Η ΕΟΚΕ ανέκαθεν υποστήριζε και ενθάρρυνε πρωτοβουλίες για βελτιωμένη νομοθεσία, όπως επισημαίνεται σαφώς σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της (5). Αναγνωρίζει ότι, ενώ η έξυπνη νομοθεσία είναι απαραίτητη για όλες τις επιχειρήσεις, ο αντίκτυπος της γραφειοκρατίας στις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις είναι δυσανάλογος. Ως εκ τούτου, κατά τη θέσπιση νέας νομοθεσίας και καθ’ όλη τη διαδικασία λήψης αποφάσεων, η εφαρμογή της αρχής της προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις πρέπει να αποτελέσει κατεύθυνση προτεραιότητας.

| 3.1.2 | Οι ΜμΕ διαφέρουν ως προς το μέγεθός τους, τον τομέα δραστηριότητας, τους στόχους, τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση, τη γεωγραφία και το νομικό καθεστώς (6). Συνεπώς, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εν λόγω διαφορές κατά την εκπόνηση νομοθεσίας για αυτές. Πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ότι, παρόλο που οι μεμονωμένες νομοθετικές ρυθμίσεις ενδέχεται να μην φαίνονται ιδιαιτέρως επαχθείς, η συσσώρευση, μεταξύ άλλων, κανόνων και νομοθετικών πράξεων αποθαρρύνει μια πολύ μικρή ή μικρή επιχείρηση να αναπτύξει νέες ιδέες, να επεκτείνει υφιστάμενες αγορές ή να απασχολήσει περισσότερα άτομα. |
| --- | --- |

3.1.2

Οι ΜμΕ διαφέρουν ως προς το μέγεθός τους, τον τομέα δραστηριότητας, τους στόχους, τη χρηματοδότηση, τη διαχείριση, τη γεωγραφία και το νομικό καθεστώς (6). Συνεπώς, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις εν λόγω διαφορές κατά την εκπόνηση νομοθεσίας για αυτές. Πρέπει να λαμβάνουν υπόψη ότι, παρόλο που οι μεμονωμένες νομοθετικές ρυθμίσεις ενδέχεται να μην φαίνονται ιδιαιτέρως επαχθείς, η συσσώρευση, μεταξύ άλλων, κανόνων και νομοθετικών πράξεων αποθαρρύνει μια πολύ μικρή ή μικρή επιχείρηση να αναπτύξει νέες ιδέες, να επεκτείνει υφιστάμενες αγορές ή να απασχολήσει περισσότερα άτομα.

| 3.1.3 | Κατά συνέπεια, πολλές ΜμΕ, και ιδίως οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, εκλαμβάνουν τη νομοθεσία ως έναν τρόπο άσκησης πίεσης στην επιχειρηματική ανάπτυξη και όχι ως έναν τρόπο διευκόλυνσης της μεγέθυνσης. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η εξυπνότερη νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ θα προσφέρει βοήθεια μόνον εάν η εν λόγω νομοθεσία προσδιορίζει με σαφήνεια τις επιχειρήσεις που επιδιώκει να βοηθήσει καθώς και τις εξαιρέσεις, εφόσον υπάρχουν, οι οποίες παρέχονται στις εν λόγω επιχειρήσεις ή τις οποίες οι επιχειρήσεις μπορούν να διεκδικήσουν. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή να εφαρμόσει πλήρως τη δοκιμή ΜμΕ καθ’ όλη τη διαδικασία εκτιμήσεων αντικτύπου που πραγματοποιείται στις διάφορες ΓΔ. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η δοκιμή ΜμΕ πρέπει να περιλαμβάνει το δυνητικό κόστος και τα οφέλη των προτάσεων όσον αφορά το μέγεθος της επιχείρησης, διαχωρίζοντας σαφώς μεταξύ πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Αν η δοκιμή ΜμΕ δεν διεξαχθεί σωστά, τότε θα ληφθεί αρνητική γνώμη από την επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου. |
| --- | --- |

3.1.3

Κατά συνέπεια, πολλές ΜμΕ, και ιδίως οι πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις, εκλαμβάνουν τη νομοθεσία ως έναν τρόπο άσκησης πίεσης στην επιχειρηματική ανάπτυξη και όχι ως έναν τρόπο διευκόλυνσης της μεγέθυνσης. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η εξυπνότερη νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ θα προσφέρει βοήθεια μόνον εάν η εν λόγω νομοθεσία προσδιορίζει με σαφήνεια τις επιχειρήσεις που επιδιώκει να βοηθήσει καθώς και τις εξαιρέσεις, εφόσον υπάρχουν, οι οποίες παρέχονται στις εν λόγω επιχειρήσεις ή τις οποίες οι επιχειρήσεις μπορούν να διεκδικήσουν. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ παροτρύνει την Επιτροπή να εφαρμόσει πλήρως τη δοκιμή ΜμΕ καθ’ όλη τη διαδικασία εκτιμήσεων αντικτύπου που πραγματοποιείται στις διάφορες ΓΔ. Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι η δοκιμή ΜμΕ πρέπει να περιλαμβάνει το δυνητικό κόστος και τα οφέλη των προτάσεων όσον αφορά το μέγεθος της επιχείρησης, διαχωρίζοντας σαφώς μεταξύ πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Αν η δοκιμή ΜμΕ δεν διεξαχθεί σωστά, τότε θα ληφθεί αρνητική γνώμη από την επιτροπή εκτίμησης αντικτύπου.

3.2   Ο ρόλος των εκτιμήσεων αντικτύπου (ΕΑ)

| 3.2.1 | Συνεπώς, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τον ρόλο των ΕΑ (7) ως βασικών στοιχείων για τη χάραξη πολιτικής για τις ΜμΕ σε επίπεδο ΕΕ. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην άποψη ότι η Επιτροπή πρέπει να καταρτίζει στιβαρές ΕΑ που να ανταποκρίνονται στον σκοπό και τη λογική τους. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι πρέπει να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Οι εκτιμήσεις αντικτύπου πρέπει επίσης να εστιάζονται στην ανάλυση κόστους. Τα αυξημένα κόστη τα οποία συνεπάγεται η νομοθεσία για τις επιχειρήσεις καθιστούν ορισμένες δραστηριότητες οικονομικά ασύμφορες, οι οποίες, εάν εξέλειπαν οι νομοθετικές πράξεις, θα μπορούσαν να αποβούν κερδοφόρες. Κατά συνέπεια, ορισμένες εταιρείες που βρίσκονται στα πρόθυρα κλεισίματος αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την αγορά, περιορίζοντας κατά τον τρόπο αυτόν το δυναμικό οικονομικής δραστηριότητας του ιδιωτικού τομέα. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή την έκδοση πιστοποιημένης από ανεξάρτητο φορέα ετήσιας δήλωσης του συνολικού καθαρού κόστους των κανονιστικών προτάσεων για τις επιχειρήσεις. Η δήλωση αυτή πρέπει επίσης να αναφέρει βασικές αλλαγές στις προτάσεις πολιτικής που θεσπίζονται ως αποτέλεσμα των ΕΑ. |
| --- | --- |

3.2.1

Συνεπώς, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τον ρόλο των ΕΑ (7) ως βασικών στοιχείων για τη χάραξη πολιτικής για τις ΜμΕ σε επίπεδο ΕΕ. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην άποψη ότι η Επιτροπή πρέπει να καταρτίζει στιβαρές ΕΑ που να ανταποκρίνονται στον σκοπό και τη λογική τους. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι πρέπει να τηρούνται οι αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας. Οι εκτιμήσεις αντικτύπου πρέπει επίσης να εστιάζονται στην ανάλυση κόστους. Τα αυξημένα κόστη τα οποία συνεπάγεται η νομοθεσία για τις επιχειρήσεις καθιστούν ορισμένες δραστηριότητες οικονομικά ασύμφορες, οι οποίες, εάν εξέλειπαν οι νομοθετικές πράξεις, θα μπορούσαν να αποβούν κερδοφόρες. Κατά συνέπεια, ορισμένες εταιρείες που βρίσκονται στα πρόθυρα κλεισίματος αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την αγορά, περιορίζοντας κατά τον τρόπο αυτόν το δυναμικό οικονομικής δραστηριότητας του ιδιωτικού τομέα. Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή την έκδοση πιστοποιημένης από ανεξάρτητο φορέα ετήσιας δήλωσης του συνολικού καθαρού κόστους των κανονιστικών προτάσεων για τις επιχειρήσεις. Η δήλωση αυτή πρέπει επίσης να αναφέρει βασικές αλλαγές στις προτάσεις πολιτικής που θεσπίζονται ως αποτέλεσμα των ΕΑ.

| 3.2.2 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι, παρόλο που οι ΕΑ αποτελούν τεχνικά έγγραφα, η έκταση και η γλώσσα τους μπορεί να τις καταστήσει δυσνόητες, ειδικά στην περίπτωση που οι μικρές επιχειρήσεις επιθυμούν να συμβάλουν σε αυτές. Η ΕΟΚΕ προτείνει να καταστούν περισσότερο φιλικές προς τον χρήστη (8), βασιζόμενες σε ένα τυποποιημένο πρότυπο και συμπεριλαμβάνοντας μια σαφή συνοπτική παρουσίαση που θα επισημαίνει τα βασικά ζητήματα που αυτά πραγματεύονται και θα εστιάζεται σε κάθε υποομάδα ΜΜΕ. |
| --- | --- |

3.2.2

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι, παρόλο που οι ΕΑ αποτελούν τεχνικά έγγραφα, η έκταση και η γλώσσα τους μπορεί να τις καταστήσει δυσνόητες, ειδικά στην περίπτωση που οι μικρές επιχειρήσεις επιθυμούν να συμβάλουν σε αυτές. Η ΕΟΚΕ προτείνει να καταστούν περισσότερο φιλικές προς τον χρήστη (8), βασιζόμενες σε ένα τυποποιημένο πρότυπο και συμπεριλαμβάνοντας μια σαφή συνοπτική παρουσίαση που θα επισημαίνει τα βασικά ζητήματα που αυτά πραγματεύονται και θα εστιάζεται σε κάθε υποομάδα ΜΜΕ.

| 3.2.3 | Η ΕΟΚΕ ζητεί τη διενέργεια ανεξάρτητου και διαφανούς ελέγχου των σχεδίων εκτιμήσεων αντικτύπου από τα ενδιαφερόμενα μέρη, περιλαμβανομένων των οργανώσεων επιχειρήσεων που εκπροσωπούν πολύ μικρές/μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι είναι υψηλής ποιότητας και έχουν σχεδιαστεί σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές (9). |
| --- | --- |

3.2.3

Η ΕΟΚΕ ζητεί τη διενέργεια ανεξάρτητου και διαφανούς ελέγχου των σχεδίων εκτιμήσεων αντικτύπου από τα ενδιαφερόμενα μέρη, περιλαμβανομένων των οργανώσεων επιχειρήσεων που εκπροσωπούν πολύ μικρές/μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται ότι είναι υψηλής ποιότητας και έχουν σχεδιαστεί σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές (9).

| 3.2.4 | Οι εκτιμήσεις αντικτύπου πρέπει να κρίνουν εις βάθος τον τρόπο και τον βαθμό στον οποίο πρέπει να χρησιμοποιηθούν ειδικά μέτρα και πρότυπα (όπως εξαιρέσεις, απλουστεύσεις κ.λπ.) με σκοπό τη μείωση του κανονιστικού φόρτου για τις ΜμΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την αυξημένη εφαρμογή της δοκιμής ΜμΕ, αλλά υπενθυμίζει την ανάγκη να ελέγχεται λεπτομερώς και μεμονωμένα ο αντίκτυπος της νομοθεσίας στις τρεις διαφορετικές υποομάδες και στη συνέχεια να εξετάζεται το πεδίο εφαρμογής όσον αφορά την εξαίρεση των πολύ μικρών επιχειρήσεων από νέες νομοθετικές πράξεις ή τη θέσπιση λιγότερο επιβαρυντικών καθεστώτων. |
| --- | --- |

3.2.4

Οι εκτιμήσεις αντικτύπου πρέπει να κρίνουν εις βάθος τον τρόπο και τον βαθμό στον οποίο πρέπει να χρησιμοποιηθούν ειδικά μέτρα και πρότυπα (όπως εξαιρέσεις, απλουστεύσεις κ.λπ.) με σκοπό τη μείωση του κανονιστικού φόρτου για τις ΜμΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την αυξημένη εφαρμογή της δοκιμής ΜμΕ, αλλά υπενθυμίζει την ανάγκη να ελέγχεται λεπτομερώς και μεμονωμένα ο αντίκτυπος της νομοθεσίας στις τρεις διαφορετικές υποομάδες και στη συνέχεια να εξετάζεται το πεδίο εφαρμογής όσον αφορά την εξαίρεση των πολύ μικρών επιχειρήσεων από νέες νομοθετικές πράξεις ή τη θέσπιση λιγότερο επιβαρυντικών καθεστώτων.

| 3.2.5 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκτίμησης αντικτύπου η Επιτροπή φαίνεται να απομακρύνεται από τα σχέδιά της όσον αφορά την εφαρμογή γενικής εξαίρεσης των πολύ μικρών επιχειρήσεων από κανόνες της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την εν λόγω κίνηση και υπογραμμίζει το γεγονός ότι η έξυπνη νομοθεσία πρέπει να διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος και το μέγεθος της επιχείρησης και να μην είναι υπερβολικά περίπλοκη. Εφόσον πληρούνται οι παραπάνω παράμετροι, είναι εύκολο για τους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις αναπτύσσοντας κατάλληλες εσωτερικές διαδικασίες που θα πληρούν τους στόχους της έξυπνης νομοθεσίας. |
| --- | --- |

3.2.5

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι κατά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εκτίμησης αντικτύπου η Επιτροπή φαίνεται να απομακρύνεται από τα σχέδιά της όσον αφορά την εφαρμογή γενικής εξαίρεσης των πολύ μικρών επιχειρήσεων από κανόνες της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ επικροτεί την εν λόγω κίνηση και υπογραμμίζει το γεγονός ότι η έξυπνη νομοθεσία πρέπει να διαφοροποιείται ανάλογα με το είδος και το μέγεθος της επιχείρησης και να μην είναι υπερβολικά περίπλοκη. Εφόσον πληρούνται οι παραπάνω παράμετροι, είναι εύκολο για τους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις αναπτύσσοντας κατάλληλες εσωτερικές διαδικασίες που θα πληρούν τους στόχους της έξυπνης νομοθεσίας.

| 3.2.6 | Οι πολύ μικρές και οι μικρές επιχειρήσεις αναγνωρίζουν ότι βρίσκονται πιο κοντά στους πελάτες τους συγκριτικά με τις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις. Επίσης, αναγνωρίζουν ότι αυξάνεται η ζήτηση των πελατών για χρήση τοπικών επιχειρήσεων που λειτουργούν δεοντολογικά και φροντίζουν το τοπικό περιβάλλον. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι, κατά συνέπεια, είναι ουσιαστικής σημασίας οι εταιρείες να τηρούν τα πρότυπα και τους κανονισμούς που διέπουν την ποιότητα των επιχειρήσεων, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, εφόσον επιθυμούν να είναι επιτυχημένες και να παραμένουν ανταγωνιστικές σε διάφορες αγορές. Για παράδειγμα, η εξαίρεση των πολύ μικρών επιχειρήσεων από τους κανονισμούς περί προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος ενδέχεται τελικά να αποβεί εις βάρος των εν λόγω επιχειρήσεων (10). |
| --- | --- |

3.2.6

Οι πολύ μικρές και οι μικρές επιχειρήσεις αναγνωρίζουν ότι βρίσκονται πιο κοντά στους πελάτες τους συγκριτικά με τις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις. Επίσης, αναγνωρίζουν ότι αυξάνεται η ζήτηση των πελατών για χρήση τοπικών επιχειρήσεων που λειτουργούν δεοντολογικά και φροντίζουν το τοπικό περιβάλλον. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι, κατά συνέπεια, είναι ουσιαστικής σημασίας οι εταιρείες να τηρούν τα πρότυπα και τους κανονισμούς που διέπουν την ποιότητα των επιχειρήσεων, τα προϊόντα και τις υπηρεσίες τους, εφόσον επιθυμούν να είναι επιτυχημένες και να παραμένουν ανταγωνιστικές σε διάφορες αγορές. Για παράδειγμα, η εξαίρεση των πολύ μικρών επιχειρήσεων από τους κανονισμούς περί προστασίας των καταναλωτών και του περιβάλλοντος ενδέχεται τελικά να αποβεί εις βάρος των εν λόγω επιχειρήσεων (10).

| 3.2.7 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι μελέτες αντικτύπου –πέραν των παρατηρήσεων που διατυπώνονται ανωτέρω– πρέπει να έχουν επίσης ως σκοπό την ακριβή μέτρηση των αλυσιδωτών επιπτώσεων που θα μπορούσε να προκαλέσει ένα μέτρο με το οποίο επιδιώκεται η μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης μέσω της τροποποίησης της νομοθεσίας για τις ΜμΕ. Πράγματι, ενδέχεται να προκληθούν παράπλευρες επιπτώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να μεταβάλουν τις κοινωνικές ισορροπίες, καθώς και τις σχέσεις με τη δημόσια διοίκηση (αδήλωτη εργασία, γνώση των φορολογικών στοιχείων, κοινωνικές εισφορές, χαρακτηρισμός και φύση της σύμβασης εργασίας, κλπ.).
  Κάθε έξυπνη νομοθεσία υπέρ των ΜμΕ πρέπει, εξ ορισμού, να εμποδίζει ή τουλάχιστον να περιορίζει στο ελάχιστο τις αρνητικές επιπτώσεις που προκαλεί. Για τον σκοπό αυτόν, η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι η έξυπνη νομοθεσία δεν πρέπει ούτε να υπονομεύει τα δικαιώματα των εργαζομένων (11) ούτε να μειώνει το βασικό επίπεδο προστασίας τους, ιδίως όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας. |
| --- | --- |

3.2.7

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι μελέτες αντικτύπου –πέραν των παρατηρήσεων που διατυπώνονται ανωτέρω– πρέπει να έχουν επίσης ως σκοπό την ακριβή μέτρηση των αλυσιδωτών επιπτώσεων που θα μπορούσε να προκαλέσει ένα μέτρο με το οποίο επιδιώκεται η μείωση της διοικητικής επιβάρυνσης μέσω της τροποποίησης της νομοθεσίας για τις ΜμΕ. Πράγματι, ενδέχεται να προκληθούν παράπλευρες επιπτώσεις, οι οποίες θα μπορούσαν να μεταβάλουν τις κοινωνικές ισορροπίες, καθώς και τις σχέσεις με τη δημόσια διοίκηση (αδήλωτη εργασία, γνώση των φορολογικών στοιχείων, κοινωνικές εισφορές, χαρακτηρισμός και φύση της σύμβασης εργασίας, κλπ.).

Κάθε έξυπνη νομοθεσία υπέρ των ΜμΕ πρέπει, εξ ορισμού, να εμποδίζει ή τουλάχιστον να περιορίζει στο ελάχιστο τις αρνητικές επιπτώσεις που προκαλεί. Για τον σκοπό αυτόν, η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι η έξυπνη νομοθεσία δεν πρέπει ούτε να υπονομεύει τα δικαιώματα των εργαζομένων (11) ούτε να μειώνει το βασικό επίπεδο προστασίας τους, ιδίως όσον αφορά την υγεία και την ασφάλεια στον χώρο εργασίας.

3.3   Ο πίνακας αποτελεσμάτων των ΜμΕ

| 3.3.1 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη δημιουργία ενός ετήσιου πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ που θα καθιστά δυνατή την παρακολούθηση ειδικών μέτρων καθ’ όλη τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η ΕΟΚΕ περιμένει να δει την εφαρμογή και τα αποτελέσματά του. |
| --- | --- |

3.3.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη δημιουργία ενός ετήσιου πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ που θα καθιστά δυνατή την παρακολούθηση ειδικών μέτρων καθ’ όλη τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η ΕΟΚΕ περιμένει να δει την εφαρμογή και τα αποτελέσματά του.

| 3.3.2 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί διαρκώς τον πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ μέσω κεντρικής συντονιστικής υπηρεσίας σε στενή συνεργασία με διάφορα θεσμικά και άλλα όργανα της ΕΕ. Τα κράτη μέλη και οι οργανώσεις των ΜμΕ καλούνται επίσης να συμμετέχουν στην εν λόγω διαδικασία. |
| --- | --- |

3.3.2

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να παρακολουθεί διαρκώς τον πίνακα αποτελεσμάτων των ΜμΕ μέσω κεντρικής συντονιστικής υπηρεσίας σε στενή συνεργασία με διάφορα θεσμικά και άλλα όργανα της ΕΕ. Τα κράτη μέλη και οι οργανώσεις των ΜμΕ καλούνται επίσης να συμμετέχουν στην εν λόγω διαδικασία.

3.4   Βελτίωση της διαβούλευσης με ΜμΕ

| 3.4.1 | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει το γεγονός ότι δημοσιεύονται, στο πλαίσιο προγραμματισμένων προπαρασκευαστικών και συμβουλευτικών εργασιών, χάρτες πορείας οι οποίοι ενημερώνουν τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τις ενδεχόμενες πρωτοβουλίες της Επιτροπής. Οι διαβουλεύσεις με ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να προβάλλονται ευρέως ώστε οι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να ανταποκρίνονται εγκαίρως. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζονται στην ποσότητα αλλά στην ποιότητα και να στηρίζονται σε εμπειρικά αποδεικτικά στοιχεία που θα προκύπτουν από συνεντεύξεις με πραγματικούς επιχειρηματίες, εργαζόμενους και με οργανώσεις επιχειρήσεων, από επισκέψεις σε πολύ μικρές ή μικρές επιχειρήσεις ή από την παρατήρησή τους. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι οι χάρτες πορείας πρέπει πάντα να περιλαμβάνουν μια πρώτη στοιχειώδη εκτίμηση του αναμενόμενου κόστους προκειμένου να παρέχεται η δυνατότητα στα ενδιαφερόμενα μέρη να προβαίνουν σε ποιοτικό έλεγχο των πιθανών επιπτώσεων. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι η ολοκληρωμένη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη είναι ζωτικής σημασίας για τη συλλογή στοιχείων υψηλής ποιότητας, καθώς και για την κατάρτιση προτάσεων για έξυπνη νομοθεσία. |
| --- | --- |

3.4.1

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει το γεγονός ότι δημοσιεύονται, στο πλαίσιο προγραμματισμένων προπαρασκευαστικών και συμβουλευτικών εργασιών, χάρτες πορείας οι οποίοι ενημερώνουν τα ενδιαφερόμενα μέρη σχετικά με τις ενδεχόμενες πρωτοβουλίες της Επιτροπής. Οι διαβουλεύσεις με ενδιαφερόμενα μέρη πρέπει να προβάλλονται ευρέως ώστε οι ενδιαφερόμενοι να μπορούν να ανταποκρίνονται εγκαίρως. Ωστόσο, δεν πρέπει να βασίζονται στην ποσότητα αλλά στην ποιότητα και να στηρίζονται σε εμπειρικά αποδεικτικά στοιχεία που θα προκύπτουν από συνεντεύξεις με πραγματικούς επιχειρηματίες, εργαζόμενους και με οργανώσεις επιχειρήσεων, από επισκέψεις σε πολύ μικρές ή μικρές επιχειρήσεις ή από την παρατήρησή τους. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι οι χάρτες πορείας πρέπει πάντα να περιλαμβάνουν μια πρώτη στοιχειώδη εκτίμηση του αναμενόμενου κόστους προκειμένου να παρέχεται η δυνατότητα στα ενδιαφερόμενα μέρη να προβαίνουν σε ποιοτικό έλεγχο των πιθανών επιπτώσεων. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει στην Επιτροπή ότι η ολοκληρωμένη διαβούλευση με τα ενδιαφερόμενα μέρη είναι ζωτικής σημασίας για τη συλλογή στοιχείων υψηλής ποιότητας, καθώς και για την κατάρτιση προτάσεων για έξυπνη νομοθεσία.

| 3.4.2 | Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, πολλές ενώσεις επιχειρήσεων και τα μέλη τους αναρωτιούνται εάν οι προσπάθειές τους να συνεισφέρουν στον εντοπισμό πιθανών προβλημάτων και λύσεων απέφεραν καρπούς. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι ορισμένοι εξ αυτών, ακολουθώντας επίσημη διαδικασία, συμμετέχουν στην ΕΕΑ ως εξωτερικοί εμπειρογνώμονες για να παρέχουν πρόσθετο έλεγχο των προτάσεων της Επιτροπής με σκοπό να διασφαλίζεται ότι οι διάφορες έννοιες που διακυβεύονται γίνονται επαρκώς αντιληπτές. |
| --- | --- |

3.4.2

Μετά την ολοκλήρωση της διαβούλευσης, πολλές ενώσεις επιχειρήσεων και τα μέλη τους αναρωτιούνται εάν οι προσπάθειές τους να συνεισφέρουν στον εντοπισμό πιθανών προβλημάτων και λύσεων απέφεραν καρπούς. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ότι ορισμένοι εξ αυτών, ακολουθώντας επίσημη διαδικασία, συμμετέχουν στην ΕΕΑ ως εξωτερικοί εμπειρογνώμονες για να παρέχουν πρόσθετο έλεγχο των προτάσεων της Επιτροπής με σκοπό να διασφαλίζεται ότι οι διάφορες έννοιες που διακυβεύονται γίνονται επαρκώς αντιληπτές.

| 3.4.3 | Η ΕΟΚΕ διαπίστωσε αύξηση του αριθμού των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που εγκρίθηκαν από νομοθέτες τα τελευταία χρόνια. Πολλές από τις αποφάσεις που λήφθηκαν με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις ΜμΕ. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το εύρος της διαβούλευσης θα πρέπει επίσης να επεκταθεί ώστε να καλύπτει ορισμένες καίριας σημασίας κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις οι οποίες ενδέχεται να έχουν σημαντικές οικονομικές, περιβαλλοντικές ή/και κοινωνικές επιπτώσεις σε έναν συγκεκριμένο τομέα ή σε βασικά ενδιαφερόμενα μέρη. |
| --- | --- |

3.4.3

Η ΕΟΚΕ διαπίστωσε αύξηση του αριθμού των κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων που εγκρίθηκαν από νομοθέτες τα τελευταία χρόνια. Πολλές από τις αποφάσεις που λήφθηκαν με κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις ΜμΕ. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το εύρος της διαβούλευσης θα πρέπει επίσης να επεκταθεί ώστε να καλύπτει ορισμένες καίριας σημασίας κατ’ εξουσιοδότηση πράξεις οι οποίες ενδέχεται να έχουν σημαντικές οικονομικές, περιβαλλοντικές ή/και κοινωνικές επιπτώσεις σε έναν συγκεκριμένο τομέα ή σε βασικά ενδιαφερόμενα μέρη.

| 3.4.4 | Η ΕΟΚΕ ζητεί τη διεξαγωγή γνήσιου και δομημένου «διαλόγου για τις ΜμΕ» μεταξύ διαφόρων μερών κατά την εκπόνηση νομοθεσίας. Η εν λόγω εταιρική σχέση πρέπει να εξασφαλίζει τη συμμετοχή όλων των ΜμΕ και των οργανώσεών τους, ιδίως των ενώσεων πολύ μικρών επιχειρήσεων, προστατεύοντας την εφαρμογή της αρχής της απόδοσης προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις (Think Small First) και της αρχής «μόνο μια φορά» (only once) που αναφέρονται στην SBA (12) με σκοπό να προωθηθούν οι στόχοι της απόδοσης. |
| --- | --- |

3.4.4

Η ΕΟΚΕ ζητεί τη διεξαγωγή γνήσιου και δομημένου «διαλόγου για τις ΜμΕ» μεταξύ διαφόρων μερών κατά την εκπόνηση νομοθεσίας. Η εν λόγω εταιρική σχέση πρέπει να εξασφαλίζει τη συμμετοχή όλων των ΜμΕ και των οργανώσεών τους, ιδίως των ενώσεων πολύ μικρών επιχειρήσεων, προστατεύοντας την εφαρμογή της αρχής της απόδοσης προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις (Think Small First) και της αρχής «μόνο μια φορά» (only once) που αναφέρονται στην SBA (12) με σκοπό να προωθηθούν οι στόχοι της απόδοσης.

| 3.4.5 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει, καταρχήν, το δίκτυο Enterprise Europe Network (EEN). Εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν έχει αξιοποιηθεί ακόμα το δυναμικό του διότι πολλές ευρωπαϊκές ΜμΕ φαίνεται να μην γνωρίζουν την ύπαρξή του. Οι υπηρεσίες που προσφέρονται από το δίκτυο EEN πρέπει να βασίζονται σε πραγματικές απαιτήσεις και ανάγκες των ΜμΕ με τη στενή συνεργασία οργανώσεων των ΜμΕ.
  Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι οι οργανώσεις υποδοχής του Enterprise Europe Network θα πρέπει να υποστηριχθούν προκειμένου να διαθέσουν περισσότερους πόρους για τις ανάγκες των ΜμΕ, όταν αυτές έρχονται σε επαφή με τη δημόσια διοίκηση. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι αυτή η υποστήριξη θα πρέπει να εστιάσει ιδίως στις μικρότερες επιχειρήσεις, η άποψη των οποίων θα πρέπει να ζητείται από το τοπικό κέντρο του δικτύου Enterprise Europe Network όταν αντιμετωπίζουν ρυθμιστικά προβλήματα. Προκειμένου να εφαρμοστεί στην πράξη η αρχή της απόδοσης προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα διαπροσωπικών συναντήσεων και οι απόψεις των οργανώσεων ΜμΕ από όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής. |
| --- | --- |

3.4.5

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει, καταρχήν, το δίκτυο Enterprise Europe Network (EEN). Εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν έχει αξιοποιηθεί ακόμα το δυναμικό του διότι πολλές ευρωπαϊκές ΜμΕ φαίνεται να μην γνωρίζουν την ύπαρξή του. Οι υπηρεσίες που προσφέρονται από το δίκτυο EEN πρέπει να βασίζονται σε πραγματικές απαιτήσεις και ανάγκες των ΜμΕ με τη στενή συνεργασία οργανώσεων των ΜμΕ.

Η ΕΟΚΕ είναι της άποψης ότι οι οργανώσεις υποδοχής του Enterprise Europe Network θα πρέπει να υποστηριχθούν προκειμένου να διαθέσουν περισσότερους πόρους για τις ανάγκες των ΜμΕ, όταν αυτές έρχονται σε επαφή με τη δημόσια διοίκηση. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι αυτή η υποστήριξη θα πρέπει να εστιάσει ιδίως στις μικρότερες επιχειρήσεις, η άποψη των οποίων θα πρέπει να ζητείται από το τοπικό κέντρο του δικτύου Enterprise Europe Network όταν αντιμετωπίζουν ρυθμιστικά προβλήματα. Προκειμένου να εφαρμοστεί στην πράξη η αρχή της απόδοσης προτεραιότητας στις μικρές επιχειρήσεις, θα πρέπει να ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα διαπροσωπικών συναντήσεων και οι απόψεις των οργανώσεων ΜμΕ από όλες τις υπηρεσίες της Επιτροπής.

| 3.4.6 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την παράταση της θητείας της ομάδας ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για τον διοικητικό φόρτο (HLGAB) (13) (ομάδα Stoiber). Η ΕΟΚΕ θα επιθυμούσε ιδιαιτέρως να δοθεί στην ομάδα ένας νέος βασικός ρόλος ώστε να επικουρεί την Επιτροπή κατά την εκπόνηση, παρακολούθηση και εφαρμογή πολιτικών σχετικά με τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις σε στενή συνεργασία με τις οργανώσεις ΜμΕ και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις. |
| --- | --- |

3.4.6

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την παράταση της θητείας της ομάδας ανεξάρτητων εμπειρογνωμόνων υψηλού επιπέδου για τον διοικητικό φόρτο (HLGAB) (13) (ομάδα Stoiber). Η ΕΟΚΕ θα επιθυμούσε ιδιαιτέρως να δοθεί στην ομάδα ένας νέος βασικός ρόλος ώστε να επικουρεί την Επιτροπή κατά την εκπόνηση, παρακολούθηση και εφαρμογή πολιτικών σχετικά με τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις σε στενή συνεργασία με τις οργανώσεις ΜμΕ και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

| 3.4.7 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει τα αποτελέσματα της διαδικασίας διαβούλευσης ΤΟΡ 10 σχετικά με τα πλέον επαχθή παραδείγματα γραφειοκρατίας που επηρεάζουν τις ΜμΕ (14). Καλεί την Επιτροπή να ανταποκριθεί στα πορίσματα της διαβούλευσης αυτής το ταχύτερο δυνατό δημοσιεύοντας συγκεκριμένες προτάσεις για απλούστευση. |
| --- | --- |

3.4.7

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει τα αποτελέσματα της διαδικασίας διαβούλευσης ΤΟΡ 10 σχετικά με τα πλέον επαχθή παραδείγματα γραφειοκρατίας που επηρεάζουν τις ΜμΕ (14). Καλεί την Επιτροπή να ανταποκριθεί στα πορίσματα της διαβούλευσης αυτής το ταχύτερο δυνατό δημοσιεύοντας συγκεκριμένες προτάσεις για απλούστευση.

3.5   Λαμβάνοντας υπόψη τις ανάγκες των ΜμΕ

| 3.5.1 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τον έλεγχο καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου για τη χάραξη πολιτικής για ΜμΕ (15) (το επονομαζόμενο «πρόγραμμα REFIT»). Η ΕΟΚΕ αναμένει τα αποτελέσματα των πιλοτικών εκτιμήσεων (16), και ενθαρρύνει την Επιτροπή να ξεκινήσει περαιτέρω ελέγχους καταλληλότητας στο πλαίσιο του προγράμματός της για το 2012 σε βασικούς τομείς τους οποίους θεωρεί ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η Επιτροπή καλείται να δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της όλους τους ελέγχους καταλληλότητας που έχουν διενεργηθεί ή σχεδιάζεται να διενεργηθούν. |
| --- | --- |

3.5.1

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τον έλεγχο καταλληλότητας του κανονιστικού πλαισίου για τη χάραξη πολιτικής για ΜμΕ (15) (το επονομαζόμενο «πρόγραμμα REFIT»). Η ΕΟΚΕ αναμένει τα αποτελέσματα των πιλοτικών εκτιμήσεων (16), και ενθαρρύνει την Επιτροπή να ξεκινήσει περαιτέρω ελέγχους καταλληλότητας στο πλαίσιο του προγράμματός της για το 2012 σε βασικούς τομείς τους οποίους θεωρεί ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και την απασχόληση. Η Επιτροπή καλείται να δημοσιεύει στην ιστοσελίδα της όλους τους ελέγχους καταλληλότητας που έχουν διενεργηθεί ή σχεδιάζεται να διενεργηθούν.

| 3.5.2 | Η ΕΟΚΕ προτείνει επίσης έναν ολοκληρωμένο έλεγχο καταλληλότητας της νομοθεσίας της ΕΕ με την οποία βρίσκονται αντιμέτωπες οι επιχειρήσεις κατά τις εμπορικές δραστηριότητές τους πέραν των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο κανονιστικός φόρτος της εν λόγω νομοθεσίας είναι υψηλός και ότι ένας τέτοιος έλεγχος θα συνέβαλλε σημαντικά στα θεματολόγια της ΕΕ για την έξυπνη νομοθεσία, την ανάπτυξη και το εμπόριο. |
| --- | --- |

3.5.2

Η ΕΟΚΕ προτείνει επίσης έναν ολοκληρωμένο έλεγχο καταλληλότητας της νομοθεσίας της ΕΕ με την οποία βρίσκονται αντιμέτωπες οι επιχειρήσεις κατά τις εμπορικές δραστηριότητές τους πέραν των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ο κανονιστικός φόρτος της εν λόγω νομοθεσίας είναι υψηλός και ότι ένας τέτοιος έλεγχος θα συνέβαλλε σημαντικά στα θεματολόγια της ΕΕ για την έξυπνη νομοθεσία, την ανάπτυξη και το εμπόριο.

| 3.5.3 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει το πρόγραμμα REFIT ώστε να εντοπίσει και να προτείνει την απόσυρση, το ταχύτερο δυνατό, υφιστάμενων νομοθετικών πράξεων και προτάσεων που εκκρεμούν και οι οποίες δεν είναι πλέον χρήσιμες, καθώς και να επιδιώξει την ενοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας στο πλαίσιο των προσπαθειών της για απλούστευση. Προτείνεται όλοι οι στόχοι μείωσης να είναι μετρήσιμοι και να αποσκοπούν στην επίτευξη απτής, θετικής αλλαγής για τις επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

3.5.3

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει το πρόγραμμα REFIT ώστε να εντοπίσει και να προτείνει την απόσυρση, το ταχύτερο δυνατό, υφιστάμενων νομοθετικών πράξεων και προτάσεων που εκκρεμούν και οι οποίες δεν είναι πλέον χρήσιμες, καθώς και να επιδιώξει την ενοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας στο πλαίσιο των προσπαθειών της για απλούστευση. Προτείνεται όλοι οι στόχοι μείωσης να είναι μετρήσιμοι και να αποσκοπούν στην επίτευξη απτής, θετικής αλλαγής για τις επιχειρήσεις.

| 3.5.4 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να βελτιωθεί η επιλογή νομικών μέσων, περιλαμβανομένων των μηχανισμών αυτορρύθμισης και συρρύθμισης (17). |
| --- | --- |

3.5.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι πρέπει να βελτιωθεί η επιλογή νομικών μέσων, περιλαμβανομένων των μηχανισμών αυτορρύθμισης και συρρύθμισης (17).

3.6   Πορεία προς μια καλύτερη διακυβέρνηση και έναν μηχανισμό συντονισμού για τη χάραξη πολιτικής για ΜμΕ

| 3.6.1 | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η έξυπνη νομοθεσία αποτελεί κοινή ευθύνη όλων των εμπλεκομένων στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο είτε σε επίπεδο κρατών μελών. |
| --- | --- |

3.6.1

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι η έξυπνη νομοθεσία αποτελεί κοινή ευθύνη όλων των εμπλεκομένων στη χάραξη πολιτικής της ΕΕ είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο είτε σε επίπεδο κρατών μελών.

| 3.6.2 | Σε ευρωπαϊκό επίπεδο:






  — | η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, ενώ η Επιτροπή δεσμεύεται να περιορίσει στο ελάχιστο τις διοικητικές δαπάνες που συνεπάγονται για τις επιχειρήσεις οι νομοθετικές προτάσεις της, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο πρέπει, αντιστοίχως, να αναλάβουν δράση για τη μείωση ή τον περιορισμό του διοικητικού φόρτου που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις στα επίπεδα που επιδιώκονται με την πρόταση της Επιτροπής· |
| --- | --- | --- |

3.6.2

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο:

—

η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, ενώ η Επιτροπή δεσμεύεται να περιορίσει στο ελάχιστο τις διοικητικές δαπάνες που συνεπάγονται για τις επιχειρήσεις οι νομοθετικές προτάσεις της, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο πρέπει, αντιστοίχως, να αναλάβουν δράση για τη μείωση ή τον περιορισμό του διοικητικού φόρτου που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις στα επίπεδα που επιδιώκονται με την πρόταση της Επιτροπής·

| — | εάν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο υπερβούν τα εν λόγω επίπεδα, θα πρέπει να υποχρεούνται να αιτιολογούν τις σχετικές αποφάσεις τους. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ καλεί το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να αναλάβουν περαιτέρω δέσμευση για τη διενέργεια εκτιμήσεων αντικτύπου σχετικά με ουσιώδεις τροποποιήσεις προτάσεων της Επιτροπής, εφόσον κρίνεται αναγκαίο. |
| --- | --- |

—

εάν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο υπερβούν τα εν λόγω επίπεδα, θα πρέπει να υποχρεούνται να αιτιολογούν τις σχετικές αποφάσεις τους. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ καλεί το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο να αναλάβουν περαιτέρω δέσμευση για τη διενέργεια εκτιμήσεων αντικτύπου σχετικά με ουσιώδεις τροποποιήσεις προτάσεων της Επιτροπής, εφόσον κρίνεται αναγκαίο.

| 3.6.3 | Σε επίπεδο κρατών μελών:






  — | η ΕΟΚΕ πρεσβεύει την άποψη ότι η αρχή της έξυπνης νομοθεσίας θα λειτουργήσει μόνο εάν συνοδεύεται από έξυπνη εφαρμογή. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να αποφύγουν την υπονόμευση των μέτρων απλούστευσης που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ κατά τη μεταφορά τους στα εθνικά δίκαια. Ο εν λόγω κανονιστικός υπερθεματισμός αποτελεί σαφές εμπόδιο στην επιχειρηματική ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ προτείνει να καταστεί υποχρεωτική η παροχή ειδικής κατάρτισης σε πολιτικούς, στελέχη υπουργείων και άλλους φορείς που συμμετέχουν στη μεταφορά της νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο· |
| --- | --- | --- |

3.6.3

Σε επίπεδο κρατών μελών:

—

η ΕΟΚΕ πρεσβεύει την άποψη ότι η αρχή της έξυπνης νομοθεσίας θα λειτουργήσει μόνο εάν συνοδεύεται από έξυπνη εφαρμογή. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να αποφύγουν την υπονόμευση των μέτρων απλούστευσης που λαμβάνονται σε επίπεδο ΕΕ κατά τη μεταφορά τους στα εθνικά δίκαια. Ο εν λόγω κανονιστικός υπερθεματισμός αποτελεί σαφές εμπόδιο στην επιχειρηματική ανάπτυξη. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ προτείνει να καταστεί υποχρεωτική η παροχή ειδικής κατάρτισης σε πολιτικούς, στελέχη υπουργείων και άλλους φορείς που συμμετέχουν στη μεταφορά της νομοθεσίας στο εθνικό δίκαιο·

| — | η ΕΟΚΕ, ωστόσο, δεν αποτρέπει όσα κράτη μέλη επιθυμούν να ακολουθούν υψηλότερες προδιαγραφές· |
| --- | --- |

—

η ΕΟΚΕ, ωστόσο, δεν αποτρέπει όσα κράτη μέλη επιθυμούν να ακολουθούν υψηλότερες προδιαγραφές·

| — | η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επικουρεί τα κράτη μέλη με τη μορφή συναντήσεων και εργαστηρίων με τη συμμετοχή των δημόσιων αρχών ώστε να εξομαλύνει τη διαδικασία εφαρμογής. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να συντονίζει με προσοχή την παρακολούθηση της εφαρμογής, σε στενή συνεργασία με διάφορες Γενικές Διευθύνσεις και με τα κράτη μέλη· |
| --- | --- |

—

η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επικουρεί τα κράτη μέλη με τη μορφή συναντήσεων και εργαστηρίων με τη συμμετοχή των δημόσιων αρχών ώστε να εξομαλύνει τη διαδικασία εφαρμογής. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η Επιτροπή πρέπει να συντονίζει με προσοχή την παρακολούθηση της εφαρμογής, σε στενή συνεργασία με διάφορες Γενικές Διευθύνσεις και με τα κράτη μέλη·

| — | η ΕΟΚΕ προτείνει η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν στενότερη συνεργασία για την ανταλλαγή παραδειγμάτων βέλτιστης πρακτικής όσον αφορά τις ΕΑ, με στόχο την ανάπτυξη συγκρίσιμων διαδικασιών που να χαρακτηρίζονται από ευελιξία και διαφάνεια. Επίσης, ζητείται από τα κράτη μέλη να εντείνουν την ανταλλαγή παραδειγμάτων βέλτιστης πρακτικής όσον αφορά τη νομοθεσία για τις ΜμΕ (18) (π.χ. υιοθετώντας λύσεις ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για τις επιχειρήσεις, με σκοπό τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και την κατανόησή τους (19)). |
| --- | --- |

—

η ΕΟΚΕ προτείνει η Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν στενότερη συνεργασία για την ανταλλαγή παραδειγμάτων βέλτιστης πρακτικής όσον αφορά τις ΕΑ, με στόχο την ανάπτυξη συγκρίσιμων διαδικασιών που να χαρακτηρίζονται από ευελιξία και διαφάνεια. Επίσης, ζητείται από τα κράτη μέλη να εντείνουν την ανταλλαγή παραδειγμάτων βέλτιστης πρακτικής όσον αφορά τη νομοθεσία για τις ΜμΕ (18) (π.χ. υιοθετώντας λύσεις ηλεκτρονικής διακυβέρνησης για τις επιχειρήσεις, με σκοπό τη συμμόρφωσή τους με τους κανόνες και την κατανόησή τους (19)).

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  http://ec.europa.eu/dgs/secretariat_general/simplification/sme/sme_en.htm.

1

(2)  Βλέπε Lannoo – Γνωμοδότηση με θέμα «Ανασκόπηση της πρωτοβουλίας “Small Business Act”»ΕΕ C 376, 22.12.2011, σελ. 51

2

(3)  http://ec.europa.eu/governance/better_regulation/documents/1_EL_ACT_part1_v2.pdf

3

(4)  http://ec.europa.eu/governance/better_regulation/documents/1_EN_ACT_part1_v4.pdf

4

(5)  Βλέπε Pegado Liz - Γνωμοδότηση σχετικά με την έξυπνη νομοθεσία
  ΕΕ C 248, 25.8.2011, σελ. 87.

5

έξυπνη νομοθεσία

(6)  Βλέπε Cabra de Luna - Γνωμοδότηση με θέμα «Οι διάφοροι τύποι επιχειρήσεων» (γνωμοδότηση πρωτοβουλίας) - ΕΕ C 318, 23.12.2009, σελ. 22. Παράδειγμα: τα ελευθέρια επαγγέλματα, ως ομάδα που πρέπει να συμμορφωθεί με αυστηρές επαγγελματικές ρυθμίσεις για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων των πελατών και σκοπών γενικού συμφέροντος.

6

(7)  Βλέπε Pegado Liz - Γνωμοδότηση σχετικά με την έξυπνη νομοθεσία - σημείο 4 στοιχείο Α: ΕΕ C 248, 25.8.2011, σ. 87.

7

έξυπνη νομοθεσία -

(8)  Η πρόσφατη ΕΑ για τη δέσμη για τους τεχνικούς ελέγχους αποτελούνταν από 102 σελίδες, ενώ αυτή για την προστασία δεδομένων εκτεινόταν σε 241 σελίδες.

8

(9)  Βλέπε Pegado Liz - Γνωμοδότηση σχετικά με την έξυπνη νομοθεσία - σημείο 4 στοιχείο Β: ΕΕ C 248, 25.8.2011, σ. 87.

9

έξυπνη νομοθεσία -

(10)  ΕΓΕΚ – Έξυπνη νομοθεσία – Ανταπόκριση στη διαβούλευση με ενδιαφερόμενους φορείς http://ec.europa.eu/governance/better_regulation/smart_regulation/consultation_2012/docs/registered_organisations/beuc_en.pdf

10

(11)  http://www.etuc.org/IMG/pdf/our_priorities_soc_dial_in_smes.pdf.

11

(12)  Βλέπε ανωτέρω σημείο 2.

12

(13)  http://ec.europa.eu/dgs/secretariat_general/admin_burden/ind_stakeholders/ind_stakeholders_en.htm.

13

(14)  http://europa.eu/rapid/press-release_MEMO-13-168_en.htm?locale=FR.

14

(15)  http://ec.europa.eu/governance/better_regulation/documents/com_2013_en.pdf.

15

(16)  http://ec.europa.eu/dgs/secretariat_general/evaluation/docs/fitness_check_en.pdf.

16

(17)  http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.self-and-co-regulation

17

(18)  http://ec.europa.eu/dgs/secretariat_general/admin_burden/best_practice_report/best_practice_report_en.htm

18

Βλέπε ακόλουθο παράδειγμα: http://www.bru.gov.mt/15-6-reduction-in-administrative-burden-registered_news-posted-on-17th-december-2012. Στη Μάλτα, η μονάδα βελτίωσης της νομοθεσίας (Better Regulation Unit - BRU) ιδρύθηκε στις αρχές του 2006, κατόπιν εθνικής δέσμευσης της κυβέρνησης να ενισχύσει ένα περιβάλλον που να ευνοεί τη βελτίωση της νομοθεσίας.

(19)  http://www.irma-international.org/viewtitle/21237/ Ron Craig «E-government and SMEs» (Ηλεκτρονική διακυβέρνηση και ΜμΕ).

19

«E-government and SMEs» (Ηλεκτρονική διακυβέρνηση και ΜμΕ)

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/38 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/38

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος στήριξης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος»

COM(2013) 107 final — 2013/0064 (COD)

2013/C 327/08

Εισηγητής: ο κ. IOZIA

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στις 14 Μαρτίου 2013 και το Συμβούλιο στις 20 Μαρτίου 2013, αποφάσισαν, σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ζητήσουν τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την:

Πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση προγράμματος στήριξης της επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος

COM(2013) 107 final — 2013/0064 (COD).

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 27 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 165 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 7 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει πόσο σημαντικό είναι για την Ευρώπη να διαθέτει αυτόνομο σύστημα επιτήρησης του διαστήματος για την προστασία της διαστημικής της υποδομής και την προστασία των διαστημικών δραστηριοτήτων και επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής η οποία θέτει, για πρώτη φορά, το θέμα και προτείνει λύσεις σε αυτόν τον τομέα προκειμένου να ξεκινήσει μια διαδικασία συνεργασίας και ολοκλήρωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει πόσο σημαντικό είναι για την Ευρώπη να διαθέτει αυτόνομο σύστημα επιτήρησης του διαστήματος για την προστασία της διαστημικής της υποδομής και την προστασία των διαστημικών δραστηριοτήτων και επικροτεί την πρωτοβουλία της Επιτροπής η οποία θέτει, για πρώτη φορά, το θέμα και προτείνει λύσεις σε αυτόν τον τομέα προκειμένου να ξεκινήσει μια διαδικασία συνεργασίας και ολοκλήρωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της Επιτροπής να της υποβάλουν προς έγκριση τα κράτη μέλη επιχειρησιακές προτάσεις, στις οποίες να είναι προφανές το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την ποιότητα και την ποσότητα των παρεχόμενων πληροφοριών και να μοιραστούν τη γνώση καθώς και τις μεθοδολογίες και τις δυνατότητες ανάλυσης δεδομένων. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της Επιτροπής να της υποβάλουν προς έγκριση τα κράτη μέλη επιχειρησιακές προτάσεις, στις οποίες να είναι προφανές το ευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την ποιότητα και την ποσότητα των παρεχόμενων πληροφοριών και να μοιραστούν τη γνώση καθώς και τις μεθοδολογίες και τις δυνατότητες ανάλυσης δεδομένων.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ γνωρίζει ότι η εξεύρεση κοινών λύσεων μεταξύ των κρατών μελών είναι δυσχερής και θεωρεί την πρόταση της Επιτροπής ως ένα πρώτο και σημαντικό βήμα προς πιο φιλόδοξους στόχους συνεργασίας. Η παρουσία ισχυρών στρατιωτικών συμφερόντων σε αυτό το πρόγραμμα, καθιστά πολύ δύσκολη τη δημιουργία κοινής υποδομής, την υλοποίηση της οποίας η ΕΟΚΕ επιθυμεί το συντομότερο δυνατό, αρχής γενομένης από αυτή την πρωτοβουλία. Είναι ωστόσο θετικό το γεγονός να τεθούν οι βάσεις αυτής της συνεργασίας μεταξύ πολιτικού και στρατιωτικού τομέα, οι οποίες θα πρέπει να είναι κοινές με τον ΕΟΔ, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας και την αρμόδια διεύθυνση του Συμβουλίου που είναι επιφορτισμένη με το σχεδιασμό και τη διαχείριση των κρίσεων. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ γνωρίζει ότι η εξεύρεση κοινών λύσεων μεταξύ των κρατών μελών είναι δυσχερής και θεωρεί την πρόταση της Επιτροπής ως ένα πρώτο και σημαντικό βήμα προς πιο φιλόδοξους στόχους συνεργασίας. Η παρουσία ισχυρών στρατιωτικών συμφερόντων σε αυτό το πρόγραμμα, καθιστά πολύ δύσκολη τη δημιουργία κοινής υποδομής, την υλοποίηση της οποίας η ΕΟΚΕ επιθυμεί το συντομότερο δυνατό, αρχής γενομένης από αυτή την πρωτοβουλία. Είναι ωστόσο θετικό το γεγονός να τεθούν οι βάσεις αυτής της συνεργασίας μεταξύ πολιτικού και στρατιωτικού τομέα, οι οποίες θα πρέπει να είναι κοινές με τον ΕΟΔ, τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας και την αρμόδια διεύθυνση του Συμβουλίου που είναι επιφορτισμένη με το σχεδιασμό και τη διαχείριση των κρίσεων.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι χρηματοδοτήσεις που προβλέπονται για τη δραστηριότητα του SST (πρόγραμμα επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος), σε αυτά τα 7 χρόνια λειτουργίας της υπηρεσίας πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατά προτεραιότητα για την οικοδόμηση του πρώτου πυρήνα ενός ανεξάρτητου ευρωπαϊκού δυναμικού, στον οποίο να μεταφερθεί μέρος του υφιστάμενου δυναμικού που υπάρχει στις υπηρεσίες άμυνας των κρατών μελών. Αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί με τη χρήση των οπτικών τηλεσκοπίων που χρησιμοποιούνται ήδη στην Ευρώπη (Κανάριοι Νήσοι) και με την κατασκευή ενός τουλάχιστον ευρωπαϊκού ραντάρ της ίδιας κατηγορίας με αυτά που υπάρχουν στις δομές άμυνας. Με αυτόν τον τρόπο, θα υπάρχει η αίσθηση μιας βιώσιμης επένδυσης όπου νέες δεξιότητες και ικανότητες μεταφέρονται σε πολιτικό περιβάλλον για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ευρωπαίων πολιτών. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι χρηματοδοτήσεις που προβλέπονται για τη δραστηριότητα του SST (πρόγραμμα επιτήρησης και παρακολούθησης του διαστήματος), σε αυτά τα 7 χρόνια λειτουργίας της υπηρεσίας πρέπει να χρησιμοποιηθούν κατά προτεραιότητα για την οικοδόμηση του πρώτου πυρήνα ενός ανεξάρτητου ευρωπαϊκού δυναμικού, στον οποίο να μεταφερθεί μέρος του υφιστάμενου δυναμικού που υπάρχει στις υπηρεσίες άμυνας των κρατών μελών. Αυτό θα πρέπει να επιτευχθεί με τη χρήση των οπτικών τηλεσκοπίων που χρησιμοποιούνται ήδη στην Ευρώπη (Κανάριοι Νήσοι) και με την κατασκευή ενός τουλάχιστον ευρωπαϊκού ραντάρ της ίδιας κατηγορίας με αυτά που υπάρχουν στις δομές άμυνας. Με αυτόν τον τρόπο, θα υπάρχει η αίσθηση μιας βιώσιμης επένδυσης όπου νέες δεξιότητες και ικανότητες μεταφέρονται σε πολιτικό περιβάλλον για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ευρωπαίων πολιτών.

| 1.5 | Κατά την περίοδο των 7 ετών που προβλέπεται για την εφαρμογή του προγράμματος αυτού, η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να καθοριστεί με συγκεκριμένες προβλέψεις το επίπεδο των υπηρεσιών που αναμένουν οι εθνικοί εταίροι, όσον αφορά την ποσότητα των δεδομένων που πρέπει να παρέχονται, την τυπολογία, τη συχνότητα, την ποιότητα, τη διαθεσιμότητα, έτσι ώστε να υπάρχουν τα απαραίτητα εργαλεία για την αξιολόγηση της υπηρεσίας, όπως συμβαίνει με τα ερευνητικά προγράμματα του έβδομου προγράμματος πλαισίου, όπου οι παράμετροι αυτές είναι σαφείς και συμφωνημένες. |
| --- | --- |

1.5

Κατά την περίοδο των 7 ετών που προβλέπεται για την εφαρμογή του προγράμματος αυτού, η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να καθοριστεί με συγκεκριμένες προβλέψεις το επίπεδο των υπηρεσιών που αναμένουν οι εθνικοί εταίροι, όσον αφορά την ποσότητα των δεδομένων που πρέπει να παρέχονται, την τυπολογία, τη συχνότητα, την ποιότητα, τη διαθεσιμότητα, έτσι ώστε να υπάρχουν τα απαραίτητα εργαλεία για την αξιολόγηση της υπηρεσίας, όπως συμβαίνει με τα ερευνητικά προγράμματα του έβδομου προγράμματος πλαισίου, όπου οι παράμετροι αυτές είναι σαφείς και συμφωνημένες.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ συνιστά να διατηρηθούν ανοικτά τα κριτήρια πρόσβασης στο πρόγραμμα και να διευκρινιστεί το κείμενο στο άρθρο 7 1) στοιχείο α). Είναι ζωτικής σημασίας να συμμετέχουν στο πρόγραμμα όχι μόνο οι χώρες που διαθέτουν ήδη μια ανεξάρτητη ικανότητα (π.χ. Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο), αλλά και όλες όσες έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν εμπειρογνωμοσύνη για την επεξεργασία των δεομένων. Το προτεινόμενο κείμενο θα πρέπει να αναθεωρηθεί. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ συνιστά να διατηρηθούν ανοικτά τα κριτήρια πρόσβασης στο πρόγραμμα και να διευκρινιστεί το κείμενο στο άρθρο 7 1) στοιχείο α). Είναι ζωτικής σημασίας να συμμετέχουν στο πρόγραμμα όχι μόνο οι χώρες που διαθέτουν ήδη μια ανεξάρτητη ικανότητα (π.χ. Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο), αλλά και όλες όσες έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν εμπειρογνωμοσύνη για την επεξεργασία των δεομένων. Το προτεινόμενο κείμενο θα πρέπει να αναθεωρηθεί.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι το σύνολο των δραστηριοτήτων παρακολούθησης, γνωστό ως Space Situational Awareness (Γνώση της Κατάστασης στο Διάστημα), περιλαμβάνει, πέρα από την Space Surveillance and Tracking (επιτήρηση και παρακολούθηση του διαστήματος), το Space Weather (σχετικά με την ηλιακή μαγνητική δραστηριότητα) και την παρακολούθηση των Near Earth Objects (ΝΕΟ). |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι το σύνολο των δραστηριοτήτων παρακολούθησης, γνωστό ως Space Situational Awareness (Γνώση της Κατάστασης στο Διάστημα), περιλαμβάνει, πέρα από την Space Surveillance and Tracking (επιτήρηση και παρακολούθηση του διαστήματος), το Space Weather (σχετικά με την ηλιακή μαγνητική δραστηριότητα) και την παρακολούθηση των Near Earth Objects (ΝΕΟ).

| 1.8 | Ειδικότερα, αναγνωρίζεται ότι οι κίνδυνοι που δημιουργούνται από την ηλιακή διαστημική υποδομή είναι τουλάχιστον ίσοι, αν όχι πολύ υψηλότεροι, όταν εξετάζονται τα αποτελέσματα ιδιαίτερα έντονων γεγονότων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι δύο πτυχές, όπως προβλεπόταν αρχικά στον ορισμό της SSA, θα πρέπει να παρακολουθούνται παράλληλα και ως εκ τούτου καλεί την Επιτροπή να καθορίσει ένα συνολικό και ολοκληρωμένο πλαίσιο των πολλαπλών πτυχών άμυνας της διαστημικής υποδομής, ιδίως με τον ΕΟΔ που έχει ήδη ενεργά δεσμευτεί σε ένα πρόγραμμα για την προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία. Στα συμπεράσματά της Διάσκεψης για το Διάστημα και την Ασφάλεια, που έλαβε χώρα στη Μαδρίτη στις 10 και 11 Μαρτίου 2011 (που αναφέρονται στην εκτίμηση των επιπτώσεων) αναφέρεται σαφώς η ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα αυτό μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών, ιδίως της ΕΕ, του ΕΟΔ και των κρατών μελών. |
| --- | --- |

1.8

Ειδικότερα, αναγνωρίζεται ότι οι κίνδυνοι που δημιουργούνται από την ηλιακή διαστημική υποδομή είναι τουλάχιστον ίσοι, αν όχι πολύ υψηλότεροι, όταν εξετάζονται τα αποτελέσματα ιδιαίτερα έντονων γεγονότων. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι οι δύο πτυχές, όπως προβλεπόταν αρχικά στον ορισμό της SSA, θα πρέπει να παρακολουθούνται παράλληλα και ως εκ τούτου καλεί την Επιτροπή να καθορίσει ένα συνολικό και ολοκληρωμένο πλαίσιο των πολλαπλών πτυχών άμυνας της διαστημικής υποδομής, ιδίως με τον ΕΟΔ που έχει ήδη ενεργά δεσμευτεί σε ένα πρόγραμμα για την προστασία από την ηλιακή ακτινοβολία. Στα συμπεράσματά της Διάσκεψης για το Διάστημα και την Ασφάλεια, που έλαβε χώρα στη Μαδρίτη στις 10 και 11 Μαρτίου 2011 (που αναφέρονται στην εκτίμηση των επιπτώσεων) αναφέρεται σαφώς η ενίσχυση της συνεργασίας στον τομέα αυτό μεταξύ όλων των ενδιαφερομένων μερών, ιδίως της ΕΕ, του ΕΟΔ και των κρατών μελών.

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής να ενισχυθεί η συνεργασία με τις ΗΠΑ και με άλλα κράτη που ενδιαφέρονται για ένα κοινό σχέδιο προστασίας της διαστημικής υποδομής που να αποφεύγει επικίνδυνες συγκρούσεις και μερικές φορές καταστροφικές ακόμη και με μικροσκοπικά υλικά που μπορεί να θέσουν εκτός λειτουργίας έναν ακριβό δορυφόρο και απαραίτητο στις ανθρώπινες δραστηριότητες. |
| --- | --- |

1.9

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την πρόταση της Επιτροπής να ενισχυθεί η συνεργασία με τις ΗΠΑ και με άλλα κράτη που ενδιαφέρονται για ένα κοινό σχέδιο προστασίας της διαστημικής υποδομής που να αποφεύγει επικίνδυνες συγκρούσεις και μερικές φορές καταστροφικές ακόμη και με μικροσκοπικά υλικά που μπορεί να θέσουν εκτός λειτουργίας έναν ακριβό δορυφόρο και απαραίτητο στις ανθρώπινες δραστηριότητες.

2.   Το έγγραφο της Επιτροπής

| 2.1 | Η υπό εξέταση ανακοίνωση προτείνει τη θέσπιση ενός νέου ευρωπαϊκού προγράμματος επιτήρησης του διαστήματος και παρακολούθησης των αντικειμένων σε τροχιά γύρω από τη Γη, που ονομάζεται SST (επιτήρηση και παρακολούθηση του διαστήματος-Space Surveillance and Tracking). |
| --- | --- |

2.1

Η υπό εξέταση ανακοίνωση προτείνει τη θέσπιση ενός νέου ευρωπαϊκού προγράμματος επιτήρησης του διαστήματος και παρακολούθησης των αντικειμένων σε τροχιά γύρω από τη Γη, που ονομάζεται SST (επιτήρηση και παρακολούθηση του διαστήματος-Space Surveillance and Tracking).

| 2.2 | Το πρόγραμμα θεσπίστηκε ως απάντηση στην ανάγκη προστασίας των ευρωπαϊκών διαστημικών υποδομών, ιδιαίτερα όσων εντάσσονται στα προγράμματα Galileo και Copernicus / GMES, αλλά και στις ευρωπαϊκές διαστημικές δραστηριότητες, από τους κινδύνους σύγκρουσης με διαστημικά υπολείμματα. |
| --- | --- |

2.2

Το πρόγραμμα θεσπίστηκε ως απάντηση στην ανάγκη προστασίας των ευρωπαϊκών διαστημικών υποδομών, ιδιαίτερα όσων εντάσσονται στα προγράμματα Galileo και Copernicus / GMES, αλλά και στις ευρωπαϊκές διαστημικές δραστηριότητες, από τους κινδύνους σύγκρουσης με διαστημικά υπολείμματα.

| 2.3 | Στην ανακοίνωση καθορίζεται επίσης το νομικό πλαίσιο του προγράμματος καθώς και το πρόγραμμα χρηματοδότησης για την περίοδο 2014-2020. |
| --- | --- |

2.3

Στην ανακοίνωση καθορίζεται επίσης το νομικό πλαίσιο του προγράμματος καθώς και το πρόγραμμα χρηματοδότησης για την περίοδο 2014-2020.

| 2.4 | Η ανακοίνωση συνοδεύεται από έκθεση (1), στην οποία συζητούνται συγκεκριμένα πέντε σχέδια χρηματοδότησης και διαχείρισης του προγράμματος, με αναφορά στα χαρακτηριστικά, το κόστος και τα οφέλη. |
| --- | --- |

2.4

Η ανακοίνωση συνοδεύεται από έκθεση (1), στην οποία συζητούνται συγκεκριμένα πέντε σχέδια χρηματοδότησης και διαχείρισης του προγράμματος, με αναφορά στα χαρακτηριστικά, το κόστος και τα οφέλη.

| 2.5 | Πριν από αυτό καθ' εαυτό το νομοθετικό κείμενο υπάρχει έκθεση που αποσαφηνίζει το περιεχόμενό του. |
| --- | --- |

2.5

Πριν από αυτό καθ' εαυτό το νομοθετικό κείμενο υπάρχει έκθεση που αποσαφηνίζει το περιεχόμενό του.

| 2.6 | Η ενδεικτική συνολική συνεισφορά της Ένωσης στην εφαρμογή του προγράμματος στήριξης ανέρχεται σε 70 εκατομμύρια ευρώ για το διάστημα 2014-2020. |
| --- | --- |

2.6

Η ενδεικτική συνολική συνεισφορά της Ένωσης στην εφαρμογή του προγράμματος στήριξης ανέρχεται σε 70 εκατομμύρια ευρώ για το διάστημα 2014-2020.

| 2.7 | Το κόστος αυτό θα καλύψει τη συμμετοχή στη λειτουργία των αισθητήρων, που κατέχουν ήδη τα κράτη μέλη που συμμετέχουν, συνήθως των στρατιωτικών εγκαταστάσεων τους, καθώς και μιας υπηρεσίας ειδοποίησης, με βάση τα στοιχεία που διαβιβάζουν τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, και την οποία παρέχει το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΚΕΕ). |
| --- | --- |

2.7

Το κόστος αυτό θα καλύψει τη συμμετοχή στη λειτουργία των αισθητήρων, που κατέχουν ήδη τα κράτη μέλη που συμμετέχουν, συνήθως των στρατιωτικών εγκαταστάσεων τους, καθώς και μιας υπηρεσίας ειδοποίησης, με βάση τα στοιχεία που διαβιβάζουν τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, και την οποία παρέχει το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΚΕΕ).

| 2.8 | Η συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι προαιρετική και προβλέπει για τα συμμετέχοντα κράτη να διαθέτουν αισθητήρες (τηλεσκόπια, ραντάρ) που ήδη να λειτουργούν καθώς και τα απαραίτητα τεχνικά μέσα και προσωπικό ή τις κατάλληλες δεξιότητες που απαιτούνται στον τομέα της επεξεργασίας των δεδομένων. |
| --- | --- |

2.8

Η συμμετοχή στο πρόγραμμα είναι προαιρετική και προβλέπει για τα συμμετέχοντα κράτη να διαθέτουν αισθητήρες (τηλεσκόπια, ραντάρ) που ήδη να λειτουργούν καθώς και τα απαραίτητα τεχνικά μέσα και προσωπικό ή τις κατάλληλες δεξιότητες που απαιτούνται στον τομέα της επεξεργασίας των δεδομένων.

| 2.9 | Σύμφωνα με την αξιολόγηση αντικτύπου που επισυνάπτεται στην πρόταση, το κόστος που αφορά περιπτώσεις που σχετίζονται με συγκρούσεις υπολειμμάτων με δορυφόρους που λειτουργούν στην Ευρώπη, θα είναι 140 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, με εκτιμώμενη αύξηση μέχρι και 210 εκατ. ευρώ λόγω της αναμενόμενης αύξησης κατά 50 % των υπηρεσιών της δορυφορικής βιομηχανίας τα επόμενα χρόνια Οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν μια πολύ συντηρητική εκτίμηση και δεν περιλαμβάνουν την απώλεια "επί τόπου", δηλαδή την οικονομική ζημία που προκαλείται από την αρπαγή των που βασίζονται σε δορυφορικά δεδομένα. |
| --- | --- |

2.9

Σύμφωνα με την αξιολόγηση αντικτύπου που επισυνάπτεται στην πρόταση, το κόστος που αφορά περιπτώσεις που σχετίζονται με συγκρούσεις υπολειμμάτων με δορυφόρους που λειτουργούν στην Ευρώπη, θα είναι 140 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, με εκτιμώμενη αύξηση μέχρι και 210 εκατ. ευρώ λόγω της αναμενόμενης αύξησης κατά 50 % των υπηρεσιών της δορυφορικής βιομηχανίας τα επόμενα χρόνια Οι αριθμοί αυτοί αντιπροσωπεύουν μια πολύ συντηρητική εκτίμηση και δεν περιλαμβάνουν την απώλεια "επί τόπου", δηλαδή την οικονομική ζημία που προκαλείται από την αρπαγή των που βασίζονται σε δορυφορικά δεδομένα.

| 2.10 | Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι σχεδόν όλες αυτές οι απώλειες δεν προκύπτουν τόσο από τη φυσική απώλεια των δορυφόρων, όσο από τη μείωση της επιχειρησιακής τους ζωής λόγω ελιγμών για την αποφυγή συγκρούσεων. |
| --- | --- |

2.10

Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι σχεδόν όλες αυτές οι απώλειες δεν προκύπτουν τόσο από τη φυσική απώλεια των δορυφόρων, όσο από τη μείωση της επιχειρησιακής τους ζωής λόγω ελιγμών για την αποφυγή συγκρούσεων.

| 2.11 | Αν και διάφορα κράτη μέλη διαθέτουν σήμερα τη δική τους υπηρεσία επιτήρησης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η συμμετοχή της ΕΕ είναι απαραίτητη για τη συγκέντρωση των επενδύσεων που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων διαστημικών προγραμμάτων, την εφαρμογή ρυθμίσεων διακυβέρνησης, τη διαμόρφωση πολιτικής σχετικά με τα δεδομένα και τη διασφάλιση ότι οι υφιστάμενες και μελλοντικές ικανότητες θα συνδυάζονται με συντονισμένο και αποτελεσματικό τρόπο. |
| --- | --- |

2.11

Αν και διάφορα κράτη μέλη διαθέτουν σήμερα τη δική τους υπηρεσία επιτήρησης, η Επιτροπή θεωρεί ότι η συμμετοχή της ΕΕ είναι απαραίτητη για τη συγκέντρωση των επενδύσεων που απαιτούνται για τη χρηματοδότηση συγκεκριμένων διαστημικών προγραμμάτων, την εφαρμογή ρυθμίσεων διακυβέρνησης, τη διαμόρφωση πολιτικής σχετικά με τα δεδομένα και τη διασφάλιση ότι οι υφιστάμενες και μελλοντικές ικανότητες θα συνδυάζονται με συντονισμένο και αποτελεσματικό τρόπο.

| 2.12 | Μέχρι σήμερα, το αμερικανικό Space Surveillance Network (SSN), το οποίο διαχειρίζεται το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, αποτελεί σημείο αναφοράς για όλες τις υπηρεσίες προειδοποίησης. Σε αυτό πλαίσιο αυτό κρίνεται ανεπαρκής η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ που βασίζεται στη δωρεάν διαθεσιμότητα των στοιχείων προέλευσης ΗΠΑ, καθώς δεν είναι επαρκώς ακριβή και αποτελούν εντούτοις αντικείμενο διαχείρισης την οποία η ΕΕ δεν μπορεί να ελέγξει. |
| --- | --- |

2.12

Μέχρι σήμερα, το αμερικανικό Space Surveillance Network (SSN), το οποίο διαχειρίζεται το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ, αποτελεί σημείο αναφοράς για όλες τις υπηρεσίες προειδοποίησης. Σε αυτό πλαίσιο αυτό κρίνεται ανεπαρκής η συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ που βασίζεται στη δωρεάν διαθεσιμότητα των στοιχείων προέλευσης ΗΠΑ, καθώς δεν είναι επαρκώς ακριβή και αποτελούν εντούτοις αντικείμενο διαχείρισης την οποία η ΕΕ δεν μπορεί να ελέγξει.

| 2.13 | Για τον λόγο αυτό η δημιουργία αυτής της υπηρεσίας συνάδει με τη στρατηγική της μη εξάρτησης της Ευρώπης σε τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι, ειδικότερα δε όσον αφορά την πρόσβαση στο διάστημα. |
| --- | --- |

2.13

Για τον λόγο αυτό η δημιουργία αυτής της υπηρεσίας συνάδει με τη στρατηγική της μη εξάρτησης της Ευρώπης σε τομείς που θεωρούνται κρίσιμοι, ειδικότερα δε όσον αφορά την πρόσβαση στο διάστημα.

| 2.14 | Στην Ευρώπη εκτιμάται σήμερα ότι το 65 % των αισθητήρων για δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά (LEO) αποτελούν εν όλω ή εν μέρει, αντικείμενο διαχείρισης από ιδρύματα που σχετίζονται με την άμυνα (2). |
| --- | --- |

2.14

Στην Ευρώπη εκτιμάται σήμερα ότι το 65 % των αισθητήρων για δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά (LEO) αποτελούν εν όλω ή εν μέρει, αντικείμενο διαχείρισης από ιδρύματα που σχετίζονται με την άμυνα (2).

| 2.15 | Εκτιμάται ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ) δεν είναι η αρμόδια υπηρεσία για την εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος εφόσον δεν έχει τον εξοπλισμό να επεξεργαστεί εμπιστευτικά δεδομένα όπως αυτά που προκύπτουν από τους αισθητήρες τους οποίους διαχειρίζονται στρατιωτικές δομές. |
| --- | --- |

2.15

Εκτιμάται ότι ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ΕΟΔ) δεν είναι η αρμόδια υπηρεσία για την εφαρμογή ενός τέτοιου προγράμματος εφόσον δεν έχει τον εξοπλισμό να επεξεργαστεί εμπιστευτικά δεδομένα όπως αυτά που προκύπτουν από τους αισθητήρες τους οποίους διαχειρίζονται στρατιωτικές δομές.

| 2.16 | Η Ευρωπαϊκή Αρχή που θα πρέπει να ασχοληθεί με τις επιχειρησιακές λειτουργίες της υπηρεσίας που έχει οριστεί για το συντονισμό, θα μπορούσε να είναι το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΚΕΕ), ένας οργανισμός της ΕΕ που ιδρύθηκε βάσει της κοινής δράσης του Συμβουλίου, της 20ης Ιουλίου 2001, που παρέχει υπηρεσίες πληροφόρησης με γεωχωρικές εικόνες και προϊόντα με ποικίλα επίπεδα διαβάθμισης σε πολιτικούς και στρατιωτικούς χρήστες. Το ΔΚΕΕ θα μπορούσε να διευκολύνει την παροχή υπηρεσιών SST και να συμμετάσχει (σε συνεργασία με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη) στην ίδρυση και λειτουργία του συστήματος SST που αποτελεί έναν από τους στόχους του προγράμματος υποστήριξης του SST. Προς το παρόν, όμως, το καταστατικό του κέντρου δεν προβλέπει καμιά παρέμβαση στον τομέα της SST. |
| --- | --- |

2.16

Η Ευρωπαϊκή Αρχή που θα πρέπει να ασχοληθεί με τις επιχειρησιακές λειτουργίες της υπηρεσίας που έχει οριστεί για το συντονισμό, θα μπορούσε να είναι το Δορυφορικό Κέντρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΚΕΕ), ένας οργανισμός της ΕΕ που ιδρύθηκε βάσει της κοινής δράσης του Συμβουλίου, της 20ης Ιουλίου 2001, που παρέχει υπηρεσίες πληροφόρησης με γεωχωρικές εικόνες και προϊόντα με ποικίλα επίπεδα διαβάθμισης σε πολιτικούς και στρατιωτικούς χρήστες. Το ΔΚΕΕ θα μπορούσε να διευκολύνει την παροχή υπηρεσιών SST και να συμμετάσχει (σε συνεργασία με τα συμμετέχοντα κράτη μέλη) στην ίδρυση και λειτουργία του συστήματος SST που αποτελεί έναν από τους στόχους του προγράμματος υποστήριξης του SST. Προς το παρόν, όμως, το καταστατικό του κέντρου δεν προβλέπει καμιά παρέμβαση στον τομέα της SST.

| 2.17 | Αναμένεται ότι για τη διαχείριση του προγράμματος θα χρειαστεί ένα σχέδιο στελέχωσης 50 ατόμων (συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπινων πόρων που διατίθενται από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, το ΔΚΕΕ και την Επιτροπή). |
| --- | --- |

2.17

Αναμένεται ότι για τη διαχείριση του προγράμματος θα χρειαστεί ένα σχέδιο στελέχωσης 50 ατόμων (συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπινων πόρων που διατίθενται από τα συμμετέχοντα κράτη μέλη, το ΔΚΕΕ και την Επιτροπή).

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση δεν προβλέπει τη δημιουργία εργαλείων και δεξιοτήτων επαρκών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη συλλογή και ανάλυση των δεδομένων, έτσι ώστε στο τέλος της περιόδου των 5 ετών της χρηματοδότησης του εν λόγω προγράμματος, η Ευρώπη να βρεθεί στην ίδια κατάσταση με πριν από 5 χρόνια, και θα πρέπει ως εκ τούτου να ανανεώσει προφανώς αυτή τη σύμβαση για να επιτύχει τη συνέχεια της παροχής δεδομένων από τις δομές άμυνας των συμμετεχόντων κρατών μελών. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η πρόταση δεν προβλέπει τη δημιουργία εργαλείων και δεξιοτήτων επαρκών σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τη συλλογή και ανάλυση των δεδομένων, έτσι ώστε στο τέλος της περιόδου των 5 ετών της χρηματοδότησης του εν λόγω προγράμματος, η Ευρώπη να βρεθεί στην ίδια κατάσταση με πριν από 5 χρόνια, και θα πρέπει ως εκ τούτου να ανανεώσει προφανώς αυτή τη σύμβαση για να επιτύχει τη συνέχεια της παροχής δεδομένων από τις δομές άμυνας των συμμετεχόντων κρατών μελών.

| 3.2 | Όσον αφορά την προτεινόμενη χρηματοδότηση των 70 εκατομμυρίων ευρώ, δεν καθορίζονται οι απαιτήσεις διαθεσιμότητας, ποιότητας και επικαιρότητας των δεδομένων που θα πρέπει να παρέχουν οι εθνικές δομές. Συνεπώς, είναι δύσκολο να καθοριστούν τα κριτήρια αξιολόγησης της παρεχόμενης υπηρεσίας. Τούτο θα είναι δυνατό μόνον όταν η Επιτροπή θα έχει εκδώσει εκτελεστικές πράξεις που θα πρέπει να έχουν συνταχθεί. |
| --- | --- |

3.2

Όσον αφορά την προτεινόμενη χρηματοδότηση των 70 εκατομμυρίων ευρώ, δεν καθορίζονται οι απαιτήσεις διαθεσιμότητας, ποιότητας και επικαιρότητας των δεδομένων που θα πρέπει να παρέχουν οι εθνικές δομές. Συνεπώς, είναι δύσκολο να καθοριστούν τα κριτήρια αξιολόγησης της παρεχόμενης υπηρεσίας. Τούτο θα είναι δυνατό μόνον όταν η Επιτροπή θα έχει εκδώσει εκτελεστικές πράξεις που θα πρέπει να έχουν συνταχθεί.

| 3.3 | Τα κράτη μέλη θεωρούν ότι ο ΕΟΔ δεν παρέχει επαρκείς εγγυήσεις για την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων, οπότε ο αρμόδιος Οργανισμός για τον σκοπό αυτό θα είναι το ΔΚΕΕ. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι στο επίπεδο των επιμέρους κρατών, οι χώρες που διαθέτουν υπηρεσία παρακολούθησης και επιτήρησης (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία) το επιτυγχάνουν μέσα από μια συνεργασία οργανισμών διαστήματος και άμυνας, πράγμα που δείχνει ότι στην πράξη το μοντέλο της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών διαστήματος και άμυνας είναι όντως αποτελεσματικό. Δεν είναι σαφής ωστόσο ο λόγος αποκλεισμού του ΕΟΔ από μια υπηρεσία αυτού του είδους, πόσο μάλλον που ο ΕΟΔ συμμετέχει ήδη στην παγκόσμια υπηρεσία έγκαιρης προειδοποίησης και διαχείρισης καταστροφών, δηλαδή στον Διεθνή Χάρτη «Διάστημα και μείζονες καταστροφές». |
| --- | --- |

3.3

Τα κράτη μέλη θεωρούν ότι ο ΕΟΔ δεν παρέχει επαρκείς εγγυήσεις για την επεξεργασία ευαίσθητων δεδομένων, οπότε ο αρμόδιος Οργανισμός για τον σκοπό αυτό θα είναι το ΔΚΕΕ. Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι στο επίπεδο των επιμέρους κρατών, οι χώρες που διαθέτουν υπηρεσία παρακολούθησης και επιτήρησης (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία) το επιτυγχάνουν μέσα από μια συνεργασία οργανισμών διαστήματος και άμυνας, πράγμα που δείχνει ότι στην πράξη το μοντέλο της συνεργασίας μεταξύ των οργανισμών διαστήματος και άμυνας είναι όντως αποτελεσματικό. Δεν είναι σαφής ωστόσο ο λόγος αποκλεισμού του ΕΟΔ από μια υπηρεσία αυτού του είδους, πόσο μάλλον που ο ΕΟΔ συμμετέχει ήδη στην παγκόσμια υπηρεσία έγκαιρης προειδοποίησης και διαχείρισης καταστροφών, δηλαδή στον Διεθνή Χάρτη «Διάστημα και μείζονες καταστροφές».

| 3.4 | Το πρόγραμμα SST αποτελεί ένα από τα τρία στοιχεία του προπαρασκευαστικού προγράμματος Γνώση της Κατάστασης στο Διάστημα (SSA), που ξεκίνησε σε προλειτουργικό στάδιο το 2009 ο ΕΟΔ, τα άλλα δύο είναι το Space Weather και το Near-Earth Objects. |
| --- | --- |

3.4

Το πρόγραμμα SST αποτελεί ένα από τα τρία στοιχεία του προπαρασκευαστικού προγράμματος Γνώση της Κατάστασης στο Διάστημα (SSA), που ξεκίνησε σε προλειτουργικό στάδιο το 2009 ο ΕΟΔ, τα άλλα δύο είναι το Space Weather και το Near-Earth Objects.

| 3.5 | Το προπαρασκευαστικό πρόγραμμα SSA του ΕΟΔ χρηματοδοτήθηκε με προϋπολογισμό 55 εκατομμύριων ευρώ. Δεν είναι σαφής η σχέση μεταξύ των δύο αυτών προγραμμάτων. Δεν είναι κυρίως κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο προβλέπεται να συνδυαστεί αυτή η υπηρεσία SST με την ανάλογη υπηρεσία που δημιουργεί και διαχειρίζεται προειδοποιήσεις σχετικά με τους κινδύνους που απορρέουν από την ηλιακή δραστηριότητα. |
| --- | --- |

3.5

Το προπαρασκευαστικό πρόγραμμα SSA του ΕΟΔ χρηματοδοτήθηκε με προϋπολογισμό 55 εκατομμύριων ευρώ. Δεν είναι σαφής η σχέση μεταξύ των δύο αυτών προγραμμάτων. Δεν είναι κυρίως κατανοητός ο τρόπος με τον οποίο προβλέπεται να συνδυαστεί αυτή η υπηρεσία SST με την ανάλογη υπηρεσία που δημιουργεί και διαχειρίζεται προειδοποιήσεις σχετικά με τους κινδύνους που απορρέουν από την ηλιακή δραστηριότητα.

| 3.6 | Ενδείκνυται να συγκριθεί η σοβαρότητα των ζημιών που προκλήθηκαν από συγκρούσεις με υπολείμματα με τις ζημίες που προκαλεί η ηλιακή γεωμαγνητική δραστηριότητα. Σύμφωνα με μια μελέτη της αμερικανικής NOAA (3), οι οικονομικές απώλειες που οφείλονται στην επίδραση των ηλιακών καταιγίδων στις δορυφορικές υποδομές είναι τεράστιες. Το 2003, η έντονη ηλιακή δραστηριότητα κατέστρεψε τον ADEOS-2, έναν ιαπωνικό δορυφόρο 640 αξίας εκατομμυρίων δολαρίων. Το 1997, μια μαγνητική καταιγίδα προκάλεσε την απώλεια του δορυφόρου τηλεπικοινωνιών Telstar, αξίας 270 εκατομμυρίων δολαρίων ενώ το 1989 μια μαγνητική καταιγίδα προκάλεσε εννέα ώρες συσκότισης στον Καναδά, με ζημιές που υπολογίστηκαν σε 6 δισεκατομμύρια δολάρια. |
| --- | --- |

3.6

Ενδείκνυται να συγκριθεί η σοβαρότητα των ζημιών που προκλήθηκαν από συγκρούσεις με υπολείμματα με τις ζημίες που προκαλεί η ηλιακή γεωμαγνητική δραστηριότητα. Σύμφωνα με μια μελέτη της αμερικανικής NOAA (3), οι οικονομικές απώλειες που οφείλονται στην επίδραση των ηλιακών καταιγίδων στις δορυφορικές υποδομές είναι τεράστιες. Το 2003, η έντονη ηλιακή δραστηριότητα κατέστρεψε τον ADEOS-2, έναν ιαπωνικό δορυφόρο 640 αξίας εκατομμυρίων δολαρίων. Το 1997, μια μαγνητική καταιγίδα προκάλεσε την απώλεια του δορυφόρου τηλεπικοινωνιών Telstar, αξίας 270 εκατομμυρίων δολαρίων ενώ το 1989 μια μαγνητική καταιγίδα προκάλεσε εννέα ώρες συσκότισης στον Καναδά, με ζημιές που υπολογίστηκαν σε 6 δισεκατομμύρια δολάρια.

| 3.7 | Εκτιμάται ότι μια ηλιακή «υπερκαταιγίδα» (solar superstorm), όπως αυτή που συνέβη το 1859, θα μπορούσε να προκαλέσει σήμερα, μόνο στους δορυφόρους που βρίσκονται σε γεωστατική τροχιά, ζημίες 30 δις δολαρίων, ενώ οι ζημίες στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας θα αύξαναν το κόστος αυτό σε 1-2 τρις δολάρια, και θα απαιτούντο 4 έως 10 έτη για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας τους (4). |
| --- | --- |

3.7

Εκτιμάται ότι μια ηλιακή «υπερκαταιγίδα» (solar superstorm), όπως αυτή που συνέβη το 1859, θα μπορούσε να προκαλέσει σήμερα, μόνο στους δορυφόρους που βρίσκονται σε γεωστατική τροχιά, ζημίες 30 δις δολαρίων, ενώ οι ζημίες στο δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας θα αύξαναν το κόστος αυτό σε 1-2 τρις δολάρια, και θα απαιτούντο 4 έως 10 έτη για την πλήρη αποκατάσταση της λειτουργίας τους (4).

| 3.8 | Το επίπεδο του κινδύνου που απορρέει από την ηλιακή δραστηριότητα είναι τουλάχιστον ίσο με εκείνο που προκύπτει από τα υπολείμματα. Επομένως, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από κοινού όπως εξάλλου προβλέπεται από τη Διάσκεψη της Μαδρίτης του Μαρτίου του 2011. Ωστόσο, στην ανακοίνωση δεν διευκρινίζεται ποιος θα εφαρμόσει μια επιχειρησιακή υπηρεσία σχετικά με την προειδοποίηση για κινδύνους από την ηλιακή δραστηριότητα. |
| --- | --- |

3.8

Το επίπεδο του κινδύνου που απορρέει από την ηλιακή δραστηριότητα είναι τουλάχιστον ίσο με εκείνο που προκύπτει από τα υπολείμματα. Επομένως, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται από κοινού όπως εξάλλου προβλέπεται από τη Διάσκεψη της Μαδρίτης του Μαρτίου του 2011. Ωστόσο, στην ανακοίνωση δεν διευκρινίζεται ποιος θα εφαρμόσει μια επιχειρησιακή υπηρεσία σχετικά με την προειδοποίηση για κινδύνους από την ηλιακή δραστηριότητα.

| 3.9 | Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η πρόταση θα έπρεπε να λάβει υπόψη την προστασία των ευρωπαϊκών διαστημικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένης και μιας συμπληρωματικής δραστηριότητας με στόχο την παρακολούθηση του Space Weather, καθώς και, τους χρόνους υλοποίησης και την ολοκλήρωση, εάν υπάρχει, των δύο συστημάτων. |
| --- | --- |

3.9

Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η πρόταση θα έπρεπε να λάβει υπόψη την προστασία των ευρωπαϊκών διαστημικών υποδομών, συμπεριλαμβανομένης και μιας συμπληρωματικής δραστηριότητας με στόχο την παρακολούθηση του Space Weather, καθώς και, τους χρόνους υλοποίησης και την ολοκλήρωση, εάν υπάρχει, των δύο συστημάτων.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1 | Το άρθρο 5.2 δεν προβλέπει την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων, αλλά μόνο την επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων στα κράτη μέλη. Ωστόσο, στο κεφάλαιο 2 του Memorandum, αναφέρεται ρητά ότι οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις δεν είναι επαρκείς. Δεν είναι συνεπώς καθόλου σαφές το είδος του συστήματος που επιδιώκεται να υλοποιηθεί λεπτομερώς, ακόμη και σε σχέση με τις 5 επιλογές που απαριθμούνται στην συνημμένη έκθεση (Εκτίμηση Επιπτώσεων). |
| --- | --- |

4.1

Το άρθρο 5.2 δεν προβλέπει την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων, αλλά μόνο την επαναχρησιμοποίηση των υφιστάμενων εγκαταστάσεων στα κράτη μέλη. Ωστόσο, στο κεφάλαιο 2 του Memorandum, αναφέρεται ρητά ότι οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις δεν είναι επαρκείς. Δεν είναι συνεπώς καθόλου σαφές το είδος του συστήματος που επιδιώκεται να υλοποιηθεί λεπτομερώς, ακόμη και σε σχέση με τις 5 επιλογές που απαριθμούνται στην συνημμένη έκθεση (Εκτίμηση Επιπτώσεων).

| 4.2 | Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος αυτού δεν ορίζονται ρητά. Περιγράφονται οι στόχοι, αλλά η σχετική συζήτηση μεταξύ των κρατών αναβάλλεται προκειμένου να καθοριστεί από τι θα πρέπει να αποτελείται. |
| --- | --- |

4.2

Τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος αυτού δεν ορίζονται ρητά. Περιγράφονται οι στόχοι, αλλά η σχετική συζήτηση μεταξύ των κρατών αναβάλλεται προκειμένου να καθοριστεί από τι θα πρέπει να αποτελείται.

| 4.3 | Σχέση μεταξύ στρατιωτικής και πολιτικής χρήσης. Το σύστημα είναι δομημένο ως ένα πολιτικό σύστημα. Οι περισσότερες από τις πληροφορίες, όμως, είναι στρατιωτικής προέλευσης. Δεν υπάρχουν ρητές απαιτήσεις ή πρωτόκολλα που να αναγκάζουν τη στρατιωτική πλευρά να παρέχει αυτές τις πληροφορίες στην πολιτική πλευρά. Ακόμη και στο παρόν έγγραφο, αναβάλλεται για το μέλλον η επισήμανση του προβλήματος. |
| --- | --- |

4.3

Σχέση μεταξύ στρατιωτικής και πολιτικής χρήσης. Το σύστημα είναι δομημένο ως ένα πολιτικό σύστημα. Οι περισσότερες από τις πληροφορίες, όμως, είναι στρατιωτικής προέλευσης. Δεν υπάρχουν ρητές απαιτήσεις ή πρωτόκολλα που να αναγκάζουν τη στρατιωτική πλευρά να παρέχει αυτές τις πληροφορίες στην πολιτική πλευρά. Ακόμη και στο παρόν έγγραφο, αναβάλλεται για το μέλλον η επισήμανση του προβλήματος.

| 4.4 | Σχέση κρατών μελών/ΕΕ. Η πρόταση αναφέρει ότι όλοι οι αισθητήρες είναι και πρέπει να παραμείνουν αρμοδιότητα των επιμέρους κρατών μελών. Δεν φαίνεται να υπάρχουν ρητές απαιτήσεις που να εγγυώνται ένα ελάχιστο επίπεδο ροής δεδομένων και πληροφοριών. |
| --- | --- |

4.4

Σχέση κρατών μελών/ΕΕ. Η πρόταση αναφέρει ότι όλοι οι αισθητήρες είναι και πρέπει να παραμείνουν αρμοδιότητα των επιμέρους κρατών μελών. Δεν φαίνεται να υπάρχουν ρητές απαιτήσεις που να εγγυώνται ένα ελάχιστο επίπεδο ροής δεδομένων και πληροφοριών.

| 4.5 | Ορισμός της υπηρεσίας. Δεν είναι σαφής στην πρόταση. Επομένως, δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί κατά πόσον είναι επαρκής για τα σχέδια που έχουν καταρτιστεί για το πρόγραμμα. |
| --- | --- |

4.5

Ορισμός της υπηρεσίας. Δεν είναι σαφής στην πρόταση. Επομένως, δεν είναι δυνατό να εκτιμηθεί κατά πόσον είναι επαρκής για τα σχέδια που έχουν καταρτιστεί για το πρόγραμμα.

| 4.6 | Στο ψήφισμά του, της 26ης Σεπτεμβρίου 2008, «Για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Πολιτικής», το Συμβούλιο προβάλλει την απαίτηση «να αναπτυχθεί δυνατότητα που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ευρωπαίων χρηστών για συνολική καταγραφή της κατάστασης του διαστημικού περιβάλλοντος». |
| --- | --- |

4.6

Στο ψήφισμά του, της 26ης Σεπτεμβρίου 2008, «Για την προώθηση της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Πολιτικής», το Συμβούλιο προβάλλει την απαίτηση «να αναπτυχθεί δυνατότητα που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ευρωπαίων χρηστών για συνολική καταγραφή της κατάστασης του διαστημικού περιβάλλοντος».

| 4.7 | Είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ανάπτυξη τόσο του προγράμματος SST όσο και των υφιστάμενων προγραμμάτων SSA. |
| --- | --- |

4.7

Είναι σημαντικό να διατηρηθεί η ανάπτυξη τόσο του προγράμματος SST όσο και των υφιστάμενων προγραμμάτων SSA.

| 4.8 | Οι «Δείκτες αποτελεσμάτων και επιπτώσεων» στην παράγραφο 1.4.4 συνιστούν μάλλον ταυτολογία, και δεν συμβάλλουν, από λειτουργικής πλευράς, στην επακόλουθη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος. |
| --- | --- |

4.8

Οι «Δείκτες αποτελεσμάτων και επιπτώσεων» στην παράγραφο 1.4.4 συνιστούν μάλλον ταυτολογία, και δεν συμβάλλουν, από λειτουργικής πλευράς, στην επακόλουθη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του προγράμματος.

| 4.9 | Πέρα από τον ορισμό της διακυβέρνησης, το επιχειρησιακό μοντέλο του συστήματος δεν είναι σαφώς καθορισμένο.
  Η συμμετοχή των κρατών μελών δεν είναι υποχρεωτική. Ποια είναι η ελάχιστη βάση προκειμένου να μπορεί να λειτουργεί η υπηρεσία; |
| --- | --- |

4.9

Πέρα από τον ορισμό της διακυβέρνησης, το επιχειρησιακό μοντέλο του συστήματος δεν είναι σαφώς καθορισμένο.

Η συμμετοχή των κρατών μελών δεν είναι υποχρεωτική. Ποια είναι η ελάχιστη βάση προκειμένου να μπορεί να λειτουργεί η υπηρεσία;

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής –Εκτίμηση αντικτύπου, SWD(2013) 55 final.

1

(2)  Study on capability gaps concerning Space Situational Awareness, ONERA, 2007.

2

(3)  Value of a Weather-ready Nation, 2011, NOAA.

3

(4)  Βλ.: National Research Council. (2008). Severe Space Weather Events. Understanding Societal and Economic Impacts: A Workshop Report. Washington, DC: The National Academies Press.

4

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/42 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/42

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (Αναδιατύπωση)»

COM(2013) 162 final — 2013/0089 (COD)

2013/C 327/09

Γενικός εισηγητής: ο κ. Bernardo HERNÁNDEZ BATALLER

Στις 15 Απριλίου 2013 και στις 16 Απριλίου 2013 αντίστοιχα, και σύμφωνα με το άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισαν να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθεσιών των κρατών μελών περί σημάτων (Αναδιατύπωση)

COM(2013) 162 final — 2013/0089 (COD).

Στις 16 Απριλίου 2013, το Προεδρείο ανέθεσε στο ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση» τις σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες.

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα των εργασιών, κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε γενικό εισηγητή τον κ. Bernardo Hernández Bataller και υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 116 ψήφους υπέρ και 2 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Δεδομένης της αναμφισβήτητης οικονομικής αξίας των σημάτων και της θετικής τους επίδρασης επί της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο υπερεθνικής προστασίας αποδεικνύεται σαφώς ανεπαρκές. Εντούτοις, η πρόταση οδηγίας συνιστά πρόοδο σε σύγκριση με την υφιστάμενη κατάσταση, η οποία εμφανίζει αποκλίσεις ανάμεσα στην ενωσιακή νομοθεσία περί σημάτων και τις αντίστοιχες εθνικές. |
| --- | --- |

1.1

Δεδομένης της αναμφισβήτητης οικονομικής αξίας των σημάτων και της θετικής τους επίδρασης επί της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, το ισχύον ρυθμιστικό πλαίσιο υπερεθνικής προστασίας αποδεικνύεται σαφώς ανεπαρκές. Εντούτοις, η πρόταση οδηγίας συνιστά πρόοδο σε σύγκριση με την υφιστάμενη κατάσταση, η οποία εμφανίζει αποκλίσεις ανάμεσα στην ενωσιακή νομοθεσία περί σημάτων και τις αντίστοιχες εθνικές.

| 1.2 | Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που διέπουν τη νόμιμη χρήση ενός εμπορικού σήματος, μέσω της μεγαλύτερης δυνατής προώθησης της κοινοτικής καταχώρισης των σημάτων, και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξει τον ρόλο του Γραφείου Εναρμόνισης στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (ΓΕΕΑ) όσον αφορά την εποπτεία της τήρησης των εν λόγω δικαιωμάτων. |
| --- | --- |

1.2

Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης της προστασίας των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας που διέπουν τη νόμιμη χρήση ενός εμπορικού σήματος, μέσω της μεγαλύτερης δυνατής προώθησης της κοινοτικής καταχώρισης των σημάτων, και καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να υποστηρίξει τον ρόλο του Γραφείου Εναρμόνισης στο πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (ΓΕΕΑ) όσον αφορά την εποπτεία της τήρησης των εν λόγω δικαιωμάτων.

| 1.3 | Επί του προκειμένου, το δίκαιο της Ένωσης παρέχει στον δικαιούχο ενός σήματος αφενός την αποκλειστική του χρήση με κερδοσκοπικό σκοπό («ius utendi») και, αφετέρου, τη δυνατότητα να εμποδίζει την πρόκληση ζημίας στην εκμετάλλευσή του λόγω δράσεων τρίτων που συνίστανται σε απομίμηση ή σε αθέμιτη οικειοποίηση διακριτικών σημείων του («ius prohibendi»). Η ΕΟΚΕ ζητά να υιοθετηθούν προληπτικά μέτρα και μέτρα αποκατάστασης για την αντιμετώπιση της πειρατείας, η οποία επιφέρει απώλεια της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

1.3

Επί του προκειμένου, το δίκαιο της Ένωσης παρέχει στον δικαιούχο ενός σήματος αφενός την αποκλειστική του χρήση με κερδοσκοπικό σκοπό («ius utendi») και, αφετέρου, τη δυνατότητα να εμποδίζει την πρόκληση ζημίας στην εκμετάλλευσή του λόγω δράσεων τρίτων που συνίστανται σε απομίμηση ή σε αθέμιτη οικειοποίηση διακριτικών σημείων του («ius prohibendi»). Η ΕΟΚΕ ζητά να υιοθετηθούν προληπτικά μέτρα και μέτρα αποκατάστασης για την αντιμετώπιση της πειρατείας, η οποία επιφέρει απώλεια της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

| 1.4 | Όμως, η ισχύουσα νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) δεν θεσπίζει με ακρίβεια τους όρους υπό τους οποίους ο δικαιούχος ενός σήματος μπορεί να κινήσει τις κατάλληλες ενέργειες ώστε να εμποδίσει τις προαναφερόμενες δράσεις. |
| --- | --- |

1.4

Όμως, η ισχύουσα νομοθεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) δεν θεσπίζει με ακρίβεια τους όρους υπό τους οποίους ο δικαιούχος ενός σήματος μπορεί να κινήσει τις κατάλληλες ενέργειες ώστε να εμποδίσει τις προαναφερόμενες δράσεις.

| 1.5 | Γενικά, η όλη διαδικασία εναρμόνισης θα πρέπει να καταλήξει, εντός των προσεχών ετών, σε ενοποίηση του δικαίου περί σημάτων, με την υιοθέτηση Κώδικα Σημάτων της Ένωσης, στον οποίο θα θεσπίζεται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία ευέλικτης, ενιαίας και οικονομικής διαδικασίας που θα παρέχει στους ενδιαφερόμενους τη δυνατότητα να επιλέγουν οικειοθελώς την εθελοντική καταχώριση του εμπορικού σήματος, ώστε να τεθεί τέρμα στη νομοθετική ανομοιογένεια που παρατηρείται σήμερα. |
| --- | --- |

1.5

Γενικά, η όλη διαδικασία εναρμόνισης θα πρέπει να καταλήξει, εντός των προσεχών ετών, σε ενοποίηση του δικαίου περί σημάτων, με την υιοθέτηση Κώδικα Σημάτων της Ένωσης, στον οποίο θα θεσπίζεται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία ευέλικτης, ενιαίας και οικονομικής διαδικασίας που θα παρέχει στους ενδιαφερόμενους τη δυνατότητα να επιλέγουν οικειοθελώς την εθελοντική καταχώριση του εμπορικού σήματος, ώστε να τεθεί τέρμα στη νομοθετική ανομοιογένεια που παρατηρείται σήμερα.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ οφείλει να αναλάβει ενεργό ρόλο κατά τη νομοθετική διαδικασία της υιοθέτησης όλων των πράξεων περί διανοητικής ιδιοκτησίας· εκφράζει, συνεπώς, τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν της υπεβλήθη για διαβούλευση η πρόταση τροποποίησης του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ οφείλει να αναλάβει ενεργό ρόλο κατά τη νομοθετική διαδικασία της υιοθέτησης όλων των πράξεων περί διανοητικής ιδιοκτησίας· εκφράζει, συνεπώς, τη λύπη της για το γεγονός ότι δεν της υπεβλήθη για διαβούλευση η πρόταση τροποποίησης του κανονισμού για το κοινοτικό σήμα.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι, στο μέλλον, θα υπάρχει καθεστώς που θα εγγυάται στις επιχειρήσεις και στους καταναλωτές ενιαία προστασία των σημάτων. |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι, στο μέλλον, θα υπάρχει καθεστώς που θα εγγυάται στις επιχειρήσεις και στους καταναλωτές ενιαία προστασία των σημάτων.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Σε διεθνές επίπεδο, το δίκαιο περί σημάτων διέπεται από τη Σύμβαση των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, η οποία υπεγράφη στο Παρίσι, στις 20 Μαρτίου 1883, αναθεωρήθηκε για τελευταία φορά στη Στοκχόλμη, στις 14 Ιουλίου 1967 και τροποποιήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1979 (1) (εφεξής «Σύμβαση των Παρισίων»). |
| --- | --- |

2.1

Σε διεθνές επίπεδο, το δίκαιο περί σημάτων διέπεται από τη Σύμβαση των Παρισίων για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας, η οποία υπεγράφη στο Παρίσι, στις 20 Μαρτίου 1883, αναθεωρήθηκε για τελευταία φορά στη Στοκχόλμη, στις 14 Ιουλίου 1967 και τροποποιήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1979 (1) (εφεξής «Σύμβαση των Παρισίων»).

| 2.2 | Δυνάμει του άρθρου 19 της Σύμβασης των Παρισίων, τα κράτη στα οποία εφαρμόζεται η εν λόγω Σύμβαση διατηρούν το δικαίωμα να προβαίνουν μεταξύ τους σε χωριστές ειδικές συμφωνίες για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας. |
| --- | --- |

2.2

Δυνάμει του άρθρου 19 της Σύμβασης των Παρισίων, τα κράτη στα οποία εφαρμόζεται η εν λόγω Σύμβαση διατηρούν το δικαίωμα να προβαίνουν μεταξύ τους σε χωριστές ειδικές συμφωνίες για την προστασία της βιομηχανικής ιδιοκτησίας.

| 2.3 | Η διάταξη αυτή χρησίμευσε ως βάση για την υιοθέτηση του Διακανονισμού της Νίκαιας για τη διεθνή ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, ο οποίος υιοθετήθηκε στη διπλωματική διάσκεψη της Νίκαιας στις 15 Ιουνίου 1957, αναθεωρήθηκε εσχάτως στη Γενεύη στις 13 Μαΐου 1977 και τροποποιήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1979 (2). Η ταξινόμηση της Νίκαιας αναθεωρείται ανά πενταετία από επιτροπή εμπειρογνωμόνων. |
| --- | --- |

2.3

Η διάταξη αυτή χρησίμευσε ως βάση για την υιοθέτηση του Διακανονισμού της Νίκαιας για τη διεθνή ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών με σκοπό την καταχώριση σημάτων, ο οποίος υιοθετήθηκε στη διπλωματική διάσκεψη της Νίκαιας στις 15 Ιουνίου 1957, αναθεωρήθηκε εσχάτως στη Γενεύη στις 13 Μαΐου 1977 και τροποποιήθηκε στις 28 Σεπτεμβρίου 1979 (2). Η ταξινόμηση της Νίκαιας αναθεωρείται ανά πενταετία από επιτροπή εμπειρογνωμόνων.

| 2.4 | Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Διανοητικής Ιδιοκτησίας, από τα κράτη μέλη της Ένωσης, μόνον η Κυπριακή Δημοκρατία και η Δημοκρατία της Μάλτας δεν είναι μέρη του Διακανονισμού της Νίκαιας, όμως και οι δύο χρησιμοποιούν την ταξινόμηση της Νίκαιας. |
| --- | --- |

2.4

Σύμφωνα με τη βάση δεδομένων της Παγκόσμιας Οργάνωσης Διανοητικής Ιδιοκτησίας, από τα κράτη μέλη της Ένωσης, μόνον η Κυπριακή Δημοκρατία και η Δημοκρατία της Μάλτας δεν είναι μέρη του Διακανονισμού της Νίκαιας, όμως και οι δύο χρησιμοποιούν την ταξινόμηση της Νίκαιας.

| 2.5 | Η προστασία των σημάτων είναι κυρίως εδαφική. Αυτό οφείλεται στο ότι το σήμα συνιστά δικαίωμα ιδιοκτησίας που προστατεύει ένα σημείο εντός συγκεκριμένων εδαφικών ορίων. |
| --- | --- |

2.5

Η προστασία των σημάτων είναι κυρίως εδαφική. Αυτό οφείλεται στο ότι το σήμα συνιστά δικαίωμα ιδιοκτησίας που προστατεύει ένα σημείο εντός συγκεκριμένων εδαφικών ορίων.

| 2.5.1 | Σε επίπεδο πρωτογενούς δικαίου της Ένωσης, η προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας προβλέπεται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 17 παράγραφος 2. |
| --- | --- |

2.5.1

Σε επίπεδο πρωτογενούς δικαίου της Ένωσης, η προστασία της διανοητικής ιδιοκτησίας προβλέπεται στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, άρθρο 17 παράγραφος 2.

| 2.5.2 | Επίσης, στο άρθρο 118 της ΣΛΕΕ θεσπίζεται ότι «στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης και της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, θεσπίζουν μέτρα για τη δημιουργία ευρωπαϊκών τίτλων, ώστε να εξασφαλισθεί ενιαία προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας στο εσωτερικό της Ένωσης, και για τη δημιουργία κεντρικών καθεστώτων έγκρισης, συντονισμού και ελέγχου στο επίπεδο της Ένωσης». |
| --- | --- |

2.5.2

Επίσης, στο άρθρο 118 της ΣΛΕΕ θεσπίζεται ότι «στο πλαίσιο της εγκαθίδρυσης και της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία, θεσπίζουν μέτρα για τη δημιουργία ευρωπαϊκών τίτλων, ώστε να εξασφαλισθεί ενιαία προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας στο εσωτερικό της Ένωσης, και για τη δημιουργία κεντρικών καθεστώτων έγκρισης, συντονισμού και ελέγχου στο επίπεδο της Ένωσης».

| 2.6 | Στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνυπάρχει προστασία των εθνικών και των κοινοτικών σημάτων. Ο δικαιούχος εθνικού σήματος μπορεί να ασκεί τα δικαιώματα που απορρέουν από το εν λόγω σήμα στην επικράτεια του κράτους μέλους σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του οποίου προστατεύεται το σήμα. Ο δικαιούχος κοινοτικού σήματος μπορεί να πράττει το ίδιο στην επικράτεια των είκοσι οκτώ κρατών μελών, δεδομένου ότι το σήμα αυτό παράγει αποτελέσματα σε ολόκληρο αυτό το έδαφος. |
| --- | --- |

2.6

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση συνυπάρχει προστασία των εθνικών και των κοινοτικών σημάτων. Ο δικαιούχος εθνικού σήματος μπορεί να ασκεί τα δικαιώματα που απορρέουν από το εν λόγω σήμα στην επικράτεια του κράτους μέλους σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία του οποίου προστατεύεται το σήμα. Ο δικαιούχος κοινοτικού σήματος μπορεί να πράττει το ίδιο στην επικράτεια των είκοσι οκτώ κρατών μελών, δεδομένου ότι το σήμα αυτό παράγει αποτελέσματα σε ολόκληρο αυτό το έδαφος.

| 2.7 | Οι νομοθεσίες των κρατών μελών περί σημάτων έχουν εναρμονισθεί εν μέρει βάσει της οδηγίας 89/104/ΕΟΚ, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, η οποία κωδικοποιήθηκε, αργότερα, ως οδηγία 2008/95/ΕΚ. |
| --- | --- |

2.7

Οι νομοθεσίες των κρατών μελών περί σημάτων έχουν εναρμονισθεί εν μέρει βάσει της οδηγίας 89/104/ΕΟΚ, της 21ης Δεκεμβρίου 1988, η οποία κωδικοποιήθηκε, αργότερα, ως οδηγία 2008/95/ΕΚ.

| 2.8 | Παράλληλα, και σε συσχετισμό με τα εθνικά συστήματα εμπορικών σημάτων, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 40/94, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα, ο οποίος κωδικοποιήθηκε ως κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 207/2009, θεσπίστηκε ενιαίο σύστημα καταχώρισης των ενιαίων δικαιωμάτων, που παράγει ισοδύναμα αποτελέσματα σε ολόκληρη την ΕΕ. Ιδρύθηκε δε το Γραφείο Εναρμόνισης στο Πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (ΓΕΕΑ), στο οποίο ανατέθηκε η καταχώριση και η διαχείριση των κοινοτικών σημάτων. |
| --- | --- |

2.8

Παράλληλα, και σε συσχετισμό με τα εθνικά συστήματα εμπορικών σημάτων, βάσει του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 40/94, της 20ής Δεκεμβρίου 1993, για το κοινοτικό σήμα, ο οποίος κωδικοποιήθηκε ως κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 207/2009, θεσπίστηκε ενιαίο σύστημα καταχώρισης των ενιαίων δικαιωμάτων, που παράγει ισοδύναμα αποτελέσματα σε ολόκληρη την ΕΕ. Ιδρύθηκε δε το Γραφείο Εναρμόνισης στο Πλαίσιο της Εσωτερικής Αγοράς (ΓΕΕΑ), στο οποίο ανατέθηκε η καταχώριση και η διαχείριση των κοινοτικών σημάτων.

| 2.9 | Κατά τα τελευταία χρόνια, η Επιτροπή προέβη σε δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τη διανοητική ιδιοκτησία, στις οποίες η ΕΟΚΕ συμμετείχε, και το 2011 ανήγγειλε την αναθεώρηση του συστήματος σημάτων της Ευρώπης με στόχο τον εκσυγχρονισμό του, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, ώστε να καταστεί πιο αποτελεσματικό, αποδοτικό και συνεπές στο σύνολό του. |
| --- | --- |

2.9

Κατά τα τελευταία χρόνια, η Επιτροπή προέβη σε δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με τη διανοητική ιδιοκτησία, στις οποίες η ΕΟΚΕ συμμετείχε, και το 2011 ανήγγειλε την αναθεώρηση του συστήματος σημάτων της Ευρώπης με στόχο τον εκσυγχρονισμό του, τόσο σε επίπεδο ΕΕ όσο και σε εθνικό επίπεδο, ώστε να καταστεί πιο αποτελεσματικό, αποδοτικό και συνεπές στο σύνολό του.

| 2.10 | Στο ψήφισμά του, της 25ης Σεπτεμβρίου 2008, για ένα συνολικό ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας, το Συμβούλιο ζήτησε την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1383/2003 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, για την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών έναντι εμπορευμάτων που είναι ύποπτα ότι παραβιάζουν ορισμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται έναντι των εμπορευμάτων που διαπιστώνεται ότι παραβιάζουν παρόμοια δικαιώματα (3). Η ΕΟΚΕ ελπίζει να εισαχθούν βελτιώσεις στο νομικό πλαίσιο ώστε να ενισχυθεί η προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας εκ μέρους των τελωνειακών αρχών και να επιτευχθεί η δέουσα ασφάλεια δικαίου. |
| --- | --- |

2.10

Στο ψήφισμά του, της 25ης Σεπτεμβρίου 2008, για ένα συνολικό ευρωπαϊκό σχέδιο για την καταπολέμηση της παραποίησης/απομίμησης και της πειρατείας, το Συμβούλιο ζήτησε την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1383/2003 του Συμβουλίου, της 22ας Ιουλίου 2003, για την παρέμβαση των τελωνειακών αρχών έναντι εμπορευμάτων που είναι ύποπτα ότι παραβιάζουν ορισμένα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας και για τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνονται έναντι των εμπορευμάτων που διαπιστώνεται ότι παραβιάζουν παρόμοια δικαιώματα (3). Η ΕΟΚΕ ελπίζει να εισαχθούν βελτιώσεις στο νομικό πλαίσιο ώστε να ενισχυθεί η προστασία των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας εκ μέρους των τελωνειακών αρχών και να επιτευχθεί η δέουσα ασφάλεια δικαίου.

| 2.11 | Το ευρωπαϊκό σύστημα περί σημάτων στηρίζεται στην αρχή της συνύπαρξης και της συμπληρωματικότητας μεταξύ του συστήματος της Ένωσης και των εθνικών συστημάτων προστασίας των εμπορικών σημάτων. |
| --- | --- |

2.11

Το ευρωπαϊκό σύστημα περί σημάτων στηρίζεται στην αρχή της συνύπαρξης και της συμπληρωματικότητας μεταξύ του συστήματος της Ένωσης και των εθνικών συστημάτων προστασίας των εμπορικών σημάτων.

| 2.12 | Ο κανονισμός περί ευρωπαϊκών σημάτων θεσπίζει ένα συνολικό σύστημα, στο οποίο εξετάζονται όλες οι πτυχές του ουσιαστικού και του διαδικαστικού δικαίου. Αντιθέτως, η οδηγία περιορίζεται στην προσέγγιση ορισμένων μόνο διατάξεων ουσιαστικού δικαίου, γι’ αυτό και η πρόταση επιχειρεί να είναι κατ’ ουσία παρεμφερείς οι κανόνες ουσιαστικού δικαίου και να είναι συμβατές μεταξύ τους τουλάχιστον οι κυριότερες διαδικαστικές διατάξεις. |
| --- | --- |

2.12

Ο κανονισμός περί ευρωπαϊκών σημάτων θεσπίζει ένα συνολικό σύστημα, στο οποίο εξετάζονται όλες οι πτυχές του ουσιαστικού και του διαδικαστικού δικαίου. Αντιθέτως, η οδηγία περιορίζεται στην προσέγγιση ορισμένων μόνο διατάξεων ουσιαστικού δικαίου, γι’ αυτό και η πρόταση επιχειρεί να είναι κατ’ ουσία παρεμφερείς οι κανόνες ουσιαστικού δικαίου και να είναι συμβατές μεταξύ τους τουλάχιστον οι κυριότερες διαδικαστικές διατάξεις.

| 2.13 | Στόχος της πρότασης είναι η προώθηση της καινοτομίας και της οικονομικής ανάπτυξης, και προς τούτο επιδιώκεται να καταστούν τα συστήματα περί εμπορικών σημάτων ολόκληρης της ΕΕ πιο ευπρόσιτα και αποδοτικότερα για τις επιχειρήσεις, χάρη στη μείωση του κόστους και της πολυπλοκότητας και στην αύξηση της ταχύτητας, της προβλεψιμότητας και της ασφάλειας δικαίου. |
| --- | --- |

2.13

Στόχος της πρότασης είναι η προώθηση της καινοτομίας και της οικονομικής ανάπτυξης, και προς τούτο επιδιώκεται να καταστούν τα συστήματα περί εμπορικών σημάτων ολόκληρης της ΕΕ πιο ευπρόσιτα και αποδοτικότερα για τις επιχειρήσεις, χάρη στη μείωση του κόστους και της πολυπλοκότητας και στην αύξηση της ταχύτητας, της προβλεψιμότητας και της ασφάλειας δικαίου.

| 2.14 | Η υπό εξέταση πρωτοβουλία αναδιατύπωσης επιδιώκει τους εξής συγκεκριμένους στόχους:






  — | να εκσυγχρονιστούν και να βελτιωθούν οι υφιστάμενες διατάξεις της οδηγίας, με την τροποποίηση των παρωχημένων διατάξεων, την αύξηση της ασφάλειας δικαίου και την αποσαφήνιση των δικαιωμάτων επί των σημάτων από την άποψη του πεδίου εφαρμογής και των περιορισμών· |
| --- | --- | --- |

2.14

Η υπό εξέταση πρωτοβουλία αναδιατύπωσης επιδιώκει τους εξής συγκεκριμένους στόχους:

—

να εκσυγχρονιστούν και να βελτιωθούν οι υφιστάμενες διατάξεις της οδηγίας, με την τροποποίηση των παρωχημένων διατάξεων, την αύξηση της ασφάλειας δικαίου και την αποσαφήνιση των δικαιωμάτων επί των σημάτων από την άποψη του πεδίου εφαρμογής και των περιορισμών·

| — | να επιτευχθεί μεγαλύτερη προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών και διαδικασιών σχετικά με τα σήματα, με σκοπό να καταστούν πιο συνεπείς με το σύστημα κοινοτικού σήματος






  α) | με την προσθήκη περαιτέρω ουσιαστικών κανόνων και |
| --- | --- | --- |

—

να επιτευχθεί μεγαλύτερη προσέγγιση των εθνικών νομοθεσιών και διαδικασιών σχετικά με τα σήματα, με σκοπό να καταστούν πιο συνεπείς με το σύστημα κοινοτικού σήματος

α)

με την προσθήκη περαιτέρω ουσιαστικών κανόνων και

| β) | με την εισαγωγή βασικών διαδικαστικών κανόνων στην οδηγία, στο πρότυπο των διατάξεων που περιέχει ο κανονισμός, ιδίως όπου οι υφιστάμενες αποκλίσεις προκαλούν σοβαρά προβλήματα στους χρήστες, υπό τον όρο ότι η εναρμόνιση αυτή κρίνεται αναγκαία για τη δημιουργία ενός αρμονικού συμπληρωματικού συστήματος προστασίας των σημάτων στην Ευρώπη· |
| --- | --- |

β)

με την εισαγωγή βασικών διαδικαστικών κανόνων στην οδηγία, στο πρότυπο των διατάξεων που περιέχει ο κανονισμός, ιδίως όπου οι υφιστάμενες αποκλίσεις προκαλούν σοβαρά προβλήματα στους χρήστες, υπό τον όρο ότι η εναρμόνιση αυτή κρίνεται αναγκαία για τη δημιουργία ενός αρμονικού συμπληρωματικού συστήματος προστασίας των σημάτων στην Ευρώπη·

| — | να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών των κρατών μελών και του ΓΕΕΑ, με σκοπό την προώθηση της σύγκλισης των πρακτικών και την ανάπτυξη κοινών εργαλείων, χάρη στη θέσπιση νομικής βάσης για τη συνεργασία αυτή. |
| --- | --- |

—

να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ των υπηρεσιών των κρατών μελών και του ΓΕΕΑ, με σκοπό την προώθηση της σύγκλισης των πρακτικών και την ανάπτυξη κοινών εργαλείων, χάρη στη θέσπιση νομικής βάσης για τη συνεργασία αυτή.

| 2.15 | Με την πρόταση οδηγίας, αφενός, εκσυγχρονίζονται και βελτιώνονται οι ισχύουσες διατάξεις όσον αφορά:






  — | τον ορισμό του σήματος, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα καταχώρισης υλικού το οποίο μπορεί να παρίσταται με τεχνολογικά μέσα που προσφέρουν ικανοποιητικές εγγυήσεις· |
| --- | --- | --- |

2.15

Με την πρόταση οδηγίας, αφενός, εκσυγχρονίζονται και βελτιώνονται οι ισχύουσες διατάξεις όσον αφορά:

—

τον ορισμό του σήματος, καθώς προβλέπεται η δυνατότητα καταχώρισης υλικού το οποίο μπορεί να παρίσταται με τεχνολογικά μέσα που προσφέρουν ικανοποιητικές εγγυήσεις·

| — | τα δικαιώματα που παρέχει το σήμα, τα οποία προβλέπονται στα άρθρα 10 και 11 που αφορούν: τα δικαιώματα που παρέχονται υπό την επιφύλαξη προηγούμενων δικαιωμάτων, τις περιπτώσεις διπλής ταυτότητας, τη χρήση ως εμπορικής ή εταιρικής επωνυμίας, τη χρήση σε συγκριτική διαφήμιση, τις αποστολές από εμπορικούς προμηθευτές, τα προϊόντα που εισέρχονται στο τελωνειακό έδαφος, τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τον περιορισμό των αποτελεσμάτων του σήματος. |
| --- | --- |

—

τα δικαιώματα που παρέχει το σήμα, τα οποία προβλέπονται στα άρθρα 10 και 11 που αφορούν: τα δικαιώματα που παρέχονται υπό την επιφύλαξη προηγούμενων δικαιωμάτων, τις περιπτώσεις διπλής ταυτότητας, τη χρήση ως εμπορικής ή εταιρικής επωνυμίας, τη χρήση σε συγκριτική διαφήμιση, τις αποστολές από εμπορικούς προμηθευτές, τα προϊόντα που εισέρχονται στο τελωνειακό έδαφος, τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τον περιορισμό των αποτελεσμάτων του σήματος.

| 2.16 | Αφετέρου, επιδιώκεται η επίτευξη μεγαλύτερης προσέγγισης του ουσιαστικού δικαίου, μέσω: της προστασίας των γεωγραφικών και παραδοσιακών ενδείξεων· της προστασίας των σημάτων με φήμη· της προβολής των σημάτων ως αντικειμένων κυριότητας, δεδομένου ότι μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο μεταβίβασης εμπράγματων δικαιωμάτων, καθώς και της ρύθμισης των συλλογικών σημάτων. |
| --- | --- |

2.16

Αφετέρου, επιδιώκεται η επίτευξη μεγαλύτερης προσέγγισης του ουσιαστικού δικαίου, μέσω: της προστασίας των γεωγραφικών και παραδοσιακών ενδείξεων· της προστασίας των σημάτων με φήμη· της προβολής των σημάτων ως αντικειμένων κυριότητας, δεδομένου ότι μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο μεταβίβασης εμπράγματων δικαιωμάτων, καθώς και της ρύθμισης των συλλογικών σημάτων.

| 2.17 | Όσον αφορά την εναρμόνιση των κυριότερων διαδικαστικών κανόνων, αυτή καλύπτει: τον χαρακτηρισμό και την ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών· την αυτεπάγγελτη εξέταση· τα τέλη· τη διαδικασία ανακοπής· τη μη χρήση ως μέσο άμυνας σε διαδικασία ανακοπής· τη διαδικασία για την κήρυξη έκπτωσης ή ακυρότητας και τη μη χρήση ως μέσο άμυνας σε διαδικασία κήρυξης ακυρότητας. |
| --- | --- |

2.17

Όσον αφορά την εναρμόνιση των κυριότερων διαδικαστικών κανόνων, αυτή καλύπτει: τον χαρακτηρισμό και την ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών· την αυτεπάγγελτη εξέταση· τα τέλη· τη διαδικασία ανακοπής· τη μη χρήση ως μέσο άμυνας σε διαδικασία ανακοπής· τη διαδικασία για την κήρυξη έκπτωσης ή ακυρότητας και τη μη χρήση ως μέσο άμυνας σε διαδικασία κήρυξης ακυρότητας.

| 2.18 | Με την πρόταση επιδιώκεται επίσης η διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών: ως συμπλήρωμα του νομοθετικού πλαισίου για τη συνεργασία, που προτείνεται στο πλαίσιο της αναθεώρησης του κανονισμού, το άρθρο 52 παρέχει τη νομική βάση προκειμένου να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ του ΓΕΕΑ και των υπηρεσιών διανοητικής ιδιοκτησίας των κρατών μελών. |
| --- | --- |

2.18

Με την πρόταση επιδιώκεται επίσης η διευκόλυνση της συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών: ως συμπλήρωμα του νομοθετικού πλαισίου για τη συνεργασία, που προτείνεται στο πλαίσιο της αναθεώρησης του κανονισμού, το άρθρο 52 παρέχει τη νομική βάση προκειμένου να διευκολυνθεί η συνεργασία μεταξύ του ΓΕΕΑ και των υπηρεσιών διανοητικής ιδιοκτησίας των κρατών μελών.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση οδηγίας που υποβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς εκτιμά ότι είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη σε ένα παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από υψηλή ανταγωνιστικότητα, καθώς και από οικονομική επιβράδυνση στην Ευρώπη. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την πρόταση οδηγίας που υποβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς εκτιμά ότι είναι ιδιαίτερα ευπρόσδεκτη σε ένα παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από υψηλή ανταγωνιστικότητα, καθώς και από οικονομική επιβράδυνση στην Ευρώπη.

| 3.1.1 | Τα σήματα συμβάλλουν, αφενός, στη δημιουργία επιχειρηματικής αξίας και στην κατάκτηση τακτικών πελατών και, αφετέρου, στην προστασία των καταναλωτών. |
| --- | --- |

3.1.1

Τα σήματα συμβάλλουν, αφενός, στη δημιουργία επιχειρηματικής αξίας και στην κατάκτηση τακτικών πελατών και, αφετέρου, στην προστασία των καταναλωτών.

| 3.1.2 | Η τελευταία αυτή πτυχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, για διάφορους λόγους:






  — | πρώτον, επειδή η προστασία των σημάτων περιορίζει το κόστος έρευνας για τους καταναλωτές· |
| --- | --- | --- |

3.1.2

Η τελευταία αυτή πτυχή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, για διάφορους λόγους:

—

πρώτον, επειδή η προστασία των σημάτων περιορίζει το κόστος έρευνας για τους καταναλωτές·

| — | δεύτερον, επειδή τους εγγυάται ένα συνεπές επίπεδο ποιότητας, που υποχρεώνει τον παραγωγό να μεριμνά για το περιεχόμενο του προϊόντος ή της υπηρεσίας· |
| --- | --- |

—

δεύτερον, επειδή τους εγγυάται ένα συνεπές επίπεδο ποιότητας, που υποχρεώνει τον παραγωγό να μεριμνά για το περιεχόμενο του προϊόντος ή της υπηρεσίας·

| — | τρίτον, επειδή απαιτεί επενδύσεις για βελτίωση και καινοτομία, γεγονός που ενισχύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. |
| --- | --- |

—

τρίτον, επειδή απαιτεί επενδύσεις για βελτίωση και καινοτομία, γεγονός που ενισχύει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

| 3.2 | Η προτεινόμενη οδηγία θα βελτιώσει σημαντικότατα το ισχύον νομικό πλαίσιο της νομοθεσίας των κρατών μελών από τρεις απόψεις:






  — | απλούστευση των συστημάτων καταχώρισης σήματος σε ολόκληρη την ΕΕ, με την επακόλουθη μείωση του κόστους και αύξηση της ταχύτητας των διαδικασιών· |
| --- | --- | --- |

3.2

Η προτεινόμενη οδηγία θα βελτιώσει σημαντικότατα το ισχύον νομικό πλαίσιο της νομοθεσίας των κρατών μελών από τρεις απόψεις:

—

απλούστευση των συστημάτων καταχώρισης σήματος σε ολόκληρη την ΕΕ, με την επακόλουθη μείωση του κόστους και αύξηση της ταχύτητας των διαδικασιών·

| — | ασφάλεια δικαίου, που απορρέει από τη βελτίωση της συμπληρωματικότητας ανάμεσα στους εσωτερικούς και τους υπερεθνικούς σχετικούς κανόνες, καθώς και από τον συντονισμό μεταξύ αρμοδίων αρχών· |
| --- | --- |

—

ασφάλεια δικαίου, που απορρέει από τη βελτίωση της συμπληρωματικότητας ανάμεσα στους εσωτερικούς και τους υπερεθνικούς σχετικούς κανόνες, καθώς και από τον συντονισμό μεταξύ αρμοδίων αρχών·

| — | τέλος, αύξηση των επιπέδων προστασίας της διανοητικής ιδιοκτησίας, κυρίως χάρη στη διασαφήνιση του καθεστώτος που διέπει τα προϊόντα υπό διαμετακόμιση, στη συμπερίληψη νέων κριτηρίων καταχώρισης, όπως, λόγου χάρη, τα ηχητικά σήματα, καθώς και σε διάφορες εξειδικεύσεις σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων ή των μη κοινοτικών γλωσσών, μεταξύ άλλων. |
| --- | --- |

—

τέλος, αύξηση των επιπέδων προστασίας της διανοητικής ιδιοκτησίας, κυρίως χάρη στη διασαφήνιση του καθεστώτος που διέπει τα προϊόντα υπό διαμετακόμιση, στη συμπερίληψη νέων κριτηρίων καταχώρισης, όπως, λόγου χάρη, τα ηχητικά σήματα, καθώς και σε διάφορες εξειδικεύσεις σχετικά με την προστασία των γεωγραφικών ενδείξεων ή των μη κοινοτικών γλωσσών, μεταξύ άλλων.

| 3.3 | Επίσης, υπό το φως των οικονομικών, εμπορικών και νομικών εξελίξεων, εισάγονται σημαντικές καινοτομίες, όπως ο ορισμός του σήματος, που επιτρέπει την ταυτοποίηση με βάση άλλα μέσα πέραν των γραφικών, επιτρέποντας έτσι την ακριβέστερη ταυτοποίηση του σήματος, καθώς παρέχεται η δυνατότητα καταχώρισης υλικού το οποίο μπορεί να παρίσταται με τεχνολογικά μέσα που προσφέρουν ικανοποιητικές εγγυήσεις. |
| --- | --- |

3.3

Επίσης, υπό το φως των οικονομικών, εμπορικών και νομικών εξελίξεων, εισάγονται σημαντικές καινοτομίες, όπως ο ορισμός του σήματος, που επιτρέπει την ταυτοποίηση με βάση άλλα μέσα πέραν των γραφικών, επιτρέποντας έτσι την ακριβέστερη ταυτοποίηση του σήματος, καθώς παρέχεται η δυνατότητα καταχώρισης υλικού το οποίο μπορεί να παρίσταται με τεχνολογικά μέσα που προσφέρουν ικανοποιητικές εγγυήσεις.

| 3.4 | Κρίνεται θετική η προσπάθεια επίτευξης μεγαλύτερης προσέγγισης του ουσιαστικού δικαίου, όπως λ.χ. η συμπερίληψη της προστασίας των γεωγραφικών και των παραδοσιακών ενδείξεων, η προστασία των σημάτων με φήμη και η αντιμετώπιση του σήματος ως αντικειμένου κυριότητας, όσον αφορά τη μεταβίβαση και καθοριστικές πτυχές της εμπορικής εκμετάλλευσης. Η εισαγωγή στην πρόταση οδηγίας των εννοιών του συλλογικού σήματος και του σήματος εγγύησης έχει μεγάλη σημασία, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές. |
| --- | --- |

3.4

Κρίνεται θετική η προσπάθεια επίτευξης μεγαλύτερης προσέγγισης του ουσιαστικού δικαίου, όπως λ.χ. η συμπερίληψη της προστασίας των γεωγραφικών και των παραδοσιακών ενδείξεων, η προστασία των σημάτων με φήμη και η αντιμετώπιση του σήματος ως αντικειμένου κυριότητας, όσον αφορά τη μεταβίβαση και καθοριστικές πτυχές της εμπορικής εκμετάλλευσης. Η εισαγωγή στην πρόταση οδηγίας των εννοιών του συλλογικού σήματος και του σήματος εγγύησης έχει μεγάλη σημασία, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές.

| 3.5 | Τέλος, η ΕΟΚΕ χαιρετίζει ιδιαιτέρως την εναρμόνιση των κυριότερων διαδικαστικών κανόνων, δεδομένου ότι θεσπίζονται κοινοί κανόνες για τον χαρακτηρισμό και την ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών, σύμφωνα με τις αρχές που έχουν οριστεί από το Δικαστήριο, καθώς επίσης και η αυτεπάγγελτη εξέταση και οι διαδικασίες ανακοπής και έκπτωσης ή ακυρότητας. |
| --- | --- |

3.5

Τέλος, η ΕΟΚΕ χαιρετίζει ιδιαιτέρως την εναρμόνιση των κυριότερων διαδικαστικών κανόνων, δεδομένου ότι θεσπίζονται κοινοί κανόνες για τον χαρακτηρισμό και την ταξινόμηση προϊόντων και υπηρεσιών, σύμφωνα με τις αρχές που έχουν οριστεί από το Δικαστήριο, καθώς επίσης και η αυτεπάγγελτη εξέταση και οι διαδικασίες ανακοπής και έκπτωσης ή ακυρότητας.

| 3.6 | Ακόμη, η ΕΟΚΕ κρίνει θετικό το γεγονός ότι δόθηκε μεγάλη δημοσιότητα στη διαδικασία κατάρτισης της πρότασης οδηγίας και υπήρξε μεγάλη συμμετοχή των ενδιαφερομένων μερίδων της κοινωνίας πολιτών. |
| --- | --- |

3.6

Ακόμη, η ΕΟΚΕ κρίνει θετικό το γεγονός ότι δόθηκε μεγάλη δημοσιότητα στη διαδικασία κατάρτισης της πρότασης οδηγίας και υπήρξε μεγάλη συμμετοχή των ενδιαφερομένων μερίδων της κοινωνίας πολιτών.

| 3.7 | Ωστόσο, πρέπει να διατυπωθεί κάποια ένσταση όσον αφορά το αντικείμενο και το περιεχόμενο της υπό εξέταση πρότασης, με την επιφύλαξη των όσων προβλέπονται στην πρόταση τροποποίησης του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ 207/2009 —με τον οποίο είχε θεσπιστεί αυτόνομο σύστημα καταχώρισης ενιαίων δικαιωμάτων—, πρόταση που, μαζί με την υπό εξέταση πρόταση οδηγίας, αποτελεί ενιαία νομοθετική δέσμη. |
| --- | --- |

3.7

Ωστόσο, πρέπει να διατυπωθεί κάποια ένσταση όσον αφορά το αντικείμενο και το περιεχόμενο της υπό εξέταση πρότασης, με την επιφύλαξη των όσων προβλέπονται στην πρόταση τροποποίησης του ισχύοντος κανονισμού (ΕΚ) αριθ 207/2009 —με τον οποίο είχε θεσπιστεί αυτόνομο σύστημα καταχώρισης ενιαίων δικαιωμάτων—, πρόταση που, μαζί με την υπό εξέταση πρόταση οδηγίας, αποτελεί ενιαία νομοθετική δέσμη.

| 3.8 | Από αυτή την άποψη, η ΕΟΚΕ εκφράζει την έκπληξή της για το γεγονός ότι η πρόταση COM(2013) 161 final της 27.03.2013, που αφορά την τροποποίηση του προαναφερόμενου κανονισμού για το κοινοτικό σήμα, δεν της υπεβλήθη για γνωμοδότηση. |
| --- | --- |

3.8

Από αυτή την άποψη, η ΕΟΚΕ εκφράζει την έκπληξή της για το γεγονός ότι η πρόταση COM(2013) 161 final της 27.03.2013, που αφορά την τροποποίηση του προαναφερόμενου κανονισμού για το κοινοτικό σήμα, δεν της υπεβλήθη για γνωμοδότηση.

| 3.9 | Δεδομένου ότι πρόκειται για πράξη με άμεση επίδραση επί της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς (άρθρο 118 ΣΛΕΕ) και η οποία επηρεάζει το επίπεδο προστασίας των καταναλωτών (άρθρο 169 ΣΛΕΕ), η συνεπής και εντασσόμενη στο νοηματικό της πλαίσιο ερμηνεία των διατάξεων των Συνθηκών, οι οποίες αναθέτουν ρητά στην ΕΟΚΕ συμβουλευτική αρμοδιότητα στα πεδία αυτά, συνηγορεί υπέρ της υποχρεωτικής συμμετοχής της ΕΟΚΕ στη νομοθετική διαδικασία για την υιοθέτηση της εν λόγω πράξης. |
| --- | --- |

3.9

Δεδομένου ότι πρόκειται για πράξη με άμεση επίδραση επί της λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς (άρθρο 118 ΣΛΕΕ) και η οποία επηρεάζει το επίπεδο προστασίας των καταναλωτών (άρθρο 169 ΣΛΕΕ), η συνεπής και εντασσόμενη στο νοηματικό της πλαίσιο ερμηνεία των διατάξεων των Συνθηκών, οι οποίες αναθέτουν ρητά στην ΕΟΚΕ συμβουλευτική αρμοδιότητα στα πεδία αυτά, συνηγορεί υπέρ της υποχρεωτικής συμμετοχής της ΕΟΚΕ στη νομοθετική διαδικασία για την υιοθέτηση της εν λόγω πράξης.

| 3.10 | Επί του προκειμένου, το δίκαιο της Ένωσης παρέχει στον δικαιούχο ενός σήματος αφενός την αποκλειστική του χρήση με κερδοσκοπικό σκοπό («ius utendi») και, αφετέρου, τη δυνατότητα να εμποδίζει την πρόκληση ζημίας στην εκμετάλλευσή του λόγω δράσεων τρίτων που συνίστανται σε απομίμηση ή σε αθέμιτη οικειοποίηση διακριτικών σημείων του («ius prohibendi»), σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 207/2009. |
| --- | --- |

3.10

Επί του προκειμένου, το δίκαιο της Ένωσης παρέχει στον δικαιούχο ενός σήματος αφενός την αποκλειστική του χρήση με κερδοσκοπικό σκοπό («ius utendi») και, αφετέρου, τη δυνατότητα να εμποδίζει την πρόκληση ζημίας στην εκμετάλλευσή του λόγω δράσεων τρίτων που συνίστανται σε απομίμηση ή σε αθέμιτη οικειοποίηση διακριτικών σημείων του («ius prohibendi»), σύμφωνα με το άρθρο 9 του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 207/2009.

| 3.11 | Ωστόσο, η ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία δεν θεσπίζει επακριβώς τους όρους υπό τους οποίους ο δικαιούχος ενός σήματος μπορεί να κινήσει τις κατάλληλες ενέργειες ώστε να εμποδίσει τις προαναφερόμενες δράσεις. |
| --- | --- |

3.11

Ωστόσο, η ισχύουσα ενωσιακή νομοθεσία δεν θεσπίζει επακριβώς τους όρους υπό τους οποίους ο δικαιούχος ενός σήματος μπορεί να κινήσει τις κατάλληλες ενέργειες ώστε να εμποδίσει τις προαναφερόμενες δράσεις.

| 3.11.1 | Με την πρόταση οδηγίας, διευρύνεται σημαντικά το φάσμα των προϋποθέσεων που επιτρέπουν στον δικαιούχο του σήματος να απαγορεύει τη χρήση του από τρίτους (άρθρο 10), θεσπίζεται μάλιστα μία νέα σχετική πρόβλεψη: η παραβίαση των δικαιωμάτων του δικαιούχου με τη χρήση της παρουσίασης, της συσκευασίας ή άλλων μέσων (άρθρο 11), ή ακόμη η αθέμιτη χρήση του σήματος από ειδικό πληρεξούσιο ή αντιπρόσωπο του δικαιούχου (άρθρο 13). Εντούτοις, ο επακριβής προσδιορισμός της εμβέλειας του δικαιώματος επαφίεται στην κρίση του αρμόδιου δικαστή, στην περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος θα κινήσει δικαστική δίωξη. |
| --- | --- |

3.11.1

Με την πρόταση οδηγίας, διευρύνεται σημαντικά το φάσμα των προϋποθέσεων που επιτρέπουν στον δικαιούχο του σήματος να απαγορεύει τη χρήση του από τρίτους (άρθρο 10), θεσπίζεται μάλιστα μία νέα σχετική πρόβλεψη: η παραβίαση των δικαιωμάτων του δικαιούχου με τη χρήση της παρουσίασης, της συσκευασίας ή άλλων μέσων (άρθρο 11), ή ακόμη η αθέμιτη χρήση του σήματος από ειδικό πληρεξούσιο ή αντιπρόσωπο του δικαιούχου (άρθρο 13). Εντούτοις, ο επακριβής προσδιορισμός της εμβέλειας του δικαιώματος επαφίεται στην κρίση του αρμόδιου δικαστή, στην περίπτωση που ο ενδιαφερόμενος θα κινήσει δικαστική δίωξη.

| 3.11.2 | Επομένως, η εκτίμηση της εκάστοτε δικαστικής αρχής θα είναι εκείνη που θα ορίσει εάν υφίσταται ή όχι κίνδυνος σύγχυσης ή αθέμιτη οικειοποίηση του προστατευόμενου σήματος εκ μέρους τρίτου και, στην περίπτωση όπου υφίσταται, θα ορίσει επίσης την αποκατάσταση που αναλογεί στον δικαιούχο, σε συνάρτηση με την αγωγή που θα έχει ασκηθεί. |
| --- | --- |

3.11.2

Επομένως, η εκτίμηση της εκάστοτε δικαστικής αρχής θα είναι εκείνη που θα ορίσει εάν υφίσταται ή όχι κίνδυνος σύγχυσης ή αθέμιτη οικειοποίηση του προστατευόμενου σήματος εκ μέρους τρίτου και, στην περίπτωση όπου υφίσταται, θα ορίσει επίσης την αποκατάσταση που αναλογεί στον δικαιούχο, σε συνάρτηση με την αγωγή που θα έχει ασκηθεί.

| 3.11.3 | Κατά συνέπεια, η προτεινόμενη οδηγία δεν προσφέρει ενιαία προστασία των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στον δικαιούχο του σήματος, ούτε και των δικαιωμάτων των καταναλωτών, εφόσον αυτοί μπορούν να θιγούν από την αθέμιτη ή δόλια χρήση εμπορικού σήματος. |
| --- | --- |

3.11.3

Κατά συνέπεια, η προτεινόμενη οδηγία δεν προσφέρει ενιαία προστασία των δικαιωμάτων εκμετάλλευσης στον δικαιούχο του σήματος, ούτε και των δικαιωμάτων των καταναλωτών, εφόσον αυτοί μπορούν να θιγούν από την αθέμιτη ή δόλια χρήση εμπορικού σήματος.

| 3.12 | Η συμπληρωματικότητα του υπερεθνικού συστήματος και των εθνικών συστημάτων προστασίας των δικαιωμάτων του δικαιούχου ενός σήματος αποτελεί, συνεπώς, έναν σαφή κίνδυνο για την όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη και ταχύτερη εξασφάλιση της προστασίας αυτής, που αποτελεί στόχο της πρότασης οδηγίας. |
| --- | --- |

3.12

Η συμπληρωματικότητα του υπερεθνικού συστήματος και των εθνικών συστημάτων προστασίας των δικαιωμάτων του δικαιούχου ενός σήματος αποτελεί, συνεπώς, έναν σαφή κίνδυνο για την όσο το δυνατόν αποτελεσματικότερη και ταχύτερη εξασφάλιση της προστασίας αυτής, που αποτελεί στόχο της πρότασης οδηγίας.

| 3.12.1 | Για παράδειγμα, δεν εξασφαλίζεται ότι θα υπερκερασθούν οι εσωτερικές αποκλίσεις που προέρχονται από την πλημμελή μεταφορά των διατάξεων της οδηγίας 2004/48/ΕΚ (σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας) που αφορούν τα μέτρα με τα οποία εξασφαλίζεται:






  — | η παύση της προσβολής, συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης καταστροφής των εμπορευμάτων και των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τους ή της επιβολής χρηματικής ποινής· |
| --- | --- | --- |

3.12.1

Για παράδειγμα, δεν εξασφαλίζεται ότι θα υπερκερασθούν οι εσωτερικές αποκλίσεις που προέρχονται από την πλημμελή μεταφορά των διατάξεων της οδηγίας 2004/48/ΕΚ (σχετικά με την επιβολή των δικαιωμάτων διανοητικής ιδιοκτησίας) που αφορούν τα μέτρα με τα οποία εξασφαλίζεται:

—

η παύση της προσβολής, συμπεριλαμβανομένης της ενδεχόμενης καταστροφής των εμπορευμάτων και των μέσων που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή τους ή της επιβολής χρηματικής ποινής·

| — | η αποζημίωση ή η δυνατότητα δημοσίευσης της σχετικής απόφασης. |
| --- | --- |

—

η αποζημίωση ή η δυνατότητα δημοσίευσης της σχετικής απόφασης.

| 3.12.2 | Η έλλειψη αυτή ασφάλειας δικαίου επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο σε περιπτώσεις όπου η παραβίαση των δικαιωμάτων του δικαιούχου του σήματος έχει τελεσθεί σε πλέον του ενός κράτη μέλη. |
| --- | --- |

3.12.2

Η έλλειψη αυτή ασφάλειας δικαίου επιδεινώνεται ακόμη περισσότερο σε περιπτώσεις όπου η παραβίαση των δικαιωμάτων του δικαιούχου του σήματος έχει τελεσθεί σε πλέον του ενός κράτη μέλη.

| 3.13 | Πολύ περισσότερο δε, εφόσον στην ίδια την πρόταση οδηγίας προβλέπονται στοιχεία που καθιστούν ακόμη πιο περίπλοκη την προστασία αυτή. |
| --- | --- |

3.13

Πολύ περισσότερο δε, εφόσον στην ίδια την πρόταση οδηγίας προβλέπονται στοιχεία που καθιστούν ακόμη πιο περίπλοκη την προστασία αυτή.

| 3.13.1 | Για παράδειγμα, στο άρθρο 4 (λόγοι απαραδέκτου ή ακυρότητας) παράγραφος 3, προβλέπεται ότι «ένα σήμα είναι δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο, εάν η αίτηση για την καταχώριση του σήματος έγινε κακόπιστα από τον καταθέτη» και ότι «κάθε κράτος μέλος μπορεί επίσης να προβλέπει ότι το εν λόγω σήμα δεν γίνεται δεκτό προς καταχώριση». |
| --- | --- |

3.13.1

Για παράδειγμα, στο άρθρο 4 (λόγοι απαραδέκτου ή ακυρότητας) παράγραφος 3, προβλέπεται ότι «ένα σήμα είναι δυνατόν να κηρυχθεί άκυρο, εάν η αίτηση για την καταχώριση του σήματος έγινε κακόπιστα από τον καταθέτη» και ότι «κάθε κράτος μέλος μπορεί επίσης να προβλέπει ότι το εν λόγω σήμα δεν γίνεται δεκτό προς καταχώριση».

| 3.14 | Δεδομένου ότι, σύμφωνα με το ΓΕΕΑ, η απουσία πρόθεσης χρήσης δεν θεωρείται ότι εντάσσεται στην έννοια της «κακής πίστης», ποια αρχή θα θεσπίσει ενιαία κριτήρια ώστε οι αρμόδιοι αξιολογητές να μπορούν να σταθμίσουν την ύπαρξη άλλων αιτίων που να τεκμηριώνουν την κακόπιστη ενέργεια; |
| --- | --- |

3.14

Δεδομένου ότι, σύμφωνα με το ΓΕΕΑ, η απουσία πρόθεσης χρήσης δεν θεωρείται ότι εντάσσεται στην έννοια της «κακής πίστης», ποια αρχή θα θεσπίσει ενιαία κριτήρια ώστε οι αρμόδιοι αξιολογητές να μπορούν να σταθμίσουν την ύπαρξη άλλων αιτίων που να τεκμηριώνουν την κακόπιστη ενέργεια;

| 3.15 | Αυτό το νομικό κενό φαίνεται παράδοξο εάν συγκριθεί με την νέα διάταξη του άρθρου 10 παράγραφος 5 της πρότασης οδηγίας, βάσει της οποίας ο δικαιούχος καταχωρισμένου σήματος δικαιούται να εμποδίζει τρίτους να εισάγουν προϊόντα προερχόμενα από εδάφη εκτός της τελωνειακής ένωσης, ακόμη κι εάν δεν έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της τελωνειακής ένωσης. Κατά συνέπεια, η πρόταση δεν ακολουθεί εδώ την ισχύουσα νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με τα προϊόντα υπό διαμετακόμιση (υποθέσεις C-446/09 και C-495/09, Philips/Nokia) και καθιστά άκυρη την όποια εικασία ή απόδειξη περί καλής πίστης με την οποία θα μπορούσαν να ενεργούν οι εν λόγω τρίτοι (4). |
| --- | --- |

3.15

Αυτό το νομικό κενό φαίνεται παράδοξο εάν συγκριθεί με την νέα διάταξη του άρθρου 10 παράγραφος 5 της πρότασης οδηγίας, βάσει της οποίας ο δικαιούχος καταχωρισμένου σήματος δικαιούται να εμποδίζει τρίτους να εισάγουν προϊόντα προερχόμενα από εδάφη εκτός της τελωνειακής ένωσης, ακόμη κι εάν δεν έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία εντός της τελωνειακής ένωσης. Κατά συνέπεια, η πρόταση δεν ακολουθεί εδώ την ισχύουσα νομολογία του Δικαστηρίου σχετικά με τα προϊόντα υπό διαμετακόμιση (υποθέσεις C-446/09 και C-495/09, Philips/Nokia) και καθιστά άκυρη την όποια εικασία ή απόδειξη περί καλής πίστης με την οποία θα μπορούσαν να ενεργούν οι εν λόγω τρίτοι (4).

| 3.16 | Από την άλλη πλευρά, η πρόληψη και καταστολή αυτού του είδους των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών θα ενισχυόταν σαφώς εάν θεσπιζόταν στην πρόταση οδηγίας μια ειδική νομική βάση που να επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εντείνει τη δράση της μέσω της συνεργασίας με τις αρχές των τρίτων χωρών των οποίων οι επιχειρήσεις αναπτύσσουν κατά τρόπο γενικευμένο και συστηματικό τέτοιες πρακτικές. |
| --- | --- |

3.16

Από την άλλη πλευρά, η πρόληψη και καταστολή αυτού του είδους των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών θα ενισχυόταν σαφώς εάν θεσπιζόταν στην πρόταση οδηγίας μια ειδική νομική βάση που να επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εντείνει τη δράση της μέσω της συνεργασίας με τις αρχές των τρίτων χωρών των οποίων οι επιχειρήσεις αναπτύσσουν κατά τρόπο γενικευμένο και συστηματικό τέτοιες πρακτικές.

| 3.17 | Ανεπαρκής κρίνεται επίσης η πρόβλεψη του άρθρου 45 παράγραφος 1 της πρότασης οδηγίας, όπου προβλέπεται, γενικά, ότι τα κράτη μέλη «προβλέπουν αποτελεσματική και ταχεία διοικητική διαδικασία ενώπιον των υπηρεσιών τους για την άσκηση ανακοπής κατά της αίτησης καταχώρισης ενός σήματος, βάσει των λόγων που προβλέπονται στο άρθρο 5». Θα έπρεπε να διασαφηνίζεται περαιτέρω η φύση της διαδικασίας αυτής, καθώς επίσης και να οριοθετείται νομικά η εύλογη προθεσμία εντός της οποίας οφείλουν να ενεργούν οι αρμόδιες εθνικές αρχές, για λόγους συνέπειας με τις διατάξεις του άρθρου 41 παράγραφος 1 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (δικαίωμα χρηστής διοίκησης). |
| --- | --- |

3.17

Ανεπαρκής κρίνεται επίσης η πρόβλεψη του άρθρου 45 παράγραφος 1 της πρότασης οδηγίας, όπου προβλέπεται, γενικά, ότι τα κράτη μέλη «προβλέπουν αποτελεσματική και ταχεία διοικητική διαδικασία ενώπιον των υπηρεσιών τους για την άσκηση ανακοπής κατά της αίτησης καταχώρισης ενός σήματος, βάσει των λόγων που προβλέπονται στο άρθρο 5». Θα έπρεπε να διασαφηνίζεται περαιτέρω η φύση της διαδικασίας αυτής, καθώς επίσης και να οριοθετείται νομικά η εύλογη προθεσμία εντός της οποίας οφείλουν να ενεργούν οι αρμόδιες εθνικές αρχές, για λόγους συνέπειας με τις διατάξεις του άρθρου 41 παράγραφος 1 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ (δικαίωμα χρηστής διοίκησης).

| 3.18 | Ομοίως, για λόγους αποτελεσματικότητας και προβλεψιμότητας που είναι σύμφυτοι με την έννοια της υπερεθνικής προστασίας των δικαιούχων δικαιωμάτων σήματος, απαιτείται αναθεώρηση του περιεχομένου και άλλων διατάξεων της πρότασης οδηγίας, όπως το άρθρο 44 και το άρθρο 52. Όσον αφορά το πρώτο εξ αυτών —όπου θεσπίζεται καταβολή (απροσδιόριστου) πρόσθετου τέλους για εκάστη κλάση προϊόντων και υπηρεσιών πέραν της πρώτης κλάσης, που θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στο αρχικό τέλος καταχώρισης— θα έπρεπε να ορίζεται μέγιστος συντελεστής για τα τέλη αυτά. |
| --- | --- |

3.18

Ομοίως, για λόγους αποτελεσματικότητας και προβλεψιμότητας που είναι σύμφυτοι με την έννοια της υπερεθνικής προστασίας των δικαιούχων δικαιωμάτων σήματος, απαιτείται αναθεώρηση του περιεχομένου και άλλων διατάξεων της πρότασης οδηγίας, όπως το άρθρο 44 και το άρθρο 52. Όσον αφορά το πρώτο εξ αυτών —όπου θεσπίζεται καταβολή (απροσδιόριστου) πρόσθετου τέλους για εκάστη κλάση προϊόντων και υπηρεσιών πέραν της πρώτης κλάσης, που θα πρέπει να συμπεριλαμβάνεται στο αρχικό τέλος καταχώρισης— θα έπρεπε να ορίζεται μέγιστος συντελεστής για τα τέλη αυτά.

| 3.19 | Επίσης, ως προς το άρθρο 52, όπου προβλέπεται η συνεργασία των κρατών μελών και του ΓΕΕΑ «προκειμένου να προωθηθεί η σύγκλιση των πρακτικών και των εργαλείων και να επιτευχθούν συνεκτικά αποτελέσματα κατά την εξέταση και την καταχώριση των σημάτων», θα έπρεπε να θεσπίζεται ειδική διάταξη —δυνάμει του άρθρου 291 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ— που να αναθέτει στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες για την υιοθέτηση δεσμευτικού «κώδικα δεοντολογίας». |
| --- | --- |

3.19

Επίσης, ως προς το άρθρο 52, όπου προβλέπεται η συνεργασία των κρατών μελών και του ΓΕΕΑ «προκειμένου να προωθηθεί η σύγκλιση των πρακτικών και των εργαλείων και να επιτευχθούν συνεκτικά αποτελέσματα κατά την εξέταση και την καταχώριση των σημάτων», θα έπρεπε να θεσπίζεται ειδική διάταξη —δυνάμει του άρθρου 291 παράγραφος 2 της ΣΛΕΕ— που να αναθέτει στην Επιτροπή εκτελεστικές αρμοδιότητες για την υιοθέτηση δεσμευτικού «κώδικα δεοντολογίας».

| 3.20 | Η διοικητική συνεργασία μεταξύ ΓΕΕΑ και εθνικών αρμόδιων υπηρεσιών πρέπει να θεωρείται ζήτημα κοινού ενδιαφέροντος, όπως ορίζεται στο άρθρο 197 της ΣΛΕΕ. Θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον, επί του προκειμένου, να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και δημόσιων λειτουργών, καθώς επίσης και να στηριχθούν προγράμματα κατάρτισης, χάρη στη θέσπιση των κατάλληλων δημοσιονομικών πιστώσεων με δημόσια χρηματοδότηση. |
| --- | --- |

3.20

Η διοικητική συνεργασία μεταξύ ΓΕΕΑ και εθνικών αρμόδιων υπηρεσιών πρέπει να θεωρείται ζήτημα κοινού ενδιαφέροντος, όπως ορίζεται στο άρθρο 197 της ΣΛΕΕ. Θα ήταν ιδιαίτερα ενδιαφέρον, επί του προκειμένου, να διευκολυνθεί η ανταλλαγή πληροφοριών και δημόσιων λειτουργών, καθώς επίσης και να στηριχθούν προγράμματα κατάρτισης, χάρη στη θέσπιση των κατάλληλων δημοσιονομικών πιστώσεων με δημόσια χρηματοδότηση.

| 3.21 | Γενικά, η όλη διαδικασία εναρμόνισης θα πρέπει να καταλήξει, εντός των προσεχών ετών, σε ενοποίηση του δικαίου περί σημάτων, με την υιοθέτηση Κώδικα Σημάτων της Ένωσης, στον οποίο θα θεσπίζεται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία ευέλικτης, ενιαίας και οικονομικής διαδικασίας που θα παρέχει στους ενδιαφερόμενους τη δυνατότητα να επιλέγουν οικειοθελώς την εθελοντική καταχώριση του εμπορικού σήματος. |
| --- | --- |

3.21

Γενικά, η όλη διαδικασία εναρμόνισης θα πρέπει να καταλήξει, εντός των προσεχών ετών, σε ενοποίηση του δικαίου περί σημάτων, με την υιοθέτηση Κώδικα Σημάτων της Ένωσης, στον οποίο θα θεσπίζεται, μεταξύ άλλων, η δημιουργία ευέλικτης, ενιαίας και οικονομικής διαδικασίας που θα παρέχει στους ενδιαφερόμενους τη δυνατότητα να επιλέγουν οικειοθελώς την εθελοντική καταχώριση του εμπορικού σήματος.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Συλλογή Συμβάσεων των Ηνωμένων Εθνών, τόμος 828, αριθ. Ι-11851,

1

http://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20828/volume-828-I-11851-French.pdf.

(2)  Συλλογή Συμβάσεων των Ηνωμένων Εθνών, τόμος 828, αριθ. Ι-11849,

2

http://treaties.un.org/doc/Publication/UNTS/Volume%20828/volume-828-I-11849-French.pdf.

(3)  ΕΕ L 196 της 2.8.2003, σ. 7.

3

(4)  Στο άρθρο 10 παράγραφος 5 της πρότασης οδηγίας προβλέπονται τα εξής: «Ο δικαιούχος καταχωρισμένου σήματος δικαιούται επίσης να εμποδίζει όλους τους τρίτους να εισάγουν, στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας, προϊόντα στο τελωνειακό έδαφος του κράτους μέλους όπου είναι καταχωρισμένο το σήμα, χωρίς να έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία εκεί, όταν τα προϊόντα αυτά, συμπεριλαμβανομένης της συσκευασίας, προέρχονται από τρίτες χώρες και φέρουν, χωρίς σχετική άδεια, σήμα το οποίο είναι ταυτόσημο με το καταχωρισμένο σήμα για τα εν λόγω προϊόντα ή το οποίο δεν δύναται να διακριθεί ως προς τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του από το εν λόγω σήμα». Εν ολίγοις, το ζητούμενο είναι να θεσπιστεί ένας αποφασιστικός μηχανισμός έναντι της παραποίησης/απομίμησης προϊόντων εκτός της ΕΕ, ώστε να αποκλείεται η δυνατότητα των ενδιαφερομένων να επωφελούνται από το πλάσμα δικαίου σύμφωνα με το οποίο τα προϊόντα υπό διαμετακόμιση δεν εισέρχονται στο τελωνειακό έδαφος της ΕΕ.

4

«Ο δικαιούχος καταχωρισμένου σήματος δικαιούται επίσης να εμποδίζει όλους τους τρίτους να εισάγουν, στο πλαίσιο εμπορικής δραστηριότητας, προϊόντα στο τελωνειακό έδαφος του κράτους μέλους όπου είναι καταχωρισμένο το σήμα, χωρίς να έχουν τεθεί σε ελεύθερη κυκλοφορία εκεί, όταν τα προϊόντα αυτά, συμπεριλαμβανομένης της συσκευασίας, προέρχονται από τρίτες χώρες και φέρουν, χωρίς σχετική άδεια, σήμα το οποίο είναι ταυτόσημο με το καταχωρισμένο σήμα για τα εν λόγω προϊόντα ή το οποίο δεν δύναται να διακριθεί ως προς τα ουσιώδη χαρακτηριστικά του από το εν λόγω σήμα».

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/47 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/47

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 78/660/ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών και πληροφοριών για την πολυμορφία από ορισμένες μεγάλες εταιρείες και ομίλους»

COM(2013) 207 final — 2013/0110 (COD)

2013/C 327/10

Εισηγήτρια: η κ. PICHENOT

Στις 2 Μαΐου 2013 και στις 21 Μαΐου 2013, αντιστοίχως, και σύμφωνα με το άρθρο 50 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισαν να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 78/660/ΕΟΚ και 83/349/ΕΟΚ του Συμβουλίου όσον αφορά τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών και πληροφοριών για την πολυμορφία από ορισμένες μεγάλες εταιρείες και ομίλους

COM(2013) 207 final — 2013/0110 (COD).

Το ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 27 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 95 ψήφους υπέρ, 31 κατά και 4 αποχές.

1   Συμπεράσματα

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την τροποποίηση των λογιστικών οδηγιών, τόσο σε θέματα δημοσίευσης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών όσο και σε θέματα εκπροσώπησης της πολυμορφίας εντός των διοικητικών οργάνων. Οι περιορισμένες αυτές τροποποιήσεις συμβάλλουν στη βελτίωση του πλαισίου διοίκησης των επιχειρήσεων της ΕΕ (1). |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την τροποποίηση των λογιστικών οδηγιών, τόσο σε θέματα δημοσίευσης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών όσο και σε θέματα εκπροσώπησης της πολυμορφίας εντός των διοικητικών οργάνων. Οι περιορισμένες αυτές τροποποιήσεις συμβάλλουν στη βελτίωση του πλαισίου διοίκησης των επιχειρήσεων της ΕΕ (1).

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ συνιστά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο να λάβουν υπόψη την ισορροπία που επιτυγχάνεται με τις τροποποιήσεις αυτές, καθώς αυξάνουν τη διαφάνεια σε θέματα περιβαλλοντικά, κοινωνικά, κοινωνιακά και διοίκησης (ΠΚΔ). Η πρόταση της Επιτροπής συνιστά έναν ευέλικτο μηχανισμό, κατάλληλο για τη βελτίωση της ενημέρωσης των μετόχων, των επενδυτών, του εργατικού δυναμικού και των λοιπών ενδιαφερομένων μερών. Η πρόταση αυτή απευθύνεται αποκλειστικά στις μεγάλες εταιρείες, ώστε να αποτραπεί η επιβολή πρόσθετων απαιτήσεων σε μικρότερες επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ συνιστά στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο να λάβουν υπόψη την ισορροπία που επιτυγχάνεται με τις τροποποιήσεις αυτές, καθώς αυξάνουν τη διαφάνεια σε θέματα περιβαλλοντικά, κοινωνικά, κοινωνιακά και διοίκησης (ΠΚΔ). Η πρόταση της Επιτροπής συνιστά έναν ευέλικτο μηχανισμό, κατάλληλο για τη βελτίωση της ενημέρωσης των μετόχων, των επενδυτών, του εργατικού δυναμικού και των λοιπών ενδιαφερομένων μερών. Η πρόταση αυτή απευθύνεται αποκλειστικά στις μεγάλες εταιρείες, ώστε να αποτραπεί η επιβολή πρόσθετων απαιτήσεων σε μικρότερες επιχειρήσεις.

2   Συστάσεις

| 2.1 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ο ισορροπημένος συνδυασμός των ακόλουθων στοιχείων προσφέρει τη δυνατότητα πληροφόρησης της γενικής συνέλευσης των μετόχων σχετικά με θέματα μη χρηματοοικονομικά και ενημέρωσης των ενδιαφερομένων μερών των μεγάλων εταιρειών. Το σύνολο αυτό ανταποκρίνεται στους προβαλλόμενους στόχους διαφάνειας και συνέπειας.






  — | Θεσπίζεται η συμπερίληψη ουσιωδών μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών στην ετήσια έκθεση διαχείρισης· |
| --- | --- | --- |

2.1

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ο ισορροπημένος συνδυασμός των ακόλουθων στοιχείων προσφέρει τη δυνατότητα πληροφόρησης της γενικής συνέλευσης των μετόχων σχετικά με θέματα μη χρηματοοικονομικά και ενημέρωσης των ενδιαφερομένων μερών των μεγάλων εταιρειών. Το σύνολο αυτό ανταποκρίνεται στους προβαλλόμενους στόχους διαφάνειας και συνέπειας.

—

Θεσπίζεται η συμπερίληψη ουσιωδών μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών στην ετήσια έκθεση διαχείρισης·

| — | οι πληροφορίες αυτές αφορούν κυρίως θέματα περιβαλλοντικά, κοινωνικά, θέματα προσωπικού, σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, καταπολέμησης της διαφθοράς· |
| --- | --- |

—

οι πληροφορίες αυτές αφορούν κυρίως θέματα περιβαλλοντικά, κοινωνικά, θέματα προσωπικού, σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων, καταπολέμησης της διαφθοράς·

| — | στις πληροφορίες περιλαμβάνονται οι πολιτικές που ακολουθεί η επιχείρηση σχετικά με τα θέματα αυτά, τα αποτελέσματα των εν λόγω πολιτικών, καθώς και οι κίνδυνοι και αμφιβολίες που συνδέονται με τα ίδια θέματα και ο τρόπος διαχείρισής τους από την επιχείρηση· |
| --- | --- |

—

στις πληροφορίες περιλαμβάνονται οι πολιτικές που ακολουθεί η επιχείρηση σχετικά με τα θέματα αυτά, τα αποτελέσματα των εν λόγω πολιτικών, καθώς και οι κίνδυνοι και αμφιβολίες που συνδέονται με τα ίδια θέματα και ο τρόπος διαχείρισής τους από την επιχείρηση·

| — | ο μηχανισμός ισχύει για όλες τις κεφαλαιουχικές εταιρείες που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των ισχυουσών λογιστικών οδηγιών· |
| --- | --- |

—

ο μηχανισμός ισχύει για όλες τις κεφαλαιουχικές εταιρείες που υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής των ισχυουσών λογιστικών οδηγιών·

| — | με την επιφύλαξη ότι εφαρμόζεται κατώφλι στις εταιρείες που απασχολούν άνω των 500 εργαζομένων και εμφανίζουν συνολικό ισολογισμό άνω των 20 εκατ. ευρώ ή καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 40 εκατ. ευρώ, γεγονός που εξαιρεί τις ΜΜΕ από την υποχρέωση αυτή· |
| --- | --- |

—

με την επιφύλαξη ότι εφαρμόζεται κατώφλι στις εταιρείες που απασχολούν άνω των 500 εργαζομένων και εμφανίζουν συνολικό ισολογισμό άνω των 20 εκατ. ευρώ ή καθαρό κύκλο εργασιών άνω των 40 εκατ. ευρώ, γεγονός που εξαιρεί τις ΜΜΕ από την υποχρέωση αυτή·

| — | οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να στηρίζονται στα εθνικά, τα ενωσιακά ή τα διεθνή πλαίσια που καθορίζουν αρχές και/ή δείκτες, καθώς και στις κατευθυντήριες γραμμές για την υποβολή εκθέσεων· |
| --- | --- |

—

οι επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να στηρίζονται στα εθνικά, τα ενωσιακά ή τα διεθνή πλαίσια που καθορίζουν αρχές και/ή δείκτες, καθώς και στις κατευθυντήριες γραμμές για την υποβολή εκθέσεων·

| — | η εκάστοτε επιχείρηση δίνει βαρύτητα στις πληροφορίες που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ίδια· |
| --- | --- |

—

η εκάστοτε επιχείρηση δίνει βαρύτητα στις πληροφορίες που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ίδια·

| — | σύμφωνα με τον κανόνα «συμμόρφωση ή αιτιολόγηση», επιβάλλεται υποχρέωση λογοδοσίας, ενώ αφήνεται στην επιχείρηση κάποια διακριτική ευχέρεια, στην περίπτωση όπου —κατά τη γνώμη της— η απουσία πληροφοριών μπορεί να δικαιολογηθεί· |
| --- | --- |

—

σύμφωνα με τον κανόνα «συμμόρφωση ή αιτιολόγηση», επιβάλλεται υποχρέωση λογοδοσίας, ενώ αφήνεται στην επιχείρηση κάποια διακριτική ευχέρεια, στην περίπτωση όπου —κατά τη γνώμη της— η απουσία πληροφοριών μπορεί να δικαιολογηθεί·

| — | ο διοικητικός φόρτος δεν αυξάνεται, χάρη στην ευελιξία του μηχανισμού, ειδικότερα δε χάρη στη δυνατότητα που δίδεται στις επιχειρήσεις να εξακολουθήσουν να καταρτίζουν χωριστή έκθεση, η οποία θα ανταποκρίνεται στις σχετικές απαιτήσεις και θα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ετήσιας έκθεσης διαχείρισης. |
| --- | --- |

—

ο διοικητικός φόρτος δεν αυξάνεται, χάρη στην ευελιξία του μηχανισμού, ειδικότερα δε χάρη στη δυνατότητα που δίδεται στις επιχειρήσεις να εξακολουθήσουν να καταρτίζουν χωριστή έκθεση, η οποία θα ανταποκρίνεται στις σχετικές απαιτήσεις και θα αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ετήσιας έκθεσης διαχείρισης.

| 2.2 | Με δεδομένη την ισορροπία αυτή, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η πρόταση οδηγίας για την τροποποίηση των λογιστικών οδηγιών έρχεται την κατάλληλη στιγμή:






  — | σε μια περίοδο όπου η κοινωνία πολιτών δίνει όλο και μεγαλύτερη σημασία στην επίδραση των επιχειρήσεων επί του κοινωνικού συνόλου, όπου απαιτείται από τα κράτη και τους επιχειρηματικούς κύκλους μεγαλύτερη διαφάνεια και όπου αναπτύσσονται οι κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις (2)· |
| --- | --- | --- |

2.2

Με δεδομένη την ισορροπία αυτή, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η πρόταση οδηγίας για την τροποποίηση των λογιστικών οδηγιών έρχεται την κατάλληλη στιγμή:

—

σε μια περίοδο όπου η κοινωνία πολιτών δίνει όλο και μεγαλύτερη σημασία στην επίδραση των επιχειρήσεων επί του κοινωνικού συνόλου, όπου απαιτείται από τα κράτη και τους επιχειρηματικούς κύκλους μεγαλύτερη διαφάνεια και όπου αναπτύσσονται οι κοινωνικά υπεύθυνες επενδύσεις (2)·

| — | σε ένα περιβάλλον όπου οι εθνικές νομοθεσίες και συστάσεις σε τομείς εκτός του χρηματοοικονομικού εξακολουθούν να εμφανίζουν ποικιλίες αλλά συγκλίνουν, όπου κατά την τελευταία δεκαετία αναθεωρήθηκαν διεθνή συστήματα αναφοράς —όπως αυτά του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ)— και δημιουργήθηκαν τα ISO 26000 και όπου τελειοποιήθηκαν —μεταξύ άλλων, από την πρωτοβουλία για την υποβολή εκθέσεων απολογισμού σε παγκόσμιο επίπεδο (Global Reporting Initiative (GRI)), την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εταιρειών Χρηματοπιστωτικής Ανάλυσης (EFFAS), οίκους αξιολόγησης και οργανισμούς κοινωνικής ανάλυσης— μη χρηματοοικονομικά μέσα λογοδοσίας και τομεακά συστήματα αναφοράς· |
| --- | --- |

—

σε ένα περιβάλλον όπου οι εθνικές νομοθεσίες και συστάσεις σε τομείς εκτός του χρηματοοικονομικού εξακολουθούν να εμφανίζουν ποικιλίες αλλά συγκλίνουν, όπου κατά την τελευταία δεκαετία αναθεωρήθηκαν διεθνή συστήματα αναφοράς —όπως αυτά του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) και της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας (ΔΟΕ)— και δημιουργήθηκαν τα ISO 26000 και όπου τελειοποιήθηκαν —μεταξύ άλλων, από την πρωτοβουλία για την υποβολή εκθέσεων απολογισμού σε παγκόσμιο επίπεδο (Global Reporting Initiative (GRI)), την Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Εταιρειών Χρηματοπιστωτικής Ανάλυσης (EFFAS), οίκους αξιολόγησης και οργανισμούς κοινωνικής ανάλυσης— μη χρηματοοικονομικά μέσα λογοδοσίας και τομεακά συστήματα αναφοράς·

| — | τη στιγμή όπου, σε ευρωπαϊκό αλλά και σε διεθνές επίπεδο, τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις κρίσεις —χρηματοπιστωτική, οικονομική, κοινωνική και οικολογική— αυξάνουν την ανάγκη διαφάνειας (3) σε θέματα επενδύσεων, φορολογίας και καταπολέμησης της διαφθοράς, ιδίως στις εξορυκτικές βιομηχανίες· |
| --- | --- |

—

τη στιγμή όπου, σε ευρωπαϊκό αλλά και σε διεθνές επίπεδο, τα διδάγματα που αντλήθηκαν από τις κρίσεις —χρηματοπιστωτική, οικονομική, κοινωνική και οικολογική— αυξάνουν την ανάγκη διαφάνειας (3) σε θέματα επενδύσεων, φορολογίας και καταπολέμησης της διαφθοράς, ιδίως στις εξορυκτικές βιομηχανίες·

| — | όπου έχουν αναπτυχθεί μηχανισμοί για τη μέτρηση του οικολογικού αντικτύπου των παραγωγικών δραστηριοτήτων, όπως η ανάλυση του κύκλου ζωής των προϊόντων, το «οικολογικό αποτύπωμα», ο υπολογισμός του εξωτερικού κόστους· |
| --- | --- |

—

όπου έχουν αναπτυχθεί μηχανισμοί για τη μέτρηση του οικολογικού αντικτύπου των παραγωγικών δραστηριοτήτων, όπως η ανάλυση του κύκλου ζωής των προϊόντων, το «οικολογικό αποτύπωμα», ο υπολογισμός του εξωτερικού κόστους·

| — | και όπου ορισμένες επιχειρήσεις ανταποκρίνονται στις ανησυχίες των υπεύθυνων καταναλωτών προτείνοντας πιο βιώσιμα προϊόντα και υπηρεσίες, αποφεύγοντας π.χ. την «τεχνητή γήρανση» και προωθώντας το δίκαιο εμπόριο. |
| --- | --- |

—

και όπου ορισμένες επιχειρήσεις ανταποκρίνονται στις ανησυχίες των υπεύθυνων καταναλωτών προτείνοντας πιο βιώσιμα προϊόντα και υπηρεσίες, αποφεύγοντας π.χ. την «τεχνητή γήρανση» και προωθώντας το δίκαιο εμπόριο.

| 2.3 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις νέες προοπτικές που διανοίγουν οι τροποποιήσεις των λογιστικών οδηγιών, δεδομένου ότι:






  — | τείνουν να ενσωματώσουν τα ζητήματα ΠΚΔ στην επικοινωνιακή πολιτική και στη στρατηγική των επιχειρήσεων· |
| --- | --- | --- |

2.3

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για τις νέες προοπτικές που διανοίγουν οι τροποποιήσεις των λογιστικών οδηγιών, δεδομένου ότι:

—

τείνουν να ενσωματώσουν τα ζητήματα ΠΚΔ στην επικοινωνιακή πολιτική και στη στρατηγική των επιχειρήσεων·

| — | αναβαθμίζουν τον ρόλο των γενικών συνελεύσεων των μετόχων και αναδεικνύουν τις αρχές της υπεύθυνης επένδυσης· |
| --- | --- |

—

αναβαθμίζουν τον ρόλο των γενικών συνελεύσεων των μετόχων και αναδεικνύουν τις αρχές της υπεύθυνης επένδυσης·

| — | προσφέρουν εγγυήσεις και ευελιξία, ώστε όλες οι επιχειρήσεις που αντιλαμβάνονται την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων ως την μικροοικονομική όψη της βιώσιμης ανάπτυξης να μπορούν να ακολουθήσουν αυτήν την πορεία προόδου· |
| --- | --- |

—

προσφέρουν εγγυήσεις και ευελιξία, ώστε όλες οι επιχειρήσεις που αντιλαμβάνονται την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων ως την μικροοικονομική όψη της βιώσιμης ανάπτυξης να μπορούν να ακολουθήσουν αυτήν την πορεία προόδου·

| — | κινητοποιούν νέους τρόπους παρουσίασης και λήψης αποφάσεων στη στρατηγική των επιχειρήσεων, που στρέφονται στη μακροπρόθεσμη προοπτική και ενισχύουν τις σχέσεις μεταξύ θυγατρικών και μητρικής επιχείρησης ενός ομίλου. |
| --- | --- |

—

κινητοποιούν νέους τρόπους παρουσίασης και λήψης αποφάσεων στη στρατηγική των επιχειρήσεων, που στρέφονται στη μακροπρόθεσμη προοπτική και ενισχύουν τις σχέσεις μεταξύ θυγατρικών και μητρικής επιχείρησης ενός ομίλου.

| 2.4 | Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στις ακόλουθες συστάσεις:






  — | οι επιχειρήσεις να εκθέτουν τις θετικές ή αρνητικές συνέπειες της δράσης τους στην κοινωνία· |
| --- | --- | --- |

2.4

Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στις ακόλουθες συστάσεις:

—

οι επιχειρήσεις να εκθέτουν τις θετικές ή αρνητικές συνέπειες της δράσης τους στην κοινωνία·

| — | οι επιχειρήσεις να αναφέρουν εάν στα συμβούλιά τους συμμετέχουν εκπρόσωποι των εργαζομένων· |
| --- | --- |

—

οι επιχειρήσεις να αναφέρουν εάν στα συμβούλιά τους συμμετέχουν εκπρόσωποι των εργαζομένων·

| — | οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις του εργατικού δυναμικού να ενημερώνονται και να ζητείται η γνώμη τους κατά την κατάρτιση της ετήσιας έκθεσης· |
| --- | --- |

—

οι αντιπροσωπευτικές οργανώσεις του εργατικού δυναμικού να ενημερώνονται και να ζητείται η γνώμη τους κατά την κατάρτιση της ετήσιας έκθεσης·

| — | η εμπειρογνωμοσύνη του τμήματος ΠΚΔ της έκθεσης να ανατίθεται σε πρόσωπα με ικανότητες στους τομείς αυτούς, ιδιαίτερα τους κοινωνικούς και τους περιβαλλοντικούς· |
| --- | --- |

—

η εμπειρογνωμοσύνη του τμήματος ΠΚΔ της έκθεσης να ανατίθεται σε πρόσωπα με ικανότητες στους τομείς αυτούς, ιδιαίτερα τους κοινωνικούς και τους περιβαλλοντικούς·

| — | οι αναθέτουσες επιχειρήσεις να παρέχουν ενημέρωση για τις σχέσεις τους με την αλυσίδα εφοδιασμού ή την αλυσίδα αξίας τους, ιδίως όσον αφορά το εργασιακό δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα· |
| --- | --- |

—

οι αναθέτουσες επιχειρήσεις να παρέχουν ενημέρωση για τις σχέσεις τους με την αλυσίδα εφοδιασμού ή την αλυσίδα αξίας τους, ιδίως όσον αφορά το εργασιακό δίκαιο και τα ανθρώπινα δικαιώματα·

| — | οι επιχειρήσεις που δεν υπόκεινται στην οδηγία, να μπορούν να χρησιμοποιούν εθελοντικά τη συγκεκριμένη δυναμική διαφάνειας, προκειμένου να βελτιώνουν τις επιχειρηματικές τους πρακτικές· |
| --- | --- |

—

οι επιχειρήσεις που δεν υπόκεινται στην οδηγία, να μπορούν να χρησιμοποιούν εθελοντικά τη συγκεκριμένη δυναμική διαφάνειας, προκειμένου να βελτιώνουν τις επιχειρηματικές τους πρακτικές·

| — | τα κράτη μέλη να εντάξουν την ποιότητα της λογοδοσίας για μη χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εθνική τους στρατηγική για την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων· |
| --- | --- |

—

τα κράτη μέλη να εντάξουν την ποιότητα της λογοδοσίας για μη χρηματοοικονομικά στοιχεία στην εθνική τους στρατηγική για την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων·

| — | κατά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, τα κράτη μέλη που θα το κρίνουν σκόπιμο να χαμηλώσουν το απαιτούμενο κατώφλι, ώστε να περιλαμβάνεται σημαντικός αριθμός εθνικών επιχειρήσεων· |
| --- | --- |

—

κατά τη μεταφορά στο εθνικό δίκαιο, τα κράτη μέλη που θα το κρίνουν σκόπιμο να χαμηλώσουν το απαιτούμενο κατώφλι, ώστε να περιλαμβάνεται σημαντικός αριθμός εθνικών επιχειρήσεων·

| — | η Επιτροπή να κληθεί να κινήσει ή να διευκολύνει μια διαδικασία με τη συμμετοχή πολλών ενδιαφερομένων φορέων (4), με στόχο τον καλύτερο προσδιορισμό των κατευθυντήριων αρχών και των προτύπων αναφοράς που θα διευκολύνουν τη συγκρισιμότητα και, πιο μακροπρόθεσμα, την εναρμόνιση· |
| --- | --- |

—

η Επιτροπή να κληθεί να κινήσει ή να διευκολύνει μια διαδικασία με τη συμμετοχή πολλών ενδιαφερομένων φορέων (4), με στόχο τον καλύτερο προσδιορισμό των κατευθυντήριων αρχών και των προτύπων αναφοράς που θα διευκολύνουν τη συγκρισιμότητα και, πιο μακροπρόθεσμα, την εναρμόνιση·

| — | στις πολιτικές της για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και την ευαισθητοποίηση σχετικά με αυτή —όπως χαράσσονται στην ανακοίνωση του Οκτωβρίου 2011— η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει στις σχετικές επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν ως κατευθύνσεις για τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, εκείνα τα διεθνή συστήματα αναφοράς που συνάδουν περισσότερο με τον νέο ορισμό της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης. |
| --- | --- |

—

στις πολιτικές της για την προώθηση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης και την ευαισθητοποίηση σχετικά με αυτή —όπως χαράσσονται στην ανακοίνωση του Οκτωβρίου 2011— η Επιτροπή θα πρέπει να προτείνει στις σχετικές επιχειρήσεις να χρησιμοποιούν ως κατευθύνσεις για τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, εκείνα τα διεθνή συστήματα αναφοράς που συνάδουν περισσότερο με τον νέο ορισμό της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

| 2.5 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την προτεινόμενη τροποποίηση της τέταρτης οδηγίας, όσον αφορά την υποχρέωση πληροφόρησης σχετικά με την πολιτική πολυμορφίας που εφαρμόζει η επιχείρηση στα διοικητικά της όργανα. |
| --- | --- |

2.5

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την προτεινόμενη τροποποίηση της τέταρτης οδηγίας, όσον αφορά την υποχρέωση πληροφόρησης σχετικά με την πολιτική πολυμορφίας που εφαρμόζει η επιχείρηση στα διοικητικά της όργανα.

| 2.6 | Τονίζει ότι αυτό δεν αφορά αποκλειστικά τα διοικητικά ή τα εποπτικά συμβούλια. Η πολιτική της πολυμορφίας θα ήταν ενδεχομένως σκόπιμο να επεκταθεί και στις διάφορες επιτροπές των συμβουλίων αυτών, ιδίως δε στην επιτροπή λογιστικού ελέγχου. |
| --- | --- |

2.6

Τονίζει ότι αυτό δεν αφορά αποκλειστικά τα διοικητικά ή τα εποπτικά συμβούλια. Η πολιτική της πολυμορφίας θα ήταν ενδεχομένως σκόπιμο να επεκταθεί και στις διάφορες επιτροπές των συμβουλίων αυτών, ιδίως δε στην επιτροπή λογιστικού ελέγχου.

| 2.7 | Υπενθυμίζει ότι, στα περισσότερα κράτη μέλη, οι φιλοδοξίες ως προς τη θέση των γυναικών στα συμβούλια δεν έχουν επιτευχθεί (5). |
| --- | --- |

2.7

Υπενθυμίζει ότι, στα περισσότερα κράτη μέλη, οι φιλοδοξίες ως προς τη θέση των γυναικών στα συμβούλια δεν έχουν επιτευχθεί (5).

| 2.8 | Εκτιμά ότι είναι σκόπιμο να συμπεριληφθεί στα κριτήρια πολυμορφίας η συμμετοχή έμμισθων διοικητικών στελεχών προερχόμενων από τους εργαζομένους —ειδικότερα δε από το ευρωπαϊκό συμβούλιο εργαζομένων— και εξουσιοδοτημένων από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις. |
| --- | --- |

2.8

Εκτιμά ότι είναι σκόπιμο να συμπεριληφθεί στα κριτήρια πολυμορφίας η συμμετοχή έμμισθων διοικητικών στελεχών προερχόμενων από τους εργαζομένους —ειδικότερα δε από το ευρωπαϊκό συμβούλιο εργαζομένων— και εξουσιοδοτημένων από τις συνδικαλιστικές οργανώσεις.

| 2.9 | Τέλος, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να πλαισιώσει την αναθεώρηση αυτή με μία διάταξη μη υποβάθμισης των υφιστάμενων εθνικών νομοθεσιών και να προβεί σε μια αξιολόγηση του αντικτύπου αυτών των τροποποιήσεων των λογιστικών οδηγιών στις πρακτικές υποβολής εκθέσεων και μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών των επιχειρήσεων, πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας. |
| --- | --- |

2.9

Τέλος, η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να πλαισιώσει την αναθεώρηση αυτή με μία διάταξη μη υποβάθμισης των υφιστάμενων εθνικών νομοθεσιών και να προβεί σε μια αξιολόγηση του αντικτύπου αυτών των τροποποιήσεων των λογιστικών οδηγιών στις πρακτικές υποβολής εκθέσεων και μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών των επιχειρήσεων, πέντε έτη μετά την έναρξη ισχύος της οδηγίας.

3   Στοιχεία του ευρύτερου πλαισίου

| 3.1 | Η υπό εξέταση πρόταση τροποποίησης των λογιστικών οδηγιών αποτελεί συνέχεια των προσπαθειών που έχουν καταβληθεί μετά την πράσινη βίβλο του 2001 για την εταιρική κοινωνική ευθύνη (6), που συμπληρώθηκε με την ανακοίνωση του 2006 (7), ενώ ανταποκρίνεται στις δεσμεύσεις που είχαν αναγγελθεί στο σχέδιο δράσης της ανακοίνωσης του 2011 (8). Η τροποποίηση αυτή καθίσταται απαραίτητη ύστερα από τα αποτελέσματα της μελέτης αντικτύπου που αποδεικνύουν την περιορισμένη αποτελεσματικότητα των μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών που δημοσιεύονται από τις επιχειρήσεις, ενώ εμπλουτίστηκε ευρέως από τις παρεμβάσεις της δημόσιας διαβούλευσης. Η ποιότητα των πληροφοριών είναι άνιση. Εξάλλου, ο αριθμός των επιχειρήσεων δεν είναι αρκετός. |
| --- | --- |

3.1

Η υπό εξέταση πρόταση τροποποίησης των λογιστικών οδηγιών αποτελεί συνέχεια των προσπαθειών που έχουν καταβληθεί μετά την πράσινη βίβλο του 2001 για την εταιρική κοινωνική ευθύνη (6), που συμπληρώθηκε με την ανακοίνωση του 2006 (7), ενώ ανταποκρίνεται στις δεσμεύσεις που είχαν αναγγελθεί στο σχέδιο δράσης της ανακοίνωσης του 2011 (8). Η τροποποίηση αυτή καθίσταται απαραίτητη ύστερα από τα αποτελέσματα της μελέτης αντικτύπου που αποδεικνύουν την περιορισμένη αποτελεσματικότητα των μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών που δημοσιεύονται από τις επιχειρήσεις, ενώ εμπλουτίστηκε ευρέως από τις παρεμβάσεις της δημόσιας διαβούλευσης. Η ποιότητα των πληροφοριών είναι άνιση. Εξάλλου, ο αριθμός των επιχειρήσεων δεν είναι αρκετός.

| 3.2 | Η αύξηση της διαφάνειας των επιχειρήσεων σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα είχε αναγγελθεί τον Απρίλιο του 2011, στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την Πράξη για την Ενιαία αγορά. |
| --- | --- |

3.2

Η αύξηση της διαφάνειας των επιχειρήσεων σε κοινωνικά και περιβαλλοντικά θέματα είχε αναγγελθεί τον Απρίλιο του 2011, στην ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την Πράξη για την Ενιαία αγορά.

| 3.3 | Το 2005, ήδη από τη γνωμοδότησή της για τους μηχανισμούς μέτρησης και πληροφόρησης (9), η ΕΟΚΕ είχε λάβει υπόψη την τέταρτη οδηγία σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς, η οποία περιλαμβάνει διάταξη σχετικά με τις μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες, που παρέχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με κοινωνικές και περιβαλλοντικές πτυχές των δραστηριοτήτων τους. Το 2012, η ΕΟΚΕ υποστήριξε τον στόχο της Επιτροπής να αυξήσει την πολυμορφία στα διοικητικά και τα εποπτικά συμβούλια. Στη γνωμοδότηση του 2012 (10) σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη, η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τη θέση της υπέρ της υποχρεωτικής μη χρηματοοικονομικής έκθεσης. |
| --- | --- |

3.3

Το 2005, ήδη από τη γνωμοδότησή της για τους μηχανισμούς μέτρησης και πληροφόρησης (9), η ΕΟΚΕ είχε λάβει υπόψη την τέταρτη οδηγία σχετικά με τους ετήσιους λογαριασμούς, η οποία περιλαμβάνει διάταξη σχετικά με τις μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες, που παρέχει τη δυνατότητα στις επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν ορισμένες πληροφορίες σχετικά με κοινωνικές και περιβαλλοντικές πτυχές των δραστηριοτήτων τους. Το 2012, η ΕΟΚΕ υποστήριξε τον στόχο της Επιτροπής να αυξήσει την πολυμορφία στα διοικητικά και τα εποπτικά συμβούλια. Στη γνωμοδότηση του 2012 (10) σχετικά με την εταιρική κοινωνική ευθύνη, η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει τη θέση της υπέρ της υποχρεωτικής μη χρηματοοικονομικής έκθεσης.

| 3.4 | Το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε το πρώτο κράτος μέλος που εισήγαγε στη διοίκηση των επιχειρήσεων, ήδη από το 1992, έναν κώδικα (τον λεγόμενο κώδικα Cadbury) (11), που εισάγει την αρχή «συμμόρφωση ή αιτιολόγηση». Η αρχή αυτή, με διάφορες παραλλαγές, υιοθετήθηκε και από άλλες χώρες, κυρίως τη Γερμανία και τη Δανία. Η μέθοδος είναι ευέλικτη και επιτρέπει, σε ορισμένους ευαίσθητους τομείς, την άσκηση δικαιώματος επιφύλαξης σχετικά με πληροφορίες όπως η καταπολέμηση της διαφθοράς, η αποτελεσματικότητα της οποίας μπορεί να απαιτεί κάποια εχεμύθεια, ή ακόμη και το απόρρητο. |
| --- | --- |

3.4

Το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε το πρώτο κράτος μέλος που εισήγαγε στη διοίκηση των επιχειρήσεων, ήδη από το 1992, έναν κώδικα (τον λεγόμενο κώδικα Cadbury) (11), που εισάγει την αρχή «συμμόρφωση ή αιτιολόγηση». Η αρχή αυτή, με διάφορες παραλλαγές, υιοθετήθηκε και από άλλες χώρες, κυρίως τη Γερμανία και τη Δανία. Η μέθοδος είναι ευέλικτη και επιτρέπει, σε ορισμένους ευαίσθητους τομείς, την άσκηση δικαιώματος επιφύλαξης σχετικά με πληροφορίες όπως η καταπολέμηση της διαφθοράς, η αποτελεσματικότητα της οποίας μπορεί να απαιτεί κάποια εχεμύθεια, ή ακόμη και το απόρρητο.

| 3.5 | Πολλά κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία και η Ισπανία έχουν υιοθετήσει εντός της τελευταίας δεκαετίας νομοθεσίες με στόχο τη διαμόρφωση εθνικού πλαισίου λογοδοσίας, με την προοπτική της εναρμόνισης των ευρωπαϊκών προτύπων. |
| --- | --- |

3.5

Πολλά κράτη μέλη, μεταξύ των οποίων η Γαλλία, οι Κάτω Χώρες, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Σουηδία και η Ισπανία έχουν υιοθετήσει εντός της τελευταίας δεκαετίας νομοθεσίες με στόχο τη διαμόρφωση εθνικού πλαισίου λογοδοσίας, με την προοπτική της εναρμόνισης των ευρωπαϊκών προτύπων.

| 3.6 | Κατά την ιρλανδική Προεδρία, επετεύχθη ευρωπαϊκή συμφωνία σχετικά με τη διαφάνεια της εξορυκτικής βιομηχανίας, με την οποία αναθεωρείται η λογιστική οδηγία. Στο εξής, η οδηγία επιβάλλει διαφάνεια (ανά κράτος και ανά έργο) για το σύνολο των χρηματοοικονομικών ροών που καταβάλλονται από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του εξορυκτικού και του δασικού κλάδου με αποδέκτη τα κράτη στα οποία δραστηριοποιούνται. |
| --- | --- |

3.6

Κατά την ιρλανδική Προεδρία, επετεύχθη ευρωπαϊκή συμφωνία σχετικά με τη διαφάνεια της εξορυκτικής βιομηχανίας, με την οποία αναθεωρείται η λογιστική οδηγία. Στο εξής, η οδηγία επιβάλλει διαφάνεια (ανά κράτος και ανά έργο) για το σύνολο των χρηματοοικονομικών ροών που καταβάλλονται από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις του εξορυκτικού και του δασικού κλάδου με αποδέκτη τα κράτη στα οποία δραστηριοποιούνται.

| 3.7 | Στο ψήφισμα του Φεβρουαρίου του 2013 (12), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν πληροφορίες περί βιωσιμότητας, όπως κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, προκειμένου να εντοπισθούν οι κίνδυνοι για την βιωσιμότητα και να τονωθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών και των καταναλωτών. Το ΕΚ ζητά από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση σχετικά με τη δημοσίευση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

3.7

Στο ψήφισμα του Φεβρουαρίου του 2013 (12), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αναγνωρίζει ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό οι επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν πληροφορίες περί βιωσιμότητας, όπως κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς παράγοντες, προκειμένου να εντοπισθούν οι κίνδυνοι για την βιωσιμότητα και να τονωθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών και των καταναλωτών. Το ΕΚ ζητά από την Επιτροπή να υποβάλει πρόταση σχετικά με τη δημοσίευση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών από τις επιχειρήσεις.

| 3.8 | Σε ένα περιβάλλον κρίσης, όπου η κοινή γνώμη των χωρών της Ευρώπης απαιτεί από τις επιχειρήσεις περισσότερη δεοντολογία, οι πρακτικές κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων αναγνωρίζονται ως παράγων που μπορεί να συντελέσει στην εμπορική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην αναπτυξιακή της πολιτική, καθώς και στην υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Ευνοεί τον κοινωνικό διάλογο και τον διάλογο της κοινωνίας πολιτών (κοινωνιακό διάλογο). Αναμένεται επίσης να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας που επικρατεί στο σύνολο της αλυσίδας υπεργολαβίας. Γεγονότα όπως η κατάρρευση του κτιρίου Rana Plaza στο Μπανγκλαντές υπενθυμίζουν την ανάγκη να δοθεί σημασία στην ευθύνη του εντολοδότη. |
| --- | --- |

3.8

Σε ένα περιβάλλον κρίσης, όπου η κοινή γνώμη των χωρών της Ευρώπης απαιτεί από τις επιχειρήσεις περισσότερη δεοντολογία, οι πρακτικές κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων αναγνωρίζονται ως παράγων που μπορεί να συντελέσει στην εμπορική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην αναπτυξιακή της πολιτική, καθώς και στην υλοποίηση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Ευνοεί τον κοινωνικό διάλογο και τον διάλογο της κοινωνίας πολιτών (κοινωνιακό διάλογο). Αναμένεται επίσης να συμβάλει στην καλύτερη κατανόηση της πραγματικότητας που επικρατεί στο σύνολο της αλυσίδας υπεργολαβίας. Γεγονότα όπως η κατάρρευση του κτιρίου Rana Plaza στο Μπανγκλαντές υπενθυμίζουν την ανάγκη να δοθεί σημασία στην ευθύνη του εντολοδότη.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  ΕΕ C 24 της 28.1.2012, σ. 91.

1

(2)  ΕΕ C 21 της 21.1.2011, σ. 33.

2

(3)  Γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ "Ευρωπαϊκό εταιρικό δίκαιο και εταιρική διακυβέρνηση" (δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην ΕΕ).

3

(4)  ΕΕ C 161 της 6.6.2013, σ. 35.

4

(5)  ΕΕ C 133 της 9.5.2013, σ. 68.

5

(6)  COM(2001) 366 final.

6

(7)  COM(2006) 136 final και ΕΕ C 286 της 17.11.2005, σ. 12.

7

(8)  COM(2011) 681 final και ΕΕ C 229 της 31.7.2012, σ. 77.

8

(9)  ΕΕ C 286 της 17.11.2005, σ. 12.

9

(10)  ΕΕ C 229 της 31.7.2012, σ. 77.

10

(11)  «The financial aspects of corporate governance» (Χρηματοοικονομικές πτυχές της εταιρικής διοίκησης), 1.12.1992.

11

The financial aspects of corporate governance

(12)  Ψήφισμα 2012/2098 (INI), εισηγητής: ο κ. Raffaele Baldassarre.

12

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Η ακόλουθη τροπολογία συγκέντρωσε τουλάχιστον το ένα τέταρτο των εκπεφρασμένων ψήφων, αλλά απορρίφθηκε στην πορεία των συζητήσεων (άρθρο 54, παράγραφος 3, του Εσωτερικού Κανονισμού):

Να αντικατασταθεί το κείμενο της γνωμοδότησης CES3548-2013_00_00_TRA_AS από το κείμενο που ακολουθεί

1.   Γενικές παρατηρήσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί την πρόταση οδηγίας περιττή (ιδίως όσον αφορά την υποχρέωση παροχής πληροφοριών για την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας), διότι πιστεύει ότι δεν ενδείκνυται να θεσπιστεί στον τομέα αυτό νέα νομοθεσία σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Σε γενικές γραμμές, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η οδηγία δεν επιφέρει καμία θεμελιώδη προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις ισχύουσες διατάξεις, και εκφράζει αντιθέτως φόβους για πιθανή αύξηση του διοικητικού φόρτου. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ θεωρεί την πρόταση οδηγίας περιττή (ιδίως όσον αφορά την υποχρέωση παροχής πληροφοριών για την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας), διότι πιστεύει ότι δεν ενδείκνυται να θεσπιστεί στον τομέα αυτό νέα νομοθεσία σε ευρωπαϊκή κλίμακα. Σε γενικές γραμμές, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η οδηγία δεν επιφέρει καμία θεμελιώδη προστιθέμενη αξία σε σχέση με τις ισχύουσες διατάξεις, και εκφράζει αντιθέτως φόβους για πιθανή αύξηση του διοικητικού φόρτου.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διαφάνεια αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης διαχείρισης των επιχειρήσεων. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν αποδείξει ότι είναι επαρκώς διαφανείς, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. Στην Ευρώπη, η κοινωνική ευθύνη είναι αρμοδιότητα των επιχειρήσεων, αποτελεί μέρος της στρατηγικής τους και ασκείται σε εθελοντική βάση. Ακόμη και σε περιόδους κρίσης, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν έχουν μειώσει το επίπεδο της διαφάνειας και της ευθύνης. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η διαφάνεια αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της σύγχρονης διαχείρισης των επιχειρήσεων. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις έχουν αποδείξει ότι είναι επαρκώς διαφανείς, βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας. Στην Ευρώπη, η κοινωνική ευθύνη είναι αρμοδιότητα των επιχειρήσεων, αποτελεί μέρος της στρατηγικής τους και ασκείται σε εθελοντική βάση. Ακόμη και σε περιόδους κρίσης, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις δεν έχουν μειώσει το επίπεδο της διαφάνειας και της ευθύνης.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη και το ευρύ κοινό αισθάνονται την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια στις πολιτικές των επιχειρήσεων, ειδικά όταν πρόκειται για τη δημοσιοποίηση κοινωνικών και περιβαλλοντικών πληροφοριών και, όλως ιδιαιτέρως όταν πρόκειται για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τρίτες χώρες, όπως οι εταιρείες εξόρυξης στην Αφρική (κίνδυνοι για το περιβάλλουν, διαφθορά), οι κλωστοϋφαντουργικές επιχειρήσεις στην Ασία (κοινωνικές προκλήσεις, ανθρώπινα δικαιώματα), κλπ.. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ορισμένα ενδιαφερόμενα μέρη και το ευρύ κοινό αισθάνονται την ανάγκη για μεγαλύτερη διαφάνεια στις πολιτικές των επιχειρήσεων, ειδικά όταν πρόκειται για τη δημοσιοποίηση κοινωνικών και περιβαλλοντικών πληροφοριών και, όλως ιδιαιτέρως όταν πρόκειται για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε τρίτες χώρες, όπως οι εταιρείες εξόρυξης στην Αφρική (κίνδυνοι για το περιβάλλουν, διαφθορά), οι κλωστοϋφαντουργικές επιχειρήσεις στην Ασία (κοινωνικές προκλήσεις, ανθρώπινα δικαιώματα), κλπ..

| 1.4 | Η μόνη προστιθέμενη αξία που θα μπορούσε να αναγνωριστεί στην πρόταση είναι ότι θέτει το πρόβλημα των κινδύνων, τού ορισμού τους, της διαχείρισής τους και της υποχρέωσης δήλωσής τους. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στις επιχειρήσεις να διαχειρίζονται καλύτερα τους κινδύνους και τις ευκαιρίες και, συνεπώς, να αναλαμβάνουν καλύτερα τις ευθύνες τους σχετικά με τις μη χρηματοοικονομικές δραστηριότητές τους. Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η ενδιαφερόμενη επιχείρηση είναι αυτή που θα πρέπει να αποφασίσει εάν επιθυμεί να προβεί σε αυτή την ενέργεια ή όχι. |
| --- | --- |

1.4

Η μόνη προστιθέμενη αξία που θα μπορούσε να αναγνωριστεί στην πρόταση είναι ότι θέτει το πρόβλημα των κινδύνων, τού ορισμού τους, της διαχείρισής τους και της υποχρέωσης δήλωσής τους. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στις επιχειρήσεις να διαχειρίζονται καλύτερα τους κινδύνους και τις ευκαιρίες και, συνεπώς, να αναλαμβάνουν καλύτερα τις ευθύνες τους σχετικά με τις μη χρηματοοικονομικές δραστηριότητές τους. Αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση, η ενδιαφερόμενη επιχείρηση είναι αυτή που θα πρέπει να αποφασίσει εάν επιθυμεί να προβεί σε αυτή την ενέργεια ή όχι.

2.   Μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες

| 2.1 | Η ΕΟΚΕ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι σε γενικές γραμμές, η αύξηση της διαφάνειας, συμβάλλει ουσιαστικά στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η καλύτερη συγκρισιμότητα των πληροφοριών που σχετίζονται με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των αποφάσεων που λαμβάνονται από τους επενδυτές και τους μετόχους. |
| --- | --- |

2.1

Η ΕΟΚΕ έχει επίγνωση του γεγονότος ότι σε γενικές γραμμές, η αύξηση της διαφάνειας, συμβάλλει ουσιαστικά στην ομαλή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Η καλύτερη συγκρισιμότητα των πληροφοριών που σχετίζονται με τις επιχειρηματικές δραστηριότητες μπορεί να επηρεάσει την αποτελεσματικότητα των αποφάσεων που λαμβάνονται από τους επενδυτές και τους μετόχους.

| 2.2 | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο υφιστάμενος τρόπος δημοσιοποίησης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών και η απήχησή τους είναι καλής ποιότητας και επαρκούν για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Η νέα πρόταση να καταστεί υποχρεωτική η δημοσιοποίηση ενδέχεται να επιφέρει υπερβολικό φόρτο, σε αντίθεση με την αρχή της αναλογικότητας. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ προτιμά η πρόταση να απαιτεί μόνο τη δημοσιοποίηση πραγματικά σχετικών πληροφοριών, που να είναι σαφείς, έτσι ώστε να μην επιβάλλονται στις επιχειρήσεις αδικαιολόγητες διοικητικές επιβαρύνσεις· επίσης η πρόταση πρέπει να επιφέρει, ταυτόχρονα, μια βέλτιστη για τους χρήστες των εν λόγω πληροφοριών προστιθέμενη αξία (επενδυτές, μέτοχοι και εργαζόμενοι). |
| --- | --- |

2.2

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο υφιστάμενος τρόπος δημοσιοποίησης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών και η απήχησή τους είναι καλής ποιότητας και επαρκούν για την επίτευξη του επιδιωκόμενου στόχου. Η νέα πρόταση να καταστεί υποχρεωτική η δημοσιοποίηση ενδέχεται να επιφέρει υπερβολικό φόρτο, σε αντίθεση με την αρχή της αναλογικότητας. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ προτιμά η πρόταση να απαιτεί μόνο τη δημοσιοποίηση πραγματικά σχετικών πληροφοριών, που να είναι σαφείς, έτσι ώστε να μην επιβάλλονται στις επιχειρήσεις αδικαιολόγητες διοικητικές επιβαρύνσεις· επίσης η πρόταση πρέπει να επιφέρει, ταυτόχρονα, μια βέλτιστη για τους χρήστες των εν λόγω πληροφοριών προστιθέμενη αξία (επενδυτές, μέτοχοι και εργαζόμενοι).

| 2.3 | Η ΕΟΚΕ προτιμά οι επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες μόνον εάν το αποφασίσουν. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η ΕΟΚΕ προτείνει να τροποποιηθεί το περιεχόμενο των άρθρων 1 και 2 της πρότασης οδηγίας. |
| --- | --- |

2.3

Η ΕΟΚΕ προτιμά οι επιχειρήσεις να δημοσιοποιούν μη χρηματοοικονομικές πληροφορίες μόνον εάν το αποφασίσουν. Σύμφωνα με την προσέγγιση αυτή, η ΕΟΚΕ προτείνει να τροποποιηθεί το περιεχόμενο των άρθρων 1 και 2 της πρότασης οδηγίας.

| 2.4 | Η πρόταση προβλέπει να μην επιβάλλεται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις η υποχρέωση δημοσιοποίησης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, πράγμα που ανταποκρίνεται στους μακροπρόθεσμους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία επιθυμεί να περιοριστεί ο διοικητικός φόρτος που επιβαρύνει τους επιχειρηματίες. |
| --- | --- |

2.4

Η πρόταση προβλέπει να μην επιβάλλεται στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις η υποχρέωση δημοσιοποίησης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, πράγμα που ανταποκρίνεται στους μακροπρόθεσμους στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης η οποία επιθυμεί να περιοριστεί ο διοικητικός φόρτος που επιβαρύνει τους επιχειρηματίες.

| 2.5 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι διατάξεις της υπό εξέταση πρότασης που προβλέπουν τη δήλωση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών στην ετήσια έκθεση διαχείρισης, καθώς και την επαλήθευσή τους από ορκωτό ελεγκτή, είναι και πολύπλοκες και δυσνόητες· ενδείκνυται συνεπώς εν προκειμένω να εκπονηθεί συμπληρωματικά ένας πρακτικός οδηγός. Η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπει ότι ο ορκωτός ελεγκτής εκδίδει γνώμη για τη συμφωνία μεταξύ της έκθεσης διαχείρισης και των ετήσιων λογαριασμών, γνωρίζοντας ότι οι ισχύουσες διατάξεις της προβλέπουν η έκθεση διαχείρισης να περιλαμβάνει τους ετήσιους λογαριασμούς και την έκθεση του ορκωτού ελεγκτή και ενδεχομένως άλλα έγγραφα. Η επαλήθευση των μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών θα μπορούσε να αποδειχθεί εξαιρετικά προβληματική και δαπανηρή. Πρέπει να καθορίζονται επακριβώς οι απαιτήσεις που δημοσιεύονται στην ετήσια έκθεση διαχείρισης, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να μην επιβαρύνονται οι χρήστες αυτής της έκθεσης με περιττές πληροφορίες. Η ΕΟΚΕ θα προωθήσει τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών σε έγγραφα για τα οποία δεν απαιτείται νόμιμος έλεγχος. |
| --- | --- |

2.5

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι διατάξεις της υπό εξέταση πρότασης που προβλέπουν τη δήλωση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών στην ετήσια έκθεση διαχείρισης, καθώς και την επαλήθευσή τους από ορκωτό ελεγκτή, είναι και πολύπλοκες και δυσνόητες· ενδείκνυται συνεπώς εν προκειμένω να εκπονηθεί συμπληρωματικά ένας πρακτικός οδηγός. Η νομοθεσία της ΕΕ προβλέπει ότι ο ορκωτός ελεγκτής εκδίδει γνώμη για τη συμφωνία μεταξύ της έκθεσης διαχείρισης και των ετήσιων λογαριασμών, γνωρίζοντας ότι οι ισχύουσες διατάξεις της προβλέπουν η έκθεση διαχείρισης να περιλαμβάνει τους ετήσιους λογαριασμούς και την έκθεση του ορκωτού ελεγκτή και ενδεχομένως άλλα έγγραφα. Η επαλήθευση των μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών θα μπορούσε να αποδειχθεί εξαιρετικά προβληματική και δαπανηρή. Πρέπει να καθορίζονται επακριβώς οι απαιτήσεις που δημοσιεύονται στην ετήσια έκθεση διαχείρισης, λαμβανομένης υπόψη της ανάγκης να μην επιβαρύνονται οι χρήστες αυτής της έκθεσης με περιττές πληροφορίες. Η ΕΟΚΕ θα προωθήσει τη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών σε έγγραφα για τα οποία δεν απαιτείται νόμιμος έλεγχος.

3.   Πολυμορφία

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η υποχρέωση παροχής πληροφοριών για την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας συνιστά περιττό διοικητικό φόρτο του οποίου τα θετικά αποτελέσματα δεν είναι αποδείξιμα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η επιβολή σε ιδιωτικούς φορείς της δημιουργίας «πολιτικής σε θέματα πολυμορφίας» και, της υποχρέωσής τους να δημοσιοποιούν μια «πολιτική σε θέματα πολυμορφίας» των επιχειρήσεων ή ακόμη να εξηγούν τους λόγους για τους οποίους η επιχείρηση δεν έχει εφαρμόσει μια τέτοια πολιτική, αποτελεί αδικαιολόγητη παρέμβαση στην ελευθερία της επιχείρησης και στην ελευθερία λήψεως αποφάσεων από τους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων. Η ΕΟΚΕ απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την παρέμβαση. Η δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με μια επιχείρηση θα πρέπει να εξακολουθεί να αποτελεί εθελοντική απόφαση της επιχείρησης, ανάλογα με το κατά πόσο μια παρόμοια δημοσιοποίηση αποτελεί ή όχι για την επιχείρηση ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η ΕΟΚΕ διαφωνεί επίσης με το σύνολο μέτρων που αφορούν την παραγωγή λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας, και τούτο για πολλούς λόγους. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η υποχρέωση παροχής πληροφοριών για την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας συνιστά περιττό διοικητικό φόρτο του οποίου τα θετικά αποτελέσματα δεν είναι αποδείξιμα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η επιβολή σε ιδιωτικούς φορείς της δημιουργίας «πολιτικής σε θέματα πολυμορφίας» και, της υποχρέωσής τους να δημοσιοποιούν μια «πολιτική σε θέματα πολυμορφίας» των επιχειρήσεων ή ακόμη να εξηγούν τους λόγους για τους οποίους η επιχείρηση δεν έχει εφαρμόσει μια τέτοια πολιτική, αποτελεί αδικαιολόγητη παρέμβαση στην ελευθερία της επιχείρησης και στην ελευθερία λήψεως αποφάσεων από τους ιδιοκτήτες των επιχειρήσεων. Η ΕΟΚΕ απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την παρέμβαση. Η δημοσιοποίηση πληροφοριών σχετικά με μια επιχείρηση θα πρέπει να εξακολουθεί να αποτελεί εθελοντική απόφαση της επιχείρησης, ανάλογα με το κατά πόσο μια παρόμοια δημοσιοποίηση αποτελεί ή όχι για την επιχείρηση ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η ΕΟΚΕ διαφωνεί επίσης με το σύνολο μέτρων που αφορούν την παραγωγή λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας, και τούτο για πολλούς λόγους.

| 3.2 | Πρέπει κατ 'αρχάς να σημειωθεί ότι η δημοσιοποίηση μιας πολιτικής σε θέματα πολυμορφίας όσον αφορά τη σύνθεση των οργάνων μιας επιχείρησης δεν έχει καμία επιρροή ούτε στη διαχείριση ούτε στις επιδόσεις της επιχείρησης, σε αντίθεση με ό,τι εσφαλμένα αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο ιδιοκτήτης ή οι ιδιοκτήτες ή οι μέτοχοι της επιχείρησης είναι οι αρμόδιοι να αποφασίσουν για τα άτομα που θα διευθύνουν την εταιρεία τους, για τους μηχανισμούς ελέγχου της διαχείρισης και για τον ρόλο που θα διαδραματίσουν σε αυτές τις διαδικασίες τα μέλη των εποπτικών και διοικητικών οργάνων. Η λειτουργία μιας επιχείρησης είναι πρωτίστως ευθύνη του ιδιοκτήτη ή του μέτοχου της, πράγμα το οποίο αφορά επίσης τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν σε περίπτωση ζημιών λόγω λήψεως κακών επιχειρηματικών αποφάσεων. Εάν τροποποιηθεί με τεχνητό τρόπο η σύνθεση των εποπτικών και διοικητικών οργάνων, μόνο διαταραχές θα προκληθούν σε μια ομαλή κατάσταση πραγμάτων. |
| --- | --- |

3.2

Πρέπει κατ 'αρχάς να σημειωθεί ότι η δημοσιοποίηση μιας πολιτικής σε θέματα πολυμορφίας όσον αφορά τη σύνθεση των οργάνων μιας επιχείρησης δεν έχει καμία επιρροή ούτε στη διαχείριση ούτε στις επιδόσεις της επιχείρησης, σε αντίθεση με ό,τι εσφαλμένα αναφέρεται στην αιτιολογική έκθεση. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι ο ιδιοκτήτης ή οι ιδιοκτήτες ή οι μέτοχοι της επιχείρησης είναι οι αρμόδιοι να αποφασίσουν για τα άτομα που θα διευθύνουν την εταιρεία τους, για τους μηχανισμούς ελέγχου της διαχείρισης και για τον ρόλο που θα διαδραματίσουν σε αυτές τις διαδικασίες τα μέλη των εποπτικών και διοικητικών οργάνων. Η λειτουργία μιας επιχείρησης είναι πρωτίστως ευθύνη του ιδιοκτήτη ή του μέτοχου της, πράγμα το οποίο αφορά επίσης τον κίνδυνο που αναλαμβάνουν σε περίπτωση ζημιών λόγω λήψεως κακών επιχειρηματικών αποφάσεων. Εάν τροποποιηθεί με τεχνητό τρόπο η σύνθεση των εποπτικών και διοικητικών οργάνων, μόνο διαταραχές θα προκληθούν σε μια ομαλή κατάσταση πραγμάτων.

| 3.3 | Σε καμιά περίπτωση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα πρέπει να παρεμβαίνει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, για παράδειγμα σχετικά με τον αριθμό των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, τα προσόντα τους, την ηλικία τους, το φύλο τους. Δεν προκύπτει από την ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στην ηλικία, το φύλο και άλλες παραμέτρους και στις επιδόσεις της εταιρείας· αλλά ακόμη και αν αποδειχθεί, αυτό δεν δικαιολογεί μια αυταρχική παρέμβαση στη σύνθεση των διοικητικών ή εποπτικών οργάνων μιας επιχείρησης. |
| --- | --- |

3.3

Σε καμιά περίπτωση η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν θα πρέπει να παρεμβαίνει στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, για παράδειγμα σχετικά με τον αριθμό των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου, τα προσόντα τους, την ηλικία τους, το φύλο τους. Δεν προκύπτει από την ανάλυση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι υπάρχει άμεση σχέση ανάμεσα στην ηλικία, το φύλο και άλλες παραμέτρους και στις επιδόσεις της εταιρείας· αλλά ακόμη και αν αποδειχθεί, αυτό δεν δικαιολογεί μια αυταρχική παρέμβαση στη σύνθεση των διοικητικών ή εποπτικών οργάνων μιας επιχείρησης.

4.   Συμπεράσματα

Με βάση τα ανωτέρω επιχειρήματα η ΕΟΚΕ:

| 1) | θα δώσει προτεραιότητα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, στη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, που θα έχουν αποφασίσει εθελοντικά οι ίδιες τις εταιρείες ή που οι υποχρεώσεις όσον αφορά τις πληροφορίες ορίζονται από εθνική ρύθμιση. |
| --- | --- |

1)

θα δώσει προτεραιότητα, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, στη δημοσιοποίηση μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, που θα έχουν αποφασίσει εθελοντικά οι ίδιες τις εταιρείες ή που οι υποχρεώσεις όσον αφορά τις πληροφορίες ορίζονται από εθνική ρύθμιση.

| 2) | θα προτείνει να αποσυρθούν από την πρόταση οδηγίας οι διατάξεις του άρθρου 1, παράγραφος (2) σχετικά με την «πολιτική σε θέματα πολυμορφίας» και εάν αποδειχθεί αδύνατη η επιβολή αυτής της απαίτησης, η δημοσιοποίηση των πληροφοριών σχετικά με την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας, συμπεριλαμβανομένης της εξήγησης των λόγων για τους οποίους η εταιρεία δεν έχει εισαγάγει μια τέτοια πολιτική, να επαφίεται στην εθελοντική απόφαση της ίδιας της εταιρείας ή ενδεχομένως να βασίζεται σε μια εθνική ρύθμιση. |
| --- | --- |

2)

θα προτείνει να αποσυρθούν από την πρόταση οδηγίας οι διατάξεις του άρθρου 1, παράγραφος (2) σχετικά με την «πολιτική σε θέματα πολυμορφίας» και εάν αποδειχθεί αδύνατη η επιβολή αυτής της απαίτησης, η δημοσιοποίηση των πληροφοριών σχετικά με την πολιτική σε θέματα πολυμορφίας, συμπεριλαμβανομένης της εξήγησης των λόγων για τους οποίους η εταιρεία δεν έχει εισαγάγει μια τέτοια πολιτική, να επαφίεται στην εθελοντική απόφαση της ίδιας της εταιρείας ή ενδεχομένως να βασίζεται σε μια εθνική ρύθμιση.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας:

| Ψήφοι υπέρ | : | 37 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 96 |
| Αποχές | : | 2 |

Ψήφοι υπέρ

:

37

Ψήφοι κατά

:

96

Αποχές

:

2

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/52 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/52

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της απλούστευσης της αποδοχής ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2012»

COM(2013) 228 final — 2013/119 (COD)

2013/C 327/11

Γενικός εισηγητής: ο κ. Vincent FARRUGIA

Στις 13 Μαΐου 2013 και στις 21 Μαΐου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 114 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αντίστοιχα, αποφάσισαν να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της απλούστευσης της αποδοχής ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2012

COM(2013) 228 final — 2013/119 (COD).

Στις 21 Μαΐου 2013, το Προεδρείο της ΕΟΚΕ ανέθεσε στο ειδικευμένο τμήμα «Ενιαία αγορά, παραγωγή και κατανάλωση» τις σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες.

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα των εργασιών, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε τον κ. Farrugia ως γενικό εισηγητή κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου 2013) και υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 96 ψήφους υπέρ, 2 ψήφους κατά και 2 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Οι πολίτες βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Στην έκθεση της ΕΕ για την ιθαγένεια υπογραμμίζεται ότι αυτή παρέχει στους πολίτες νέα δικαιώματα και νέες ευκαιρίες. Η εν λόγω έκθεση εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι το δικαίωμα που οι πολίτες, οι οποίοι ζουν στα κράτη μέλη της ΕΕ, συνδέουν στενότερα με την ιθαγένεια της ΕΕ είναι η ελεύθερη κυκλοφορία και διαβίωση στο εσωτερικό της ΕΕ: η δυνατότητα μετακίνησης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ για μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, για λόγους εργασίας, σπουδών και κατάρτισης, η δυνατότητα να ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους ή για να κάνουν διασυνοριακές αγορές (1). |
| --- | --- |

1.1

Οι πολίτες βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Στην έκθεση της ΕΕ για την ιθαγένεια υπογραμμίζεται ότι αυτή παρέχει στους πολίτες νέα δικαιώματα και νέες ευκαιρίες. Η εν λόγω έκθεση εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι το δικαίωμα που οι πολίτες, οι οποίοι ζουν στα κράτη μέλη της ΕΕ, συνδέουν στενότερα με την ιθαγένεια της ΕΕ είναι η ελεύθερη κυκλοφορία και διαβίωση στο εσωτερικό της ΕΕ: η δυνατότητα μετακίνησης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ για μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, για λόγους εργασίας, σπουδών και κατάρτισης, η δυνατότητα να ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους ή για να κάνουν διασυνοριακές αγορές (1).

| 1.2 | Στην έκθεση του 2013 για την ιθαγένεια της ΕΕ παρουσιάζονται δώδεκα νέες δράσεις στους ακόλουθους έξι τομείς με στόχο την περαιτέρω άρση των εμποδίων που στερούν από τους πολίτες την απόλαυση των ενωσιακών δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας μεταξύ των συνόρων της ΕΕ. Στους τομείς αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι εξής (2):






  (01) | Άρση των εμποδίων για τους εργαζομένους, τους σπουδαστές και τους ασκούμενους στην ΕΕ, προκειμένου να διευκολυνθεί η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας της ΕΕ και να τους δοθεί η δυνατότητα αξιοποίησης των ευκαιριών για απασχόληση σε άλλα κράτη μέλη, συνεισφέροντας κατ' αυτόν τον τρόπο στην ευρωπαϊκή οικονομία. |
| --- | --- | --- |

1.2

Στην έκθεση του 2013 για την ιθαγένεια της ΕΕ παρουσιάζονται δώδεκα νέες δράσεις στους ακόλουθους έξι τομείς με στόχο την περαιτέρω άρση των εμποδίων που στερούν από τους πολίτες την απόλαυση των ενωσιακών δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας μεταξύ των συνόρων της ΕΕ. Στους τομείς αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι εξής (2):

(01)

Άρση των εμποδίων για τους εργαζομένους, τους σπουδαστές και τους ασκούμενους στην ΕΕ, προκειμένου να διευκολυνθεί η εύρυθμη λειτουργία της αγοράς εργασίας της ΕΕ και να τους δοθεί η δυνατότητα αξιοποίησης των ευκαιριών για απασχόληση σε άλλα κράτη μέλη, συνεισφέροντας κατ' αυτόν τον τρόπο στην ευρωπαϊκή οικονομία.

| (02) | Μείωση της γραφειοκρατίας σε ό,τι αφορά το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, δεδομένου ότι οι πολίτες που κάνουν χρήση του δικαιώματός τους να κυκλοφορούν ελεύθερα αντιμετωπίζουν προβλήματα, συχνά λόγω χρονοβόρων ή ασαφών διοικητικών διαδικασιών. |
| --- | --- |

(02)

Μείωση της γραφειοκρατίας σε ό,τι αφορά το δικαίωμα ελεύθερης κυκλοφορίας, δεδομένου ότι οι πολίτες που κάνουν χρήση του δικαιώματός τους να κυκλοφορούν ελεύθερα αντιμετωπίζουν προβλήματα, συχνά λόγω χρονοβόρων ή ασαφών διοικητικών διαδικασιών.

| (03) | Προστασία των περισσότερο ευάλωτων πολιτών της ΕΕ, καθότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τις διαβουλεύσεις, τα άτομα με αναπηρίες αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες όταν κυκλοφορούν στην ΕΕ. |
| --- | --- |

(03)

Προστασία των περισσότερο ευάλωτων πολιτών της ΕΕ, καθότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που προκύπτουν από τις διαβουλεύσεις, τα άτομα με αναπηρίες αντιμετωπίζουν σοβαρές δυσκολίες όταν κυκλοφορούν στην ΕΕ.

| (04) | Εξάλειψη των φραγμών που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της ΕΕ στον τομέα του αυξημένου ηλεκτρονικού εμπορίου, οι οποίοι αντιμετωπίζουν ακόμη προβλήματα όταν κάνουν επιγραμμικές αγορές. |
| --- | --- |

(04)

Εξάλειψη των φραγμών που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της ΕΕ στον τομέα του αυξημένου ηλεκτρονικού εμπορίου, οι οποίοι αντιμετωπίζουν ακόμη προβλήματα όταν κάνουν επιγραμμικές αγορές.

| (05) | Στοχοθέτηση και προσβασιμότητα της ενημέρωσης σχετικά με την συνειδητοποίηση και την κατανόηση εκ μέρους των πολιτών των ενωσιακών τους δικαιωμάτων. |
| --- | --- |

(05)

Στοχοθέτηση και προσβασιμότητα της ενημέρωσης σχετικά με την συνειδητοποίηση και την κατανόηση εκ μέρους των πολιτών των ενωσιακών τους δικαιωμάτων.

| (06) | Συμμετοχή των Ευρωπαίων πολιτών στον δημοκρατικό βίο της ΕΕ. |
| --- | --- |

(06)

Συμμετοχή των Ευρωπαίων πολιτών στον δημοκρατικό βίο της ΕΕ.

| 1.3 | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της απλούστευσης της αποδοχής ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2012: COM(2013) 228 final — 2013/119 (COD). |
| --- | --- |

1.3

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την προώθηση της κυκλοφορίας των πολιτών και των επιχειρήσεων μέσω της απλούστευσης της αποδοχής ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1024/2012: COM(2013) 228 final — 2013/119 (COD).

| 1.4 | Η παρούσα πρόταση συνάδει με την έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ, καθότι εισάγει μέτρα, τα οποία θα διευκολύνουν τη δυνατότητα των πολιτών της ΕΕ να απολαύουν πράγματι, κατά το ουσιώδες μέρος τους, τα δικαιώματα που συναρτώνται προς την ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης. |
| --- | --- |

1.4

Η παρούσα πρόταση συνάδει με την έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ, καθότι εισάγει μέτρα, τα οποία θα διευκολύνουν τη δυνατότητα των πολιτών της ΕΕ να απολαύουν πράγματι, κατά το ουσιώδες μέρος τους, τα δικαιώματα που συναρτώνται προς την ιδιότητα του πολίτη της Ένωσης.

| 1.5 | Μολονότι η Συνθήκη της Λισαβόνας και ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ενίσχυσαν τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, όπως αυτά καθορίζονται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής εντός της ΕΕ, οι διοικητικές διαδικασίες που επιτρέπουν τη χρήση αυτού του δικαιώματος δεν έχουν μεταρρυθμιστεί αναλόγως. Πράγματι, η προσκόμιση της επισημείωσης – μια διοικητική διατύπωση που βασίζεται στη Σύμβαση επισημείωσης της Χάγης του 1961 και προορίζεται να διευκολύνει τη διασυνοριακή κυκλοφορία σε έναν κόσμο απαλλαγμένο από την τεχνολογία - δεν αντανακλά το γεγονός ότι στην ΕΕ δεν υπάρχουν σύνορα και, ως εκ τούτου, δυσχεραίνει παρά διευκολύνει την άσκηση του δικαιώματος ιθαγένειας της ΕΕ όσον αφορά την ελεύθερη ενδοενωσιακή κυκλοφορία. |
| --- | --- |

1.5

Μολονότι η Συνθήκη της Λισαβόνας και ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ενίσχυσαν τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, όπως αυτά καθορίζονται στη Συνθήκη του Μάαστριχτ, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής εντός της ΕΕ, οι διοικητικές διαδικασίες που επιτρέπουν τη χρήση αυτού του δικαιώματος δεν έχουν μεταρρυθμιστεί αναλόγως. Πράγματι, η προσκόμιση της επισημείωσης – μια διοικητική διατύπωση που βασίζεται στη Σύμβαση επισημείωσης της Χάγης του 1961 και προορίζεται να διευκολύνει τη διασυνοριακή κυκλοφορία σε έναν κόσμο απαλλαγμένο από την τεχνολογία - δεν αντανακλά το γεγονός ότι στην ΕΕ δεν υπάρχουν σύνορα και, ως εκ τούτου, δυσχεραίνει παρά διευκολύνει την άσκηση του δικαιώματος ιθαγένειας της ΕΕ όσον αφορά την ελεύθερη ενδοενωσιακή κυκλοφορία.

| 1.6 | Η απλούστευση των ακόλουθων δημοσίων εγγράφων στην ΕΕ, όπως παρατίθεται στην πρόταση της Επιτροπής, συνιστά ένα σημαντικό μέτρο, το οποίο θα οδηγήσει στη θέσπιση ενός συνεκτικότερου νομικού πλαισίου, διευκολύνοντας το δικαίωμα της κυκλοφορίας εντός της ΕΕ: | Δημόσια έγγραφα των πολιτών της ΕΕ:






  — | Πιστοποιητικά προσωπικής κατάστασης (π.χ. έγγραφα που αφορούν τη γέννηση, τον θάνατο, το όνομα, τον γάμο ή την καταχωρισμένη συμβίωση, την ιδιότητα του γονέα και την υιοθεσία)· |
| --- | --- | --- | --- |

1.6

Η απλούστευση των ακόλουθων δημοσίων εγγράφων στην ΕΕ, όπως παρατίθεται στην πρόταση της Επιτροπής, συνιστά ένα σημαντικό μέτρο, το οποίο θα οδηγήσει στη θέσπιση ενός συνεκτικότερου νομικού πλαισίου, διευκολύνοντας το δικαίωμα της κυκλοφορίας εντός της ΕΕ:

Δημόσια έγγραφα των πολιτών της ΕΕ:

—

Πιστοποιητικά προσωπικής κατάστασης (π.χ. έγγραφα που αφορούν τη γέννηση, τον θάνατο, το όνομα, τον γάμο ή την καταχωρισμένη συμβίωση, την ιδιότητα του γονέα και την υιοθεσία)·

| — | Έγγραφα που αφορούν την κατοικία, την ιθαγένεια και την υπηκοότητα· |
| --- | --- |

—

Έγγραφα που αφορούν την κατοικία, την ιθαγένεια και την υπηκοότητα·

| — | Έγγραφα που αφορούν την ακίνητη περιουσία· |
| --- | --- |

—

Έγγραφα που αφορούν την ακίνητη περιουσία·

| — | Έγγραφα που αφορούν τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας· |
| --- | --- |

—

Έγγραφα που αφορούν τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας·

| — | Έγγραφα που αποδεικνύουν την απουσία ποινικού μητρώου· |
| --- | --- |

—

Έγγραφα που αποδεικνύουν την απουσία ποινικού μητρώου·

| | Δημόσια έγγραφα των επιχειρήσεων της ΕΕ (εταιρείες και άλλες επιχειρήσεις)






  — | Έγγραφα που αφορούν το νομικό τους καθεστώς και την εκπροσώπησή τους· |
| --- | --- | --- |

Δημόσια έγγραφα των επιχειρήσεων της ΕΕ (εταιρείες και άλλες επιχειρήσεις)

—

Έγγραφα που αφορούν το νομικό τους καθεστώς και την εκπροσώπησή τους·

| — | Έγγραφα που αφορούν την ακίνητη περιουσία· |
| --- | --- |

—

Έγγραφα που αφορούν την ακίνητη περιουσία·

| — | Έγγραφα που αφορούν τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας· |
| --- | --- |

—

Έγγραφα που αφορούν τα δικαιώματα διανοητικής ιδιοκτησίας·

| — | Έγγραφα που αποδεικνύουν την απουσία ποινικού μητρώου. |
| --- | --- |

—

Έγγραφα που αποδεικνύουν την απουσία ποινικού μητρώου.

Η απλούστευση αυτών των δημοσίων εγγράφων αδιαμφισβήτητα θα διευκολύνει την προώθηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των πολιτών και των επιχειρήσεων, δεδομένου ότι θα ενισχύσει περαιτέρω το εμπόριο στην εσωτερική αγορά, διευκολύνοντας, παράλληλα, την απόκτηση αυτού του είδους των εγγράφων από τους πολίτες κάθε κράτους μέλους.

| 1.7 | Η εισαγωγή ενός απλοποιημένου πλαισίου για την αποδοχή ορισμένων δημοσίων εγγράφων μέχρι το επίπεδο της τοπικής δημόσιας διοίκησης συνιστά ένα αξιόλογο μέσο πολιτικής καθότι, παράλληλα:






  — | μειώνει το κόστος για τις επιχειρήσεις και τη δημόσια διοίκηση: Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2010, το 30 % σχεδόν των ΜμΕ ασκούν δραστηριότητες στον τομέα εισαγωγών/εξαγωγών, ενώ το 2 % αυτών πραγματοποιούν άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό. Επιπλέον, περίπου το 7 % των ΜμΕ της ΕΕ εφαρμόζουν πρακτικές υπεργολαβίας σε διεθνές επίπεδο, ενώ ποσοστό 26 % διαθέτουν πελάτες σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ (3). |
| --- | --- | --- |

1.7

Η εισαγωγή ενός απλοποιημένου πλαισίου για την αποδοχή ορισμένων δημοσίων εγγράφων μέχρι το επίπεδο της τοπικής δημόσιας διοίκησης συνιστά ένα αξιόλογο μέσο πολιτικής καθότι, παράλληλα:

—

μειώνει το κόστος για τις επιχειρήσεις και τη δημόσια διοίκηση: Σύμφωνα με τα στοιχεία για το 2010, το 30 % σχεδόν των ΜμΕ ασκούν δραστηριότητες στον τομέα εισαγωγών/εξαγωγών, ενώ το 2 % αυτών πραγματοποιούν άμεσες επενδύσεις στο εξωτερικό. Επιπλέον, περίπου το 7 % των ΜμΕ της ΕΕ εφαρμόζουν πρακτικές υπεργολαβίας σε διεθνές επίπεδο, ενώ ποσοστό 26 % διαθέτουν πελάτες σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ (3).

| — | διευκολύνει την αλληλεπίδραση των πολιτών και των επιχειρήσεων με τις δημόσιες διοικήσεις και μειώνει το αντίστοιχο κόστος: Το μέσο ετήσιο κόστος για την απόκτηση επισημείωσης ανέρχεται σε 13,20 ευρώ. Εκτιμάται ότι το κόστος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της ΕΕ για την απόκτηση επισημείωσης για χρήση εντός της ΕΕ ανέρχεται σε 25 εκατομμύρια ευρώ. Επιπροσθέτως, το κόστος επικύρωσης δημοσίων εγγράφων που δεν καλύπτονται από τη Σύμβαση επισημείωσης της Χάγης είναι υψηλό, με τη μέση τιμή να ανέρχεται σε 16,50 ευρώ. Εξάλλου, το κόστος των επικυρωμένων μεταφράσεων υπολογίζεται στα 30 ευρώ ανά σελίδα: το συνολικό κόστος των επικυρωμένων μεταφράσεων που απαιτούνται για έναν διασυνοριακό γάμο ανέρχεται σε 120 ευρώ για την πλειοψηφία των κρατών μελών (4). |
| --- | --- |

—

διευκολύνει την αλληλεπίδραση των πολιτών και των επιχειρήσεων με τις δημόσιες διοικήσεις και μειώνει το αντίστοιχο κόστος: Το μέσο ετήσιο κόστος για την απόκτηση επισημείωσης ανέρχεται σε 13,20 ευρώ. Εκτιμάται ότι το κόστος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της ΕΕ για την απόκτηση επισημείωσης για χρήση εντός της ΕΕ ανέρχεται σε 25 εκατομμύρια ευρώ. Επιπροσθέτως, το κόστος επικύρωσης δημοσίων εγγράφων που δεν καλύπτονται από τη Σύμβαση επισημείωσης της Χάγης είναι υψηλό, με τη μέση τιμή να ανέρχεται σε 16,50 ευρώ. Εξάλλου, το κόστος των επικυρωμένων μεταφράσεων υπολογίζεται στα 30 ευρώ ανά σελίδα: το συνολικό κόστος των επικυρωμένων μεταφράσεων που απαιτούνται για έναν διασυνοριακό γάμο ανέρχεται σε 120 ευρώ για την πλειοψηφία των κρατών μελών (4).

| — | συνεπάγεται καθαρή εξοικονόμηση κόστους για τα κράτη μέλη που κυμαίνεται μεταξύ 5-7 εκατομμυρίων ευρώ ως αποτέλεσμα της κατάργησης της επισημείωσης, ενώ υπολογίζεται ότι μπορούν να εξοικονομηθούν επιπλέον 500 000 ευρώ έως και 1 εκατομμύριο ως αποτέλεσμα της κατάργησης της επικύρωσης (5). |
| --- | --- |

—

συνεπάγεται καθαρή εξοικονόμηση κόστους για τα κράτη μέλη που κυμαίνεται μεταξύ 5-7 εκατομμυρίων ευρώ ως αποτέλεσμα της κατάργησης της επισημείωσης, ενώ υπολογίζεται ότι μπορούν να εξοικονομηθούν επιπλέον 500 000 ευρώ έως και 1 εκατομμύριο ως αποτέλεσμα της κατάργησης της επικύρωσης (5).

| — | θέτει τέλος στην έμμεση διακριτική μεταχείριση υπηκόων άλλων κρατών μελών σε σχέση με τους ημεδαπούς υπηκόους σε διασυνοριακές καταστάσεις, δεδομένου ότι, σε γενικές γραμμές, οι εθνικές αρχές δεν είναι εξοικειωμένες με τις απαιτήσεις που ισχύουν για τα δημόσια έγγραφα στο κράτος μέλος καταγωγής, κυρίως σε ό,τι αφορά τις υπογραφές και τις σφραγίδες. |
| --- | --- |

—

θέτει τέλος στην έμμεση διακριτική μεταχείριση υπηκόων άλλων κρατών μελών σε σχέση με τους ημεδαπούς υπηκόους σε διασυνοριακές καταστάσεις, δεδομένου ότι, σε γενικές γραμμές, οι εθνικές αρχές δεν είναι εξοικειωμένες με τις απαιτήσεις που ισχύουν για τα δημόσια έγγραφα στο κράτος μέλος καταγωγής, κυρίως σε ό,τι αφορά τις υπογραφές και τις σφραγίδες.

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι οι μεταρρυθμίσεις που εισάγονται χάρη στην παρούσα πρόταση και προορίζονται να διευκολύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ παρουσιάζεται 20 χρόνια μετά τη θέσπιση της ιθαγένειας της ΕΕ και 42 χρόνια μετά τη Σύμβαση της Χάγης. Πράγματι, η ΕΕ δεν εξελίχθηκε παράλληλα με την τεχνολογική πρόοδο, η οποία θα μπορούσε να είχε αξιοποιηθεί για να μειωθούν ή να καταργηθούν τα εμπόδια που επιβαρύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο, το οποίο θα πρέπει να αξιοποιηθεί πιο εντατικά, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί στους πολίτες της ΕΕ η δυνατότητά τους να ασκούν τα θεμελιώδη τους δικαιώματα. |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι οι μεταρρυθμίσεις που εισάγονται χάρη στην παρούσα πρόταση και προορίζονται να διευκολύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ παρουσιάζεται 20 χρόνια μετά τη θέσπιση της ιθαγένειας της ΕΕ και 42 χρόνια μετά τη Σύμβαση της Χάγης. Πράγματι, η ΕΕ δεν εξελίχθηκε παράλληλα με την τεχνολογική πρόοδο, η οποία θα μπορούσε να είχε αξιοποιηθεί για να μειωθούν ή να καταργηθούν τα εμπόδια που επιβαρύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο, το οποίο θα πρέπει να αξιοποιηθεί πιο εντατικά, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί στους πολίτες της ΕΕ η δυνατότητά τους να ασκούν τα θεμελιώδη τους δικαιώματα.

| 1.9 | Συνεπώς, η ΕΟΚΕ, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σύσταση πολιτικής που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως:






  — | ένα νομοθετικό μέτρο που προωθεί την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών και των επιχειρήσεων με την απλούστευση των διοικητικών διατυπώσεων σχετικά με τη χρήση και την αποδοχή ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην ΕΕ, |
| --- | --- | --- |

1.9

Συνεπώς, η ΕΟΚΕ, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η σύσταση πολιτικής που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως:

—

ένα νομοθετικό μέτρο που προωθεί την ελεύθερη κυκλοφορία των πολιτών και των επιχειρήσεων με την απλούστευση των διοικητικών διατυπώσεων σχετικά με τη χρήση και την αποδοχή ορισμένων δημοσίων εγγράφων στην ΕΕ,

| — | μια δράση η οποία συμπληρώνεται από την ενισχυμένη διοικητική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών βάσει του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς («ΙΜΙ») και |
| --- | --- |

—

μια δράση η οποία συμπληρώνεται από την ενισχυμένη διοικητική συνεργασία μεταξύ των κρατών μελών βάσει του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς («ΙΜΙ») και

| — | στηρίζεται σε προαιρετικά πολύγλωσσα τυποποιημένα έντυπα, τα οποία χρησιμοποιούνται ανεξάρτητα σε διασυνοριακές περιπτώσεις,
  αποτελεί μια εξαιρετική πρόταση. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι ορισμένες διατάξεις που προβλέπονται στην παρούσα πρόταση μπορούν να αναδιατυπωθούν, ούτως ώστε να ενισχυθούν περαιτέρω τα δικαιώματα κυκλοφορίας των Ευρωπαίων πολιτών, παράμετρος που, μεταξύ άλλων, συνεπάγεται αμοιβαία οικονομικά οφέλη για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες. |
| --- | --- |

—

στηρίζεται σε προαιρετικά πολύγλωσσα τυποποιημένα έντυπα, τα οποία χρησιμοποιούνται ανεξάρτητα σε διασυνοριακές περιπτώσεις,

αποτελεί μια εξαιρετική πρόταση. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι ορισμένες διατάξεις που προβλέπονται στην παρούσα πρόταση μπορούν να αναδιατυπωθούν, ούτως ώστε να ενισχυθούν περαιτέρω τα δικαιώματα κυκλοφορίας των Ευρωπαίων πολιτών, παράμετρος που, μεταξύ άλλων, συνεπάγεται αμοιβαία οικονομικά οφέλη για τις επιχειρήσεις και τους πολίτες.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ συνιστά:






  1.10.1 | Οι μελλοντικές δράσεις απλούστευσης όσον αφορά τα δημόσια έγγραφα θα πρέπει να εστιάζονται σε σημαντικά δημόσια έγγραφα, όπως αυτά που σχετίζονται με την ενδοενωσιακή κινητικότητα των εργαζομένων (θεμελιώδες στοιχείο για την ανάπτυξη των διασυνοριακών επιχειρήσεων και του διασυνοριακού εμπορίου) ή αφορούν ευάλωτα άτομα, για παράδειγμα, τα άτομα με αναπηρίες, στο βαθμό που αυτά τα δημόσια έγγραφα δεν συνυπολογίζονται σε άλλες οδηγίες της ΕΕ. |
| --- | --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ συνιστά:

1.10.1

Οι μελλοντικές δράσεις απλούστευσης όσον αφορά τα δημόσια έγγραφα θα πρέπει να εστιάζονται σε σημαντικά δημόσια έγγραφα, όπως αυτά που σχετίζονται με την ενδοενωσιακή κινητικότητα των εργαζομένων (θεμελιώδες στοιχείο για την ανάπτυξη των διασυνοριακών επιχειρήσεων και του διασυνοριακού εμπορίου) ή αφορούν ευάλωτα άτομα, για παράδειγμα, τα άτομα με αναπηρίες, στο βαθμό που αυτά τα δημόσια έγγραφα δεν συνυπολογίζονται σε άλλες οδηγίες της ΕΕ.

| 1.10.2 | Ένας πολίτης ή μια επιχείρηση θα πρέπει να έχει τον μέγιστο βαθμό βεβαιότητας ως προς την έκταση στην οποία όλα τα δημόσια έγγραφα που προσκομίζονται εξαιρούνται από κάθε μορφή επικύρωσης ή παρόμοιας διατύπωσης. Επομένως, ο ορισμός της «εύλογης αμφιβολίας», όπως παρουσιάζεται στην υπό εξέταση πρόταση, τροποποιείται ως εξής:






  «2. | Η εύλογη αμφιβολία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να αφορά κυρίως:






  (α) | τη γνησιότητα της υπογραφής, |
| --- | --- | --- | --- |

1.10.2

Ένας πολίτης ή μια επιχείρηση θα πρέπει να έχει τον μέγιστο βαθμό βεβαιότητας ως προς την έκταση στην οποία όλα τα δημόσια έγγραφα που προσκομίζονται εξαιρούνται από κάθε μορφή επικύρωσης ή παρόμοιας διατύπωσης. Επομένως, ο ορισμός της «εύλογης αμφιβολίας», όπως παρουσιάζεται στην υπό εξέταση πρόταση, τροποποιείται ως εξής:

«2.

Η εύλογη αμφιβολία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να αφορά κυρίως:

(α)

τη γνησιότητα της υπογραφής,

| (β) | την ιδιότητα υπό την οποία έδρασε ο υπογράφων, |
| --- | --- |

(β)

την ιδιότητα υπό την οποία έδρασε ο υπογράφων,

| (γ) | την ταυτότητα της σφραγίδας.» |
| --- | --- |

(γ)

την ταυτότητα της σφραγίδας.»

| 1.10.3 | Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος υποβάλει επίσημη αίτηση αναφορικά με την εύλογη αμφιβολία προς τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους όπου εκδόθηκε το έγγραφο, οφείλει να ενημερώσει ρητά το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ή την αντίστοιχη επιχείρηση σχετικά με τους λόγους του αιτήματός του. |
| --- | --- |

1.10.3

Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος υποβάλει επίσημη αίτηση αναφορικά με την εύλογη αμφιβολία προς τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους όπου εκδόθηκε το έγγραφο, οφείλει να ενημερώσει ρητά το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ή την αντίστοιχη επιχείρηση σχετικά με τους λόγους του αιτήματός του.

| 1.10.4 | Πρέπει να εδραιωθεί ένα ισορροπημένο σύστημα λογοδοσίας με την κατάρτιση ετήσιων εκθέσεων συγκριτικής ανάλυσης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που θα αποσκοπούν στην αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα κράτη μέλη εφαρμόζουν αποτελεσματικά την παρούσα πρόταση. |
| --- | --- |

1.10.4

Πρέπει να εδραιωθεί ένα ισορροπημένο σύστημα λογοδοσίας με την κατάρτιση ετήσιων εκθέσεων συγκριτικής ανάλυσης εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που θα αποσκοπούν στην αξιολόγηση του βαθμού στον οποίο τα κράτη μέλη εφαρμόζουν αποτελεσματικά την παρούσα πρόταση.

| 1.10.5 | Εφόσον υλοποιηθούν τα αναμενόμενα οφέλη όταν καθιερωθεί το σύστημα «IMI», η ανώτατη προθεσμία για την υποβολή απάντησης στο πλαίσιο του μηχανισμού διοικητικής συνεργασίας θα πρέπει να μειωθεί στις δύο εβδομάδες. Αυτό θα αποστείλει ένα ισχυρό μήνυμα προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ότι η ΕΕ επιδιώκει πραγματικά να καταστεί αποτελεσματική η ιθαγένεια της Ένωσης και να τεθούν οι πολίτες στο επίκεντρο των πολιτικών της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.10.5

Εφόσον υλοποιηθούν τα αναμενόμενα οφέλη όταν καθιερωθεί το σύστημα «IMI», η ανώτατη προθεσμία για την υποβολή απάντησης στο πλαίσιο του μηχανισμού διοικητικής συνεργασίας θα πρέπει να μειωθεί στις δύο εβδομάδες. Αυτό θα αποστείλει ένα ισχυρό μήνυμα προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ότι η ΕΕ επιδιώκει πραγματικά να καταστεί αποτελεσματική η ιθαγένεια της Ένωσης και να τεθούν οι πολίτες στο επίκεντρο των πολιτικών της ΕΕ.

| 1.10.6 | Η ανταλλαγή και η διαβίβαση πληροφοριών και εγγράφων από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με την υπό συζήτηση πρόταση, ευθυγραμμίζεται με τις αρχές της ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. |
| --- | --- |

1.10.6

Η ανταλλαγή και η διαβίβαση πληροφοριών και εγγράφων από τα κράτη μέλη, σύμφωνα με την υπό συζήτηση πρόταση, ευθυγραμμίζεται με τις αρχές της ΕΕ σχετικά με το δικαίωμα προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Στο πρόγραμμα της Στοκχόλμης του 2009 - «Μια ανοικτή και ασφαλής Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες» (6), υπογραμμίζεται η σημασία του να καταστεί αποτελεσματική η ιθαγένεια της Ένωσης και να τεθούν οι πολίτες στο επίκεντρο των πολιτικών της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης. Στο συναφές Σχέδιο Δράσης (7) επιβεβαιώνεται αυτή η αποστολή και επισημαίνεται ότι η ικανοποιητική λειτουργία του ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου «θα πρέπει να τεθεί στην υπηρεσία των πολιτών και των επιχειρήσεων, ώστε να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα της ενιαίας αγοράς (...)». Ανταποκρινόμενη σε αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των δημοσίων εγγράφων στην ΕΕ στην έκθεση του 2010 για την ιθαγένεια και τον Δεκέμβριο του 2010 παρουσίασε στο κοινό ένα συγκεκριμένο όραμα στο πλαίσιο της Πράσινης Βίβλου με τον τίτλο «Λιγότερα διοικητικά διαβήματα για τους πολίτες: προώθηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των δημοσίων εγγράφων και της αναγνώρισης των εννόμων αποτελεσμάτων των πιστοποιητικών προσωπικής κατάστασης» (8). |
| --- | --- |

2.1

Στο πρόγραμμα της Στοκχόλμης του 2009 - «Μια ανοικτή και ασφαλής Ευρώπη που εξυπηρετεί και προστατεύει τους πολίτες» (6), υπογραμμίζεται η σημασία του να καταστεί αποτελεσματική η ιθαγένεια της Ένωσης και να τεθούν οι πολίτες στο επίκεντρο των πολιτικών της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης. Στο συναφές Σχέδιο Δράσης (7) επιβεβαιώνεται αυτή η αποστολή και επισημαίνεται ότι η ικανοποιητική λειτουργία του ευρωπαϊκού δικαστικού χώρου «θα πρέπει να τεθεί στην υπηρεσία των πολιτών και των επιχειρήσεων, ώστε να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα της ενιαίας αγοράς (...)». Ανταποκρινόμενη σε αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαίωσε τη δέσμευσή της για τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των δημοσίων εγγράφων στην ΕΕ στην έκθεση του 2010 για την ιθαγένεια και τον Δεκέμβριο του 2010 παρουσίασε στο κοινό ένα συγκεκριμένο όραμα στο πλαίσιο της Πράσινης Βίβλου με τον τίτλο «Λιγότερα διοικητικά διαβήματα για τους πολίτες: προώθηση της ελεύθερης κυκλοφορίας των δημοσίων εγγράφων και της αναγνώρισης των εννόμων αποτελεσμάτων των πιστοποιητικών προσωπικής κατάστασης» (8).

| 2.2 | Παράλληλα, υποβλήθηκε η Πράξη για την Ενιαία Αγορά (9) με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην εσωτερική τους αγορά και τη μεγιστοποίηση του δυναμικού της ως πραγματικής κινητήριας δύναμης για τη μεγέθυνση της οικονομίας της Ένωσης. Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την κατάργηση των δυσανάλογων εμποδίων που δυσχεραίνουν την πλήρη απόλαυση των ελευθεριών της εσωτερικής αγοράς από τους πολίτες και επιχειρήσεις της Ένωσης. Η προώθηση της κινητικότητας των πολιτών και των επιχειρήσεων πέραν των συνόρων της ΕΕ αποτελεί επίσης έναν από τους βασικούς ακρογωνιαίους λίθους της Πράξης ΙΙ για την Ενιαία Αγορά (10). |
| --- | --- |

2.2

Παράλληλα, υποβλήθηκε η Πράξη για την Ενιαία Αγορά (9) με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην εσωτερική τους αγορά και τη μεγιστοποίηση του δυναμικού της ως πραγματικής κινητήριας δύναμης για τη μεγέθυνση της οικονομίας της Ένωσης. Αυτό συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, την κατάργηση των δυσανάλογων εμποδίων που δυσχεραίνουν την πλήρη απόλαυση των ελευθεριών της εσωτερικής αγοράς από τους πολίτες και επιχειρήσεις της Ένωσης. Η προώθηση της κινητικότητας των πολιτών και των επιχειρήσεων πέραν των συνόρων της ΕΕ αποτελεί επίσης έναν από τους βασικούς ακρογωνιαίους λίθους της Πράξης ΙΙ για την Ενιαία Αγορά (10).

| 2.3 | Το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ευρωπαϊκό εταιρικό δίκαιο και την εταιρική διακυβέρνηση (11) επικεντρώνεται στην υποστήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου για τις διασυνοριακές συναλλαγές τους. Το Ψηφιακό Θεματολόγιο για την Ευρώπη (12) αναφέρεται στην προτεινόμενη νομοθεσία σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και την ηλεκτρονική υπογραφή (13), η οποία συμπεριλαμβάνει τη θέσπιση ενός κοινού ρυθμιστικού πλαισίου για τις διοικητικές διευκολύνσεις που αφορούν την ηλεκτρονική ταυτοποίηση των πολιτών και των επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

2.3

Το σχέδιο δράσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ευρωπαϊκό εταιρικό δίκαιο και την εταιρική διακυβέρνηση (11) επικεντρώνεται στην υποστήριξη των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων, ιδίως όσον αφορά την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου για τις διασυνοριακές συναλλαγές τους. Το Ψηφιακό Θεματολόγιο για την Ευρώπη (12) αναφέρεται στην προτεινόμενη νομοθεσία σχετικά με την ηλεκτρονική ταυτοποίηση και την ηλεκτρονική υπογραφή (13), η οποία συμπεριλαμβάνει τη θέσπιση ενός κοινού ρυθμιστικού πλαισίου για τις διοικητικές διευκολύνσεις που αφορούν την ηλεκτρονική ταυτοποίηση των πολιτών και των επιχειρήσεων.

| 2.4 | Στο πρόσφατο Πρόγραμμα Δράσης για την Επιχειρηματικότητα 2020 (14), υπογραμμίζεται ότι η μείωση του υπέρμετρου κανονιστικού φόρτου παραμένει στην κορυφή του πολιτικού προγράμματος της Επιτροπής. Το Πρόγραμμα Δράσης ζητά την εξάλειψη ή τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, όπου είναι δυνατόν, για όλες τις επιχειρήσεις και ιδίως για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Κατά συνέπεια, η μείωση της γραφειοκρατίας, με την απλοποίηση των διαδικασιών για τη διασυνοριακή χρήση και αποδοχή των δημοσίων εγγράφων μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και η εναρμόνιση των σχετικών κανόνων ενισχύουν όλες τις δράσεις που στοχεύουν στη μετάβαση προς τη δημιουργία της Ευρώπης των πολιτών και μιας εύρυθμης ενιαίας αγοράς για τις επιχειρήσεις της ΕΕ. |
| --- | --- |

2.4

Στο πρόσφατο Πρόγραμμα Δράσης για την Επιχειρηματικότητα 2020 (14), υπογραμμίζεται ότι η μείωση του υπέρμετρου κανονιστικού φόρτου παραμένει στην κορυφή του πολιτικού προγράμματος της Επιτροπής. Το Πρόγραμμα Δράσης ζητά την εξάλειψη ή τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, όπου είναι δυνατόν, για όλες τις επιχειρήσεις και ιδίως για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις. Κατά συνέπεια, η μείωση της γραφειοκρατίας, με την απλοποίηση των διαδικασιών για τη διασυνοριακή χρήση και αποδοχή των δημοσίων εγγράφων μεταξύ των κρατών μελών, καθώς και η εναρμόνιση των σχετικών κανόνων ενισχύουν όλες τις δράσεις που στοχεύουν στη μετάβαση προς τη δημιουργία της Ευρώπης των πολιτών και μιας εύρυθμης ενιαίας αγοράς για τις επιχειρήσεις της ΕΕ.

| 2.5 | Στην έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ υπογραμμίζεται ότι αυτή παρέχει στους πολίτες της ΕΕ νέα δικαιώματα και νέες ευκαιρίες. Η εν λόγω έκθεση εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι το δικαίωμα που οι πολίτες, οι οποίοι ζουν στα κράτη μέλη της ΕΕ, συνδέουν στενότερα με την ιθαγένεια της ΕΕ είναι η ελεύθερη κυκλοφορία και διαβίωση στο εσωτερικό της ΕΕ: η δυνατότητα μετακίνησης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ για μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, για λόγους εργασίας, σπουδών και κατάρτισης, η δυνατότητα να ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους ή για να κάνουν διασυνοριακές αγορές. Στην έκθεση του 2013 για την ιθαγένεια της ΕΕ παρουσιάζονται δώδεκα νέες δράσεις στους ακόλουθους έξι τομείς με στόχο την περαιτέρω άρση των εμποδίων που στερούν από τους πολίτες την απόλαυση των ενωσιακών δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας μεταξύ των συνόρων της ΕΕ. Στους τομείς αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι εξής (15):






  (01) | Άρση των εμποδίων για τους εργαζομένους, τους σπουδαστές και τους ασκούμενους |
| --- | --- | --- |

2.5

Στην έκθεση για την ιθαγένεια της ΕΕ υπογραμμίζεται ότι αυτή παρέχει στους πολίτες της ΕΕ νέα δικαιώματα και νέες ευκαιρίες. Η εν λόγω έκθεση εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι το δικαίωμα που οι πολίτες, οι οποίοι ζουν στα κράτη μέλη της ΕΕ, συνδέουν στενότερα με την ιθαγένεια της ΕΕ είναι η ελεύθερη κυκλοφορία και διαβίωση στο εσωτερικό της ΕΕ: η δυνατότητα μετακίνησης μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ για μικρότερα ή μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα, για λόγους εργασίας, σπουδών και κατάρτισης, η δυνατότητα να ταξιδεύουν για επαγγελματικούς λόγους ή για να κάνουν διασυνοριακές αγορές. Στην έκθεση του 2013 για την ιθαγένεια της ΕΕ παρουσιάζονται δώδεκα νέες δράσεις στους ακόλουθους έξι τομείς με στόχο την περαιτέρω άρση των εμποδίων που στερούν από τους πολίτες την απόλαυση των ενωσιακών δικαιωμάτων τους, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας μεταξύ των συνόρων της ΕΕ. Στους τομείς αυτούς συμπεριλαμβάνονται οι εξής (15):

(01)

Άρση των εμποδίων για τους εργαζομένους, τους σπουδαστές και τους ασκούμενους

| (02) | Μείωση της γραφειοκρατίας |
| --- | --- |

(02)

Μείωση της γραφειοκρατίας

| (03) | Προστασία των περισσότερο ευάλωτων πολιτών |
| --- | --- |

(03)

Προστασία των περισσότερο ευάλωτων πολιτών

| (04) | Εξάλειψη των φραγμών που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της ΕΕ στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου |
| --- | --- |

(04)

Εξάλειψη των φραγμών που αντιμετωπίζουν οι πολίτες της ΕΕ στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου

| (05) | Στοχοθέτηση και προσβασιμότητα της ενημέρωσης |
| --- | --- |

(05)

Στοχοθέτηση και προσβασιμότητα της ενημέρωσης

| (06) | Συμμετοχή των Ευρωπαίων πολιτών στον δημοκρατικό βίο της ΕΕ. |
| --- | --- |

(06)

Συμμετοχή των Ευρωπαίων πολιτών στον δημοκρατικό βίο της ΕΕ.

| 2.6 | Μολονότι η Συνθήκη της Λισαβόνας και ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ενίσχυσαν τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, όπως αυτά καθορίζονται από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής εντός της ΕΕ, οι διοικητικές διαδικασίες που επιτρέπουν τη χρήση αυτού του δικαιώματος δεν έχουν μεταρρυθμιστεί αναλόγως. Πράγματι, στην ΕΕ, εξακολουθεί να υφίσταται ένα κατακερματισμένο νομικό πλαίσιο, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη εξακολουθούν να εφαρμόζουν διοικητικές διατυπώσεις όπως, λόγου χάρη, η προσκόμιση της επισημείωσης για την επικύρωση αντιγράφων και μεταφράσεων – μια διοικητική διατύπωση που βασίζεται στη Σύμβαση επισημείωσης της Χάγης του 1961 και προορίζεται να διευκολύνει τη διασυνοριακή κυκλοφορία. Αυτή η διοικητική απαίτηση δεν αντανακλά το γεγονός ότι στην ΕΕ δεν υπάρχουν σύνορα και, ως εκ τούτου, δυσχεραίνει παρά διευκολύνει την άσκηση του δικαιώματος ιθαγένειας της ΕΕ όσον αφορά την ελεύθερη ενδοενωσιακή κυκλοφορία. |
| --- | --- |

2.6

Μολονότι η Συνθήκη της Λισαβόνας και ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ ενίσχυσαν τα δικαιώματα των πολιτών της ΕΕ, όπως αυτά καθορίζονται από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής εντός της ΕΕ, οι διοικητικές διαδικασίες που επιτρέπουν τη χρήση αυτού του δικαιώματος δεν έχουν μεταρρυθμιστεί αναλόγως. Πράγματι, στην ΕΕ, εξακολουθεί να υφίσταται ένα κατακερματισμένο νομικό πλαίσιο, δεδομένου ότι τα κράτη μέλη εξακολουθούν να εφαρμόζουν διοικητικές διατυπώσεις όπως, λόγου χάρη, η προσκόμιση της επισημείωσης για την επικύρωση αντιγράφων και μεταφράσεων – μια διοικητική διατύπωση που βασίζεται στη Σύμβαση επισημείωσης της Χάγης του 1961 και προορίζεται να διευκολύνει τη διασυνοριακή κυκλοφορία. Αυτή η διοικητική απαίτηση δεν αντανακλά το γεγονός ότι στην ΕΕ δεν υπάρχουν σύνορα και, ως εκ τούτου, δυσχεραίνει παρά διευκολύνει την άσκηση του δικαιώματος ιθαγένειας της ΕΕ όσον αφορά την ελεύθερη ενδοενωσιακή κυκλοφορία.

| 2.7 | Σήμερα, λόγου χάρη, οι πολίτες που εγκαθίστανται σε ένα κράτος μέλος, οφείλουν να αφιερώσουν πολύ χρόνο και πολλά χρήματα για να αποδείξουν τη γνησιότητα των δημοσίων εγγράφων του κράτους μέλους καταγωγής τους. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι οι επιχειρήσεις και οι πολίτες θα επωφεληθούν αδιαμφισβήτητα από ένα πλαίσιο συνεκτικών, διαφανών και ενισχυμένων κανόνων που διέπουν ορισμένα δημόσια έγγραφα, τα οποία έχουν ζωτική σημασία για την κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και προσώπων στο εσωτερικό της ΕΕ και στην ενιαία αγορά. |
| --- | --- |

2.7

Σήμερα, λόγου χάρη, οι πολίτες που εγκαθίστανται σε ένα κράτος μέλος, οφείλουν να αφιερώσουν πολύ χρόνο και πολλά χρήματα για να αποδείξουν τη γνησιότητα των δημοσίων εγγράφων του κράτους μέλους καταγωγής τους. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι οι επιχειρήσεις και οι πολίτες θα επωφεληθούν αδιαμφισβήτητα από ένα πλαίσιο συνεκτικών, διαφανών και ενισχυμένων κανόνων που διέπουν ορισμένα δημόσια έγγραφα, τα οποία έχουν ζωτική σημασία για την κυκλοφορία αγαθών, υπηρεσιών και προσώπων στο εσωτερικό της ΕΕ και στην ενιαία αγορά.

| 2.8 | Η ΕΕ δεν εξελίχθηκε παράλληλα με την τεχνολογική πρόοδο, η οποία θα μπορούσε να είχε αξιοποιηθεί για να μειωθούν ή να καταργηθούν τα εμπόδια που επιβαρύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας. Η ΕΟΚΕ γνωρίζει ότι το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς «IMI», μια διαδικτυακή εφαρμογή η οποία εξασφαλίζει στις εθνικές, τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές τη δυνατότητα να επικοινωνούν γρήγορα και εύκολα με τους ομολόγους τους στο εξωτερικό, συνιστά μια ενδεδειγμένη πλατφόρμα ΤΠΕ, η οποία θα διευκολύνει τη διοικητική συνεργασία, μόλις τεθεί σε εφαρμογή η παρούσα πρόταση. Το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς «IMI» θα λειτουργήσει επίσης ως ένα σημαντικό αποθετήριο υποδειγμάτων εθνικών δημοσίων εγγράφων που χρησιμοποιούνται συχνά εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της μετάφρασής τους σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης, ούτως ώστε να παρασχεθεί υποστήριξη στις αρμόδιες αρχές που δεν διαθέτουν επαρκή γλωσσική εμπειρογνωσία για να αξιολογούν την ορθότητα ή την ποιότητα των μεταφράσεων των δημοσίων εγγράφων που τους προσκομίζονται (16). |
| --- | --- |

2.8

Η ΕΕ δεν εξελίχθηκε παράλληλα με την τεχνολογική πρόοδο, η οποία θα μπορούσε να είχε αξιοποιηθεί για να μειωθούν ή να καταργηθούν τα εμπόδια που επιβαρύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματος ελεύθερης κυκλοφορίας. Η ΕΟΚΕ γνωρίζει ότι το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς «IMI», μια διαδικτυακή εφαρμογή η οποία εξασφαλίζει στις εθνικές, τις περιφερειακές και τις τοπικές αρχές τη δυνατότητα να επικοινωνούν γρήγορα και εύκολα με τους ομολόγους τους στο εξωτερικό, συνιστά μια ενδεδειγμένη πλατφόρμα ΤΠΕ, η οποία θα διευκολύνει τη διοικητική συνεργασία, μόλις τεθεί σε εφαρμογή η παρούσα πρόταση. Το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς «IMI» θα λειτουργήσει επίσης ως ένα σημαντικό αποθετήριο υποδειγμάτων εθνικών δημοσίων εγγράφων που χρησιμοποιούνται συχνά εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της μετάφρασής τους σε όλες τις επίσημες γλώσσες της Ένωσης, ούτως ώστε να παρασχεθεί υποστήριξη στις αρμόδιες αρχές που δεν διαθέτουν επαρκή γλωσσική εμπειρογνωσία για να αξιολογούν την ορθότητα ή την ποιότητα των μεταφράσεων των δημοσίων εγγράφων που τους προσκομίζονται (16).

| 2.9 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι οι μεταρρυθμίσεις που εισάγονται χάρη στην παρούσα πρόταση και προορίζονται να διευκολύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ παρουσιάζεται 20 χρόνια μετά τη δρομολόγηση της ιθαγένειας της ΕΕ και 42 χρόνια μετά τη Σύμβαση της Χάγης. |
| --- | --- |

2.9

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη δυσαρέσκειά της για το γεγονός ότι οι μεταρρυθμίσεις που εισάγονται χάρη στην παρούσα πρόταση και προορίζονται να διευκολύνουν τους πολίτες και τις επιχειρήσεις στην άσκηση του δικαιώματός τους στην ελεύθερη κυκλοφορία εντός της ΕΕ παρουσιάζεται 20 χρόνια μετά τη δρομολόγηση της ιθαγένειας της ΕΕ και 42 χρόνια μετά τη Σύμβαση της Χάγης.

3.   Νομικά στοιχεία της πρότασης

Η απάντηση της ΕΟΚΕ στα κύρια στοιχεία της πρότασης έχει ως εξής.

3.1   Αντικείμενο, πεδίο εφαρμογής και ορισμοί

| 3.1.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι ο ορισμός της έννοιας «δημόσια έγγραφα» που περιέχεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της υπό εξέταση πρότασης καλύπτει τα σημαντικά δημόσια έγγραφα που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα τα οποία εγγυάται η Ευρωπαϊκή Ένωση για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της. |
| --- | --- |

3.1.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι ο ορισμός της έννοιας «δημόσια έγγραφα» που περιέχεται στο άρθρο 3 παράγραφος 1 της υπό εξέταση πρότασης καλύπτει τα σημαντικά δημόσια έγγραφα που συνδέονται με τα θεμελιώδη δικαιώματα τα οποία εγγυάται η Ευρωπαϊκή Ένωση για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις της.

| 3.1.2 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ωστόσο, ότι τα δημόσια έγγραφα που προσδιορίζονται στην παρούσα πρόταση θα πρέπει όντως να αποτελέσουν τα πρώτα μιας σειράς δημοσίων εγγράφων, τα οποία θα πρέπει να υποβληθούν σε διαδικασία απλούστευσης, με στόχο την ενίσχυση της ενδοενωσιακής κινητικότητας, των διασυνοριακών δραστηριοτήτων και της βελτίωσης της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.1.2

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ωστόσο, ότι τα δημόσια έγγραφα που προσδιορίζονται στην παρούσα πρόταση θα πρέπει όντως να αποτελέσουν τα πρώτα μιας σειράς δημοσίων εγγράφων, τα οποία θα πρέπει να υποβληθούν σε διαδικασία απλούστευσης, με στόχο την ενίσχυση της ενδοενωσιακής κινητικότητας, των διασυνοριακών δραστηριοτήτων και της βελτίωσης της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς της ΕΕ.

| 3.1.3 | Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι μελλοντικές δράσεις απλούστευσης όσον αφορά τα δημόσια έγγραφα θα πρέπει να εστιάζονται σε σημαντικά δημόσια έγγραφα, όπως αυτά που σχετίζονται με την ενδοενωσιακή κινητικότητα των εργαζομένων (θεμελιώδες στοιχείο για την ανάπτυξη των διασυνοριακών επιχειρήσεων και του διασυνοριακού εμπορίου) ή αφορούν ευάλωτα άτομα, για παράδειγμα τα άτομα με αναπηρίες, στο βαθμό που αυτά τα δημόσια έγγραφα δεν συνυπολογίζονται σε άλλες οδηγίες της ΕΕ. Σε αυτά τα δημόσια έγγραφα μπορούν, για παράδειγμα, να συμπεριλαμβάνονται εθνικά πιστοποιητικά επικύρωσης της εκπαίδευσης ή δημόσια έγγραφα σχετικά με την κοινωνική ασφάλιση. |
| --- | --- |

3.1.3

Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι μελλοντικές δράσεις απλούστευσης όσον αφορά τα δημόσια έγγραφα θα πρέπει να εστιάζονται σε σημαντικά δημόσια έγγραφα, όπως αυτά που σχετίζονται με την ενδοενωσιακή κινητικότητα των εργαζομένων (θεμελιώδες στοιχείο για την ανάπτυξη των διασυνοριακών επιχειρήσεων και του διασυνοριακού εμπορίου) ή αφορούν ευάλωτα άτομα, για παράδειγμα τα άτομα με αναπηρίες, στο βαθμό που αυτά τα δημόσια έγγραφα δεν συνυπολογίζονται σε άλλες οδηγίες της ΕΕ. Σε αυτά τα δημόσια έγγραφα μπορούν, για παράδειγμα, να συμπεριλαμβάνονται εθνικά πιστοποιητικά επικύρωσης της εκπαίδευσης ή δημόσια έγγραφα σχετικά με την κοινωνική ασφάλιση.

3.2   Απαλλαγή από την επικύρωση, απλούστευση των λοιπών διατυπώσεων και αιτήσεις παροχής πληροφοριών

| 3.2.1 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι απαιτήσεις της υπό εξέταση πρότασης σχετικά με την παρουσίαση της επισημείωσης αντανακλούν τις διεθνείς διαδικασίες και, ως εκ τούτου, δεν αντικατοπτρίζουν τις εξελίξεις στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Σήμερα, 12,5 περίπου εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ ζουν σε άλλο κράτος μέλος από το κράτος μέλος καταγωγής τους, ενώ περισσότερες από 380 χιλιάδες πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις της ΕΕ που εφαρμόζουν διασυνοριακές πρακτικές υπεργολαβίας έρχονται διαρκώς αντιμέτωπες με τη γραφειοκρατία και τις περιττές διοικητικές απαιτήσεις κατά την εγκατάστασή τους από το ένα κράτος μέλος στο άλλο ή στις διασυνοριακές τους δραστηριότητες. Αυτή η κατάσταση δεν αντανακλά μια ΕΕ δίχως σύνορα. |
| --- | --- |

3.2.1

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι οι απαιτήσεις της υπό εξέταση πρότασης σχετικά με την παρουσίαση της επισημείωσης αντανακλούν τις διεθνείς διαδικασίες και, ως εκ τούτου, δεν αντικατοπτρίζουν τις εξελίξεις στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Σήμερα, 12,5 περίπου εκατομμύρια πολίτες της ΕΕ ζουν σε άλλο κράτος μέλος από το κράτος μέλος καταγωγής τους, ενώ περισσότερες από 380 χιλιάδες πολύ μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις της ΕΕ που εφαρμόζουν διασυνοριακές πρακτικές υπεργολαβίας έρχονται διαρκώς αντιμέτωπες με τη γραφειοκρατία και τις περιττές διοικητικές απαιτήσεις κατά την εγκατάστασή τους από το ένα κράτος μέλος στο άλλο ή στις διασυνοριακές τους δραστηριότητες. Αυτή η κατάσταση δεν αντανακλά μια ΕΕ δίχως σύνορα.

| 3.2.2 | Συνεπώς, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον στόχο που τίθεται στην παρούσα πρόταση κανονισμού σχετικά με την απαλλαγή των δημοσίων εγγράφων, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, από οποιεσδήποτε νομοθετικές και διοικητικές απαιτήσεις που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι αυτό αποτελεί το πρώτο στάδιο ενός διαρκούς προγράμματος απλούστευσης των δημοσίων εγγράφων. |
| --- | --- |

3.2.2

Συνεπώς, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τον στόχο που τίθεται στην παρούσα πρόταση κανονισμού σχετικά με την απαλλαγή των δημοσίων εγγράφων, όπως αυτά ορίζονται στο άρθρο 3 παράγραφος 1, από οποιεσδήποτε νομοθετικές και διοικητικές απαιτήσεις που ισχύουν στα διάφορα κράτη μέλη. Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι αυτό αποτελεί το πρώτο στάδιο ενός διαρκούς προγράμματος απλούστευσης των δημοσίων εγγράφων.

| 3.2.3 | Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη ότι πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί το αναγκαίο επίπεδο επαλήθευσης της γνησιότητας των εγγράφων, σε περίπτωση εύλογης αμφιβολίας. Επίσης, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι θα υπάρξουν περιπτώσεις όπου θα απαιτηθεί ο διοικητικός συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών προκειμένου να διασφαλιστεί η γνησιότητα ενός δημοσίου εγγράφου ή του επικυρωμένου αντιγράφου του. |
| --- | --- |

3.2.3

Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη ότι πρέπει να θεσπιστούν διατάξεις, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί το αναγκαίο επίπεδο επαλήθευσης της γνησιότητας των εγγράφων, σε περίπτωση εύλογης αμφιβολίας. Επίσης, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι θα υπάρξουν περιπτώσεις όπου θα απαιτηθεί ο διοικητικός συντονισμός μεταξύ των κρατών μελών προκειμένου να διασφαλιστεί η γνησιότητα ενός δημοσίου εγγράφου ή του επικυρωμένου αντιγράφου του.

| 3.2.4 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί σθεναρά την αρχή σύμφωνα με την οποία ένας πολίτης ή μια επιχείρηση θα πρέπει να έχει τον μέγιστο βαθμό βεβαιότητας ως προς την έκταση στην οποία όλα τα δημόσια έγγραφα που προσκομίζονται εξαιρούνται από κάθε μορφή επικύρωσης ή παρόμοιας διατύπωσης. Αυτή η βεβαιότητα θα επιτρέψει στον πολίτη ή στην επιχείρηση να προγραμματίσει εκ των προτέρων τις δραστηριότητές του/της, εξασφαλίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ότι επιτυγχάνονται πράγματι τα απτά και τα έμμεσα οφέλη που προσδιορίζονται στην αξιολόγηση αντικτύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (17). |
| --- | --- |

3.2.4

Η ΕΟΚΕ επικροτεί σθεναρά την αρχή σύμφωνα με την οποία ένας πολίτης ή μια επιχείρηση θα πρέπει να έχει τον μέγιστο βαθμό βεβαιότητας ως προς την έκταση στην οποία όλα τα δημόσια έγγραφα που προσκομίζονται εξαιρούνται από κάθε μορφή επικύρωσης ή παρόμοιας διατύπωσης. Αυτή η βεβαιότητα θα επιτρέψει στον πολίτη ή στην επιχείρηση να προγραμματίσει εκ των προτέρων τις δραστηριότητές του/της, εξασφαλίζοντας κατ' αυτόν τον τρόπο ότι επιτυγχάνονται πράγματι τα απτά και τα έμμεσα οφέλη που προσδιορίζονται στην αξιολόγηση αντικτύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (17).

| 3.2.5 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο του ισχύοντος συστήματος, το 99 % του συνόλου των 1,4 περίπου εκατομμυρίων επισημειώσεων που προσκομίζονται για ενδοενωσιακές δραστηριότητες δεν συνεπάγεται προβλήματα. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η επιλογή πολιτικής που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη διοικητική συνεργασία (η οποία βασίζεται στο σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς σε περιπτώσεις εύλογης αμφιβολίας σχετικά με τη γνησιότητα δημοσίων εγγράφων που παρουσιάζονται με τη μορφή πολύγλωσσων εντύπων) αναμένεται να βελτιώσει τα αποτελέσματα. |
| --- | --- |

3.2.5

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο του ισχύοντος συστήματος, το 99 % του συνόλου των 1,4 περίπου εκατομμυρίων επισημειώσεων που προσκομίζονται για ενδοενωσιακές δραστηριότητες δεν συνεπάγεται προβλήματα. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η επιλογή πολιτικής που παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με τη διοικητική συνεργασία (η οποία βασίζεται στο σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς σε περιπτώσεις εύλογης αμφιβολίας σχετικά με τη γνησιότητα δημοσίων εγγράφων που παρουσιάζονται με τη μορφή πολύγλωσσων εντύπων) αναμένεται να βελτιώσει τα αποτελέσματα.

| 3.2.6 | Η ΕΟΚΕ συνιστά ο ορισμός της «εύλογης αμφιβολίας», όπως παρουσιάζεται στην παρούσα πρόταση της Επιτροπής, να καταστεί μονοσήμαντος ούτως ώστε να εξαλειφθεί η αβεβαιότητα. Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ προτείνει την ακόλουθη τροποποίηση:






  «2. | Η εύλογη αμφιβολία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να αφορά κυρίως:






  (α) | τη γνησιότητα της υπογραφής, |
| --- | --- | --- | --- |

3.2.6

Η ΕΟΚΕ συνιστά ο ορισμός της «εύλογης αμφιβολίας», όπως παρουσιάζεται στην παρούσα πρόταση της Επιτροπής, να καταστεί μονοσήμαντος ούτως ώστε να εξαλειφθεί η αβεβαιότητα. Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ προτείνει την ακόλουθη τροποποίηση:

«2.

Η εύλογη αμφιβολία που αναφέρεται στην παράγραφο 1 μπορεί να αφορά κυρίως:

(α)

τη γνησιότητα της υπογραφής,

| (β) | την ιδιότητα υπό την οποία έδρασε ο υπογράφων, |
| --- | --- |

(β)

την ιδιότητα υπό την οποία έδρασε ο υπογράφων,

| (γ) | την ταυτότητα της σφραγίδας.» |
| --- | --- |

(γ)

την ταυτότητα της σφραγίδας.»

| 3.2.7 | Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος υποβάλει επίσημη αίτηση αναφορικά με την εύλογη αμφιβολία προς τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους όπου εκδόθηκε το έγγραφο, οφείλει να ενημερώσει ρητά το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ή την αντίστοιχη επιχείρησης σχετικά με τους λόγους του αιτήματός του. |
| --- | --- |

3.2.7

Σε περίπτωση που ένα κράτος μέλος υποβάλει επίσημη αίτηση αναφορικά με την εύλογη αμφιβολία προς τις αρμόδιες αρχές του κράτους μέλους όπου εκδόθηκε το έγγραφο, οφείλει να ενημερώσει ρητά το ενδιαφερόμενο πρόσωπο ή την αντίστοιχη επιχείρησης σχετικά με τους λόγους του αιτήματός του.

| 3.2.8 | Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι από τη στιγμή που το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς τεθεί σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη και οι τακτικές εκθέσεις προόδου καταδεικνύουν ότι το σύστημα είναι σταθερό και εύρυθμο και ότι το αρμόδιο προσωπικό στα κράτη μέλη έχει αποκτήσει τις απαραίτητες γνώσεις, τα αιτήματα για διοικητικό συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών θα διεκπεραιώνονται πολύ αποτελεσματικότερα απ' ό,τι εντός της ανώτατης προθεσμίας του ενός μηνός, που προβλέπεται στην υπό εξέταση πρόταση. Επομένως, η ΕΟΚΕ συνιστά, σε περίπτωση που τα αποτελέσματα καταδείξουν σαφή βελτίωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει μείωση της οριζόμενης ανώτατης προθεσμίας στις δύο εβδομάδες. Μια τέτοια αναθεώρηση θα αποστείλει ένα ισχυρό μήνυμα προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ότι η ΕΕ επιδιώκει πραγματικά να καταστεί αποτελεσματική η ιθαγένεια της Ένωσης και να τεθούν οι πολίτες στο επίκεντρο των πολιτικών της. |
| --- | --- |

3.2.8

Η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη ότι από τη στιγμή που το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς τεθεί σε εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη και οι τακτικές εκθέσεις προόδου καταδεικνύουν ότι το σύστημα είναι σταθερό και εύρυθμο και ότι το αρμόδιο προσωπικό στα κράτη μέλη έχει αποκτήσει τις απαραίτητες γνώσεις, τα αιτήματα για διοικητικό συντονισμό μεταξύ των κρατών μελών θα διεκπεραιώνονται πολύ αποτελεσματικότερα απ' ό,τι εντός της ανώτατης προθεσμίας του ενός μηνός, που προβλέπεται στην υπό εξέταση πρόταση. Επομένως, η ΕΟΚΕ συνιστά, σε περίπτωση που τα αποτελέσματα καταδείξουν σαφή βελτίωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να προβλέψει μείωση της οριζόμενης ανώτατης προθεσμίας στις δύο εβδομάδες. Μια τέτοια αναθεώρηση θα αποστείλει ένα ισχυρό μήνυμα προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις ότι η ΕΕ επιδιώκει πραγματικά να καταστεί αποτελεσματική η ιθαγένεια της Ένωσης και να τεθούν οι πολίτες στο επίκεντρο των πολιτικών της.

| 3.2.9 | Η ΕΟΚΕ αποδίδει ξεχωριστή σημασία στην ανάγκη για ένα ισορροπημένο σύστημα λογοδοσίας, το οποίο θα αξιολογεί τον βαθμό αποτελεσματικής εφαρμογής της πρότασης εκ μέρους των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίζει σε ετήσια βάση εκθέσεις συγκριτικής ανάλυσης σχετικά με τις επιδόσεις των κρατών μελών ως προς την εφαρμογή της παρούσας πρότασης. |
| --- | --- |

3.2.9

Η ΕΟΚΕ αποδίδει ξεχωριστή σημασία στην ανάγκη για ένα ισορροπημένο σύστημα λογοδοσίας, το οποίο θα αξιολογεί τον βαθμό αποτελεσματικής εφαρμογής της πρότασης εκ μέρους των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να καταρτίζει σε ετήσια βάση εκθέσεις συγκριτικής ανάλυσης σχετικά με τις επιδόσεις των κρατών μελών ως προς την εφαρμογή της παρούσας πρότασης.

3.3   Διοικητική συνεργασία

Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη ότι το σύστημα πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς «IMI» (άρθρο 8) θα πρέπει να χρησιμοποιείται σε περιπτώσεις όπου οι αρχές ενός κράτους μέλους έχουν εύλογη αμφιβολία όσον αφορά τη γνησιότητα ενός δημόσιου εγγράφου ή του επικυρωμένου αντίγραφού του, η οποία δεν μπορεί να αρθεί με άλλο τρόπο (άρθρο 7). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την άποψη ότι κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να διορίζει τουλάχιστον μία κεντρική αρχή και ότι θα πρέπει να ανακοινώνονται στην Επιτροπή (άρθρο 9) το όνομα και τα στοιχεία επικοινωνίας όλων των κεντρικών αρχών που έχουν διοριστεί. Συμφωνεί επίσης με την άποψη ότι οι διορισθείσες κεντρικές αρχές θα παρέχουν βοήθεια στο πλαίσιο των αιτήσεων πληροφοριών που προβλέπονται στο άρθρο 7 και θα λαμβάνουν οποιοδήποτε άλλο μέτρο είναι απαραίτητο για να διευκολύνει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού (άρθρο 10).

3.4   Πολύγλωσσα τυποποιημένα έντυπα της Ένωσης

Η ΕΟΚΕ είναι σύμφωνη με την πρόταση ότι τα πολύγλωσσα τυποποιημένα έντυπα της Ένωσης σχετικά με τη γέννηση, τον θάνατο, τον γάμο ή την καταχωρισμένη συμβίωση, καθώς και με το νομικό καθεστώς και την εκπροσώπηση εταιρείας ή άλλης επιχείρησης καθορίζονται και επισυνάπτονται στα παραρτήματα (άρθρο 11) και ότι οι αρχές εντός κάθε κράτους μέλους θέτουν στη διάθεση των πολιτών και των εταιρειών ή άλλων επιχειρήσεων τα πολύγλωσσα τυποποιημένα έντυπα της Ένωσης ως εναλλακτική λύση των ισοδύναμων δημοσίων εγγράφων που υπάρχουν σε αυτό το κράτος μέλος, εφόσον φέρουν την ημερομηνία της έκδοσής τους καθώς και την υπογραφή και τη σφραγίδα της αρχής που τα εκδίδει (άρθρο 12). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την άποψη ότι η Επιτροπή εκδίδει λεπτομερείς οδηγίες για τη χρήση αυτών των πολύγλωσσων τυποποιημένων εντύπων (άρθρο 13) και επίσης αναπτύσσει τις ηλεκτρονικές τους εκδοχές (άρθρο 14). Επιπλέον, συμμερίζεται την πρόταση ότι τα πολύγλωσσα τυποποιημένα έντυπα της Ένωσης θα πρέπει να έχουν την ίδια τυπική αποδεικτική ισχύ με τα ισοδύναμά τους δημόσια έγγραφα και θα πρέπει να γίνονται δεκτά από τις αρχές των κρατών μελών στα οποία υποβάλλονται, χωρίς να υπόκεινται σε επικύρωση ή παρόμοια διατύπωση (άρθρο 15).

3.5   Σχέσεις με άλλες πράξεις

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη ότι ο παρών κανονισμός δεν θίγει την εφαρμογή του ενωσιακού δικαίου ή τη χρήση άλλων συστημάτων διοικητικής συνεργασίας που εγκαθιδρύονται από το ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 16) και επίσης ότι δεν θίγει την εφαρμογή διεθνών συμβάσεων στις οποίες έχουν προσχωρήσει ένα ή περισσότερα κράτη μέλη, αλλά υπερέχει, στις σχέσεις μεταξύ των κρατών μελών, των συμβάσεων που έχουν συναφθεί, στο μέτρο που αυτές αφορούν τα ρυθμιζόμενα από αυτόν θέματα (άρθρο 18). Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη να συμπεριληφθεί το τυποποιημένο κείμενο όπως προσδιορίζεται στο άρθρο 17.

3.6   Γενικές και τελικές διατάξεις

| 3.6.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τη θέση ότι η ανταλλαγή πληροφοριών και η διαβίβαση εγγράφων από τα κράτη μέλη δυνάμει του παρόντος κανονισμού έχουν ειδικά ως στόχο να επιτρέψουν την επαλήθευση της γνησιότητας των δημοσίων εγγράφων από τις αρχές μέσω του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς (άρθρο 19). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την πρόταση ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να ανακοινώνουν στην Επιτροπή τον διορισμό μιας ή περισσοτέρων κεντρικών αρχών και να την ενημερώνουν για κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση των πληροφοριών αυτών και ότι η Επιτροπή θα δημοσιοποιεί όλες αυτές τις πληροφορίες (άρθρο 20). Τέλος, η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι η Επιτροπή θα υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το αργότερο ανά τρία έτη έκθεση για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού (άρθρο 21). |
| --- | --- |

3.6.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τη θέση ότι η ανταλλαγή πληροφοριών και η διαβίβαση εγγράφων από τα κράτη μέλη δυνάμει του παρόντος κανονισμού έχουν ειδικά ως στόχο να επιτρέψουν την επαλήθευση της γνησιότητας των δημοσίων εγγράφων από τις αρχές μέσω του συστήματος πληροφόρησης της εσωτερικής αγοράς (άρθρο 19). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί επίσης με την πρόταση ότι τα κράτη μέλη οφείλουν να ανακοινώνουν στην Επιτροπή τον διορισμό μιας ή περισσοτέρων κεντρικών αρχών και να την ενημερώνουν για κάθε μεταγενέστερη τροποποίηση των πληροφοριών αυτών και ότι η Επιτροπή θα δημοσιοποιεί όλες αυτές τις πληροφορίες (άρθρο 20). Τέλος, η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι η Επιτροπή θα υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το αργότερο ανά τρία έτη έκθεση για την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού (άρθρο 21).

| 3.6.2 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι με το άρθρο 19 που φέρει τον τίτλο «Προστασία δεδομένων» πρέπει να εξασφαλιστεί ότι η ανταλλαγή πληροφοριών και η διαβίβαση εγγράφων εκ μέρους των κρατών μελών, όπως προβλέπεται στην παρούσα πρόταση, θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις αρχές της ΕΕ σε ό,τι αφορά την προστασία των δεδομένων. |
| --- | --- |

3.6.2

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι με το άρθρο 19 που φέρει τον τίτλο «Προστασία δεδομένων» πρέπει να εξασφαλιστεί ότι η ανταλλαγή πληροφοριών και η διαβίβαση εγγράφων εκ μέρους των κρατών μελών, όπως προβλέπεται στην παρούσα πρόταση, θα πρέπει να αντικατοπτρίζουν τις αρχές της ΕΕ σε ό,τι αφορά την προστασία των δεδομένων.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  COM(2013) 269 final.

1

(2)  Ομοίως.

2

(3)  SWD(2013) 144 final.

3

(4)  Ομοίως

4

(5)  Ομοίως

5

(6)  ΕΕ C 115, 4.5.2010, σ. 1.

6

(7)  COM(2010) 171 final.

7

(8)  COM(2010) 747 final.

8

(9)  COM(2011) 206 final.

9

(10)  COM(2012) 573 final.

10

(11)  COM(2012) 740 final.

11

(12)  COM(2012) 784 final.

12

(13)  COM(2012) 238 final.

13

(14)  COM(2012) 795 final.

14

(15)  Ομοίως.

15

(16)  Ο Κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1024/2012 της 25η Οκτωβρίου 2012 σχετικά με τη διοικητική συνεργασία μέσω του Συστήματος Πληροφόρησης για την Εσωτερική Αγορά που δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα στις 14 Νοεμβρίου 2012 προβλέπει ένα υψηλό επίπεδο ευελιξίας για την μελλοντική επέκταση του συστήματος πληροφόρησης για την εσωτερική αγορά («IMI») σε πράξεις της Ένωσης, οι οποίες δεν απαριθμούνται ακόμη στο παράρτημα του Κανονισμού (άρθρο 4 του «κανονισμού IMI»), βάσει πιλοτικών έργων που εκτελεί η Επιτροπή και των αξιολογήσεων των αποτελεσμάτων τους, συμπεριλαμβανομένων των θεμάτων προστασίας δεδομένων και των αποτελεσματικών μεταφραστικών λειτουργικοτήτων.

16

(17)  SWD(2013) 144 final.

17

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/58 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/58

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών — Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης: επενδύοντας στις δεξιότητες για καλύτερα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματα»

COM(2012) 669 final

2013/C 327/12

Εισηγητής: ο κ. Mário SOARES

Συνεισηγητής: ο κ. Pavel TRANTINA

Στις 20 Νοεμβρίου 2012, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την:

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών – Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης: επενδύοντας στις δεξιότητες για καλύτερα κοινωνικοοικονομικά αποτελέσματα

COM(2012) 669 final.

Το ειδικευμένο τμήμα «Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις, δικαιώματα του πολίτη» στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 26 Ιουνίου 2013.

Κατά τη 491η σύνοδο ολομέλειάς της, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 101ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε, με 154 ψήφους υπέρ και 3 αποχές, την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει γενικά την πρωτοβουλία της Επιτροπής και ιδίως την προσπάθειά της για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων. Θεωρεί, ωστόσο, ότι το περιεχόμενο της ανακοίνωσης δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που δημιουργεί ο τίτλος «Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης». |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει γενικά την πρωτοβουλία της Επιτροπής και ιδίως την προσπάθειά της για την καταπολέμηση της ανεργίας των νέων. Θεωρεί, ωστόσο, ότι το περιεχόμενο της ανακοίνωσης δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που δημιουργεί ο τίτλος «Ανασχεδιασμός της εκπαίδευσης».

| 1.2 | Η παρούσα οικονομική και κοινωνική κρίση περιορίζει τις δημοσιονομικές επιλογές των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και ιδίως εκείνων που εφαρμόζουν προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ η κατάσταση επιδεινώνεται λόγω της μείωσης του προϋπολογισμού της ίδιας της Ένωσης. Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι οι περικοπές στις εκπαιδευτικές δαπάνες δημιουργούν τον κίνδυνο να παραμείνουν οι πρωτοβουλίες και προτάσεις που κρίνονται αναγκαίες απλές διακηρύξεις καλών προθέσεων. |
| --- | --- |

1.2

Η παρούσα οικονομική και κοινωνική κρίση περιορίζει τις δημοσιονομικές επιλογές των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) και ιδίως εκείνων που εφαρμόζουν προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής, ενώ η κατάσταση επιδεινώνεται λόγω της μείωσης του προϋπολογισμού της ίδιας της Ένωσης. Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι οι περικοπές στις εκπαιδευτικές δαπάνες δημιουργούν τον κίνδυνο να παραμείνουν οι πρωτοβουλίες και προτάσεις που κρίνονται αναγκαίες απλές διακηρύξεις καλών προθέσεων.

| 1.3 | Αναγνωρίζοντας ότι πράγματι υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στα εκπαιδευτικά συστήματα που επείγει να ξεπεραστούν, καθώς και δυσκολίες στη σύνδεση μεταξύ της μάθησης και της εργασίας, που πρέπει να αντιμετωπιστούν, η ΕΟΚΕ διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις: | Στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, προτείνει:






  1.3.1 | να αναθεωρήσουν τους μηχανισμούς συλλογής, παρουσίασης και ερμηνείας των δεδομένων για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, έτσι ώστε να είναι διαφανή και συγκρίσιμα· |
| --- | --- | --- | --- |

1.3

Αναγνωρίζοντας ότι πράγματι υπάρχουν σημαντικές ελλείψεις στα εκπαιδευτικά συστήματα που επείγει να ξεπεραστούν, καθώς και δυσκολίες στη σύνδεση μεταξύ της μάθησης και της εργασίας, που πρέπει να αντιμετωπιστούν, η ΕΟΚΕ διατυπώνει τις ακόλουθες συστάσεις:

Στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, προτείνει:

1.3.1

να αναθεωρήσουν τους μηχανισμούς συλλογής, παρουσίασης και ερμηνείας των δεδομένων για την εκπαίδευση και την κατάρτιση, έτσι ώστε να είναι διαφανή και συγκρίσιμα·

| 1.3.2 | να αναθεωρήσουν τις υφιστάμενες ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές διαδικασίες και τους διάφορους υπάρχοντες μηχανισμούς, ιδίως δε τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ποιότητας (ESGQA, αγγλικό αρκτικόλεξο)· |
| --- | --- |

1.3.2

να αναθεωρήσουν τις υφιστάμενες ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές διαδικασίες και τους διάφορους υπάρχοντες μηχανισμούς, ιδίως δε τα ευρωπαϊκά πρότυπα και τις κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ποιότητας (ESGQA, αγγλικό αρκτικόλεξο)·

| 1.3.3 | να εφαρμόσουν τα προτεινόμενα μέτρα ενσωματώνοντάς τα σε άλλες πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας και ιδίως στο σχέδιο δράσης «Νεολαία σε κίνηση» για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα· |
| --- | --- |

1.3.3

να εφαρμόσουν τα προτεινόμενα μέτρα ενσωματώνοντάς τα σε άλλες πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην ένταξη των νέων στην αγορά εργασίας και ιδίως στο σχέδιο δράσης «Νεολαία σε κίνηση» για την απασχόληση και την επιχειρηματικότητα·

| 1.3.4 | να μεριμνήσουν έτσι ώστε ο επόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ να προβλέπει τα απαραίτητα κονδύλια για τη χρηματοδότηση ολόκληρου του προγράμματος και ιδίως για την Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα. |
| --- | --- |

1.3.4

να μεριμνήσουν έτσι ώστε ο επόμενος προϋπολογισμός της ΕΕ να προβλέπει τα απαραίτητα κονδύλια για τη χρηματοδότηση ολόκληρου του προγράμματος και ιδίως για την Πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων, η οποία εγκρίθηκε πρόσφατα.

| | Στα κράτη μέλη προτείνει τα ακόλουθα:






  1.3.5 | αναθεώρηση και/ή εκσυγχρονισμό —κατά τρόπο που να μην αποτελεί οπισθοδρόμηση— των πολιτικών για την απασχόληση και τις ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες, με την πεποίθηση ότι, για να επιτευχθούν πλήρως οι στόχοι για τον ανασχεδιασμό της εκπαίδευσης, οι επενδύσεις στον τομέα θα πρέπει να συνοδεύονται από εργασιακές, κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και της ευημερίας, διασφαλίζοντας την πλήρη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών σε αυτή τη διαδικασία· |
| --- | --- | --- |

Στα κράτη μέλη προτείνει τα ακόλουθα:

1.3.5

αναθεώρηση και/ή εκσυγχρονισμό —κατά τρόπο που να μην αποτελεί οπισθοδρόμηση— των πολιτικών για την απασχόληση και τις ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες, με την πεποίθηση ότι, για να επιτευχθούν πλήρως οι στόχοι για τον ανασχεδιασμό της εκπαίδευσης, οι επενδύσεις στον τομέα θα πρέπει να συνοδεύονται από εργασιακές, κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και της ευημερίας, διασφαλίζοντας την πλήρη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και άλλων οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών σε αυτή τη διαδικασία·

| 1.3.6 | μεγαλύτερη έμφαση των εκπαιδευτικών πολιτικών και προγραμμάτων στη διδασκαλία δεξιοτήτων επιχειρηματικότητας, η οποία, πέραν της μάθησης στο σχολείο, θα μπορούσε ενδεχομένως να συμπληρωθεί, ανάλογα με την περίπτωση, και με μαθητεία σε επιχειρήσεις, καθώς και με την προώθηση της συμμετοχής των επιχειρήσεων σε πρωτοβουλίες που διοργανώνονται από τα σχολεία· |
| --- | --- |

1.3.6

μεγαλύτερη έμφαση των εκπαιδευτικών πολιτικών και προγραμμάτων στη διδασκαλία δεξιοτήτων επιχειρηματικότητας, η οποία, πέραν της μάθησης στο σχολείο, θα μπορούσε ενδεχομένως να συμπληρωθεί, ανάλογα με την περίπτωση, και με μαθητεία σε επιχειρήσεις, καθώς και με την προώθηση της συμμετοχής των επιχειρήσεων σε πρωτοβουλίες που διοργανώνονται από τα σχολεία·

| 1.3.7 | προώθηση της ένταξης διττών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στα σχολεία που συνδυάζουν την εκπαίδευση στην τάξη παράλληλα με πρακτική εμπειρία στον χώρο εργασίας και ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών αρχών και των επιχειρήσεων σχετικά με τη σημασία αυτών των πρωτοβουλιών· |
| --- | --- |

1.3.7

προώθηση της ένταξης διττών συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης στα σχολεία που συνδυάζουν την εκπαίδευση στην τάξη παράλληλα με πρακτική εμπειρία στον χώρο εργασίας και ευαισθητοποίηση των εκπαιδευτικών αρχών και των επιχειρήσεων σχετικά με τη σημασία αυτών των πρωτοβουλιών·

| 1.3.8 | άμεση επανεξέταση της σχέσης της εργασίας με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, για την καλύτερη κατανόηση των πιθανών ελλείψεων και την οργάνωση της επαγγελματικής κατάρτισης έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας· |
| --- | --- |

1.3.8

άμεση επανεξέταση της σχέσης της εργασίας με την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση, για την καλύτερη κατανόηση των πιθανών ελλείψεων και την οργάνωση της επαγγελματικής κατάρτισης έτσι ώστε να ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς εργασίας·

| 1.3.9 | διασφάλιση των απαραίτητων συνθηκών για τη συνεχή μάθηση και τη βελτίωση της επαγγελματικής κατάρτισης (τελειοποίηση δεξιοτήτων και επαγγελματικός αναπροσανατολισμός) για όλους, με ουσιαστικό σεβασμό στο δικαίωμα της ποιοτικής διά βίου επαγγελματικής κατάρτισης· |
| --- | --- |

1.3.9

διασφάλιση των απαραίτητων συνθηκών για τη συνεχή μάθηση και τη βελτίωση της επαγγελματικής κατάρτισης (τελειοποίηση δεξιοτήτων και επαγγελματικός αναπροσανατολισμός) για όλους, με ουσιαστικό σεβασμό στο δικαίωμα της ποιοτικής διά βίου επαγγελματικής κατάρτισης·

| 1.3.10 | αναγνώριση και αξιοποίηση, κατά τρόπο δημιουργικό και καινοτόμο, της μη τυπικής μάθησης, ανάδειξη των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν εκτός του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος, ενίσχυση της συμπληρωματικότητας μεταξύ της μη τυπικής και της τυπικής μάθησης και προώθηση των ίσων ευκαιριών· |
| --- | --- |

1.3.10

αναγνώριση και αξιοποίηση, κατά τρόπο δημιουργικό και καινοτόμο, της μη τυπικής μάθησης, ανάδειξη των δεξιοτήτων που αποκτήθηκαν εκτός του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος, ενίσχυση της συμπληρωματικότητας μεταξύ της μη τυπικής και της τυπικής μάθησης και προώθηση των ίσων ευκαιριών·

| 1.3.11 | θέσπιση κοινών κανόνων και αρχών με στόχο τον καθορισμό ποιοτικών κριτηρίων για τα συστήματα που εξασφαλίζουν την αναγνώριση και την πιστοποίηση της μη τυπικής μάθησης· |
| --- | --- |

1.3.11

θέσπιση κοινών κανόνων και αρχών με στόχο τον καθορισμό ποιοτικών κριτηρίων για τα συστήματα που εξασφαλίζουν την αναγνώριση και την πιστοποίηση της μη τυπικής μάθησης·

| 1.3.12 | επένδυση στην κατάρτιση και την πρόσληψη ικανών εκπαιδευτικών, βελτίωση της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής τους κατάρτισης και παροχή κατάλληλων αμοιβών και ευκαιριών επαγγελματικής σταδιοδρομίας, ώστε να γίνει ο κλάδος πιο ελκυστικός για τους νέους· |
| --- | --- |

1.3.12

επένδυση στην κατάρτιση και την πρόσληψη ικανών εκπαιδευτικών, βελτίωση της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής τους κατάρτισης και παροχή κατάλληλων αμοιβών και ευκαιριών επαγγελματικής σταδιοδρομίας, ώστε να γίνει ο κλάδος πιο ελκυστικός για τους νέους·

| 1.3.13 | αντιμετώπιση των προϋπολογισμών για την εκπαίδευση και την κατάρτιση ως επένδυση στο μέλλον και ως μια διαρκή ανάγκη για την εκπλήρωση της υποχρέωσης παροχής ποιοτικής εκπαίδευσης σε όλους, με αποφυγή περικοπών που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά αυτήν την υποχρέωση· |
| --- | --- |

1.3.13

αντιμετώπιση των προϋπολογισμών για την εκπαίδευση και την κατάρτιση ως επένδυση στο μέλλον και ως μια διαρκή ανάγκη για την εκπλήρωση της υποχρέωσης παροχής ποιοτικής εκπαίδευσης σε όλους, με αποφυγή περικοπών που ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά αυτήν την υποχρέωση·

| 1.3.14 | συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών (οργανώσεων νέων, οργανώσεων τοπικών κοινωνιών, σχολείων, εκπαιδευτικών, γονέων και κηδεμόνων, επιχειρήσεων και συνδικάτων, μεταξύ άλλων) στη διαμόρφωση και την παρακολούθηση των εκπαιδευτικών πολιτικών και στον εντοπισμό τυχόν προβλημάτων, καθώς και στη διαδικασία εκπαίδευσης, κατάρτισης και ενσωμάτωσης των νέων στην κοινωνία, με σαφείς στόχους, τακτικές αξιολογήσεις και επαρκείς πόρους για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους. |
| --- | --- |

1.3.14

συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών (οργανώσεων νέων, οργανώσεων τοπικών κοινωνιών, σχολείων, εκπαιδευτικών, γονέων και κηδεμόνων, επιχειρήσεων και συνδικάτων, μεταξύ άλλων) στη διαμόρφωση και την παρακολούθηση των εκπαιδευτικών πολιτικών και στον εντοπισμό τυχόν προβλημάτων, καθώς και στη διαδικασία εκπαίδευσης, κατάρτισης και ενσωμάτωσης των νέων στην κοινωνία, με σαφείς στόχους, τακτικές αξιολογήσεις και επαρκείς πόρους για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς τους.

| | Στους κοινωνικούς εταίρους, προτείνει:






  1.3.15 | να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να εφαρμόσουν κατάλληλα το πλαίσιο δράσης για την απασχόληση των νέων που υιοθετήθηκε βάσει του κοινού προγράμματος εργασίας τους για την περίοδο 2012-2014, με έμφαση στη σύνδεση της εκπαίδευσης και των προσδοκιών της νεολαίας με τις ανάγκες της αγοράς. Τούτο δε έχοντας κατά νου τη μετάβαση των νέων από το σχολείο στην αγοράς εργασίας και με απώτερο σκοπό τη γενικότερη αύξηση των ποσοστών απασχόλησης. |
| --- | --- | --- |

Στους κοινωνικούς εταίρους, προτείνει:

1.3.15

να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να εφαρμόσουν κατάλληλα το πλαίσιο δράσης για την απασχόληση των νέων που υιοθετήθηκε βάσει του κοινού προγράμματος εργασίας τους για την περίοδο 2012-2014, με έμφαση στη σύνδεση της εκπαίδευσης και των προσδοκιών της νεολαίας με τις ανάγκες της αγοράς. Τούτο δε έχοντας κατά νου τη μετάβαση των νέων από το σχολείο στην αγοράς εργασίας και με απώτερο σκοπό τη γενικότερη αύξηση των ποσοστών απασχόλησης.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Η εκπαίδευση βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο των προβληματισμών της ΕΟΚΕ. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην οποία αναφέρεται ότι «η επένδυση στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης [...] έχει ζωτική σημασία για την τόνωση της ανάπτυξης και της [...] παραγωγικότητα[ς]» (1), ενώ συμμερίζεται την ανησυχία που αποπνέει το έγγραφο σχετικά με τις σημαντικές αλλαγές που σημειώνονται στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας, οι οποίες καθιστούν επιτακτική την ανάγκη αναθεώρησης των εκπαιδευτικών συστημάτων ώστε να καλυφθούν κενά ή ελλείψεις που παρατηρούνται. |
| --- | --- |

2.1

Η εκπαίδευση βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο των προβληματισμών της ΕΟΚΕ. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην οποία αναφέρεται ότι «η επένδυση στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης [...] έχει ζωτική σημασία για την τόνωση της ανάπτυξης και της [...] παραγωγικότητα[ς]» (1), ενώ συμμερίζεται την ανησυχία που αποπνέει το έγγραφο σχετικά με τις σημαντικές αλλαγές που σημειώνονται στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας, οι οποίες καθιστούν επιτακτική την ανάγκη αναθεώρησης των εκπαιδευτικών συστημάτων ώστε να καλυφθούν κενά ή ελλείψεις που παρατηρούνται.

| 2.2 | Η ΕΟΚΕ έχει συμβάλει στην αναγνώριση της εκπαίδευσης ως θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος μέσα από έναν μεγάλο αριθμό γνωμοδοτήσεων (2), με τις οποίες υποστηρίζει ότι ο κεντρικός στόχος της εκπαίδευσης εξακολουθεί να είναι η διαμόρφωση ελεύθερων πολιτών, προικισμένων με κριτική σκέψη, ανεξάρτητων, ικανών να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κοινωνίας στην οποία διαβιούν και έχοντας επίγνωση ότι μοιράζονται κοινές αξίες και πολιτισμό. |
| --- | --- |

2.2

Η ΕΟΚΕ έχει συμβάλει στην αναγνώριση της εκπαίδευσης ως θεμελιώδους ανθρώπινου δικαιώματος μέσα από έναν μεγάλο αριθμό γνωμοδοτήσεων (2), με τις οποίες υποστηρίζει ότι ο κεντρικός στόχος της εκπαίδευσης εξακολουθεί να είναι η διαμόρφωση ελεύθερων πολιτών, προικισμένων με κριτική σκέψη, ανεξάρτητων, ικανών να συμβάλουν στην ανάπτυξη της κοινωνίας στην οποία διαβιούν και έχοντας επίγνωση ότι μοιράζονται κοινές αξίες και πολιτισμό.

| 2.3 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την πεποίθηση ότι, κατά την κατάρτιση των εκπαιδευτικών, πρέπει να δοθεί έμφαση και στην απόκτηση συγχρόνων δεξιοτήτων επικοινωνίας, χάρη στις οποίες η σχολική φοίτηση θα αποκτά νέο ενδιαφέρον και ουσιαστικότερο νόημα (3). |
| --- | --- |

2.3

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την πεποίθηση ότι, κατά την κατάρτιση των εκπαιδευτικών, πρέπει να δοθεί έμφαση και στην απόκτηση συγχρόνων δεξιοτήτων επικοινωνίας, χάρη στις οποίες η σχολική φοίτηση θα αποκτά νέο ενδιαφέρον και ουσιαστικότερο νόημα (3).

| 2.4 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να δοθούν άμεσα συνεπείς και διατομεακές απαντήσεις πολιτικού χαρακτήρα σχετικά με ορισμένα θεμελιώδη ζητήματα, όπως είναι τα υψηλά ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην Ευρώπη, η περιορισμένη συμμετοχή των εργαζομένων στη διά βίου μάθηση, τα εκατομμύρια γυναικών και ανδρών με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, οι ανεπαρκείς δεξιότητες ανάγνωσης των 15χρονων εφήβων και η μαζική ανεργία των νέων σε κάποιες χώρες της ΕΕ. |
| --- | --- |

2.4

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να δοθούν άμεσα συνεπείς και διατομεακές απαντήσεις πολιτικού χαρακτήρα σχετικά με ορισμένα θεμελιώδη ζητήματα, όπως είναι τα υψηλά ποσοστά πρόωρης εγκατάλειψης του σχολείου στην Ευρώπη, η περιορισμένη συμμετοχή των εργαζομένων στη διά βίου μάθηση, τα εκατομμύρια γυναικών και ανδρών με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο, οι ανεπαρκείς δεξιότητες ανάγνωσης των 15χρονων εφήβων και η μαζική ανεργία των νέων σε κάποιες χώρες της ΕΕ.

| 2.5 | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκφράζει το φόβο μήπως η αξία των πρωτοβουλιών που προτείνονται στην ανακοίνωση υποτιμηθεί λόγω της κρίσης που βιώνουν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Οι δημοσιονομικές περικοπές και ιδίως η μείωση των κονδυλίων για την εκπαίδευση και την κατάρτιση ενδέχεται να υπονομεύσουν τις προσπάθειες για την καταπολέμηση των ανισοτήτων και την προώθηση μιας ποιοτικής εκπαίδευσης για όλους (4). |
| --- | --- |

2.5

Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκφράζει το φόβο μήπως η αξία των πρωτοβουλιών που προτείνονται στην ανακοίνωση υποτιμηθεί λόγω της κρίσης που βιώνουν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες. Οι δημοσιονομικές περικοπές και ιδίως η μείωση των κονδυλίων για την εκπαίδευση και την κατάρτιση ενδέχεται να υπονομεύσουν τις προσπάθειες για την καταπολέμηση των ανισοτήτων και την προώθηση μιας ποιοτικής εκπαίδευσης για όλους (4).

| 2.6 | Παρά το γεγονός ότι η εκπαίδευση εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο είτε στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού μεταξύ των διαφόρων υπουργών παιδείας είτε μέσω μηχανισμών συλλογής δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και μέσα από διάφορες ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες όπως οι διαδικασίες της Μπολόνια και της Κοπεγχάγης, το Ανακοινωθέν της Μπριζ, το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ακαδημαϊκών μονάδων (ECTS), το ευρωπαϊκό σύστημα ακαδημαϊκών μονάδων για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ECVET), το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων (EQF) και τα ευρωπαϊκά πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ποιότητας (ESGQA) (5). |
| --- | --- |

2.6

Παρά το γεγονός ότι η εκπαίδευση εμπίπτει στην αρμοδιότητα των κρατών μελών, η ΕΕ μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο είτε στο πλαίσιο της ανοικτής μεθόδου συντονισμού μεταξύ των διαφόρων υπουργών παιδείας είτε μέσω μηχανισμών συλλογής δεδομένων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και μέσα από διάφορες ευρωπαϊκές εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες όπως οι διαδικασίες της Μπολόνια και της Κοπεγχάγης, το Ανακοινωθέν της Μπριζ, το ευρωπαϊκό σύστημα μεταφοράς ακαδημαϊκών μονάδων (ECTS), το ευρωπαϊκό σύστημα ακαδημαϊκών μονάδων για την επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση (ECVET), το ευρωπαϊκό πλαίσιο επαγγελματικών προσόντων (EQF) και τα ευρωπαϊκά πρότυπα και κατευθυντήριες γραμμές για τη διασφάλιση της ποιότητας (ESGQA) (5).

| 2.7 | Η ανησυχία που εκφράζουν πολλοί φορείς της κοινωνίας πολιτών σχετικά με την υφιστάμενη αναντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων των νέων και των αναγκών των επιχειρήσεων, καθώς και σχετικά με τη δυσκολία που παρατηρείται στη μετάβαση από την εκπαίδευση στην εργασία ή από την ανεργία στην εργασία είναι πέρα για πέρα βάσιμη και άρα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ενισχύσει τη σύνδεση μεταξύ της εκπαίδευσης και της εργασίας και να προωθήσει κοινές πρωτοβουλίες και δράσεις που να διευκολύνουν τη μετάβαση από τη μάθηση στην εργασία, να περιορίζουν τα εμπόδια στην κινητικότητα εντός της ΕΕ, να βελτιώνουν σημαντικά τη λειτουργία της αγοράς εργασίας και να εξασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες για όλους. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προχωρήσουν σε αυτήν την κατεύθυνση διαφυλάσσοντας το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο και ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή. |
| --- | --- |

2.7

Η ανησυχία που εκφράζουν πολλοί φορείς της κοινωνίας πολιτών σχετικά με την υφιστάμενη αναντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων των νέων και των αναγκών των επιχειρήσεων, καθώς και σχετικά με τη δυσκολία που παρατηρείται στη μετάβαση από την εκπαίδευση στην εργασία ή από την ανεργία στην εργασία είναι πέρα για πέρα βάσιμη και άρα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ιδιαίτερη ικανοποίησή της για την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ενισχύσει τη σύνδεση μεταξύ της εκπαίδευσης και της εργασίας και να προωθήσει κοινές πρωτοβουλίες και δράσεις που να διευκολύνουν τη μετάβαση από τη μάθηση στην εργασία, να περιορίζουν τα εμπόδια στην κινητικότητα εντός της ΕΕ, να βελτιώνουν σημαντικά τη λειτουργία της αγοράς εργασίας και να εξασφαλίζουν ίσες ευκαιρίες για όλους. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προχωρήσουν σε αυτήν την κατεύθυνση διαφυλάσσοντας το ευρωπαϊκό κοινωνικό πρότυπο και ενισχύοντας την κοινωνική συνοχή.

| 2.8 | Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ του νέου Πλαισίου δράσης για την απασχόληση των νέων, που εκπόνησαν οι κοινωνικοί εταίροι, ως ουσιαστικού τμήματος του κοινού προγράμματος εργασίας τους για την περίοδο 2012-2014, το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά κατά την Τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση (διεξήχθη στις 14 Μαρτίου 2013). |
| --- | --- |

2.8

Η ΕΟΚΕ τάσσεται υπέρ του νέου Πλαισίου δράσης για την απασχόληση των νέων, που εκπόνησαν οι κοινωνικοί εταίροι, ως ουσιαστικού τμήματος του κοινού προγράμματος εργασίας τους για την περίοδο 2012-2014, το οποίο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά κατά την Τριμερή κοινωνική σύνοδο κορυφής για την ανάπτυξη και την απασχόληση (διεξήχθη στις 14 Μαρτίου 2013).

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην καταπολέμηση της ανεργίας των νέων σε τέσσερις τομείς ουσιαστικής σημασίας: εκπαίδευση και κατάρτιση υψηλής ποιότητας, προώθηση της πρακτικής μάθησης με βάση την εργασία, προώθηση της μαθητείας και των διττών μοντέλων κατάρτισης και ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων για την επίτευξη κοινών στόχων. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι η Επιτροπή αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στην καταπολέμηση της ανεργίας των νέων σε τέσσερις τομείς ουσιαστικής σημασίας: εκπαίδευση και κατάρτιση υψηλής ποιότητας, προώθηση της πρακτικής μάθησης με βάση την εργασία, προώθηση της μαθητείας και των διττών μοντέλων κατάρτισης και ενίσχυση των εταιρικών σχέσεων για την επίτευξη κοινών στόχων.

| 3.2 | Το περιεχόμενο της ανακοίνωσης δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που δημιουργεί ο τίτλος, ίσως επειδή η Επιτροπή θέλησε να εστιάσει τον προβληματισμό της σε έναν μόνο στόχο. Η ΕΟΚΕ θεωρεί, ωστόσο, ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να είχε επεκτείνει τον προβληματισμό της εξετάζοντας καίρια ζητήματα / προκλήσεις όπως η δημογραφική γήρανση στην Ευρώπη, το ενεργειακό ζήτημα και η μετανάστευση, τα οποία απαιτούν πολύ πιο σύνθετες απαντήσεις. Ομοίως, στο μέλλον, θα πρέπει να εξετασθούν και άλλοι προβληματισμοί, όπως αυτοί που πρόσφατα διατύπωσαν τα Ηνωμένα Έθνη και η UNESCO (6). |
| --- | --- |

3.2

Το περιεχόμενο της ανακοίνωσης δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες που δημιουργεί ο τίτλος, ίσως επειδή η Επιτροπή θέλησε να εστιάσει τον προβληματισμό της σε έναν μόνο στόχο. Η ΕΟΚΕ θεωρεί, ωστόσο, ότι η Επιτροπή θα μπορούσε να είχε επεκτείνει τον προβληματισμό της εξετάζοντας καίρια ζητήματα / προκλήσεις όπως η δημογραφική γήρανση στην Ευρώπη, το ενεργειακό ζήτημα και η μετανάστευση, τα οποία απαιτούν πολύ πιο σύνθετες απαντήσεις. Ομοίως, στο μέλλον, θα πρέπει να εξετασθούν και άλλοι προβληματισμοί, όπως αυτοί που πρόσφατα διατύπωσαν τα Ηνωμένα Έθνη και η UNESCO (6).

| 3.3 | Έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στον κίνδυνο που υπάρχει να θεωρηθεί η εκπαίδευση ένα απλό μέσο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων που στοχεύουν αποκλειστικά και μόνο στην κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και στην αύξηση της απασχολησιμότητας (7). Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την πεποίθησή της ότι η απασχολησιμότητα εξαρτάται, όχι μόνο από την απόκτηση βασικών δεξιοτήτων και την πρακτική εμπειρία, αλλά και από χαρακτηριστικά και στάσεις όπως η ενεργός συμμετοχή στα κοινά, η προσωπική ανάπτυξη και η ευημερία. Κατά συνέπεια, παρότι η απασχολησιμότητα θεωρείται μείζων στόχος στο πλαίσιο της επαναξιολόγησης της εκπαίδευσης, δεν πρέπει να ερμηνεύεται με υπερβολικά στενό τρόπο. |
| --- | --- |

3.3

Έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής, η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στον κίνδυνο που υπάρχει να θεωρηθεί η εκπαίδευση ένα απλό μέσο για την ανάπτυξη δεξιοτήτων που στοχεύουν αποκλειστικά και μόνο στην κάλυψη των αναγκών της αγοράς εργασίας και στην αύξηση της απασχολησιμότητας (7). Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την πεποίθησή της ότι η απασχολησιμότητα εξαρτάται, όχι μόνο από την απόκτηση βασικών δεξιοτήτων και την πρακτική εμπειρία, αλλά και από χαρακτηριστικά και στάσεις όπως η ενεργός συμμετοχή στα κοινά, η προσωπική ανάπτυξη και η ευημερία. Κατά συνέπεια, παρότι η απασχολησιμότητα θεωρείται μείζων στόχος στο πλαίσιο της επαναξιολόγησης της εκπαίδευσης, δεν πρέπει να ερμηνεύεται με υπερβολικά στενό τρόπο.

| 3.4 | Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι, προκειμένου να επιτευχθούν πλήρως οι στόχοι που έχουν τεθεί για την εκπαίδευση, οι επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα θα πρέπει να συνοδεύονται από εργασιακές, κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και της ευημερίας. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη προτείνει στην ΕΕ και στα κράτη μέλη, ειδικότερα στο πλαίσιο της κρίσης, να επανεξετάσουν και να προσαρμόσουν τις πολιτικές που σχετίζονται με την απασχόληση και τις ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες, κατά τρόπο που να μην συνιστά οπισθοδρόμηση, εστιάζοντας περισσότερο σε συγκεκριμένες ομάδες (παιδιά, άτομα με ειδικές ανάγκες, μετανάστες κτλ.) και ενσωματώνοντας σε αυτές τις πολιτικές τη διάσταση του φύλου και την πλήρη συμμετοχή της οργανωμένης κοινωνίας πολιτών (8). |
| --- | --- |

3.4

Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι, προκειμένου να επιτευχθούν πλήρως οι στόχοι που έχουν τεθεί για την εκπαίδευση, οι επενδύσεις σε αυτόν τον τομέα θα πρέπει να συνοδεύονται από εργασιακές, κοινωνικές και οικονομικές πολιτικές για τη στήριξη της βιώσιμης ανάπτυξης και της ευημερίας. Η ΕΟΚΕ έχει ήδη προτείνει στην ΕΕ και στα κράτη μέλη, ειδικότερα στο πλαίσιο της κρίσης, να επανεξετάσουν και να προσαρμόσουν τις πολιτικές που σχετίζονται με την απασχόληση και τις ποιοτικές δημόσιες υπηρεσίες, κατά τρόπο που να μην συνιστά οπισθοδρόμηση, εστιάζοντας περισσότερο σε συγκεκριμένες ομάδες (παιδιά, άτομα με ειδικές ανάγκες, μετανάστες κτλ.) και ενσωματώνοντας σε αυτές τις πολιτικές τη διάσταση του φύλου και την πλήρη συμμετοχή της οργανωμένης κοινωνίας πολιτών (8).

| 3.5 | Η αναγνώριση της ύπαρξης αναντιστοιχίας μεταξύ των δεξιοτήτων που αναζητά σήμερα η αγορά εργασίας και εκείνων που γενικά διαθέτουν οι νέοι και οι εργαζόμενοι καθιστά ακόμη πιο επιτακτική τη σύνδεση μεταξύ της εκπαίδευσης και της εργασίας, προκειμένου να ξεπεραστεί αυτή η αναντιστοιχία. Είναι, ωστόσο, κατανοητό ότι ο ρυθμός της εκπαίδευσης δεν είναι ίδιος με αυτόν της εργασίας και ούτε μπορεί να γίνει. |
| --- | --- |

3.5

Η αναγνώριση της ύπαρξης αναντιστοιχίας μεταξύ των δεξιοτήτων που αναζητά σήμερα η αγορά εργασίας και εκείνων που γενικά διαθέτουν οι νέοι και οι εργαζόμενοι καθιστά ακόμη πιο επιτακτική τη σύνδεση μεταξύ της εκπαίδευσης και της εργασίας, προκειμένου να ξεπεραστεί αυτή η αναντιστοιχία. Είναι, ωστόσο, κατανοητό ότι ο ρυθμός της εκπαίδευσης δεν είναι ίδιος με αυτόν της εργασίας και ούτε μπορεί να γίνει.

| 3.6 | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με την πρωτοβουλία «Εγγύηση για τους νέους», η οποία έχει ως στόχο να εξασφαλίσει σε όλους τους νέους μέχρι 25 ετών την προσφορά ποιοτικής εργασίας ή διαρκή εκπαίδευση ή πρακτική άσκηση, εντός τεσσάρων μηνών από το πέρας των σπουδών τους ή από την έναρξη της ανεργίας. |
| --- | --- |

3.6

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με την πρωτοβουλία «Εγγύηση για τους νέους», η οποία έχει ως στόχο να εξασφαλίσει σε όλους τους νέους μέχρι 25 ετών την προσφορά ποιοτικής εργασίας ή διαρκή εκπαίδευση ή πρακτική άσκηση, εντός τεσσάρων μηνών από το πέρας των σπουδών τους ή από την έναρξη της ανεργίας.

| 3.7 | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα σημερινά επίπεδα ανεργίας δεν επηρεάζουν μόνο τους νέους αλλά και τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας. Συνεπώς, θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι γνώσεις αυτών των εργαζόμενων όχι μόνο για να βοηθήσουν τους νέους να ενταχθούν στην αγορά εργασίας αλλά και για να μεταδώσουν τη γνώση και την εμπειρία που έχουν αποκομίσει. |
| --- | --- |

3.7

Ωστόσο, η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι τα σημερινά επίπεδα ανεργίας δεν επηρεάζουν μόνο τους νέους αλλά και τους εργαζόμενους μεγαλύτερης ηλικίας. Συνεπώς, θα πρέπει να αξιοποιηθούν οι γνώσεις αυτών των εργαζόμενων όχι μόνο για να βοηθήσουν τους νέους να ενταχθούν στην αγορά εργασίας αλλά και για να μεταδώσουν τη γνώση και την εμπειρία που έχουν αποκομίσει.

| 3.8 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι στην ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέλειψε να αναγνωρίσει το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η μη τυπική εκπαίδευση ως συμπλήρωμα της τυπικής εκπαίδευσης. Εφιστά, ως εκ τούτου, την προσοχή της Επιτροπής στην έκκληση που απηύθυναν οι συμμετέχοντες στο Συμπόσιο του Στρασβούργου για τον καθορισμό μιας κοινής διαδικασίας με στόχο την αναγνώριση της μη τυπικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη, τόσο μακροπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα (9). |
| --- | --- |

3.8

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι στην ανακοίνωσή της η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρέλειψε να αναγνωρίσει το ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η μη τυπική εκπαίδευση ως συμπλήρωμα της τυπικής εκπαίδευσης. Εφιστά, ως εκ τούτου, την προσοχή της Επιτροπής στην έκκληση που απηύθυναν οι συμμετέχοντες στο Συμπόσιο του Στρασβούργου για τον καθορισμό μιας κοινής διαδικασίας με στόχο την αναγνώριση της μη τυπικής εκπαίδευσης στην Ευρώπη, τόσο μακροπρόθεσμα όσο και μεσοπρόθεσμα (9).

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

4.1   Βασικές και εγκάρσιες δεξιότητες

| 4.1.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι «οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν στην ανάπτυξη εγκάρσιων δεξιοτήτων [...] ιδίως επιχειρηματικών δεξιοτήτων». Ωστόσο, θεωρεί ότι το πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι η απόκτηση στοιχειωδών ή βασικών δεξιοτήτων από όλους. Συμφωνεί, επίσης, ότι η εκμάθηση ξένων γλωσσών θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής. Είναι γεγονός ότι ένας νέος που έχει αποκτήσει καλές βασικές και εγκάρσιες δεξιότητες (δηλαδή, μπορεί να εργάζεται σε ομάδα, κατέχει διάφορες γλώσσες, χειρίζεται τα εργαλεία της πληροφορικής, είναι σε θέση να διαμορφώσει άποψη και να την εκφράσει, να συμμετάσχει στη λήψη αποφάσεων κλπ.) θα αντιμετωπίσει, ενδεχομένως, λιγότερες δυσκολίες για να ενταχθεί στην αγορά εργασίας και να επιτύχει στον κόσμο των επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

4.1.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι «οι προσπάθειες πρέπει να επικεντρωθούν στην ανάπτυξη εγκάρσιων δεξιοτήτων [...] ιδίως επιχειρηματικών δεξιοτήτων». Ωστόσο, θεωρεί ότι το πρώτο βήμα θα πρέπει να είναι η απόκτηση στοιχειωδών ή βασικών δεξιοτήτων από όλους. Συμφωνεί, επίσης, ότι η εκμάθηση ξένων γλωσσών θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης προσοχής. Είναι γεγονός ότι ένας νέος που έχει αποκτήσει καλές βασικές και εγκάρσιες δεξιότητες (δηλαδή, μπορεί να εργάζεται σε ομάδα, κατέχει διάφορες γλώσσες, χειρίζεται τα εργαλεία της πληροφορικής, είναι σε θέση να διαμορφώσει άποψη και να την εκφράσει, να συμμετάσχει στη λήψη αποφάσεων κλπ.) θα αντιμετωπίσει, ενδεχομένως, λιγότερες δυσκολίες για να ενταχθεί στην αγορά εργασίας και να επιτύχει στον κόσμο των επιχειρήσεων.

| 4.1.2 | Οι «επιχειρηματικές δεξιότητες» είναι αναμφίβολα σημαντικές για την απασχόληση, εφόσον δεν στοχεύουν αποκλειστικά στη δημιουργία επιχειρήσεων. Χωρίς επιχειρηματικό πνεύμα λίγα πράγματα μπορεί κανείς να επιτύχει στη ζωή του, ιδίως σε δύσκολες εποχές όπως η σημερινή. Η ένταξη, συνεπώς, των εν λόγω δεξιοτήτων στις εκπαιδευτικές πολιτικές και στα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι ευπρόσδεκτη. |
| --- | --- |

4.1.2

Οι «επιχειρηματικές δεξιότητες» είναι αναμφίβολα σημαντικές για την απασχόληση, εφόσον δεν στοχεύουν αποκλειστικά στη δημιουργία επιχειρήσεων. Χωρίς επιχειρηματικό πνεύμα λίγα πράγματα μπορεί κανείς να επιτύχει στη ζωή του, ιδίως σε δύσκολες εποχές όπως η σημερινή. Η ένταξη, συνεπώς, των εν λόγω δεξιοτήτων στις εκπαιδευτικές πολιτικές και στα εκπαιδευτικά προγράμματα είναι ευπρόσδεκτη.

| 4.1.3 | Για την ανάπτυξη επιχειρηματικού πνεύματος, εκτός από το πρόγραμμα σπουδών, σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η μαθητεία σε επιχειρήσεις ή σε οργανώσεις, καθώς και η προώθηση της συμμετοχής των επιχειρήσεων και των οργανώσεων σε πρωτοβουλίες που διοργανώνονται από τα σχολεία. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκρινίσουν περαιτέρω την έννοια της «ισότιμης πρόσβασης στην ποιοτική εκπαίδευση και σε προγράμματα προετοιμασίας για την πραγματικότητα του εργασιακού περιβάλλοντος» και να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό σύνολο δεικτών για τη σύγκρισή τους σε διάφορα επίπεδα και για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας πολιτών. |
| --- | --- |

4.1.3

Για την ανάπτυξη επιχειρηματικού πνεύματος, εκτός από το πρόγραμμα σπουδών, σημαντικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει η μαθητεία σε επιχειρήσεις ή σε οργανώσεις, καθώς και η προώθηση της συμμετοχής των επιχειρήσεων και των οργανώσεων σε πρωτοβουλίες που διοργανώνονται από τα σχολεία. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκρινίσουν περαιτέρω την έννοια της «ισότιμης πρόσβασης στην ποιοτική εκπαίδευση και σε προγράμματα προετοιμασίας για την πραγματικότητα του εργασιακού περιβάλλοντος» και να δημιουργήσουν ένα συνεκτικό σύνολο δεικτών για τη σύγκρισή τους σε διάφορα επίπεδα και για την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων, με τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας πολιτών.

| 4.1.4 | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το επιχειρηματικό πνεύμα θα μπορέσει να αναπτυχθεί στο έπακρον μόνο εφόσον συνδυαστεί με ομαδικό πνεύμα και πνεύμα συνεργασίας, και ότι η εκπαίδευση θα πρέπει να συμβάλλει ώστε τα παιδιά και οι νέοι να αναπτύσσουν το πνεύμα αυτό. |
| --- | --- |

4.1.4

Ωστόσο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι το επιχειρηματικό πνεύμα θα μπορέσει να αναπτυχθεί στο έπακρον μόνο εφόσον συνδυαστεί με ομαδικό πνεύμα και πνεύμα συνεργασίας, και ότι η εκπαίδευση θα πρέπει να συμβάλλει ώστε τα παιδιά και οι νέοι να αναπτύσσουν το πνεύμα αυτό.

| 4.1.5 | Η διδασκαλία των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM (10)) θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί προτεραιότητα της εκπαίδευσης, καθώς οι κλάδοι αυτοί παραμένουν στο επίκεντρο της προσοχής της σημερινής κοινωνίας, η οποία κυριαρχείται από τις νέες τεχνολογίες και την τεχνολογική ανάπτυξη, αλλά και επειδή η ζήτηση για ιδιαίτερα ειδικευμένους επιστήμονες θα συνεχίσει να αυξάνεται (11). Η διδασκαλία των μαθημάτων των εν λόγω κλάδων, ωστόσο, θα πρέπει να γίνεται με φιλικό, δημιουργικό, και συνεπώς, ελκυστικότερο τρόπο, που θα διευκολύνει την επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ των δύο φύλων (12). |
| --- | --- |

4.1.5

Η διδασκαλία των θετικών επιστημών, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM (10)) θα πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί προτεραιότητα της εκπαίδευσης, καθώς οι κλάδοι αυτοί παραμένουν στο επίκεντρο της προσοχής της σημερινής κοινωνίας, η οποία κυριαρχείται από τις νέες τεχνολογίες και την τεχνολογική ανάπτυξη, αλλά και επειδή η ζήτηση για ιδιαίτερα ειδικευμένους επιστήμονες θα συνεχίσει να αυξάνεται (11). Η διδασκαλία των μαθημάτων των εν λόγω κλάδων, ωστόσο, θα πρέπει να γίνεται με φιλικό, δημιουργικό, και συνεπώς, ελκυστικότερο τρόπο, που θα διευκολύνει την επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ των δύο φύλων (12).

| 4.1.6 | Στο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν γίνεται αναφορά στις συνέπειες της κρίσης και των πολιτικών δημοσιονομικής προσαρμογής στο πεδίο των θετικών επιστημών, της έρευνας και των παραγόντων της (ερευνητές, ακαδημαϊκούς, πανεπιστήμια), όπως δεν γίνεται αναφορά και στη διαρροή εγκεφάλων που παρατηρείται την περίοδο αυτή σε διάφορες χώρες της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ, σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της (13) έχει τονίσει τη σημασία της προώθησης της πλήρους υλοποίησης του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, υπογραμμίζοντας ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των ερευνητών, της επιστημονικής γνώσης και της τεχνολογίας θα πρέπει να είναι η «πέμπτη ελευθερία» της εσωτερικής αγοράς. |
| --- | --- |

4.1.6

Στο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν γίνεται αναφορά στις συνέπειες της κρίσης και των πολιτικών δημοσιονομικής προσαρμογής στο πεδίο των θετικών επιστημών, της έρευνας και των παραγόντων της (ερευνητές, ακαδημαϊκούς, πανεπιστήμια), όπως δεν γίνεται αναφορά και στη διαρροή εγκεφάλων που παρατηρείται την περίοδο αυτή σε διάφορες χώρες της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ, σε διάφορες γνωμοδοτήσεις της (13) έχει τονίσει τη σημασία της προώθησης της πλήρους υλοποίησης του Ευρωπαϊκού Χώρου Έρευνας, υπογραμμίζοντας ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των ερευνητών, της επιστημονικής γνώσης και της τεχνολογίας θα πρέπει να είναι η «πέμπτη ελευθερία» της εσωτερικής αγοράς.

4.2   Επαγγελματικές δεξιότητες

| 4.2.1 | Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την ανησυχία που εκφράζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αναντιστοιχία μεταξύ της εκπαίδευσης και της αγοράς εργασίας. Είναι σαφές ότι η αποσύνδεση του εκάστοτε εκπαιδευτικού συστήματος από την αγορά εργασίας, ενδέχεται να οδηγήσει σε ανεπάρκεια δεξιοτήτων και, ακόμη χειρότερα, στην ανεργία (14). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στην επανεξέταση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης και στην καλύτερη κατανόηση των δεσμών τους με την αγορά εργασίας, έτσι ώστε οι πρώτες να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Υπογραμμίζει δε τη σημασία της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων και της οργανωμένης κοινωνίας πολιτών στην παροχή επαγγελματικής κατάρτισης που να συνδέεται με την αγορά εργασίας (15). |
| --- | --- |

4.2.1

Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την ανησυχία που εκφράζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αναντιστοιχία μεταξύ της εκπαίδευσης και της αγοράς εργασίας. Είναι σαφές ότι η αποσύνδεση του εκάστοτε εκπαιδευτικού συστήματος από την αγορά εργασίας, ενδέχεται να οδηγήσει σε ανεπάρκεια δεξιοτήτων και, ακόμη χειρότερα, στην ανεργία (14). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στην επανεξέταση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης και στην καλύτερη κατανόηση των δεσμών τους με την αγορά εργασίας, έτσι ώστε οι πρώτες να ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς. Υπογραμμίζει δε τη σημασία της συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων και της οργανωμένης κοινωνίας πολιτών στην παροχή επαγγελματικής κατάρτισης που να συνδέεται με την αγορά εργασίας (15).

| 4.2.2 | Η κατάρτιση και η πιστοποίηση των δεξιοτήτων στις ΤΠΕ είναι πολύ σημαντικές για την αγορά εργασίας. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να γίνουν επενδύσεις στα κατάλληλα προγράμματα που θα διασφαλίζουν την απόκτηση αυτών των δεξιοτήτων, σε επίπεδο επαγγελματικής κατάρτισης και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ιδίως υπέρ των νέων γυναικών. Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πρόταση για την καθιέρωση ευρωπαϊκού σήματος ποιότητας για τη βιομηχανία, την εκπαίδευση και την πιστοποίηση στον τομέα των ΤΠΕ. |
| --- | --- |

4.2.2

Η κατάρτιση και η πιστοποίηση των δεξιοτήτων στις ΤΠΕ είναι πολύ σημαντικές για την αγορά εργασίας. Είναι, συνεπώς, απαραίτητο να γίνουν επενδύσεις στα κατάλληλα προγράμματα που θα διασφαλίζουν την απόκτηση αυτών των δεξιοτήτων, σε επίπεδο επαγγελματικής κατάρτισης και τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και ιδίως υπέρ των νέων γυναικών. Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πρόταση για την καθιέρωση ευρωπαϊκού σήματος ποιότητας για τη βιομηχανία, την εκπαίδευση και την πιστοποίηση στον τομέα των ΤΠΕ.

| 4.2.3 | Η ΕΟΚΕ επαναβεβαιώνει το δικαίωμα όλων των ανθρώπων να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να ενταχθούν πλήρως στην επαγγελματική και την κοινωνική ζωή. Το δικαίωμα στην επαγγελματική κατάρτιση δεν θα πρέπει να αναγνωρίζεται μόνο στους νέους που πρόκειται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας, αλλά και σε όλους τους εργαζόμενους, έτσι ώστε να μπορούν να ανανεώνουν τις γνώσεις τους και να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις που δημιουργούν οι συνεχείς αλλαγές. Η απασχολησιμότητα δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τους νέους. |
| --- | --- |

4.2.3

Η ΕΟΚΕ επαναβεβαιώνει το δικαίωμα όλων των ανθρώπων να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες που θα τους επιτρέψουν να ενταχθούν πλήρως στην επαγγελματική και την κοινωνική ζωή. Το δικαίωμα στην επαγγελματική κατάρτιση δεν θα πρέπει να αναγνωρίζεται μόνο στους νέους που πρόκειται να ενταχθούν στην αγορά εργασίας, αλλά και σε όλους τους εργαζόμενους, έτσι ώστε να μπορούν να ανανεώνουν τις γνώσεις τους και να ανταποκρίνονται στις προκλήσεις που δημιουργούν οι συνεχείς αλλαγές. Η απασχολησιμότητα δεν είναι κάτι που αφορά μόνο τους νέους.

| 4.2.4 | Η μαθητεία στον χώρο εργασίας και ιδίως τα διττά εκπαιδευτικά συστήματα που συνδυάζουν την εκπαίδευση στην τάξη παράλληλα με πρακτική εμπειρία στο χώρο εργασίας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο και να επιφέρουν τις αναγκαίες αλλαγές για τη δημιουργία απασχόλησης (16). Θα πρέπει, ωστόσο, να αποτελούν μέρος του εκπαιδευτικού συστήματος, γεγονός που συνεπάγεται ότι θα πρέπει να διασαφηνιστεί ο ρόλος των διαφόρων φορέων. Η ευαισθητοποίηση των σχολείων και των επιχειρήσεων σχετικά με αυτό το είδος μάθησης είναι ζωτικής σημασίας (17). |
| --- | --- |

4.2.4

Η μαθητεία στον χώρο εργασίας και ιδίως τα διττά εκπαιδευτικά συστήματα που συνδυάζουν την εκπαίδευση στην τάξη παράλληλα με πρακτική εμπειρία στο χώρο εργασίας μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο και να επιφέρουν τις αναγκαίες αλλαγές για τη δημιουργία απασχόλησης (16). Θα πρέπει, ωστόσο, να αποτελούν μέρος του εκπαιδευτικού συστήματος, γεγονός που συνεπάγεται ότι θα πρέπει να διασαφηνιστεί ο ρόλος των διαφόρων φορέων. Η ευαισθητοποίηση των σχολείων και των επιχειρήσεων σχετικά με αυτό το είδος μάθησης είναι ζωτικής σημασίας (17).

4.3   Ενθάρρυνση της ανοικτής και ευέλικτης μάθησης

| 4.3.1 | Η επίγνωση ότι η κατάσταση εξελίσσεται με ρυθμούς ταχύτερους παρά ποτέ (μετάβαση από μια βιομηχανική κοινωνία σε μια κοινωνία της γνώσης και έπειτα σε μια κοινωνία που λειτουργεί συνδεδεμένη σε δίκτυο) απαιτεί μια πιο δημιουργική και πρωτοποριακή προσέγγιση που να συνδέει διαφορετικούς τομείς και δραστηριότητες της ζωής ενός ανθρώπου, να αναγνωρίζει και να εκτιμά τους στόχους που επιτυγχάνονται και να δημιουργεί δεσμούς μεταξύ του πολιτισμού, της γενικής και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της αγοράς εργασίας, με έμφαση στη συμπληρωματικότητα ανάμεσα στη μη τυπική και την τυπική μάθηση, καθώς και στην προώθηση των ίσων ευκαιριών. |
| --- | --- |

4.3.1

Η επίγνωση ότι η κατάσταση εξελίσσεται με ρυθμούς ταχύτερους παρά ποτέ (μετάβαση από μια βιομηχανική κοινωνία σε μια κοινωνία της γνώσης και έπειτα σε μια κοινωνία που λειτουργεί συνδεδεμένη σε δίκτυο) απαιτεί μια πιο δημιουργική και πρωτοποριακή προσέγγιση που να συνδέει διαφορετικούς τομείς και δραστηριότητες της ζωής ενός ανθρώπου, να αναγνωρίζει και να εκτιμά τους στόχους που επιτυγχάνονται και να δημιουργεί δεσμούς μεταξύ του πολιτισμού, της γενικής και της επαγγελματικής εκπαίδευσης και της αγοράς εργασίας, με έμφαση στη συμπληρωματικότητα ανάμεσα στη μη τυπική και την τυπική μάθηση, καθώς και στην προώθηση των ίσων ευκαιριών.

| 4.3.2 | Η προαγωγή της μαθητείας έχει νόημα μόνο εφόσον παρέχονται στους πολίτες οι κατάλληλες προϋποθέσεις και εφόσον το εγχείρημα αυτό δεν εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από την ατομική προσπάθεια που μπορεί και οφείλει να καταβάλει ο καθένας. Σε αντίθετη περίπτωση, οι ήδη υποβαθμισμένοι και περιθωριοποιημένοι κλάδοι θα παραμείνουν συνολικά στο περιθώριο. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ολοένα και εντονότερη ανησυχία της σχετικά με το γεγονός ότι η συμμετοχή ενηλίκων σε εκπαιδευτικά προγράμματα είναι πολύ μικρή. Η συμμετοχή των ενηλίκων πολιτών της ΕΕ στη διά βίου μάθηση, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 8,9 %, ενώ σε 7 κράτη μέλη φτάνει μόλις το 5 %. |
| --- | --- |

4.3.2

Η προαγωγή της μαθητείας έχει νόημα μόνο εφόσον παρέχονται στους πολίτες οι κατάλληλες προϋποθέσεις και εφόσον το εγχείρημα αυτό δεν εξαρτάται αποκλειστικά και μόνο από την ατομική προσπάθεια που μπορεί και οφείλει να καταβάλει ο καθένας. Σε αντίθετη περίπτωση, οι ήδη υποβαθμισμένοι και περιθωριοποιημένοι κλάδοι θα παραμείνουν συνολικά στο περιθώριο. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ολοένα και εντονότερη ανησυχία της σχετικά με το γεγονός ότι η συμμετοχή ενηλίκων σε εκπαιδευτικά προγράμματα είναι πολύ μικρή. Η συμμετοχή των ενηλίκων πολιτών της ΕΕ στη διά βίου μάθηση, σύμφωνα με στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανέρχεται κατά μέσο όρο στο 8,9 %, ενώ σε 7 κράτη μέλη φτάνει μόλις το 5 %.

| 4.3.3 | Είναι απαραίτητο να βελτιωθούν οι, κατά το παρόν τυπολατρικές, διαδικασίες αναγνώρισης των προσόντων που αποκτώνται εκτός του σχολείου (μη τυπική εκπαίδευση). Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι οι αποφάσεις θα πρέπει να αποτελούν προϊόν διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους κοινωνικούς εταίρους και άλλες οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών, ενώ το κράτος θα πρέπει να εγγυάται την ποιότητα αυτής της αναγνώρισης. Οι εν λόγω διαδικασίες μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην ανάδειξη των πλεονεκτημάτων της μη τυπικής εκπαίδευσης, ιδίως ενώπιον των κοινωνικών εταίρων. Θα πρέπει δε να παρασχεθεί όσο το δυνατόν ευρύτερη και κατανοητή πληροφόρηση σχετικά με τους τρόπους αναγνώρισης και αξιοποίησης των δεξιοτήτων. |
| --- | --- |

4.3.3

Είναι απαραίτητο να βελτιωθούν οι, κατά το παρόν τυπολατρικές, διαδικασίες αναγνώρισης των προσόντων που αποκτώνται εκτός του σχολείου (μη τυπική εκπαίδευση). Αξίζει, ωστόσο, να σημειωθεί ότι οι αποφάσεις θα πρέπει να αποτελούν προϊόν διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους κοινωνικούς εταίρους και άλλες οργανώσεις της κοινωνίας πολιτών, ενώ το κράτος θα πρέπει να εγγυάται την ποιότητα αυτής της αναγνώρισης. Οι εν λόγω διαδικασίες μπορούν να συμβάλουν αποτελεσματικά στην ανάδειξη των πλεονεκτημάτων της μη τυπικής εκπαίδευσης, ιδίως ενώπιον των κοινωνικών εταίρων. Θα πρέπει δε να παρασχεθεί όσο το δυνατόν ευρύτερη και κατανοητή πληροφόρηση σχετικά με τους τρόπους αναγνώρισης και αξιοποίησης των δεξιοτήτων.

| 4.3.4 | Σε μια εποχή με υψηλούς δείκτες ανεργίας, κυρίως μεταξύ των νέων, η ανάγκη επανεξέτασης της απόκτησης δεξιοτήτων, κατά τρόπο πιο ανοικτό και ευέλικτο, αποτελεί βασική πρόκληση για την Ευρώπη, τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Για να ανταποκριθούν σε αυτές τις προκλήσεις, τα κράτη μέλη θα πρέπει μεταξύ άλλων:






  α) | να εγγυηθούν τις απαραίτητες συνθήκες για διαρκή μάθηση για όλους, με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων και την πρόσβαση σε πιο εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, επιτυγχάνοντας έτσι τον στόχο «ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς» της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»· |
| --- | --- | --- |

4.3.4

Σε μια εποχή με υψηλούς δείκτες ανεργίας, κυρίως μεταξύ των νέων, η ανάγκη επανεξέτασης της απόκτησης δεξιοτήτων, κατά τρόπο πιο ανοικτό και ευέλικτο, αποτελεί βασική πρόκληση για την Ευρώπη, τόσο μεσοπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα. Για να ανταποκριθούν σε αυτές τις προκλήσεις, τα κράτη μέλη θα πρέπει μεταξύ άλλων:

α)

να εγγυηθούν τις απαραίτητες συνθήκες για διαρκή μάθηση για όλους, με στόχο την ενίσχυση των δεξιοτήτων και την πρόσβαση σε πιο εξειδικευμένες θέσεις εργασίας, επιτυγχάνοντας έτσι τον στόχο «ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς» της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»·

| β) | να εξασφαλίσουν στους νέους τη δυνατότητα συνδρομής από ειδικούς στον επαγγελματικό προσανατολισμό· |
| --- | --- |

β)

να εξασφαλίσουν στους νέους τη δυνατότητα συνδρομής από ειδικούς στον επαγγελματικό προσανατολισμό·

| γ) | να βελτιώσουν, μέσα από συγκεκριμένες καινοτόμες και δημιουργικές πρωτοβουλίες που θα βασίζονται στον κοινωνικό διάλογο, την επαγγελματική κατάρτιση (τελειοποίηση δεξιοτήτων και επαγγελματικός αναπροσανατολισμός) των ατόμων που βρίσκονται στην αγορά εργασίας ή θέλουν να εισέλθουν σε αυτήν αλλά δεν διαθέτουν επαρκή τυπικά και μη τυπικά προσόντα. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ηλικία, την εμπειρία και τις γνώσεις των εκάστοτε εργαζομένων· |
| --- | --- |

γ)

να βελτιώσουν, μέσα από συγκεκριμένες καινοτόμες και δημιουργικές πρωτοβουλίες που θα βασίζονται στον κοινωνικό διάλογο, την επαγγελματική κατάρτιση (τελειοποίηση δεξιοτήτων και επαγγελματικός αναπροσανατολισμός) των ατόμων που βρίσκονται στην αγορά εργασίας ή θέλουν να εισέλθουν σε αυτήν αλλά δεν διαθέτουν επαρκή τυπικά και μη τυπικά προσόντα. Οι πρωτοβουλίες αυτές θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ηλικία, την εμπειρία και τις γνώσεις των εκάστοτε εργαζομένων·

| δ) | να αναγνωρίσουν το δικαίωμα σε μια πιστοποιημένη ποιοτική επαγγελματική κατάρτιση, καθορίζοντας έναν ετήσιο αριθμό ωρών επαγγελματικής κατάρτισης για όλους τους εργαζομένους, ανεξάρτητα από το επίπεδο της εξειδίκευσής τους ή το είδος της σύμβασής τους· |
| --- | --- |

δ)

να αναγνωρίσουν το δικαίωμα σε μια πιστοποιημένη ποιοτική επαγγελματική κατάρτιση, καθορίζοντας έναν ετήσιο αριθμό ωρών επαγγελματικής κατάρτισης για όλους τους εργαζομένους, ανεξάρτητα από το επίπεδο της εξειδίκευσής τους ή το είδος της σύμβασής τους·

| ε) | να προωθήσουν την κατάρτιση προγραμμάτων ανάπτυξης δεξιοτήτων εντός των επιχειρήσεων, μέσα από τη συνεργασία μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες που επικρατούν στις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες, εκπληρώνοντας έτσι τους όρους των συμφωνιών που έχουν συναφθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο· |
| --- | --- |

ε)

να προωθήσουν την κατάρτιση προγραμμάτων ανάπτυξης δεξιοτήτων εντός των επιχειρήσεων, μέσα από τη συνεργασία μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες που επικρατούν στις επιχειρήσεις, και ιδιαίτερα στις μικρομεσαίες, εκπληρώνοντας έτσι τους όρους των συμφωνιών που έχουν συναφθεί μεταξύ των κοινωνικών εταίρων σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

| στ) | να στηρίξουν πρωτοβουλίες που έχουν ως στόχο την ανάδειξη των δεξιοτήτων που αποκτώνται εκτός του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος, να προωθήσουν την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης και να εξασφαλίσουν ή να ενισχύσουν την ποιότητα της εν λόγω μάθησης. |
| --- | --- |

στ)

να στηρίξουν πρωτοβουλίες που έχουν ως στόχο την ανάδειξη των δεξιοτήτων που αποκτώνται εκτός του επίσημου εκπαιδευτικού συστήματος, να προωθήσουν την αναγνώριση της μη τυπικής μάθησης και να εξασφαλίσουν ή να ενισχύσουν την ποιότητα της εν λόγω μάθησης.

| 4.3.5 | Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δημιουργήσει έναν ευρωπαϊκό χώρο δεξιοτήτων και προσόντων για την επίτευξη της σύγκλισης και της διαφάνειας ως προς την αναγνώριση των δεξιοτήτων και των επαγγελματικών προσόντων εντός της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.3.5

Η ΕΟΚΕ στηρίζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να δημιουργήσει έναν ευρωπαϊκό χώρο δεξιοτήτων και προσόντων για την επίτευξη της σύγκλισης και της διαφάνειας ως προς την αναγνώριση των δεξιοτήτων και των επαγγελματικών προσόντων εντός της ΕΕ.

4.4   Στήριξη των καθηγητών και εκπαιδευτικών της Ευρώπης

| 4.4.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ανακοίνωση και αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο των καθηγητών και των εκπαιδευτικών στη βελτίωση της μάθησης και στην ενθάρρυνση των παιδιών και των νέων να αποκτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες που θα τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Ως εκ τούτου, η έμφαση στην κατάρτιση και την πρόσληψη ικανών καθηγητών και εκπαιδευτικών θεωρείται μια αναγκαία και θετική στρατηγική. |
| --- | --- |

4.4.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ανακοίνωση και αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο των καθηγητών και των εκπαιδευτικών στη βελτίωση της μάθησης και στην ενθάρρυνση των παιδιών και των νέων να αποκτήσουν τις απαραίτητες δεξιότητες που θα τους βοηθήσουν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της παγκοσμιοποίησης. Ως εκ τούτου, η έμφαση στην κατάρτιση και την πρόσληψη ικανών καθηγητών και εκπαιδευτικών θεωρείται μια αναγκαία και θετική στρατηγική.

| 4.4.2 | Ωστόσο, παρά τον σημαντικό ρόλο των καθηγητών και εκπαιδευτικών στη βελτίωση της μάθησης, η διδασκαλία δεν είναι ο μόνος παράγοντας που την καθορίζει, καθώς δεν θα πρέπει να υποτιμούμε το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιείται. |
| --- | --- |

4.4.2

Ωστόσο, παρά τον σημαντικό ρόλο των καθηγητών και εκπαιδευτικών στη βελτίωση της μάθησης, η διδασκαλία δεν είναι ο μόνος παράγοντας που την καθορίζει, καθώς δεν θα πρέπει να υποτιμούμε το κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο μέσα στο οποίο πραγματοποιείται.

| 4.4.3 | Εν μέσω ριζικών οικονομικών, κοινωνικών και τεχνολογικών μεταβολών, το επάγγελμα του εκπαιδευτικού θα πρέπει να θεωρείται ως βασικό συστατικό για την προώθηση εκπαίδευσης υψηλής ποιότητας, ικανής να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εποχής μας. Είναι, συνεπώς, ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του εν λόγω στόχου η βελτίωση της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής κατάρτισης των εκπαιδευτικών και η παροχή κατάλληλων αμοιβών και δυνατοτήτων σταδιοδρομίας, ώστε να γίνει πιο ελκυστικό το επάγγελμα αυτό στους νέους. Συν τοις άλλοις, είναι πολύ σημαντική η πιο ισόρροπη παρουσία των δύο φύλων στις προσλήψεις εκπαιδευτικών. |
| --- | --- |

4.4.3

Εν μέσω ριζικών οικονομικών, κοινωνικών και τεχνολογικών μεταβολών, το επάγγελμα του εκπαιδευτικού θα πρέπει να θεωρείται ως βασικό συστατικό για την προώθηση εκπαίδευσης υψηλής ποιότητας, ικανής να ανταποκριθεί στις ανάγκες της εποχής μας. Είναι, συνεπώς, ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του εν λόγω στόχου η βελτίωση της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής κατάρτισης των εκπαιδευτικών και η παροχή κατάλληλων αμοιβών και δυνατοτήτων σταδιοδρομίας, ώστε να γίνει πιο ελκυστικό το επάγγελμα αυτό στους νέους. Συν τοις άλλοις, είναι πολύ σημαντική η πιο ισόρροπη παρουσία των δύο φύλων στις προσλήψεις εκπαιδευτικών.

| 4.4.4 | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι κατά την πρόσληψη των εκπαιδευτικών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η διάσταση της ποικιλομορφίας, ιδίως από άποψη εθνοτικής προέλευσης, πολιτιστικής παράδοσης, θρησκείας, ηλικίας κλπ. Στο πλαίσιο δε της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων και της μετανάστευσης, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενισχυθούν οι γλωσσικές γνώσεις και οι ικανότητες διαπολιτισμικής επικοινωνίας, τόσο των παιδιών και των νέων όσο και του εκπαιδευτικού σώματος, προκειμένου να βελτιωθεί η συνεργασία ακόμη και σε περιπτώσεις διαφορετικών μητρικών γλωσσών. Οι καθηγητές πρέπει να λάβουν την κατάλληλη κατάρτιση ώστε να είναι σε θέση να εργάζονται με μαθητές που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο ή βρίσκονται σε κατάσταση ένδειας, ζουν σε περιοχές υψηλού κοινωνικού κινδύνου ή απειλούνται με αποκλεισμό. Επομένως, χρειάζονται καθηγητές ικανοί να προσαρμοστούν σε ένα πολυπολιτισμικό και πολύπλευρο περιβάλλον μάθησης (18). |
| --- | --- |

4.4.4

Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι κατά την πρόσληψη των εκπαιδευτικών θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η διάσταση της ποικιλομορφίας, ιδίως από άποψη εθνοτικής προέλευσης, πολιτιστικής παράδοσης, θρησκείας, ηλικίας κλπ. Στο πλαίσιο δε της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων και της μετανάστευσης, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να ενισχυθούν οι γλωσσικές γνώσεις και οι ικανότητες διαπολιτισμικής επικοινωνίας, τόσο των παιδιών και των νέων όσο και του εκπαιδευτικού σώματος, προκειμένου να βελτιωθεί η συνεργασία ακόμη και σε περιπτώσεις διαφορετικών μητρικών γλωσσών. Οι καθηγητές πρέπει να λάβουν την κατάλληλη κατάρτιση ώστε να είναι σε θέση να εργάζονται με μαθητές που κινδυνεύουν να εγκαταλείψουν πρόωρα το σχολείο ή βρίσκονται σε κατάσταση ένδειας, ζουν σε περιοχές υψηλού κοινωνικού κινδύνου ή απειλούνται με αποκλεισμό. Επομένως, χρειάζονται καθηγητές ικανοί να προσαρμοστούν σε ένα πολυπολιτισμικό και πολύπλευρο περιβάλλον μάθησης (18).

4.5   Η χρηματοδότηση της εκπαίδευσης

| 4.5.1 | Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να εστιάσει περισσότερο την προσοχή της στη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και στην έναρξη διαλόγου με τους ενδιαφερομένους σχετικά με τα οφέλη των επενδύσεων στην εκπαίδευση (19). Επίσης, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόθεση διερεύνησης, με τους κοινωνικούς εταίρους, των επιλογών για να αυξηθεί το επίπεδο της παροχής ποιοτικής κατάρτισης στον χώρο εργασίας. |
| --- | --- |

4.5.1

Η ΕΟΚΕ χαιρετίζει τη δέσμευση της Επιτροπής να εστιάσει περισσότερο την προσοχή της στη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και στην έναρξη διαλόγου με τους ενδιαφερομένους σχετικά με τα οφέλη των επενδύσεων στην εκπαίδευση (19). Επίσης, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόθεση διερεύνησης, με τους κοινωνικούς εταίρους, των επιλογών για να αυξηθεί το επίπεδο της παροχής ποιοτικής κατάρτισης στον χώρο εργασίας.

| 4.5.2 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ θετική την προαγωγή του δημόσιου διαλόγου στα κράτη μέλη, σχετικά με τους μηχανισμούς βιώσιμης χρηματοδότησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Εντούτοις, σε πολλά κράτη μέλη οι σχετικές δαπάνες σημειώνουν φθίνουσα πορεία (20). Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της ευρείας και συνεχούς συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων και των λοιπών οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών στην όλη διαδικασία. Συν τοις άλλοις, επικροτεί τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στη συγχρηματοδότηση της εκπαίδευσης —ιδίως δε της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης— ταυτόχρονα όμως συνιστά την καθιέρωση σαφών κριτηρίων σχετικά με τις αρμοδιότητες που μοιράζονται εν προκειμένω οι διάφοροι τομείς (δημόσιος, ιδιωτικός και άλλοι). Αυτό, ωστόσο, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να απαλλάξει το κράτος από τις ευθύνες του, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, σχετικά με την εξασφάλιση κατάλληλης χρηματοδότησης και ποιοτικής εκπαίδευσης για όλους (21). |
| --- | --- |

4.5.2

Η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ θετική την προαγωγή του δημόσιου διαλόγου στα κράτη μέλη, σχετικά με τους μηχανισμούς βιώσιμης χρηματοδότησης της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Εντούτοις, σε πολλά κράτη μέλη οι σχετικές δαπάνες σημειώνουν φθίνουσα πορεία (20). Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της ευρείας και συνεχούς συμμετοχής των κοινωνικών εταίρων και των λοιπών οργανώσεων της κοινωνίας πολιτών στην όλη διαδικασία. Συν τοις άλλοις, επικροτεί τις προσπάθειες που καταβάλλονται για τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα στη συγχρηματοδότηση της εκπαίδευσης —ιδίως δε της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης— ταυτόχρονα όμως συνιστά την καθιέρωση σαφών κριτηρίων σχετικά με τις αρμοδιότητες που μοιράζονται εν προκειμένω οι διάφοροι τομείς (δημόσιος, ιδιωτικός και άλλοι). Αυτό, ωστόσο, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να απαλλάξει το κράτος από τις ευθύνες του, τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο, σχετικά με την εξασφάλιση κατάλληλης χρηματοδότησης και ποιοτικής εκπαίδευσης για όλους (21).

| 4.5.3 | Η ΕΟΚΕ τονίζει και πάλι την πεποίθησή της για τη σημασία της κινητικότητας των νέων μέσω προγραμμάτων όπως τα Erasmus, Erasmus Mundus και «Νεολαία εν δράσει», η συμβολή των οποίων στην προσωπική ανάπτυξη των νέων και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και προσόντων αναγνωρίζεται από όλους. Συνεπώς, θα πρέπει να ενισχυθεί η χρηματοδότηση αυτών των προγραμμάτων μέσω του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και να βελτιωθεί η διαδικασία επιλογής των συμμετεχόντων, ώστε να παρέχονται ίσες, δίκαιες και πραγματικές ευκαιρίες σε όλους, με προγράμματα που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή ορισμένων ειδικών ομάδων κινδύνου σε αυτές τις πρωτοβουλίες και λύσεις για την επίλυση των προβλημάτων που σχετίζονται με τα οικονομικά μέσα και με τα τυπικά προσόντα, στα οποία προσκρούουν πολλοί σπουδαστές και νέοι. |
| --- | --- |

4.5.3

Η ΕΟΚΕ τονίζει και πάλι την πεποίθησή της για τη σημασία της κινητικότητας των νέων μέσω προγραμμάτων όπως τα Erasmus, Erasmus Mundus και «Νεολαία εν δράσει», η συμβολή των οποίων στην προσωπική ανάπτυξη των νέων και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων και προσόντων αναγνωρίζεται από όλους. Συνεπώς, θα πρέπει να ενισχυθεί η χρηματοδότηση αυτών των προγραμμάτων μέσω του νέου πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου και να βελτιωθεί η διαδικασία επιλογής των συμμετεχόντων, ώστε να παρέχονται ίσες, δίκαιες και πραγματικές ευκαιρίες σε όλους, με προγράμματα που ενθαρρύνουν τη συμμετοχή ορισμένων ειδικών ομάδων κινδύνου σε αυτές τις πρωτοβουλίες και λύσεις για την επίλυση των προβλημάτων που σχετίζονται με τα οικονομικά μέσα και με τα τυπικά προσόντα, στα οποία προσκρούουν πολλοί σπουδαστές και νέοι.

4.6   Εταιρικές Σχέσεις

| 4.6.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ως προς τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας με τους διάφορους φορείς και κοινωνικές ομάδες στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Οι οργανώσεις επιτρέπουν την εποικοδομητική ανταλλαγή εμπειριών και δίνουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία όλοι όσοι μπορούν να προσφέρουν και/ή να αναβαθμίσουν συγκεκριμένες δεξιότητες, ιδίως δε εκείνες που αναζητά η αγορά εργασίας. |
| --- | --- |

4.6.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ως προς τη σημασία της ενίσχυσης της συνεργασίας με τους διάφορους φορείς και κοινωνικές ομάδες στον τομέα της εκπαίδευσης και της κατάρτισης. Οι οργανώσεις επιτρέπουν την εποικοδομητική ανταλλαγή εμπειριών και δίνουν την ευκαιρία να συμμετάσχουν στην εκπαιδευτική διαδικασία όλοι όσοι μπορούν να προσφέρουν και/ή να αναβαθμίσουν συγκεκριμένες δεξιότητες, ιδίως δε εκείνες που αναζητά η αγορά εργασίας.

| 4.6.2 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής στα του σχολείου όλων των ενδιαφερόμενων (οργανώσεων νέων, οργανώσεων τοπικών κοινωνιών, σχολείων και εκπαιδευτικών, γονέων και κηδεμόνων, επιχειρήσεων και συνδικάτων, αυτοδιοικητικών αρχών, εθνικών δημόσιων αρχών κ.ά.), με σαφείς στόχους, με τακτικές αξιολογήσεις και με επαρκή μέσα που να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά τους. Η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι το πρόγραμμα «Erasmus για όλους» θα συμβάλει σημαντικά στη στήριξη, την ενίσχυση και την προώθηση των οργανώσεων που έχουν ως στόχο τη διασφάλιση της ποιοτικής εκπαίδευσης και των ίσων ευκαιριών. Η εκπαίδευση, ως ολιστική δραστηριότητα, απαιτεί ένα υψηλό επίπεδο επαγγελματικού προσανατολισμού σε συνδυασμό με υπηρεσίες παροχής επαγγελματικών συμβουλών. Είναι δε σκόπιμο να διαδοθούν οι ορθές πρακτικές πολλών σχολείων, τα οποία, μετά το σχολικό πρόγραμμα, μετατρέπονται σε κέντρα πολιτιστικών δραστηριοτήτων, συγκεντρώσεων και συνεχούς κατάρτισης που απευθύνονται σε διάφορες γενιές του πληθυσμού και σε διάφορες κοινωνικές ομάδες. |
| --- | --- |

4.6.2

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία της συμμετοχής στα του σχολείου όλων των ενδιαφερόμενων (οργανώσεων νέων, οργανώσεων τοπικών κοινωνιών, σχολείων και εκπαιδευτικών, γονέων και κηδεμόνων, επιχειρήσεων και συνδικάτων, αυτοδιοικητικών αρχών, εθνικών δημόσιων αρχών κ.ά.), με σαφείς στόχους, με τακτικές αξιολογήσεις και με επαρκή μέσα που να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητά τους. Η ΕΟΚΕ ελπίζει ότι το πρόγραμμα «Erasmus για όλους» θα συμβάλει σημαντικά στη στήριξη, την ενίσχυση και την προώθηση των οργανώσεων που έχουν ως στόχο τη διασφάλιση της ποιοτικής εκπαίδευσης και των ίσων ευκαιριών. Η εκπαίδευση, ως ολιστική δραστηριότητα, απαιτεί ένα υψηλό επίπεδο επαγγελματικού προσανατολισμού σε συνδυασμό με υπηρεσίες παροχής επαγγελματικών συμβουλών. Είναι δε σκόπιμο να διαδοθούν οι ορθές πρακτικές πολλών σχολείων, τα οποία, μετά το σχολικό πρόγραμμα, μετατρέπονται σε κέντρα πολιτιστικών δραστηριοτήτων, συγκεντρώσεων και συνεχούς κατάρτισης που απευθύνονται σε διάφορες γενιές του πληθυσμού και σε διάφορες κοινωνικές ομάδες.

| 4.6.3 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο των οργανώσεων των νέων στην ενίσχυση της συμμετοχής των νέων και τη συμβολή τους στην επίλυση των καίριων προβλημάτων που σήμερα τους πλήττουν. Μεταξύ αυτών των προβλημάτων ξεχωρίζει ασφαλώς η ανεργία των νέων, τα υψηλότατα επίπεδα της οποίας κρίνονται απολύτως απαράδεκτα. Η δημιουργία εταιρικών σχέσεων με τις οργανώσεις αυτές για την ενθάρρυνση της απόκτησης άτυπων δεξιοτήτων όπως οι οργανωτικές, οι επικοινωνιακές, οι ηγετικές ικανότητες, η ανάληψη πρωτοβουλιών, η εκμάθηση ξένων γλωσσών κ.λπ., μπορεί να αποτελέσει μια θετική στρατηγική, εφόσον εξασφαλιστούν και οι αναγκαίοι πόροι για τις δραστηριότητές τους (22). |
| --- | --- |

4.6.3

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο των οργανώσεων των νέων στην ενίσχυση της συμμετοχής των νέων και τη συμβολή τους στην επίλυση των καίριων προβλημάτων που σήμερα τους πλήττουν. Μεταξύ αυτών των προβλημάτων ξεχωρίζει ασφαλώς η ανεργία των νέων, τα υψηλότατα επίπεδα της οποίας κρίνονται απολύτως απαράδεκτα. Η δημιουργία εταιρικών σχέσεων με τις οργανώσεις αυτές για την ενθάρρυνση της απόκτησης άτυπων δεξιοτήτων όπως οι οργανωτικές, οι επικοινωνιακές, οι ηγετικές ικανότητες, η ανάληψη πρωτοβουλιών, η εκμάθηση ξένων γλωσσών κ.λπ., μπορεί να αποτελέσει μια θετική στρατηγική, εφόσον εξασφαλιστούν και οι αναγκαίοι πόροι για τις δραστηριότητές τους (22).

| 4.6.4 | Η ΕΟΚΕ στηρίζει την ιδέα να δημιουργηθούν στα κράτη μέλη προγράμματα εγγύησης για τους νέους, τα οποία θα χρηματοδοτούνται από ειδικό ταμείο και θα εντάσσονται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Θεωρεί, ωστόσο, ότι 6 δισεκατομμύρια ευρώ προφανώς δεν επαρκούν, λαμβάνοντας υπόψη ότι μέρος του εν λόγω ποσού προέρχεται ήδη από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο. |
| --- | --- |

4.6.4

Η ΕΟΚΕ στηρίζει την ιδέα να δημιουργηθούν στα κράτη μέλη προγράμματα εγγύησης για τους νέους, τα οποία θα χρηματοδοτούνται από ειδικό ταμείο και θα εντάσσονται στο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. Θεωρεί, ωστόσο, ότι 6 δισεκατομμύρια ευρώ προφανώς δεν επαρκούν, λαμβάνοντας υπόψη ότι μέρος του εν λόγω ποσού προέρχεται ήδη από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  COM(2012) 669 final.

1

(2)  ΕΕ C 161, 06.06.2013, σ. 67-72 / ΕΕ C 161, 06.05.2013, σ. 27-34 / ΕΕ C 11, 15.01.2013, σ. 8-15 / ΕΕ C 299, 04.10.2012, σ. 97 / ΕΕ C 191, 29.06.2012, σ. 103 / ΕΕ C 76, 14.03.2013, σ. 1 / ΕΕ C 181,21.06.2012, σ. 154 / ΕΕ C 143, 22.05.2012, σ. 94 / ΕΕ C 181, 21.06.2012, σ. 143 / ΕΕ C 68, 06.03.2012, σ. 11 / ΕΕ C 318, 29.10.2011, σ. 50 / ΕΕ C 68, 06.03.2012, σ. 1 / ΕΕ C 318, 29.10. 2011, σ. 142 / ΕΕ C 318, 29.10.2011, σ. 1 / ΕΕ C 132, 03.05. 2011, σ. 55 / ΕΕ C 21, 21.01.2011, σ. 66 / ΕΕ C 255, 22.09.2010, σ. 81 / ΕΕ C 318, 23.12.2009, σ. 113 / ΕΕ C 128, 18.05.2010, σ. 10 / ΕΕ C 224, 30.08.2008, σ. 100 / ΕΕ C 204, 09.08.2008, σ. 95 / ΕΕ C 151, 17.06.2008, σ. 45 / ΕΕ C 218, 11.09.2009, σ. 85 / ΕΕ C 151, 17.06.2008, σ. 41

2

(3)  Έρευνα στα σχολεία με τίτλο «ICT in Education» (Η ΤΠΕ στην εκπαίδευση (https://ec.europa.eu/digital-agenda/node/51275).

3

Η ΤΠΕ στην εκπαίδευση

(4)  Η έκθεση παρακολούθησης της πρωτοβουλίας «Εκπαίδευση για Όλους» (ΕΓΟ) της UNESCO για το 2012, πέραν του ότι καταγγέλλει την αδυναμία επίτευξης των στόχων της ΕΓΟ, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, προκειμένου να παρουσιαστούν θετικά αποτελέσματα στους πολίτες, τα εκπαιδευτικά συστήματα θα πρέπει να διαθέτουν επαρκείς και διαρκείς πόρους. Παράλληλα, σε πρόσφατες ανακοινώσεις του, ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι η δημόσια εκπαίδευση που εστιάζει στην ποιότητα και την ισότητα είναι η καλύτερη μέθοδος για να μπορέσουν οι κυβερνήσεις όχι μόνο να εξοικονομήσουν πόρους αλλά και ταυτόχρονα να τους επενδύσουν με αποτελεσματικό τρόπο. Ποιοτικό εκπαιδευτικό σύστημα, ωστόσο, σημαίνει διασφάλιση της συμμετοχής και των πλέον μειονεκτούντων κοινοτήτων και ατόμων. Συνέδριο της Education International (EI) και του ΟΟΣΑ (OECD) με τίτλο «Quality and dialogue key to public education», 4 Φεβρουαρίου του 2013.

4

(5)  Όλα τα αρκτικόλεξα αντιστοιχούν σε αγγλικές ονομασίες.

5

(6)  Δώδεκα διεθνείς εμπειρογνώμονες στον τομέα της εκπαίδευσης ξεκίνησαν στην έδρα της UNESCO (Παρίσι, 12-14 Φεβρουαρίου 2013) μια κριτική αναθεώρηση των πιο σημαντικών εκθέσεων που έχουν δημοσιευθεί από τον οργανισμό σχετικά με την εκπαίδευση στον εικοστό αιώνα —έκθεση Learning to be του Edgar Faure (1972) και έκθεση του Jacques Delors, Εκπαίδευση, ο θησαυρός που κρύβει μέσα της (1996)— εν όψει των πιο πρόσφατων και βαθύτερων κοινωνικών αλλαγών (www.unesco.org).

6

Learning to be

Εκπαίδευση, ο θησαυρός που κρύβει μέσα της

(7)  Οι όροι «απασχολησιμότητα» και «δημιουργία απασχόλησης» δεν είναι ταυτόσημοι και δεν εκφράζουν την ίδια έννοια. Η «δημιουργία απασχόλησης» εκφράζει ένα σύνθετο φαινόμενο, για το οποίο την ευθύνη έχει τόσο το κράτος όσο και οι εργοδότες και οι εργαζόμενοι, καθιστώντας αναγκαίο τον κοινωνικό διάλογο και τη διαπραγμάτευση, ενώ η «απασχολησιμότητα» φαίνεται να σχετίζεται σχεδόν αποκλειστικά με την ατομική ευθύνη όσων αναζητούν εργασία.

7

(8)  ΕΕ C 18 της 19.1.2011, σ. 18.

8

(9)  Το συμπόσιο, που πραγματοποιήθηκε από τις 14 έως τις 16 Νοεμβρίου του 2011, συνδιοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο της Ευρώπης, καθώς και ορισμένες οργανώσεις νέων, όπως το Ευρωπαϊκό Φόρουμ Νεολαίας, η German YiA ΝΑ Jugend für Europa και η SALTO training and cooperation RC.(http://youth-partnership-eu.coe.int/youth-partnership/documents/EKCYP/Youth_Policy/docs/Youth_Work/Policy/STATEMENT_Symposium_participants_160312.pdf).

9

(10)  Αρκτικόλεξο στα αγγλικά.

10

(11)  Σύμφωνα με το CEDEFOP, η ζήτηση για άτομα υψηλής ειδίκευσης θα αυξηθεί κατά 16 εκατομμύρια έως το 2020 και για άτομα με μεσαίου επιπέδου ειδίκευση κατά 3,5 εκατομμύρια, ενώ για τα άτομα με χαμηλό επίπεδο ειδίκευσης μπορεί να μειωθεί κατά 12 εκατομμύρια.

11

(12)  Ορισμένες πειραματικές έρευνες που έχουν διεξαχθεί σε επίπεδο κρατών αποδεικνύουν ότι η διδασκαλία των μαθηματικών μπορεί να γίνει πιο ελκυστική.

12

(13)  ΕΕ C 95, 23.04.2003, σ. 8 / ΕΕ C 218, 11.09,2009, σ. 8 / ΕΕ C 306, 16.12.2009, σ. 13 / ΕΕ C 132, 03.05.2011, σ. 39 / ΕΕ C 318, 29.10.2011, σ. 121 / ΕΕ C 181, 21.06.2012, σ. 111 / ΕΕ C 299, 04.10.2012, σ. 72 / ΕΕ C 229, 31.07.2012, σ. 60 / ΕΕ C 44, 15.02.2013, σ. 88 / ΕΕ C 76, 14.03.2013, σ. 43 / ΕΕ C 76, 14.03.2013, σ. 31.

13

(14)  Η αναθεωρημένη Σύσταση της UNESCO για την τεχνολογική εκπαίδευση και την επαγγελματική κατάρτιση τονίζει ότι λόγω της αλματώδους επιστημονικής, τεχνολογικής και κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης που συντελείται ή προβλέπεται να συντελεστεί στην εποχή μας, και ιδίως λόγω της παγκοσμιοποίησης και της επανάστασης της πληροφορίας και των τεχνολογιών επικοινωνίας, η τεχνολογική και επαγγελματική κατάρτιση θα πρέπει να αποτελούν σημαντικά στοιχεία της εκπαιδευτικής διαδικασίας σε όλες τις χώρες (UNESCO, 2001).

14

(15)  Memorandum on Cooperation in Vocational Education and Training in Europe, Βερολίνο, 10-11 Δεκεμβρίου 2012.

15

Memorandum on Cooperation in Vocational Education and Training in Europe,

(16)  Η ανακοίνωση αναφέρει τους εξής τομείς με αναπτυξιακό δυναμικό: τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνιών (ΤΠΕ), υγεία και περίθαλψη, τεχνολογίες χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών, παροχή υπηρεσιών σε άτομα και επιχειρήσεις, θαλάσσια οικονομία και πράσινοι τομείς, καθώς και τομείς που βρίσκονται σε φάση σημαντικής μετατροπής με συνέπεια να χρειάζονται εργατικό δυναμικό με καλύτερες δεξιότητες.

16

(17)  Η εμπειρία του διττού συστήματος της Αυστρίας αποτελεί παράδειγμα καλής πρακτικής και αξίζει να αναλυθούν προσεκτικά οι απαραίτητες συνθήκες για την εφαρμογή του, καθώς και τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί μέχρι στιγμής.

17

(18)  ΕΕ C 151 της 17.6.2008, σ. 41 και ΕΕ C 218 της 11.9.2009, σ. 85.

18

(19)  Η UNESCO δημοσίευσε μια νέα μελέτη που αναλύει τις εισφορές των επιχειρήσεων και των ιδιωτικών ιδρυμάτων στην εκπαίδευση, σύμφωνα με την οποία οι εισφορές αυτές ανέρχονται συνολικά μόλις σε 683 εκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ ετησίως. Για να γίνει πιο κατανοητό αυτό το μέγεθος, θα μπορούσαμε να πούμε ότι αντιστοιχεί στο 0,1 % των δύο μεγαλύτερων εταιρειών πετρελαίου στον κόσμο και ισούται με το κόστος δύο αεροσκαφών Airbus A380. Πρόκειται, πράγματι, για μια ελάχιστη συμβολή σε σύγκριση με τα 16 δισεκατομμύρια που απαιτούνται ετησίως ώστε να διασφαλιστεί η πρόσβαση στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση για όλα τα παιδιά. Παρουσίαση στο Φόρουμ του Νταβός, 23 Ιανουαρίου 2013.

19

(20)  Έκθεση Eurydice με τίτλο Funding of Education in Europe 2000-2012. The Impact of the Crisis (Η χρηματοδότηση της εκπαίδευσης στην Ευρώπη, 2000-2012 – Ο αντίκτυπος της κρίσης,

20

Funding of Education in Europe 2000-2012. The Impact of the Crisis

Η χρηματοδότηση της εκπαίδευσης στην Ευρώπη, 2000-2012 – Ο αντίκτυπος της κρίσης

http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/thematic_reports/147EN.pdf)

(21)  Η δέσμευση για τη διασφάλιση μιας ποιοτικής εκπαίδευσης για όλους διατυπώνεται σε όλα τα εθνικά συντάγματα, αλλά και σε διεθνές επίπεδο στην τελική Διακήρυξη του Παγκόσμιου Συνεδρίου για την Εκπαίδευση, UNESCO, Jomtien, 1990, και στους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας, ΟΗΕ, Νέα Υόρκη, 2000, κείμενα τα οποία έχουν υπογράψει όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.

21

(22)  Μια έκθεση του Πανεπιστημίου του Bath/GHK 2012 καταδεικνύει την επίδραση της τυπικής εκπαίδευσης στην απασχολησιμότητα των νέων αλλά και το σημαντικό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν σε αυτή τη διαδικασία οι οργανώσεις νέων.

22

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/65 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/65

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την παραγωγή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού και των συναφών προϊόντων»

COM(2012) 788 final — 2012/0366 (COD)

2013/C 327/13

Εισηγητής: ο κ. RODRÍGUEZ GARCÍA-CARO

Στις 15 Ιανουαρίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την κατασκευή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού και των συναφών προϊόντων

COM(2012) 788 final — 2012/0366 (COD).

Το ειδικευμένο τμήμα «Απασχόληση, κοινωνικές υποθέσεις και δικαιώματα του πολίτη», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 26 Μαρτίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 173 ψήφους υπέρ, 52 κατά και 28 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα

| 1.1 | Η νομική βάση της προτεινόμενης νομοθετικής πράξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι το άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) (1). Επομένως, ο στόχος που υποτίθεται ότι επιδιώκεται με το προτεινόμενο μέτρο είναι η προσέγγιση των νομικών διατάξεων που ισχύουν για τα προϊόντα καπνού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Στο σημείο 3.9.1 της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης οδηγίας αναφέρεται ότι η επιλογή της συγκεκριμένης νομικής βάσης επιβεβαιώθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οδηγία 2001/37/ΕΚ (2) και, επομένως, η ίδια νομική βάση ενδείκνυται και για την παρούσα πρόταση, που αποσκοπεί στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας των πολιτών από τους κινδύνους του καπνού. |
| --- | --- |

1.1

Η νομική βάση της προτεινόμενης νομοθετικής πράξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι το άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ) (1). Επομένως, ο στόχος που υποτίθεται ότι επιδιώκεται με το προτεινόμενο μέτρο είναι η προσέγγιση των νομικών διατάξεων που ισχύουν για τα προϊόντα καπνού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Στο σημείο 3.9.1 της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης οδηγίας αναφέρεται ότι η επιλογή της συγκεκριμένης νομικής βάσης επιβεβαιώθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την οδηγία 2001/37/ΕΚ (2) και, επομένως, η ίδια νομική βάση ενδείκνυται και για την παρούσα πρόταση, που αποσκοπεί στην εξασφάλιση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας των πολιτών από τους κινδύνους του καπνού.

| 1.2 | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί καταρχήν την εν λόγω νομική βάση, δεδομένων των στόχων της πρότασης, τους οποίους η ΕΟΚΕ ενστερνίζεται πλήρως, καθώς αποσκοπούν στην πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος, ιδίως από τους νέους. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι σε ορισμένες περιστάσεις, για παράδειγμα στην Επιτροπή Νομικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκφράστηκαν επιφυλάξεις σχετικά με την εν λόγω νομική βάση· ειδικότερα υποστηρίχθηκε ότι ο επιδιωκόμενος στόχος μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

1.2

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) επικροτεί καταρχήν την εν λόγω νομική βάση, δεδομένων των στόχων της πρότασης, τους οποίους η ΕΟΚΕ ενστερνίζεται πλήρως, καθώς αποσκοπούν στην πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος, ιδίως από τους νέους. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι σε ορισμένες περιστάσεις, για παράδειγμα στην Επιτροπή Νομικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, εκφράστηκαν επιφυλάξεις σχετικά με την εν λόγω νομική βάση· ειδικότερα υποστηρίχθηκε ότι ο επιδιωκόμενος στόχος μπορεί να επιτευχθεί επαρκώς από τα κράτη μέλη.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί πλήρως με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι το δικαίωμα στην υγεία πρέπει πάντα να προέχει οποιουδήποτε οικονομικού μελήματος. Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της προώθησης προγραμμάτων και εκστρατειών εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία. Διατηρεί, ωστόσο, αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο τα προτεινόμενα μέτρα διευκολύνουν τη σταδιακή διακοπή του καπνίσματος. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ συνιστά να συμπληρωθούν τα υπό εξέταση μέτρα με μια σαφέστατη υπογράμμιση της σημασίας που έχουν οι στρατηγικές εκπαίδευσης και παροχής συμβουλών στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε κάθε παιδί και κάθε νέος να μπορεί να ενημερώνεται σωστά, πλήρως και τακτικά για την πραγματική φύση του καπνίσματος, για τις βλαβερές επιπτώσεις του, καθώς και για τις καρκινογόνους επιπτώσεις της έκθεσης στον καπνό τσιγάρου στο περιβάλλον (3). |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί πλήρως με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι το δικαίωμα στην υγεία πρέπει πάντα να προέχει οποιουδήποτε οικονομικού μελήματος. Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της προώθησης προγραμμάτων και εκστρατειών εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία. Διατηρεί, ωστόσο, αμφιβολίες ως προς το κατά πόσο τα προτεινόμενα μέτρα διευκολύνουν τη σταδιακή διακοπή του καπνίσματος. Συνεπώς, η ΕΟΚΕ συνιστά να συμπληρωθούν τα υπό εξέταση μέτρα με μια σαφέστατη υπογράμμιση της σημασίας που έχουν οι στρατηγικές εκπαίδευσης και παροχής συμβουλών στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε κάθε παιδί και κάθε νέος να μπορεί να ενημερώνεται σωστά, πλήρως και τακτικά για την πραγματική φύση του καπνίσματος, για τις βλαβερές επιπτώσεις του, καθώς και για τις καρκινογόνους επιπτώσεις της έκθεσης στον καπνό τσιγάρου στο περιβάλλον (3).

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι διακυβεύεται σημαντικός αριθμός θέσεων εργασίας, σε ολόκληρη την ΕΕ, σε όλους τους τομείς της αλυσίδας αξίας της γεωργίας, της παραγωγής, της συσκευασίας και της λιανικής πώλησης καπνού και συναφών προϊόντων. Η ΕΟΚΕ ζητεί να δοθεί η δέουσα προσοχή στην αποσόβηση αυτών των κινδύνων για την αγορά εργασίας και συνιστά θερμά να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μεταβατικά μέτρα και μέτρα αναδιάρθρωσης —και ιδιαίτερα τα προγράμματα κατάρτισης των εργαζομένων— και να υποστηριχθούν οι επιστημονικές, τεχνικές και καινοτομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων και των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που παράγουν νέα είδη προϊόντων, ώστε να διατηρηθεί το επίπεδο της απασχόλησης. Πρέπει να σημειωθεί, επίσης, ότι η καλλιέργεια καπνού συμβάλλει στην αγροτική απασχόληση. Το Ταμείο Συνοχής και τα διαρθρωτικά ταμεία, τα περιφερειακά ταμεία και τα ταμεία για την έρευνα και την καινοτομία θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά στα κράτη μέλη που επηρεάζονται περισσότερο από την πιθανή αναδιάρθρωση, ιδίως με δεδομένη την τρέχουσα οικονομική κρίση. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι διακυβεύεται σημαντικός αριθμός θέσεων εργασίας, σε ολόκληρη την ΕΕ, σε όλους τους τομείς της αλυσίδας αξίας της γεωργίας, της παραγωγής, της συσκευασίας και της λιανικής πώλησης καπνού και συναφών προϊόντων. Η ΕΟΚΕ ζητεί να δοθεί η δέουσα προσοχή στην αποσόβηση αυτών των κινδύνων για την αγορά εργασίας και συνιστά θερμά να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μεταβατικά μέτρα και μέτρα αναδιάρθρωσης —και ιδιαίτερα τα προγράμματα κατάρτισης των εργαζομένων— και να υποστηριχθούν οι επιστημονικές, τεχνικές και καινοτομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων και των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που παράγουν νέα είδη προϊόντων, ώστε να διατηρηθεί το επίπεδο της απασχόλησης. Πρέπει να σημειωθεί, επίσης, ότι η καλλιέργεια καπνού συμβάλλει στην αγροτική απασχόληση. Το Ταμείο Συνοχής και τα διαρθρωτικά ταμεία, τα περιφερειακά ταμεία και τα ταμεία για την έρευνα και την καινοτομία θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά στα κράτη μέλη που επηρεάζονται περισσότερο από την πιθανή αναδιάρθρωση, ιδίως με δεδομένη την τρέχουσα οικονομική κρίση.

| 1.5 | Υπάρχει κίνδυνος να απολεσθούν σημαντικά φορολογικά έσοδα, όχι μόνο λόγω της αύξησης του παράνομου εμπορίου, αλλά και λόγω της πτώσης των πωλήσεων και των τιμών. Από τη φορολόγηση του καπνού εισπράττονται σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ. |
| --- | --- |

1.5

Υπάρχει κίνδυνος να απολεσθούν σημαντικά φορολογικά έσοδα, όχι μόνο λόγω της αύξησης του παράνομου εμπορίου, αλλά και λόγω της πτώσης των πωλήσεων και των τιμών. Από τη φορολόγηση του καπνού εισπράττονται σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ.

| 1.6 | Θα εκτιναχθεί στα ύψη το παράνομο εμπόριο (λαθρεμπόριο + απομιμήσεις) που διακινείται από εγκληματικά δίκτυα, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι πωλήσεις νόμιμων προϊόντων, να περιοριστούν τα φορολογικά έσοδα από τη φορολόγηση του καπνού, να κινδυνεύσει η ασφάλεια των καταναλωτών λόγω της έλλειψης υγειονομικών και ποιοτικών ελέγχων και να διευκολυνθεί η πρόσβαση των ανηλίκων στον καπνό. Κάθε χρόνο χάνονται στην ΕΕ εξαιτίας του παράνομου εμπορίου φορολογικά έσοδα ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ (4) (στοιχεία του OLAF), αφού οι πωλήσεις λαθραίου καπνού στην ΕΕ υπολογίζονται σήμερα περίπου σε 10 % του συνόλου (5). Συνεπώς, η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόσφατη υπογραφή —με την ευκαιρία της σύμβασης-πλαισίου του ΠΟΥ για την καταπολέμηση του καπνίσματος— ενός «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού», στο οποίο ζητείται από τα συμβαλλόμενα μέρη να θέσουν σε εφαρμογή αποτελεσματικά μέτρα για την εξάλειψη της παράνομης παραγωγής και του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού (6). |
| --- | --- |

1.6

Θα εκτιναχθεί στα ύψη το παράνομο εμπόριο (λαθρεμπόριο + απομιμήσεις) που διακινείται από εγκληματικά δίκτυα, με αποτέλεσμα να μειωθούν οι πωλήσεις νόμιμων προϊόντων, να περιοριστούν τα φορολογικά έσοδα από τη φορολόγηση του καπνού, να κινδυνεύσει η ασφάλεια των καταναλωτών λόγω της έλλειψης υγειονομικών και ποιοτικών ελέγχων και να διευκολυνθεί η πρόσβαση των ανηλίκων στον καπνό. Κάθε χρόνο χάνονται στην ΕΕ εξαιτίας του παράνομου εμπορίου φορολογικά έσοδα ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ (4) (στοιχεία του OLAF), αφού οι πωλήσεις λαθραίου καπνού στην ΕΕ υπολογίζονται σήμερα περίπου σε 10 % του συνόλου (5). Συνεπώς, η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόσφατη υπογραφή —με την ευκαιρία της σύμβασης-πλαισίου του ΠΟΥ για την καταπολέμηση του καπνίσματος— ενός «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού», στο οποίο ζητείται από τα συμβαλλόμενα μέρη να θέσουν σε εφαρμογή αποτελεσματικά μέτρα για την εξάλειψη της παράνομης παραγωγής και του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού (6).

| 1.7 | Η παρούσα πρόταση οδηγίας θα επιφέρει σημαντική τροποποίηση των προϋποθέσεων εισόδου στην αγορά, του ανταγωνισμού και της απαραίτητης λειτουργίας του ελεύθερου εμπορίου ενός νόμιμου, καίτοι άκρως ρυθμισμένου προϊόντος. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί ως προς το θέμα αυτό σε ορισμένες αναλύσεις αντικτύπου που έχουν διεξαχθεί σε ενωσιακή και σε διεθνή κλίμακα. Καλεί, ωστόσο, τους αρμοδίους να λάβουν υπόψη και τα πλεονεκτήματα που αναμένεται να προκύψουν, τόσο με τον περιορισμό του κόστους της ιατρικής περίθαλψης όσο και με τη βελτίωση της δημόσιας υγείας, δεδομένου ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δικαιούνται να προσδοκούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου, όπως ορίζει το άρθρο 35 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. |
| --- | --- |

1.7

Η παρούσα πρόταση οδηγίας θα επιφέρει σημαντική τροποποίηση των προϋποθέσεων εισόδου στην αγορά, του ανταγωνισμού και της απαραίτητης λειτουργίας του ελεύθερου εμπορίου ενός νόμιμου, καίτοι άκρως ρυθμισμένου προϊόντος. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί ως προς το θέμα αυτό σε ορισμένες αναλύσεις αντικτύπου που έχουν διεξαχθεί σε ενωσιακή και σε διεθνή κλίμακα. Καλεί, ωστόσο, τους αρμοδίους να λάβουν υπόψη και τα πλεονεκτήματα που αναμένεται να προκύψουν, τόσο με τον περιορισμό του κόστους της ιατρικής περίθαλψης όσο και με τη βελτίωση της δημόσιας υγείας, δεδομένου ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δικαιούνται να προσδοκούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου, όπως ορίζει το άρθρο 35 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

| 1.8 | Εάν χορηγηθούν στην Επιτροπή εκτενείς εξουσίες για τη μεταγενέστερη ανάπτυξη ουσιωδών πτυχών της οδηγίας μέσω πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, καταπατώνται κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών και καταστρατηγείται έτσι η αρχή της επικουρικότητας. Η ΕΟΚΕ δεν μπορεί να δεχθεί πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση που δεν εμπίπτουν στη ρητή περιγραφή του άρθρου 290 της ΣΛΕΕ. Εξάλλου, οκτώ εθνικά κοινοβούλια (έλεγχος της επικουρικότητας) έχουν ψηφίσει 14 φορές κατά της πρότασης της Επιτροπής, λόγω μη τήρησης της αρχής της επικουρικότητας (7). |
| --- | --- |

1.8

Εάν χορηγηθούν στην Επιτροπή εκτενείς εξουσίες για τη μεταγενέστερη ανάπτυξη ουσιωδών πτυχών της οδηγίας μέσω πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, καταπατώνται κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών και καταστρατηγείται έτσι η αρχή της επικουρικότητας. Η ΕΟΚΕ δεν μπορεί να δεχθεί πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση που δεν εμπίπτουν στη ρητή περιγραφή του άρθρου 290 της ΣΛΕΕ. Εξάλλου, οκτώ εθνικά κοινοβούλια (έλεγχος της επικουρικότητας) έχουν ψηφίσει 14 φορές κατά της πρότασης της Επιτροπής, λόγω μη τήρησης της αρχής της επικουρικότητας (7).

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της μείωσης του κινδύνου· γι’ αυτό, ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει σαφή ορισμό και κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τα «προϊόντα μειωμένου κινδύνου», για τα οποία υπάρχουν αδιαμφισβήτητα επιστημονικά στοιχεία ότι ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τα συμβατικά τσιγάρα, και ιδιαίτερα για τα προϊόντα που περιέχουν καπνό (και όχι χημική νικοτίνη) και τα οποία, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στην οδηγία. |
| --- | --- |

1.9

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της μείωσης του κινδύνου· γι’ αυτό, ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει σαφή ορισμό και κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τα «προϊόντα μειωμένου κινδύνου», για τα οποία υπάρχουν αδιαμφισβήτητα επιστημονικά στοιχεία ότι ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τα συμβατικά τσιγάρα, και ιδιαίτερα για τα προϊόντα που περιέχουν καπνό (και όχι χημική νικοτίνη) και τα οποία, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στην οδηγία.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Η ΕΟΚΕ έχει πλήρη επίγνωση των κινδύνων που ενέχει ο καπνός για τη δημόσια υγεία. Όπως αναφέρεται στο σημείο 1 της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης οδηγίας, ο καπνός είναι η κυριότερη αιτία πρόωρων θανάτων στην ΕΕ, όπου ευθύνεται για σχεδόν 700 000 θανάτους ετησίως. Από αυτήν την άποψη, η πρόταση εστιάζεται σε αξιέπαινους στόχους, τους οποίους η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει πλήρως, όπως είναι η πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος, ιδίως από τους νέους, δεδομένου ότι το 70 % των καπνιστών αρχίζει το κάπνισμα πριν από την ηλικία των 18 ετών και το 94 % πριν από την ηλικία των 25 ετών, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τα παιδιά και τους νέους (8). |
| --- | --- |

2.1

Η ΕΟΚΕ έχει πλήρη επίγνωση των κινδύνων που ενέχει ο καπνός για τη δημόσια υγεία. Όπως αναφέρεται στο σημείο 1 της αιτιολογικής έκθεσης της πρότασης οδηγίας, ο καπνός είναι η κυριότερη αιτία πρόωρων θανάτων στην ΕΕ, όπου ευθύνεται για σχεδόν 700 000 θανάτους ετησίως. Από αυτήν την άποψη, η πρόταση εστιάζεται σε αξιέπαινους στόχους, τους οποίους η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει πλήρως, όπως είναι η πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος, ιδίως από τους νέους, δεδομένου ότι το 70 % των καπνιστών αρχίζει το κάπνισμα πριν από την ηλικία των 18 ετών και το 94 % πριν από την ηλικία των 25 ετών, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τα παιδιά και τους νέους (8).

| 2.2 | Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η αναθεώρηση της οδηγίας είναι απολύτως απαραίτητη και ότι πρέπει συνεπώς να πραγματοποιηθεί πάραυτα. Έχει καθυστερήσει μάλιστα μερικά χρόνια, παρότι ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και των δράσεων της ΕΕ πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου. Το δικαίωμα στην υγεία πρέπει ασφαλώς να προέχει πάντα οποιουδήποτε οικονομικού μελήματος. Σημειωτέον εξάλλου ότι, στις χώρες που έχουν υιοθετήσει πολύ περιοριστική νομοθεσία κατά του καπνού, το επίπεδο κατανάλωσής του μεταβλήθηκε ελάχιστα. Αυτό συνέβη, για παράδειγμα, στην Ισπανία, όπου την τελευταία τριετία η κατανάλωση μειώθηκε μόλις κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, παρά τους αυστηρούς νόμους που θεσπίσθηκαν, όπως αναφέρεται στην πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα περιβάλλον χωρίς καπνό (9). Ως εκ τούτου, επιπροσθέτως του υπό εξέταση μέτρου, η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της προώθησης προγραμμάτων και εκστρατειών εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία, πιστεύοντας ότι οι δράσεις αυτές θα αυξήσουν τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων μέτρων από άποψη δημόσιας υγείας, αφού εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβολή αυτών των μέτρων στην απαιτούμενη σταδιακή διακοπή της συνήθειας του καπνίσματος. |
| --- | --- |

2.2

Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η αναθεώρηση της οδηγίας είναι απολύτως απαραίτητη και ότι πρέπει συνεπώς να πραγματοποιηθεί πάραυτα. Έχει καθυστερήσει μάλιστα μερικά χρόνια, παρότι ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης ορίζει ότι κατά τον καθορισμό και την εφαρμογή όλων των πολιτικών και των δράσεων της ΕΕ πρέπει να εξασφαλίζεται υψηλό επίπεδο προστασίας της υγείας του ανθρώπου. Το δικαίωμα στην υγεία πρέπει ασφαλώς να προέχει πάντα οποιουδήποτε οικονομικού μελήματος. Σημειωτέον εξάλλου ότι, στις χώρες που έχουν υιοθετήσει πολύ περιοριστική νομοθεσία κατά του καπνού, το επίπεδο κατανάλωσής του μεταβλήθηκε ελάχιστα. Αυτό συνέβη, για παράδειγμα, στην Ισπανία, όπου την τελευταία τριετία η κατανάλωση μειώθηκε μόλις κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, παρά τους αυστηρούς νόμους που θεσπίσθηκαν, όπως αναφέρεται στην πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για ένα περιβάλλον χωρίς καπνό (9). Ως εκ τούτου, επιπροσθέτως του υπό εξέταση μέτρου, η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της προώθησης προγραμμάτων και εκστρατειών εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία, πιστεύοντας ότι οι δράσεις αυτές θα αυξήσουν τη μακροπρόθεσμη αποτελεσματικότητα των προτεινόμενων μέτρων από άποψη δημόσιας υγείας, αφού εξακολουθούν να υπάρχουν αμφιβολίες όσον αφορά τη συμβολή αυτών των μέτρων στην απαιτούμενη σταδιακή διακοπή της συνήθειας του καπνίσματος.

| 2.3 | Από την άλλη πλευρά, η πρόταση για την αναθεώρηση της οδηγίας 2001/37/ΕΚ σχετικά με τα προϊόντα καπνού, την οποία δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 19 Δεκεμβρίου 2012, μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην απασχόληση, στην οικονομία και στα φορολογικά έσοδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιβαίνοντας έτσι σε άλλους βασικούς στόχους της ΕΕ όπως είναι η πλήρης απασχόληση και η οικονομική ανάπτυξη (άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση), εάν δεν τεθεί σε εφαρμογή κανένα συνοδευτικό μέτρο. Ο τομέας του καπνού στην ΕΕ παρέχει απασχόληση σε σχεδόν 1,5 εκατομμύριο άτομα. Από αυτά, οι 400 000 είναι γεωργοί που επιδίδονται στην καλλιέργεια των φυτών του καπνού, ενώ 956 000 θέσεις εργασίας συνδέονται με τη λιανική πώληση (10). Εξάλλου, από τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού εισπράττονται κάθε χρόνο σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ και ο τομέας είναι πολύ σημαντικός από άποψη εξαγωγών, καθώς είναι από τους λίγους που διατηρούν θετικά ισοζύγια, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε πολλά από τα κράτη μέλη. Συγκεκριμένα, το 2010 οι συνολικές εξαγωγές καπνού από την ΕΕ ανήλθαν περίπου σε 55 000 τόνους. Ο μεγαλύτερος όγκος εξαγωγών προερχόταν από τη Βουλγαρία (13 200 τόνοι), την Ελλάδα (11 200) και τη Γαλλία (8 000). Επιπροσθέτως, ο καπνός είναι ένα γεωργικό προϊόν που παρέχει 400 000 θέσεις εργασίας στην ΕΕ, κυρίως σε μειονεκτούσες περιοχές χωρίς εναλλακτικές δυνατότητες. Οι στατιστικές της Ιταλικής Ένωσης Καπνοπαραγωγών (UNITAB) και της Επιτροπής των Επαγγελματικών Γεωργικών Οργανώσεων της ΕΕ (COPA) δείχνουν ότι το 96 % των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που ασχολούνται με την καλλιέργεια καπνού είναι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις με μέση καλλιεργούμενη έκταση μεταξύ 0,5 και 3 εκταρίων (11). |
| --- | --- |

2.3

Από την άλλη πλευρά, η πρόταση για την αναθεώρηση της οδηγίας 2001/37/ΕΚ σχετικά με τα προϊόντα καπνού, την οποία δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 19 Δεκεμβρίου 2012, μπορεί να έχει σοβαρές επιπτώσεις στην απασχόληση, στην οικονομία και στα φορολογικά έσοδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αντιβαίνοντας έτσι σε άλλους βασικούς στόχους της ΕΕ όπως είναι η πλήρης απασχόληση και η οικονομική ανάπτυξη (άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση), εάν δεν τεθεί σε εφαρμογή κανένα συνοδευτικό μέτρο. Ο τομέας του καπνού στην ΕΕ παρέχει απασχόληση σε σχεδόν 1,5 εκατομμύριο άτομα. Από αυτά, οι 400 000 είναι γεωργοί που επιδίδονται στην καλλιέργεια των φυτών του καπνού, ενώ 956 000 θέσεις εργασίας συνδέονται με τη λιανική πώληση (10). Εξάλλου, από τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού εισπράττονται κάθε χρόνο σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ και ο τομέας είναι πολύ σημαντικός από άποψη εξαγωγών, καθώς είναι από τους λίγους που διατηρούν θετικά ισοζύγια, τόσο σε ευρωπαϊκό επίπεδο όσο και σε πολλά από τα κράτη μέλη. Συγκεκριμένα, το 2010 οι συνολικές εξαγωγές καπνού από την ΕΕ ανήλθαν περίπου σε 55 000 τόνους. Ο μεγαλύτερος όγκος εξαγωγών προερχόταν από τη Βουλγαρία (13 200 τόνοι), την Ελλάδα (11 200) και τη Γαλλία (8 000). Επιπροσθέτως, ο καπνός είναι ένα γεωργικό προϊόν που παρέχει 400 000 θέσεις εργασίας στην ΕΕ, κυρίως σε μειονεκτούσες περιοχές χωρίς εναλλακτικές δυνατότητες. Οι στατιστικές της Ιταλικής Ένωσης Καπνοπαραγωγών (UNITAB) και της Επιτροπής των Επαγγελματικών Γεωργικών Οργανώσεων της ΕΕ (COPA) δείχνουν ότι το 96 % των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που ασχολούνται με την καλλιέργεια καπνού είναι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις με μέση καλλιεργούμενη έκταση μεταξύ 0,5 και 3 εκταρίων (11).

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η πρόταση οδηγίας για τα προϊόντα καπνού, την οποία παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εστιάζεται σε έξι πεδία δράσης:






  — | Επισήμανση και συσκευασία |
| --- | --- | --- |

3.1

Η πρόταση οδηγίας για τα προϊόντα καπνού, την οποία παρουσιάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εστιάζεται σε έξι πεδία δράσης:

—

Επισήμανση και συσκευασία

| — | Συστατικά |
| --- | --- |

—

Συστατικά

| — | Μορφότυπος |
| --- | --- |

—

Μορφότυπος

| — | Ιχνηλασιμότητα και χαρακτηριστικά ασφαλείας |
| --- | --- |

—

Ιχνηλασιμότητα και χαρακτηριστικά ασφαλείας

| — | Διασυνοριακές πωλήσεις εξ αποστάσεως |
| --- | --- |

—

Διασυνοριακές πωλήσεις εξ αποστάσεως

| — | Μη καπνιζόμενα προϊόντα καπνού και διεύρυνση του φάσματος των ρυθμιζόμενων προϊόντων. |
| --- | --- |

—

Μη καπνιζόμενα προϊόντα καπνού και διεύρυνση του φάσματος των ρυθμιζόμενων προϊόντων.

Από τα έξι αυτά πεδία, τρία θα έχουν πολύ σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση και στα φορολογικά έσοδα των χωρών μελών της ΕΕ. Στην περίπτωση της επισήμανσης, της συσκευασίας και των συστατικών, η πρόταση προβλέπει δυσανάλογα διευρυμένες προειδοποιήσεις για την υγεία σε σχέση με τις ισχύουσες, καθώς και περιορισμούς όσον αφορά τον μορφότυπο, τη γεύση και το περιεχόμενο των προϊόντων καπνού. Συγκεκριμένα, κάθε πακέτο πρέπει να φέρει εικονογραφικές και λεκτικές προειδοποιήσεις για την υγεία στο 75 % της επιφανείας του, στις οποίες προστίθενται τα νέα ενημερωτικά μηνύματα στις πλάγιες επιφάνειες (50 % κάθε πλευράς), το υποχρεωτικό φορολογικό επίσημα σε ορισμένα κράτη μέλη, το μήνυμα περί απαγόρευσης της πώλησης σε ανηλίκους και ο χώρος που προορίζεται για τα νέα μέτρα που θα εγγυώνται την παρακολούθηση και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων. Αυτό σημαίνει, εκ των πραγμάτων, μείωση στο ελάχιστο του διαθέσιμου χώρου για την απεικόνιση των νομίμως κατατεθέντων εμπορικών σημάτων. Εξάλλου, τα πακέτα θα έχουν ελάχιστες διαστάσεις ύψους και πλάτους, πράγμα που σημαίνει πως ορισμένοι τύποι πακέτων θα εξαφανιστούν. Αυτό ισχύει για το πακέτο τύπου «κασετίνας», που είναι πολύ διαδεδομένο σε ορισμένες χώρες όπως η Ελλάδα. Θα εξαφανιστεί επίσης ο τύπος πακέτου που έχει τη μεγαλύτερη κατανάλωση στην Πορτογαλία. Όμως, αυτή η τροποποίηση της συσκευασίας, η οποία δεν βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο θέσεις εργασίας στη βιομηχανία συσκευασιών, που είναι πολύ σημαντική σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, επί παραδείγματι στη Γερμανία, στην Πολωνία, στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Αυστρία. Σημειωτέον ότι οι ελάχιστες απαιτήσεις για το ύψος και το πλάτος των προϊόντων καπνού δεν συμπεριλήφθηκαν ούτε στη δημόσια διαβούλευση ούτε στην έκθεση με την εκτίμηση του αντικτύπου. Επιπροσθέτως, θα απαγορευθεί η πώληση τσιγάρων που έχουν χαρακτηριστικά αρώματα/γεύσεις και επινοείται ένας νέος ορισμός για το «πουράκι», ο οποίος αντιβαίνει στις νομοθετικές ρυθμίσεις που ισχύουν στην ΕΕ εδώ και λίγο περισσότερο από ένα έτος (12).

| 3.2 | Ως συνέπεια αυτών των μέτρων, και καθώς όλα τα πακέτα θα έχουν την ίδια μορφή και γεύση, η τιμή θα είναι το μοναδικό κριτήριο διαφοροποίησης ανάμεσα στις μάρκες, με αποτέλεσμα να μειωθεί ολόκληρη η αξιακή αλυσίδα του κλάδου. Καθώς οι τιμές θα έχουν μείνει το μόνο στοιχείο ανταγωνισμού, θα επέλθει πτώση τους, η οποία θα προξενήσει, αφενός, μείωση των εσόδων των φορέων του κλάδου και των φορολογικών εισπράξεων των κρατών μελών και, αφετέρου, απώλεια θέσεων εργασίας στον κλάδο. |
| --- | --- |

3.2

Ως συνέπεια αυτών των μέτρων, και καθώς όλα τα πακέτα θα έχουν την ίδια μορφή και γεύση, η τιμή θα είναι το μοναδικό κριτήριο διαφοροποίησης ανάμεσα στις μάρκες, με αποτέλεσμα να μειωθεί ολόκληρη η αξιακή αλυσίδα του κλάδου. Καθώς οι τιμές θα έχουν μείνει το μόνο στοιχείο ανταγωνισμού, θα επέλθει πτώση τους, η οποία θα προξενήσει, αφενός, μείωση των εσόδων των φορέων του κλάδου και των φορολογικών εισπράξεων των κρατών μελών και, αφετέρου, απώλεια θέσεων εργασίας στον κλάδο.

| 3.3 | Αυτή η μοναδική δυνατή διαφοροποίηση βάσει της τιμής θα έχει, μεταξύ άλλων, ως αποτέλεσμα ο ποιοτικός καπνός που καλλιεργείται στην ΕΕ να παύσει να είναι ελκυστικός για τις εταιρείες που έχουν εργοστάσια στην επικράτεια της Ένωσης, αφού το στοιχείο της ποιότητας δεν θα αποτελεί πλέον κριτήριο για την αγορά ακατέργαστου καπνού. Αυτό, αντίθετα από ό,τι αναφέρει η Επιτροπή στην εκτίμηση αντικτύπου της, θα θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τις θέσεις εργασίας που εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Σήμερα στην ΕΕ η συγκομιδή ακατέργαστου καπνού είναι 250 000 τόνοι ετησίως, με μεγαλύτερη παραγωγό την Ιταλία με 89 000 τόνους, ακολουθούμενη από τη Βουλγαρία με 41 056, την Ισπανία με 38 400 και την Ελλάδα με 24 240 τόνους. Αυτός ο κρίκος της αλυσίδας παρέχει απασχόληση σε 400 000 άτομα, με επικεφαλής τη Βουλγαρία με 110 000 καπνοπαραγωγούς, ακολουθούμενη από την Πολωνία με 75 100 και την Ιταλία με 59 300 (13). |
| --- | --- |

3.3

Αυτή η μοναδική δυνατή διαφοροποίηση βάσει της τιμής θα έχει, μεταξύ άλλων, ως αποτέλεσμα ο ποιοτικός καπνός που καλλιεργείται στην ΕΕ να παύσει να είναι ελκυστικός για τις εταιρείες που έχουν εργοστάσια στην επικράτεια της Ένωσης, αφού το στοιχείο της ποιότητας δεν θα αποτελεί πλέον κριτήριο για την αγορά ακατέργαστου καπνού. Αυτό, αντίθετα από ό,τι αναφέρει η Επιτροπή στην εκτίμηση αντικτύπου της, θα θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τις θέσεις εργασίας που εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Σήμερα στην ΕΕ η συγκομιδή ακατέργαστου καπνού είναι 250 000 τόνοι ετησίως, με μεγαλύτερη παραγωγό την Ιταλία με 89 000 τόνους, ακολουθούμενη από τη Βουλγαρία με 41 056, την Ισπανία με 38 400 και την Ελλάδα με 24 240 τόνους. Αυτός ο κρίκος της αλυσίδας παρέχει απασχόληση σε 400 000 άτομα, με επικεφαλής τη Βουλγαρία με 110 000 καπνοπαραγωγούς, ακολουθούμενη από την Πολωνία με 75 100 και την Ιταλία με 59 300 (13).

| 3.4 | Μία άλλη συνέπεια της τυποποίησης της μορφής και της γεύσης των καπνικών προϊόντων θα μπορούσε να είναι η αύξηση του λαθρεμπορίου. Αν όλα τα προϊόντα καταλήξουν να είναι σχεδόν τα ίδια, θα ωφεληθούν οι παράνομες οργανώσεις, οι οποίες θα μπορούν πολύ εύκολα να σχεδιάζουν τα λαθραία προϊόντα τους με τις αρχικές μορφές και γεύσεις, στις οποίες είναι συνηθισμένοι οι καταναλωτές, και να ικανοποιούν αυτή τη ζήτηση μη ρυθμισμένων προϊόντων χωρίς να αφήνουν ούτε ένα ευρώ στις φορολογικές αρχές των κρατών μελών. Επιπλέον, αυτά τα προϊόντα δεν θα υπόκεινται σε κανέναν έλεγχο ποιότητας, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει σοβαρά η ασφάλεια των καταναλωτών. |
| --- | --- |

3.4

Μία άλλη συνέπεια της τυποποίησης της μορφής και της γεύσης των καπνικών προϊόντων θα μπορούσε να είναι η αύξηση του λαθρεμπορίου. Αν όλα τα προϊόντα καταλήξουν να είναι σχεδόν τα ίδια, θα ωφεληθούν οι παράνομες οργανώσεις, οι οποίες θα μπορούν πολύ εύκολα να σχεδιάζουν τα λαθραία προϊόντα τους με τις αρχικές μορφές και γεύσεις, στις οποίες είναι συνηθισμένοι οι καταναλωτές, και να ικανοποιούν αυτή τη ζήτηση μη ρυθμισμένων προϊόντων χωρίς να αφήνουν ούτε ένα ευρώ στις φορολογικές αρχές των κρατών μελών. Επιπλέον, αυτά τα προϊόντα δεν θα υπόκεινται σε κανέναν έλεγχο ποιότητας, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει σοβαρά η ασφάλεια των καταναλωτών.

| 3.5 | Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, στην ΕΕ χάνονται κάθε χρόνο εξαιτίας του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού φόροι ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι πωλήσεις λαθραίου καπνού στην ΕΕ αντιστοιχούν σήμερα περίπου στο 10 % του συνόλου (14). Επομένως, η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει αναφανδόν την υπογραφή του «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού», που έλαβε χώρα στις 12 Νοεμβρίου 2012, στο πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου του ΠΟΥ για την καταπολέμηση του καπνίσματος. Η Επιτροπή εκπροσώπησε την ΕΕ και τα κράτη μέλη στις διαπραγματεύσεις σχετικά με το Πρωτόκολλο, στο οποίο καλούνται τα συμβαλλόμενα μέρη να λάβουν μέτρα για την παύση της παραγωγής και της εμπορίας παράνομων προϊόντων καπνού (15). |
| --- | --- |

3.5

Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, στην ΕΕ χάνονται κάθε χρόνο εξαιτίας του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού φόροι ύψους 10 δισεκατομμυρίων ευρώ. Οι πωλήσεις λαθραίου καπνού στην ΕΕ αντιστοιχούν σήμερα περίπου στο 10 % του συνόλου (14). Επομένως, η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει αναφανδόν την υπογραφή του «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού», που έλαβε χώρα στις 12 Νοεμβρίου 2012, στο πλαίσιο της σύμβασης-πλαισίου του ΠΟΥ για την καταπολέμηση του καπνίσματος. Η Επιτροπή εκπροσώπησε την ΕΕ και τα κράτη μέλη στις διαπραγματεύσεις σχετικά με το Πρωτόκολλο, στο οποίο καλούνται τα συμβαλλόμενα μέρη να λάβουν μέτρα για την παύση της παραγωγής και της εμπορίας παράνομων προϊόντων καπνού (15).

| 3.6 | Πέρα από την απώλεια φορολογικών εσόδων, η αύξηση του παράνομου εμπορίου θα οδηγήσει σε μείωση των πωλήσεων καπνού, η οποία θα έχει μεν αντίκτυπο σε όλη την αξιακή αλυσίδα, αλλά μπορεί να πλήξει ιδιαίτερα τα καταστήματα λιανικής πώλησης. Σχεδόν ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τη λιανική πώληση προϊόντων καπνού στην ΕΕ, σε μινιμάρκετ, περίπτερα ή ειδικά καπνοπωλεία, όπως τα δίκτυα ρυθμισμένων και ελεγχόμενων από το κράτος καταστημάτων πώλησης τσιγάρων/γραμματοσήμων που υπάρχουν στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ισπανία, τελευταία δε και στην Ουγγαρία. Μόνο στην Ελλάδα, 40 000 θέσεις εργασίας εξαρτώνται από τη λιανική πώληση προϊόντων καπνού (16). |
| --- | --- |

3.6

Πέρα από την απώλεια φορολογικών εσόδων, η αύξηση του παράνομου εμπορίου θα οδηγήσει σε μείωση των πωλήσεων καπνού, η οποία θα έχει μεν αντίκτυπο σε όλη την αξιακή αλυσίδα, αλλά μπορεί να πλήξει ιδιαίτερα τα καταστήματα λιανικής πώλησης. Σχεδόν ένα εκατομμύριο θέσεις εργασίας εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τη λιανική πώληση προϊόντων καπνού στην ΕΕ, σε μινιμάρκετ, περίπτερα ή ειδικά καπνοπωλεία, όπως τα δίκτυα ρυθμισμένων και ελεγχόμενων από το κράτος καταστημάτων πώλησης τσιγάρων/γραμματοσήμων που υπάρχουν στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ισπανία, τελευταία δε και στην Ουγγαρία. Μόνο στην Ελλάδα, 40 000 θέσεις εργασίας εξαρτώνται από τη λιανική πώληση προϊόντων καπνού (16).

| 3.7 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη δυνητική απειλή για την απασχόληση σε όλους τους τομείς της αξιακής αλυσίδας παραγωγής, συσκευασίας και εμπορίας καπνού και συναφών προϊόντων, καθώς και στις αγροτικές περιοχές όπου δεν έχουν αναπτυχθεί άλλες εναλλακτικές λύσεις και όπου δεν διατίθενται πλέον επιδοτήσεις μέσω της ΚΓΠ. Πρέπει να σημειωθεί πως η καλλιέργεια καπνού συμβάλλει στην αγροτική απασχόληση. Η ΕΟΚΕ ζητά να δοθεί η δέουσα προσοχή στην ελαχιστοποίηση αυτών των κινδύνων για την αγορά εργασίας και συνιστά θερμά να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μεταβατικά μέτρα και μέτρα αναδιάρθρωσης —και ιδιαίτερα τα προγράμματα κατάρτισης των εργαζομένων— και να υποστηριχθούν οι επιστημονικές, τεχνικές και καινοτομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων και των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που παράγουν νέα είδη προϊόντων, ώστε να διατηρηθεί το επίπεδο της απασχόλησης. Το Ταμείο Συνοχής και τα διαρθρωτικά ταμεία, τα περιφερειακά ταμεία και τα ταμεία για την έρευνα και την καινοτομία θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά στα κράτη μέλη που επηρεάζονται περισσότερο από την πιθανή αναδιάρθρωση, ιδίως με δεδομένη την τρέχουσα οικονομική κρίση. |
| --- | --- |

3.7

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει τη δυνητική απειλή για την απασχόληση σε όλους τους τομείς της αξιακής αλυσίδας παραγωγής, συσκευασίας και εμπορίας καπνού και συναφών προϊόντων, καθώς και στις αγροτικές περιοχές όπου δεν έχουν αναπτυχθεί άλλες εναλλακτικές λύσεις και όπου δεν διατίθενται πλέον επιδοτήσεις μέσω της ΚΓΠ. Πρέπει να σημειωθεί πως η καλλιέργεια καπνού συμβάλλει στην αγροτική απασχόληση. Η ΕΟΚΕ ζητά να δοθεί η δέουσα προσοχή στην ελαχιστοποίηση αυτών των κινδύνων για την αγορά εργασίας και συνιστά θερμά να χρησιμοποιηθούν όλα τα διαθέσιμα μεταβατικά μέτρα και μέτρα αναδιάρθρωσης —και ιδιαίτερα τα προγράμματα κατάρτισης των εργαζομένων— και να υποστηριχθούν οι επιστημονικές, τεχνικές και καινοτομικές δραστηριότητες των επιχειρήσεων και των γεωργικών εκμεταλλεύσεων που παράγουν νέα είδη προϊόντων, ώστε να διατηρηθεί το επίπεδο της απασχόλησης. Το Ταμείο Συνοχής και τα διαρθρωτικά ταμεία, τα περιφερειακά ταμεία και τα ταμεία για την έρευνα και την καινοτομία θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν αποτελεσματικά στα κράτη μέλη που επηρεάζονται περισσότερο από την πιθανή αναδιάρθρωση, ιδίως με δεδομένη την τρέχουσα οικονομική κρίση.

| 3.8 | Εν κατακλείδι, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η πρόταση οδηγίας μπορεί να εμπερικλείει σοβαρούς κινδύνους. Ωστόσο, ζητά να ληφθούν υπόψη και οι αναμενόμενες βελτιώσεις όσον αφορά τη μείωση των δαπανών για την υγεία και τη βελτίωση του επιπέδου υγείας, δεδομένου ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δικαιούνται να προσδοκούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας, όπως ορίζει το άρθρο 35 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων. |
| --- | --- |

3.8

Εν κατακλείδι, η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι η πρόταση οδηγίας μπορεί να εμπερικλείει σοβαρούς κινδύνους. Ωστόσο, ζητά να ληφθούν υπόψη και οι αναμενόμενες βελτιώσεις όσον αφορά τη μείωση των δαπανών για την υγεία και τη βελτίωση του επιπέδου υγείας, δεδομένου ότι οι Ευρωπαίοι πολίτες δικαιούνται να προσδοκούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξασφαλίζει υψηλό επίπεδο προστασίας της ανθρώπινης υγείας, όπως ορίζει το άρθρο 35 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων.

| 3.9 | Επιπροσθέτως, στην πρόταση οδηγίας προβλέπονται 16 περιπτώσεις πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, που δίνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εξουσία να αποφασίζει και να ρυθμίζει ουσιώδη στοιχεία της οδηγίας, πράγμα που απαγορεύεται ρητώς από το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (17). Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια δεν έχουν σχεδόν κανένα περιθώριο αντίδρασης στην τροποποίηση ουσιωδών πτυχών της οδηγίας. |
| --- | --- |

3.9

Επιπροσθέτως, στην πρόταση οδηγίας προβλέπονται 16 περιπτώσεις πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, που δίνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εξουσία να αποφασίζει και να ρυθμίζει ουσιώδη στοιχεία της οδηγίας, πράγμα που απαγορεύεται ρητώς από το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (17). Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια δεν έχουν σχεδόν κανένα περιθώριο αντίδρασης στην τροποποίηση ουσιωδών πτυχών της οδηγίας.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1 | Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην πρόταση οδηγίας είναι πολύ περιοριστικά και βασίζονται σε κριτήρια που αποσκοπούν στη μείωση της «ελκυστικότητας» του καπνού προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που επιδιώκουν στο πεδίο της υγείας. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην ανάγκη υλοποίησης προγραμμάτων και εκπαιδευτικών εκστρατειών που θα απευθύνονται ειδικά στους νέους της Ευρώπης. Εν προκειμένω, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι οι εκτιμήσεις της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον αντίκτυπο των μέτρων της στην υγεία μπορεί να φαίνονται ελάχιστα φιλόδοξες (2 %), ωστόσο ο προοδευτικός αυτός χαρακτήρας θα αποτρέψει πολύ σοβαρές και άρα δυνητικώς δυσανάλογες οικονομικές ζημιές. |
| --- | --- |

4.1

Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στην πρόταση οδηγίας είναι πολύ περιοριστικά και βασίζονται σε κριτήρια που αποσκοπούν στη μείωση της «ελκυστικότητας» του καπνού προκειμένου να επιτύχουν τους στόχους που επιδιώκουν στο πεδίο της υγείας. Επιπλέον, η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή στην ανάγκη υλοποίησης προγραμμάτων και εκπαιδευτικών εκστρατειών που θα απευθύνονται ειδικά στους νέους της Ευρώπης. Εν προκειμένω, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι οι εκτιμήσεις της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον αντίκτυπο των μέτρων της στην υγεία μπορεί να φαίνονται ελάχιστα φιλόδοξες (2 %), ωστόσο ο προοδευτικός αυτός χαρακτήρας θα αποτρέψει πολύ σοβαρές και άρα δυνητικώς δυσανάλογες οικονομικές ζημιές.

| 4.1.1 | Η κάλυψη του 75 % της επιφάνειας των δύο μεγαλύτερων πλευρών της συσκευασίας με προειδοποιήσεις για την υγεία και του 50 % των πλάγιων επιφανειών με τα νέα ενημερωτικά μηνύματα (άρθρο 9) δεν βασίζεται σε αδιάσειστες επιστημονικές αποδείξεις. Αν και μία μελέτη του Hammond (18) επεσήμαινε την αποτελεσματικότητα αυτών των προειδοποιήσεων, άλλες μελέτες, που διενεργήθηκαν από το Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ (19) και από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ (20), καταδεικνύουν το αντίθετο, ότι δηλαδή οι εικονογραφικές προειδοποιήσεις για την υγεία δεν είναι αποτελεσματικές για τη μείωση του αριθμού των καπνιστών. Ειδικότερα, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (21), εννέα στους δέκα καπνιστές παραδέχονται ότι οι προειδοποιήσεις μεγάλου μεγέθους δεν τους ωθούν να σταματήσουν το κάπνισμα και επτά στους δέκα πιστεύουν ότι τα μέτρα αυτού του τύπου δεν συμβάλλουν στη μείωση της κατανάλωσης καπνού μεταξύ των ανηλίκων. Μία πρόσφατη απόφαση του Ομοσπονδιακού Εφετείου των ΗΠΑ κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την αποτελεσματικότητα αυτών των εικονογραφικών προειδοποιήσεων μεγάλου μεγέθους. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι δεν υπάρχει «κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι αυτές οι προειδοποιήσεις προκάλεσαν άμεσα ουσιαστική μείωση του επιπέδου του καπνίσματος σε καμία από τις χώρες όπου αυτές είναι σήμερα υποχρεωτικές», προσθέτοντας ότι «η αποδεικτική ισχύς των στοιχείων είναι πολύ χαμηλή» (22). |
| --- | --- |

4.1.1

Η κάλυψη του 75 % της επιφάνειας των δύο μεγαλύτερων πλευρών της συσκευασίας με προειδοποιήσεις για την υγεία και του 50 % των πλάγιων επιφανειών με τα νέα ενημερωτικά μηνύματα (άρθρο 9) δεν βασίζεται σε αδιάσειστες επιστημονικές αποδείξεις. Αν και μία μελέτη του Hammond (18) επεσήμαινε την αποτελεσματικότητα αυτών των προειδοποιήσεων, άλλες μελέτες, που διενεργήθηκαν από το Πανεπιστήμιο του Μάαστριχτ (19) και από την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) των ΗΠΑ (20), καταδεικνύουν το αντίθετο, ότι δηλαδή οι εικονογραφικές προειδοποιήσεις για την υγεία δεν είναι αποτελεσματικές για τη μείωση του αριθμού των καπνιστών. Ειδικότερα, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (21), εννέα στους δέκα καπνιστές παραδέχονται ότι οι προειδοποιήσεις μεγάλου μεγέθους δεν τους ωθούν να σταματήσουν το κάπνισμα και επτά στους δέκα πιστεύουν ότι τα μέτρα αυτού του τύπου δεν συμβάλλουν στη μείωση της κατανάλωσης καπνού μεταξύ των ανηλίκων. Μία πρόσφατη απόφαση του Ομοσπονδιακού Εφετείου των ΗΠΑ κατέληξε επίσης στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για την αποτελεσματικότητα αυτών των εικονογραφικών προειδοποιήσεων μεγάλου μεγέθους. Αναφέρει συγκεκριμένα ότι δεν υπάρχει «κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι αυτές οι προειδοποιήσεις προκάλεσαν άμεσα ουσιαστική μείωση του επιπέδου του καπνίσματος σε καμία από τις χώρες όπου αυτές είναι σήμερα υποχρεωτικές», προσθέτοντας ότι «η αποδεικτική ισχύς των στοιχείων είναι πολύ χαμηλή» (22).

| 4.2 | Η δυσανάλογη αυτή αύξηση του μεγέθους των προειδοποιήσεων για την υγεία συνεπάγεται, επιπροσθέτως:






  — | μονομερή καταπάτηση των νόμιμων δικαιωμάτων πνευματικής και διανοητικής ιδιοκτησίας των καπνοβιομηχάνων, οι οποίοι δεν θα μπορούν πια να χρησιμοποιούν τα κατατεθέντα σήματά τους. Σύμφωνα με το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (23), οι παραγωγοί έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν τα εμπορικά τους σήματα και να συνεχίζουν την ανάδειξη των προϊόντων τους· |
| --- | --- | --- |

4.2

Η δυσανάλογη αυτή αύξηση του μεγέθους των προειδοποιήσεων για την υγεία συνεπάγεται, επιπροσθέτως:

—

μονομερή καταπάτηση των νόμιμων δικαιωμάτων πνευματικής και διανοητικής ιδιοκτησίας των καπνοβιομηχάνων, οι οποίοι δεν θα μπορούν πια να χρησιμοποιούν τα κατατεθέντα σήματά τους. Σύμφωνα με το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (23), οι παραγωγοί έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν τα εμπορικά τους σήματα και να συνεχίζουν την ανάδειξη των προϊόντων τους·

| — | περαιτέρω περιορισμό του ανταγωνισμού, σε έναν κλάδο όπου οι δυνατότητες διαφοροποίησης είναι ήδη πολύ περιορισμένες· |
| --- | --- |

—

περαιτέρω περιορισμό του ανταγωνισμού, σε έναν κλάδο όπου οι δυνατότητες διαφοροποίησης είναι ήδη πολύ περιορισμένες·

| — | παραβίαση βασικών εμπορικών δικαιωμάτων, εγγενών σε κάθε νόμιμη εμπορική δραστηριότητα· |
| --- | --- |

—

παραβίαση βασικών εμπορικών δικαιωμάτων, εγγενών σε κάθε νόμιμη εμπορική δραστηριότητα·

| — | παρεμπόδιση της εισόδου νέων προϊόντων στην αγορά και |
| --- | --- |

—

παρεμπόδιση της εισόδου νέων προϊόντων στην αγορά και

| — | κατάργηση της έρευνας και της ενδεχόμενης βελτίωσης της ποιότητας των προϊόντων που διατίθενται στην αγορά. Πρόκειται για αυθαίρετο περιορισμό της εισόδου προϊόντων νέας γενιάς στην αγορά, χωρίς να παρέχεται η δυνατότητα θέσπισης ενός σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου βάσει του οποίου να αναλύεται η μείωση των δυνητικών κινδύνων αυτών των νέων προϊόντων για τον πληθυσμό, γεγονός που μπορεί να περιορίσει επίσης τη δημιουργία πλούτου και θέσεων εργασίας στην καινοτομία και την έρευνα. Εξάλλου, αυτά τα νέα και δυνητικώς λιγότερο επικίνδυνα προϊόντα δεν θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς με τα συμβατικά. |
| --- | --- |

—

κατάργηση της έρευνας και της ενδεχόμενης βελτίωσης της ποιότητας των προϊόντων που διατίθενται στην αγορά. Πρόκειται για αυθαίρετο περιορισμό της εισόδου προϊόντων νέας γενιάς στην αγορά, χωρίς να παρέχεται η δυνατότητα θέσπισης ενός σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου βάσει του οποίου να αναλύεται η μείωση των δυνητικών κινδύνων αυτών των νέων προϊόντων για τον πληθυσμό, γεγονός που μπορεί να περιορίσει επίσης τη δημιουργία πλούτου και θέσεων εργασίας στην καινοτομία και την έρευνα. Εξάλλου, αυτά τα νέα και δυνητικώς λιγότερο επικίνδυνα προϊόντα δεν θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς με τα συμβατικά.

| 4.3 | Το ίδιο συμβαίνει με τον περιορισμό των συστατικών, ώστε να καταργηθούν τα χαρακτηριστικά αρώματα/γεύσεις (άρθρο 6): δεν βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία, επί παραδείγματι στη μείωση της τοξικότητας ή της εθιστικότητας αυτών των συστατικών, αλλά σε ένα τόσο υποκειμενικό κριτήριο όσο η μείωση της ελκυστικότητας του καπνού και σε υποκειμενικά στερεότυπα σχετικά με τον τύπο των προϊόντων που καπνίζει κάθε ηλικιακή ομάδα ή φύλο. Η ίδια υποκειμενικότητα παρατηρείται και στην αυθαίρετη, χωρίς κανένα επιχείρημα, απαγόρευση ορισμένων μορφoτύπων όπως τα τσιγάρα τύπου «slim» (τα οποία δεν συμπεριλήφθηκαν ούτε στη δημόσια διαβούλευση ούτε στην έκθεση με την εκτίμηση του αντικτύπου), τα τσιγάρα μικρού μήκους και όλη η κατηγορία των τσιγάρων με μινθόλη, στον ορισμό ελάχιστου βάρους για τα σακουλάκια καπνού για στρίψιμο, στην τυποποίηση του μορφοτύπου του καπνού σε κουτί ή, ακόμη, στην επινόηση μιας νέας κατηγορίας με την ονομασία «πουράκι» κατά παράβαση της οδηγίας 2011/64/ΕΕ (24) που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2011. Αυτή η απαγόρευση των τσιγάρων «slim» και των τσιγάρων με μινθόλη, που έχουν μεγάλη κατανάλωση σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, θα συνέτεινε ώστε οι καταναλωτές να μην έχουν πλέον πρόσβαση σε αυτά και να αναγκάζονται να στραφούν στη μαύρη αγορά για να τα προμηθευτούν. Επιπλέον, πρόκειται για προϊόντα καπνού που καταναλώνονται ως επί το πλείστον από ενήλικους καπνιστές, οπότε δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση το επιχείρημα ότι ο στόχος είναι να αποτραπεί η πρόσβαση των ανηλίκων στην κατανάλωση καπνού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση των τσιγάρων με μινθόλη, για παράδειγμα, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι αυτός ο τύπος προϊόντων καταναλώνεται κυρίως από ενηλίκους και ότι, επιπλέον, χώρες με πολύ εξελιγμένες νομοθεσίες κατά του καπνίσματος, με πολύ σαφείς διατάξεις για την απαγόρευση συγκεκριμένων συστατικών, όπως είναι οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, δεν τα έχουν απαγορεύσει, γεγονός που ωθεί την ΕΟΚΕ να προτείνει να διαγραφεί η απαγόρευση των τσιγάρων μινθόλης από την πρόταση οδηγίας. |
| --- | --- |

4.3

Το ίδιο συμβαίνει με τον περιορισμό των συστατικών, ώστε να καταργηθούν τα χαρακτηριστικά αρώματα/γεύσεις (άρθρο 6): δεν βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία, επί παραδείγματι στη μείωση της τοξικότητας ή της εθιστικότητας αυτών των συστατικών, αλλά σε ένα τόσο υποκειμενικό κριτήριο όσο η μείωση της ελκυστικότητας του καπνού και σε υποκειμενικά στερεότυπα σχετικά με τον τύπο των προϊόντων που καπνίζει κάθε ηλικιακή ομάδα ή φύλο. Η ίδια υποκειμενικότητα παρατηρείται και στην αυθαίρετη, χωρίς κανένα επιχείρημα, απαγόρευση ορισμένων μορφoτύπων όπως τα τσιγάρα τύπου «slim» (τα οποία δεν συμπεριλήφθηκαν ούτε στη δημόσια διαβούλευση ούτε στην έκθεση με την εκτίμηση του αντικτύπου), τα τσιγάρα μικρού μήκους και όλη η κατηγορία των τσιγάρων με μινθόλη, στον ορισμό ελάχιστου βάρους για τα σακουλάκια καπνού για στρίψιμο, στην τυποποίηση του μορφοτύπου του καπνού σε κουτί ή, ακόμη, στην επινόηση μιας νέας κατηγορίας με την ονομασία «πουράκι» κατά παράβαση της οδηγίας 2011/64/ΕΕ (24) που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2011. Αυτή η απαγόρευση των τσιγάρων «slim» και των τσιγάρων με μινθόλη, που έχουν μεγάλη κατανάλωση σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, θα συνέτεινε ώστε οι καταναλωτές να μην έχουν πλέον πρόσβαση σε αυτά και να αναγκάζονται να στραφούν στη μαύρη αγορά για να τα προμηθευτούν. Επιπλέον, πρόκειται για προϊόντα καπνού που καταναλώνονται ως επί το πλείστον από ενήλικους καπνιστές, οπότε δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση το επιχείρημα ότι ο στόχος είναι να αποτραπεί η πρόσβαση των ανηλίκων στην κατανάλωση καπνού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση των τσιγάρων με μινθόλη, για παράδειγμα, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι αυτός ο τύπος προϊόντων καταναλώνεται κυρίως από ενηλίκους και ότι, επιπλέον, χώρες με πολύ εξελιγμένες νομοθεσίες κατά του καπνίσματος, με πολύ σαφείς διατάξεις για την απαγόρευση συγκεκριμένων συστατικών, όπως είναι οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, δεν τα έχουν απαγορεύσει, γεγονός που ωθεί την ΕΟΚΕ να προτείνει να διαγραφεί η απαγόρευση των τσιγάρων μινθόλης από την πρόταση οδηγίας.

| 4.3.1 | Εν κατακλείδι, συμφωνούμε πλήρως με την πρόταση της Επιτροπής να απαγορευθεί η είσοδος στην αγορά των αποκαλούμενων «candy-flavoured cigarettes», ήτοι νέων προϊόντων με άρωμα/γεύση τσιχλόφουσκας, πίνα κολάντα, μοχίτο κλπ., τα οποία μπορεί να απευθύνονται κατά βάση στους καταναλωτές νεαρής ηλικίας. |
| --- | --- |

4.3.1

Εν κατακλείδι, συμφωνούμε πλήρως με την πρόταση της Επιτροπής να απαγορευθεί η είσοδος στην αγορά των αποκαλούμενων «candy-flavoured cigarettes», ήτοι νέων προϊόντων με άρωμα/γεύση τσιχλόφουσκας, πίνα κολάντα, μοχίτο κλπ., τα οποία μπορεί να απευθύνονται κατά βάση στους καταναλωτές νεαρής ηλικίας.

| 4.3.2 | Ένας υπέρμετρος περιορισμός των συστατικών θα επέφερε τυποποίηση της γεύσης και επομένως αδυναμία διαφοροποίησης μεταξύ των ανταγωνιστών, περιορίζοντας έτσι τις επενδύσεις και τη δυνατότητα εισόδου νέων προϊόντων στην αγορά, εις βάρος τελικά του καταναλωτή και με μείωση του φάσματος των επιλογών του. |
| --- | --- |

4.3.2

Ένας υπέρμετρος περιορισμός των συστατικών θα επέφερε τυποποίηση της γεύσης και επομένως αδυναμία διαφοροποίησης μεταξύ των ανταγωνιστών, περιορίζοντας έτσι τις επενδύσεις και τη δυνατότητα εισόδου νέων προϊόντων στην αγορά, εις βάρος τελικά του καταναλωτή και με μείωση του φάσματος των επιλογών του.

| 4.4 | Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει σαφή ορισμό και κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τα «προϊόντα μειωμένου κινδύνου», για τα οποία υπάρχουν αδιαμφισβήτητα επιστημονικά στοιχεία ότι ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τα συμβατικά τσιγάρα. Η έννοια του μειωμένου κινδύνου καλύπτει τα προϊόντα που μπορούν να υποκαταστήσουν τα συμβατικά τσιγάρα, αλλά με πολύ πιο μικρό κίνδυνο για την υγεία, και όχι εκείνα που αποσκοπούν στη διακοπή του καπνίσματος. Τα προϊόντα που περιέχουν καπνό (και όχι χημική νικοτίνη) —και τα οποία, ως εκ τούτου, υπόκεινται στην οδηγία— θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο σαφούς ορισμού και ρύθμισης, ώστε να μπορούν να κοινοποιούνται στους καταναλωτές τα χαρακτηριστικά τους. |
| --- | --- |

4.4

Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει σαφή ορισμό και κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τα «προϊόντα μειωμένου κινδύνου», για τα οποία υπάρχουν αδιαμφισβήτητα επιστημονικά στοιχεία ότι ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τα συμβατικά τσιγάρα. Η έννοια του μειωμένου κινδύνου καλύπτει τα προϊόντα που μπορούν να υποκαταστήσουν τα συμβατικά τσιγάρα, αλλά με πολύ πιο μικρό κίνδυνο για την υγεία, και όχι εκείνα που αποσκοπούν στη διακοπή του καπνίσματος. Τα προϊόντα που περιέχουν καπνό (και όχι χημική νικοτίνη) —και τα οποία, ως εκ τούτου, υπόκεινται στην οδηγία— θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο σαφούς ορισμού και ρύθμισης, ώστε να μπορούν να κοινοποιούνται στους καταναλωτές τα χαρακτηριστικά τους.

| 4.5 | Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του παράνομου εμπορίου καπνού. Στο άρθρο 14, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα παρακολούθησης και ιχνηλάτησης και άλλα νέα μέτρα ασφαλείας, ώστε στην ΕΕ να πωλούνται μόνο προϊόντα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Το μέτρο αυτό θα επιφέρει δυσανάλογο οικονομικό και διοικητικό φόρτο, στον οποίο πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν, και, αντί να μειώσει το παράνομο εμπόριο, θα αυξήσει τη διοικητική επιβάρυνση των κρατών μελών κατά τη διενέργεια των ελέγχων. Εξάλλου, το σύστημα αυτό δεν θα συμβάλει στην ανάσχεση του λαθρεμπορίου και του παράνομου εμπορίου, τα οποία, αντίθετα, θα ευνοηθούν από τα υπόλοιπα μέτρα της πρότασης οδηγίας. Γι’ αυτό, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 14 της προτεινόμενης οδηγίας θα πρέπει να είναι ακριβώς οι ίδιες με τις ρήτρες περί παρακολούθησης και ιχνηλάτησης του «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού» (25) που υπεγράφη στα τέλη του 2012 από τη Διάσκεψη Συμβαλλόμενων Μερών του ΠΟΥ. |
| --- | --- |

4.5

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του παράνομου εμπορίου καπνού. Στο άρθρο 14, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα παρακολούθησης και ιχνηλάτησης και άλλα νέα μέτρα ασφαλείας, ώστε στην ΕΕ να πωλούνται μόνο προϊόντα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Το μέτρο αυτό θα επιφέρει δυσανάλογο οικονομικό και διοικητικό φόρτο, στον οποίο πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν, και, αντί να μειώσει το παράνομο εμπόριο, θα αυξήσει τη διοικητική επιβάρυνση των κρατών μελών κατά τη διενέργεια των ελέγχων. Εξάλλου, το σύστημα αυτό δεν θα συμβάλει στην ανάσχεση του λαθρεμπορίου και του παράνομου εμπορίου, τα οποία, αντίθετα, θα ευνοηθούν από τα υπόλοιπα μέτρα της πρότασης οδηγίας. Γι’ αυτό, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 14 της προτεινόμενης οδηγίας θα πρέπει να είναι ακριβώς οι ίδιες με τις ρήτρες περί παρακολούθησης και ιχνηλάτησης του «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού» (25) που υπεγράφη στα τέλη του 2012 από τη Διάσκεψη Συμβαλλόμενων Μερών του ΠΟΥ.

| 4.6 | Τέλος, η οδηγία θα δώσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δυνατότητα να ρυθμίζει και να τροποποιεί, μέσω μιας πληθώρας πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, θεμελιώδεις πτυχές όπως, για παράδειγμα, το επίπεδο των πρόσθετων ουσιών ή η διατύπωση, η θέση και το μέγεθος των προειδοποιήσεων για την υγεία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα κράτη μένουν σχεδόν χωρίς καμία δυνατότητα αντίδρασης στην τροποποίηση αυτής της οδηγίας, πράγμα που αποτελεί ακραίο βαθμό παρεμβατισμού, σπανίως παρατηρηθέντα μέχρι σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και παραβιάζει τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως έχουν ήδη αποφανθεί τα εθνικά κοινοβούλια σε οκτώ κράτη μέλη (26) (Ιταλία, Τσεχική Δημοκρατία, Ελλάδα, Βουλγαρία, Δανία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σουηδία). Στην Ιταλία το Κοινοβούλιο, όχι μόνο επεσήμανε ότι η πρόταση παραβιάζει τις αρχές αυτές, αλλά και υπογράμμισε ότι ορισμένοι τύποι τσιγάρων που απαγορεύει, όπως τα «slim» ή τα τσιγάρα χαμηλής περιεκτικότητας σε πίσσα, μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο μέσο μιας πολιτικής για τη μείωση ή τη διακοπή της συνήθειας του καπνίσματος (27). |
| --- | --- |

4.6

Τέλος, η οδηγία θα δώσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δυνατότητα να ρυθμίζει και να τροποποιεί, μέσω μιας πληθώρας πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, θεμελιώδεις πτυχές όπως, για παράδειγμα, το επίπεδο των πρόσθετων ουσιών ή η διατύπωση, η θέση και το μέγεθος των προειδοποιήσεων για την υγεία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα κράτη μένουν σχεδόν χωρίς καμία δυνατότητα αντίδρασης στην τροποποίηση αυτής της οδηγίας, πράγμα που αποτελεί ακραίο βαθμό παρεμβατισμού, σπανίως παρατηρηθέντα μέχρι σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και παραβιάζει τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως έχουν ήδη αποφανθεί τα εθνικά κοινοβούλια σε οκτώ κράτη μέλη (26) (Ιταλία, Τσεχική Δημοκρατία, Ελλάδα, Βουλγαρία, Δανία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σουηδία). Στην Ιταλία το Κοινοβούλιο, όχι μόνο επεσήμανε ότι η πρόταση παραβιάζει τις αρχές αυτές, αλλά και υπογράμμισε ότι ορισμένοι τύποι τσιγάρων που απαγορεύει, όπως τα «slim» ή τα τσιγάρα χαμηλής περιεκτικότητας σε πίσσα, μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο μέσο μιας πολιτικής για τη μείωση ή τη διακοπή της συνήθειας του καπνίσματος (27).

| 4.6.1 | Τα άρθρα 8, 9 και 11 της πρότασης οδηγίας, για παράδειγμα, επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τροποποιεί, μέσω πράξης κατ’ εξουσιοδότηση, τη διατύπωση, τον σχεδιασμό, τη διάταξη, τον μορφότυπο και τη θέση των προειδοποιήσεων για την υγεία, ενώ το άρθρο 6 τής επιτρέπει με ανάλογο τρόπο να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση για να καθορίσει την παρουσία και τα μέγιστα επιτρεπόμενα επίπεδα των προσθέτων ουσιών. |
| --- | --- |

4.6.1

Τα άρθρα 8, 9 και 11 της πρότασης οδηγίας, για παράδειγμα, επιτρέπουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τροποποιεί, μέσω πράξης κατ’ εξουσιοδότηση, τη διατύπωση, τον σχεδιασμό, τη διάταξη, τον μορφότυπο και τη θέση των προειδοποιήσεων για την υγεία, ενώ το άρθρο 6 τής επιτρέπει με ανάλογο τρόπο να εκδίδει πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση για να καθορίσει την παρουσία και τα μέγιστα επιτρεπόμενα επίπεδα των προσθέτων ουσιών.

| 4.6.2 | Για τα πούρα, τα πουράκια και τον καπνό πίπας, η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα αυτόματης άρσης ορισμένων εξαιρέσεων που περιλαμβάνονται στο κείμενο, εάν υπάρξει «ουσιαστική μεταβολή των συνθηκών». Ως ουσιαστική μεταβολή θεωρείται η αύξηση του όγκου των πωλήσεων κατά τουλάχιστον 10 % σε τουλάχιστον 10 κράτη μέλη ή κατά 5 % των καπνιστών ηλικίας κάτω των 25 ετών. Η Επιτροπή δεν αντιλαμβάνεται ότι, σε 10 από τα 27 σημερινά κράτη μέλη, η αγορά αυτών των προϊόντων είναι εξαιρετικά μικρή και ότι εύκολα μπορεί να επέλθει μεταβολή της τάξεως του 10 %, με αποτέλεσμα το προτεινόμενο μέτρο να καθίσταται ανώφελο και να δημιουργείται μεγάλη ανασφάλεια δικαίου σε αυτόν τον επιμέρους τομέα. |
| --- | --- |

4.6.2

Για τα πούρα, τα πουράκια και τον καπνό πίπας, η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα αυτόματης άρσης ορισμένων εξαιρέσεων που περιλαμβάνονται στο κείμενο, εάν υπάρξει «ουσιαστική μεταβολή των συνθηκών». Ως ουσιαστική μεταβολή θεωρείται η αύξηση του όγκου των πωλήσεων κατά τουλάχιστον 10 % σε τουλάχιστον 10 κράτη μέλη ή κατά 5 % των καπνιστών ηλικίας κάτω των 25 ετών. Η Επιτροπή δεν αντιλαμβάνεται ότι, σε 10 από τα 27 σημερινά κράτη μέλη, η αγορά αυτών των προϊόντων είναι εξαιρετικά μικρή και ότι εύκολα μπορεί να επέλθει μεταβολή της τάξεως του 10 %, με αποτέλεσμα το προτεινόμενο μέτρο να καθίσταται ανώφελο και να δημιουργείται μεγάλη ανασφάλεια δικαίου σε αυτόν τον επιμέρους τομέα.

| 4.7 | Παρότι η εκχώρηση εξουσιών μέσω πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση προβλέπεται από το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι απαραίτητο να πληρούνται στην περίπτωση αυτή ορισμένες προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, οι πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση μπορούν να αφορούν μόνο επουσιώδη στοιχεία μιας νομοθετικής πράξης, πράγμα που δεν συμβαίνει με την εξεταζόμενη πρόταση. |
| --- | --- |

4.7

Παρότι η εκχώρηση εξουσιών μέσω πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση προβλέπεται από το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι απαραίτητο να πληρούνται στην περίπτωση αυτή ορισμένες προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, οι πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση μπορούν να αφορούν μόνο επουσιώδη στοιχεία μιας νομοθετικής πράξης, πράγμα που δεν συμβαίνει με την εξεταζόμενη πρόταση.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Άρθρο 114 της ΣΛΕΕ:

1

| «1. | Εκτός αν ορίζουν άλλως οι Συνθήκες, εφαρμόζονται οι ακόλουθες διατάξεις για την πραγματοποίηση των στόχων του άρθρου 26. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία και μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, εκδίδουν τα μέτρα τα σχετικά με την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που έχουν ως αντικείμενο την εγκαθίδρυση και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς» |
| --- | --- |

«1.

Εκτός αν ορίζουν άλλως οι Συνθήκες, εφαρμόζονται οι ακόλουθες διατάξεις για την πραγματοποίηση των στόχων του άρθρου 26. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία και μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, εκδίδουν τα μέτρα τα σχετικά με την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που έχουν ως αντικείμενο την εγκαθίδρυση και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς»

(2)  Βλ. υπόθεση C-491/01, The Queen κατά Secretary of State for Health, ex parte British American Tobacco (Investments) Ltd και Imperial Tobacco Ltd.

2

(3)  ΕΕ C 128, 18.5.2010, σ. 89-93.

3

(4)  http://europa.eu/rapid/press-release_OLAF-11-5_en.htm?locale=EN.

4

(5)  Βλ. τη μελέτη The European Tobacco Sector. An analysis of the socio-economic footprint [O ευρωπαϊκός τομέας του καπνού: Ανάλυση του κοινωνικο-οικονομικού αποτυπώματος] του ιταλικού ιδρύματος οικονομικών ερευνών Nomisma και την ανακοίνωση Τύπου της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής της 16ης Νοεμβρίου 2012.

5

(6)  Αυτόθι.

6

(7)  http://www.ipex.eu/IPEXL-WEB/dossier/dossier.do?code=COD&year=2012&number=0366&appLng=EL.

7

(8)  ΕΕ C 351, 15.11.2012, σ. 6-11.

8

(9)  Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της σύστασης του Συμβουλίου της 30ής Νοεμβρίου 2009 για ένα περιβάλλον χωρίς καπνό (διαθέσιμη μόνο στα αγγλικά).

9

(10)  Βλ. μελέτη The European Tobacco Sector. An analysis of the socio-economic footprint [O ευρωπαϊκός τομέας του καπνού: Ανάλυση του κοινωνικο-οικονομικού αποτυπώματος] του ιταλικού ιδρύματος οικονομικών ερευνών Nomisma.

10

(11)  DIVTOB: Diversification for Tobacco Growing Regions in the Southern European Union. Hohenheim University. Sixth Framework Programme funded European Research and Technological Development.

11

(12)  Οδηγία του Συμβουλίου 2011/64/ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2011, για τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, ΕΕ L 176, 5.7.2011, σ. 24-36.

12

(13)  Βλ. υποσημείωση 11.

13

(14)  Βλ. υποσημείωση 5.

14

(15)  Βλ. υποσημείωση 5.

15

(16)  Βλ. υποσημείωση 11.

16

(17)  ΕΕ L 115, 9.5.2008, σ. 172.

17

(18)  Hammond D., «Health warning messages on tobacco products: a review» [Οι προειδοποιήσεις για την υγεία στα προϊόντα καπνού: επισκόπηση], Tobacco Control 2011, 20:327-3. Sambrook Research International, «A review of the science base to support the development of health warnings for tobacco packages» [Επισκόπηση της επιστημονικής βάσης υπέρ της ανάπτυξης των προειδοποιήσεων για την υγεία στις συσκευασίες των προϊόντων καπνού], Newport: Sambrook Research International, 2009 (έκθεση που καταρτίστηκε για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

18

(19)  http://www.maastrichtuniversity.nl/web/Main/Sitewide/News1/SmokersWillNotBePutOff1.htm

19

(20)  Nonnemaker, J., et al., Experimental Study of Graphic Cigarette Warning Labels: Final Results Report Prepared for Center for Tobacco Products, Food and Drug Administration, Contract No. HHSF-223-2009-10135G, Δεκέμβριος 2010.

20

(21)  http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/eurobaro_attitudes_towards_tobacco_2012_en.pdf

21

(22)  RJ Reynolds Tobacco Company v Food & Drug Administration, United States Court of Appeals for the District of Columbia Circuit, Αύγουστος 2012.

22

(23)  Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 17ης Οκτωβρίου 1990 για την υπόθεση C-10/89.

23

(24)  Βλ. οδηγία του Συμβουλίου 2011/64/ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2011, για τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, ΕΕ L 176, 5.7.2011, σ. 24-36 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32011L0064:EL:NOT

24

(25)  http://apps.who.int/gb/fctc/PDF/cop5/FCTC_COP5(1)-en.pdf.

25

(26)  http://www.ipex.eu/IPEXL-WEB/dossier/dossier.do?code=COD&year=2012&number=0366&appLng=EL.

26

(27)  Γνωμοδότηση της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων του Ιταλικού Κοινοβουλίου για το έγγραφο της Επιτροπής COM(2012) 788 final.

27

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθες τροπολογίες, οι οποίες συγκέντρωσαν τουλάχιστον το ένα τέταρτο των εκπεφρασμένων ψήφων, απορρίφθηκαν κατά τη διεξαγωγή της συζήτησης:

Αντιγνωμοδότηση

Να αντικατασταθεί ολόκληρο το κείμενο της γνωμοδότησης με το ακόλουθο:

1.   
  Συμπεράσματα

| 1.1 | Η νομική βάση της προτεινόμενης οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι το άρθρο 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ)
   (1)
  . Ο στόχος της πρότασης είναι η προσέγγιση των νόμων και λοιπών κανονιστικών διατάξεων που ισχύουν για την παρασκευή, την παρουσίαση και την πώληση προϊόντων καπνού, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ορθή λειτουργία της εσωτερικής αγοράς. Στο σημείο 3.9.1 της αιτιολογικής έκθεσης αναφέρεται ότι η επιλογή της συγκεκριμένης νομικής βάσης επιβεβαιώθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά την οδηγία 2001/37/ΕΚ
   (2)
  και, επομένως, η ίδια νομική βάση ενδείκνυται και για την παρούσα πρόταση. Κατά συνέπεια, η οδηγία του 2001 και η εν λόγω προτεινόμενη αναθεώρηση αποσκοπούν αμφότερες στην εξασφάλιση της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, καθώς και υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας των πολιτών από τους κινδύνους του καπνού. |
| --- | --- |

1.1

| 1.2 | Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) κρίνει ότι ο στόχος της βελτίωσης της λειτουργίας της ενιαίας αγοράς αξίζει της πλήρους στήριξής της: δίδεται δε στα κράτη μέλη ένα πρόσθετο κίνητρο για τη λήψη των αναγκαίων και θεμιτών μέτρων για την προστασία της ανθρώπινης υγείας, καθώς και η δυνατότητά τους να υιοθετήσουν αυστηρότερα μέτρα από όσα περιέχονται στην πρόταση. |
| --- | --- |

1.2

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ, συνεπής με τις πολυάριθμες παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της για ζητήματα υγείας και σχετικά θέματα, συμφωνεί πλήρως με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι το δικαίωμα στην υγεία πρέπει πάντα να προέχει οποιουδήποτε οικονομικού μελήματος. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της προώθησης προγραμμάτων και εκστρατειών εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία. Αυτά πρέπει να υλοποιούνται παράλληλα με τα διάφορα μέτρα που προτείνονται στο έγγραφο για τη μείωση των παραγόντων που υποκινούν τους νέους να αρχίσουν το κάπνισμα και για τη στήριξη όσων είναι ήδη εθισμένοι στη νικοτίνη προκειμένου να σταματήσουν το κάπνισμα. Η ΕΟΚΕ συνιστά να συμπληρωθεί η πρόταση της Επιτροπής με μια σαφέστατη υπογράμμιση της σημασίας που έχουν οι στρατηγικές εκπαίδευσης και παροχής συμβουλών στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε κάθε παιδί και κάθε νέος να μπορεί να ενημερώνεται σωστά, πλήρως και τακτικά για την πραγματική φύση του καπνίσματος, για τις βλαβερές επιπτώσεις του, για τις εξαρτήσεις και τα λοιπά προβλήματα υγείας που συνδέονται με τη νικοτίνη καθώς και για τις καρκινογόνους και λοιπές επιπτώσεις στην υγεία από την άμεση ή έμμεση έκθεση στον καπνό τσιγάρου στο περιβάλλον
   (3). |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ, συνεπής με τις πολυάριθμες παλαιότερες γνωμοδοτήσεις της για ζητήματα υγείας και σχετικά θέματα, συμφωνεί πλήρως με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι το δικαίωμα στην υγεία πρέπει πάντα να προέχει οποιουδήποτε οικονομικού μελήματος. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ τάσσεται σθεναρά υπέρ της προώθησης προγραμμάτων και εκστρατειών εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία. Αυτά πρέπει να υλοποιούνται παράλληλα με τα διάφορα μέτρα που προτείνονται στο έγγραφο για τη μείωση των παραγόντων που υποκινούν τους νέους να αρχίσουν το κάπνισμα και για τη στήριξη όσων είναι ήδη εθισμένοι στη νικοτίνη προκειμένου να σταματήσουν το κάπνισμα. Η ΕΟΚΕ συνιστά να συμπληρωθεί η πρόταση της Επιτροπής με μια σαφέστατη υπογράμμιση της σημασίας που έχουν οι στρατηγικές εκπαίδευσης και παροχής συμβουλών στα εκπαιδευτικά ιδρύματα της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε κάθε παιδί και κάθε νέος να μπορεί να ενημερώνεται σωστά, πλήρως και τακτικά για την πραγματική φύση του καπνίσματος, για τις βλαβερές επιπτώσεις του, για τις εξαρτήσεις και τα λοιπά προβλήματα υγείας που συνδέονται με τη νικοτίνη καθώς και για τις καρκινογόνους και λοιπές επιπτώσεις στην υγεία από την άμεση ή έμμεση έκθεση στον καπνό τσιγάρου στο περιβάλλον
   (3).

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει επίσης ότι συγκεκριμένες θέσεις εργασίας ενδέχεται να απειλούνται, σε αγροτικές περιοχές όπου δεν έχουν αναπτυχθεί εναλλακτικές μορφές απασχόλησης και όπου οι επιδοτήσεις των προϊόντων καπνού που σχετίζονται με την παραγωγή δεν είναι πλέον διαθέσιμες. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι επείγον να διατεθούν άλλες μορφές μεταβατικών ενισχύσεων, καθώς και επιστημονική και τεχνική υποστήριξη για την ανάπτυξη εναλλακτικών, εξίσου επικερδών, πιο βιώσιμων, πιο κοινωνικά αποδεκτών και λιγότερο επιβλαβών καλλιεργειών και, ει δυνατόν, ποιοτικότερων θέσεων εργασίας. Το ίδιο ισχύει για κάθε άλλη θέση εργασίας στην αλυσίδα εφοδιασμού ως συνέπεια αυτής της πρότασης· αν πρόκειται για το συμφέρον της δημόσιας υγείας, η στήριξη του κοινού για ποιοτικότερες θέσεις εργασίας είναι απόλυτα δικαιολογημένη και πρέπει να ενθαρρύνεται. |
| --- | --- |

1.4

| 1.5 | Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, πρέπει να συνυπολογίζεται το κύριο όφελος – η πρόληψη του θανάτου και των σχετικών με τον καπνό νοσημάτων των στελεχών, των εργαζομένων και των καταναλωτών που ήδη καπνίζουν και των δυνητικών καπνιστών κάθε ηλικίας και κάθε είδους, οι οποίοι, αν εγκριθούν αυτά τα μέτρα, θα υφίστανται πλέον λιγότερες άμεσες εμπορικές πιέσεις να αρχίσουν το κάπνισμα. Σύμφωνα με την έκθεση αντικτύπου της Επιτροπής, το καθαρό όφελος για την οικονομία της ΕΕ ανέρχεται σε περίπου 4 εκατομμύρια ευρώ και οι εξοικονομήσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης σε 506 εκατομμύρια ευρώ, ενώ θα σωθούν 16,8 εκατομμύρια έτη ζωής
   (4). Θα πρέπει να δημιουργηθούν, με κατάλληλα μέτρα, νέες θέσεις εργασίας μέσω της ανακατανομής των πόρων εντός της ΕΕ και της καλύτερης χρήσης των φορολογικών εσόδων σε εθνικό επίπεδο. |
| --- | --- |

1.5

Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, πρέπει να συνυπολογίζεται το κύριο όφελος – η πρόληψη του θανάτου και των σχετικών με τον καπνό νοσημάτων των στελεχών, των εργαζομένων και των καταναλωτών που ήδη καπνίζουν και των δυνητικών καπνιστών κάθε ηλικίας και κάθε είδους, οι οποίοι, αν εγκριθούν αυτά τα μέτρα, θα υφίστανται πλέον λιγότερες άμεσες εμπορικές πιέσεις να αρχίσουν το κάπνισμα. Σύμφωνα με την έκθεση αντικτύπου της Επιτροπής, το καθαρό όφελος για την οικονομία της ΕΕ ανέρχεται σε περίπου 4 εκατομμύρια ευρώ και οι εξοικονομήσεις στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης σε 506 εκατομμύρια ευρώ, ενώ θα σωθούν 16,8 εκατομμύρια έτη ζωής
   (4). Θα πρέπει να δημιουργηθούν, με κατάλληλα μέτρα, νέες θέσεις εργασίας μέσω της ανακατανομής των πόρων εντός της ΕΕ και της καλύτερης χρήσης των φορολογικών εσόδων σε εθνικό επίπεδο.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι από τη φορολόγηση του καπνού εισπράττονται σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Η φορολόγηση των προϊόντων καπνού αποτελεί τον αποτελεσματικότερο και οικονομικότερο τρόπο μείωσης της κατανάλωσης καπνού, ιδίως μεταξύ των νέων και των ομάδων χαμηλού εισοδήματος (δηλαδή των πιο ευπαθών μελών της κοινωνίας μας)
   (5). Μελέτες τεκμηριώνουν ότι η τιμή των προϊόντων καπνού αποτελεί τον τρίτο συχνότερο λόγο για τον οποίο οι καπνιστές σταματούν το κάπνισμα
   (6). Τα χρήματα που εξοικονομούνται από την μη αγορά προϊόντων καπνού μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά άλλων αγαθών, τα οποία επίσης φορολογούνται. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι φόροι που συλλέγονται σήμερα καλύπτουν το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης όσων ξεκίνησαν το κάπνισμα πριν από 50 χρόνια· όσοι ξεκινούν σήμερα το κάπνισμα θα χρειαστούν την ίδια περίθαλψη σε 50 χρόνια. Από τα υπάρχοντα στοιχεία προκύπτει ότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών έχουν πλήρη επίγνωση των ανωτέρω και κατάφεραν να συνεχίσουν να αυξάνουν τα φορολογικά τους έσοδα παρά τη μείωση της χρήσης και πώλησης προϊόντων καπνού στην Ευρώπη. Ουδείς λόγος υπάρχει να μεταβληθεί η κατάσταση από την παρούσα πρόταση. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι από τη φορολόγηση του καπνού εισπράττονται σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Η φορολόγηση των προϊόντων καπνού αποτελεί τον αποτελεσματικότερο και οικονομικότερο τρόπο μείωσης της κατανάλωσης καπνού, ιδίως μεταξύ των νέων και των ομάδων χαμηλού εισοδήματος (δηλαδή των πιο ευπαθών μελών της κοινωνίας μας)
   (5). Μελέτες τεκμηριώνουν ότι η τιμή των προϊόντων καπνού αποτελεί τον τρίτο συχνότερο λόγο για τον οποίο οι καπνιστές σταματούν το κάπνισμα
   (6). Τα χρήματα που εξοικονομούνται από την μη αγορά προϊόντων καπνού μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά άλλων αγαθών, τα οποία επίσης φορολογούνται. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι οι φόροι που συλλέγονται σήμερα καλύπτουν το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης όσων ξεκίνησαν το κάπνισμα πριν από 50 χρόνια· όσοι ξεκινούν σήμερα το κάπνισμα θα χρειαστούν την ίδια περίθαλψη σε 50 χρόνια. Από τα υπάρχοντα στοιχεία προκύπτει ότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών έχουν πλήρη επίγνωση των ανωτέρω και κατάφεραν να συνεχίσουν να αυξάνουν τα φορολογικά τους έσοδα παρά τη μείωση της χρήσης και πώλησης προϊόντων καπνού στην Ευρώπη. Ουδείς λόγος υπάρχει να μεταβληθεί η κατάσταση από την παρούσα πρόταση.

| 1.7 | Για την πρόληψη της περαιτέρω αύξησης του παράνομου εμπορίου (λαθρεμπόριο, απομιμήσεις, πειρατικά προϊόντα και παράνομη κατασκευή) από εγκληματικά δίκτυα, το οποίο αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο για την απασχόληση και τη συλλογή φόρων στην ΕΕ, η ΕΟΚΕ ζητά τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων που θα εξασφαλίσουν ότι η σχετική νομοθεσία θα εφαρμόζεται με ταχύ και αποτελεσματικό τρόπο στα κράτη μέλη. Θα πρέπει να κατατεθούν περαιτέρω προτάσεις, σε συμφωνία με την καπνοβιομηχανία, για άλλα μέτρα που δύνανται να περιορίσουν τις απομιμήσεις και το λαθρεμπόριο και να καταστήσουν ευκολότερη την ταυτοποίηση του προϊόντος –για παράδειγμα μέσω της ενσωμάτωσης διακριτικών που δεν αντιγράφονται εύκολα ή μέσω της ηλεκτρονικής σήμανσης της συσκευασίας. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι είναι σχετικά εύκολη, με τη σύγχρονη τεχνολογία, η απομίμηση όλων σχεδόν των αγαθών και των συσκευασιών· η αφιέρωση περισσότερου χώρου σε κατάλληλες προειδοποιήσεις για την υγεία δεν αναμένεται να μεταβάλει ουσιαστικά την κατάσταση προς οιαδήποτε κατεύθυνση. |
| --- | --- |

1.7

| 1.8 | Πέραν των διευρυμένων εξουσιών που εκχωρούνται στην Επιτροπή για την περαιτέρω ανάπτυξη ζωτικών πτυχών της οδηγίας μέσω κατ’ εξουσιοδότηση πράξεων, πρέπει να διασφαλιστεί η διεξαγωγή της διαδικασίας λήψης αποφάσεων κατά τρόπο ανοιχτό και σε συμφωνία με τα συμφέροντα των κρατών μελών. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι οι πράξεις δεσμευτικού χαρακτήρα πρέπει να συνάδουν με το άρθρο 290 της ΣΛΕΕ. |
| --- | --- |

1.8

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει ένθερμα την ιδέα της μείωσης του κινδύνου και συνεπώς ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει σαφή ορισμό και κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τα «προϊόντα μειωμένου κινδύνου» και ιδιαίτερα για τα προϊόντα που περιέχουν καπνό αλλά με μειωμένη ποσότητα νικοτίνης ή περιέχουν νικοτίνη αλλά όχι καπνό, και τα οποία υπόκεινται στην οδηγία. Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι ορισμένα εξ αυτών ενδέχεται να αποτελούν βήμα προόδου, εφόσον υπόκεινται σε προσεκτικούς ελέγχους οι οποίοι δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμα, προκειμένου να μειωθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του καπνίσματος ως συνέπεια της εξάρτησης από την νικοτίνη. |
| --- | --- |

1.9

2.   
  Εισαγωγή

| 2.1 | Η ΕΟΚΕ έχει πλήρη επίγνωση των κινδύνων που ενέχει ο καπνός, σε όλες τις μορφές του, για τη δημόσια υγεία. Ο καπνός είναι η κυριότερη αιτία πρόωρων θανάτων στην ΕΕ και ευθύνεται για σχεδόν 700 000 θανάτους ετησίως στην Ένωση. Η πρόταση επικεντρώνεται κατά συνέπεια στην πρόληψη της έναρξης του καπνίσματος, ιδίως από τους νέους και τις λοιπές ευπαθείς ομάδες. Στην πρόταση αναφέρεται ότι το 70 % των καπνιστών αρχίζει το κάπνισμα πριν από την ηλικία των 18 ετών και το 94 % πριν από την ηλικία των 25 ετών, γεγονός που ενισχύει την ανάγκη να ληφθούν μέτρα για τα παιδιά και τους νέους (7). |
| --- | --- |

2.1

| 2.2 | Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι η αναθεώρηση της οδηγίας είναι απολύτως απαραίτητη και ότι πρέπει συνεπώς να πραγματοποιηθεί πάραυτα. Επισημαίνει πως σε ορισμένες χώρες το επίπεδο κατανάλωσης καπνού παραμένει υψηλό, ακόμα και σε χώρες όπου υιοθετήθηκε αυστηρή νομοθεσία κατά του καπνού. Είναι επίσης σαφές ότι οι υφιστάμενοι έλεγχοι οδήγησαν σε σημαντικές μειώσεις στα περισσότερα κράτη μέλη. Στην Ισπανία, αναφέρθηκε μείωση κατά 2 % σε μικρό χρονικό διάστημα. Η εν λόγω πρόταση επιχειρεί να οδηγήσει σε παρόμοιες μειώσεις σε όλη την Ευρώπη. Η ΕΟΚΕ τάσσεται επίσης σθεναρά υπέρ της προώθησης προγραμμάτων και εκστρατειών εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού σε σχέση με τις σοβαρές επιπτώσεις του καπνίσματος στην υγεία. |
| --- | --- |

2.2

| 2.3 | Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι η πρόταση δημιούργησε ανησυχία ως προς τις θέσεις εργασίας, τους φόρους και την οικονομία στο σύνολό της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η καπνοβιομηχανία ανέφερε ότι απασχολεί έως και 1,5 εκατομμύρια άτομα στην ΕΕ, εκ των οποίων περίπου 400 000 εμπλέκονται στην καλλιέργεια φύλλων καπνού. Στοιχεία της Επιτροπής και άλλων πηγών καταδεικνύουν ότι σε αυτόν τον αριθμό συμπεριλαμβάνονται εκείνα τα άτομα που απασχολούνται στην αλυσίδα εφοδιασμού των προϊόντων καπνού εποχικά ή με χαρακτήρα προσωρινής ή μερικής απασχόλησης. Ο αριθμός των ατόμων που απασχολούνται απευθείας και αποκλειστικά στην καλλιέργεια καπνών, για παράδειγμα, εκτιμάται σε λιγότερο από 100 000. Η παραγωγή αυτών των γεωργών αποτελεί περίπου το ένα τέταρτο του καπνού που χρησιμοποιείται για την παραγωγή και τις πωλήσεις προϊόντων καπνού στην ΕΕ, ενώ το υπόλοιπο εισάγεται, κυρίως από τις ΗΠΑ. Οι υπόλοιπες θέσεις εργασίας στη συσκευασία, το μάρκετινγκ, τις πωλήσεις, τις νομικές υπηρεσίες, την έρευνα και τη διανομή δεν αναμένεται να επηρεαστούν. Δεν είναι, συνεπώς, σαφές για ποιο λόγο οι προτεινόμενες αλλαγές στη συσκευασία των τελικών προϊόντων πιστεύεται ότι θα έχουν μείζονα αντίκτυπο στα σημερινά επίπεδα απασχόλησης. Είναι ακόμα λιγότερο σαφές το γιατί τα προτεινόμενα μέτρα «δεν είναι δοκιμασμένα», «δεν θα επιτύχουν», ή ακόμα, «θα έχουν καταστροφικές συνέπειες» για την καπνοβιομηχανία. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι και στις δύο περιπτώσεις, ισχύει το αντίθετο: αυτά τα μέτρα θα έχουν χρήσιμο, πολύτιμο και αναλογικό αποτέλεσμα στην ανθρώπινη υγεία, με μικρό μόνο αντίκτυπο στη συνολική ανάπτυξη και την κερδοφορία της βιομηχανίας. Πράγματι, η μείωση των πωλήσεων στους νέους θα αντισταθμιστεί από τη μείωση στις (πολύ σημαντικότερες) παράνομες πωλήσεις, από τις οποίες επωφελούνται μόνο οι εμπλεκόμενες εγκληματικές συμμορίες. |
| --- | --- |

2.3

| 2.4 | Η καλλιέργεια καπνού στην ΕΕ παρέχει, παρ’ όλα αυτά, θέσεις εργασίας, κυρίως σε μειονεκτούσες περιοχές όπου ελάχιστες εναλλακτικές καλλιέργειες έχουν αναπτυχθεί μέχρι σήμερα. Σήμερα όπου δεν είναι πλέον διαθέσιμες οι επιδοτήσεις της ΚΓΠ για την παραγωγή φύλλων καπνού, απαιτείται επειγόντως μεταβατική τεχνική και χρηματοπιστωτική στήριξη για τη μετάβαση σε λιγότερο επιβλαβείς και πιο μακροπρόθεσμες, βιωσιμότερες πηγές εισοδήματος. Το ίδιο ισχύει και για άλλες θέσεις εργασίας στην αλυσίδα εφοδιασμού· αν οι θέσεις χάνονται για λόγους δημοσίου συμφέροντος, ενδείκνυται σαφώς η δημόσια στήριξη. |
| --- | --- |

2.4

| 2.5 | Κάθε χρόνο συλλέγονται σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ από τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, αν και αυτό συμβάλλει στην αντιστάθμιση του κόστους υγειονομικής περίθαλψης όσων ξεκίνησαν το κάπνισμα πριν από 50 ή περισσότερα χρόνια, σε 50 χρόνια θα απαιτείται το ίδιο επίπεδο φορολογικών εσόδων για τη φροντίδα όσων ξεκινούν τώρα την αγορά και κατανάλωση προϊόντων καπνού. Οι αυξήσεις της φορολόγησης θα είναι κατά συνέπεια ουσιαστικής σημασίας για την αντιστάθμιση κάθε τυχόν μείωσης των πωλήσεων. Από τα υπάρχοντα στοιχεία προκύπτει ότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών έχουν επίγνωση των ανωτέρω και μπορούν να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τα φορολογικά έσοδα παρά τη μείωση της πώλησης προϊόντων καπνού τα τελευταία χρόνια. Για παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με μια πρόσφατα δημοσιευθείσα κοινοβουλευτική έκθεση με τίτλο «All Party Parliamentary Group Report on Smoking and Health» (2013)
   (8), η σταθερή αύξηση των τιμών μεταξύ 1992 και 2011, καθώς και η φορολόγηση σε ύψος 75 % της συνολικής τιμής λιανικής πώλησης συνέβαλαν στη μείωση κατά 51 % των πωλήσεων τσιγάρων, ενώ ταυτόχρονα τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 44 %. Σε ανάλογη χρονική περίοδο, το ποσοστό ενηλίκων που καπνίζουν μειώθηκε από 27 % σε 20 %. |
| --- | --- |

2.5

Κάθε χρόνο συλλέγονται σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ από τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι, αν και αυτό συμβάλλει στην αντιστάθμιση του κόστους υγειονομικής περίθαλψης όσων ξεκίνησαν το κάπνισμα πριν από 50 ή περισσότερα χρόνια, σε 50 χρόνια θα απαιτείται το ίδιο επίπεδο φορολογικών εσόδων για τη φροντίδα όσων ξεκινούν τώρα την αγορά και κατανάλωση προϊόντων καπνού. Οι αυξήσεις της φορολόγησης θα είναι κατά συνέπεια ουσιαστικής σημασίας για την αντιστάθμιση κάθε τυχόν μείωσης των πωλήσεων. Από τα υπάρχοντα στοιχεία προκύπτει ότι οι κυβερνήσεις των κρατών μελών έχουν επίγνωση των ανωτέρω και μπορούν να διατηρήσουν ή να αυξήσουν τα φορολογικά έσοδα παρά τη μείωση της πώλησης προϊόντων καπνού τα τελευταία χρόνια. Για παράδειγμα, στο Ηνωμένο Βασίλειο, σύμφωνα με μια πρόσφατα δημοσιευθείσα κοινοβουλευτική έκθεση με τίτλο «All Party Parliamentary Group Report on Smoking and Health» (2013)
   (8), η σταθερή αύξηση των τιμών μεταξύ 1992 και 2011, καθώς και η φορολόγηση σε ύψος 75 % της συνολικής τιμής λιανικής πώλησης συνέβαλαν στη μείωση κατά 51 % των πωλήσεων τσιγάρων, ενώ ταυτόχρονα τα φορολογικά έσοδα αυξήθηκαν κατά 44 %. Σε ανάλογη χρονική περίοδο, το ποσοστό ενηλίκων που καπνίζουν μειώθηκε από 27 % σε 20 %.

| 2.6 | Παρότι το μεγαλύτερο μέρος των προϊόντων καπνού που παράγονται στην ΕΕ καταναλώνεται στην ΕΕ, μέρος της παραγωγής εξάγεται. Τα στοιχεία του κλάδου παρουσιάζουν συνολικές εξαγωγές προϊόντων καπνού περίπου 55 000 τόνων το 2010, κυρίως σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας όπου το προσδόκιμο ζωής είναι, δυστυχώς, ακόμα πολύ χαμηλό και δεν επιτρέπει τον εντοπισμό συγκεκριμένου αρνητικού αντικτύπου στην υγεία. Εν ευθέτω χρόνω, και μετά την επίλυση άλλων προβλημάτων και την προσδοκώμενη άνοδο του προσδόκιμου ζωής, ο αντίκτυπος της εξάρτησης από τη νικοτίνη και της χρήσης καπνού θα καταστεί εμφανέστερη, όπως συμβαίνει με άλλες εξαγόμενες ασθένειες. |
| --- | --- |

2.6

| 2.7 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ειδικότερα πως, σε αντίθεση με τα ανωτέρω, στις πιο ανεπτυγμένες χώρες της ΕΕ, όσο το προσδόκιμο ζωής και η διάρκεια του επαγγελματικού βίου συνεχίζουν να αυξάνονται, οι επιπτώσεις του καπνίσματος θα καθίστανται ολοένα εμφανέστερες στο χώρο εργασίας και για την κοινωνία στο σύνολό της, και κατά συνέπεια θα αποτελέσουν εντεινόμενο και ολοένα και πιο ορατό πρόβλημα και ευθύνη για τους εργοδότες και τις οργανώσεις τόσο των εργοδοτών όσο των εργαζομένων. Στο πλαίσιο της τρέχουσας οικονομικής ύφεσης, οι πρώτοι θάνατοι μισθωτών (οι οποίοι θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί) και η απώλεια των εισοδημάτων ή των συντάξεών τους θα προστεθούν στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οικογένειες οι οποίες ήδη αγωνίζονται για την οικονομική επιβίωση τους. |
| --- | --- |

2.7

| 2.8 | Η ΕΟΚΕ τονίζει πως παρότι η περίοδος επαγωγής για τους καρκίνους που συνδέονται με το κάπνισμα παραμένει σταθερή, το συνολικό προσδόκιμο ζωής για τους μη καπνιστές συνεχίζει να αυξάνεται. Η απώλεια προσδόκιμου ζωής λόγω της χρήσης καπνού, κατά συνέπεια, αυξάνεται από 2-3 έτη στις αρχές του 20ού αιώνα σε 20-30 χρόνια για όσους ξεκινούν το κάπνισμα σήμερα ή κατά την περίοδο που καλύπτει η πρόταση. |
| --- | --- |

2.8

3.   
  Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η πρόταση οδηγίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα προϊόντα καπνού επικεντρώνεται σε σειρά μέτρων για την εξασφάλιση της ορθής λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς, συμπεριλαμβανομένων μέτρων για τη μείωση του παράνομου εμπορίου και την επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας των πολιτών από τους κινδύνους του καπνίσματος:






  — | επισήμανση και συσκευασία· |
| --- | --- | --- |

3.1

—

επισήμανση και συσκευασία·

| — | συστατικά· |
| --- | --- |

—

συστατικά·

| — | ιχνηλασιμότητα και χαρακτηριστικά ασφαλείας· |
| --- | --- |

—

ιχνηλασιμότητα και χαρακτηριστικά ασφαλείας·

| — | διασυνοριακές πωλήσεις εξ αποστάσεως· και |
| --- | --- |

—

διασυνοριακές πωλήσεις εξ αποστάσεως· και

| — | μη καπνιζόμενα προϊόντα καπνού και διεύρυνση του φάσματος των ρυθμιζόμενων προϊόντων. |
| --- | --- |

—

μη καπνιζόμενα προϊόντα καπνού και διεύρυνση του φάσματος των ρυθμιζόμενων προϊόντων.

| 3.2 | Όσον αφορά την επισήμανση, τη συσκευασία και τα συστατικά, η πρόταση προβλέπει διευρυμένες προειδοποιήσεις για την υγεία, δεδομένων των σοβαρών κινδύνων για την υγεία που θέτει η χρήση προϊόντων καπνού. |
| --- | --- |

3.2

| 3.3 | Η πρόταση επιτρέπει στους κατασκευαστές να διατηρήσουν αρτύματα ζωτικής σημασίας για τα ισχύοντα εμπορικά τους σήματα, αλλά περιορίζει τη χρήση νέων πρόσθετων που δεν σχετίζονται με τον καπνό και που αποσκοπούν στη διεύρυνση της αγοράς, ιδίως μεταξύ των νέων. Κάθε πακέτο πρέπει να φέρει εικονογραφικές και λεκτικές προειδοποιήσεις για την υγεία στο 75 % της επιφανείας του, στις οποίες προστίθενται τα νέα ενημερωτικά μηνύματα στις πλάγιες επιφάνειες (50 % κάθε πλευράς), το υποχρεωτικό φορολογικό επίσημα σε ορισμένα κράτη μέλη, το μήνυμα περί απαγόρευσης της πώλησης σε ανηλίκους και ο χώρος που προορίζεται για τα νέα μέτρα που θα εγγυώνται την παρακολούθηση και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων. Αυτό σημαίνει μείωση στο ελάχιστο του διαθέσιμου χώρου για την απεικόνιση των νομίμως κατατεθέντων εμπορικών σημάτων και άλλων εικόνων που σχετίζονται με την εμπορία των προϊόντων. Αν και τα κράτη μέλη μπορούν να καθιερώσουν απόλυτα απλή συσκευασία, εφόσον το επιθυμούν, αυτό δεν είναι απαραίτητο στο πλαίσιο αυτής της πρότασης. Εξάλλου, τα πακέτα θα έχουν ελάχιστες διαστάσεις ύψους και πλάτους, πράγμα που σημαίνει ότι ορισμένοι τύποι πακέτων –ιδίως όσα σχεδιάζονται για να κινήσουν το ενδιαφέρον των νέων– θα εξαφανιστούν. Παρόμοιες αποφάσεις ελήφθησαν στις ΗΠΑ το 2009, προκειμένου να μειωθεί η στοχοθέτηση των παιδιών και των νέων. Η ΕΟΚΕ στηρίζει όλα αυτά τα μέτρα. |
| --- | --- |

3.3

| 3.4 | Προς τούτο θα απαιτηθούν αλλαγές στο σχεδιασμό της συσκευασίας. Ωστόσο δεν είναι σαφές για ποιο λόγο αυτό θα είχε σημαντικό αντίκτυπο στις θέσεις εργασίας στον τομέα της συσκευασίας στη Γερμανία, την Πολωνία, τη Γαλλία, την Τσεχία και την Αυστρία. Ο κορμός των πωλήσεων των τελικών προϊόντων καπνού σε όλες τις δυνατές μορφές αναμένεται να διατηρηθεί εν γένει στα σημερινά επίπεδα, καθότι αφορά μια πραγματικά «δέσμια» αγορά περίπου 150.000.000 χρηστών εθισμένων στη νικοτίνη σε όλη την ΕΕ. Το δυναμικό σημαντικών οφελών στη δημόσια υγεία –τόσο από οικονομική σκοπιά όσο, πρωτίστως, από τη σκοπιά της μείωσης του ανθρώπινου πόνου– θα πρέπει ωστόσο να τονιστεί, από κοινού με το γεγονός ότι οι πρώην καπνιστές θα δαπανούν χρήματα σε άλλους τομείς και άρα θα δημιουργούν ευκαιρίες για νέες θέσεις εργασίας. Η ετήσια επιβάρυνση της ΕΕ από την κατανάλωση καπνού εκτιμάται σε 517 δισεκατομμύρια ευρώ
   (9). Σε επίπεδο κρατών μελών, το συνολικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 4,6 % του ΑΕγχΠ της ΕΕ
   (10). Σήμερα, η ΕΕ χάνει 25,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης για ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση καπνού και 8,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε απώλειες παραγωγικότητας
   (11). Αυτά τα ποσά αντιστοιχούν σχεδόν στα έσοδα (προ φόρων) της καπνοβιομηχανίας καθ' όλη την αλυσίδα εφοδιασμού, που φτάνουν τα 35 δισεκατομμύρια ευρώ. |
| --- | --- |

3.4

Προς τούτο θα απαιτηθούν αλλαγές στο σχεδιασμό της συσκευασίας. Ωστόσο δεν είναι σαφές για ποιο λόγο αυτό θα είχε σημαντικό αντίκτυπο στις θέσεις εργασίας στον τομέα της συσκευασίας στη Γερμανία, την Πολωνία, τη Γαλλία, την Τσεχία και την Αυστρία. Ο κορμός των πωλήσεων των τελικών προϊόντων καπνού σε όλες τις δυνατές μορφές αναμένεται να διατηρηθεί εν γένει στα σημερινά επίπεδα, καθότι αφορά μια πραγματικά «δέσμια» αγορά περίπου 150.000.000 χρηστών εθισμένων στη νικοτίνη σε όλη την ΕΕ. Το δυναμικό σημαντικών οφελών στη δημόσια υγεία –τόσο από οικονομική σκοπιά όσο, πρωτίστως, από τη σκοπιά της μείωσης του ανθρώπινου πόνου– θα πρέπει ωστόσο να τονιστεί, από κοινού με το γεγονός ότι οι πρώην καπνιστές θα δαπανούν χρήματα σε άλλους τομείς και άρα θα δημιουργούν ευκαιρίες για νέες θέσεις εργασίας. Η ετήσια επιβάρυνση της ΕΕ από την κατανάλωση καπνού εκτιμάται σε 517 δισεκατομμύρια ευρώ
   (9). Σε επίπεδο κρατών μελών, το συνολικό κόστος εκτιμάται σε περίπου 4,6 % του ΑΕγχΠ της ΕΕ
   (10). Σήμερα, η ΕΕ χάνει 25,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε δαπάνες υγειονομικής περίθαλψης για ασθένειες που σχετίζονται με την κατανάλωση καπνού και 8,3 δισεκατομμύρια ευρώ σε απώλειες παραγωγικότητας
   (11). Αυτά τα ποσά αντιστοιχούν σχεδόν στα έσοδα (προ φόρων) της καπνοβιομηχανίας καθ' όλη την αλυσίδα εφοδιασμού, που φτάνουν τα 35 δισεκατομμύρια ευρώ.

| 3.5 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι το κόστος που συνδέεται άμεσα με ασθένειες που προκλήθηκαν από τη χρήση νικοτίνης και προϊόντων καπνού αποτελεί επί του παρόντος την καλύτερη δυνατή εκτίμηση του πραγματικού κόστους για τα κράτη μέλη. Είναι σαφώς χαμηλότερο από την θεωρητική «αξία της ανθρώπινης ζωής» (1 εκατομμύριο ευρώ για κάθε ζωή που χάνεται ή συντομεύεται) που έχει χρησιμοποιήσει η Επιτροπή σε προηγούμενες εκτιμήσεις αντικτύπου για να αιτιολογήσει νομοθεσίες και να αντισταθμίσει το εκτιμώμενο κόστος για τις επιχειρήσεις και λοιπούς φορείς. Αν αυτός ο σαφώς μεγαλύτερος αριθμός χρησιμοποιείτο σε αυτήν την περίπτωση, το εκτιμώμενο όφελος από την υιοθέτηση της πρότασης θα αυξανόταν σε 700 δισεκατομμύρια ευρώ, πράγμα που θα επισκίαζε κάθε άλλη πτυχή. |
| --- | --- |

3.5

| 3.6 | Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το κάπνισμα και οι σχετικές με αυτό συνήθειες δεν έχουν άλλο πραγματικό κοινωνικό ή οικονομικό όφελος για τους χρήστες πέραν αυτού της ανακούφισης των επιπτώσεων της εξάρτησής τους από τη νικοτίνη. Η διακοπή του καπνίσματος είναι πράγματι δύσκολη και αργή, λόγω αυτής της εξάρτησης. Δυστυχώς, ακόμα και η επίγνωση του ότι σχεδόν οι μισοί χρήστες («πελάτες», «πολίτες» και «ευπαθή άτομα») θα πεθάνουν πρόωρα λόγω αυτής τη συνήθειας δεν αρκεί για την υπέρβαση αυτής της εξάρτησης: εξ ου η ανάγκη μείωσης όλων των παραγόντων υποκίνησης της έναρξης του καπνίσματος. |
| --- | --- |

3.6

| 3.7 | Τα μέτρα που εισάγονται με την πρόταση δεν έχουν ως στόχο και, πράγματι, δεν αναμένεται να επηρεάσουν τη συμπεριφορά των υφιστάμενων ενήλικων καπνιστών αλλά, σύμφωνα με εμπειρίες από όλον τον κόσμο, να μειώσουν περαιτέρω τους παράγοντες που υποκινούν τους νέους να ξεκινήσουν το κάπνισμα. Πάνω από όλα, η μείωση του αριθμού των καπνιστών θα μειώσει σημαντικά το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης, και σε βάθος χρόνου θα σώσει πολυάριθμες ζωές και θα μειώσει τον ανθρώπινο πόνο. |
| --- | --- |

3.7

| 3.8 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει πως η πρόταση δεν φτάνει στο σημείο να θεσπίσει πλήρως τυποποιημένη συσκευασία με τυποποιημένα χρώματα και γραμματοσειρές, όπως συμβαίνει στην Αυστραλία. Τα επιμέρους εμπορικά σήματα θα διατηρηθούν, και θα διακρίνονται από τα ονόματα των παρασκευαστών τους και τα ειδικά αρτύματα καπνού τους. Οι ποιοτικές προδιαγραφές του προϊόντος θα διατηρήσουν τη σημασία τους, καθότι ο καταναλωτής θα συνεχίσει να ενημερώνεται σχετικά με τον παρασκευαστή του προϊόντος που αγοράζει. |
| --- | --- |

3.8

| 3.9 | Ελάχιστες ενδείξεις συνηγορούν πειστικά στο ότι οι αλλαγές στους κανόνες συσκευασίας θα οδηγήσουν στην αύξηση των απομιμήσεων ή του λαθρεμπορίου προϊόντων καπνού. Αντιθέτως, η κατανάλωση παράνομα εμπορευόμενου καπνού συναρτάται στενά με την τιμή και τη διαθεσιμότητα
   (12). Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του κλάδου, κάθε χρόνο χάνονται 10 δισεκατομμύρια ευρώ εσόδων από τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού εξαιτίας του παράνομου αυτού εμπορίου. Οι πωλήσεις λαθραία εμπορευόμενου καπνού αποτελούν σήμερα το 10 % του συνόλου των πωλήσεων στην ΕΕ
   (13).Τέτοια προϊόντα, εκτός ΕΕ, κυρίως από την Ρωσία και την Κίνα, διατίθενται ήδη στην αγορά. Η ζήτηση είναι υψηλή σε χώρες που γνωρίζουν οικονομικούς περιορισμούς ή/και υψηλή φορολόγηση των προϊόντων καπνού. Οι παράνομες πωλήσεις θέτουν σε κίνδυνο θέσεις εργασίας στην ΕΕ, μειώνουν τα φορολογικά έσοδα για τις κυβερνήσεις και μειώνουν την κερδοφορία των νόμιμων πωλήσεων Κατά συνέπεια, θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για τον περιορισμό του παράνομου εμπορίου καπνού μέσω της βελτίωσης της ασφάλειας, της υλοποίησης μέτρων ελέγχου και πρόληψης και του αυστηρότερου ποιοτικού ελέγχου των προϊόντων καπνού, για παράδειγμα. Η χρήση ανάγλυφων διακριτικών ή ηλεκτρονικής σήμανσης θα πρέπει επίσης να εξετασθεί, μαζί με άλλα μέτρα που έχουν ήδη συμφωνηθεί με την καπνοβιομηχανία. |
| --- | --- |

3.9

Ελάχιστες ενδείξεις συνηγορούν πειστικά στο ότι οι αλλαγές στους κανόνες συσκευασίας θα οδηγήσουν στην αύξηση των απομιμήσεων ή του λαθρεμπορίου προϊόντων καπνού. Αντιθέτως, η κατανάλωση παράνομα εμπορευόμενου καπνού συναρτάται στενά με την τιμή και τη διαθεσιμότητα
   (12). Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του κλάδου, κάθε χρόνο χάνονται 10 δισεκατομμύρια ευρώ εσόδων από τη φορολόγηση των προϊόντων καπνού εξαιτίας του παράνομου αυτού εμπορίου. Οι πωλήσεις λαθραία εμπορευόμενου καπνού αποτελούν σήμερα το 10 % του συνόλου των πωλήσεων στην ΕΕ
   (13).Τέτοια προϊόντα, εκτός ΕΕ, κυρίως από την Ρωσία και την Κίνα, διατίθενται ήδη στην αγορά. Η ζήτηση είναι υψηλή σε χώρες που γνωρίζουν οικονομικούς περιορισμούς ή/και υψηλή φορολόγηση των προϊόντων καπνού. Οι παράνομες πωλήσεις θέτουν σε κίνδυνο θέσεις εργασίας στην ΕΕ, μειώνουν τα φορολογικά έσοδα για τις κυβερνήσεις και μειώνουν την κερδοφορία των νόμιμων πωλήσεων Κατά συνέπεια, θα πρέπει να καταβληθεί κάθε δυνατή προσπάθεια για τον περιορισμό του παράνομου εμπορίου καπνού μέσω της βελτίωσης της ασφάλειας, της υλοποίησης μέτρων ελέγχου και πρόληψης και του αυστηρότερου ποιοτικού ελέγχου των προϊόντων καπνού, για παράδειγμα. Η χρήση ανάγλυφων διακριτικών ή ηλεκτρονικής σήμανσης θα πρέπει επίσης να εξετασθεί, μαζί με άλλα μέτρα που έχουν ήδη συμφωνηθεί με την καπνοβιομηχανία.

| 3.10 | Ανεξάρτητα από το κόστος υλοποίησης αυτών των προτάσεων, πρέπει να ληφθεί υπόψη πως τα δυνητικά συνολικά οφέλη της βελτίωσης της δημόσιας υγείας από τη μείωση της κατανάλωσης καπνού είναι πολύ υψηλότερα. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι κυβερνήσεις και οι εργοδότες που έλαβαν μέτρα για την απαγόρευση του καπνίσματος στο χώρο εργασίας παρατήρησαν άμεσα θετικές συνέπειες (υψηλότερη παραγωγικότητα, λιγότερες απουσίες, λιγότερες δαπάνες για τη συντήρηση των εγκαταστάσεων και χαμηλότερο κόστος υγειονομικής περίθαλψης και ασφάλισης)
   (14). |
| --- | --- |

3.10

Ανεξάρτητα από το κόστος υλοποίησης αυτών των προτάσεων, πρέπει να ληφθεί υπόψη πως τα δυνητικά συνολικά οφέλη της βελτίωσης της δημόσιας υγείας από τη μείωση της κατανάλωσης καπνού είναι πολύ υψηλότερα. Μελέτες έχουν δείξει ότι οι κυβερνήσεις και οι εργοδότες που έλαβαν μέτρα για την απαγόρευση του καπνίσματος στο χώρο εργασίας παρατήρησαν άμεσα θετικές συνέπειες (υψηλότερη παραγωγικότητα, λιγότερες απουσίες, λιγότερες δαπάνες για τη συντήρηση των εγκαταστάσεων και χαμηλότερο κόστος υγειονομικής περίθαλψης και ασφάλισης)
   (14).

| 3.11 | Επιπλέον, στην πρόταση προβλέπονται 16 περιπτώσεις πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, που δίνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εξουσία να αποφασίζει και να ρυθμίζει συγκεκριμένα στοιχεία της οδηγίας, σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   (15). |
| --- | --- |

3.11

Επιπλέον, στην πρόταση προβλέπονται 16 περιπτώσεις πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, που δίνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εξουσία να αποφασίζει και να ρυθμίζει συγκεκριμένα στοιχεία της οδηγίας, σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   (15).

4.   
  Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1 | Η οδηγία πρέπει να συνεχίσει να επικεντρώνεται στην επίτευξη των στόχων τόσο εσωτερικής αγοράς όσο και δημόσιας υγείας που θέτει, με την υλοποίηση μακροπρόθεσμων και βραχυπρόθεσμων μέτρων. Εν προκειμένω, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι οι εκτιμήσεις της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσον αφορά τον αντίκτυπο των μέτρων της στην υγεία συνίστανται σε μείωση κατά 2 % του αριθμού των υφιστάμενων και δυνητικών καπνιστών. Η οδηγία αποσκοπεί πρωτίστως στον περιορισμό της αύξησης και όχι στη μείωση των σημερινών επιπέδων χρήσης. Παρότι το ποσοστό αυτό μπορεί να φαντάζει μικρό, πρόκειται για σαφώς θετικό αντίκτυπο σε σειρά διαφορετικών τομέων. |
| --- | --- |

4.1

| 4.2 | Όσοι σταματούν το κάπνισμα κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου (καθώς και όσοι δυνητικοί καπνιστές αποφεύγουν την έναρξή του) ζουν περισσότερο και κατά συνέπεια επιμηκύνουν τον εργασιακό βίο τους. Εκτιμάται ότι σήμερα οι καπνιστές πεθαίνουν 14 χρόνια νωρίτερα από όσους δεν έχουν καπνίσει ποτέ, λόγω σχετικών με το κάπνισμα ασθενειών ή περιπλοκών που δύναται να προκύψουν ως συνέπεια του καπνίσματος. Καθώς το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, ιδίως για τους μη καπνιστές, το ίδιο θα συμβεί με αυτή τη διαφορά. Η μείωση της κατανάλωσης καπνού κατά 2 % ισοδυναμεί με 2,4 εκατομμύρια καπνιστές που σταματούν το κάπνισμα και με κέρδος 16,8 εκατομμυρίων ετών ζωής. Πρόκειται για όφελος της τάξης των 10,3 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την κοινωνία, ενώ οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη θα μειωθούν κατά 506 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Τα οφέλη της υψηλότερης παραγωγικότητας που προκαλείται από τη μείωση των απουσιών, της πρόωρης συνταξιοδότησης και συναφών περιπτώσεων θα φτάσουν τα 165 εκατομμύρια ευρώ ετησίως
   (16). |
| --- | --- |

4.2

Όσοι σταματούν το κάπνισμα κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού βίου (καθώς και όσοι δυνητικοί καπνιστές αποφεύγουν την έναρξή του) ζουν περισσότερο και κατά συνέπεια επιμηκύνουν τον εργασιακό βίο τους. Εκτιμάται ότι σήμερα οι καπνιστές πεθαίνουν 14 χρόνια νωρίτερα από όσους δεν έχουν καπνίσει ποτέ, λόγω σχετικών με το κάπνισμα ασθενειών ή περιπλοκών που δύναται να προκύψουν ως συνέπεια του καπνίσματος. Καθώς το προσδόκιμο ζωής αυξάνεται, ιδίως για τους μη καπνιστές, το ίδιο θα συμβεί με αυτή τη διαφορά. Η μείωση της κατανάλωσης καπνού κατά 2 % ισοδυναμεί με 2,4 εκατομμύρια καπνιστές που σταματούν το κάπνισμα και με κέρδος 16,8 εκατομμυρίων ετών ζωής. Πρόκειται για όφελος της τάξης των 10,3 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως για την κοινωνία, ενώ οι δαπάνες για την υγειονομική περίθαλψη θα μειωθούν κατά 506 εκατομμύρια ευρώ ετησίως. Τα οφέλη της υψηλότερης παραγωγικότητας που προκαλείται από τη μείωση των απουσιών, της πρόωρης συνταξιοδότησης και συναφών περιπτώσεων θα φτάσουν τα 165 εκατομμύρια ευρώ ετησίως
   (16).

| 4.3 | Η κάλυψη του 75 % της επιφάνειας των δύο μεγαλύτερων πλευρών της συσκευασίας με προειδοποιήσεις για την υγεία και του 50 % των πλάγιων επιφανειών με τα νέα ενημερωτικά μηνύματα (άρθρο 9) αποτελούν μέρος δέσμης μέτρων που συμβάλλει στη μείωση του συνολικού αριθμού των καπνιστών. Η συσκευασία προϊόντων καπνού πρέπει να είναι σχεδιασμένη κατά τρόπο που οι πληροφορίες που παρέχει για το περιεχόμενο του προϊόντος να μη λειτουργούν παραπλανητικά. Πρέπει κατά συνέπεια να περιλαμβάνει σαφή ένδειξη των ενεχόμενων κινδύνων για την υγεία, μεταξύ των οποίων είναι και ο πρόωρος θάνατος. Στα σημεία πώλησης θα πρέπει να προβάλλονται προειδοποιήσεις. Η διαφήμιση στα σημεία πώλησης πρέπει, φυσικά, να απαγορεύεται. |
| --- | --- |

4.3

| 4.4 | Ο περιορισμός των συστατικών, ώστε να καταργηθούν τα χαρακτηριστικά αρώματα/γεύσεις (άρθρο 6) και η οπτική παράσταση των συσκευασιών έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ένα από τα αντικειμενικά κριτήρια, όπως η μείωση της ελκυστικότητας του καπνού, έχει ιδιαίτερη σημασία σε ορισμένες ηλικιακές ομάδες ή σε συγκεκριμένο φύλο, και συγκεκριμένα στις νεαρές γυναίκες και τα κορίτσια, που αποτελούν σήμερα μία από τις πιο ραγδαία αναπτυσσόμενες αγορές στην ΕΕ και κατά συνέπεια υφίστανται την εντονότερη διαφημιστική πίεση για την έναρξη του καπνίσματος. |
| --- | --- |

4.4

| 4.5 | Κατά συνέπεια, η ΕΟΚΕ συμφωνεί πλήρως με την πρόταση της Επιτροπής να απαγορευθεί η είσοδος στην αγορά των αποκαλούμενων «candy-flavoured cigarettes», ήτοι νέων προϊόντων με άρωμα/γεύση τσιχλόφουσκας, πίνα κολάντα, μοχίτο κλπ., που απευθύνονται συγκεκριμένα στους δυνητικούς καταναλωτές νεαρής ηλικίας, κυρίως δε στις νεαρές γυναίκες. Οι «λεπτές» (slim) συσκευασίες απευθύνονται επίσης ειδικά στις νεαρές γυναίκες και προσπαθούν να συνδέσουν τη σιλουέτα, το βάρος και τη λάμψη με μια συνήθεια που θα οδηγήσει στον πρόωρο θάνατο των μισών από αυτές. Δεδομένου ότι οι μακροπρόθεσμοι αναπόφευκτοι κίνδυνοι του καπνίσματος λόγω εξάρτησης από τη νικοτίνη είναι πλέον αντιληπτοί και αναγνωρισμένοι από όλους τους ενδιαφερόμενους, η ΕΟΚΕ αδυνατεί να αντιληφθεί πώς θα μπορούσαν να αναπτυχθούν, πολλώ δε μάλλον να υλοποιηθούν από υπεύθυνους παρασκευαστές αυτές οι στρατηγικές μάρκετινγκ. |
| --- | --- |

4.5

| 4.6 | Η ΕΟΚΕ ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει σαφή ορισμό και κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τα «προϊόντα μειωμένου κινδύνου», για τα οποία υπάρχουν αδιαμφισβήτητα επιστημονικά στοιχεία ότι ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τα συμβατικά τσιγάρα. Η έννοια του μειωμένου κινδύνου καλύπτει τα προϊόντα που μπορούν να υποκαταστήσουν τα συμβατικά τσιγάρα, αλλά με πολύ πιο μικρό κίνδυνο για την υγεία, και όχι εκείνα που αποσκοπούν στη διακοπή του καπνίσματος. Τα προϊόντα που περιέχουν καπνό με μειωμένη ποσότητα νικοτίνης ή, ακόμα καλύτερα, νικοτίνη χωρίς καπνό («ηλεκτρονικά τσιγάρα») και τα οποία υπόκεινται στην οδηγία θα πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο σαφούς ορισμού και ρύθμισης, ώστε να μπορούν να κοινοποιούνται στους καταναλωτές οι μακροπρόθεσμοι κίνδυνοι ή τα οφέλη τους σε σύγκριση με τα συμβατικά προϊόντα καπνού. |
| --- | --- |

4.6

| 4.7 | Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του παράνομου εμπορίου καπνού. Στο άρθρο 14, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα παρακολούθησης και ιχνηλάτησης και άλλα νέα μέτρα ασφαλείας, ώστε στην ΕΕ να πωλούνται μόνο προϊόντα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Τα μέτρα θα επιφέρουν οικονομικό και διοικητικό φόρτο, στον οποίο πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (σε αντίθεση με τις 4-5 μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες που κυριαρχούν στο παγκόσμιο εμπόριο προϊόντων καπνού και νικοτίνης) ενδέχεται να δυσκολευθούν να αντεπεξέλθουν και θα αυξήσουν τη διοικητική επιβάρυνση των κρατών μελών κατά τη διενέργεια των ελέγχων. Αναμένεται ότι το σύστημα θα μειώσει το λαθραίο και παράνομο εμπόριο. Γι’ αυτό, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 14 της πρότασης θα πρέπει να είναι ακριβώς οι ίδιες με τις ρήτρες περί παρακολούθησης και ιχνηλάτησης του «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού» που υπεγράφη στα τέλη του 2012 από τη Διάσκεψη Συμβαλλόμενων Μερών του ΠΟΥ
   (17). |
| --- | --- |

4.7

Η πρόταση περιλαμβάνει επίσης μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του παράνομου εμπορίου καπνού. Στο άρθρο 14, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα παρακολούθησης και ιχνηλάτησης και άλλα νέα μέτρα ασφαλείας, ώστε στην ΕΕ να πωλούνται μόνο προϊόντα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Τα μέτρα θα επιφέρουν οικονομικό και διοικητικό φόρτο, στον οποίο πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (σε αντίθεση με τις 4-5 μεγάλες πολυεθνικές εταιρίες που κυριαρχούν στο παγκόσμιο εμπόριο προϊόντων καπνού και νικοτίνης) ενδέχεται να δυσκολευθούν να αντεπεξέλθουν και θα αυξήσουν τη διοικητική επιβάρυνση των κρατών μελών κατά τη διενέργεια των ελέγχων. Αναμένεται ότι το σύστημα θα μειώσει το λαθραίο και παράνομο εμπόριο. Γι’ αυτό, η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 14 της πρότασης θα πρέπει να είναι ακριβώς οι ίδιες με τις ρήτρες περί παρακολούθησης και ιχνηλάτησης του «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού» που υπεγράφη στα τέλη του 2012 από τη Διάσκεψη Συμβαλλόμενων Μερών του ΠΟΥ
   (17).

| 4.8 | Για τα πούρα, τα πουράκια και τον καπνό πίπας, η πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα αυτόματης άρσης ορισμένων εξαιρέσεων που περιλαμβάνονται στο κείμενο, εάν υπάρξει «ουσιαστική μεταβολή των συνθηκών». Ως ουσιαστική μεταβολή θεωρείται η αύξηση του όγκου των πωλήσεων κατά τουλάχιστον 10 % σε τουλάχιστον 10 κράτη μέλη ή κατά 5 % των καπνιστών ηλικίας κάτω των 25 ετών. Η αγορά για αυτά τα προϊόντα σε δέκα από τα 27 κράτη μέλη είναι, ωστόσο, πολύ μικρή και η μεταβολή του 10 % θα μπορούσε εύκολα να πραγματοποιηθεί χωρίς σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση ή τα φορολογικά έσοδα. |
| --- | --- |

4.8

| 4.9 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει πως η εκχώρηση εξουσιών μέσω πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση προβλέπεται από το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης εφόσον πληρούνται ορισμένες προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, οι πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση μπορούν να αφορούν μόνο επουσιώδη στοιχεία μιας νομοθετικής πράξης. |
| --- | --- |

4.9

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 89 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 162 |
| Αποχές | : | 17 |

Υπέρ

:

89

Κατά

:

162

Αποχές

:

17

Νέο σημείο 1.4

Νέο κείμενο:

Υπογραμμίζοντας τη σημασία της καλής υγείας του πληθυσμού και των πλεονεκτημάτων που απορρέουν από αυτήν σε πολλούς τομείς, η ΕΟΚΕ προτείνει στα κράτη μέλη να προωθήσουν την επέκταση των χώρων απαγόρευσης του καπνίσματος (smoke-free environments), όπου οι πολίτες θα μπορούν να βρουν ηθική και ιατρική υποστήριξη και οι οποίοι θα προορίζονται ιδίως για τη νεολαία, τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τις επιχειρήσεις κλπ. Θα ήταν επίσης σκόπιμο να υποστηριχθεί η ανάπτυξη και η διατήρηση διάφορων μορφών στήριξης και ποικίλων δικτύων συνεργασίας, με έμφαση σε εκείνα που έχουν καινοτόμο και εκπαιδευτικό χαρακτήρα.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 1.5

Να διατυπωθεί ως εξής:

Υπάρχει κίνδυνος να απολεσθούν σημαντικά φορολογικά έσοδα, όχι μόνο λόγω της αύξησης του παράνομου εμπορίου, αλλά και λόγω της πτώσης των πωλήσεων και των τιμών. Από τη φορολόγηση του καπνού εισπράττονται σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση σχεδόν 100 δισεκατομμύρια ευρώ. Η φορολόγηση των προϊόντων καπνού είναι ο πιο αποτελεσματικός και ο οικονομικός τρόπος μείωσης της κατανάλωσης καπνού, ιδίως από τους νέους και τις ομάδες χαμηλού εισοδήματος

   (18).
  Μελέτες έχουν δείξει ότι η τιμή των προϊόντων καπνού είναι ο τρίτος πιο συνηθισμένος λόγος για τον οποίο οι καπνιστές αποφασίζουν να εγκαταλείψουν το κάπνισμα

   (19).
  Πρέπει επίσης να αναφερθεί ότι τα χρήματα που εξοικονομούνται από την περικοπή των δαπανών για προϊόντα καπνού, χρησιμοποιούνται για την αγορά άλλων αγαθών τα οποία επίσης φορολογούνται.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 1.8

Να διατυπωθεί ως εξής:

Επιπλέον από τη χορήγηση
  Εάν χορηγηθούν στην Επιτροπή εκτενείς εξουσίες
  εκτενών εξουσιών για τη μεταγενέστερη ανάπτυξη ουσιωδών πτυχών της οδηγίας μέσω πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, πρέπει να διασφαλιστεί ότι η λήψη αποφάσεων υλοποιείται κατά τρόπο ανοιχτό και σύμφωνα με τα συμφέροντα
  καταπατώνται κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών μελών και καταστρατηγείται έτσι η αρχή της επικουρικότητας. Η ΕΟΚΕ εμμένει ότι οι δεσμευτικές πράξεις πρέπει να δεν μπορεί να δεχθεί πράξεις κατ’ εξουσιοδότηση που δεν είναι συμβατές με
  στη ρητή περιγραφή του
  το άρθρου 290 της ΣΛΕΕ. Εξάλλου, οκτώ εθνικά κοινοβούλια (έλεγχος της επικουρικότητας) έχουν ψηφίσει 14 φορές κατά της πρότασης της Επιτροπής, λόγω μη τήρησης της αρχής της επικουρικότητας

   (20).

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 1.9

Να διατυπωθεί ως εξής:

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την ιδέα της μείωσης του κινδύνου· γι’ αυτό, ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει σαφή ορισμό και κατάλληλο νομικό πλαίσιο για τα «προϊόντα μειωμένου κινδύνου».
  , για τα οποία υπάρχουν αδιαμφισβήτητα επιστημονικά στοιχεία ότι ενέχουν μικρότερο κίνδυνο σε σύγκριση με τα συμβατικά τσιγάρα, και
  Αυτό πρέπει ιδίως να ισχύσει
  ιδιαίτερα για τα προϊόντα που περιέχουν καπνό (και όχι χημική νικοτίνη) και τα οποία, ως εκ τούτου, εμπίπτουν στην οδηγία.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 3.1

Να τροποποιηθεί ως εξής:

(...)

Από τα έξι αυτά πεδία, τρία θα έχουν πολύ σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση και στα φορολογικά έσοδα των χωρών μελών της ΕΕ. Στην περίπτωση της επισήμανσης, της συσκευασίας και των συστατικών, η πρόταση προβλέπει δυσανάλογα διευρυμένες, πιο προβεβλημένες προειδοποιήσεις για την υγεία σε σχέση με τις ισχύουσες, καθώς και περιορισμούς όσον αφορά το μορφότυπο, τη γεύση και το περιεχόμενο των προϊόντων καπνού. Συγκεκριμένα, κάθε πακέτο πρέπει να φέρει εικονογραφικές και λεκτικές προειδοποιήσεις για την υγεία στο 75 % της επιφανείας του, στις οποίες προστίθενται τα νέα ενημερωτικά μηνύματα στις πλάγιες επιφάνειες (50 % κάθε πλευράς), το υποχρεωτικό φορολογικό επίσημα σε ορισμένα κράτη μέλη, το μήνυμα περί απαγόρευσης της πώλησης σε ανηλίκους και ο χώρος που προορίζεται για τα νέα μέτρα που θα εγγυώνται την παρακολούθηση και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων. Αυτό σημαίνει, εκ των πραγμάτων, μείωση στο ελάχιστο του διαθέσιμου χώρου για την απεικόνιση των νομίμως κατατεθέντων εμπορικών σημάτων. Εξάλλου, τα πακέτα θα έχουν ελάχιστες διαστάσεις ύψους και πλάτους, πράγμα που σημαίνει πως ορισμένοι τύποι πακέτων θα εξαφανιστούν. Αυτό ισχύει για το πακέτο τύπου «κασετίνας», που είναι πολύ διαδεδομένο σε ορισμένες χώρες όπως η Ελλάδα. Θα εξαφανιστεί επίσης ο τύπος πακέτου που έχει τη μεγαλύτερη κατανάλωση στην Πορτογαλία. Όμως, αυτή η τροποποίηση της συσκευασίας, η οποία δεν βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία, μπορεί να θέσει σε κίνδυνο θέσεις εργασίας στη βιομηχανία συσκευασιών, που είναι πολύ σημαντική σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, επί παραδείγματι στη Γερμανία, στην Πολωνία, στη Γαλλία, στο Ηνωμένο Βασίλειο και στην Αυστρία. Σημειωτέον ότι οι ελάχιστες απαιτήσεις για το ύψος και το πλάτος των προϊόντων καπνού δεν συμπεριλήφθηκαν ούτε στη δημόσια διαβούλευση ούτε στην έκθεση με την εκτίμηση του αντικτύπου. Επιπροσθέτως, θα απαγορευθεί η πώληση τσιγάρων που έχουν χαρακτηριστικά αρώματα/γεύσεις και επινοείται ένας νέος ορισμός για το «πουράκι», ο οποίος αντιβαίνει στις νομοθετικές ρυθμίσεις που ισχύουν στην ΕΕ εδώ και λίγο περισσότερο από ένα έτος

   (21).
  Η νέα εμφάνιση των πακέτων, σε συνδυασμό με τις σχετικές ελάχιστες προδιαγραφές μήκους και πλάτους, θα έχει θετικό αντίκτυπο, ιδίως όσον αφορά τη μείωση της ελκυστικότητάς τους στα παιδιά και στους νέους. Έρευνες έχουν αποδείξει πειστικά πως η συσκευασία αποτελεί εμπορικό εργαλείο για τις πωλήσεις προϊόντων. Σήμερα, η συσκευασία των προϊόντων καπνού σχεδιάζεται συχνά με γνώμονα την προσέλκυση συγκεκριμένου κοινού: μελέτες δείχνουν, για παράδειγμα, πως στη Λετονία οι γυναίκες θεωρούν ότι επιλέγοντας προϊόν με ανοιχτόχρωμη συσκευασία επιλέγουν προϊόν με λιγότερη πίσσα και κατά συνέπεια λιγότερο βλαβερό για την υγεία. Τα παιδιά πιστεύουν πως η χρωματιστή συσκευασία σημαίνει πως το προϊόν δεν έχει βλαβερές συνέπειες για την υγεία

   (22).
  Συνεπώς, η τυποποιημένη, και κατά προτίμηση απλουστευμένη συσκευασία δεν θα παραπλανεί τους καταναλωτές για τις επιπτώσεις του προϊόντος —αντιθέτως, έρευνες δείχνουν πως τα μονόχρωμα πακέτα δημιουργούν την αίσθηση «βαρετού και δυσώδους, αηδιαστικού, παλιού»

   (23)

  κλπ.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 3.2

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Ως συνέπεια αυτών των μέτρων, και καθώς όλα τα πακέτα θα έχουν την ίδια μορφή και γεύση, η τιμή θα είναι το μοναδικό κριτήριο διαφοροποίησης ανάμεσα στις μάρκες, με αποτέλεσμα να μειωθεί ολόκληρη η αξιακή αλυσίδα του κλάδου. Καθώς οι τιμές θα έχουν μείνει το μόνο στοιχείο ανταγωνισμού, θα επέλθει πτώση τους· τα κράτη μέλη, ωστόσο, θα μπορούν να εφαρμόσουν υψηλότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης, ώστε να προσποριστούν έσοδα.
  , η οποία θα προξενήσει, αφενός, μείωση των εσόδων των φορέων του κλάδου και των φορολογικών εισπράξεων των κρατών μελών και, αφετέρου, απώλεια θέσεων εργασίας στον κλάδο.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Νέο σημείο 3.3

Να προστεθεί το ακόλουθο κείμενο:

Ακόμα και αν τυποποιηθεί η συσκευασία των προϊόντων καπνού –μειώνοντας έτσι τα διακριτικά σημεία των διαφόρων παραγωγών– μια οριοθετημένη επιφάνεια επί της συσκευασίας θα προορίζεται για την τυποποιημένη ονομασία της επιχείρησης και του προϊόντος, του οποίου το μέγεθος, το χρώμα και η γραμματοσειρά θα τυποποιηθούν. Το κριτήριο ποιότητας του προϊόντος θα παραμείνει επίκαιρο, αφού ο καταναλωτής θα ενημερώνεται πάντοτε σχετικά με τον παραγωγό, το προϊόν του οποίου αποκτά.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 3.3

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Αυτή η μοναδική δυνατή διαφοροποίηση βάσει της τιμής θα έχει, μεταξύ άλλων, ως αποτέλεσμα ο ποιοτικός καπνός που καλλιεργείται στην ΕΕ να παύσει να είναι ελκυστικός για τις εταιρείες που έχουν εργοστάσια στην επικράτεια της Ένωσης, αφού το στοιχείο της ποιότητας δεν θα αποτελεί πλέον κριτήριο για την αγορά ακατέργαστου καπνού. Αυτό, αντίθετα από ό,τι αναφέρει η Επιτροπή στην εκτίμηση αντικτύπου της, θα θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τις θέσεις εργασίας που εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη καλλιέργεια. Σήμερα στην ΕΕ η συγκομιδή ακατέργαστου καπνού είναι 250 000 τόνοι ετησίως, με μεγαλύτερη παραγωγό την Ιταλία με 89 000 τόνους, ακολουθούμενη από τη Βουλγαρία με 41 056, την Ισπανία με 38 400 και την Ελλάδα με 24 240 τόνους. Αυτός ο κρίκος της αλυσίδας παρέχει απασχόληση σε 400 000 άτομα, με επικεφαλής τη Βουλγαρία με 110 000 καπνοπαραγωγούς, ακολουθούμενη από την Πολωνία με 75 100 και την Ιταλία με 59 300
   (24)

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 3.7

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Επιπροσθέτως, στην πρόταση οδηγίας προβλέπονται 16 περιπτώσεις πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, που δίνουν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή την εξουσία να αποφασίζει και να ρυθμίζει ουσιώδη
  συγκεκριμένα στοιχεία της οδηγίας, πράγμα που απαγορεύεται ρητώς από
  σύμφωνα με το άρθρο 290 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης
   (25)
  . Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το Συμβούλιο, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια δεν έχουν σχεδόν κανένα περιθώριο αντίδρασης στην τροποποίηση ουσιωδών πτυχών της οδηγίας."

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Να προστεθεί νέο σημείο 4.1.1

Στις χώρες που επλήγησαν από την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών, το οικονομικό κόστος και οι επιπτώσεις στη δημόσια υγεία λόγω του καπνίσματος έχουν σημειώσει αλματώδη άνοδο. Λόγου χάρη, στη Λετονία οι θάνατοι εξαιτίας του καπνίσματος αφορούν 25 % των ανδρών και 4 % των γυναικών, οι δε ασθένειες με την ίδια αιτία αγγίζουν το 12 %. Το κατά προσέγγιση κόστος της θεραπείας τους έφθασε τα 29 εκ. ευρώ ήτοι το 3,27 % του συνολικού προϋπολογισμού για την υγεία. Οι απώλειες στην παραγωγή λόγω των αναρρωτικών αδειών που οφείλονται στο κάπνισμα αγγίζει το 29,5 %, το οποίο ισοδυναμεί με ζημία της τάξης των 12 εκ. ευρώ. Ομοίως, οι πρόωροι θάνατοι λόγω του καπνίσματος οδηγούν σε μεγάλες απώλειες ύψους 2,5 εκ. ευρώ ήτοι 9,38 % του ΑΕγχΠ

   (26).

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 4.2

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Αυτές οι προειδοποιήσεις
  Η δυσανάλογη αυτή αύξηση του μεγέθους των προειδοποιήσεων για την υγεία συνεπάγονται
  συνεπάγεται, επιπροσθέτως:

| — | διατήρηση
  μονομερή καταπάτηση των νόμιμων δικαιωμάτων πνευματικής και διανοητικής ιδιοκτησίας των καπνοβιομηχάνων, οι οποίοι δεν θα μπορούν πια να χρησιμοποιούν τα κατατεθέντα σήματά τους. Το
  Σύμφωνα με το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμά πως τα εν λόγω δικαιώματα μπορούν να περιοριστούν, καθώς δεν είναι απόλυτα
   (27)

  , οι παραγωγοί έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν τα εμπορικά τους σήματα και να συνεχίζουν την ανάδειξη των προϊόντων τους· |
| --- | --- |

—

διατήρηση
  μονομερή καταπάτηση των νόμιμων δικαιωμάτων πνευματικής και διανοητικής ιδιοκτησίας των καπνοβιομηχάνων, οι οποίοι δεν θα μπορούν πια να χρησιμοποιούν τα κατατεθέντα σήματά τους. Το
  Σύμφωνα με το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτιμά πως τα εν λόγω δικαιώματα μπορούν να περιοριστούν, καθώς δεν είναι απόλυτα
   (27)

  , οι παραγωγοί έχουν δικαίωμα να χρησιμοποιούν τα εμπορικά τους σήματα και να συνεχίζουν την ανάδειξη των προϊόντων τους·

| — | περαιτέρω περιορισμό του ανταγωνισμού, σε έναν κλάδο όπου οι δυνατότητες διαφοροποίησης είναι ήδη πολύ περιορισμένες· |
| --- | --- |

—

περαιτέρω περιορισμό του ανταγωνισμού, σε έναν κλάδο όπου οι δυνατότητες διαφοροποίησης είναι ήδη πολύ περιορισμένες·

| — | αναγνώριση ότι η δημόσια υγεία και τα οφέλη της αποτελούν ζωτική αξία, που προέχει της δραστηριότητας του εμπορίου καπνού
  παραβίαση βασικών εμπορικών δικαιωμάτων, εγγενών σε κάθε νόμιμη εμπορική δραστηριότητα· |
| --- | --- |

—

αναγνώριση ότι η δημόσια υγεία και τα οφέλη της αποτελούν ζωτική αξία, που προέχει της δραστηριότητας του εμπορίου καπνού
  παραβίαση βασικών εμπορικών δικαιωμάτων, εγγενών σε κάθε νόμιμη εμπορική δραστηριότητα·

| — | παρεμπόδιση της εισόδου νέων προϊόντων στην αγορά νέων προϊόντων που είναι ιδιαίτερα βλαβερά για την υγεία του πληθυσμού και, κατά συνέπεια, για την οικονομική ανάπτυξη
  και |
| --- | --- |

—

παρεμπόδιση της εισόδου νέων προϊόντων στην αγορά νέων προϊόντων που είναι ιδιαίτερα βλαβερά για την υγεία του πληθυσμού και, κατά συνέπεια, για την οικονομική ανάπτυξη
  και

| — | κατάργηση της έρευνας και της ενδεχόμενης βελτίωσης της ποιότητας των προϊόντων που διατίθενται στην αγορά. Πρόκειται για αυθαίρετο περιορισμό της εισόδου προϊόντων νέας γενιάς στην αγορά, χωρίς να παρέχεται η δυνατότητα θέσπισης ενός σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου βάσει του οποίου να αναλύεται η μείωση των δυνητικών κινδύνων αυτών των νέων προϊόντων για τον πληθυσμό, γεγονός που μπορεί να περιορίσει επίσης τη δημιουργία πλούτου και θέσεων εργασίας στην καινοτομία και την έρευνα. Εξάλλου, αυτά τα νέα και δυνητικώς λιγότερο επικίνδυνα προϊόντα δεν θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς με τα συμβατικά
  . |
| --- | --- |

—

κατάργηση της έρευνας και της ενδεχόμενης βελτίωσης της ποιότητας των προϊόντων που διατίθενται στην αγορά. Πρόκειται για αυθαίρετο περιορισμό της εισόδου προϊόντων νέας γενιάς στην αγορά, χωρίς να παρέχεται η δυνατότητα θέσπισης ενός σαφούς ρυθμιστικού πλαισίου βάσει του οποίου να αναλύεται η μείωση των δυνητικών κινδύνων αυτών των νέων προϊόντων για τον πληθυσμό, γεγονός που μπορεί να περιορίσει επίσης τη δημιουργία πλούτου και θέσεων εργασίας στην καινοτομία και την έρευνα. Εξάλλου, αυτά τα νέα και δυνητικώς λιγότερο επικίνδυνα προϊόντα δεν θα πρέπει να υπόκεινται στους ίδιους περιορισμούς με τα συμβατικά
  .

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 4.3

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Ο περιορισμός Το ίδιο συμβαίνει με τον περιορισμό των συστατικών, ώστε να καταργηθούν τα χαρακτηριστικά αρώματα/γεύσεις (άρθρο 6), καθώς και η οπτική παρουσίαση της συσκευασίας, έχουν ιδιαίτερη σημασία. Ένα από τα αντικειμενικά κριτήρια, όπως η μείωση της ελκυστικότητας του καπνού, έχει ιδιαίτερη σημασία για ορισμένες ηλικιακές ομάδες και για συγκεκριμένο φύλο.
  : δεν βασίζεται σε επιστημονικά στοιχεία, επί παραδείγματι στη μείωση της τοξικότητας ή της εθιστικότητας αυτών των συστατικών, αλλά σε ένα τόσο υποκειμενικό κριτήριο όσο η μείωση της ελκυστικότητας του καπνού και σε υποκειμενικά στερεότυπα σχετικά με τον τύπο των προϊόντων που καπνίζει κάθε ηλικιακή ομάδα ή φύλο. Η ίδια υποκειμενικότητα παρατηρείται και στην αυθαίρετη, χωρίς κανένα επιχείρημα, απαγόρευση ορισμένων μορφoτύπων όπως τα τσιγάρα τύπου «slim» (τα οποία δεν συμπεριλήφθηκαν ούτε στη δημόσια διαβούλευση ούτε στην έκθεση με την εκτίμηση του αντικτύπου), τα τσιγάρα μικρού μήκους και όλη η κατηγορία των τσιγάρων με μινθόλη, στον ορισμό ελάχιστου βάρους για τα σακουλάκια καπνού για στρίψιμο, στην τυποποίηση του μορφοτύπου του καπνού σε κουτί ή, ακόμη, στην επινόηση μιας νέας κατηγορίας με την ονομασία «πουράκι» κατά παράβαση της οδηγίας 2011/64/ΕΕ

   (28)

  που ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 2011. Αυτή η απαγόρευση των τσιγάρων «slim» και των τσιγάρων με μινθόλη, που έχουν μεγάλη κατανάλωση σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, θα συνέτεινε ώστε οι καταναλωτές να μην έχουν πλέον πρόσβαση σε αυτά και να αναγκάζονται να στραφούν στη μαύρη αγορά για να τα προμηθευτούν. Επιπλέον, πρόκειται για προϊόντα καπνού που καταναλώνονται ως επί το πλείστον από ενήλικους καπνιστές, οπότε δεν ισχύει στη συγκεκριμένη περίπτωση το επιχείρημα ότι ο στόχος είναι να αποτραπεί η πρόσβαση των ανηλίκων στην κατανάλωση καπνού. Στη συγκεκριμένη περίπτωση των τσιγάρων με μινθόλη, για παράδειγμα, πρέπει να υπενθυμίσουμε ότι αυτός ο τύπος προϊόντων καταναλώνεται κυρίως από ενηλίκους και ότι, επιπλέον, χώρες με πολύ εξελιγμένες νομοθεσίες κατά του καπνίσματος, με πολύ σαφείς διατάξεις για την απαγόρευση συγκεκριμένων συστατικών, όπως είναι οι ΗΠΑ και ο Καναδάς, δεν τα έχουν απαγορεύσει, γεγονός που ωθεί την ΕΟΚΕ να προτείνει να διαγραφεί η απαγόρευση των τσιγάρων μινθόλης από την πρόταση οδηγίας

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 4.3.1

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Τέλος,

  σΣυμφωνούμε πλήρως με την πρόταση της Επιτροπής να απαγορευθεί η είσοδος στην αγορά των αποκαλούμενων «candy-flavoured cigarettes», ήτοι νέων προϊόντων με άρωμα/γεύση τσιχλόφουσκας, πίνα κολάντα, μοχίτο κλπ., τα οποία μπορεί να απευθύνονται κατά βάση στους καταναλωτές νεαρής ηλικίας.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 4.3.2

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Ένας υπέρμετρος
  Ο περιορισμός των συστατικών θα επέφερε τυποποίηση της γεύσης, πράγμα που θα αποτελούσε για τους πραγματικούς και δυνητικούς καταναλωτές προϊόντων καπνού ένα ακόμα κίνητρο να ενημερώνονται για το προϊόν που καταναλώνουν ή να το αποφεύγουν, βελτιώνοντας έτσι την υγεία, την παραγωγικότητα και όλους τους υπόλοιπους παράγοντες που επηρεάζουν καθοριστικά την ποιότητα ζωής τους
  και επομένως αδυναμία διαφοροποίησης μεταξύ των ανταγωνιστών, περιορίζοντας έτσι τις επενδύσεις και τη δυνατότητα εισόδου νέων προϊόντων στην αγορά, εις βάρος τελικά του καταναλωτή και με μείωση του φάσματος των επιλογών του.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 4.5

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής περιλαμβάνει επίσης μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του παράνομου εμπορίου καπνού. Στο άρθρο 14, για παράδειγμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει ένα σύστημα παρακολούθησης και ιχνηλάτησης και άλλα νέα μέτρα ασφαλείας, ώστε στην ΕΕ να πωλούνται μόνο προϊόντα που συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της οδηγίας. Το μέτρο αυτό θα επιφέρει δυσανάλογο οικονομικό και διοικητικό φόρτο, στον οποίο πολλές μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις δεν θα μπορέσουν να αντεπεξέλθουν, και, αντί να μειώσει το παράνομο εμπόριο, θα αυξήσει τη διοικητική επιβάρυνση των κρατών μελών κατά τη διενέργεια των ελέγχων. Εξάλλου, το σύστημα αυτό δεν θα συμβάλει στην ανάσχεση του λαθρεμπορίου και του παράνομου εμπορίου, τα οποία, αντίθετα, θα ευνοηθούν από τα υπόλοιπα μέτρα της πρότασης οδηγίας. Γι’ αυτό, η
  Η ΕΟΚΕ φρονεί ότι οι διατάξεις του άρθρου 14 της προτεινόμενης οδηγίας θα πρέπει να είναι ακριβώς οι ίδιες με τις ρήτρες περί παρακολούθησης και ιχνηλάτησης του «Πρωτοκόλλου για την εξάλειψη του παράνομου εμπορίου προϊόντων καπνού»
   (29)
  που υπεγράφη στα τέλη του 2012 από τη Διάσκεψη Συμβαλλόμενων Μερών του ΠΟΥ.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

Σημείο 4.6

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Τέλος, η οδηγία θα δώσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δυνατότητα να ρυθμίζει και να τροποποιεί, μέσω μιας πληθώρας πράξεων κατ’ εξουσιοδότηση, θεμελιώδεις πτυχές όπως, για παράδειγμα, το επίπεδο των πρόσθετων ουσιών ή η διατύπωση, η θέση και το μέγεθος των προειδοποιήσεων για την υγεία. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, τα κράτη μένουν σχεδόν χωρίς καμία δυνατότητα αντίδρασης στην τροποποίηση αυτής της οδηγίας, πράγμα που αποτελεί ακραίο βαθμό παρεμβατισμού, σπανίως παρατηρηθέντα μέχρι σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και παραβιάζει τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, όπως έχουν ήδη αποφανθεί τα εθνικά κοινοβούλια σε οκτώ κράτη μέλη

   (30)

  (Ιταλία, Τσεχική Δημοκρατία, Ελλάδα, Βουλγαρία, Δανία, Πορτογαλία, Ρουμανία και Σουηδία). Στην Ιταλία το Κοινοβούλιο, όχι μόνο επεσήμανε ότι η πρόταση παραβιάζει τις αρχές αυτές, αλλά και υπογράμμισε ότι ορισμένοι τύποι τσιγάρων που απαγορεύει, όπως τα «slim» ή τα τσιγάρα χαμηλής περιεκτικότητας σε πίσσα, μπορούν να αποτελέσουν χρήσιμο μέσο μιας πολιτικής για τη μείωση ή τη διακοπή της συνήθειας του καπνίσματος

   (31).

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | : | 69 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 157 |
| Αποχές | : | 29 |

Υπέρ

:

69

Κατά

:

157

Αποχές

:

29

---

(1)  Άρθρο 114 της ΣΛΕΕ:

«1.   Εκτός αν ορίζουν άλλως οι Συνθήκες, εφαρμόζονται οι ακόλουθες διατάξεις για την πραγματοποίηση των στόχων του άρθρου 26. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο, αποφασίζοντας σύμφωνα με τη συνήθη νομοθετική διαδικασία και μετά από διαβούλευση με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, εκδίδουν τα μέτρα τα σχετικά με την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών που έχουν ως αντικείμενο την εγκαθίδρυση και τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς.»

(2)  Βλ. υπόθεση C-491/01, The Queen κατά Secretary of State for Health, ex parte British American Tobacco (Investments) Ltd και Imperial Tobacco Ltd.

2

Βλ. υπόθεση C-491/01, The Queen κατά Secretary of State for Health, ex parte British American Tobacco (Investments) Ltd και Imperial Tobacco Ltd.

(3)  
  ΕΕ C 128, 18.5.2010, σ. 89-93.

3

ΕΕ C 128, 18.5.2010, σ. 89-93.

(4)  Ανάλυση αντικτύπου (στα αγγλικά): http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/com_2012_788_ia_en.pdf.

4

Ανάλυση αντικτύπου (στα αγγλικά): http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/com_2012_788_ia_en.pdf.

(5)  Stefan Callan, Smoke Free Partnership, Making Tobacco Tax Trendy Toolkit (Εργαλεία για να καταστεί ελκυστική η φορολόγηση του καπνού), 2012, σ. 5,

5

Stefan Callan, Smoke Free Partnership, Making Tobacco Tax Trendy Toolkit (Εργαλεία για να καταστεί ελκυστική η φορολόγηση του καπνού), 2012, σ. 5,

http://www.smokefreepartnership.eu/sites/sfp.tttp.eu/files/LV%20-%20Tax%20Toolkit_4.pdf.

http://www.smokefreepartnership.eu/sites/sfp.tttp.eu/files/LV%20-%20Tax%20Toolkit_4.pdf

(6)  Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Attitudes of Europeana Towarts Tobacco (Οι στάσεις των Ευρωπαίων έναντι του καπνού) ,

6

Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Attitudes of Europeana Towarts Tobacco (Οι στάσεις των Ευρωπαίων έναντι του καπνού) ,

http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/eurobaro_attitudes_towards_tobacco_2012_en.pdf, σ. 84.

http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/eurobaro_attitudes_towards_tobacco_2012_en.pdf, σ. 84.

(7)  
  ΕΕ C 351, 15.11.2012, σ. 6-11.

7

ΕΕ C 351, 15.11.2012, σ. 6-11.

(8)  http://www.ash.org.uk/APPGillicit2013.

8

http://www.ash.org.uk/APPGillicit2013.

(9)  Εκτίμηση αντικτύπου, σ. 15.

9

Εκτίμηση αντικτύπου, σ. 15.

(10)  Η «μελέτη του παθητικού και του κόστους υγείας του καπνίσματος» που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά το συνολικό κόστος για το 2009 (όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη, την απώλεια παραγωγής και ανθρωπίνων ζωών) σε 544 δισεκατομμύρια ευρώ. Βλ. http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/eurobaro_attitudes_towards_tobacco_2012_en.pdf, σ. 2.

10

Η «μελέτη του παθητικού και του κόστους υγείας του καπνίσματος» που διεξήγαγε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά το συνολικό κόστος για το 2009 (όσον αφορά την υγειονομική περίθαλψη, την απώλεια παραγωγής και ανθρωπίνων ζωών) σε 544 δισεκατομμύρια ευρώ. Βλ. http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/eurobaro_attitudes_towards_tobacco_2012_en.pdf, σ. 2.

(11)  Εκτίμηση αντικτύπου της Επιτροπής.

11

Εκτίμηση αντικτύπου της Επιτροπής.

(12)  Moodie C, Hastings G, Joossens L. Young adult smokers’ perceptions of illicit tobacco and the possible impact of plain packaging on illicit tobacco purchasing behaviour (Η γνώμη των νέων ενήλικων καπνιστών για τον λαθραία εμπορευόμενο καπνό και για το δυνητικό αντίκτυπο της απλής συσκευασίας στην αγοραστική συμπεριφορά όσον αφορά το λαθραία εμπορευόμενο καπνό). Eur J Public health, πρωτοδημοσιεύθηκε στο διαδίκτυο στις 26 Μαρτίου 2011. DOI:10.1093/eurpub/ckr038. με θέμα Claims that Standardised Packaging Would Increase Illicit Trade are Untrue (Οι ισχυρισμοί ότι η τυποποιημένη συσκευασία θα αυξήσει το λαθρεμπόριο είναι αναληθείς), Smoke Free Partnership, 10 Σεπτεμβρίου 2012, http://www.smokefreepartnership.eu/response-to-tobacco-retailers.

12

Moodie C, Hastings G, Joossens L. Young adult smokers’ perceptions of illicit tobacco and the possible impact of plain packaging on illicit tobacco purchasing behaviour (Η γνώμη των νέων ενήλικων καπνιστών για τον λαθραία εμπορευόμενο καπνό και για το δυνητικό αντίκτυπο της απλής συσκευασίας στην αγοραστική συμπεριφορά όσον αφορά το λαθραία εμπορευόμενο καπνό)

(13)  Βλ. υποσημείωση 5.

13

Βλ. υποσημείωση 5.

(14)  Carin Hakansta, Διεθνής οργάνωση εργασίας, Έγγραφο εργασίας "Workplace smoking: A Review of National and Local Practical and Regulatory Measures" (Κάπνισμα στο χώρο εργασίας: Επισκόπηση των εθνικών και τοπικών πρακτικών και κανονιστικών μέτρων), Μάρτιος 2004, σ. 6,

14

Carin Hakansta, Διεθνής οργάνωση εργασίας, Έγγραφο εργασίας "Workplace smoking: A Review of National and Local Practical and Regulatory Measures" (Κάπνισμα στο χώρο εργασίας: Επισκόπηση των εθνικών και τοπικών πρακτικών και κανονιστικών μέτρων), Μάρτιος 2004, σ. 6,

http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---safework/documents/publication/wcms_108424.pdf.

http://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---ed_protect/---protrav/---safework/documents/publication/wcms_108424.pdf

(15)  
  ΕΕ C 115, 9.5.2008, σ. 172.

15

ΕΕ C 115, 9.5.2008, σ. 172.

(16)  Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την κατασκευή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού και των συναφών προϊόντων, http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/com_2012_788_ia_en.pdf, σ. 116.

16

Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που συνοδεύει την Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την προσέγγιση των νομοθετικών, κανονιστικών και διοικητικών διατάξεων των κρατών μελών σχετικά με την κατασκευή, την παρουσίαση και την πώληση των προϊόντων καπνού και των συναφών προϊόντων, http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/com_2012_788_ia_en.pdf, σ. 116.

(17)  http://apps.who.int/gb/fctc/PDF/cop5/FCTC_COP5(1)-en.pdf.

17

http://apps.who.int/gb/fctc/PDF/cop5/FCTC_COP5(1)-en.pdf.

(18)  Stefan Callan, Smoke Free Partnership, Making Tobacco Tax Trendy Toolkit, 2012, p. 5., http://www.smokefreepartnership.eu/sites/sfp.tttp.eu/files/EL%20-%20Tax%20Toolkit_0.pdf20-%20Tax%20Toolkit_4.pdf.

18

Stefan Callan, Smoke Free Partnership, Making Tobacco Tax Trendy Toolkit, 2012, p. 5., http://www.smokefreepartnership.eu/sites/sfp.tttp.eu/files/EL%20-%20Tax%20Toolkit_0.pdf20-%20Tax%20Toolkit_4.pdf.

(19)  European Commission, Attitudes of Europeans Towards Tobacco,

19

European Commission, Attitudes of Europeans Towards Tobacco,

http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/eurobaro_attitudes_towards_tobacco_2012_en.pdf, p. 84.

http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/eurobaro_attitudes_towards_tobacco_2012_en.pdf, p. 84.

(20)  
  http://www.ipex.eu/IPEXL-WEB/dossier/dossier.do?code=COD&=2012&number=0366&appLng=EL.

20

http://www.ipex.eu/IPEXL-WEB/dossier/dossier.do?code=COD&=2012&number=0366&appLng=EL.

(21)  Οδηγία του Συμβουλίου 2011/64/ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2011, για τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, ΕΕ L 176, 5.7.2011, σ. 24-36
  .

21

Οδηγία του Συμβουλίου 2011/64/ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2011, για τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, ΕΕ L 176, 5.7.2011, σ. 24-36

(22)  http://www.cancercampaigns.org.uk/ourcampaigns/theanswerisplain/moreinformation/.

22

http://www.cancercampaigns.org.uk/ourcampaigns/theanswerisplain/moreinformation/.

(23)  The Packaging of Tobacco Products, March 2012, The Centre for Tobacco Control Research Core funded by Cancer Research UK,

23

The Packaging of Tobacco Products, March 2012, The Centre for Tobacco Control Research Core funded by Cancer Research UK,

http://www.cancerresearchuk.org/prod_consump/groups/cr_common/@nre/@new/@pre/documents/generalcontent/cr_086687.pdf, σ.40.

http://www.cancerresearchuk.org/prod_consump/groups/cr_common/@nre/@new/@pre/documents/generalcontent/cr_086687.pdf

(24)  Βλ. υποσημείωση 11.

24

(25)  ΕΕ C 115, 9.5.2008, σ. 172.

25

(26)  http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/tobacco_liability_final_en.pdf

26

http://ec.europa.eu/health/tobacco/docs/tobacco_liability_final_en.pdf

(27)  Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 17ης Οκτωβρίου 1990 για την υπόθεση C-10/89.

27

Απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 17ης Οκτωβρίου 1990 για την υπόθεση C-10/89.

(28)  
  Βλ. οδηγία του Συμβουλίου 2011/64/ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2011, για τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, ΕΕ L 176, 5.7.2011, σ. 24-36 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32011L0064:EL:NOT

28

Βλ. οδηγία του Συμβουλίου 2011/64/ΕΕ, της 21ης Ιουνίου 2011, για τη διάρθρωση και τους συντελεστές του ειδικού φόρου κατανάλωσης που εφαρμόζονται στα βιομηχανοποιημένα καπνά, ΕΕ L 176, 5.7.2011, σ. 24-36 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:32011L0064:EL:NOT

(29)  http://apps.who.int/gb/fctc/PDF/cop5/FCTC_COP5(1)-en.pdf.

29

http://apps.who.int/gb/fctc/PDF/cop5/FCTC_COP5(1)-en.pdf.

(30)  
  http://www.ipex.eu/IPEXL-WEB/dossier/dossier.do?code=COD&year=2012&number=0366&appLng=EL.

30

http://www.ipex.eu/IPEXL-WEB/dossier/dossier.do?code=COD&year=2012&number=0366&appLng=EL.

(31)  
  Γνωμοδότηση της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων του Ιταλικού Κοινοβουλίου για το έγγραφο της Επιτροπής COM(2012) 788 final.

31

Γνωμοδότηση της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων του Ιταλικού Κοινοβουλίου για το έγγραφο της Επιτροπής COM(2012) 788 final.

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/82 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/82

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή βιομηχανία για την ανάπτυξη και την οικονομική ανάκαμψη — Επικαιροποίηση της ανακοίνωσης για τη βιομηχανική πολιτική»

COM(2012) 582 final

2013/C 327/14

Εισηγητής: ο κ. VAN IERSEL

Συνεισηγητής: ο κ. GIBELLIERI

Στις 10 Οκτωβρίου 2012 και σύμφωνα με το άρθρο 29 παράγραφος 2 του Εσωτερικού της Κανονισμού, η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε να καταρτίσει γνωμοδότηση πρωτοβουλίας με θέμα:

Μια ισχυρότερη ευρωπαϊκή βιομηχανία για την ανάπτυξη και την οικονομική ανάκαμψη - Επικαιροποίηση της ανακοίνωσης για τη βιομηχανική πολιτική

(COM(2012) 582 final).

Η Συμβουλευτική Επιτροπή Βιομηχανικών Μεταλλαγών (CCMI), στην οποία ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή της στις 18 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 132 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 3 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την επικέντρωση στην ευρωπαϊκή βιομηχανία -μεταποίηση και υπηρεσίες- όπως διατυπώνεται στην επικαιροποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για τη βιομηχανική πολιτική του Οκτωβρίου 2012, συμπεριλαμβανομένων των παραρτημάτων όπου παρουσιάζεται σαφής ανάλυση της βιομηχανικής πολιτικής και των ελλείψεων που διαπιστώνονται στα κράτη μέλη. Πολλά στοιχεία συνάδουν με τις απόψεις που εκφράζει η ΕΟΚΕ (1). Η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται στην υλοποίηση. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την επικέντρωση στην ευρωπαϊκή βιομηχανία -μεταποίηση και υπηρεσίες- όπως διατυπώνεται στην επικαιροποιημένη ανακοίνωση της Επιτροπής για τη βιομηχανική πολιτική του Οκτωβρίου 2012, συμπεριλαμβανομένων των παραρτημάτων όπου παρουσιάζεται σαφής ανάλυση της βιομηχανικής πολιτικής και των ελλείψεων που διαπιστώνονται στα κράτη μέλη. Πολλά στοιχεία συνάδουν με τις απόψεις που εκφράζει η ΕΟΚΕ (1). Η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται στην υλοποίηση.

| 1.2 | Η βιομηχανική πολιτική, μία από τις επτά εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής Ευρώπη 2020, πρέπει να αποτελέσει δομικό στοιχείο της πρωτοβουλίας της ΕΕ για την ανάπτυξη για την οποία γίνεται πολύς λόγος, αλλά υπάρχουν ελάχιστα αποτελέσματα. Απαιτούνται σωστή νοοτροπία και συνεκτικές προσεγγίσεις. Ο πολιτικός αντίκτυπος είναι αυτονόητος. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εντείνουν τις (συνεκτικές!) πρωτοβουλίες και τις εγκάρσιες πολιτικές που να ανταποκρίνονται στις τεράστιες προκλήσεις για την ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής σε όλη την Ευρώπη. |
| --- | --- |

1.2

Η βιομηχανική πολιτική, μία από τις επτά εμβληματικές πρωτοβουλίες της στρατηγικής Ευρώπη 2020, πρέπει να αποτελέσει δομικό στοιχείο της πρωτοβουλίας της ΕΕ για την ανάπτυξη για την οποία γίνεται πολύς λόγος, αλλά υπάρχουν ελάχιστα αποτελέσματα. Απαιτούνται σωστή νοοτροπία και συνεκτικές προσεγγίσεις. Ο πολιτικός αντίκτυπος είναι αυτονόητος. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εντείνουν τις (συνεκτικές!) πρωτοβουλίες και τις εγκάρσιες πολιτικές που να ανταποκρίνονται στις τεράστιες προκλήσεις για την ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής σε όλη την Ευρώπη.

| 1.3 | Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οφείλει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στον προγραμματισμό της βιομηχανικής πολιτικής. Η Επιτροπή θα πρέπει να συμμετέχει πλήρως. Μια στοχευμένη και από κοινού εστίαση είναι απαραίτητη στα διάφορα Συμβούλια (Ανταγωνιστικότητας, Έρευνας, Περιβάλλοντος, Κοινωνικών Υποθέσεων), στην Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την χαρτογράφηση και την προώθηση επίκαιρων πολιτικών σε ολόκληρη την Ευρώπη. |
| --- | --- |

1.3

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο οφείλει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στον προγραμματισμό της βιομηχανικής πολιτικής. Η Επιτροπή θα πρέπει να συμμετέχει πλήρως. Μια στοχευμένη και από κοινού εστίαση είναι απαραίτητη στα διάφορα Συμβούλια (Ανταγωνιστικότητας, Έρευνας, Περιβάλλοντος, Κοινωνικών Υποθέσεων), στην Επιτροπή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την χαρτογράφηση και την προώθηση επίκαιρων πολιτικών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

| 1.4 | Προκειμένου η βιομηχανική πολιτική να αποβεί η κινητήρια στρατηγική για την Ευρώπη, οι σχετικές αποφάσεις όσον αφορά τις δράσεις, τους χάρτες πορείας και τις προθεσμίες πρέπει να δημοσιοποιούνται ευρέως, κάτι που σήμερα δεν ισχύει. |
| --- | --- |

1.4

Προκειμένου η βιομηχανική πολιτική να αποβεί η κινητήρια στρατηγική για την Ευρώπη, οι σχετικές αποφάσεις όσον αφορά τις δράσεις, τους χάρτες πορείας και τις προθεσμίες πρέπει να δημοσιοποιούνται ευρέως, κάτι που σήμερα δεν ισχύει.

| 1.5 | Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να βασίζεται σε βέλτιστη ευρωπαϊκή σύγκλιση των 27 εθνικών βιομηχανικών πολιτικών και της ευρωπαϊκής πολιτικής η οποία, σύμφωνα με παρά πολλές αναλύσεις, δεν υφίσταται σήμερα. Η πολυμορφία αποτελεί πλεονέκτημα ενώ ο κατακερματισμός είναι επιζήμιος. Οι γεωπολιτικές ανισορροπίες πρέπει να αντιμετωπιστούν. |
| --- | --- |

1.5

Επιπλέον, η ΕΕ πρέπει να βασίζεται σε βέλτιστη ευρωπαϊκή σύγκλιση των 27 εθνικών βιομηχανικών πολιτικών και της ευρωπαϊκής πολιτικής η οποία, σύμφωνα με παρά πολλές αναλύσεις, δεν υφίσταται σήμερα. Η πολυμορφία αποτελεί πλεονέκτημα ενώ ο κατακερματισμός είναι επιζήμιος. Οι γεωπολιτικές ανισορροπίες πρέπει να αντιμετωπιστούν.

| 1.6 | Η βελτίωση των βασικών συνθηκών σημαίνει, κυρίως, ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ στο πλαίσιο μιας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς η οποία διασφαλίζεται από ακριβείς εκτιμήσεις, κανονισμούς και εφαρμογή σε ολόκληρη την Ένωση. Οι δημόσιες επενδύσεις σε διασυνοριακές συνδέσεις, όπως δρόμοι, πλωτές οδοί, λιμένες, αεροδρόμια, σιδηρόδρομοι πρέπει να στηρίζουν την εσωτερική αγορά. |
| --- | --- |

1.6

Η βελτίωση των βασικών συνθηκών σημαίνει, κυρίως, ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ στο πλαίσιο μιας κοινωνικής οικονομίας της αγοράς η οποία διασφαλίζεται από ακριβείς εκτιμήσεις, κανονισμούς και εφαρμογή σε ολόκληρη την Ένωση. Οι δημόσιες επενδύσεις σε διασυνοριακές συνδέσεις, όπως δρόμοι, πλωτές οδοί, λιμένες, αεροδρόμια, σιδηρόδρομοι πρέπει να στηρίζουν την εσωτερική αγορά.

| 1.7 | Με την ανεργία να υπερβαίνει τα 26 εκατομμύρια άτομα, με χαμηλή ανάπτυξη, και συρρικνούμενους προϋπολογισμούς, η βιομηχανία και η καινοτομία έχουν ανάγκη από ενθαρρυντικές προοπτικές και προϋποθέσεις. Πρέπει να επιτευχθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής εξυγίανσης (μέτρα λιτότητας), εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων και βιομηχανικής πολιτικής για την υλοποίηση επενδύσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, έτσι ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη. |
| --- | --- |

1.7

Με την ανεργία να υπερβαίνει τα 26 εκατομμύρια άτομα, με χαμηλή ανάπτυξη, και συρρικνούμενους προϋπολογισμούς, η βιομηχανία και η καινοτομία έχουν ανάγκη από ενθαρρυντικές προοπτικές και προϋποθέσεις. Πρέπει να επιτευχθεί η σωστή ισορροπία μεταξύ δημοσιονομικής εξυγίανσης (μέτρα λιτότητας), εθνικών προγραμμάτων μεταρρυθμίσεων και βιομηχανικής πολιτικής για την υλοποίηση επενδύσεων και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, έτσι ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη.

| 1.8 | Κάθε πρωτοβουλία της ΕΕ πρέπει να ενισχύει τη θέση της Ευρώπης ως ανταγωνιστή και εταίρου στην παγκόσμια δυναμική. Ο πολύ φιλόδοξος στόχος του 20 % μεταποιητικής βιομηχανίας μέχρι το 2020 απαιτεί σημαντικές επενδύσεις και ουσιαστικές προσαρμογές πολιτικής. Είναι απαραίτητη η βελτίωση της παραγωγικότητας. |
| --- | --- |

1.8

Κάθε πρωτοβουλία της ΕΕ πρέπει να ενισχύει τη θέση της Ευρώπης ως ανταγωνιστή και εταίρου στην παγκόσμια δυναμική. Ο πολύ φιλόδοξος στόχος του 20 % μεταποιητικής βιομηχανίας μέχρι το 2020 απαιτεί σημαντικές επενδύσεις και ουσιαστικές προσαρμογές πολιτικής. Είναι απαραίτητη η βελτίωση της παραγωγικότητας.

| 1.9 | Οι έξυπνες συνθήκες για τη βιομηχανία υπερβαίνουν κατά πολύ τις τεχνικές διατάξεις και ρυθμίσεις και αφορούν το γενικότερο πλαίσιο του κλάδου, ιδίως μια συνεπή και προβλέψιμη μακροπρόθεσμη κλιματική και ενεργειακή πολιτική για την υποστήριξη μιας ανταγωνιστικής βιομηχανικής βάσης. Οι συνθήκες θα πρέπει να στηρίζουν την ανάδειξη εξαιρετικών επιδόσεων, και να ενισχύουν νέες αναδυόμενες βιομηχανίες. |
| --- | --- |

1.9

Οι έξυπνες συνθήκες για τη βιομηχανία υπερβαίνουν κατά πολύ τις τεχνικές διατάξεις και ρυθμίσεις και αφορούν το γενικότερο πλαίσιο του κλάδου, ιδίως μια συνεπή και προβλέψιμη μακροπρόθεσμη κλιματική και ενεργειακή πολιτική για την υποστήριξη μιας ανταγωνιστικής βιομηχανικής βάσης. Οι συνθήκες θα πρέπει να στηρίζουν την ανάδειξη εξαιρετικών επιδόσεων, και να ενισχύουν νέες αναδυόμενες βιομηχανίες.

| 1.10 | Οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να είναι εξατομικευμένες και, όπου χρειάζεται, να αφορούν κάθε κλάδο χωριστά, σύμφωνα με εκτιμήσεις από τη βάση προς την κορυφή που αντιμετωπίζουν καλύτερα τις τεχνικές-οικονομικές δυνατότητες και τις προκλήσεις. Αυτές οι αρχές θα πρέπει να εφαρμοστούν επίσης για την επίτευξη των στόχων της εμβληματικής πρωτοβουλίας για την αποδοτικότητα των πόρων, δηλαδή την αύξηση της αποδοτικότητας στη χρήση των πρώτων υλών και, ταυτόχρονα, την προώθηση της καινοτομίας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

1.10

Οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να είναι εξατομικευμένες και, όπου χρειάζεται, να αφορούν κάθε κλάδο χωριστά, σύμφωνα με εκτιμήσεις από τη βάση προς την κορυφή που αντιμετωπίζουν καλύτερα τις τεχνικές-οικονομικές δυνατότητες και τις προκλήσεις. Αυτές οι αρχές θα πρέπει να εφαρμοστούν επίσης για την επίτευξη των στόχων της εμβληματικής πρωτοβουλίας για την αποδοτικότητα των πόρων, δηλαδή την αύξηση της αποδοτικότητας στη χρήση των πρώτων υλών και, ταυτόχρονα, την προώθηση της καινοτομίας και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

| 1.11 | Η βιομηχανική πολιτική έχει μια ισχυρή κοινωνική διάσταση που επηρεάζει όλα τα στρώματα της κοινωνίας: περιφέρειες και δήμους, κάθε επιχείρηση, το εργατικό δυναμικό στις ταχέως μεταβαλλόμενες μορφές εργασίας - ψηφιοποίηση, αυτοματοποίηση, κατασκευές που σχετίζονται με τις υπηρεσίες, ΤΠΕ, εκπαίδευση και πανεπιστήμια, καταναλωτές και πολίτες. Η βιομηχανική πολιτική αφορά τόσο την αναδιάρθρωση όσο και την πρόβλεψη. Θα πρέπει να παρέχει επικαιροποιημένη εκπαίδευση, κατάρτιση και ενημέρωση, και να προωθεί την τεχνολογία, την καινοτομία, τη δημιουργικότητα και την επιχειρηματικότητα. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η αναμενόμενη δημογραφική αλλαγή και να εφαρμοστούν κατάλληλα μέτρα. |
| --- | --- |

1.11

Η βιομηχανική πολιτική έχει μια ισχυρή κοινωνική διάσταση που επηρεάζει όλα τα στρώματα της κοινωνίας: περιφέρειες και δήμους, κάθε επιχείρηση, το εργατικό δυναμικό στις ταχέως μεταβαλλόμενες μορφές εργασίας - ψηφιοποίηση, αυτοματοποίηση, κατασκευές που σχετίζονται με τις υπηρεσίες, ΤΠΕ, εκπαίδευση και πανεπιστήμια, καταναλωτές και πολίτες. Η βιομηχανική πολιτική αφορά τόσο την αναδιάρθρωση όσο και την πρόβλεψη. Θα πρέπει να παρέχει επικαιροποιημένη εκπαίδευση, κατάρτιση και ενημέρωση, και να προωθεί την τεχνολογία, την καινοτομία, τη δημιουργικότητα και την επιχειρηματικότητα. Πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη η αναμενόμενη δημογραφική αλλαγή και να εφαρμοστούν κατάλληλα μέτρα.

| 1.12 | Οι φιλόδοξες περιφέρειες ενισχύουν τη βιομηχανική απόδοση. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τις αυτοδύναμες πρακτικές, συμπεριλαμβανομένης της εξειδίκευσης και της αντίστοιχης έρευνας, τις δεξιότητες και τους συνεργατικούς σχηματισμούς. Χρειάζονται, λοιπόν, μεγάλες προσπάθειες. |
| --- | --- |

1.12

Οι φιλόδοξες περιφέρειες ενισχύουν τη βιομηχανική απόδοση. Η ΕΕ και τα κράτη μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν τις αυτοδύναμες πρακτικές, συμπεριλαμβανομένης της εξειδίκευσης και της αντίστοιχης έρευνας, τις δεξιότητες και τους συνεργατικούς σχηματισμούς. Χρειάζονται, λοιπόν, μεγάλες προσπάθειες.

| 1.13 | Πρέπει να προβάλλονται οι πρωτοβουλίες, τα έργα καθώς και τα επιτυχημένα εθνικά και περιφερειακά παραδείγματα που ενισχύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και των οικονομικών και κοινωνικών φορέων. Οι συμφωνίες εταιρικών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών και η δικτύωση μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών θα πρέπει να ενταθεί. Το ετήσιο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει πολυάριθμες ευκαιρίες για συνεχή παρακολούθηση. |
| --- | --- |

1.13

Πρέπει να προβάλλονται οι πρωτοβουλίες, τα έργα καθώς και τα επιτυχημένα εθνικά και περιφερειακά παραδείγματα που ενισχύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών και των οικονομικών και κοινωνικών φορέων. Οι συμφωνίες εταιρικών σχέσεων μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών και η δικτύωση μεταξύ κρατών μελών και περιφερειών θα πρέπει να ενταθεί. Το ετήσιο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο παρέχει πολυάριθμες ευκαιρίες για συνεχή παρακολούθηση.

| 1.14 | Η βιομηχανική πολιτική της ΕΕ θα πρέπει να είναι μία διαδικασία κοινής συμμετοχής στα ενωσιακά και εθνικά οράματα και στις αρμοδιότητες καθώς επίσης και στις δράσεις στο πλαίσιο των οποίων οι επιχειρηματικοί κύκλοι και τα συνδικάτα αποτελούν ισότιμους εταίρους. Θα πρέπει να συμμετέχουν εξίσου και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως ο κλάδος της εκπαίδευσης, τα πανεπιστήμια (και ερευνητικά κέντρα), οι ΜΚΟ, οι καταναλωτές και άλλοι, όπου αυτό ενδείκνυται. |
| --- | --- |

1.14

Η βιομηχανική πολιτική της ΕΕ θα πρέπει να είναι μία διαδικασία κοινής συμμετοχής στα ενωσιακά και εθνικά οράματα και στις αρμοδιότητες καθώς επίσης και στις δράσεις στο πλαίσιο των οποίων οι επιχειρηματικοί κύκλοι και τα συνδικάτα αποτελούν ισότιμους εταίρους. Θα πρέπει να συμμετέχουν εξίσου και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, όπως ο κλάδος της εκπαίδευσης, τα πανεπιστήμια (και ερευνητικά κέντρα), οι ΜΚΟ, οι καταναλωτές και άλλοι, όπου αυτό ενδείκνυται.

| 1.15 | Παρά τις σημαντικές διαφορές των κρατών μελών ως προς την οικονομική απόδοση, όλα θα πρέπει να επωφεληθούν από τις βέλτιστες πρακτικές και τις υποστηρικτικές απόψεις και προσεγγίσεις. |
| --- | --- |

1.15

Παρά τις σημαντικές διαφορές των κρατών μελών ως προς την οικονομική απόδοση, όλα θα πρέπει να επωφεληθούν από τις βέλτιστες πρακτικές και τις υποστηρικτικές απόψεις και προσεγγίσεις.

| 1.16 | Η ΕΟΚΕ παρουσιάζει συνεχώς προτάσεις για διάφορους κλάδους και για τη βιομηχανική πολιτική, βλ. παράρτημα. Η παρούσα γνωμοδότηση αφορά περισσότερο τη συνοχή σημαντικών θεμάτων και την αποτελεσματική διακυβέρνηση με συντονισμό και σχεδιασμό ακριβείας. |
| --- | --- |

1.16

Η ΕΟΚΕ παρουσιάζει συνεχώς προτάσεις για διάφορους κλάδους και για τη βιομηχανική πολιτική, βλ. παράρτημα. Η παρούσα γνωμοδότηση αφορά περισσότερο τη συνοχή σημαντικών θεμάτων και την αποτελεσματική διακυβέρνηση με συντονισμό και σχεδιασμό ακριβείας.

2.   Πλαίσιο

– Α.   Παγκόσμιο πλαίσιο

| 2.1 | Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής «το κόστος εργασίας φαίνεται να κατέχει φθίνον μερίδιο του συνολικού κόστους παραγωγής
   (2)». Η παραγωγικότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα. Κάποιο μερίδιο παραγωγής επανέρχεται στην Ευρώπη, αλλά ο ανταγωνισμός αυξάνεται σε άλλους τομείς όπως η βελτίωση της οικονομικής υποδομής στις χώρες BRICS, η ανατίμηση του ευρώ, και οι τιμές της ενέργειας, που δίνουν ώθηση στις επενδύσεις στο εξωτερικό. |
| --- | --- |

2.1

Σύμφωνα με την ανάλυση της Επιτροπής «το κόστος εργασίας φαίνεται να κατέχει φθίνον μερίδιο του συνολικού κόστους παραγωγής
   (2)». Η παραγωγικότητα αποτελεί σημαντικό παράγοντα. Κάποιο μερίδιο παραγωγής επανέρχεται στην Ευρώπη, αλλά ο ανταγωνισμός αυξάνεται σε άλλους τομείς όπως η βελτίωση της οικονομικής υποδομής στις χώρες BRICS, η ανατίμηση του ευρώ, και οι τιμές της ενέργειας, που δίνουν ώθηση στις επενδύσεις στο εξωτερικό.

| 2.2 | Επιπλέον, η Ευρώπη παρουσιάζει υστέρηση σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία στην καινοτομική επίδοση και στην τεχνολογική εξειδίκευση. Στην Ευρώπη, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, η παρουσία βιομηχανιών μεσαίας-υψηλής και μεσαίας-χαμηλής τεχνολογίας είναι ισχυρότερη, αλλά και το παραδοσιακό χάσμα μεταξύ των δύο ηπείρων στον κλάδο της υψηλής τεχνολογίας έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. |
| --- | --- |

2.2

Επιπλέον, η Ευρώπη παρουσιάζει υστέρηση σε σχέση με τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία στην καινοτομική επίδοση και στην τεχνολογική εξειδίκευση. Στην Ευρώπη, σε σύγκριση με τις ΗΠΑ, η παρουσία βιομηχανιών μεσαίας-υψηλής και μεσαίας-χαμηλής τεχνολογίας είναι ισχυρότερη, αλλά και το παραδοσιακό χάσμα μεταξύ των δύο ηπείρων στον κλάδο της υψηλής τεχνολογίας έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.

| 2.3 | Ο Λευκός Οίκος και το Κογκρέσο επιδεικνύουν ισχυρή δέσμευση για την αναγέννηση του μεταποιητικού τομέα με μια εθνική στρατηγική για την ανταγωνιστικότητα που αφορά την περίοδο 2014-2018 (3). Βασικό ζήτημα αποτελεί ο ρόλος και η αξία του μεταποιητικού κλάδου για την παγκόσμια ηγετική θέση των ΗΠΑ στην οικονομία και την ασφάλεια. |
| --- | --- |

2.3

Ο Λευκός Οίκος και το Κογκρέσο επιδεικνύουν ισχυρή δέσμευση για την αναγέννηση του μεταποιητικού τομέα με μια εθνική στρατηγική για την ανταγωνιστικότητα που αφορά την περίοδο 2014-2018 (3). Βασικό ζήτημα αποτελεί ο ρόλος και η αξία του μεταποιητικού κλάδου για την παγκόσμια ηγετική θέση των ΗΠΑ στην οικονομία και την ασφάλεια.

| 2.4 | Οι εταιρικές σχέσεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ενισχύουν τις τεχνολογικές και καινοτομικές υποδομές. Τα Υπουργεία Άμυνας, Ενέργειας και Εμπορίου εμπλέκονται άμεσα, όπως και το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών (National Science Foundation) των ΗΠΑ και η NASA, δίνοντας ώθηση σε ένα μεγάλο αριθμό εθνικών ερευνητικών ιδρυμάτων και πανεπιστημίων. |
| --- | --- |

2.4

Οι εταιρικές σχέσεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ενισχύουν τις τεχνολογικές και καινοτομικές υποδομές. Τα Υπουργεία Άμυνας, Ενέργειας και Εμπορίου εμπλέκονται άμεσα, όπως και το Εθνικό Ίδρυμα Επιστημών (National Science Foundation) των ΗΠΑ και η NASA, δίνοντας ώθηση σε ένα μεγάλο αριθμό εθνικών ερευνητικών ιδρυμάτων και πανεπιστημίων.

| 2.5 | Πρόκειται για αξιοσημείωτη εξέλιξη σε μια χώρα που μέχρι πρόσφατα συνηγορούσε υπέρ της μετα-βιομηχανικής οικονομίας. Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Κίνας και άλλων λειτούργησε ως συναγερμός. Οι αντιλήψεις αλλάζουν σταδιακά. Προβλέπεται ότι η Κίνα θα αναδειχθεί στην κυριότερη οικονομική δύναμη στον κόσμο μέχρι το 2030, ενώ οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν τον παγκόσμιο ηγετικό τους ρόλο. Η Ιαπωνία και η Ευρώπη θα βρίσκονται πολύ πίσω (4). |
| --- | --- |

2.5

Πρόκειται για αξιοσημείωτη εξέλιξη σε μια χώρα που μέχρι πρόσφατα συνηγορούσε υπέρ της μετα-βιομηχανικής οικονομίας. Η αύξηση της ανταγωνιστικότητας της Κίνας και άλλων λειτούργησε ως συναγερμός. Οι αντιλήψεις αλλάζουν σταδιακά. Προβλέπεται ότι η Κίνα θα αναδειχθεί στην κυριότερη οικονομική δύναμη στον κόσμο μέχρι το 2030, ενώ οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν τον παγκόσμιο ηγετικό τους ρόλο. Η Ιαπωνία και η Ευρώπη θα βρίσκονται πολύ πίσω (4).

| 2.6 | Οι νέες έρευνες για πετρέλαιο και, κυρίως, σχιστολιθικό φυσικό αέριο, αναμένεται ότι θα οδηγήσουν, τελικά, στην αμερικανική ενεργειακή ανεξαρτησία. Οι έρευνες αυτές θεωρούνται σήμερα ενεργειακή επανάσταση που θα έχει ως αποτέλεσμα τη βιομηχανική αναγέννηση των ΗΠΑ, αλλά και γεωπολιτικές μεταβολές. Παραμένουν ανεπίλυτα όμως τα σχετικά προβλήματα σχετικά με το περιβάλλον και την υγεία (5). |
| --- | --- |

2.6

Οι νέες έρευνες για πετρέλαιο και, κυρίως, σχιστολιθικό φυσικό αέριο, αναμένεται ότι θα οδηγήσουν, τελικά, στην αμερικανική ενεργειακή ανεξαρτησία. Οι έρευνες αυτές θεωρούνται σήμερα ενεργειακή επανάσταση που θα έχει ως αποτέλεσμα τη βιομηχανική αναγέννηση των ΗΠΑ, αλλά και γεωπολιτικές μεταβολές. Παραμένουν ανεπίλυτα όμως τα σχετικά προβλήματα σχετικά με το περιβάλλον και την υγεία (5).

| 2.7 | Η άνοδος της Κίνας, της Βραζιλίας και της Ινδίας συνεχίζονται. Η Ρωσία επίσης ακολουθεί. Την πορεία τους ακολουθούν ταχέως και άλλες ασιατικές χώρες της Ασίας και της Νότιας Αμερικής. Για χρόνια, τα δεδομένα για την ανάπτυξη στον αναδυόμενο κόσμο ήταν πολύ υψηλότερα του μέσου όρου, ιδίως στην Ασία. Νεοσυσταθέντα εκπαιδευτικά συστήματα παράγουν τεράστιους αριθμούς καλά εκπαιδευμένων και καταρτισμένων τεχνικών και μηχανικών. Παράλληλα, θεμελιώνονται τεράστια ερευνητικά ιδρύματα. Η ποιότητα των προϊόντων και των καινοτόμων διαδικασιών βελτιώνεται γενικά. Οι υποδομές μεταφορών και υπηρεσιών καλύπτουν ταχέως την υστέρηση. |
| --- | --- |

2.7

Η άνοδος της Κίνας, της Βραζιλίας και της Ινδίας συνεχίζονται. Η Ρωσία επίσης ακολουθεί. Την πορεία τους ακολουθούν ταχέως και άλλες ασιατικές χώρες της Ασίας και της Νότιας Αμερικής. Για χρόνια, τα δεδομένα για την ανάπτυξη στον αναδυόμενο κόσμο ήταν πολύ υψηλότερα του μέσου όρου, ιδίως στην Ασία. Νεοσυσταθέντα εκπαιδευτικά συστήματα παράγουν τεράστιους αριθμούς καλά εκπαιδευμένων και καταρτισμένων τεχνικών και μηχανικών. Παράλληλα, θεμελιώνονται τεράστια ερευνητικά ιδρύματα. Η ποιότητα των προϊόντων και των καινοτόμων διαδικασιών βελτιώνεται γενικά. Οι υποδομές μεταφορών και υπηρεσιών καλύπτουν ταχέως την υστέρηση.

| 2.8 | Στην Κίνα, αναδύεται ένα μικτό σύστημα κρατικού καπιταλισμού και μηχανισμών της αγοράς (6). Είναι στενά συνυφασμένο με την υπάρχουσα εθνική κουλτούρα και τις (πολιτικές) παραδόσεις. Η δημιουργία πλούτου δεν συμβαδίζει ούτε με τη δημοκρατία, ούτε με τα δικαιώματα του ανθρώπου και τα εργατικά δικαιώματα. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες και οι συνθήκες υγείας δεν είναι ανεπτυγμένες, αν και η ποιότητα παραγωγής αυξάνει και υπάρχουν σαφώς έντονες αντιδράσεις. Αλλά είναι δίκαιο να πούμε ότι οι καπιταλιστικές κρατικές παρεμβάσεις θα συνεχίσουν να κατευθύνουν ορισμένους τύπους παραγωγής που συνάδουν με τις εθνικές φιλοδοξίες. Οι επενδύσεις από τα κρατικά επενδυτικά ταμεία μπορούν να λειτουργήσουν προς παρόμοια κατεύθυνση, τόσο προς το εξωτερικό όσο και το εσωτερικό. |
| --- | --- |

2.8

Στην Κίνα, αναδύεται ένα μικτό σύστημα κρατικού καπιταλισμού και μηχανισμών της αγοράς (6). Είναι στενά συνυφασμένο με την υπάρχουσα εθνική κουλτούρα και τις (πολιτικές) παραδόσεις. Η δημιουργία πλούτου δεν συμβαδίζει ούτε με τη δημοκρατία, ούτε με τα δικαιώματα του ανθρώπου και τα εργατικά δικαιώματα. Οι περιβαλλοντικές συνθήκες και οι συνθήκες υγείας δεν είναι ανεπτυγμένες, αν και η ποιότητα παραγωγής αυξάνει και υπάρχουν σαφώς έντονες αντιδράσεις. Αλλά είναι δίκαιο να πούμε ότι οι καπιταλιστικές κρατικές παρεμβάσεις θα συνεχίσουν να κατευθύνουν ορισμένους τύπους παραγωγής που συνάδουν με τις εθνικές φιλοδοξίες. Οι επενδύσεις από τα κρατικά επενδυτικά ταμεία μπορούν να λειτουργήσουν προς παρόμοια κατεύθυνση, τόσο προς το εξωτερικό όσο και το εσωτερικό.

| 2.9 | Ορισμένες χώρες συνήθως επωφελούνται από μια πιο σύγχρονη δομή διακυβέρνησης από ότι η ΕΕ, δεδομένου ότι διαθέτουν ένα κύριο κέντρο λήψης αποφάσεων, μία κοινή στρατηγική και συμφωνηθέντες στόχους στο δημόσιο τομέα. |
| --- | --- |

2.9

Ορισμένες χώρες συνήθως επωφελούνται από μια πιο σύγχρονη δομή διακυβέρνησης από ότι η ΕΕ, δεδομένου ότι διαθέτουν ένα κύριο κέντρο λήψης αποφάσεων, μία κοινή στρατηγική και συμφωνηθέντες στόχους στο δημόσιο τομέα.

| 2.10 | Διάφορες περιοχές της Αφρικής βρίσκονται σε φάση ταχείας ανάπτυξης. Η Κίνα πραγματοποιεί εκτεταμένες επενδύσεις χωρίς να δίνει προσοχή στις κοινωνικές επιπτώσεις. |
| --- | --- |

2.10

Διάφορες περιοχές της Αφρικής βρίσκονται σε φάση ταχείας ανάπτυξης. Η Κίνα πραγματοποιεί εκτεταμένες επενδύσεις χωρίς να δίνει προσοχή στις κοινωνικές επιπτώσεις.

| 2.11 | Το παγκόσμιο πλαίσιο και οι γεωπολιτικές συνθήκες αλλάζουν συνεχώς. Τα δεδομένα έχουν καίρια σημασία για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και των πολιτικών. Η ΕΟΚΕ προτείνει τη θέσπιση ενός ετήσιου πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ που να περιλαμβάνει μια σειρά κοινωνικο-οικονομικών και τεχνολογικών δεικτών και δεικτών όσον αφορά τις εξελίξεις στην απασχόληση σε μέρη του κόσμου που παρουσιάζουν ενδιαφέρον. |
| --- | --- |

2.11

Το παγκόσμιο πλαίσιο και οι γεωπολιτικές συνθήκες αλλάζουν συνεχώς. Τα δεδομένα έχουν καίρια σημασία για την ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και των πολιτικών. Η ΕΟΚΕ προτείνει τη θέσπιση ενός ετήσιου πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ που να περιλαμβάνει μια σειρά κοινωνικο-οικονομικών και τεχνολογικών δεικτών και δεικτών όσον αφορά τις εξελίξεις στην απασχόληση σε μέρη του κόσμου που παρουσιάζουν ενδιαφέρον.

– B.   Ευρώπη

| 2.12 | Οι διεξοδικές αναλύσεις της Επιτροπής σχετικά με τις ευρωπαϊκές και τις ανά χώρα τάσεις επισημαίνουν μια αυξημένη συνειδητοποίηση της ανάγκης για μεταποιητική βιομηχανία σε όλη την Ευρώπη. |
| --- | --- |

2.12

Οι διεξοδικές αναλύσεις της Επιτροπής σχετικά με τις ευρωπαϊκές και τις ανά χώρα τάσεις επισημαίνουν μια αυξημένη συνειδητοποίηση της ανάγκης για μεταποιητική βιομηχανία σε όλη την Ευρώπη.

| 2.13 | Η κατάσταση διαφέρει σε μεγάλο βαθμό στις διάφορες χώρες, π.χ. η Γερμανία έχει σχεδόν το 30 % της μεταποιητικής βιομηχανίας στην Ευρώπη ενώ άλλες χώρες –μεγαλύτερες ή μικρότερες– παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερα έως και πολύ μικρά ποσοστά. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι επενδύσεις στη βιομηχανία έχουν μειωθεί σημαντικά κατά την τελευταία εικοσαετία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τούτο οφείλεται σε μεγάλης κλίμακας αναδιάρθρωση, και σε άλλες σε ένα ορισμένο επίπεδο εγκατάλειψης (7). |
| --- | --- |

2.13

Η κατάσταση διαφέρει σε μεγάλο βαθμό στις διάφορες χώρες, π.χ. η Γερμανία έχει σχεδόν το 30 % της μεταποιητικής βιομηχανίας στην Ευρώπη ενώ άλλες χώρες –μεγαλύτερες ή μικρότερες– παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερα έως και πολύ μικρά ποσοστά. Σε ορισμένα κράτη μέλη, οι επενδύσεις στη βιομηχανία έχουν μειωθεί σημαντικά κατά την τελευταία εικοσαετία. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τούτο οφείλεται σε μεγάλης κλίμακας αναδιάρθρωση, και σε άλλες σε ένα ορισμένο επίπεδο εγκατάλειψης (7).

| 2.14 | Υπάρχει μεγάλη ποικιλία πολιτικών και διακυβέρνησης που ακολουθούν τα κράτη μέλη για να βελτιώσουν την κατάσταση. Μερικές από αυτές τις πολιτικές προφανώς αποδεικνύονται περισσότερο επιτυχείς από ό,τι άλλες. Η απασχόληση στη βιομηχανία μειώνεται σταθερά. Επιπλέον, λόγω της τρέχουσας κρίσης από το 2008 χάθηκαν περισσότερα από 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης. |
| --- | --- |

2.14

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία πολιτικών και διακυβέρνησης που ακολουθούν τα κράτη μέλη για να βελτιώσουν την κατάσταση. Μερικές από αυτές τις πολιτικές προφανώς αποδεικνύονται περισσότερο επιτυχείς από ό,τι άλλες. Η απασχόληση στη βιομηχανία μειώνεται σταθερά. Επιπλέον, λόγω της τρέχουσας κρίσης από το 2008 χάθηκαν περισσότερα από 4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης.

| 2.15 | Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι πολιτικές και τα μέσα ή οι βέλτιστες πρακτικές εξετάζονται μεταξύ των κρατών. Οι εθνικές έννοιες της πολιτικής για τη βιομηχανία και την καινοτομία επηρεάζονται κυρίως από τις εθνικές παραδόσεις και διαδικασίες, και προσδιορίζονται από τα εθνικά πλαίσια και τις σχέσεις μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, μεταξύ των οποίων επιχειρήσεις, ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια, συνδικαλιστικές οργανώσεις και άλλοι φορείς. |
| --- | --- |

2.15

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι οι πολιτικές και τα μέσα ή οι βέλτιστες πρακτικές εξετάζονται μεταξύ των κρατών. Οι εθνικές έννοιες της πολιτικής για τη βιομηχανία και την καινοτομία επηρεάζονται κυρίως από τις εθνικές παραδόσεις και διαδικασίες, και προσδιορίζονται από τα εθνικά πλαίσια και τις σχέσεις μεταξύ του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα, μεταξύ των οποίων επιχειρήσεις, ερευνητικά ιδρύματα και πανεπιστήμια, συνδικαλιστικές οργανώσεις και άλλοι φορείς.

| 2.16 | Κατά συνέπεια, πολλές πολιτικές και αντίστοιχες χρηματοοικονομικές ρυθμίσεις είναι κυρίως εθνικά προσανατολισμένες, γεγονός που δεν ευνοεί την εσωτερική αγορά, ούτε τα οριζόντια διασυνοριακά έργα. |
| --- | --- |

2.16

Κατά συνέπεια, πολλές πολιτικές και αντίστοιχες χρηματοοικονομικές ρυθμίσεις είναι κυρίως εθνικά προσανατολισμένες, γεγονός που δεν ευνοεί την εσωτερική αγορά, ούτε τα οριζόντια διασυνοριακά έργα.

| 2.17 | Εκτός από τα πολύ επιτυχημένα αποτελέσματα σε ορισμένες χώρες, ένας ανεπιθύμητος κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς, όπως ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή, εμποδίζει πιθανούς παράγοντες ανάπτυξης. |
| --- | --- |

2.17

Εκτός από τα πολύ επιτυχημένα αποτελέσματα σε ορισμένες χώρες, ένας ανεπιθύμητος κατακερματισμός της εσωτερικής αγοράς, όπως ορθώς επισημαίνει η Επιτροπή, εμποδίζει πιθανούς παράγοντες ανάπτυξης.

| 2.18 | Η δημιουργική ποικιλομορφία αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα για την Ευρώπη, αλλά θα ωφελήσει όλους τους Ευρωπαίους μόνον εάν διασφαλιστεί και η σύγκλιση σε κοινούς στόχους. Πρέπει να επιτευχθεί βέλτιστη ισορροπία μεταξύ της δημιουργικής ποικιλομορφίας στα κράτη μέλη καθώς και διαφανής και πειστική σύγκλιση. |
| --- | --- |

2.18

Η δημιουργική ποικιλομορφία αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα για την Ευρώπη, αλλά θα ωφελήσει όλους τους Ευρωπαίους μόνον εάν διασφαλιστεί και η σύγκλιση σε κοινούς στόχους. Πρέπει να επιτευχθεί βέλτιστη ισορροπία μεταξύ της δημιουργικής ποικιλομορφίας στα κράτη μέλη καθώς και διαφανής και πειστική σύγκλιση.

| 2.19 | Όπως δείχνει το αμερικανικό παράδειγμα, μια τέτοια σύγκλιση θα προσδώσει, ειδικότερα, αναπτυξιακό δυναμικό στα ηπειρωτικά δίκτυα των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

2.19

Όπως δείχνει το αμερικανικό παράδειγμα, μια τέτοια σύγκλιση θα προσδώσει, ειδικότερα, αναπτυξιακό δυναμικό στα ηπειρωτικά δίκτυα των ΜΜΕ.

3.   Ευρώπη 2020: κοινό όραμα, κοινές αρμοδιότητες, κοινές δράσεις

| 3.1 | Η εσωτερική αγορά χρειάζεται νέα ώθηση. Παρά το ό,τι ο συγκαλυμμένος προστατευτισμός παρουσιάζει αύξηση, και η επανεθνικοποίηση και ο κατακερματισμός εξακολουθούν να αποτελούν κίνδυνο, η ΕΕ επιτυγχάνει να διατηρήσει την εσωτερική αγορά ανέπαφη και την αρχή των ανοικτών αγορών ανεπηρέαστη, αν και η εφαρμογή παραμένει το αδύνατο σημείο. |
| --- | --- |

3.1

Η εσωτερική αγορά χρειάζεται νέα ώθηση. Παρά το ό,τι ο συγκαλυμμένος προστατευτισμός παρουσιάζει αύξηση, και η επανεθνικοποίηση και ο κατακερματισμός εξακολουθούν να αποτελούν κίνδυνο, η ΕΕ επιτυγχάνει να διατηρήσει την εσωτερική αγορά ανέπαφη και την αρχή των ανοικτών αγορών ανεπηρέαστη, αν και η εφαρμογή παραμένει το αδύνατο σημείο.

| 3.2 | Η στρατηγική Ευρώπη 2020, η οποία προβλέπει τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών, θα πρέπει να αποτελέσει την πυξίδα. Εάν τηρηθούν οι ειδικές εθνικές προσεγγίσεις και μέθοδοι, μπορούν να διαμορφωθούν μέσα έτσι ώστε να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήματα σε συνολική ευρωπαϊκή κλίμακα. Τα ενδεχόμενα οφέλη μιας τέτοιας στοχοθετημένης διακυβέρνησης έχουν συστηματικά προβληθεί ανεπαρκώς. |
| --- | --- |

3.2

Η στρατηγική Ευρώπη 2020, η οποία προβλέπει τον καταμερισμό αρμοδιοτήτων μεταξύ ΕΕ και κρατών μελών, θα πρέπει να αποτελέσει την πυξίδα. Εάν τηρηθούν οι ειδικές εθνικές προσεγγίσεις και μέθοδοι, μπορούν να διαμορφωθούν μέσα έτσι ώστε να αξιοποιηθούν τα πλεονεκτήματα σε συνολική ευρωπαϊκή κλίμακα. Τα ενδεχόμενα οφέλη μιας τέτοιας στοχοθετημένης διακυβέρνησης έχουν συστηματικά προβληθεί ανεπαρκώς.

| 3.3 | Υπάρχει επίσης επείγουσα ανάγκη για ορατά αποτελέσματα στη μόχλευση επιτυχών καινοτόμων διαδικασιών και στη δημιουργία θέσεων εργασίας που να αντιστοιχούν στα μεταβαλλόμενα πρότυπα παραγωγής, εμπορευματοποίησης και υπηρεσιών. |
| --- | --- |

3.3

Υπάρχει επίσης επείγουσα ανάγκη για ορατά αποτελέσματα στη μόχλευση επιτυχών καινοτόμων διαδικασιών και στη δημιουργία θέσεων εργασίας που να αντιστοιχούν στα μεταβαλλόμενα πρότυπα παραγωγής, εμπορευματοποίησης και υπηρεσιών.

| 3.4 | Χρειάζεται σκόπιμη πρόληψη της αναδιάρθρωσης, η οποία θα ενισχύσει την αποδοχή των προσαρμογών, θα ευνοήσει την βελτίωση των προσόντων ή την επανειδίκευση του εργατικού δυναμικού και θα συμβάλει στον περιορισμό των επισφαλών θέσεων εργασίας (8). |
| --- | --- |

3.4

Χρειάζεται σκόπιμη πρόληψη της αναδιάρθρωσης, η οποία θα ενισχύσει την αποδοχή των προσαρμογών, θα ευνοήσει την βελτίωση των προσόντων ή την επανειδίκευση του εργατικού δυναμικού και θα συμβάλει στον περιορισμό των επισφαλών θέσεων εργασίας (8).

| 3.5 | Η ανακοίνωση της Επιτροπής του 2010 δίνει ήδη ώθηση σε πρωτοβουλίες, όπως το Horizon 2020, η θωράκιση της ανταγωνιστικότητας, η βιομηχανική καινοτομία, η αποδοτικότητα των πόρων, οι δεξιότητες και η εκπαίδευση, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, η αλληλεπίδραση και η ασαφής διάκριση βιομηχανίας και υπηρεσιών, καθώς και η αυξημένη ευαισθητοποίηση ως προς τις επιπλοκές στις διεθνείς επενδύσεις και η μεταφορά τεχνολογίας. |
| --- | --- |

3.5

Η ανακοίνωση της Επιτροπής του 2010 δίνει ήδη ώθηση σε πρωτοβουλίες, όπως το Horizon 2020, η θωράκιση της ανταγωνιστικότητας, η βιομηχανική καινοτομία, η αποδοτικότητα των πόρων, οι δεξιότητες και η εκπαίδευση, η πρόσβαση στη χρηματοδότηση, η αλληλεπίδραση και η ασαφής διάκριση βιομηχανίας και υπηρεσιών, καθώς και η αυξημένη ευαισθητοποίηση ως προς τις επιπλοκές στις διεθνείς επενδύσεις και η μεταφορά τεχνολογίας.

| 3.6 | Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι, μέχρι πρόσφατα, σπάνια πραγματοποιείτο διαφανής αξιολόγηση από ομοτίμους των κρατών μελών. Ο ρόλος παρακολούθησης της Επιτροπής πρέπει να επεκταθεί. |
| --- | --- |

3.6

Προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι, μέχρι πρόσφατα, σπάνια πραγματοποιείτο διαφανής αξιολόγηση από ομοτίμους των κρατών μελών. Ο ρόλος παρακολούθησης της Επιτροπής πρέπει να επεκταθεί.

| 3.7 | Μια τέτοια αξιολόγηση από ομοτίμους επισημαίνει τις απαρχαιωμένες δομές στη βιομηχανία, καθώς και στη λήψη αποφάσεων και είναι αναγκαία για την επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού μέσω επιτυχημένων προσεγγίσεων, και μπορεί να λειτουργήσει ως δείκτης όσον αφορά την ευρωπαϊκή σύγκλιση "προς την κορυφή" τόσο για το δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα. |
| --- | --- |

3.7

Μια τέτοια αξιολόγηση από ομοτίμους επισημαίνει τις απαρχαιωμένες δομές στη βιομηχανία, καθώς και στη λήψη αποφάσεων και είναι αναγκαία για την επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού μέσω επιτυχημένων προσεγγίσεων, και μπορεί να λειτουργήσει ως δείκτης όσον αφορά την ευρωπαϊκή σύγκλιση "προς την κορυφή" τόσο για το δημόσιο όσο και τον ιδιωτικό τομέα.

| 3.8 | Τα έγγραφα των υπηρεσιών της Επιτροπής περιλαμβάνουν συστάσεις ανά χώρα σχετικά με τη βιομηχανική ανάπτυξη (9). Οι εν λόγω συστάσεις ανά χώρα πρέπει να ενσωματωθούν με αρτιότερο τρόπο στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων, όπως συζητούνται από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, στο πλαίσιο του ετήσιου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. |
| --- | --- |

3.8

Τα έγγραφα των υπηρεσιών της Επιτροπής περιλαμβάνουν συστάσεις ανά χώρα σχετικά με τη βιομηχανική ανάπτυξη (9). Οι εν λόγω συστάσεις ανά χώρα πρέπει να ενσωματωθούν με αρτιότερο τρόπο στα εθνικά προγράμματα μεταρρυθμίσεων, όπως συζητούνται από τα κράτη μέλη και την Επιτροπή, στο πλαίσιο του ετήσιου Ευρωπαϊκού Εξαμήνου.

| 3.9 | Ωστόσο, θα ήταν σοβαρό λάθος να ασχοληθεί με όλα αυτά μόνον η Επιτροπή. Τούτο αποτελεί κυρίως καθήκον των αρμόδιων υπηρεσιών στα ίδια τα κράτη μέλη τα οποία ασχολούνται με πολιτικές που δεν καλύπτονται από νομοθεσία ή μέτρα της ΕΕ. Επιπλέον, οι υπηρεσίες αυτές πρέπει επίσης να διασφαλίσουν τη σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.9

Ωστόσο, θα ήταν σοβαρό λάθος να ασχοληθεί με όλα αυτά μόνον η Επιτροπή. Τούτο αποτελεί κυρίως καθήκον των αρμόδιων υπηρεσιών στα ίδια τα κράτη μέλη τα οποία ασχολούνται με πολιτικές που δεν καλύπτονται από νομοθεσία ή μέτρα της ΕΕ. Επιπλέον, οι υπηρεσίες αυτές πρέπει επίσης να διασφαλίσουν τη σωστή εφαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ.

| 3.10 | Οι χρηματοπιστωτικές πολιτικές εντός της ευρωζώνης προϋποθέτουν την τελειοποίηση του συντονισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και των εθνικών αρχών. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο να μην μπορεί να επιτευχθεί συγκρίσιμος συντονισμός για την ενίσχυση του πλαισίου για τη βιομηχανία, την καινοτομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ο οποίος να βασίζεται σε ένα κοινό όραμα. |
| --- | --- |

3.10

Οι χρηματοπιστωτικές πολιτικές εντός της ευρωζώνης προϋποθέτουν την τελειοποίηση του συντονισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων και των εθνικών αρχών. Δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο να μην μπορεί να επιτευχθεί συγκρίσιμος συντονισμός για την ενίσχυση του πλαισίου για τη βιομηχανία, την καινοτομία και τη δημιουργία θέσεων εργασίας, ο οποίος να βασίζεται σε ένα κοινό όραμα.

| 3.11 | Το έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής μπορεί επίσης να βοηθήσει τα κράτη μέλη να αναλάβουν διμερείς ή τριμερείς αξιολογήσεις μεταξύ τους σχετικά με ζητήματα που αφορούν τη βιομηχανία, όπως οι δεξιότητες, η εκπαίδευση, η τεχνολογία, η καινοτομία, ο διοικητικός φόρτος, η φορολογική πολιτική και οι κρατικές ενισχύσεις. Κάθε χώρα μπορεί εύκολα να αντλήσει συμπεράσματα για τις επιθυμητές εθνικές πολιτικές σε μια κοινή ευρωπαϊκή προοπτική. Η σοβαρή αξιολόγηση των εφαρμοζόμενων μέτρων πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να αποτελεί μέρος εθνικών προγραμμάτων. |
| --- | --- |

3.11

Το έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής μπορεί επίσης να βοηθήσει τα κράτη μέλη να αναλάβουν διμερείς ή τριμερείς αξιολογήσεις μεταξύ τους σχετικά με ζητήματα που αφορούν τη βιομηχανία, όπως οι δεξιότητες, η εκπαίδευση, η τεχνολογία, η καινοτομία, ο διοικητικός φόρτος, η φορολογική πολιτική και οι κρατικές ενισχύσεις. Κάθε χώρα μπορεί εύκολα να αντλήσει συμπεράσματα για τις επιθυμητές εθνικές πολιτικές σε μια κοινή ευρωπαϊκή προοπτική. Η σοβαρή αξιολόγηση των εφαρμοζόμενων μέτρων πρέπει, σε κάθε περίπτωση, να αποτελεί μέρος εθνικών προγραμμάτων.

| 3.12 | Δεδομένου ότι αυτές οι τάσεις πρέπει να έχουν τη στήριξη όλης της κοινωνίας, είναι πολύ σημαντικό για τις επιχειρηματικές ενώσεις και τα συνδικάτα να ενεργούν ως ισότιμοι εταίροι στη διαδικασία. Τούτο αφορά και τα υπόλοιπα ενδιαφερόμενα μέρη όπως ο κλάδος της εκπαίδευσης, οι ΜΚΟ, οι καταναλωτές και άλλοι, ανάλογα με την περίπτωση. Οι συναινετικές προσεγγίσεις αποδίδουν καρπούς. Ο κοινωνικός διάλογος σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, καθώς και σε τομείς και επιχειρήσεις, θα είναι πολύ χρήσιμος. |
| --- | --- |

3.12

Δεδομένου ότι αυτές οι τάσεις πρέπει να έχουν τη στήριξη όλης της κοινωνίας, είναι πολύ σημαντικό για τις επιχειρηματικές ενώσεις και τα συνδικάτα να ενεργούν ως ισότιμοι εταίροι στη διαδικασία. Τούτο αφορά και τα υπόλοιπα ενδιαφερόμενα μέρη όπως ο κλάδος της εκπαίδευσης, οι ΜΚΟ, οι καταναλωτές και άλλοι, ανάλογα με την περίπτωση. Οι συναινετικές προσεγγίσεις αποδίδουν καρπούς. Ο κοινωνικός διάλογος σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, καθώς και σε τομείς και επιχειρήσεις, θα είναι πολύ χρήσιμος.

4.   Ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν

4.1   Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την Επιτροπή ότι τα «συμπληρωματικά στοιχεία μεταξύ εθνικών και ευρωπαϊκών παρεμβάσεων στη βιομηχανική πολιτική αποτελούν βασική προϋπόθεση για την επιτυχία της ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής». Τούτα θα ενισχύσουν τον αντίκτυπο των ενωσιακών και εθνικών δράσεων, και θα προσφέρουν πολλές ευκαιρίες για ανάληψη δράσης.

4.1.1   Μια σφαιρική θεώρηση σημαίνει μια ολιστική προσέγγιση και εγκάρσιες πολιτικές. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει, στη συνέχεια, ορισμένα αλληλένδετα θέματα που θεωρεί ζωτικής σημασίας για το μέλλον της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

4.2   Βιομηχανική καινοτομία

| 4.2.1 | Η βιομηχανική καινοτομία χρειάζεται μια ισχυρή ευρωπαϊκή τεχνολογική βάση, η οποία πρέπει να υποστηρίζεται από διασυνοριακή συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των ερευνητικών ινστιτούτων και των πανεπιστημίων, από εφαρμοσμένη τεχνολογία και από επιχειρήσεις. |
| --- | --- |

4.2.1

Η βιομηχανική καινοτομία χρειάζεται μια ισχυρή ευρωπαϊκή τεχνολογική βάση, η οποία πρέπει να υποστηρίζεται από διασυνοριακή συνεργασία και συντονισμό μεταξύ των ερευνητικών ινστιτούτων και των πανεπιστημίων, από εφαρμοσμένη τεχνολογία και από επιχειρήσεις.

| 4.2.2 | Οι βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και οι διατομεακές τεχνολογίες είναι ουσιαστικές για την ΕΕ και τα εθνικά προγράμματα Ε&Α. Πολλαπλές κατάντη δραστηριότητες καθώς και οι δημόσιες πολιτικές για τις υποδομές και την αειφορία θα επωφεληθούν από αυτές. Το πλαίσιο της ΕΕ για τη δημόσια-ιδιωτική συνεργασία και διαβούλευση, κυρίως με τις τεχνολογικές πλατφόρμες της ΕΕ, είναι ζωτικής σημασίας. Οι δημόσιες συμβάσεις πρέπει επίσης να διαμορφώνουν κίνητρα υπέρ της προηγμένης καινοτομίας. |
| --- | --- |

4.2.2

Οι βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής και οι διατομεακές τεχνολογίες είναι ουσιαστικές για την ΕΕ και τα εθνικά προγράμματα Ε&Α. Πολλαπλές κατάντη δραστηριότητες καθώς και οι δημόσιες πολιτικές για τις υποδομές και την αειφορία θα επωφεληθούν από αυτές. Το πλαίσιο της ΕΕ για τη δημόσια-ιδιωτική συνεργασία και διαβούλευση, κυρίως με τις τεχνολογικές πλατφόρμες της ΕΕ, είναι ζωτικής σημασίας. Οι δημόσιες συμβάσεις πρέπει επίσης να διαμορφώνουν κίνητρα υπέρ της προηγμένης καινοτομίας.

| 4.2.3 | Η τεχνολογία είναι το πεδίο μάχης του μέλλοντος. Με την προώθηση διεθνών (εμβληματικών) έργων, η Επιτροπή και το Συμβούλιο Έρευνας θα ανοίξουν το δρόμο για την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς για την τεχνολογία και τα διασυνοριακά έργα. Η επιτυχής Ε&Α και τα ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας θα στηρίξουν καινοτόμες επενδύσεις και θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας. |
| --- | --- |

4.2.3

Η τεχνολογία είναι το πεδίο μάχης του μέλλοντος. Με την προώθηση διεθνών (εμβληματικών) έργων, η Επιτροπή και το Συμβούλιο Έρευνας θα ανοίξουν το δρόμο για την ενίσχυση της εσωτερικής αγοράς για την τεχνολογία και τα διασυνοριακά έργα. Η επιτυχής Ε&Α και τα ευρωπαϊκά διπλώματα ευρεσιτεχνίας θα στηρίξουν καινοτόμες επενδύσεις και θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας.

| 4.2.4 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία των ενωσιακών χρηματοδοτικών πόρων για την Ε&Α και για διασυνοριακά έργα. Το πρόγραμμα Horizon 2020 πρέπει να καλύψει με ταχείς ρυθμούς τις διευρυνόμενες προσπάθειες σε άλλες χώρες. Παρά το γεγονός ότι η θέση της Ευρώπης εξακολουθεί να είναι καλή, ο παραδοσιακός ηγετικός της ρόλος περιορίζεται. Οι περικοπές στον προϋπολογισμό του Horizon 2020 είναι αντιπαραγωγικές. |
| --- | --- |

4.2.4

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει τη σημασία των ενωσιακών χρηματοδοτικών πόρων για την Ε&Α και για διασυνοριακά έργα. Το πρόγραμμα Horizon 2020 πρέπει να καλύψει με ταχείς ρυθμούς τις διευρυνόμενες προσπάθειες σε άλλες χώρες. Παρά το γεγονός ότι η θέση της Ευρώπης εξακολουθεί να είναι καλή, ο παραδοσιακός ηγετικός της ρόλος περιορίζεται. Οι περικοπές στον προϋπολογισμό του Horizon 2020 είναι αντιπαραγωγικές.

| 4.2.5 | Ο βασικός ρόλος της ανώτατης εκπαίδευσης και των συναφών ερευνητικών δραστηριοτήτων είναι προφανής. Τα προγράμματα και η διαχείριση πρέπει να προσαρμόζονται όπου χρειάζεται. |
| --- | --- |

4.2.5

Ο βασικός ρόλος της ανώτατης εκπαίδευσης και των συναφών ερευνητικών δραστηριοτήτων είναι προφανής. Τα προγράμματα και η διαχείριση πρέπει να προσαρμόζονται όπου χρειάζεται.

| 4.2.6 | Μια ετήσια ενημέρωση για τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε βασικές τεχνολογίες είναι επιθυμητή. |
| --- | --- |

4.2.6

Μια ετήσια ενημέρωση για τις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις σε βασικές τεχνολογίες είναι επιθυμητή.

| 4.2.7 | Η καινοτομία επηρεάζει πολύ περισσότερους τομείς. Πρόκειται για μια νέα δυναμική στις επιχειρήσεις και στον εργασιακό χώρο: επανασχεδιασμός των υφιστάμενων μεθόδων παραγωγής, ανάγκη αναδιάρθρωσης παρωχημένων λειτουργιών, ανάπτυξη αλυσίδων αξίας και νέων «τομέων», εξάλειψη των ορίων βιομηχανίας και υπηρεσιών. Η καινοτομία αφορά τον εκσυγχρονισμό και τη δημιουργικότητα στην κοινωνία και πρέπει να παρουσιάζεται με τον τρόπο αυτό. |
| --- | --- |

4.2.7

Η καινοτομία επηρεάζει πολύ περισσότερους τομείς. Πρόκειται για μια νέα δυναμική στις επιχειρήσεις και στον εργασιακό χώρο: επανασχεδιασμός των υφιστάμενων μεθόδων παραγωγής, ανάγκη αναδιάρθρωσης παρωχημένων λειτουργιών, ανάπτυξη αλυσίδων αξίας και νέων «τομέων», εξάλειψη των ορίων βιομηχανίας και υπηρεσιών. Η καινοτομία αφορά τον εκσυγχρονισμό και τη δημιουργικότητα στην κοινωνία και πρέπει να παρουσιάζεται με τον τρόπο αυτό.

| 4.2.8 | Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη για τεχνολογία και καινοτομία σε όλες τις υπηρεσίες της ως οριζόντια προτεραιότητα. Θα ήταν θετικό οι εθνικές διοικήσεις να υιοθετήσουν αυτή τη μέθοδο. |
| --- | --- |

4.2.8

Η Επιτροπή υπογραμμίζει την ανάγκη για τεχνολογία και καινοτομία σε όλες τις υπηρεσίες της ως οριζόντια προτεραιότητα. Θα ήταν θετικό οι εθνικές διοικήσεις να υιοθετήσουν αυτή τη μέθοδο.

4.3   Δεξιότητες και προσόντα

| 4.3.1 | Η τεχνολογία, η καινοτομία, οι επανασχεδιασμένες διαδικασίες παραγωγής, η ολοκλήρωση της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, οι νέες κοινωνικές απαιτήσεις και προτεραιότητες καθιστούν καίριες όλες τις κατάλληλες δεξιότητες και προσόντα από τη βάση στην κορυφή. |
| --- | --- |

4.3.1

Η τεχνολογία, η καινοτομία, οι επανασχεδιασμένες διαδικασίες παραγωγής, η ολοκλήρωση της βιομηχανίας και των υπηρεσιών, οι νέες κοινωνικές απαιτήσεις και προτεραιότητες καθιστούν καίριες όλες τις κατάλληλες δεξιότητες και προσόντα από τη βάση στην κορυφή.

| 4.3.2 | Τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα σε όλα τα επίπεδα κατέχουν καίρια σημασία. Η προσοχή της ΕΕ για την εκπαίδευση και την κατάρτιση δικαίως αυξάνεται - όπως αυξάνεται και σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Η εκπαίδευση αποτελεί βασική προϋπόθεση και πρέπει να είναι προσιτή σε όλους. |
| --- | --- |

4.3.2

Τα σύγχρονα εκπαιδευτικά συστήματα σε όλα τα επίπεδα κατέχουν καίρια σημασία. Η προσοχή της ΕΕ για την εκπαίδευση και την κατάρτιση δικαίως αυξάνεται - όπως αυξάνεται και σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο. Η εκπαίδευση αποτελεί βασική προϋπόθεση και πρέπει να είναι προσιτή σε όλους.

| 4.3.3 | Οποιαδήποτε αναπτυξιακή πρωτοβουλία της ΕΕ απαιτεί συνεχή έμφαση στο συνολικό φάσμα της εκπαίδευσης. Με δεδομένες τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, η ανταλλαγή ορθών πρακτικών είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση, κυρίως, της ανεργίας των νέων. |
| --- | --- |

4.3.3

Οποιαδήποτε αναπτυξιακή πρωτοβουλία της ΕΕ απαιτεί συνεχή έμφαση στο συνολικό φάσμα της εκπαίδευσης. Με δεδομένες τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών, η ανταλλαγή ορθών πρακτικών είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση, κυρίως, της ανεργίας των νέων.

| 4.3.4 | Τα ενδιαφερόμενα μέρη διαδραματίζουν καίριο ρόλο. Σε κάθε επίπεδο - εταιρικό (συμπεριλαμβανομένων των επιτροπών επιχειρήσεων), τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ενωσιακό – ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να εξετάζει την εκπαίδευση, τη μαθητεία, το διττό σύστημα κατάρτισης, την επαγγελματική κατάρτιση και την (δια βίου) επιμόρφωση με σκοπό την ενίσχυση των δεξιοτήτων και της απασχολησιμότητας έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Η διασυνοριακή αναγνώριση δεξιοτήτων και προσόντων πρέπει να αποτελεί τον κανόνα για την προώθηση της διεθνούς κινητικότητας. |
| --- | --- |

4.3.4

Τα ενδιαφερόμενα μέρη διαδραματίζουν καίριο ρόλο. Σε κάθε επίπεδο - εταιρικό (συμπεριλαμβανομένων των επιτροπών επιχειρήσεων), τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ενωσιακό – ο κοινωνικός διάλογος πρέπει να εξετάζει την εκπαίδευση, τη μαθητεία, το διττό σύστημα κατάρτισης, την επαγγελματική κατάρτιση και την (δια βίου) επιμόρφωση με σκοπό την ενίσχυση των δεξιοτήτων και της απασχολησιμότητας έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας. Η διασυνοριακή αναγνώριση δεξιοτήτων και προσόντων πρέπει να αποτελεί τον κανόνα για την προώθηση της διεθνούς κινητικότητας.

| 4.3.5 | Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να διεξάγει αξιολογήσεις από ομοτίμους των εκπαιδευτικών συστημάτων και των αποτελεσμάτων τους στα κράτη μέλη. Οι αξιολογήσεις αυτές θα διαμορφώσουν δείκτες που θα χρησιμεύσουν για βελτίωση, όπου χρειάζεται, όπως συμβαίνει σε πολλούς άλλους τομείς. |
| --- | --- |

4.3.5

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, η Επιτροπή θα πρέπει να εξουσιοδοτηθεί να διεξάγει αξιολογήσεις από ομοτίμους των εκπαιδευτικών συστημάτων και των αποτελεσμάτων τους στα κράτη μέλη. Οι αξιολογήσεις αυτές θα διαμορφώσουν δείκτες που θα χρησιμεύσουν για βελτίωση, όπου χρειάζεται, όπως συμβαίνει σε πολλούς άλλους τομείς.

| 4.3.6 | Το απαιτούμενο επίπεδο δεξιοτήτων για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία αυξάνεται σταθερά. Η τεχνική εκπαίδευση και οι υπηρεσίες στον τομέα της μεταποίησης αποτελούν προτεραιότητες, από το χαμηλότερο επίπεδο επαγγελματικών προσόντων στην ανώτατη εκπαίδευση. Η δευτεροβάθμια τεχνική εκπαίδευση και τα συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο. |
| --- | --- |

4.3.6

Το απαιτούμενο επίπεδο δεξιοτήτων για τις επιχειρήσεις και την κοινωνία αυξάνεται σταθερά. Η τεχνική εκπαίδευση και οι υπηρεσίες στον τομέα της μεταποίησης αποτελούν προτεραιότητες, από το χαμηλότερο επίπεδο επαγγελματικών προσόντων στην ανώτατη εκπαίδευση. Η δευτεροβάθμια τεχνική εκπαίδευση και τα συστήματα επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης (ΕΕΚ) διαδραματίζουν ουσιαστικό ρόλο.

| 4.3.7 | Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πρέπει να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές ελλείψεις επιστημόνων, μηχανικών και μαθηματικών (φοιτητών και ερευνητών) και να καταπολεμηθεί η αναντιστοιχία προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας. |
| --- | --- |

4.3.7

Στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, πρέπει να αντιμετωπιστούν οι διαρθρωτικές ελλείψεις επιστημόνων, μηχανικών και μαθηματικών (φοιτητών και ερευνητών) και να καταπολεμηθεί η αναντιστοιχία προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας.

| 4.3.8 | Κάθε εργαζόμενος πρέπει να έχει δικαίωμα στην επαγγελματική κατάρτιση. Αυτό είναι απαραίτητο ιδίως για εργάτες και τεχνίτες με συγκεκριμένες ειδικότητες στις ΜΜΕ και τη βιοτεχνία. |
| --- | --- |

4.3.8

Κάθε εργαζόμενος πρέπει να έχει δικαίωμα στην επαγγελματική κατάρτιση. Αυτό είναι απαραίτητο ιδίως για εργάτες και τεχνίτες με συγκεκριμένες ειδικότητες στις ΜΜΕ και τη βιοτεχνία.

| 4.3.9 | Η δημιουργία βιώσιμης απασχόλησης στη βιομηχανία που να βασίζεται σε σύγχρονες συνθήκες εργασίας και συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας αποτελεί μέρος της ορθής στάσης ως προς τη διαδικασία εκσυγχρονισμού της βιομηχανίας. Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας πρέπει να συμβαδίζει με επαρκείς συνθήκες εργασίας και με τα δικαιώματα των εργαζομένων. |
| --- | --- |

4.3.9

Η δημιουργία βιώσιμης απασχόλησης στη βιομηχανία που να βασίζεται σε σύγχρονες συνθήκες εργασίας και συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας αποτελεί μέρος της ορθής στάσης ως προς τη διαδικασία εκσυγχρονισμού της βιομηχανίας. Η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας πρέπει να συμβαδίζει με επαρκείς συνθήκες εργασίας και με τα δικαιώματα των εργαζομένων.

| 4.3.10 | Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στον αντίκτυπο του γηράσκοντα πληθυσμού της ΕΕ στην προσφορά εργασίας στη βιομηχανία. Οι συνθήκες εργασίας θα πρέπει να προσαρμοστούν στους ηλικιωμένους εργαζόμενους, όπως επίσης η διάρθρωση και οι δυνατότητες επαγγελματικής κατάρτισης και διά βίου μάθησης. |
| --- | --- |

4.3.10

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στον αντίκτυπο του γηράσκοντα πληθυσμού της ΕΕ στην προσφορά εργασίας στη βιομηχανία. Οι συνθήκες εργασίας θα πρέπει να προσαρμοστούν στους ηλικιωμένους εργαζόμενους, όπως επίσης η διάρθρωση και οι δυνατότητες επαγγελματικής κατάρτισης και διά βίου μάθησης.

4.4   Πρόσβαση στη χρηματοδότηση

| 4.4.1 | Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση αποτελεί αδύνατο σημείο. Ο βιομηχανικός τομέας έχει πληγεί από την τραπεζική κρίση. Οι τράπεζες εξακολουθούν να διστάζουν όσον αφορά την δανειοδότηση. Η κρίση ευνόησε την επανεθνικοποίηση των διαφόρων λειτουργιών. Η παραδοσιακή αποστροφή κινδύνου ενισχύεται από αυστηρότερους διεθνείς κανόνες για τα ίδια κεφάλαια και, κατά πάσα πιθανότητα, από τους δημοσιονομικούς κανονισμούς της ΕΕ. Ευτυχώς, οι κανονισμοί της Βασιλείας ΙΙΙ που δυσχεραίνουν το δανεισμό, θα εφαρμοστούν σταδιακά με μεγαλύτερη επιείκεια. |
| --- | --- |

4.4.1

Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση αποτελεί αδύνατο σημείο. Ο βιομηχανικός τομέας έχει πληγεί από την τραπεζική κρίση. Οι τράπεζες εξακολουθούν να διστάζουν όσον αφορά την δανειοδότηση. Η κρίση ευνόησε την επανεθνικοποίηση των διαφόρων λειτουργιών. Η παραδοσιακή αποστροφή κινδύνου ενισχύεται από αυστηρότερους διεθνείς κανόνες για τα ίδια κεφάλαια και, κατά πάσα πιθανότητα, από τους δημοσιονομικούς κανονισμούς της ΕΕ. Ευτυχώς, οι κανονισμοί της Βασιλείας ΙΙΙ που δυσχεραίνουν το δανεισμό, θα εφαρμοστούν σταδιακά με μεγαλύτερη επιείκεια.

| 4.4.2 | Οι ΜΜΕ απαιτούν πιο κατάλληλες χρηματοοικονομικές τεχνικές, και νέες οικονομικές πηγές όπως, για παράδειγμα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και συνταξιοδοτικά ταμεία. Ένας βασικός στόχος είναι να διαμοιραστούν οι κίνδυνοι ή να αποδυναμωθούν, μεταξύ άλλων, μέσω καθεστώτων εγγυήσεων ή κρατικών πόρων. Η συμμετοχική χρηματοδότηση πρέπει να διανοίξει ελκυστικές προοπτικές. |
| --- | --- |

4.4.2

Οι ΜΜΕ απαιτούν πιο κατάλληλες χρηματοοικονομικές τεχνικές, και νέες οικονομικές πηγές όπως, για παράδειγμα, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και συνταξιοδοτικά ταμεία. Ένας βασικός στόχος είναι να διαμοιραστούν οι κίνδυνοι ή να αποδυναμωθούν, μεταξύ άλλων, μέσω καθεστώτων εγγυήσεων ή κρατικών πόρων. Η συμμετοχική χρηματοδότηση πρέπει να διανοίξει ελκυστικές προοπτικές.

| 4.4.3 | Εν τω μεταξύ, η ιδιωτική ή η μη τραπεζική χρηματοδότηση πρέπει να αυξηθεί. Οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες στα κράτη μέλη πρέπει να τονιστούν. Το χάσμα με τις ΗΠΑ είναι ενδεικτικό: τα 2/3 των αμερικανικών επενδύσεων χρηματοδοτούνται εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα, έναντι μόλις 1/3 στην Ευρώπη. Η ενωσιακή και η εθνική νομοθεσία πρέπει να ενθαρρύνουν την τάση προς μεγαλύτερη ιδιωτική χρηματοδότηση και ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, ιδίως για τη στήριξη της καινοτομίας. |
| --- | --- |

4.4.3

Εν τω μεταξύ, η ιδιωτική ή η μη τραπεζική χρηματοδότηση πρέπει να αυξηθεί. Οι ιδιωτικές πρωτοβουλίες στα κράτη μέλη πρέπει να τονιστούν. Το χάσμα με τις ΗΠΑ είναι ενδεικτικό: τα 2/3 των αμερικανικών επενδύσεων χρηματοδοτούνται εκτός του χρηματοπιστωτικού τομέα, έναντι μόλις 1/3 στην Ευρώπη. Η ενωσιακή και η εθνική νομοθεσία πρέπει να ενθαρρύνουν την τάση προς μεγαλύτερη ιδιωτική χρηματοδότηση και ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, ιδίως για τη στήριξη της καινοτομίας.

| 4.4.4 | Η επικουρικότητα συνεπάγεται μεγάλη ποικιλία φορολογικών πολιτικών, καθώς και συστήματα επιδοτήσεων και δανείων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ΕΟΚΕ επιμένει να προβεί η Επιτροπή σε εκτιμήσεις και αξιολογήσεις από ομοτίμους των εθνικών μέσων έτσι ώστε να επιτευχθεί ουσιαστική σύγκλιση των μέσων. |
| --- | --- |

4.4.4

Η επικουρικότητα συνεπάγεται μεγάλη ποικιλία φορολογικών πολιτικών, καθώς και συστήματα επιδοτήσεων και δανείων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η ΕΟΚΕ επιμένει να προβεί η Επιτροπή σε εκτιμήσεις και αξιολογήσεις από ομοτίμους των εθνικών μέσων έτσι ώστε να επιτευχθεί ουσιαστική σύγκλιση των μέσων.

| 4.4.5 | Η ΕΤΕπ και η Επιτροπή επεξεργάζονται την επόμενη γενιά ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μέσων που θα έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο και μόχλευση σε σχέση με τις επιχορηγήσεις. Η ικανότητα των ενωσιακών ταμείων να αναλαμβάνουν κινδύνους, σε συνδυασμό με την ικανότητα χρηματοδότησης της ΕΤΕπ, θα πρέπει να οδηγήσει σε ένα μείγμα ικανοτήτων για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων για βιομηχανικούς στόχους. |
| --- | --- |

4.4.5

Η ΕΤΕπ και η Επιτροπή επεξεργάζονται την επόμενη γενιά ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μέσων που θα έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο και μόχλευση σε σχέση με τις επιχορηγήσεις. Η ικανότητα των ενωσιακών ταμείων να αναλαμβάνουν κινδύνους, σε συνδυασμό με την ικανότητα χρηματοδότησης της ΕΤΕπ, θα πρέπει να οδηγήσει σε ένα μείγμα ικανοτήτων για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων για βιομηχανικούς στόχους.

| 4.4.6 | Τα κεφάλαια κίνησης, που θα συντονίζονται από την ΕΤΕπ και την Επιτροπή, και θα εφαρμοστούν στα προγράμματα Horizon 2020 και Cosme, το πολυετές πλαίσιο και η περιφερειακή πολιτική πρέπει να αποδώσουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην σαφή ανάθεση αρμοδιοτήτων. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να διατηρηθεί ένας ισχυρός ενωσιακός προϋπολογισμός με σωστή διαχείριση, ο οποίος να συνδυάζεται με επιτυχώς (επαν)οργανωμένα εθνικά πιστωτικά μέσα. Τα ομόλογα έργων και τα "πράσινα" δάνεια πρέπει να επεκταθούν. |
| --- | --- |

4.4.6

Τα κεφάλαια κίνησης, που θα συντονίζονται από την ΕΤΕπ και την Επιτροπή, και θα εφαρμοστούν στα προγράμματα Horizon 2020 και Cosme, το πολυετές πλαίσιο και η περιφερειακή πολιτική πρέπει να αποδώσουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στην σαφή ανάθεση αρμοδιοτήτων. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη να διατηρηθεί ένας ισχυρός ενωσιακός προϋπολογισμός με σωστή διαχείριση, ο οποίος να συνδυάζεται με επιτυχώς (επαν)οργανωμένα εθνικά πιστωτικά μέσα. Τα ομόλογα έργων και τα "πράσινα" δάνεια πρέπει να επεκταθούν.

| 4.4.7 | Οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ είναι πολύ αυστηροί και γραφειοκρατικοί. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι τα μέσα της ΕΕ πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στην αγορά και να εφαρμόζονται εύκολα. Πρέπει να προσαρμόζονται εύκολα στις ταχέως μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, τόσο για τις καινοτόμες επιχειρήσεις, καθώς και για τα πολύ μικρής εμβέλειας σχέδια μικροχρηματοδότησης. Πρέπει να βρεθεί μια νέα ισορροπία μεταξύ της αξιόπιστης διακυβέρνησης των μέσων και των αναγκών της αγοράς. |
| --- | --- |

4.4.7

Οι ισχύοντες κανόνες της ΕΕ είναι πολύ αυστηροί και γραφειοκρατικοί. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι τα μέσα της ΕΕ πρέπει να είναι προσαρμοσμένα στην αγορά και να εφαρμόζονται εύκολα. Πρέπει να προσαρμόζονται εύκολα στις ταχέως μεταβαλλόμενες συνθήκες της αγοράς, τόσο για τις καινοτόμες επιχειρήσεις, καθώς και για τα πολύ μικρής εμβέλειας σχέδια μικροχρηματοδότησης. Πρέπει να βρεθεί μια νέα ισορροπία μεταξύ της αξιόπιστης διακυβέρνησης των μέσων και των αναγκών της αγοράς.

4.5   Βιώσιμη ανάπτυξη

| 4.5.1 | Η αειφόρος ανάπτυξη και η αποδοτική χρήση των πόρων, παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ κρατών μελών, περιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο στις επιχειρηματικές στρατηγικές τόσο ανάντη όσο και κατάντη, παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Τα βιώσιμα επιχειρηματικά πρότυπα βελτιώνουν την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών εταιρειών. Οι δημόσιοι και οι ιδιωτικοί φορείς βασίζονται ο ένας στον άλλο. |
| --- | --- |

4.5.1

Η αειφόρος ανάπτυξη και η αποδοτική χρήση των πόρων, παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ κρατών μελών, περιλαμβάνονται ολοένα και περισσότερο στις επιχειρηματικές στρατηγικές τόσο ανάντη όσο και κατάντη, παρά τις σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών. Τα βιώσιμα επιχειρηματικά πρότυπα βελτιώνουν την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών εταιρειών. Οι δημόσιοι και οι ιδιωτικοί φορείς βασίζονται ο ένας στον άλλο.

| 4.5.2 | Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν η κλιματική αλλαγή και οι εκπομπές CO2. Με τον συνεχή κίνδυνο διαρροής άνθρακα και επενδύσεων, η ΕΟΚΕ ζητεί με εμμονή να επαναξιολογηθούν οι πολιτικές της ΕΕ ως βάση για μια βιώσιμη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα. |
| --- | --- |

4.5.2

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν η κλιματική αλλαγή και οι εκπομπές CO2. Με τον συνεχή κίνδυνο διαρροής άνθρακα και επενδύσεων, η ΕΟΚΕ ζητεί με εμμονή να επαναξιολογηθούν οι πολιτικές της ΕΕ ως βάση για μια βιώσιμη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα.

| 4.5.3 | Η σχέση κόστους - αποδοτικότητας και η τεχνική σκοπιμότητα για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μόνο τότε θα διαμορφωθούν συνέργειες μεταξύ περιβαλλοντικών στόχων και βιομηχανικών επιδόσεων. |
| --- | --- |

4.5.3

Η σχέση κόστους - αποδοτικότητας και η τεχνική σκοπιμότητα για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων είναι απαραίτητη προϋπόθεση για τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μόνο τότε θα διαμορφωθούν συνέργειες μεταξύ περιβαλλοντικών στόχων και βιομηχανικών επιδόσεων.

| 4.5.4 | Η μετάβαση με βάση την τεχνολογία σε μια οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και αποδοτικής χρήσης πόρων θα πρέπει επίσης να είναι κοινωνικά δίκαιη για όλες τις γενιές εργατικού δυναμικού. |
| --- | --- |

4.5.4

Η μετάβαση με βάση την τεχνολογία σε μια οικονομία χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και αποδοτικής χρήσης πόρων θα πρέπει επίσης να είναι κοινωνικά δίκαιη για όλες τις γενιές εργατικού δυναμικού.

| 4.5.5 | Η γήρανση του πληθυσμού συνεπάγεται ότι οι ηλικιωμένοι θα αποτελούν μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτών και ότι η βιομηχανική παραγωγή θα πρέπει να καλύψει τη διαφορετική καταναλωτική τους συμπεριφορά. Αυτό δημιουργεί επίσης νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και περιθώριο για καινοτομίες όπως τα λειτουργικά τρόφιμα, καθώς και στο πλαίσιο της προσαρμογής της στέγασης και των μεταφορών και των νέων τεχνολογιών υγείας και μακροπρόθεσμης περίθαλψης. |
| --- | --- |

4.5.5

Η γήρανση του πληθυσμού συνεπάγεται ότι οι ηλικιωμένοι θα αποτελούν μεγαλύτερο μέρος των καταναλωτών και ότι η βιομηχανική παραγωγή θα πρέπει να καλύψει τη διαφορετική καταναλωτική τους συμπεριφορά. Αυτό δημιουργεί επίσης νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες και περιθώριο για καινοτομίες όπως τα λειτουργικά τρόφιμα, καθώς και στο πλαίσιο της προσαρμογής της στέγασης και των μεταφορών και των νέων τεχνολογιών υγείας και μακροπρόθεσμης περίθαλψης.

| 4.5.6 | Τα χρηματοδοτικά προγράμματα και οι νομοθετικές διατάξεις της ΕΕ θα πρέπει να δίνουν ώθηση στη βιώσιμη καινοτομία, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με τους προσανατολισμούς που καθορίζονται στην εμβληματική πρωτοβουλία για την αποδοτικότητα των πόρων. Δεδομένων των τεράστιων βιομηχανικών συμφερόντων, είναι υψίστης σημασίας να υπάρχουν συγκρίσιμες, σταθερές και προβλέψιμες περιβαλλοντικές συνθήκες σε ολόκληρη την Ένωση. Είναι απαραίτητο να αξιολογηθεί δεόντως η αποτελεσματικότητα του οικολογικού σχεδιασμού (Eco-design) (10) και η εισαγωγή απόλυτων ορίων στη χρήση πρώτων υλών από τη βιομηχανία.
  Οι ρυθμιστικές υπερβολές επηρεάζουν την καινοτομία και τις επενδύσεις και μπορεί να οδηγήσουν σε απώλειες μεριδίων αγοράς. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο πρέπει να διαφυλάξουν τις βασικές (ενεργοβόρες) ευρωπαϊκές βιομηχανίες και να εξαλείψουν αυτού του είδους τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού σε σχέση με τρίτες χώρες. |
| --- | --- |

4.5.6

Τα χρηματοδοτικά προγράμματα και οι νομοθετικές διατάξεις της ΕΕ θα πρέπει να δίνουν ώθηση στη βιώσιμη καινοτομία, μεταξύ άλλων, σύμφωνα με τους προσανατολισμούς που καθορίζονται στην εμβληματική πρωτοβουλία για την αποδοτικότητα των πόρων. Δεδομένων των τεράστιων βιομηχανικών συμφερόντων, είναι υψίστης σημασίας να υπάρχουν συγκρίσιμες, σταθερές και προβλέψιμες περιβαλλοντικές συνθήκες σε ολόκληρη την Ένωση. Είναι απαραίτητο να αξιολογηθεί δεόντως η αποτελεσματικότητα του οικολογικού σχεδιασμού (Eco-design) (10) και η εισαγωγή απόλυτων ορίων στη χρήση πρώτων υλών από τη βιομηχανία.

Οι ρυθμιστικές υπερβολές επηρεάζουν την καινοτομία και τις επενδύσεις και μπορεί να οδηγήσουν σε απώλειες μεριδίων αγοράς. Η Επιτροπή και το Συμβούλιο πρέπει να διαφυλάξουν τις βασικές (ενεργοβόρες) ευρωπαϊκές βιομηχανίες και να εξαλείψουν αυτού του είδους τις στρεβλώσεις του ανταγωνισμού σε σχέση με τρίτες χώρες.

4.6   Υπηρεσίες

| 4.6.1 | Οι υπηρεσίες αποτελούν το 70 % της ευρωπαϊκής οικονομίας και απασχολούν το μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού. Επίσης, είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις βιομηχανικές διαδικασίες και ενισχύουν τη βάση τους. Ωστόσο, η εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες ήταν ανομοιόμορφη. Επιπλέον, το επίπεδο των επιχειρηματικών υπηρεσιών συνεχίζει να είναι χαμηλό στις περισσότερες περιοχές της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.6.1

Οι υπηρεσίες αποτελούν το 70 % της ευρωπαϊκής οικονομίας και απασχολούν το μεγαλύτερο μέρος του εργατικού δυναμικού. Επίσης, είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τις βιομηχανικές διαδικασίες και ενισχύουν τη βάση τους. Ωστόσο, η εφαρμογή της οδηγίας για τις υπηρεσίες ήταν ανομοιόμορφη. Επιπλέον, το επίπεδο των επιχειρηματικών υπηρεσιών συνεχίζει να είναι χαμηλό στις περισσότερες περιοχές της ΕΕ.

| 4.6.2 | Η έλλειψη μιας ολοκληρωμένης αγοράς υπηρεσιών, έχει προφανώς αρνητικό αντίκτυπο τόσο στο εσωτερικό ευρωπαϊκό εμπόριο όσο και στην παραγωγικότητα. Και στους δύο τομείς, οι ΗΠΑ κατέχουν ηγετική θέση διότι η αμερικανική αγορά υπηρεσιών είναι πολύ πιο ολοκληρωμένη. Υπάρχουν ακόμη σημαντικές «εθνικές μεροληψίες» στον τομέα των υπηρεσιών, που στηρίζονται σε φραγμούς στις διασυνοριακές υπηρεσίες. «Λιγότερο εμπόριο σημαίνει λιγότερος ανταγωνισμός: οι αγορές υπηρεσιών της ΕΕ εξακολουθούν να είναι εθνικές, σε μεγάλο βαθμό, γεγονός που εμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας
   (11)». |
| --- | --- |

4.6.2

Η έλλειψη μιας ολοκληρωμένης αγοράς υπηρεσιών, έχει προφανώς αρνητικό αντίκτυπο τόσο στο εσωτερικό ευρωπαϊκό εμπόριο όσο και στην παραγωγικότητα. Και στους δύο τομείς, οι ΗΠΑ κατέχουν ηγετική θέση διότι η αμερικανική αγορά υπηρεσιών είναι πολύ πιο ολοκληρωμένη. Υπάρχουν ακόμη σημαντικές «εθνικές μεροληψίες» στον τομέα των υπηρεσιών, που στηρίζονται σε φραγμούς στις διασυνοριακές υπηρεσίες. «Λιγότερο εμπόριο σημαίνει λιγότερος ανταγωνισμός: οι αγορές υπηρεσιών της ΕΕ εξακολουθούν να είναι εθνικές, σε μεγάλο βαθμό, γεγονός που εμποδίζει την αύξηση της παραγωγικότητας
   (11)».

| 4.6.3 | Η περιορισμένη ανάπτυξη αποτελεί εμπόδιο σε έναν ανταγωνιστικό τομέα ΤΠΕ στην Ευρώπη, εμποδίζει πρωτοποριακές πρωτοβουλίες και θέτει εμπόδια στην αύξηση της παραγωγικότητας. Συνεπώς, η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει την ανάπτυξη της ελεύθερης αγοράς υπηρεσιών και να προωθήσει τις επιχειρηματικές υπηρεσίες και την αντίστοιχη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε όλη την Ευρώπη. |
| --- | --- |

4.6.3

Η περιορισμένη ανάπτυξη αποτελεί εμπόδιο σε έναν ανταγωνιστικό τομέα ΤΠΕ στην Ευρώπη, εμποδίζει πρωτοποριακές πρωτοβουλίες και θέτει εμπόδια στην αύξηση της παραγωγικότητας. Συνεπώς, η ΕΕ θα πρέπει να διασφαλίσει την ανάπτυξη της ελεύθερης αγοράς υπηρεσιών και να προωθήσει τις επιχειρηματικές υπηρεσίες και την αντίστοιχη δημιουργία θέσεων απασχόλησης σε όλη την Ευρώπη.

4.7   Διοικητικοί φραγμοί

| 4.7.1 | Συχνά είναι τα παράπονα για τους διοικητικούς φραγμούς. Ωστόσο, εξακολουθεί να μην υπάρχει επαρκής συστηματική επαναξιολόγηση των εθνικών κανόνων και νομοθεσιών, για τους οποίους είναι επίσης ιδιαίτερα επιθυμητές οι αξιολογήσεις αντικτύπου, όπως εφαρμόζονται από την Επιτροπή για τις πολιτικές της. Συνήθως, δεν υπάρχει συντονισμός μεταξύ κρατών μελών. Οι διοικητικοί φραγμοί και εμπόδια βλάπτουν πολλές προσπάθειες για τη σύσταση νέων επιχειρήσεων και για την προώθηση των ΜΜΕ. |
| --- | --- |

4.7.1

Συχνά είναι τα παράπονα για τους διοικητικούς φραγμούς. Ωστόσο, εξακολουθεί να μην υπάρχει επαρκής συστηματική επαναξιολόγηση των εθνικών κανόνων και νομοθεσιών, για τους οποίους είναι επίσης ιδιαίτερα επιθυμητές οι αξιολογήσεις αντικτύπου, όπως εφαρμόζονται από την Επιτροπή για τις πολιτικές της. Συνήθως, δεν υπάρχει συντονισμός μεταξύ κρατών μελών. Οι διοικητικοί φραγμοί και εμπόδια βλάπτουν πολλές προσπάθειες για τη σύσταση νέων επιχειρήσεων και για την προώθηση των ΜΜΕ.

| 4.7.2 | Σε αυτόν τον τομέα, ο συγκαλυμμένος προστατευτισμός βρίσκεται σε άνοδο. Η ΕΟΚΕ επιμένει στην συνεχή και διαφανή αξιολόγηση. Πρέπει να δοθεί εντολή στην Επιτροπή να διερευνήσει το ζήτημα. Οι αξιολογήσεις από ομοτίμους θα πρέπει να συζητηθούν στο Συμβούλιο το οποίο οφείλει να καθορίσει στόχους και προθεσμίες. |
| --- | --- |

4.7.2

Σε αυτόν τον τομέα, ο συγκαλυμμένος προστατευτισμός βρίσκεται σε άνοδο. Η ΕΟΚΕ επιμένει στην συνεχή και διαφανή αξιολόγηση. Πρέπει να δοθεί εντολή στην Επιτροπή να διερευνήσει το ζήτημα. Οι αξιολογήσεις από ομοτίμους θα πρέπει να συζητηθούν στο Συμβούλιο το οποίο οφείλει να καθορίσει στόχους και προθεσμίες.

4.8   ΜΜΕ

| 4.8.1 | Υπάρχουν πολύ διαφορετικά, συχνά μη συγκρίσιμα, είδη ΜΜΕ. Σε ορισμένους κλάδους, π.χ. στη λιανική πώληση, υφίστανται μεγάλες πιέσεις. Σε άλλες περιπτώσεις, ωστόσο, απορροφούν δραστηριότητες από μεγαλύτερες εταιρείες: εξωτερικές αναθέσεις, αλυσίδες αξίας, κλπ. Συνήθως, διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην καινοτομία για προϊόντα και υπηρεσίες. Λόγω του καινοτόμου δυναμικού τους και των επιτυχιών τους στην αγορά, οι ΜΜΕ πρέπει προφανώς να ενσωματωθούν και να χαρακτηριστούν ως κινητήρια δύναμη της βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.8.1

Υπάρχουν πολύ διαφορετικά, συχνά μη συγκρίσιμα, είδη ΜΜΕ. Σε ορισμένους κλάδους, π.χ. στη λιανική πώληση, υφίστανται μεγάλες πιέσεις. Σε άλλες περιπτώσεις, ωστόσο, απορροφούν δραστηριότητες από μεγαλύτερες εταιρείες: εξωτερικές αναθέσεις, αλυσίδες αξίας, κλπ. Συνήθως, διαδραματίζουν καίριο ρόλο στην καινοτομία για προϊόντα και υπηρεσίες. Λόγω του καινοτόμου δυναμικού τους και των επιτυχιών τους στην αγορά, οι ΜΜΕ πρέπει προφανώς να ενσωματωθούν και να χαρακτηριστούν ως κινητήρια δύναμη της βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ.

| 4.8.2 | Λόγω της δυναμικής τους, της αλληλεπίδρασης στο εσωτερικό των αλυσίδων αξίας και της ευελιξίας τους, οι ΜΜΕ πρωτοπορούν συχνά ανοίγοντας το δρόμο για εξατομικευμένες λύσεις και ανανέωση. Επίσης, αποτελούν πολύτιμη πηγή νέων θέσεων εργασίας. Οι ΜΜΕ θα πρέπει να υποστηριχθούν στις προσπάθειές τους για τη μείωση της χρήσης εν ανεπαρκεία πόρων και ενέργειας. Αυτό τελικά θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους, που θα τους επιτρέψει να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας. |
| --- | --- |

4.8.2

Λόγω της δυναμικής τους, της αλληλεπίδρασης στο εσωτερικό των αλυσίδων αξίας και της ευελιξίας τους, οι ΜΜΕ πρωτοπορούν συχνά ανοίγοντας το δρόμο για εξατομικευμένες λύσεις και ανανέωση. Επίσης, αποτελούν πολύτιμη πηγή νέων θέσεων εργασίας. Οι ΜΜΕ θα πρέπει να υποστηριχθούν στις προσπάθειές τους για τη μείωση της χρήσης εν ανεπαρκεία πόρων και ενέργειας. Αυτό τελικά θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους, που θα τους επιτρέψει να βελτιώσουν τις επιδόσεις τους και να δημιουργήσουν θέσεις εργασίας.

| 4.8.3 | Η Ευρώπη χρειάζεται νέους επιχειρηματίες. Στην εκπαίδευση, πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στην «επιχειρηματικότητα», συμπεριλαμβανομένης της "επιχειρηματικής διάστασης στα πανεπιστήμια". Η ΕΟΚΕ επικροτεί σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την επιχειρηματικότητα. |
| --- | --- |

4.8.3

Η Ευρώπη χρειάζεται νέους επιχειρηματίες. Στην εκπαίδευση, πρέπει να δοθεί περισσότερη προσοχή στην «επιχειρηματικότητα», συμπεριλαμβανομένης της "επιχειρηματικής διάστασης στα πανεπιστήμια". Η ΕΟΚΕ επικροτεί σχέδιο δράσης της Επιτροπής για την επιχειρηματικότητα.

| 4.8.4 | Ο αριθμός των νέων επιχειρήσεων αυξάνεται. Οι συγκρίσεις με τις ΗΠΑ, ωστόσο, δείχνουν ότι πολύ λίγες μικρές εταιρείες φθάνουν το επίπεδο της ωριμότητας. Τούτο οφείλεται τόσο στις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες όσο και στους εθνικούς φραγμούς στην ευρωπαϊκή αγορά. |
| --- | --- |

4.8.4

Ο αριθμός των νέων επιχειρήσεων αυξάνεται. Οι συγκρίσεις με τις ΗΠΑ, ωστόσο, δείχνουν ότι πολύ λίγες μικρές εταιρείες φθάνουν το επίπεδο της ωριμότητας. Τούτο οφείλεται τόσο στις δυσμενείς οικονομικές συνθήκες όσο και στους εθνικούς φραγμούς στην ευρωπαϊκή αγορά.

4.9   Ενέργεια

| 4.9.1 | Οι εθνικές ενεργειακές πολιτικές οδηγούν σε κατακερματισμένες πολιτικές ενεργειακού μείγματος στην Ένωση, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται οι τιμές της ενέργειας, η τεχνολογία, οι σχέσεις με τρίτες χώρες και η εσωτερική αγορά. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην ανάγκη για μια κοινή ενεργειακή πολιτική. Δεδομένου ότι η ενέργεια επηρεάζει σημαντικά την οικονομία, δεν είναι δυνατόν να διαμορφωθεί μια σοβαρή βιομηχανική πολιτική χωρίς ορισμένες κοινές αρχές σε όλη την Ευρώπη. |
| --- | --- |

4.9.1

Οι εθνικές ενεργειακές πολιτικές οδηγούν σε κατακερματισμένες πολιτικές ενεργειακού μείγματος στην Ένωση, με αποτέλεσμα να επηρεάζονται οι τιμές της ενέργειας, η τεχνολογία, οι σχέσεις με τρίτες χώρες και η εσωτερική αγορά. Η ΕΟΚΕ εμμένει στην ανάγκη για μια κοινή ενεργειακή πολιτική. Δεδομένου ότι η ενέργεια επηρεάζει σημαντικά την οικονομία, δεν είναι δυνατόν να διαμορφωθεί μια σοβαρή βιομηχανική πολιτική χωρίς ορισμένες κοινές αρχές σε όλη την Ευρώπη.

| 4.9.2 | Το Συμβούλιο δεν μπορεί πλέον να αποφύγει μια στρατηγική συζήτηση σχετικά με τις μακροπρόθεσμες ενεργειακές προοπτικές και τις κατάλληλες πολιτικές, π.χ. το επιθυμητό ενεργειακό μείγμα της ΕΕ: ορυκτές πρώτες ύλες, πυρηνική ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Επίσης, στο θεματολόγιο περιλαμβάνονται οι περιβαλλοντικές συνθήκες και οι συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας. |
| --- | --- |

4.9.2

Το Συμβούλιο δεν μπορεί πλέον να αποφύγει μια στρατηγική συζήτηση σχετικά με τις μακροπρόθεσμες ενεργειακές προοπτικές και τις κατάλληλες πολιτικές, π.χ. το επιθυμητό ενεργειακό μείγμα της ΕΕ: ορυκτές πρώτες ύλες, πυρηνική ενέργεια και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Επίσης, στο θεματολόγιο περιλαμβάνονται οι περιβαλλοντικές συνθήκες και οι συνθήκες υγιεινής και ασφάλειας.

| 4.9.3 | Οι αποφάσεις είναι ακόμη πιο επιτακτικές τώρα που η ανάπτυξη του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στις ΗΠΑ ανατρέπει πλέον την παγκόσμια κατάσταση στον τομέα της ενέργειας. |
| --- | --- |

4.9.3

Οι αποφάσεις είναι ακόμη πιο επιτακτικές τώρα που η ανάπτυξη του σχιστολιθικού φυσικού αερίου στις ΗΠΑ ανατρέπει πλέον την παγκόσμια κατάσταση στον τομέα της ενέργειας.

| 4.9.4 | Οι τιμές της ενέργειας στην ΕΕ είναι σημαντικά υψηλότερες από εκείνες των μεγάλων εμπορικών εταίρων. Η τιμή του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ είναι το 20 % της ευρωπαϊκής τιμής. Τούτο έχει τεράστιες συνέπειες για τον κλάδο των χημικών και του χάλυβα και μπορεί να επηρεάσει και τις κατάντη βιομηχανίες. Οι επιπτώσεις στις επενδύσεις στην Ευρώπη και η ανάγκη για μια συντονισμένη αντίδραση της ΕΕ και των κρατών μελών αποτελούν καυτά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν. |
| --- | --- |

4.9.4

Οι τιμές της ενέργειας στην ΕΕ είναι σημαντικά υψηλότερες από εκείνες των μεγάλων εμπορικών εταίρων. Η τιμή του φυσικού αερίου στις ΗΠΑ είναι το 20 % της ευρωπαϊκής τιμής. Τούτο έχει τεράστιες συνέπειες για τον κλάδο των χημικών και του χάλυβα και μπορεί να επηρεάσει και τις κατάντη βιομηχανίες. Οι επιπτώσεις στις επενδύσεις στην Ευρώπη και η ανάγκη για μια συντονισμένη αντίδραση της ΕΕ και των κρατών μελών αποτελούν καυτά ερωτήματα που πρέπει να απαντηθούν.

| 4.9.5 | Η βιομηχανία συμβάλλει στη διάδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όμως, λόγω του υψηλού κόστους της ενέργειας, είναι σημαντικό να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της ανταγωνιστικότητας και της χρηματοδότησης των ανανεώσιμων πηγών, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των φόρων καθώς και στη βελτίωση των καθεστώτων ενίσχυσης που είναι αποδοτικά από άποψη κόστους. |
| --- | --- |

4.9.5

Η βιομηχανία συμβάλλει στη διάδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Όμως, λόγω του υψηλού κόστους της ενέργειας, είναι σημαντικό να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ της ανταγωνιστικότητας και της χρηματοδότησης των ανανεώσιμων πηγών, που θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση των φόρων καθώς και στη βελτίωση των καθεστώτων ενίσχυσης που είναι αποδοτικά από άποψη κόστους.

4.10   Εξωτερικές σχέσεις

| 4.10.1 | Οι εξωτερικές σχέσεις υπερβαίνουν τις επίσημες συμφωνίες, όπως αυτή του ΠΟΕ. Κατά την ανάπτυξη της εξωτερικής διάστασης της βιομηχανικής πολιτικής, η ΕΕ και τα κράτη μέλη οφείλουν να προσδιορίσουν κοινές θέσεις σχετικά με τρόπους αντιμετώπισης πολύπλοκων ζητημάτων, και συγκεκριμένα την εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού παγκοσμίως. Καθώς το άνοιγμα των αγορών συνεπάγεται αμοιβαιότητα, η ΕΕ θα πρέπει να ασχοληθεί σοβαρά με τις συγκεκριμένες και επιβλαβείς στρεβλώσεις για τα συμφέροντα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. |
| --- | --- |

4.10.1

Οι εξωτερικές σχέσεις υπερβαίνουν τις επίσημες συμφωνίες, όπως αυτή του ΠΟΕ. Κατά την ανάπτυξη της εξωτερικής διάστασης της βιομηχανικής πολιτικής, η ΕΕ και τα κράτη μέλη οφείλουν να προσδιορίσουν κοινές θέσεις σχετικά με τρόπους αντιμετώπισης πολύπλοκων ζητημάτων, και συγκεκριμένα την εξασφάλιση ισότιμων όρων ανταγωνισμού παγκοσμίως. Καθώς το άνοιγμα των αγορών συνεπάγεται αμοιβαιότητα, η ΕΕ θα πρέπει να ασχοληθεί σοβαρά με τις συγκεκριμένες και επιβλαβείς στρεβλώσεις για τα συμφέροντα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.

| 4.10.2 | Ο απρόσκοπτος ενεργειακός εφοδιασμός κατέχει ζωτική σημασία για οικονομικούς αλλά και για λόγους ασφαλείας. Το ζήτημα αυτό απαιτεί ακόμη περισσότερο μια πανευρωπαϊκή προσέγγιση, υπό το πρίσμα των τρεχουσών χαμηλών τιμών της ενέργειας στις ΗΠΑ. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε ύλες που είναι ολοένα και πιο απαραίτητες για τις βιομηχανικές διεργασίες. |
| --- | --- |

4.10.2

Ο απρόσκοπτος ενεργειακός εφοδιασμός κατέχει ζωτική σημασία για οικονομικούς αλλά και για λόγους ασφαλείας. Το ζήτημα αυτό απαιτεί ακόμη περισσότερο μια πανευρωπαϊκή προσέγγιση, υπό το πρίσμα των τρεχουσών χαμηλών τιμών της ενέργειας στις ΗΠΑ. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί σε ύλες που είναι ολοένα και πιο απαραίτητες για τις βιομηχανικές διεργασίες.

| 4.10.3 | Τα διεθνή περιβαλλοντικά, κλιματικά και κοινωνικά πρότυπα ή οι αντίστοιχες κλαδικές συμφωνίες κατέχουν καίρια σημασία για τη διαμόρφωση ισότιμων συνθηκών παγκοσμίως. Πρέπει να δημιουργούν συνθήκες που να διαφυλάσσουν τις μεταποιητικές αλυσίδες αξίας στην Ευρώπη. |
| --- | --- |

4.10.3

Τα διεθνή περιβαλλοντικά, κλιματικά και κοινωνικά πρότυπα ή οι αντίστοιχες κλαδικές συμφωνίες κατέχουν καίρια σημασία για τη διαμόρφωση ισότιμων συνθηκών παγκοσμίως. Πρέπει να δημιουργούν συνθήκες που να διαφυλάσσουν τις μεταποιητικές αλυσίδες αξίας στην Ευρώπη.

| 4.10.4 | Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας. Η πρόσβαση σε δημόσιες συμβάσεις στο εξωτερικό πρέπει να διασφαλιστεί. |
| --- | --- |

4.10.4

Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει την ανάγκη προστασίας της πνευματικής ιδιοκτησίας. Η πρόσβαση σε δημόσιες συμβάσεις στο εξωτερικό πρέπει να διασφαλιστεί.

| 4.10.5 | Οι καλές διαπραγματεύσεις και οι ισορροπημένες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου, ιδιαίτερα με τις ΗΠΑ, αποτελούν θετική επιδίωξη. Η στενή παρακολούθηση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση. |
| --- | --- |

4.10.5

Οι καλές διαπραγματεύσεις και οι ισορροπημένες συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου, ιδιαίτερα με τις ΗΠΑ, αποτελούν θετική επιδίωξη. Η στενή παρακολούθηση αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Βλ. μεταξύ άλλων, EE C 218 της 23.07.2011, σ. 38, μια ανταπόκριση της ΕΟΚΕ σε προηγούμενη Ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη βιομηχανική πολιτική του 2010

1

(2)  Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής, SWD(2012)297 τελικό, σ. 10

2

(3)  American Manufacturing Competitiveness Act of 2012

3

(4)  Global Trends: Alternative Worlds, National Security Council, Washington December 2012

4

Global Trends: Alternative Worlds

(5)  Οργανισμός Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ, Μελέτη σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο της υδραυλικής ρωγμάτωσης στους πόρους πόσιμου ύδατος: έκθεση προόδου, Δεκέμβριος 2012 (http://www2.epa.gov/hfstudy)

5

Οργανισμός Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ, Μελέτη σχετικά με τον δυνητικό αντίκτυπο της υδραυλικής ρωγμάτωσης στους πόρους πόσιμου ύδατος: έκθεση προόδου, Δεκέμβριος 2012 (http://www2.epa.gov/hfstudy)

(6)  Βλ. State Capitalism, The Economist, Special report, January 2011

6

(7)  Έγγραφο των υπηρεσιών της Επιτροπής, Industrial Performance Scoreboard and Report on Member States’ Competitiveness, Performance and Policies, SWD(2012) 298 final, Part 1,2,3 and 4

7

(8)  Βλ. επίσης έκθεση Cercas του ΕΚ

8

(9)  Βλ. υποσημ. 7: Staff Working Documents, Parts 1-4

9

(10)  Οδηγία ΕΕ 2009/125, Οκτώβριος 2009

10

(11)  ‘How to build European services markets’, John Springford, Centre for European Reform, September 2012, page 4

11

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/90 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/90

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό του καθεστώτος συναλλαγών που εφαρμόζεται σε ορισμένα εμπορεύματα που προέρχονται από τη μεταποίηση»

COM(2013) 106 final — 2013/0063 (COD)

2013/C 327/15

Εισηγητής: ο κ. Mindaugas MACIULEVIČIUS

Στις 12 και στις 15 Μαρτίου 2013, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισαν, σύμφωνα με τα άρθρα 43, παρ. 2, 207, παρ. 2 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα:

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τον καθορισμό του καθεστώτος συναλλαγών που εφαρμόζεται σε ορισμένα εμπορεύματα που προέρχονται από τη μεταποίηση

COM(2013) 106 fianl — 2013/0063 (COD).

Το ειδικευμένο τμήμα «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον» στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 12 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 149 ψήφους υπέρ και 3 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την παρούσα πρόταση για ευθυγράμμιση με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, όπως έπραξε στη γνωμοδότησή της ΕΟΚΕ 357/2011 (1) και συνέχισε να κάνει, με συνέπεια, σε μεταγενέστερες γνωμοδοτήσεις της. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την παρούσα πρόταση για ευθυγράμμιση με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, όπως έπραξε στη γνωμοδότησή της ΕΟΚΕ 357/2011 (1) και συνέχισε να κάνει, με συνέπεια, σε μεταγενέστερες γνωμοδοτήσεις της.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ ζητά τον εκσυγχρονισμό του συνόλου των εμπορικών κανόνων και την ενίσχυση της διαφάνειάς τους εν γένει, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, ταυτόχρονα με την ευθυγράμμισή τους με τους στόχους της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, με σκοπό την προβολή των αξιών της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ ζητά τον εκσυγχρονισμό του συνόλου των εμπορικών κανόνων και την ενίσχυση της διαφάνειάς τους εν γένει, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, ταυτόχρονα με την ευθυγράμμισή τους με τους στόχους της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, με σκοπό την προβολή των αξιών της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ ζητά να αναπτυχθούν αποτελεσματικά εργαλεία προστασίας έναντι πιθανών καταχρήσεων σε περιπτώσεις στις οποίες οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) χρησιμεύουν ως πύλη διοχέτευσης στην αγορά της ΕΕ χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων διατροφής τα οποία είναι φθηνότερα και πιο εύκολο να παραχθούν. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ ζητά να αναπτυχθούν αποτελεσματικά εργαλεία προστασίας έναντι πιθανών καταχρήσεων σε περιπτώσεις στις οποίες οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) χρησιμεύουν ως πύλη διοχέτευσης στην αγορά της ΕΕ χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων διατροφής τα οποία είναι φθηνότερα και πιο εύκολο να παραχθούν.

| 1.4 | την κοινωνική Η ΕΟΚΕ συνιστά μετ' επιτάσεως να υπάρξει πρόνοια ώστε οποιοδήποτε μελλοντικό καθεστώς συναλλαγών να αποτρέπει τη στρέβλωση του ανταγωνισμού στην αγορά της ΕΕ που προκύπτει από τα χαμηλότερα πρότυπα τα οποία εφαρμόζονται από τρίτες χώρες σε σχέση με το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων, την καλή μεταχείριση των ζώων και ασφάλιση. Αυτό θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μέσω πρόσθετων, αντισταθμιστικών συντελεστών στους δασμούς εισαγωγής. |
| --- | --- |

1.4

την κοινωνική Η ΕΟΚΕ συνιστά μετ' επιτάσεως να υπάρξει πρόνοια ώστε οποιοδήποτε μελλοντικό καθεστώς συναλλαγών να αποτρέπει τη στρέβλωση του ανταγωνισμού στην αγορά της ΕΕ που προκύπτει από τα χαμηλότερα πρότυπα τα οποία εφαρμόζονται από τρίτες χώρες σε σχέση με το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων, την καλή μεταχείριση των ζώων και ασφάλιση. Αυτό θα μπορούσε να εξασφαλιστεί μέσω πρόσθετων, αντισταθμιστικών συντελεστών στους δασμούς εισαγωγής.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για την αναθεώρηση του συστήματος χορήγησης αδειών εισαγωγής, πιστοποιητικών επιστροφής και ενεργητικής τελειοποίησης, και της κατανομής ποσοστώσεων, ώστε να αφεθεί αρκετός χώρος για τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για την αναθεώρηση του συστήματος χορήγησης αδειών εισαγωγής, πιστοποιητικών επιστροφής και ενεργητικής τελειοποίησης, και της κατανομής ποσοστώσεων, ώστε να αφεθεί αρκετός χώρος για τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για την εισαγωγή εργαλείων ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων που θα είναι ενσωματωμένα στο τελωνειακό σύστημα για τη διαχείριση ποσοστώσεων, αδειών και πιστοποιητικών. Ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να είναι σε θέση να παρακολουθεί την ακριβή κατάσταση της αγοράς σε πραγματικό χρόνο και να αντιδρά αμέσως όταν επιτευχθούν όγκοι ή τιμές ενεργοποίησης. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση για την εισαγωγή εργαλείων ηλεκτρονικών δημόσιων συμβάσεων που θα είναι ενσωματωμένα στο τελωνειακό σύστημα για τη διαχείριση ποσοστώσεων, αδειών και πιστοποιητικών. Ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να είναι σε θέση να παρακολουθεί την ακριβή κατάσταση της αγοράς σε πραγματικό χρόνο και να αντιδρά αμέσως όταν επιτευχθούν όγκοι ή τιμές ενεργοποίησης.

| 1.7 | ΕΟΚΕ ζητά να τηρείται σε ετοιμότητα το σύστημα των επιστροφών κατά την εξαγωγή, δεδομένου ότι δεν μπορεί κανείς να προβλέψει σήμερα πότε αυτό το δίχτυ ασφαλείας θα χρειαστεί και πάλι. |
| --- | --- |

1.7

ΕΟΚΕ ζητά να τηρείται σε ετοιμότητα το σύστημα των επιστροφών κατά την εξαγωγή, δεδομένου ότι δεν μπορεί κανείς να προβλέψει σήμερα πότε αυτό το δίχτυ ασφαλείας θα χρειαστεί και πάλι.

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τον ρόλο της Συμβουλευτικής Ομάδας για τις διεθνείς πτυχές της γεωργίας, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η άμεση εισροή των απόψεων των αγροτών, των μεταποιητών, των καταναλωτών, των εμπόρων, κλπ (2). |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τον ρόλο της Συμβουλευτικής Ομάδας για τις διεθνείς πτυχές της γεωργίας, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η άμεση εισροή των απόψεων των αγροτών, των μεταποιητών, των καταναλωτών, των εμπόρων, κλπ (2).

2.   Ιστορικό

| 2.1 | Ο σκοπός του προτεινόμενου κανονισμού είναι να εναρμονίσει το ισχύον καθεστώς συναλλαγών για τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα και τα μη υπαγόμενα στο παράρτημα Ι εμπορεύματα τα οποία διέπονται σήμερα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1216/2009 και το κοινό σύστημα εμπορίας για την ωοαλβουμίνη και τη γαλακτοαλβουμίνη, το οποίο ορίζεται σήμερα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 614/2009, με τη Συνθήκη της Λισσαβώνας και να τα συγχωνεύσει για λόγους εξορθολογισμού, εναρμόνισης και απλούστευσης έτσι ώστε:






  — | να προσδιοριστούν οι κατ' εξουσιοδότηση και οι εκτελεστικές αρμοδιότητες της Επιτροπής και να καθιερωθούν οι αντίστοιχες διαδικασίες για την έγκριση των πράξεων αυτών, |
| --- | --- | --- |

2.1

Ο σκοπός του προτεινόμενου κανονισμού είναι να εναρμονίσει το ισχύον καθεστώς συναλλαγών για τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα και τα μη υπαγόμενα στο παράρτημα Ι εμπορεύματα τα οποία διέπονται σήμερα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1216/2009 και το κοινό σύστημα εμπορίας για την ωοαλβουμίνη και τη γαλακτοαλβουμίνη, το οποίο ορίζεται σήμερα από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 614/2009, με τη Συνθήκη της Λισσαβώνας και να τα συγχωνεύσει για λόγους εξορθολογισμού, εναρμόνισης και απλούστευσης έτσι ώστε:

—

να προσδιοριστούν οι κατ' εξουσιοδότηση και οι εκτελεστικές αρμοδιότητες της Επιτροπής και να καθιερωθούν οι αντίστοιχες διαδικασίες για την έγκριση των πράξεων αυτών,

| — | να εναρμονιστούν με το νέο ενιαίο κανονισμό περί ΚΟΑ [COM(2011) 626 τελικό] στο πλαίσιο της προσαρμογής της ΚΟΑ στη Συνθήκη της Λισσαβώνας και την ΚΓΠ μετά το 2013, επί των οποίων διεξάγονται σήμερα μακρές και διεξοδικές συζητήσεις στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, |
| --- | --- |

—

να εναρμονιστούν με το νέο ενιαίο κανονισμό περί ΚΟΑ [COM(2011) 626 τελικό] στο πλαίσιο της προσαρμογής της ΚΟΑ στη Συνθήκη της Λισσαβώνας και την ΚΓΠ μετά το 2013, επί των οποίων διεξάγονται σήμερα μακρές και διεξοδικές συζητήσεις στο Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

| — | να εκσυγχρονιστούν οι κανονισμοί αυτοί και να αναπτυχθεί μια σαφέστερη και ισχυρότερη νομική βάση για τους εφαρμοστικούς κανόνες, |
| --- | --- |

—

να εκσυγχρονιστούν οι κανονισμοί αυτοί και να αναπτυχθεί μια σαφέστερη και ισχυρότερη νομική βάση για τους εφαρμοστικούς κανόνες,

| — | να δημιουργηθεί ένα σταθερό νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση των μειωμένων εισαγωγικών δασμών και εισαγωγικών ποσοστώσεων που προβλέπονται από τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) και για τη διαχείριση του συστήματος επιστροφών κατά την εξαγωγή, και να προσαρμοστεί ο ισχύων κανονισμός με τις ισχύουσες πρακτικές στις ΣΕΣ και τις επιστροφές κατά την εξαγωγή. |
| --- | --- |

—

να δημιουργηθεί ένα σταθερό νομικό πλαίσιο για τη διαχείριση των μειωμένων εισαγωγικών δασμών και εισαγωγικών ποσοστώσεων που προβλέπονται από τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) και για τη διαχείριση του συστήματος επιστροφών κατά την εξαγωγή, και να προσαρμοστεί ο ισχύων κανονισμός με τις ισχύουσες πρακτικές στις ΣΕΣ και τις επιστροφές κατά την εξαγωγή.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής για την απλούστευση, τον εξορθολογισμό και την εναρμόνιση της νομοθεσίας σχετικά με τις συναλλαγές μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων, και ιδίως το γεγονός ότι και οι δύο κανονισμοί (για τις εμπορικές ρυθμίσεις για τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα και την κοινή οργάνωση των γεωργικών αγορών) θα ευθυγραμμιστούν με τη Συνθήκη της Λισαβόνας με παράλληλο τρόπο, καθώς και οι δύο περιέχουν παρόμοιες διατάξεις σχετικά με τις ρυθμίσεις των εισαγωγών και των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων και μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων (όπως, για παράδειγμα, η μείωση των εισαγωγικών δασμών, των πρόσθετων εισαγωγικών δασμών, οι ποσοστώσεις εισαγωγής, οι επιστροφές κατά την εξαγωγή, τα πιστοποιητικά εξαγωγής και τα πιστοποιητικά επιστροφής). |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση της Επιτροπής για την απλούστευση, τον εξορθολογισμό και την εναρμόνιση της νομοθεσίας σχετικά με τις συναλλαγές μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων, και ιδίως το γεγονός ότι και οι δύο κανονισμοί (για τις εμπορικές ρυθμίσεις για τα μεταποιημένα γεωργικά προϊόντα και την κοινή οργάνωση των γεωργικών αγορών) θα ευθυγραμμιστούν με τη Συνθήκη της Λισαβόνας με παράλληλο τρόπο, καθώς και οι δύο περιέχουν παρόμοιες διατάξεις σχετικά με τις ρυθμίσεις των εισαγωγών και των εξαγωγών γεωργικών προϊόντων και μεταποιημένων γεωργικών προϊόντων (όπως, για παράδειγμα, η μείωση των εισαγωγικών δασμών, των πρόσθετων εισαγωγικών δασμών, οι ποσοστώσεις εισαγωγής, οι επιστροφές κατά την εξαγωγή, τα πιστοποιητικά εξαγωγής και τα πιστοποιητικά επιστροφής).

| 3.2 | Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι αυτή η απλούστευση, ο εξορθολογισμός και η εναρμόνιση της νομοθεσίας θα είναι μια μεγάλη ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων του εμπορίου και την εν γένει ενίσχυση της διαφάνειάς τους, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, προκειμένου να προβληθούν οι αξίες της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο. |
| --- | --- |

3.2

Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι αυτή η απλούστευση, ο εξορθολογισμός και η εναρμόνιση της νομοθεσίας θα είναι μια μεγάλη ευκαιρία για τον εκσυγχρονισμό των κανόνων του εμπορίου και την εν γένει ενίσχυση της διαφάνειάς τους, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, προκειμένου να προβληθούν οι αξίες της ΕΕ σε ολόκληρο τον κόσμο.

| 3.3 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι ο προτεινόμενος κανονισμός συνιστά προσαρμογή των ισχυουσών διατάξεων στη «Στρατηγική της Λισσαβώνας», χωρίς ουσιαστικές αλλαγές, ταυτόχρονα όμως ζητά να αναθεωρηθούν σε βάθος οι εμπορικές πολιτικές, ώστε να συμφωνούν με τους στόχους της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, όπως ορίζονται στο άρθρο 39 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

3.3

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι ο προτεινόμενος κανονισμός συνιστά προσαρμογή των ισχυουσών διατάξεων στη «Στρατηγική της Λισσαβώνας», χωρίς ουσιαστικές αλλαγές, ταυτόχρονα όμως ζητά να αναθεωρηθούν σε βάθος οι εμπορικές πολιτικές, ώστε να συμφωνούν με τους στόχους της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής, όπως ορίζονται στο άρθρο 39 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| 3.4 | Η ΕΟΚΕ έχει εκφράσει επανειλημμένα την υποστήριξή της προς τη σύναψη συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου και προτιμησιακών εμπορικών συμφωνιών, έχει δε υπογραμμίσει τη σημασία των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ. Ωστόσο, θεωρεί ότι η ΕΕ, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας τροφίμων ανά τον κόσμο, έχει να διαδραματίσει ένα θεμελιώδη στην προώθηση των δικών της, υψηλότερων προτύπων για την ασφάλεια και την ποιότητα των τροφίμων, την καλή μεταχείριση των ζώων, την προστασία του περιβάλλοντος και τις κοινωνικές αξίες. |
| --- | --- |

3.4

Η ΕΟΚΕ έχει εκφράσει επανειλημμένα την υποστήριξή της προς τη σύναψη συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου και προτιμησιακών εμπορικών συμφωνιών, έχει δε υπογραμμίσει τη σημασία των διαπραγματεύσεων του ΠΟΕ. Ωστόσο, θεωρεί ότι η ΕΕ, ως ο μεγαλύτερος εισαγωγέας τροφίμων ανά τον κόσμο, έχει να διαδραματίσει ένα θεμελιώδη στην προώθηση των δικών της, υψηλότερων προτύπων για την ασφάλεια και την ποιότητα των τροφίμων, την καλή μεταχείριση των ζώων, την προστασία του περιβάλλοντος και τις κοινωνικές αξίες.

| 3.5 | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι εισαγωγικοί δασμοί, και ιδίως οι γεωργικοί συντελεστές τους, θα πρέπει να συμπληρωθούν με πρόσθετους συντελεστές που αφορούν το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων, την καλή μεταχείριση των ζώων και την κοινωνική ασφάλιση, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία για την προβολή των αξιών της ΕΕ όσον αφορά την παραγωγή τροφίμων σε τρίτες χώρες. Αυτοί οι συντελεστές θα πρέπει να μειώνονται μόνον όταν οι παραγωγοί προϊόντων που εξάγονται στην ΕΕ σέβονται αυτές τις αξίες. Κατ' αυτόν τον τρόπο, συμμεριζόμενοι με άλλους τις κοινωνικές αξίες μας, θα μπορέσουμε μακροπρόθεσμα να επιτύχουμε βελτίωση της αντοχής και της βιωσιμότητας του παγκόσμιου συστήματος παραγωγής τροφίμων. |
| --- | --- |

3.5

Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι εισαγωγικοί δασμοί, και ιδίως οι γεωργικοί συντελεστές τους, θα πρέπει να συμπληρωθούν με πρόσθετους συντελεστές που αφορούν το περιβάλλον, την ασφάλεια των τροφίμων, την καλή μεταχείριση των ζώων και την κοινωνική ασφάλιση, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία για την προβολή των αξιών της ΕΕ όσον αφορά την παραγωγή τροφίμων σε τρίτες χώρες. Αυτοί οι συντελεστές θα πρέπει να μειώνονται μόνον όταν οι παραγωγοί προϊόντων που εξάγονται στην ΕΕ σέβονται αυτές τις αξίες. Κατ' αυτόν τον τρόπο, συμμεριζόμενοι με άλλους τις κοινωνικές αξίες μας, θα μπορέσουμε μακροπρόθεσμα να επιτύχουμε βελτίωση της αντοχής και της βιωσιμότητας του παγκόσμιου συστήματος παραγωγής τροφίμων.

| 3.6 | Η ΕΟΚΕ ζητά να αναπτυχθούν αποτελεσματικά εργαλεία προστασίας έναντι πιθανών καταχρήσεων σε περιπτώσεις στις οποίες οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) χρησιμεύουν ως πύλη διοχέτευσης στην αγορά της ΕΕ χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων διατροφής τα οποία είναι φθηνότερα και πιο εύκολο να παραχθούν. |
| --- | --- |

3.6

Η ΕΟΚΕ ζητά να αναπτυχθούν αποτελεσματικά εργαλεία προστασίας έναντι πιθανών καταχρήσεων σε περιπτώσεις στις οποίες οι συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών (ΣΕΣ) χρησιμεύουν ως πύλη διοχέτευσης στην αγορά της ΕΕ χαμηλότερης ποιότητας προϊόντων διατροφής τα οποία είναι φθηνότερα και πιο εύκολο να παραχθούν.

| 3.7 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει το σύστημα χορήγησης αδειών εισαγωγής, πιστοποιητικών επιστροφής και ενεργητικής τελειοποίησης, και κυρίως κατανομής ποσοστώσεων, ώστε να αφεθεί αρκετός χώρος για τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς και να μην επιτραπεί σε μια "χούφτα" επιχειρηματίες να κυριαρχούν στην αγορά. |
| --- | --- |

3.7

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει το σύστημα χορήγησης αδειών εισαγωγής, πιστοποιητικών επιστροφής και ενεργητικής τελειοποίησης, και κυρίως κατανομής ποσοστώσεων, ώστε να αφεθεί αρκετός χώρος για τους μικρούς και μεσαίους παραγωγούς και να μην επιτραπεί σε μια "χούφτα" επιχειρηματίες να κυριαρχούν στην αγορά.

| 3.8 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει ηλεκτρονικά εργαλεία σύναψης δημόσιων συμβάσεων, που θα είναι ενσωματωμένα στο σύστημα των τελωνείων, για τη διαχείριση των ποσοστώσεων, των αδειών και των πιστοποιητικών, και τα οποία θα μειώσουν σημαντικά το κόστος των συναλλαγών και θα περιορίσουν τους κινδύνους που συνδέονται με τη διακίνηση των εγγράφων από τους φορείς. |
| --- | --- |

3.8

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει ηλεκτρονικά εργαλεία σύναψης δημόσιων συμβάσεων, που θα είναι ενσωματωμένα στο σύστημα των τελωνείων, για τη διαχείριση των ποσοστώσεων, των αδειών και των πιστοποιητικών, και τα οποία θα μειώσουν σημαντικά το κόστος των συναλλαγών και θα περιορίσουν τους κινδύνους που συνδέονται με τη διακίνηση των εγγράφων από τους φορείς.

| 3.9 | Ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να είναι σε θέση να παρακολουθεί την ακριβή κατάσταση της αγοράς σε πραγματικό χρόνο και να αντιδρά αμέσως όταν επιτευχθούν όγκοι ή τιμές ενεργοποίησης. |
| --- | --- |

3.9

Ένα τέτοιο σύστημα θα πρέπει να είναι σε θέση να παρακολουθεί την ακριβή κατάσταση της αγοράς σε πραγματικό χρόνο και να αντιδρά αμέσως όταν επιτευχθούν όγκοι ή τιμές ενεργοποίησης.

| 3.10 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι επιστροφές κατά την εξαγωγή, αν και δεν χρησιμοποιούνται σήμερα, διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο ως δίχτυ ασφαλείας, στην περίπτωση εμφάνισης ανισορροπιών στην αγορά. Παράλληλα, είναι πολύ σημαντικό να διατηρηθεί το σύστημα σε ετοιμότητα, δεδομένου ότι δεν μπορεί κανείς να προβλέψει σήμερα πότε αυτό το δίχτυ ασφαλείας θα χρειαστεί και πάλι. |
| --- | --- |

3.10

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι οι επιστροφές κατά την εξαγωγή, αν και δεν χρησιμοποιούνται σήμερα, διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο ως δίχτυ ασφαλείας, στην περίπτωση εμφάνισης ανισορροπιών στην αγορά. Παράλληλα, είναι πολύ σημαντικό να διατηρηθεί το σύστημα σε ετοιμότητα, δεδομένου ότι δεν μπορεί κανείς να προβλέψει σήμερα πότε αυτό το δίχτυ ασφαλείας θα χρειαστεί και πάλι.

| 3.11 | Είναι σημαντικό να ενισχύσει η Επιτροπή τον ρόλο της Συμβουλευτικής Ομάδας για τις διεθνείς πτυχές της γεωργίας, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η άμεση εισροή των απόψεων των αγροτών, των καταναλωτών, του εμπορικού κόσμου, κλπ, και να δημιουργηθεί έτσι ένα πολύτιμο βήμα διαβουλεύσεων και πληροφόρησης (3). |
| --- | --- |

3.11

Είναι σημαντικό να ενισχύσει η Επιτροπή τον ρόλο της Συμβουλευτικής Ομάδας για τις διεθνείς πτυχές της γεωργίας, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η άμεση εισροή των απόψεων των αγροτών, των καταναλωτών, του εμπορικού κόσμου, κλπ, και να δημιουργηθεί έτσι ένα πολύτιμο βήμα διαβουλεύσεων και πληροφόρησης (3).

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  EE C 107 της 6.4.2011, σελ. 33-36.

1

(2)  ΕΕ C 304 της 10.11.1993, σελ. 8-10.

2

(3)  ΕΕ C 304 της 10.11.1993, σελ. 8-10

3

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/93 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/93

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης»

COM(2012) 673 final

«Έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ) — Σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού»

COM(2012) 670 final

και «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών — Έκθεση σχετικά με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίας»

COM(2012) 672 final

2013/C 327/16

Εισηγητής: ο κ. Georges CINGAL

Συνεισηγήτρια: η κ. An LE NOUAIL-MARLIÈRE

Στις 11 Νοεμβρίου 2012, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Επιτροπή αποφάσισε να ζητήσει τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την

Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών - Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης

COM(2012) 673 τελικό.

Το ειδικευμένο τμήμα «Γεωργία, αγροτική ανάπτυξη, περιβάλλον», στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 12 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειάς της, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 128 ψήφους υπέρ, 101 κατά και 17 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την ανακοίνωση της Επιτροπής, αλλά εκτιμά ότι το εν λόγω έγγραφο δεν προτείνει αρκετές εθελοντικές δράσεις για την εξεύρεση λύσεων στα διάφορα προβλήματα που εντοπίστηκαν. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την ανακοίνωση της Επιτροπής, αλλά εκτιμά ότι το εν λόγω έγγραφο δεν προτείνει αρκετές εθελοντικές δράσεις για την εξεύρεση λύσεων στα διάφορα προβλήματα που εντοπίστηκαν.

| 1.2 | Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αναγνωρίσει ότι υπάρχει ανάγκη:






  — | να εκδημοκρατιστεί η διαχείριση του νερού, δηλαδή να δοθεί στους καταναλωτές η θέση που δικαιωματικά τους ανήκει στους φορείς διαχείρισης λεκανών απορροής, |
| --- | --- | --- |

1.2

Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αναγνωρίσει ότι υπάρχει ανάγκη:

—

να εκδημοκρατιστεί η διαχείριση του νερού, δηλαδή να δοθεί στους καταναλωτές η θέση που δικαιωματικά τους ανήκει στους φορείς διαχείρισης λεκανών απορροής,

| — | να συγκροτηθεί μια ευρωπαϊκή επιθεώρηση νερού, για την ισότιμη μεταχείριση όλων των περιφερειών, |
| --- | --- |

—

να συγκροτηθεί μια ευρωπαϊκή επιθεώρηση νερού, για την ισότιμη μεταχείριση όλων των περιφερειών,

| — | να λαμβάνονται υπόψη υποχρεωτικά ορισμένες ουσίες που προκαλούν ανησυχία (χημικές ουσίες, νανοστοιχεία κλπ.). |
| --- | --- |

—

να λαμβάνονται υπόψη υποχρεωτικά ορισμένες ουσίες που προκαλούν ανησυχία (χημικές ουσίες, νανοστοιχεία κλπ.).

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής να ενσωματώσει τους στόχους για το νερό σε άλλες βασικές πολιτικές, όπως η ΚΓΠ, το Ταμείο Συνοχής, τα διαρθρωτικά ταμεία και οι πολιτικές για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ταυτόχρονα, διαπιστώνει ότι πρέπει να καταβληθούν πολύ πιο σημαντικές προσπάθειες για να αποκτήσουν πραγματικά συνοχή οι πολιτικές και για να εξαλειφθούν τα κίνητρα για υπερβολική χρήση του νερού, ζημιές στην υδρομορφολογία και ρύπανση των υδάτων. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τη δέσμευση της Επιτροπής να ενσωματώσει τους στόχους για το νερό σε άλλες βασικές πολιτικές, όπως η ΚΓΠ, το Ταμείο Συνοχής, τα διαρθρωτικά ταμεία και οι πολιτικές για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ταυτόχρονα, διαπιστώνει ότι πρέπει να καταβληθούν πολύ πιο σημαντικές προσπάθειες για να αποκτήσουν πραγματικά συνοχή οι πολιτικές και για να εξαλειφθούν τα κίνητρα για υπερβολική χρήση του νερού, ζημιές στην υδρομορφολογία και ρύπανση των υδάτων.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει το ζήτημα της βιωσιμότητας των πόρων. Ενώ η οδηγία-πλαίσιο για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (εφεξής: ΟΠΥ) (1) θεσπίζει την υποχρέωση να μην προκαλείται ζημία στους υδατικούς πόρους, παρατηρείται ότι η ΕΕ επιτρέπει την υλοποίηση σχεδίων για την εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού. Το πρόβλημα, το οποίο μέχρι στιγμής ήταν περιθωριακό, τείνει να γίνει επαναλαμβανόμενο λόγω των σχεδίων για την εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι υδατικοί πόροι έχουν ζωτική σημασία. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει το ζήτημα της βιωσιμότητας των πόρων. Ενώ η οδηγία-πλαίσιο για τη θέσπιση πλαισίου κοινοτικής δράσης στον τομέα της πολιτικής των υδάτων (εφεξής: ΟΠΥ) (1) θεσπίζει την υποχρέωση να μην προκαλείται ζημία στους υδατικούς πόρους, παρατηρείται ότι η ΕΕ επιτρέπει την υλοποίηση σχεδίων για την εξασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού. Το πρόβλημα, το οποίο μέχρι στιγμής ήταν περιθωριακό, τείνει να γίνει επαναλαμβανόμενο λόγω των σχεδίων για την εξόρυξη σχιστολιθικού φυσικού αερίου. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι υδατικοί πόροι έχουν ζωτική σημασία.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να προτρέψει τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν αυστηρά το άρθρο 9 της ΟΠΥ (αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»), για την καλή κατάσταση των υδάτων. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να προτρέψει τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν αυστηρά το άρθρο 9 της ΟΠΥ (αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει»), για την καλή κατάσταση των υδάτων.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει την έννοια «λειψυδρία». Αν χρησιμοποιηθεί ο κλασικός ορισμός –δηλαδή, ότι η ζήτηση για νερό ξεπερνά τους διαθέσιμους πόρους– υπάρχει ο κίνδυνος να αναληφθεί δράση πολύ αργά (καταστροφή των δασών κλπ.). Ως εκ τούτου, προκειμένου να αποφευχθούν κρίσιμες καταστάσεις, πρέπει να οριστούν οι ελάχιστες οικολογικές ροές, καθώς και τα επίπεδα συναγερμού που θα οδηγούν στην ανάληψη προληπτικών δράσεων, προτού φτάσουμε στα εν λόγω ελάχιστα όρια. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει την έννοια «λειψυδρία». Αν χρησιμοποιηθεί ο κλασικός ορισμός –δηλαδή, ότι η ζήτηση για νερό ξεπερνά τους διαθέσιμους πόρους– υπάρχει ο κίνδυνος να αναληφθεί δράση πολύ αργά (καταστροφή των δασών κλπ.). Ως εκ τούτου, προκειμένου να αποφευχθούν κρίσιμες καταστάσεις, πρέπει να οριστούν οι ελάχιστες οικολογικές ροές, καθώς και τα επίπεδα συναγερμού που θα οδηγούν στην ανάληψη προληπτικών δράσεων, προτού φτάσουμε στα εν λόγω ελάχιστα όρια.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει, με τη βοήθεια των μέσων της πολιτικής συνοχής (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία κλπ.):






  — | τις τοπικές αρχές να αναπτύξουν τριτοβάθμιες επεξεργασίες στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων, |
| --- | --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει, με τη βοήθεια των μέσων της πολιτικής συνοχής (ΕΤΠΑ, ΕΚΤ, ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία κλπ.):

—

τις τοπικές αρχές να αναπτύξουν τριτοβάθμιες επεξεργασίες στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας λυμάτων,

| — | τους οικονομικούς φορείς να ενδιαφερθούν περισσότερο για την ανθεκτικότητα της περιουσίας τους στην αλλαγή του κλίματος, ευνοώντας τους φυσικούς μηχανισμούς (έδαφος, φυτά κλπ.) προστασίας των υδατικών πόρων, για παράδειγμα, χρησιμοποιώντας τον δείκτη ποιότητας του εδάφους άνθρακα/αζώτου (C/N), |
| --- | --- |

—

τους οικονομικούς φορείς να ενδιαφερθούν περισσότερο για την ανθεκτικότητα της περιουσίας τους στην αλλαγή του κλίματος, ευνοώντας τους φυσικούς μηχανισμούς (έδαφος, φυτά κλπ.) προστασίας των υδατικών πόρων, για παράδειγμα, χρησιμοποιώντας τον δείκτη ποιότητας του εδάφους άνθρακα/αζώτου (C/N),

| — | τις καλύτερες πρωτοβουλίες (σχέδιο δράσης LIFE κ.ά.). |
| --- | --- |

—

τις καλύτερες πρωτοβουλίες (σχέδιο δράσης LIFE κ.ά.).

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να δημοσιοποιήσει τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ). Η εξισορρόπηση του κύκλου του νερού φαίνεται πλέον δυνατή, αν κρίνουμε από την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, για παράδειγμα στην βιομηχανία χαρτιού. Αντίθετα, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστούν πρότυπα και νομοθεσία για τη μείωση των διαρροών στα δίκτυα ύδρευσης. |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να δημοσιοποιήσει τις βέλτιστες διαθέσιμες τεχνικές (ΒΔΤ). Η εξισορρόπηση του κύκλου του νερού φαίνεται πλέον δυνατή, αν κρίνουμε από την πρόοδο που έχει επιτευχθεί, για παράδειγμα στην βιομηχανία χαρτιού. Αντίθετα, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι είναι αναγκαίο να θεσπιστούν πρότυπα και νομοθεσία για τη μείωση των διαρροών στα δίκτυα ύδρευσης.

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα νομοθετικό εργαλείο για να επιβληθεί σταδιακά η ανάγκη να ληφθεί υπόψη η αποτελεσματικότητα σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του ύδατος (μέτρηση, μεταφορά, εξυγίανση κλπ.) –δεν πρέπει να εστιάσουμε μόνο στις οικιακές χρήσεις. Επίσης, δεν πρέπει να αρκεστούμε σε εθελοντικά βήματα. Η ολοκληρωμένη διαχείριση αφορά κάθε λεκάνη απορροής. |
| --- | --- |

1.9

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα νομοθετικό εργαλείο για να επιβληθεί σταδιακά η ανάγκη να ληφθεί υπόψη η αποτελεσματικότητα σε ό,τι αφορά τη διαχείριση του ύδατος (μέτρηση, μεταφορά, εξυγίανση κλπ.) –δεν πρέπει να εστιάσουμε μόνο στις οικιακές χρήσεις. Επίσης, δεν πρέπει να αρκεστούμε σε εθελοντικά βήματα. Η ολοκληρωμένη διαχείριση αφορά κάθε λεκάνη απορροής.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επεκτείνει τον κατάλογο των ρύπων (νανοστοιχεία, καρκινογόνες χημικές ουσίες, μεταλλαξιογόνα και ουσίες τοξικές για την αναπαραγωγή) που δεν πρέπει να μολύνουν τα επιφανειακά ύδατα ή τους υδροφόρους ορίζοντες, για την προστασία της υγείας των πολιτών (2) και να διατυπώσει συστάσεις για την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων υδάτων. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει το ενδιαφέρον της έκθεσης αριθ. 1/2013 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) «Πρώιμα σημάδια, όψιμα μαθήματα ΙΙ» (3). |
| --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να επεκτείνει τον κατάλογο των ρύπων (νανοστοιχεία, καρκινογόνες χημικές ουσίες, μεταλλαξιογόνα και ουσίες τοξικές για την αναπαραγωγή) που δεν πρέπει να μολύνουν τα επιφανειακά ύδατα ή τους υδροφόρους ορίζοντες, για την προστασία της υγείας των πολιτών (2) και να διατυπώσει συστάσεις για την επαναχρησιμοποίηση των επεξεργασμένων υδάτων. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει το ενδιαφέρον της έκθεσης αριθ. 1/2013 του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος (ΕΟΠ) «Πρώιμα σημάδια, όψιμα μαθήματα ΙΙ» (3).

| 1.11 | Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι ανησυχεί για τις αντισταθμιστικές εμπορικές πρακτικές και καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το θέμα. Κάθε σχέδιο θα πρέπει υποχρεωτικά να κοινοποιείται στο κοινό (σύμφωνα με τη Σύμβαση του Aarhus) και να είναι αντικείμενο ανοικτού διαλόγου. Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι ένα σύστημα μεταβιβάσεων θα ήταν άδικο και επιζήμιο για τις πλέον μειονεκτούσες ομάδες, είτε προβλέπεται οικονομικό αντιστάθμισμα είτε όχι. |
| --- | --- |

1.11

Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι ανησυχεί για τις αντισταθμιστικές εμπορικές πρακτικές και καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή σε αυτό το θέμα. Κάθε σχέδιο θα πρέπει υποχρεωτικά να κοινοποιείται στο κοινό (σύμφωνα με τη Σύμβαση του Aarhus) και να είναι αντικείμενο ανοικτού διαλόγου. Η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι ένα σύστημα μεταβιβάσεων θα ήταν άδικο και επιζήμιο για τις πλέον μειονεκτούσες ομάδες, είτε προβλέπεται οικονομικό αντιστάθμισμα είτε όχι.

2.   Ιστορικό

| 2.1 | Το 2000, με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (ΟΠΥ), τέθηκε η νομική βάση για την προστασία των καθαρών υδάτων και την αποκατάστασή τους ανά την Ευρώπη, καθώς και για την εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης και αειφόρου αξιοποίησής τους. Ο γενικός στόχος της ΟΠΥ είναι να επιτευχθεί μέχρι το 2015 υγιής κατάσταση όλων των υδάτων –για παράδειγμα λιμνών, ποταμών, υδατορρευμάτων και υπόγειων υδροφορέων. |
| --- | --- |

2.1

Το 2000, με την οδηγία-πλαίσιο για τα ύδατα (ΟΠΥ), τέθηκε η νομική βάση για την προστασία των καθαρών υδάτων και την αποκατάστασή τους ανά την Ευρώπη, καθώς και για την εξασφάλιση της μακροπρόθεσμης και αειφόρου αξιοποίησής τους. Ο γενικός στόχος της ΟΠΥ είναι να επιτευχθεί μέχρι το 2015 υγιής κατάσταση όλων των υδάτων –για παράδειγμα λιμνών, ποταμών, υδατορρευμάτων και υπόγειων υδροφορέων.

| 2.2 | Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι συχνά οι αρχές δεν καταφέρνουν να συνδυάσουν τους στόχους της αποδοτικότητας και της ισότητας· ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να εφαρμοστεί η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και να καταργηθούν οι αντιπαραγωγικές ή «επιβλαβείς» επιδοτήσεις, για την εξισορρόπηση των εσόδων και των επενδυτικών δαπανών. |
| --- | --- |

2.2

Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι συχνά οι αρχές δεν καταφέρνουν να συνδυάσουν τους στόχους της αποδοτικότητας και της ισότητας· ως εκ τούτου, κρίνεται σκόπιμο να εφαρμοστεί η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» και να καταργηθούν οι αντιπαραγωγικές ή «επιβλαβείς» επιδοτήσεις, για την εξισορρόπηση των εσόδων και των επενδυτικών δαπανών.

| 2.3 | Στις 14 Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή δημοσίευσε δέσμη μέτρων για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης, με τρεις συνιστώσες:






  — | ανακοίνωση «Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης», |
| --- | --- | --- |

2.3

Στις 14 Νοεμβρίου 2012, η Επιτροπή δημοσίευσε δέσμη μέτρων για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης, με τρεις συνιστώσες:

—

ανακοίνωση «Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης»,

| — | έκθεση σχετικά με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίας, |
| --- | --- |

—

έκθεση σχετικά με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίας,

| — | έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της ΟΠΥ και των σχεδίων διαχείρισης των λεκανών απορροής. |
| --- | --- |

—

έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της ΟΠΥ και των σχεδίων διαχείρισης των λεκανών απορροής.

| 2.3.1 | Δεδομένου του ζωτικού χαρακτήρα του πόρου, η διαχείρισή του περιλαμβάνει προκλήσεις για τους πολίτες της ΕΕ και, ως εκ τούτου, προκλήσεις σε ό,τι αφορά την απαραίτητη εμπειρογνωσία. Ο σημαντικός χαρακτήρας των περιλήψεων των τεχνικών αξιολογήσεων και των εκτιμήσεων αντικτύπου δικαιολογεί την κοινοποίησή τους στις ΟΚΠ (οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών) και, ως εκ τούτου, τη μετάφρασή τους στις διάφορες γλώσσες της ΕΕ. |
| --- | --- |

2.3.1

Δεδομένου του ζωτικού χαρακτήρα του πόρου, η διαχείρισή του περιλαμβάνει προκλήσεις για τους πολίτες της ΕΕ και, ως εκ τούτου, προκλήσεις σε ό,τι αφορά την απαραίτητη εμπειρογνωσία. Ο σημαντικός χαρακτήρας των περιλήψεων των τεχνικών αξιολογήσεων και των εκτιμήσεων αντικτύπου δικαιολογεί την κοινοποίησή τους στις ΟΚΠ (οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών) και, ως εκ τούτου, τη μετάφρασή τους στις διάφορες γλώσσες της ΕΕ.

| 2.3.2 | Οι προτάσεις της Επιτροπής απορρέουν από διάφορες εργασίες, ιδίως αυτών του ΕΟΠ:






  — | Towards efficient use of water ressources in Europe (Προς μια αποτελεσματική χρήση των υδατικών πόρων στην Ευρώπη), έκθεση αριθ. 1/2012, 68 σελίδες |
| --- | --- | --- |

2.3.2

Οι προτάσεις της Επιτροπής απορρέουν από διάφορες εργασίες, ιδίως αυτών του ΕΟΠ:

—

Towards efficient use of water ressources in Europe (Προς μια αποτελεσματική χρήση των υδατικών πόρων στην Ευρώπη), έκθεση αριθ. 1/2012, 68 σελίδες

| — | European waters – assessment of status and pressures (Αξιολόγηση της κατάστασης των υδάτων στην ΕΕ και πιέσεις που ασκούνται), έκθεση αριθ. 8/2012, 96 σελίδες |
| --- | --- |

—

European waters – assessment of status and pressures (Αξιολόγηση της κατάστασης των υδάτων στην ΕΕ και πιέσεις που ασκούνται), έκθεση αριθ. 8/2012, 96 σελίδες

| — | European waters – current status and future challenges (Τρέχουσα κατάσταση και μελλοντικές προκλήσεις των υδατικών πόρων στην ΕΕ), σύνθεση, 51 σελίδες |
| --- | --- |

—

European waters – current status and future challenges (Τρέχουσα κατάσταση και μελλοντικές προκλήσεις των υδατικών πόρων στην ΕΕ), σύνθεση, 51 σελίδες

| — | Water resources in Europe in the context of vulnerability (Η ευπάθεια των υδατικών πόρων στην Ευρώπη), έκθεση αριθ. 11/2012, 92 σελίδες. |
| --- | --- |

—

Water resources in Europe in the context of vulnerability (Η ευπάθεια των υδατικών πόρων στην Ευρώπη), έκθεση αριθ. 11/2012, 92 σελίδες.

| 2.3.3 | Η επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίας είναι ευπρόσδεκτη, δεδομένου ότι η ζήτηση αυξάνεται, ενώ ο εν λόγω πόρος παραμένει περιορισμένος και, όπως διαπιστώνεται σε διάφορες εκθέσεις των Ηνωμένων Εθνών, το φαινόμενο της ξηρασίας πλήττει όλο και βορειότερες περιοχές. |
| --- | --- |

2.3.3

Η επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίας είναι ευπρόσδεκτη, δεδομένου ότι η ζήτηση αυξάνεται, ενώ ο εν λόγω πόρος παραμένει περιορισμένος και, όπως διαπιστώνεται σε διάφορες εκθέσεις των Ηνωμένων Εθνών, το φαινόμενο της ξηρασίας πλήττει όλο και βορειότερες περιοχές.

| 2.4 | Το σχέδιο δράσης για το νερό προτείνει μια προσέγγιση σε τρία σκέλη, την οποία συνοδεύουν μέτρα σε 25 στάδια:






  — | βελτίωση της εφαρμογής της υφιστάμενης ενωσιακής πολιτικής στον τομέα των υδάτων με την πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών που παρέχει η υφιστάμενη νομοθεσία, |
| --- | --- | --- |

2.4

Το σχέδιο δράσης για το νερό προτείνει μια προσέγγιση σε τρία σκέλη, την οποία συνοδεύουν μέτρα σε 25 στάδια:

—

βελτίωση της εφαρμογής της υφιστάμενης ενωσιακής πολιτικής στον τομέα των υδάτων με την πλήρη αξιοποίηση των ευκαιριών που παρέχει η υφιστάμενη νομοθεσία,

| — | αύξηση της ενσωμάτωσης των στόχων της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής, όπως η γεωργία, η αλιεία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι μεταφορές, το Ταμείο Συνοχής και τα διαρθρωτικά ταμεία, |
| --- | --- |

—

αύξηση της ενσωμάτωσης των στόχων της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλους συναφείς τομείς πολιτικής, όπως η γεωργία, η αλιεία, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι μεταφορές, το Ταμείο Συνοχής και τα διαρθρωτικά ταμεία,

| — | συμπλήρωση των κενών του υφιστάμενου πλαισίου ιδίως όσον αφορά τα απαιτούμενα εργαλεία για την αύξηση της αποδοτικότητας της χρήσης του νερού. |
| --- | --- |

—

συμπλήρωση των κενών του υφιστάμενου πλαισίου ιδίως όσον αφορά τα απαιτούμενα εργαλεία για την αύξηση της αποδοτικότητας της χρήσης του νερού.

| 2.5 | Ο χρονικός ορίζοντας του προσχεδίου για τους υδατικούς πόρους συνδέεται στενά με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» της ΕΕ και, ιδίως, με τον Χάρτη πορείας για μια αποδοτική χρήση των πόρων, του οποίου το Προσχέδιο αποτελεί ορόσημο σε ό,τι αφορά το νερό. |
| --- | --- |

2.5

Ο χρονικός ορίζοντας του προσχεδίου για τους υδατικούς πόρους συνδέεται στενά με τη στρατηγική «Ευρώπη 2020» της ΕΕ και, ιδίως, με τον Χάρτη πορείας για μια αποδοτική χρήση των πόρων, του οποίου το Προσχέδιο αποτελεί ορόσημο σε ό,τι αφορά το νερό.

| 2.6 | Στις 22 Σεπτεμβρίου 2010, η ΕΟΚΕ δημοσίευσε ενημερωτική έκθεση του τμήματος REX, την οποία παρουσίασε στη σύνοδο κορυφής των Οικονομικών και Κοινωνικών Επιτροπών της ευρωμεσογειακής περιοχής τον Νοέμβριο του 2010. Η έκθεση έχει τίτλο «Αξιοπρεπής εργασία και αειφόρος ανάπτυξη στη λεκάνη της Μεσογείου, ιδιαίτερα στους τομείς των γλυκών υδάτων, των θαλασσίων υδάτων και της αποχέτευσης» και πραγματεύεται θέματα που σχετίζονται με την ξηρασία στη λεκάνη της Μεσογείου, τις κοινωνικές επιπτώσεις της και τις συνθήκες χρηματοδότησης των σχετικών σχεδίων. Στις 15 Ιουνίου 2011, μετά από αίτηση της ουγγρικής Προεδρίας, η ΕΟΚΕ κατήρτισε διερευνητική γνωμοδότηση με θέμα «Η ενσωμάτωση της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλες συναφείς πολιτικές» (4). Στις 23 Μαΐου 2012 υιοθέτησε γνωμοδότηση με θέμα «Ουσίες προτεραιότητας στον τομέα της πολιτικής των υδάτων» (5). Στις 13 Δεκεμβρίου 2012 υιοθέτησε γνωμοδότηση με θέμα «Ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για το νερό» (6). Παραπέμπουμε επίσης στις γνωμοδοτήσεις «Προς μια θεματική στρατηγική για την προστασία του εδάφους» (7) και «7ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον» (8). |
| --- | --- |

2.6

Στις 22 Σεπτεμβρίου 2010, η ΕΟΚΕ δημοσίευσε ενημερωτική έκθεση του τμήματος REX, την οποία παρουσίασε στη σύνοδο κορυφής των Οικονομικών και Κοινωνικών Επιτροπών της ευρωμεσογειακής περιοχής τον Νοέμβριο του 2010. Η έκθεση έχει τίτλο «Αξιοπρεπής εργασία και αειφόρος ανάπτυξη στη λεκάνη της Μεσογείου, ιδιαίτερα στους τομείς των γλυκών υδάτων, των θαλασσίων υδάτων και της αποχέτευσης» και πραγματεύεται θέματα που σχετίζονται με την ξηρασία στη λεκάνη της Μεσογείου, τις κοινωνικές επιπτώσεις της και τις συνθήκες χρηματοδότησης των σχετικών σχεδίων. Στις 15 Ιουνίου 2011, μετά από αίτηση της ουγγρικής Προεδρίας, η ΕΟΚΕ κατήρτισε διερευνητική γνωμοδότηση με θέμα «Η ενσωμάτωση της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλες συναφείς πολιτικές» (4). Στις 23 Μαΐου 2012 υιοθέτησε γνωμοδότηση με θέμα «Ουσίες προτεραιότητας στον τομέα της πολιτικής των υδάτων» (5). Στις 13 Δεκεμβρίου 2012 υιοθέτησε γνωμοδότηση με θέμα «Ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας για το νερό» (6). Παραπέμπουμε επίσης στις γνωμοδοτήσεις «Προς μια θεματική στρατηγική για την προστασία του εδάφους» (7) και «7ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον» (8).

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει –όπως και η Επιτροπή– ότι η ΟΠΥ είναι το σωστό μέσο για την επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης των υδάτων στην Ευρώπη. Ωστόσο, ο στόχος θα μπορέσει να επιτευχθεί μόνον εάν οι σχετικές βάσεις δεδομένων τηρηθούν από ανεξάρτητους οργανισμούς και τηρηθεί αυστηρά η υλοποίηση της ΟΠΥ. Παρά το γεγονός ότι το σχέδιο δράσης αξιολογεί την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη διαχείριση των υδάτων και προβαίνει σε ορισμένες προτάσεις προς υλοποίηση μέχρι το 2020, η καλή περιβαλλοντική κατάσταση των υδάτων δεν θα έχει επιτευχθεί για το 47 % εξ αυτών μέχρι το 2015. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει –όπως και η Επιτροπή– ότι η ΟΠΥ είναι το σωστό μέσο για την επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης των υδάτων στην Ευρώπη. Ωστόσο, ο στόχος θα μπορέσει να επιτευχθεί μόνον εάν οι σχετικές βάσεις δεδομένων τηρηθούν από ανεξάρτητους οργανισμούς και τηρηθεί αυστηρά η υλοποίηση της ΟΠΥ. Παρά το γεγονός ότι το σχέδιο δράσης αξιολογεί την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στη διαχείριση των υδάτων και προβαίνει σε ορισμένες προτάσεις προς υλοποίηση μέχρι το 2020, η καλή περιβαλλοντική κατάσταση των υδάτων δεν θα έχει επιτευχθεί για το 47 % εξ αυτών μέχρι το 2015.

| 3.2 | Ορισμένα κράτη μέλη καθυστερούν να εφαρμόσουν το άρθρο 9 της ΟΠΥ, παρά το γεγονός ότι η οδηγία εγκρίθηκε το 2000, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση στην επίτευξη της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης των υδάτων. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να επιβάλλεται ανά πάσα στιγμή και παντού στους διαχειριστές των υδατικών πόρων για τον καθορισμό της τιμής του νερού και το ύψος των τελών εξυγίανσης, συνιστά δε το σχέδιο να εφαρμόζεται τόσο στις περιοχές με έλλειψη, όσο και σε αυτές με πλεόνασμα ύδατος. |
| --- | --- |

3.2

Ορισμένα κράτη μέλη καθυστερούν να εφαρμόσουν το άρθρο 9 της ΟΠΥ, παρά το γεγονός ότι η οδηγία εγκρίθηκε το 2000, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα την καθυστέρηση στην επίτευξη της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης των υδάτων. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» πρέπει να επιβάλλεται ανά πάσα στιγμή και παντού στους διαχειριστές των υδατικών πόρων για τον καθορισμό της τιμής του νερού και το ύψος των τελών εξυγίανσης, συνιστά δε το σχέδιο να εφαρμόζεται τόσο στις περιοχές με έλλειψη, όσο και σε αυτές με πλεόνασμα ύδατος.

| 3.2.1 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη καθυστερούν την εφαρμογή της ΟΠΥ και στερούν τους πολίτες από την πρόσβαση σε νερό καλύτερης ποιότητας. Για αυτόν τον λόγο, εκφράζει την αμέριστη υποστήριξή της προς την Επιτροπή, προκειμένου να επιβάλει τη συμμόρφωση όλων των κρατών μελών προς τις διατάξεις της ΟΠΥ. |
| --- | --- |

3.2.1

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη καθυστερούν την εφαρμογή της ΟΠΥ και στερούν τους πολίτες από την πρόσβαση σε νερό καλύτερης ποιότητας. Για αυτόν τον λόγο, εκφράζει την αμέριστη υποστήριξή της προς την Επιτροπή, προκειμένου να επιβάλει τη συμμόρφωση όλων των κρατών μελών προς τις διατάξεις της ΟΠΥ.

| 3.3 | Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της, καθώς διαπιστώνει ότι η Επιτροπή δεν προτείνει αρκετά καινοτόμα μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των υδατικών πόρων. Έως το 2030, αναμένεται ότι το 40 % της παγκόσμιας ζήτησης δεν θα ικανοποιείται, πράγμα που σημαίνει ότι η ανεπάρκεια πόρων θα πλήττει την πλειονότητα των κρατών μελών. Η προσέγγιση της Επιτροπής παρουσιάζει σημαντικό κίνδυνο στο μέτρο που βασίζεται αποκλειστικά στα υφιστάμενα μέσα και δεν προτείνει, πέραν της οδηγίας για τον οικολογικό σχεδιασμό, μια πολιτική διαχείρισης «ανά προϊόν», προκειμένου να ικανοποιηθεί η καταναλωτική ζήτηση των νοικοκυριών, των βιομηχανιών (συμπεριλαμβανομένων των λατομείων) και των γεωργών. Υπό αυτές τις συνθήκες υπάρχει ο κίνδυνος να οξυνθεί η αποξήρανση ή η μόλυνση των υδάτινων ρευμάτων. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία ότι οι πολίτες θα συνεχίσουν να καταβάλλουν τέλη για την επιδότηση συστημάτων παραγωγής που δεν εντάσσονται σε μια προοπτική αειφόρου ανάπτυξης. Η ενοποιημένη διαχείριση των υδάτινων πόρων (IWRM) είναι μόνο μια γενική αναφορά και πρέπει να προσδιοριστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις λεκάνες απορροής. |
| --- | --- |

3.3

Ωστόσο, η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία της, καθώς διαπιστώνει ότι η Επιτροπή δεν προτείνει αρκετά καινοτόμα μέτρα για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας σε ό,τι αφορά τη διαχείριση των υδατικών πόρων. Έως το 2030, αναμένεται ότι το 40 % της παγκόσμιας ζήτησης δεν θα ικανοποιείται, πράγμα που σημαίνει ότι η ανεπάρκεια πόρων θα πλήττει την πλειονότητα των κρατών μελών. Η προσέγγιση της Επιτροπής παρουσιάζει σημαντικό κίνδυνο στο μέτρο που βασίζεται αποκλειστικά στα υφιστάμενα μέσα και δεν προτείνει, πέραν της οδηγίας για τον οικολογικό σχεδιασμό, μια πολιτική διαχείρισης «ανά προϊόν», προκειμένου να ικανοποιηθεί η καταναλωτική ζήτηση των νοικοκυριών, των βιομηχανιών (συμπεριλαμβανομένων των λατομείων) και των γεωργών. Υπό αυτές τις συνθήκες υπάρχει ο κίνδυνος να οξυνθεί η αποξήρανση ή η μόλυνση των υδάτινων ρευμάτων. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ανησυχία ότι οι πολίτες θα συνεχίσουν να καταβάλλουν τέλη για την επιδότηση συστημάτων παραγωγής που δεν εντάσσονται σε μια προοπτική αειφόρου ανάπτυξης. Η ενοποιημένη διαχείριση των υδάτινων πόρων (IWRM) είναι μόνο μια γενική αναφορά και πρέπει να προσδιοριστούν οι συνθήκες υπό τις οποίες πρέπει να εφαρμόζεται σε όλες τις λεκάνες απορροής.

| 3.4 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με τα μέτρα που αποσκοπούν στη διατήρηση των οικοσυστημάτων και υποστηρίζει την προσέγγιση για τη διατήρηση του φυσικού υδροφόρου ορίζοντα. Αυτή η προσέγγιση παρουσιάζει πλεονεκτήματα από την άποψη της προσαρμοστικότητας των ειδών και των οικοσυστημάτων στην αλλαγή του κλίματος, ιδίως αν συνοδεύεται από κατάλληλα μέτρα για την κοινή γεωργική πολιτική και την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης. Δυστυχώς, η Επιτροπή δεν τόνισε αρκετά τη διεπαφή υδάτων-κλίματος. Κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθούν μέτρα για τη συγκράτηση των βρόχινων υδάτων στο έδαφος και την διείσδυσή τους στα υπόγεια ύδατα. |
| --- | --- |

3.4

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της σχετικά με τα μέτρα που αποσκοπούν στη διατήρηση των οικοσυστημάτων και υποστηρίζει την προσέγγιση για τη διατήρηση του φυσικού υδροφόρου ορίζοντα. Αυτή η προσέγγιση παρουσιάζει πλεονεκτήματα από την άποψη της προσαρμοστικότητας των ειδών και των οικοσυστημάτων στην αλλαγή του κλίματος, ιδίως αν συνοδεύεται από κατάλληλα μέτρα για την κοινή γεωργική πολιτική και την πολιτική αγροτικής ανάπτυξης. Δυστυχώς, η Επιτροπή δεν τόνισε αρκετά τη διεπαφή υδάτων-κλίματος. Κρίνεται σκόπιμο να προβλεφθούν μέτρα για τη συγκράτηση των βρόχινων υδάτων στο έδαφος και την διείσδυσή τους στα υπόγεια ύδατα.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1 | Το ζήτημα του νερού έχει θεμελιώδη σημασία, καθότι αποτελεί αγαθό ζωτικής σημασίας για τον κόσμο και τα φυσικά οικοσυστήματα, καθώς και κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας. |
| --- | --- |

4.1

Το ζήτημα του νερού έχει θεμελιώδη σημασία, καθότι αποτελεί αγαθό ζωτικής σημασίας για τον κόσμο και τα φυσικά οικοσυστήματα, καθώς και κοινή κληρονομιά της ανθρωπότητας.

| 4.2 | Η πολιτική των υδάτων και της εξυγίανσης πρέπει να ενταχθεί σε μια προσέγγιση αειφόρου ανάπτυξης, βάσει της οποίας ο πόρος αυτός θα μπορεί να καλύψει τις τρέχουσες ανάγκες του πληθυσμού και θα διατηρείται για να εξασφαλιστεί η κάλυψη των αναγκών των μελλοντικών γενεών. Τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και παγκόσμιο επίπεδο, πολλοί άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε αυτόν τον πόρο ζωτικής σημασίας. Η αντίληψη των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία αναγνωρίζουν το οικουμενικό δικαίωμα πρόσβασης σε πόσιμο νερό και σε επαρκή ποσότητα και στην εξυγίανση θα επιτρέψει σε περισσότερο από ένα εκατομμύριο άτομα στην Ευρώπη –τα οποία δεν έχουν πρόσβαση σε νερό καθαρό, καλής ποιότητας και σε χαμηλές τιμές, ούτε και σε αποχετευτικό σύστημα – να απολαύσουν αυτό το θεμελιώδες δικαίωμα (9). |
| --- | --- |

4.2

Η πολιτική των υδάτων και της εξυγίανσης πρέπει να ενταχθεί σε μια προσέγγιση αειφόρου ανάπτυξης, βάσει της οποίας ο πόρος αυτός θα μπορεί να καλύψει τις τρέχουσες ανάγκες του πληθυσμού και θα διατηρείται για να εξασφαλιστεί η κάλυψη των αναγκών των μελλοντικών γενεών. Τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και παγκόσμιο επίπεδο, πολλοί άνθρωποι δεν έχουν πρόσβαση σε αυτόν τον πόρο ζωτικής σημασίας. Η αντίληψη των Ηνωμένων Εθνών, τα οποία αναγνωρίζουν το οικουμενικό δικαίωμα πρόσβασης σε πόσιμο νερό και σε επαρκή ποσότητα και στην εξυγίανση θα επιτρέψει σε περισσότερο από ένα εκατομμύριο άτομα στην Ευρώπη –τα οποία δεν έχουν πρόσβαση σε νερό καθαρό, καλής ποιότητας και σε χαμηλές τιμές, ούτε και σε αποχετευτικό σύστημα – να απολαύσουν αυτό το θεμελιώδες δικαίωμα (9).

| 4.3 | Προς τούτο, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία που θα καθιερώνει την πρόσβαση στο νερό και στην αποχέτευση ως ανθρώπινο δικαίωμα, όπως ορίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, και να προωθήσει την παροχή νερού και αποχέτευσης ως βασική δημόσια υπηρεσία για όλους. Μέσω του ευρωπαϊκού δικαίου θα πρέπει να απαιτείται από τις κυβερνήσεις να εξασφαλίζουν και να παρέχουν στον πληθυσμό αποχέτευση και επαρκές πόσιμο νερό. Η ΕΟΚΕ προτείνει:






  — | τα ευρωπαϊκά όργανα και τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι όλοι οι πολίτες απολαμβάνουν το δικαίωμα στο νερό και στην αποχέτευση, |
| --- | --- | --- |

4.3

Προς τούτο, η ΕΟΚΕ καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προτείνει νομοθεσία που θα καθιερώνει την πρόσβαση στο νερό και στην αποχέτευση ως ανθρώπινο δικαίωμα, όπως ορίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, και να προωθήσει την παροχή νερού και αποχέτευσης ως βασική δημόσια υπηρεσία για όλους. Μέσω του ευρωπαϊκού δικαίου θα πρέπει να απαιτείται από τις κυβερνήσεις να εξασφαλίζουν και να παρέχουν στον πληθυσμό αποχέτευση και επαρκές πόσιμο νερό. Η ΕΟΚΕ προτείνει:

—

τα ευρωπαϊκά όργανα και τα κράτη μέλη πρέπει να εξασφαλίζουν ότι όλοι οι πολίτες απολαμβάνουν το δικαίωμα στο νερό και στην αποχέτευση,

| — | η παροχή νερού και η διαχείριση των υδάτινων πόρων δεν πρέπει να υπόκεινται αποκλειστικά στους «κανόνες της εσωτερικής αγοράς» και οι υπηρεσίες των υδάτων πρέπει να εξαιρούνται από την απελευθέρωση και από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για τις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών (10), |
| --- | --- |

—

η παροχή νερού και η διαχείριση των υδάτινων πόρων δεν πρέπει να υπόκεινται αποκλειστικά στους «κανόνες της εσωτερικής αγοράς» και οι υπηρεσίες των υδάτων πρέπει να εξαιρούνται από την απελευθέρωση και από το πεδίο εφαρμογής της οδηγίας για τις συμβάσεις παραχώρησης υπηρεσιών (10),

| — | η ΕΕ πρέπει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για την επίτευξη του στόχου της καθολικής πρόσβασης σε νερό και σε αποχέτευση στο έδαφός της. |
| --- | --- |

—

η ΕΕ πρέπει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές της για την επίτευξη του στόχου της καθολικής πρόσβασης σε νερό και σε αποχέτευση στο έδαφός της.

| 4.4 | Η πρόσβαση στο νερό αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα, το οποίο συνδέεται στενά με την παροχή υπηρεσιών σχετικών με το νερό, καθώς και με τον καθορισμό των τιμών του νερού. Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ σημειώνει την τρέχουσα διαδικασία έρευνας στην αγορά ύδατος στη Γαλλία, την οποία δρομολόγησε η Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2012. Τρεις πρωτοπόροι πολυεθνικοί όμιλοι στην παγκόσμια αγορά ύδατος είναι γαλλικοί. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το πεδίο αυτής της τυπικής διαδικασίας σχετικά με συμπράξεις και καταχρηστική εκμετάλλευση δεσποζούσης θέσεως, η οποία εντάσσεται στη συνέχεια που δόθηκε στις έρευνες που διεξήχθησαν την άνοιξη του 2010 σε αυτές τις τρεις επιχειρήσεις. Θα πρέπει να επιτρέψει στην Επιτροπή να εξακριβώσει αν οι τρεις επιχειρήσεις, σε συμφωνία με την επαγγελματική ομοσπονδία που εκπροσωπεί τις επιχειρήσεις ύδρευσης (FP2E) συντόνισαν τη συμπεριφορά τους στη γαλλική αγορά ύδατος και λυμάτων, κατά παράβαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΕ, και να αποκαλύψει εάν συμφώνησαν σε στοιχεία της τιμής που επιβάλλεται στον τελικό καταναλωτή. Η ΕΟΚΕ περιμένει με ανυπομονησία τη δημοσίευση των πορισμάτων. |
| --- | --- |

4.4

Η πρόσβαση στο νερό αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα, το οποίο συνδέεται στενά με την παροχή υπηρεσιών σχετικών με το νερό, καθώς και με τον καθορισμό των τιμών του νερού. Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ σημειώνει την τρέχουσα διαδικασία έρευνας στην αγορά ύδατος στη Γαλλία, την οποία δρομολόγησε η Επιτροπή τον Ιανουάριο του 2012. Τρεις πρωτοπόροι πολυεθνικοί όμιλοι στην παγκόσμια αγορά ύδατος είναι γαλλικοί. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει το πεδίο αυτής της τυπικής διαδικασίας σχετικά με συμπράξεις και καταχρηστική εκμετάλλευση δεσποζούσης θέσεως, η οποία εντάσσεται στη συνέχεια που δόθηκε στις έρευνες που διεξήχθησαν την άνοιξη του 2010 σε αυτές τις τρεις επιχειρήσεις. Θα πρέπει να επιτρέψει στην Επιτροπή να εξακριβώσει αν οι τρεις επιχειρήσεις, σε συμφωνία με την επαγγελματική ομοσπονδία που εκπροσωπεί τις επιχειρήσεις ύδρευσης (FP2E) συντόνισαν τη συμπεριφορά τους στη γαλλική αγορά ύδατος και λυμάτων, κατά παράβαση της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας της ΕΕ, και να αποκαλύψει εάν συμφώνησαν σε στοιχεία της τιμής που επιβάλλεται στον τελικό καταναλωτή. Η ΕΟΚΕ περιμένει με ανυπομονησία τη δημοσίευση των πορισμάτων.

| 4.5 | Η μεταφορά μιας μάζας ύδατος προς μια άλλη προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις και μπορεί να ενέχει σημαντικούς κινδύνους για το περιβάλλον. Δεν ενθαρρύνει την ορθολογική χρήση των πόρων, αλλά, αντίθετα, οξύνει τις ανισότητες, καθώς οι πλουσιότεροι οικονομικοί φορείς μπορούν να πληρώσουν περισσότερο για τον σπάνιο αυτόν πόρο. |
| --- | --- |

4.5

Η μεταφορά μιας μάζας ύδατος προς μια άλλη προϋποθέτει σημαντικές επενδύσεις και μπορεί να ενέχει σημαντικούς κινδύνους για το περιβάλλον. Δεν ενθαρρύνει την ορθολογική χρήση των πόρων, αλλά, αντίθετα, οξύνει τις ανισότητες, καθώς οι πλουσιότεροι οικονομικοί φορείς μπορούν να πληρώσουν περισσότερο για τον σπάνιο αυτόν πόρο.

| 4.6 | Η ανακοίνωση συνιστά να αρκεστούμε στις ΒΔΤ για τη μείωση των διαρροών στα δίκτυα ύδρευσης. Αυτό το ζήτημα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω του καθορισμού προτύπων και με τη βελτίωση της νομοθεσίας στο επίπεδο κάθε λεκάνη απορροής. Ο καθορισμός προτύπων έδειξε τη χρησιμότητά του σε ό,τι αφορά τη βελτίωση των υπηρεσιών και της παραγωγικότητας. Η Επιτροπή θα μπορούσε να διερευνήσει τη δυνατότητα ενός σχεδίου μείωσης των διαρροών. |
| --- | --- |

4.6

Η ανακοίνωση συνιστά να αρκεστούμε στις ΒΔΤ για τη μείωση των διαρροών στα δίκτυα ύδρευσης. Αυτό το ζήτημα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί μέσω του καθορισμού προτύπων και με τη βελτίωση της νομοθεσίας στο επίπεδο κάθε λεκάνη απορροής. Ο καθορισμός προτύπων έδειξε τη χρησιμότητά του σε ό,τι αφορά τη βελτίωση των υπηρεσιών και της παραγωγικότητας. Η Επιτροπή θα μπορούσε να διερευνήσει τη δυνατότητα ενός σχεδίου μείωσης των διαρροών.

| 4.7 | Όταν ο ανάδοχος ενός έργου εξετάζει ένα σχέδιο υποδομής το οποίο τροποποιεί τη ροή μιας μάζας ύδατος, πρέπει απαραίτητα να σέβεται τους στόχους της διατήρησης και της βιοποικιλότητας. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι διάφοροι υγροβιότοποι RAMSAR θυσιάστηκαν στο βωμό της άρδευσης. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι το σχέδιο δεν εξετάζει την αποκατάσταση παλαιότερων ζημιών και ότι οι προτάσεις δεν είναι επαρκείς, καθώς αφορούν μόνο τις διόδους διέλευσης ιχθύων και τους ιχθυανελκυστήρες. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι το σχέδιο δεν εξειδικεύει ότι πρέπει οπωσδήποτε να προστατευθούν οι περιοχές ανάντη των λεκανών απορροής, ούτε και οι μικροί πόροι (τέλματα, μικρές και αβαθείς λίμνες, έλη κλπ.). |
| --- | --- |

4.7

Όταν ο ανάδοχος ενός έργου εξετάζει ένα σχέδιο υποδομής το οποίο τροποποιεί τη ροή μιας μάζας ύδατος, πρέπει απαραίτητα να σέβεται τους στόχους της διατήρησης και της βιοποικιλότητας. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει ότι διάφοροι υγροβιότοποι RAMSAR θυσιάστηκαν στο βωμό της άρδευσης. Η ΕΟΚΕ υπογραμμίζει ότι το σχέδιο δεν εξετάζει την αποκατάσταση παλαιότερων ζημιών και ότι οι προτάσεις δεν είναι επαρκείς, καθώς αφορούν μόνο τις διόδους διέλευσης ιχθύων και τους ιχθυανελκυστήρες. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι το σχέδιο δεν εξειδικεύει ότι πρέπει οπωσδήποτε να προστατευθούν οι περιοχές ανάντη των λεκανών απορροής, ούτε και οι μικροί πόροι (τέλματα, μικρές και αβαθείς λίμνες, έλη κλπ.).

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  ΕΕ L 327, 22.12.2000, σελ. 1–73.

1

(2)  ΕΕ C 229, 31.7.2012, σελ. 116-118

2

(3)  http://www.eea.europa.eu/fr/pressroom/newsreleases/ce-que-coute-d2019ignorer-les

3

(4)  ΕΕ 248, 25.8.2011, σελ. 43-48.

4

(5)  ΕΕ C 229, 31.7.2012, σελ. 116-118.

5

(6)  ΕΕ C 44, 15.2.2013, σελ. 147-152.

6

(7)  ΕΕ C 168, 20.7.2007, σελ. 29-33.

7

(8)  EE C 161, 6.6.2013, σελ. 77-81.

8

(9)  ΕΕ C 44, 15.2.2013, σελ. 147-152.

9

(10)  ΕΕ C 191, 29.6.2012, σελ. 84-96.

10

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ I

στη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ

Η ακόλουθη αντιγνωμοδότηση, η οποία έλαβε τουλάχιστον το ένα τέταρτο των ψήφων, απορρίφθηκε κατά τη διάρκεια της συζήτησης:

Να αντικατασταθεί το κείμενο της γνωμοδότησης με το ακόλουθο νέο κείμενο:

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Το νερό αποτελεί αγαθό ζωτικής σημασίας για την ανθρώπινη επιβίωση, την φύση και την οικονομία. Αν και ανανεώνεται συνεχώς, είναι περιορισμένο και δεν μπορεί ούτε να παραχθεί, ούτε και να αντικατασταθεί από άλλους πόρους. |
| --- | --- |

1.1

Το νερό αποτελεί αγαθό ζωτικής σημασίας για την ανθρώπινη επιβίωση, την φύση και την οικονομία. Αν και ανανεώνεται συνεχώς, είναι περιορισμένο και δεν μπορεί ούτε να παραχθεί, ούτε και να αντικατασταθεί από άλλους πόρους.

| 1.2 | Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει σημαντικά βήματα για τη μείωση της απόρριψης ρύπων στα ευρωπαϊκά ύδατα, κάτι που οδήγησε σε βελτίωση της ποιότητας του νερού. Ωστόσο, υπάρχουν πληροφορίες ότι πάνω από τις μισές επιφανειακές υδάτινες μάζες στην Ευρώπη βρίσκονται σε λιγότερο από καλή οικολογική κατάσταση και ότι θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΟΠΥ. |
| --- | --- |

1.2

Τις τελευταίες δεκαετίες έχουν γίνει σημαντικά βήματα για τη μείωση της απόρριψης ρύπων στα ευρωπαϊκά ύδατα, κάτι που οδήγησε σε βελτίωση της ποιότητας του νερού. Ωστόσο, υπάρχουν πληροφορίες ότι πάνω από τις μισές επιφανειακές υδάτινες μάζες στην Ευρώπη βρίσκονται σε λιγότερο από καλή οικολογική κατάσταση και ότι θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΟΠΥ.

| 1.3 | Το προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης (εφεξής: προσχέδιο) αναγνωρίζει ότι το υδάτινο περιβάλλον είναι διαφορετικό από χώρα σε χώρα στην ΕΕ και ως εκ τούτου – σεβόμενο τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας – δεν προτείνει μοναδική λύση σε όλα τα ζητήματα. |
| --- | --- |

1.3

Το προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδατικών πόρων της Ευρώπης (εφεξής: προσχέδιο) αναγνωρίζει ότι το υδάτινο περιβάλλον είναι διαφορετικό από χώρα σε χώρα στην ΕΕ και ως εκ τούτου – σεβόμενο τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας – δεν προτείνει μοναδική λύση σε όλα τα ζητήματα.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την έκταση και την ποιότητα των εργασιών στο προπαρασκευαστικό στάδιο του προσχεδίου για το νερό. Το έγγραφο βασίζεται σε εκτενή αξιολόγηση των εμπειριών σχετικά με τα ζητήματα που άπτονται του νερού από τα σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών (RBMP), καθώς και σε πληροφορίες από μελέτες εμπειρογνωμόνων. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την έκταση και την ποιότητα των εργασιών στο προπαρασκευαστικό στάδιο του προσχεδίου για το νερό. Το έγγραφο βασίζεται σε εκτενή αξιολόγηση των εμπειριών σχετικά με τα ζητήματα που άπτονται του νερού από τα σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών (RBMP), καθώς και σε πληροφορίες από μελέτες εμπειρογνωμόνων.

| 1.5 | Για την αντιμετώπιση της σωρείας προβλημάτων και την υποστήριξη της ανθρωπιστικής αρχής της πρόσβασης σε πόσιμο νερό και σε βασικές υπηρεσίες αποχέτευσης σε παγκόσμια κλίμακα εφαρμόστηκαν κατάλληλα οι τέσσερις θεμελιώδεις αρχές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. |
| --- | --- |

1.5

Για την αντιμετώπιση της σωρείας προβλημάτων και την υποστήριξη της ανθρωπιστικής αρχής της πρόσβασης σε πόσιμο νερό και σε βασικές υπηρεσίες αποχέτευσης σε παγκόσμια κλίμακα εφαρμόστηκαν κατάλληλα οι τέσσερις θεμελιώδεις αρχές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ιδιαίτερα το γεγονός ότι η έννοια των λεκανών απορροής ποταμών χρησιμοποιείται ως δομικό στοιχείο της πολιτικής υδάτων της ΕΕ, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών για την επίλυση βασικών προβλημάτων με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ιδιαίτερα το γεγονός ότι η έννοια των λεκανών απορροής ποταμών χρησιμοποιείται ως δομικό στοιχείο της πολιτικής υδάτων της ΕΕ, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών για την επίλυση βασικών προβλημάτων με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο.

| 1.7 | Αν και η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι το προσχέδιο και όλα τα έγγραφα τεκμηρίωσης είναι εξαιρετικής ποιότητας, είναι της άποψης ότι πρέπει να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη προσοχή στην υλοποίηση των προγραμματισμένων δράσεων. |
| --- | --- |

1.7

Αν και η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι το προσχέδιο και όλα τα έγγραφα τεκμηρίωσης είναι εξαιρετικής ποιότητας, είναι της άποψης ότι πρέπει να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη προσοχή στην υλοποίηση των προγραμματισμένων δράσεων.

| 1.8 | Κατά την υλοποίηση των υφιστάμενων κανονιστικών μέτρων (πρώτο σκέλος), θα πρέπει να δοθεί προσοχή στη μείωση των διάχυτων πηγών ρύπανσης. Θα πρέπει να παρασχεθούν τα κατάλληλα κίνητρα για την εφαρμογή, σύμφωνα με τις συγκεκριμένες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε λεκάνη απορροής ποταμού. |
| --- | --- |

1.8

Κατά την υλοποίηση των υφιστάμενων κανονιστικών μέτρων (πρώτο σκέλος), θα πρέπει να δοθεί προσοχή στη μείωση των διάχυτων πηγών ρύπανσης. Θα πρέπει να παρασχεθούν τα κατάλληλα κίνητρα για την εφαρμογή, σύμφωνα με τις συγκεκριμένες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε λεκάνη απορροής ποταμού.

| 1.9 | Η εφαρμογή της αρχής «Ο ρυπαίνων πληρώνει» απαιτεί κατάλληλες μετρήσεις και παρακολούθηση, προκειμένου να δημιουργηθεί μια σταθερή βάση για περαιτέρω ενέργειες. Ωστόσο, τέτοιες απαιτήσεις θα πρέπει να προσαρμόζονται στην κάθε περιοχή και να είναι αναλογικές προς την σοβαρότητα των προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν. |
| --- | --- |

1.9

Η εφαρμογή της αρχής «Ο ρυπαίνων πληρώνει» απαιτεί κατάλληλες μετρήσεις και παρακολούθηση, προκειμένου να δημιουργηθεί μια σταθερή βάση για περαιτέρω ενέργειες. Ωστόσο, τέτοιες απαιτήσεις θα πρέπει να προσαρμόζονται στην κάθε περιοχή και να είναι αναλογικές προς την σοβαρότητα των προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν.

| 1.10 | Το προσχέδιο απαιτεί –σωστά– την περαιτέρω ανάπτυξη των λογαριασμών υδάτων με τα κράτη μέλη και τον ΕΟΠ. Οι λογαριασμοί αυτοί θα επιτρέψουν στους διαχειριστές των λεκανών απορροής ποταμών να υπολογίσουν πόσο νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πόσο πρέπει να τεθεί κατά μέρος για τη διατήρηση των λειτουργιών του οικοσυστήματος (των οικολογικών ροών). |
| --- | --- |

1.10

Το προσχέδιο απαιτεί –σωστά– την περαιτέρω ανάπτυξη των λογαριασμών υδάτων με τα κράτη μέλη και τον ΕΟΠ. Οι λογαριασμοί αυτοί θα επιτρέψουν στους διαχειριστές των λεκανών απορροής ποταμών να υπολογίσουν πόσο νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πόσο πρέπει να τεθεί κατά μέρος για τη διατήρηση των λειτουργιών του οικοσυστήματος (των οικολογικών ροών).

| 1.11 | Η παράνομη υδροληψία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε περιοχές που πλήττονται από λειψυδρία. Η επεξεργασία των στοιχείων των προγραμμάτων COPERNICUS/GMES θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να εντοπίσουν τις περιοχές που μαστίζονται από αυτό το φαινόμενο. |
| --- | --- |

1.11

Η παράνομη υδροληψία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε περιοχές που πλήττονται από λειψυδρία. Η επεξεργασία των στοιχείων των προγραμμάτων COPERNICUS/GMES θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να εντοπίσουν τις περιοχές που μαστίζονται από αυτό το φαινόμενο.

| 1.12 | Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη να συντονιστεί το θεματολόγιο για το νερό με την ΚΓΠ στο πλαίσιο αυτής της θαυμάσιας ευκαιρίας, ήτοι του καθορισμού του προγράμματος για την επόμενη επταετία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Η ευκαιρία αυτή δεν πρέπει να χαθεί. |
| --- | --- |

1.12

Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη να συντονιστεί το θεματολόγιο για το νερό με την ΚΓΠ στο πλαίσιο αυτής της θαυμάσιας ευκαιρίας, ήτοι του καθορισμού του προγράμματος για την επόμενη επταετία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Η ευκαιρία αυτή δεν πρέπει να χαθεί.

| 1.13 | Τα μέτρα προστασίας από τις πλημμύρες (επίκαιρο θέμα στην κεντρική Ευρώπη) απαιτούν συντονισμένη χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής. Ακόμη, ορισμένα από τα μέτρα που προγραμματίστηκαν (στη συνέχεια προηγούμενων πλημμυρών) δεν έχουν ολοκληρωθεί λόγω πολλών διοικητικών εμποδίων. |
| --- | --- |

1.13

Τα μέτρα προστασίας από τις πλημμύρες (επίκαιρο θέμα στην κεντρική Ευρώπη) απαιτούν συντονισμένη χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένων των διαρθρωτικών ταμείων και του ταμείου συνοχής. Ακόμη, ορισμένα από τα μέτρα που προγραμματίστηκαν (στη συνέχεια προηγούμενων πλημμυρών) δεν έχουν ολοκληρωθεί λόγω πολλών διοικητικών εμποδίων.

| 1.14 | Η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκφράσει την εκτίμησή της για τη διοργάνωση ευρωπαϊκών συμπράξεων καινοτομίας για τα ύδατα και για την γεωργική παραγωγικότητα και βιωσιμότητα. Πρέπει να τονιστεί ότι οι εν λόγω πρωτοβουλίες πρέπει να αναπτυχθούν από τη βάση προς την κορυφή. |
| --- | --- |

1.14

Η ΕΟΚΕ έχει ήδη εκφράσει την εκτίμησή της για τη διοργάνωση ευρωπαϊκών συμπράξεων καινοτομίας για τα ύδατα και για την γεωργική παραγωγικότητα και βιωσιμότητα. Πρέπει να τονιστεί ότι οι εν λόγω πρωτοβουλίες πρέπει να αναπτυχθούν από τη βάση προς την κορυφή.

| 1.15 | Οι παρεμβάσεις πολιτικής εκτός του τομέα του γλυκού νερού μπορούν και αυτές να διαδραματίσουν ρόλο στην ενίσχυση της πρόληψης της ρύπανσης των υδάτων. Για παράδειγμα, η νομοθεσία για τη βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων, για τις βιομηχανικές εκπομπές και για τα φαρμακευτικά προϊόντα, καθώς και ο κανονισμός REACH θα πρέπει να συντονιστούν με την ΟΠΥ. |
| --- | --- |

1.15

Οι παρεμβάσεις πολιτικής εκτός του τομέα του γλυκού νερού μπορούν και αυτές να διαδραματίσουν ρόλο στην ενίσχυση της πρόληψης της ρύπανσης των υδάτων. Για παράδειγμα, η νομοθεσία για τη βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων, για τις βιομηχανικές εκπομπές και για τα φαρμακευτικά προϊόντα, καθώς και ο κανονισμός REACH θα πρέπει να συντονιστούν με την ΟΠΥ.

| 1.16 | Η προσπάθεια κάλυψης των κενών στο ισχύον πλαίσιο εστιάζει σωστά στη βελτίωση της αποδοτικότητας όσον αφορά τη χρήση του ύδατος, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η κρίσιμη πτυχή της αύξησης της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης του νερού. Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να προβλεφθούν κριτήρια για την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση του νερού, προκειμένου να επιτευχθούν τα επιθυμητά και προσδοκώμενα αποτελέσματα. |
| --- | --- |

1.16

Η προσπάθεια κάλυψης των κενών στο ισχύον πλαίσιο εστιάζει σωστά στη βελτίωση της αποδοτικότητας όσον αφορά τη χρήση του ύδατος, στην οποία συμπεριλαμβάνεται η κρίσιμη πτυχή της αύξησης της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης του νερού. Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να προβλεφθούν κριτήρια για την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση του νερού, προκειμένου να επιτευχθούν τα επιθυμητά και προσδοκώμενα αποτελέσματα.

| 1.17 | Τέλος, η ΕΟΚΕ σημειώνει τις σημαντικές πτυχές της διαχείρισης του εδάφους και των δασών που συνδέονται στενά με ζητήματα νερού. |
| --- | --- |

1.17

Τέλος, η ΕΟΚΕ σημειώνει τις σημαντικές πτυχές της διαχείρισης του εδάφους και των δασών που συνδέονται στενά με ζητήματα νερού.

| 1.18 | Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι η επίτευξη των στόχων του προσχεδίου θα συναντήσει εμπόδια. Όσοι συμμετέχουν στη διαδικασία του προσχεδίου θα πρέπει να έχουν επίγνωση αυτών των κινδύνων και, στο επίπεδο αρμοδιότητάς τους, να κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν για να ξεπεράσουν όσο περισσότερα από αυτά γίνεται. Η κοινωνία των πολιτών θα πρέπει να συμμετάσχει εκ του σύνεγγυς σε αυτή την απαιτητική διαδικασία, αποκτώντας επαρκείς πληροφορίες, ασκώντας τις εξουσίες της σε ζητήματα πολιτικής και προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά της στις προκλήσεις του ύδατος. |
| --- | --- |

1.18

Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι η επίτευξη των στόχων του προσχεδίου θα συναντήσει εμπόδια. Όσοι συμμετέχουν στη διαδικασία του προσχεδίου θα πρέπει να έχουν επίγνωση αυτών των κινδύνων και, στο επίπεδο αρμοδιότητάς τους, να κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν για να ξεπεράσουν όσο περισσότερα από αυτά γίνεται. Η κοινωνία των πολιτών θα πρέπει να συμμετάσχει εκ του σύνεγγυς σε αυτή την απαιτητική διαδικασία, αποκτώντας επαρκείς πληροφορίες, ασκώντας τις εξουσίες της σε ζητήματα πολιτικής και προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά της στις προκλήσεις του ύδατος.

2.   Βασικές πληροφορίες – τα έγγραφα της Επιτροπής

| 2.1 | Το νερό αποτελεί αγαθό ζωτικής σημασίας για την ανθρώπινη επιβίωση, την φύση και την οικονομία. Ανανεώνεται συνεχώς αλλά είναι περιορισμένο και δεν μπορεί ούτε να δημιουργηθεί, ούτε και να αντικατασταθεί από άλλους πόρους. Το γλυκό νερό αποτελεί μόλις το 2 % περίπου των υδάτινων πόρων του πλανήτη και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αυξανόμενη ζήτηση ενδέχεται να οδηγήσει έως το 2030 σε αδυναμία κάλυψης του 40 % των παγκόσμιων αναγκών. |
| --- | --- |

2.1

Το νερό αποτελεί αγαθό ζωτικής σημασίας για την ανθρώπινη επιβίωση, την φύση και την οικονομία. Ανανεώνεται συνεχώς αλλά είναι περιορισμένο και δεν μπορεί ούτε να δημιουργηθεί, ούτε και να αντικατασταθεί από άλλους πόρους. Το γλυκό νερό αποτελεί μόλις το 2 % περίπου των υδάτινων πόρων του πλανήτη και, σύμφωνα με εκτιμήσεις, η αυξανόμενη ζήτηση ενδέχεται να οδηγήσει έως το 2030 σε αδυναμία κάλυψης του 40 % των παγκόσμιων αναγκών.

| 2.2 | Η δέσμη εγγράφων απαρτίζεται από δύο σημαντικές εκθέσεις και ένα σχέδιο των απαιτούμενων βασικών δράσεων:






  — | Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ) – Σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού |
| --- | --- | --- |

2.2

Η δέσμη εγγράφων απαρτίζεται από δύο σημαντικές εκθέσεις και ένα σχέδιο των απαιτούμενων βασικών δράσεων:

—

Έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα (2000/60/ΕΚ) – Σχέδια διαχείρισης λεκάνης απορροής ποταμού

| — | Έκθεση σχετικά με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίας |
| --- | --- |

—

Έκθεση σχετικά με την επανεξέταση της ευρωπαϊκής πολιτικής για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας και της ξηρασίας

| — | Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδάτινων πόρων της Ευρώπης. |
| --- | --- |

—

Προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδάτινων πόρων της Ευρώπης.

| 2.3 | Επιπλέον, υπάρχει πληθώρα μελετών που προβάλλουν την πολυδιάστατη φύση των προβλημάτων ύδατος. Από τα κείμενα που υποβλήθηκαν προκύπτει ότι το προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδάτινων πόρων εξέτασε τα βασικά ζητήματα. |
| --- | --- |

2.3

Επιπλέον, υπάρχει πληθώρα μελετών που προβάλλουν την πολυδιάστατη φύση των προβλημάτων ύδατος. Από τα κείμενα που υποβλήθηκαν προκύπτει ότι το προσχέδιο για τη διαφύλαξη των υδάτινων πόρων εξέτασε τα βασικά ζητήματα.

| 2.4 | Για να υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια και υποστήριξη στην υλοποίηση, αναπτύχθηκαν – δυνάμει της κοινής στρατηγικής για την εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα – 26 καθοδηγητικά έγγραφα στο πλαίσιο ανοικτής και συμμετοχικής διαδικασίας στην οποία συμμετείχε μεγάλη ομάδα ενδιαφερομένων. |
| --- | --- |

2.4

Για να υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια και υποστήριξη στην υλοποίηση, αναπτύχθηκαν – δυνάμει της κοινής στρατηγικής για την εφαρμογή της οδηγίας-πλαισίου για τα ύδατα – 26 καθοδηγητικά έγγραφα στο πλαίσιο ανοικτής και συμμετοχικής διαδικασίας στην οποία συμμετείχε μεγάλη ομάδα ενδιαφερομένων.

| 2.5 | Στη δημόσια διαβούλευση εκτιμήθηκε ότι η κοινή στρατηγική για την εφαρμογή είχε πλήρως ή μερικώς εξετάσει τα σωστά ζητήματα και ότι η καθοδήγηση υπήρξε χρήσιμη για την πρακτική εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ για το νερό. Ωστόσο, σε ορισμένα ζητήματα (π.χ. ανάλυση κόστους-ωφέλειας, καθορισμός στόχων) απαιτείται μεγαλύτερη σαφήνεια, ενώ η χρησιμότητα των καθοδηγητικών εγγράφων θα ήταν μεγαλύτερη αν είχαν καταρτιστεί νωρίτερα στο χρονοδιάγραμμα της εφαρμογής. |
| --- | --- |

2.5

Στη δημόσια διαβούλευση εκτιμήθηκε ότι η κοινή στρατηγική για την εφαρμογή είχε πλήρως ή μερικώς εξετάσει τα σωστά ζητήματα και ότι η καθοδήγηση υπήρξε χρήσιμη για την πρακτική εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ για το νερό. Ωστόσο, σε ορισμένα ζητήματα (π.χ. ανάλυση κόστους-ωφέλειας, καθορισμός στόχων) απαιτείται μεγαλύτερη σαφήνεια, ενώ η χρησιμότητα των καθοδηγητικών εγγράφων θα ήταν μεγαλύτερη αν είχαν καταρτιστεί νωρίτερα στο χρονοδιάγραμμα της εφαρμογής.

| 2.6 | Η πρόοδος που επετεύχθη μέσω μιας τέτοιας ολιστικής οικοσυστημικής προσέγγισης των στόχων για το νερό ενδέχεται να μην είναι αρκετή. Στο μέλλον, ενδέχεται να είναι αναγκαίο να επανεξεταστεί ο ορισμός της καλής κατάστασης, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι είναι αρκετά φιλόδοξος για να αποτρέψει την περαιτέρω επιδείνωση. Ωστόσο, η σημασία της προστασίας των υπηρεσιών του οικοσυστήματος λαμβάνεται πλέον υπόψη σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό. |
| --- | --- |

2.6

Η πρόοδος που επετεύχθη μέσω μιας τέτοιας ολιστικής οικοσυστημικής προσέγγισης των στόχων για το νερό ενδέχεται να μην είναι αρκετή. Στο μέλλον, ενδέχεται να είναι αναγκαίο να επανεξεταστεί ο ορισμός της καλής κατάστασης, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι είναι αρκετά φιλόδοξος για να αποτρέψει την περαιτέρω επιδείνωση. Ωστόσο, η σημασία της προστασίας των υπηρεσιών του οικοσυστήματος λαμβάνεται πλέον υπόψη σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό.

| 2.7 | Η μελέτη «Έλεγχος καταλληλότητας» εντόπισε τα σημαντικότερα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν:






  — | Ποιότητα του νερού: από τις πληροφορίες που περιελάμβαναν τα πρώτα RBMP προκύπτει ότι πάνω από τις μισές επιφανειακές υδάτινες μάζες στην Ευρώπη βρίσκονται σε λιγότερο από καλή οικολογική κατάσταση. Για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΟΠΥ, θα χρειαστεί να ληφθούν μέτρα επιπλέον όσων προβλέπονται σε άλλες οδηγίες (νιτρορύπανση, αστικά λύματα, βιομηχανικές εκπομπές). |
| --- | --- | --- |

2.7

Η μελέτη «Έλεγχος καταλληλότητας» εντόπισε τα σημαντικότερα προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν:

—

Ποιότητα του νερού: από τις πληροφορίες που περιελάμβαναν τα πρώτα RBMP προκύπτει ότι πάνω από τις μισές επιφανειακές υδάτινες μάζες στην Ευρώπη βρίσκονται σε λιγότερο από καλή οικολογική κατάσταση. Για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΟΠΥ, θα χρειαστεί να ληφθούν μέτρα επιπλέον όσων προβλέπονται σε άλλες οδηγίες (νιτρορύπανση, αστικά λύματα, βιομηχανικές εκπομπές).

| — | Η λειψυδρία επεκτείνεται στην Ευρώπη. Μεγάλες περιοχές, ιδίως στη νότια Ευρώπη, πλήττονται από λειψυδρία, ενώ οι αντικρουόμενες χρήσεις αυξάνουν τη ζήτηση σε όλη την ήπειρο. Σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης, η λειψυδρία αποτελεί άμεση και μακροπρόθεσμη απειλή για τα οικοσυστήματα και την παροχή ύδατος στη γεωργία, τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά. |
| --- | --- |

—

Η λειψυδρία επεκτείνεται στην Ευρώπη. Μεγάλες περιοχές, ιδίως στη νότια Ευρώπη, πλήττονται από λειψυδρία, ενώ οι αντικρουόμενες χρήσεις αυξάνουν τη ζήτηση σε όλη την ήπειρο. Σε αρκετές περιοχές της Ευρώπης, η λειψυδρία αποτελεί άμεση και μακροπρόθεσμη απειλή για τα οικοσυστήματα και την παροχή ύδατος στη γεωργία, τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά.

| — | Η συχνότητα και η ένταση των πλημμυρών και των φαινομένων ξηρασίας και οι περιβαλλοντικές και οικονομικές ζημίες που προκαλούν φαίνεται ότι έχουν αυξηθεί κατά την τελευταία τριακονταετία. Αυτό μπορεί να αποδοθεί τόσο στην αλλαγή του κλίματος, όσο και σε άλλες ανθρωπογενείς πιέσεις (π.χ. αλλαγές στη χρήση της γης). Από το 1998, οι πλημμύρες στην Ευρώπη προκάλεσαν τον θάνατο περίπου 700 ατόμων, τη μετακίνηση περίπου μισού εκατομμυρίου ανθρώπων και οικονομικές ζημίες που συνολικά ανήλθαν σε τουλάχιστον 25 δισεκατομμύρια ευρώ. |
| --- | --- |

—

Η συχνότητα και η ένταση των πλημμυρών και των φαινομένων ξηρασίας και οι περιβαλλοντικές και οικονομικές ζημίες που προκαλούν φαίνεται ότι έχουν αυξηθεί κατά την τελευταία τριακονταετία. Αυτό μπορεί να αποδοθεί τόσο στην αλλαγή του κλίματος, όσο και σε άλλες ανθρωπογενείς πιέσεις (π.χ. αλλαγές στη χρήση της γης). Από το 1998, οι πλημμύρες στην Ευρώπη προκάλεσαν τον θάνατο περίπου 700 ατόμων, τη μετακίνηση περίπου μισού εκατομμυρίου ανθρώπων και οικονομικές ζημίες που συνολικά ανήλθαν σε τουλάχιστον 25 δισεκατομμύρια ευρώ.

| — | Άλλες σημαντικές πιέσεις στα ύδατα της ΕΕ προκύπτουν από την απόρριψη ρύπων, από υδρομορφολογικές μεταβολές και από την υδροληψία, που οφείλονται κυρίως σε δημογραφική μεγέθυνση, χρήση της γης και οικονομικές δραστηριότητες. |
| --- | --- |

—

Άλλες σημαντικές πιέσεις στα ύδατα της ΕΕ προκύπτουν από την απόρριψη ρύπων, από υδρομορφολογικές μεταβολές και από την υδροληψία, που οφείλονται κυρίως σε δημογραφική μεγέθυνση, χρήση της γης και οικονομικές δραστηριότητες.

| 2.8 | Τις τελευταίες δεκαετίες έγιναν σημαντικά βήματα για τη μείωση της απόρριψης ρύπων στα ευρωπαϊκά ύδατα, κάτι που οδήγησε σε βελτίωση της ποιότητας του νερού. Ωστόσο, υπάρχουν πληροφορίες ότι πάνω από τις μισές επιφανειακές υδάτινες μάζες στην Ευρώπη βρίσκονται σε λιγότερο από καλή οικολογική κατάσταση και ότι θα απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΟΠΥ. Αυτή η κατάσταση οφείλεται κυρίως στη ρύπανση από διάχυτες πηγές πού προκαλεί εμπλουτισμό με θρεπτικές ουσίες και υδρομορφολογικές πιέσεις οι οποίες αλλοιώνουν τους οικοτόπους. |
| --- | --- |

2.8

Τις τελευταίες δεκαετίες έγιναν σημαντικά βήματα για τη μείωση της απόρριψης ρύπων στα ευρωπαϊκά ύδατα, κάτι που οδήγησε σε βελτίωση της ποιότητας του νερού. Ωστόσο, υπάρχουν πληροφορίες ότι πάνω από τις μισές επιφανειακές υδάτινες μάζες στην Ευρώπη βρίσκονται σε λιγότερο από καλή οικολογική κατάσταση και ότι θα απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα για να επιτευχθούν οι στόχοι της ΟΠΥ. Αυτή η κατάσταση οφείλεται κυρίως στη ρύπανση από διάχυτες πηγές πού προκαλεί εμπλουτισμό με θρεπτικές ουσίες και υδρομορφολογικές πιέσεις οι οποίες αλλοιώνουν τους οικοτόπους.

| 2.9 | Το προσχέδιο αναγνωρίζει πως τα υδάτινα περιβάλλοντα διαφέρουν σημαντικά ανά την ΕΕ και, κατά συνέπεια, σεβόμενο την αρχή της επικουρικότητας, δεν προτείνει κάποια μοναδική λύση για όλες τις περιπτώσεις. Δίνει έμφαση σε θέματα ζωτικής σημασίας, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα ακόλουθα: βελτίωση της χρήσης της γης, αντιμετώπιση της ρύπανσης των υδάτων, αύξηση της αποδοτικότητας και της ανθεκτικότητας των υδάτινων μαζών και βελτίωση της διακυβέρνησης από όσους εμπλέκονται στη διαχείριση των υδατικών πόρων. |
| --- | --- |

2.9

Το προσχέδιο αναγνωρίζει πως τα υδάτινα περιβάλλοντα διαφέρουν σημαντικά ανά την ΕΕ και, κατά συνέπεια, σεβόμενο την αρχή της επικουρικότητας, δεν προτείνει κάποια μοναδική λύση για όλες τις περιπτώσεις. Δίνει έμφαση σε θέματα ζωτικής σημασίας, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τα ακόλουθα: βελτίωση της χρήσης της γης, αντιμετώπιση της ρύπανσης των υδάτων, αύξηση της αποδοτικότητας και της ανθεκτικότητας των υδάτινων μαζών και βελτίωση της διακυβέρνησης από όσους εμπλέκονται στη διαχείριση των υδατικών πόρων.

| 2.10 | Στο προσχέδιο παρουσιάζονται πολλά μέτρα/προγράμματα/δράσεις για την αντιμετώπιση των εκκρεμών προβλημάτων σε διάφορα επίπεδα· παρουσιάζονται σε τρία σκέλη:






  — | Εφαρμογή |
| --- | --- | --- |

2.10

Στο προσχέδιο παρουσιάζονται πολλά μέτρα/προγράμματα/δράσεις για την αντιμετώπιση των εκκρεμών προβλημάτων σε διάφορα επίπεδα· παρουσιάζονται σε τρία σκέλη:

—

Εφαρμογή

| — | Ενσωμάτωση των στόχων της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλους τομείς πολιτικής |
| --- | --- |

—

Ενσωμάτωση των στόχων της πολιτικής για τα ύδατα σε άλλους τομείς πολιτικής

| — | Κάλυψη των κενών στο ισχύον πλαίσιο |
| --- | --- |

—

Κάλυψη των κενών στο ισχύον πλαίσιο

Τα μέτρα έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζονται και προγραμματίζεται να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το 2016, εκτός από τις μακροπρόθεσμες ενέργειες/προγράμματα που πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι το 2021.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την έκταση και την ποιότητα των εργασιών στο προπαρασκευαστικό στάδιο του προσχεδίου. Το έγγραφο βασίζεται στην εκτενή αξιολόγηση των εμπειριών σχετικά με τα ζητήματα που άπτονται του νερού από τα σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών (RBMP), καθώς και σε πληροφορίες από μελέτες εμπειρογνωμόνων. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι τα δικαιώματα επί των υδάτων υπήρξαν πάντοτε σημαντικό τμήμα της νομικής δομής ευρωπαϊκών χωρών και, επομένως, υπάρχει μακρά εμπειρία στον τομέα αυτόν. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την έκταση και την ποιότητα των εργασιών στο προπαρασκευαστικό στάδιο του προσχεδίου. Το έγγραφο βασίζεται στην εκτενή αξιολόγηση των εμπειριών σχετικά με τα ζητήματα που άπτονται του νερού από τα σχέδια διαχείρισης λεκανών απορροής ποταμών (RBMP), καθώς και σε πληροφορίες από μελέτες εμπειρογνωμόνων. Επιπλέον, πρέπει να σημειωθεί ότι τα δικαιώματα επί των υδάτων υπήρξαν πάντοτε σημαντικό τμήμα της νομικής δομής ευρωπαϊκών χωρών και, επομένως, υπάρχει μακρά εμπειρία στον τομέα αυτόν.

| 3.2 | Για την αντιμετώπιση της σωρείας προβλημάτων και την υποστήριξη της ανθρωπιστικής αρχής της πρόσβασης σε πόσιμο νερό και σε βασικές υπηρεσίες αποχέτευσης σε παγκόσμια κλίμακα εφαρμόστηκαν κατάλληλα οι τέσσερις θεμελιώδεις αρχές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας. |
| --- | --- |

3.2

Για την αντιμετώπιση της σωρείας προβλημάτων και την υποστήριξη της ανθρωπιστικής αρχής της πρόσβασης σε πόσιμο νερό και σε βασικές υπηρεσίες αποχέτευσης σε παγκόσμια κλίμακα εφαρμόστηκαν κατάλληλα οι τέσσερις θεμελιώδεις αρχές της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.

| 3.3 | Το προσχέδιο όχι μόνο δέχεται επίσημα τη σημαντική μεταβλητότητα των φυσικών συνθηκών σε ό,τι αφορά το νερό στην ΕΕ, αλλά προτείνει πρακτικές δράσεις που εστιάζουν στα βασικά ειδικά προβλήματα συγκεκριμένων περιοχών ή λεκανών απορροής ποταμού. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ιδιαίτερα το γεγονός ότι η έννοια των λεκανών απορροής ποταμών χρησιμοποιείται ως δομικό στοιχείο της πολιτικής υδάτων της ΕΕ, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών για την επίλυση βασικών προβλημάτων με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο. |
| --- | --- |

3.3

Το προσχέδιο όχι μόνο δέχεται επίσημα τη σημαντική μεταβλητότητα των φυσικών συνθηκών σε ό,τι αφορά το νερό στην ΕΕ, αλλά προτείνει πρακτικές δράσεις που εστιάζουν στα βασικά ειδικά προβλήματα συγκεκριμένων περιοχών ή λεκανών απορροής ποταμού. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ιδιαίτερα το γεγονός ότι η έννοια των λεκανών απορροής ποταμών χρησιμοποιείται ως δομικό στοιχείο της πολιτικής υδάτων της ΕΕ, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ κρατών μελών για την επίλυση βασικών προβλημάτων με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο.

| 3.4 | Η ΕΟΚΕ σημειώνει επίσης το έγγραφο «Έλεγχος καταλληλότητας» (1), το οποίο είναι ένα από τα πρώτα του είδους του και παρέχει πολύτιμη αξιολόγηση της ίδιας της πολιτικής για το νερό, καθώς και της εν λόγω πολιτικής στο πλαίσιο του συνόλου νομοθετικών πράξεων σε σχετικούς τομείς πολιτικής. |
| --- | --- |

3.4

Η ΕΟΚΕ σημειώνει επίσης το έγγραφο «Έλεγχος καταλληλότητας» (1), το οποίο είναι ένα από τα πρώτα του είδους του και παρέχει πολύτιμη αξιολόγηση της ίδιας της πολιτικής για το νερό, καθώς και της εν λόγω πολιτικής στο πλαίσιο του συνόλου νομοθετικών πράξεων σε σχετικούς τομείς πολιτικής.

| 3.5 | Αν και η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι το προσχέδιο και όλα τα έγγραφα τεκμηρίωσης είναι εξαιρετικής ποιότητας, είναι της άποψης ότι πρέπει να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη προσοχή στην υλοποίηση των προγραμματισμένων δράσεων. Όπως πάντα, σε αυτή την περίπτωση η εφαρμογή θα είναι δύσκολη και πρέπει να αποτελέσει πρωταρχική προτεραιότητα. Όλες οι δυνατές πολιτικές προσπάθειες, κίνητρα και μέθοδοι διαχείρισης συστήματος/προγράμματος θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να εξασφαλιστεί η επιτυχία του εν λόγω σχεδίου. |
| --- | --- |

3.5

Αν και η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι το προσχέδιο και όλα τα έγγραφα τεκμηρίωσης είναι εξαιρετικής ποιότητας, είναι της άποψης ότι πρέπει να δοθεί ακόμα μεγαλύτερη προσοχή στην υλοποίηση των προγραμματισμένων δράσεων. Όπως πάντα, σε αυτή την περίπτωση η εφαρμογή θα είναι δύσκολη και πρέπει να αποτελέσει πρωταρχική προτεραιότητα. Όλες οι δυνατές πολιτικές προσπάθειες, κίνητρα και μέθοδοι διαχείρισης συστήματος/προγράμματος θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για να εξασφαλιστεί η επιτυχία του εν λόγω σχεδίου.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 4.1 | Κατά την υλοποίηση των υφιστάμενων κανονιστικών μέτρων (πρώτο σκέλος), θα πρέπει να δοθεί προσοχή στη μείωση των διάχυτων πηγών ρύπανσης, μέσω της ενίσχυσης των προγραμμάτων δράσης κατά της νιτρορρύπανσης. Οι λόγοι για την καθυστέρηση θα πρέπει να αναλυθούν ενδελεχώς και θα πρέπει να παρασχεθούν κίνητρα για τις απαιτούμενες βελτιώσεις, σύμφωνα με τις συγκεκριμένες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε λεκάνη απορροής ποταμού. |
| --- | --- |

4.1

Κατά την υλοποίηση των υφιστάμενων κανονιστικών μέτρων (πρώτο σκέλος), θα πρέπει να δοθεί προσοχή στη μείωση των διάχυτων πηγών ρύπανσης, μέσω της ενίσχυσης των προγραμμάτων δράσης κατά της νιτρορρύπανσης. Οι λόγοι για την καθυστέρηση θα πρέπει να αναλυθούν ενδελεχώς και θα πρέπει να παρασχεθούν κίνητρα για τις απαιτούμενες βελτιώσεις, σύμφωνα με τις συγκεκριμένες συνθήκες που επικρατούν σε κάθε λεκάνη απορροής ποταμού.

| 4.2 | Αν και η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ισχύει και σε αυτή την περίπτωση, μια τέτοια υποχρέωση θα πρέπει να είναι σαφώς ορισμένη και να βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις/αξιολογήσεις του κύκλου του νερού. Ο ρυπαίνων θα πρέπει να υποχρεώνεται να πληρώσει για τη πραγματική ρύπανση για την οποία αποδεδειγμένα ευθύνεται. |
| --- | --- |

4.2

Αν και η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» ισχύει και σε αυτή την περίπτωση, μια τέτοια υποχρέωση θα πρέπει να είναι σαφώς ορισμένη και να βασίζεται σε ρεαλιστικές υποθέσεις/αξιολογήσεις του κύκλου του νερού. Ο ρυπαίνων θα πρέπει να υποχρεώνεται να πληρώσει για τη πραγματική ρύπανση για την οποία αποδεδειγμένα ευθύνεται.

| 4.3 | Οι προσπάθειες για την περαιτέρω μείωση της βιομηχανικής σημειακής ρύπανσης βασίζονται στην εφαρμογή της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές. Η αρχή της αναλογικότητας πρέπει να εφαρμόζεται μαζί με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», η οποία προσδιορίζεται σαφώς στην περίπτωση των σημειακών πηγών. |
| --- | --- |

4.3

Οι προσπάθειες για την περαιτέρω μείωση της βιομηχανικής σημειακής ρύπανσης βασίζονται στην εφαρμογή της οδηγίας για τις βιομηχανικές εκπομπές. Η αρχή της αναλογικότητας πρέπει να εφαρμόζεται μαζί με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», η οποία προσδιορίζεται σαφώς στην περίπτωση των σημειακών πηγών.

| 4.4 | Η χρήση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» απαιτεί κατάλληλες μετρήσεις (όγκος) και, ενδεχομένως, παρακολούθηση (των ρύπων), προκειμένου να δημιουργηθεί σταθερή βάση για περαιτέρω ενέργειες. Τέτοιες απαιτήσεις θα πρέπει να είναι αναλογικές με την κάθε περιοχή και την σοβαρότητα των προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν. |
| --- | --- |

4.4

Η χρήση της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» απαιτεί κατάλληλες μετρήσεις (όγκος) και, ενδεχομένως, παρακολούθηση (των ρύπων), προκειμένου να δημιουργηθεί σταθερή βάση για περαιτέρω ενέργειες. Τέτοιες απαιτήσεις θα πρέπει να είναι αναλογικές με την κάθε περιοχή και την σοβαρότητα των προβλημάτων που πρέπει να επιλυθούν.

| 4.5 | Δυστυχώς, σε πολλές περιοχές της Ευρώπης δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα της ροής των υδάτων. Το προσχέδιο απαιτεί σωστά την ανάπτυξη λογαριασμών υδάτων στα κράτη μέλη, στη βάση των εργασιών που έχουν πραγματοποιηθεί στον ΕΟΠ. Οι λογαριασμοί αυτοί θα επιτρέψουν στους διαχειριστές των λεκανών απορροής ποταμών να υπολογίσουν πόσο νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πόσο πρέπει να τεθεί κατά μέρος προκειμένου να διατηρηθούν οι λειτουργίες του οικοσυστήματος (οικολογικές ροές). Η ΕΟΚΕ συνιστά αυτή η δράση να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν νωρίτερα. |
| --- | --- |

4.5

Δυστυχώς, σε πολλές περιοχές της Ευρώπης δεν υπάρχει ακόμη πλήρης εικόνα της ροής των υδάτων. Το προσχέδιο απαιτεί σωστά την ανάπτυξη λογαριασμών υδάτων στα κράτη μέλη, στη βάση των εργασιών που έχουν πραγματοποιηθεί στον ΕΟΠ. Οι λογαριασμοί αυτοί θα επιτρέψουν στους διαχειριστές των λεκανών απορροής ποταμών να υπολογίσουν πόσο νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πόσο πρέπει να τεθεί κατά μέρος προκειμένου να διατηρηθούν οι λειτουργίες του οικοσυστήματος (οικολογικές ροές). Η ΕΟΚΕ συνιστά αυτή η δράση να ολοκληρωθεί όσο το δυνατόν νωρίτερα.

| 4.6 | Σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, η υπερ-άντληση για λόγους άρδευσης καθιστά αδύνατη την επίτευξη καλής κατάστασης των υδάτων. Η παράνομη υδροληψία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε ορισμένες περιοχές που πλήττονται από λειψυδρία. Η επεξεργασία των στοιχείων των προγραμμάτων COPERNICUS/GMES θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να εντοπίσουν της περιοχές που μαστίζονται από αυτό το φαινόμενο. Τέτοια καθήκοντα θα πρέπει να δικαιολογήσουν τη σημασία του προγράμματος GMES σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. |
| --- | --- |

4.6

Σε πολλές περιοχές της Ευρώπης, η υπερ-άντληση για λόγους άρδευσης καθιστά αδύνατη την επίτευξη καλής κατάστασης των υδάτων. Η παράνομη υδροληψία αποτελεί σοβαρό πρόβλημα σε ορισμένες περιοχές που πλήττονται από λειψυδρία. Η επεξεργασία των στοιχείων των προγραμμάτων COPERNICUS/GMES θα επέτρεπε στα κράτη μέλη να εντοπίσουν της περιοχές που μαστίζονται από αυτό το φαινόμενο. Τέτοια καθήκοντα θα πρέπει να δικαιολογήσουν τη σημασία του προγράμματος GMES σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

| 4.7 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθεί κοινή μεθοδολογία για την κάλυψη του κόστους, η οποία θα επιτρέπει να παραχθούν συγκρίσιμα αποτελέσματα σε όλη την Ένωση. Έτσι θα εξασφαλιστεί ότι παρέχονται επαρκή κίνητρα σε όλους τους χρήστες νερού, προκειμένου να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τους υδάτινους πόρους. |
| --- | --- |

4.7

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι είναι σημαντικό να αναπτυχθεί κοινή μεθοδολογία για την κάλυψη του κόστους, η οποία θα επιτρέπει να παραχθούν συγκρίσιμα αποτελέσματα σε όλη την Ένωση. Έτσι θα εξασφαλιστεί ότι παρέχονται επαρκή κίνητρα σε όλους τους χρήστες νερού, προκειμένου να χρησιμοποιούν αποτελεσματικά τους υδάτινους πόρους.

| 4.8 | Η ΕΟΚΕ τονίζει διάφορα παραδείγματα πρωτοβουλιών και προσεγγίσεων σε περιοχές με έλλειψη νερού, οι οποίες παρουσιάστηκαν στη δημόσια ακρόαση επί του θέματος που πραγματοποιήθηκε στην ΕΟΚΕ. Επιπλέον, στο πλαίσιο της έννοιας «More crop per drop» («Μεγαλύτερη σοδειά ανά σταγόνα») έχουν ήδη δημοσιευθεί ορισμένες μελέτες για την ορθολογική χρήση του νερού. Τα πορίσματα αυτών των εργασιών θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να καλυφθεί το χάσμα μεταξύ αναγκών της γεωργίας και διαθέσιμων υδατικών πόρων στις περιοχές με έλλειψη νερού. Και εδώ, για την αντιμετώπιση τέτοιων ευαίσθητων ζητημάτων θα πρέπει να εφαρμοστεί η αρχή της αναλογικότητας. |
| --- | --- |

4.8

Η ΕΟΚΕ τονίζει διάφορα παραδείγματα πρωτοβουλιών και προσεγγίσεων σε περιοχές με έλλειψη νερού, οι οποίες παρουσιάστηκαν στη δημόσια ακρόαση επί του θέματος που πραγματοποιήθηκε στην ΕΟΚΕ. Επιπλέον, στο πλαίσιο της έννοιας «More crop per drop» («Μεγαλύτερη σοδειά ανά σταγόνα») έχουν ήδη δημοσιευθεί ορισμένες μελέτες για την ορθολογική χρήση του νερού. Τα πορίσματα αυτών των εργασιών θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να καλυφθεί το χάσμα μεταξύ αναγκών της γεωργίας και διαθέσιμων υδατικών πόρων στις περιοχές με έλλειψη νερού. Και εδώ, για την αντιμετώπιση τέτοιων ευαίσθητων ζητημάτων θα πρέπει να εφαρμοστεί η αρχή της αναλογικότητας.

| 4.9 | Το δεύτερο σκέλος –ενσωμάτωση των στόχων της πολιτικής για το νερό σε άλλες πολιτικές της ΕΕ– απαιτεί επίσης πολλές δράσεις, οι οποίες απαριθμούνται στο σχέδιο δράσης του προσχεδίου. |
| --- | --- |

4.9

Το δεύτερο σκέλος –ενσωμάτωση των στόχων της πολιτικής για το νερό σε άλλες πολιτικές της ΕΕ– απαιτεί επίσης πολλές δράσεις, οι οποίες απαριθμούνται στο σχέδιο δράσης του προσχεδίου.

| 4.10 | Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη να συντονιστεί το θεματολόγιο για το νερό με την ΚΓΠ στο πλαίσιο αυτής της θαυμάσιας ευκαιρίας, ήτοι του καθορισμού του προγράμματος για την επόμενη επταετία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Η ευκαιρία αυτή δεν πρέπει να χαθεί όσον αφορά τους ακόλουθους τομείς:






  — | ενσωμάτωση των βασικών μέτρων της ΟΠΥ σε ό,τι αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση, |
| --- | --- | --- |

4.10

Η ΕΟΚΕ τονίζει την ανάγκη να συντονιστεί το θεματολόγιο για το νερό με την ΚΓΠ στο πλαίσιο αυτής της θαυμάσιας ευκαιρίας, ήτοι του καθορισμού του προγράμματος για την επόμενη επταετία από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή. Η ευκαιρία αυτή δεν πρέπει να χαθεί όσον αφορά τους ακόλουθους τομείς:

—

ενσωμάτωση των βασικών μέτρων της ΟΠΥ σε ό,τι αφορά την πολλαπλή συμμόρφωση,

| — | περιβαλλοντικός προσανατολισμός του πρώτου πυλώνα, ιδίως σε περιοχές οικολογικής εστίασης, |
| --- | --- |

—

περιβαλλοντικός προσανατολισμός του πρώτου πυλώνα, ιδίως σε περιοχές οικολογικής εστίασης,

| — | σχεδιασμός προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης για την αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικών με τα ύδατα, |
| --- | --- |

—

σχεδιασμός προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης για την αντιμετώπιση ζητημάτων σχετικών με τα ύδατα,

| — | χρηματοδότηση στον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ για βελτιωμένα και αποδοτικά συστήματα άρδευσης (υπό τον όρο περιβαλλοντικής πολλαπλής συμμόρφωσης, π.χ. συστημάτων μέτρησης), |
| --- | --- |

—

χρηματοδότηση στον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ για βελτιωμένα και αποδοτικά συστήματα άρδευσης (υπό τον όρο περιβαλλοντικής πολλαπλής συμμόρφωσης, π.χ. συστημάτων μέτρησης),

| — | ενθάρρυνση λήψης μέτρων για τη φυσική συγκράτηση των υδάτων –με μέτρα όπως πεδιάδες πλημμυρών, υγρότοπους, ή ζώνες ανάσχεσης κατά μήκος υδατορρευμάτων–ήτοι, των βασικών μέτρων που απαιτούνται για την αποκατάσταση των λειτουργιών του οικοσυστήματος. Η χρηματοδότηση των τομέων που χρήζουν βοηθείας στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα έχει κρίσιμη σημασία. Θα πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί η ανάληψη δράσεων στο πλαίσιο των προγραμμάτων LIFE+, Ορίζοντας 2020 κλπ. |
| --- | --- |

—

ενθάρρυνση λήψης μέτρων για τη φυσική συγκράτηση των υδάτων –με μέτρα όπως πεδιάδες πλημμυρών, υγρότοπους, ή ζώνες ανάσχεσης κατά μήκος υδατορρευμάτων–ήτοι, των βασικών μέτρων που απαιτούνται για την αποκατάσταση των λειτουργιών του οικοσυστήματος. Η χρηματοδότηση των τομέων που χρήζουν βοηθείας στο πλαίσιο του δεύτερου πυλώνα έχει κρίσιμη σημασία. Θα πρέπει επίσης να ενθαρρυνθεί η ανάληψη δράσεων στο πλαίσιο των προγραμμάτων LIFE+, Ορίζοντας 2020 κλπ.

| 4.11 | Τα μέτρα προστασίας από τις πλημμύρες (επίκαιρο θέμα στην Κεντρική Ευρώπη) απαιτούν συντονισμένη χρηματοδότηση, ενδεχομένως και από τα διαρθρωτικά ταμεία. Ακόμη, ορισμένα από τα μέτρα που προγραμματίστηκαν (στη συνέχεια προηγούμενων πλημμυρών) δεν έχουν ολοκληρωθεί λόγω πολλών διοικητικών εμποδίων. Τέτοια επείγοντα ζητήματα απαιτούν και αυτά τη δέουσα επείγουσα διοικητική μεταχείριση. |
| --- | --- |

4.11

Τα μέτρα προστασίας από τις πλημμύρες (επίκαιρο θέμα στην Κεντρική Ευρώπη) απαιτούν συντονισμένη χρηματοδότηση, ενδεχομένως και από τα διαρθρωτικά ταμεία. Ακόμη, ορισμένα από τα μέτρα που προγραμματίστηκαν (στη συνέχεια προηγούμενων πλημμυρών) δεν έχουν ολοκληρωθεί λόγω πολλών διοικητικών εμποδίων. Τέτοια επείγοντα ζητήματα απαιτούν και αυτά τη δέουσα επείγουσα διοικητική μεταχείριση.

| 4.12 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις ευρωπαϊκές συμπράξεις καινοτομίας για τα ύδατα και για την γεωργική παραγωγικότητα και βιωσιμότητα. Θα πρέπει να τονιστεί ότι αυτές οι πρωτοβουλίες πρέπει να αναπτυχθούν στα κράτη μέλη από τη βάση προς την κορυφή, ενώ η Επιτροπή πρέπει να αρκεστεί σε ρόλο συντονισμού. Οι πιθανότητες επιτυχίας αυξάνονται από αυτή τη συμμετοχή φορέων στους αντίστοιχους τομείς δραστηριότητας. |
| --- | --- |

4.12

Η ΕΟΚΕ επικροτεί τις ευρωπαϊκές συμπράξεις καινοτομίας για τα ύδατα και για την γεωργική παραγωγικότητα και βιωσιμότητα. Θα πρέπει να τονιστεί ότι αυτές οι πρωτοβουλίες πρέπει να αναπτυχθούν στα κράτη μέλη από τη βάση προς την κορυφή, ενώ η Επιτροπή πρέπει να αρκεστεί σε ρόλο συντονισμού. Οι πιθανότητες επιτυχίας αυξάνονται από αυτή τη συμμετοχή φορέων στους αντίστοιχους τομείς δραστηριότητας.

| 4.13 | Οι παρεμβάσεις πολιτικής εκτός του τομέα του γλυκού νερού μπορούν επίσης να συμβάλουν στην ενίσχυση της πρόληψης της ρύπανσης των υδάτων. Για παράδειγμα, η νομοθεσία για τη βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων, για τις βιομηχανικές εκπομπές, για τα φαρμακευτικά προϊόντα, καθώς και ο κανονισμός REACH θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις δράσεις που έχουν σχεδιαστεί στο προσχέδιο. |
| --- | --- |

4.13

Οι παρεμβάσεις πολιτικής εκτός του τομέα του γλυκού νερού μπορούν επίσης να συμβάλουν στην ενίσχυση της πρόληψης της ρύπανσης των υδάτων. Για παράδειγμα, η νομοθεσία για τη βιώσιμη χρήση φυτοφαρμάκων, για τις βιομηχανικές εκπομπές, για τα φαρμακευτικά προϊόντα, καθώς και ο κανονισμός REACH θα πρέπει να συμμορφώνονται με τις δράσεις που έχουν σχεδιαστεί στο προσχέδιο.

| 4.14 | Το τρίτο σκέλος, με το οποίο καλύπτονται τα κενά στο ισχύον πλαίσιο, εστιάζει σωστά στη βελτίωση της αποδοτικότητας όσον αφορά τη χρήση του ύδατος, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης του νερού. Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να προβλεφθούν κριτήρια για την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση του νερού, προκειμένου να επιτευχθούν τα επιθυμητά και αναμενόμενα αποτελέσματα. Το νερό θα μπορούσε να επαναχρησιμοποιηθεί με φυσικό τρόπο, ωστόσο η μεταφορά επαναχρησιμοποιημένου νερού από έναν χρήστη ή μια εγκατάσταση σε έναν άλλο χρήστη ή μιαν άλλη εγκατάσταση προς επαναχρησιμοποίηση απαιτεί κατάλληλη εξισορρόπηση τόσο των όγκων όσο και της ποιότητας του νερού. |
| --- | --- |

4.14

Το τρίτο σκέλος, με το οποίο καλύπτονται τα κενά στο ισχύον πλαίσιο, εστιάζει σωστά στη βελτίωση της αποδοτικότητας όσον αφορά τη χρήση του ύδατος, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης του νερού. Πρώτα απ’ όλα θα πρέπει να προβλεφθούν κριτήρια για την ασφαλή επαναχρησιμοποίηση του νερού, προκειμένου να επιτευχθούν τα επιθυμητά και αναμενόμενα αποτελέσματα. Το νερό θα μπορούσε να επαναχρησιμοποιηθεί με φυσικό τρόπο, ωστόσο η μεταφορά επαναχρησιμοποιημένου νερού από έναν χρήστη ή μια εγκατάσταση σε έναν άλλο χρήστη ή μιαν άλλη εγκατάσταση προς επαναχρησιμοποίηση απαιτεί κατάλληλη εξισορρόπηση τόσο των όγκων όσο και της ποιότητας του νερού.

| 4.15 | Για παράδειγμα, το πλήρες κλείσιμο κυκλωμάτων νερού, ακόμα και με μια λειτουργία, είναι σχεδόν αδύνατο, διότι τα ανόργανα άλατα αυξάνονται συνεχώς σε αυτά τα κυκλώματα. Ως εκ τούτου, πρέπει να εξασφαλιστεί η κατάλληλη εξισορρόπηση, προκειμένου οι διαδικασίες να εκτελούνται χωρίς προβλήματα. |
| --- | --- |

4.15

Για παράδειγμα, το πλήρες κλείσιμο κυκλωμάτων νερού, ακόμα και με μια λειτουργία, είναι σχεδόν αδύνατο, διότι τα ανόργανα άλατα αυξάνονται συνεχώς σε αυτά τα κυκλώματα. Ως εκ τούτου, πρέπει να εξασφαλιστεί η κατάλληλη εξισορρόπηση, προκειμένου οι διαδικασίες να εκτελούνται χωρίς προβλήματα.

| 4.16 | Τέλος, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι σημαντικές πτυχές της διαχείρισης του εδάφους και των δασών συνδέονται στενά με ζητήματα νερού. Λόγω των συχνά συγκρουόμενων απαιτήσεων διαφόρων πολιτικών, δημιουργείται σημαντική πίεση στους δασικούς πόρους σε ό,τι αφορά τις μη παραγωγικές υπηρεσίες που παρέχουν, ως φυσικές δεξαμενές γλυκού νερού και άνθρακα, καθώς και τον ρόλο που διαδραματίζουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας κλπ. Η ανάλυση του κύκλου ζωής θα πρέπει να προβάλλει όλες τις πτυχές και να προτείνει ισόρροπα μέτρα κατάλληλα για τη διατήρηση του ρόλου των δασών στην ΕΕ. |
| --- | --- |

4.16

Τέλος, η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι σημαντικές πτυχές της διαχείρισης του εδάφους και των δασών συνδέονται στενά με ζητήματα νερού. Λόγω των συχνά συγκρουόμενων απαιτήσεων διαφόρων πολιτικών, δημιουργείται σημαντική πίεση στους δασικούς πόρους σε ό,τι αφορά τις μη παραγωγικές υπηρεσίες που παρέχουν, ως φυσικές δεξαμενές γλυκού νερού και άνθρακα, καθώς και τον ρόλο που διαδραματίζουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας κλπ. Η ανάλυση του κύκλου ζωής θα πρέπει να προβάλλει όλες τις πτυχές και να προτείνει ισόρροπα μέτρα κατάλληλα για τη διατήρηση του ρόλου των δασών στην ΕΕ.

| 4.17 | Τα ζητήματα του νερού δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ξεχωριστά από τα ζητήματα του εδάφους. Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση να δοθεί η απαραίτητη προσοχή στο έδαφος, αν και αναγνωρίζει ότι το θεματολόγιο σχετικά με το έδαφος υπόκειται στην επικουρικότητα. Τα κοινά ζητήματα θα πρέπει να εξεταστούν με περισσότερες λεπτομέρειες κατά την περαιτέρω επεξεργασία του προσχεδίου. |
| --- | --- |

4.17

Τα ζητήματα του νερού δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν ξεχωριστά από τα ζητήματα του εδάφους. Η ΕΟΚΕ απευθύνει έκκληση να δοθεί η απαραίτητη προσοχή στο έδαφος, αν και αναγνωρίζει ότι το θεματολόγιο σχετικά με το έδαφος υπόκειται στην επικουρικότητα. Τα κοινά ζητήματα θα πρέπει να εξεταστούν με περισσότερες λεπτομέρειες κατά την περαιτέρω επεξεργασία του προσχεδίου.

| 4.18 | Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι η επίτευξη των στόχων του προσχεδίου θα συναντήσει εμπόδια στους ακόλουθους τομείς:






  — | ανεπάρκειες της αγοράς (απώλεια εσόδων, κατανομή του κόστους και του οφέλους), |
| --- | --- | --- |

4.18

Η ΕΟΚΕ προειδοποιεί ότι η επίτευξη των στόχων του προσχεδίου θα συναντήσει εμπόδια στους ακόλουθους τομείς:

—

ανεπάρκειες της αγοράς (απώλεια εσόδων, κατανομή του κόστους και του οφέλους),

| — | έλλειψη χρηματοδότησης, επιβλαβείς επιδοτήσεις, |
| --- | --- |

—

έλλειψη χρηματοδότησης, επιβλαβείς επιδοτήσεις,

| — | κανονιστικά εμπόδια, |
| --- | --- |

—

κανονιστικά εμπόδια,

| — | έλλειψη συντονισμού, |
| --- | --- |

—

έλλειψη συντονισμού,

| — | έλλειψη πολιτικής βούλησης, |
| --- | --- |

—

έλλειψη πολιτικής βούλησης,

| — | ενσωμάτωση των στόχων της πολιτικής για το νερό σε άλλες τομεακές πολιτικές (η οποία προς το παρόν παραμένει ευσεβής πόθος). |
| --- | --- |

—

ενσωμάτωση των στόχων της πολιτικής για το νερό σε άλλες τομεακές πολιτικές (η οποία προς το παρόν παραμένει ευσεβής πόθος).

Όσοι συμμετέχουν στη διαδικασία του προσχεδίου θα πρέπει να έχουν επίγνωση των κινδύνων και, στο επίπεδο αρμοδιότητάς τους, να κάνουν ό,τι καλύτερο μπορούν για να ξεπεράσουν όσο περισσότερα από τα εμπόδια γίνεται. Η κοινωνία των πολιτών θα πρέπει να συμμετάσχει εκ του σύνεγγυς σε αυτή την απαιτητική διαδικασία, αποκτώντας επαρκείς πληροφορίες, ασκώντας τις εξουσίες της σε ζητήματα πολιτικής και προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά της στις προκλήσεις του ύδατος.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Υπέρ | 112 |
| --- | --- |
| Κατά | 129 |
| Αποχές | 12 |

Υπέρ

112

Κατά

129

Αποχές

12

---

(1)  SWD(2012) 393 τελικό.

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/102 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/102

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για μέτρα μείωσης του κόστους εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών»

COM(2013) 147 final — 2013/0080 (COD)

2013/C 327/17

Εισηγητής: ο κ. McDONOGH

Στις 12 και στις 16 Απριλίου 2013 αντιστοίχως, και σύμφωνα με το άρθρο 26 και 114 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισαν να ζητήσουν τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής σχετικά με την

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για μέτρα μείωσης του κόστους εγκατάστασης υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών

COM(2013) 147 final — 80/2013 (COD).

Το ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών» στο οποίο ανατέθηκε η προετοιμασία των σχετικών εργασιών, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 20 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 180 ψήφους υπέρ, 1 ψήφο κατά και 3 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η καθολική πρόσβαση σε υψίρρυθμα δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών είναι θεμελιώδους σημασίας για την προώθηση της ανάπτυξης στην Ευρώπη, για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, καθώς και για την ενίσχυση της συνοχής. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά τους ευρυζωνικούς στόχους του Ψηφιακού θεματολογίου (1), αλλά θεωρεί ότι η επίτευξή τους θα είναι δύσκολη εάν δεν καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες εκ μέρους των κρατών μελών και της Επιτροπής για τη βελτίωση των συνθηκών που επικρατούν όσον αφορά τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση ευρυζωνικών συνδέσεων σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η καθολική πρόσβαση σε υψίρρυθμα δίκτυα ηλεκτρονικών επικοινωνιών είναι θεμελιώδους σημασίας για την προώθηση της ανάπτυξης στην Ευρώπη, για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, καθώς και για την ενίσχυση της συνοχής. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά τους ευρυζωνικούς στόχους του Ψηφιακού θεματολογίου (1), αλλά θεωρεί ότι η επίτευξή τους θα είναι δύσκολη εάν δεν καταβληθούν ιδιαίτερες προσπάθειες εκ μέρους των κρατών μελών και της Επιτροπής για τη βελτίωση των συνθηκών που επικρατούν όσον αφορά τόσο την προσφορά όσο και τη ζήτηση ευρυζωνικών συνδέσεων σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει βαθειά απογοήτευση όσον αφορά την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να μειώσει το τμήμα του προϋπολογισμού 2014-20 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) για την ψηφιακή υποδομή από 9,2 δισ. ευρώ σε 1 μόνο δισ. ευρώ. Η εν λόγω περικοπή θα μειώσει την υποστήριξη ΠΔΠ για την εγκατάσταση ευρυζωνικών συνδέσεων, και θα είναι περισσότερο επιζήμια για τις φτωχότερες και λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ εκφράζει βαθειά απογοήτευση όσον αφορά την πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να μειώσει το τμήμα του προϋπολογισμού 2014-20 του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) για την ψηφιακή υποδομή από 9,2 δισ. ευρώ σε 1 μόνο δισ. ευρώ. Η εν λόγω περικοπή θα μειώσει την υποστήριξη ΠΔΠ για την εγκατάσταση ευρυζωνικών συνδέσεων, και θα είναι περισσότερο επιζήμια για τις φτωχότερες και λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες της ΕΕ.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής. Τα προτεινόμενα μέτρα κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικά για τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος και για τη διευκόλυνση της επέκτασης των ευρυζωνικών συνδέσεων στις αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση κανονισμού της Επιτροπής. Τα προτεινόμενα μέτρα κρίνονται ιδιαίτερα σημαντικά για τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος και για τη διευκόλυνση της επέκτασης των ευρυζωνικών συνδέσεων στις αγροτικές περιοχές.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί επιθυμητό να προτείνει η Επιτροπή ενδεδειγμένους τρόπους προκειμένου να αναγνωριστεί η πρόσβαση σε υψίρρυθμη «πανταχού παρούσα» ευρυζωνική σύνδεση ως καθολικό δικαίωμα για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως τοποθεσίας. Η Επιτροπή έθεσε το ζήτημα της επανένταξης της ευρυζωνικότητας στην Υποχρέωση Παροχής Καθολικής Υπηρεσίας το 2010 (2). Η διευθέτηση του ζητήματος αυτού αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη για την προαγωγή της ευημερίας των πολιτών, της απασχόλησης και της ψηφιακής ένταξης. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ θεωρεί επιθυμητό να προτείνει η Επιτροπή ενδεδειγμένους τρόπους προκειμένου να αναγνωριστεί η πρόσβαση σε υψίρρυθμη «πανταχού παρούσα» ευρυζωνική σύνδεση ως καθολικό δικαίωμα για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως τοποθεσίας. Η Επιτροπή έθεσε το ζήτημα της επανένταξης της ευρυζωνικότητας στην Υποχρέωση Παροχής Καθολικής Υπηρεσίας το 2010 (2). Η διευθέτηση του ζητήματος αυτού αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη για την προαγωγή της ευημερίας των πολιτών, της απασχόλησης και της ψηφιακής ένταξης.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να ολοκληρώσουν πάραυτα τα εθνικά σχέδια ευρυζωνικής πρόσβασής τους. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να ολοκληρώσουν πάραυτα τα εθνικά σχέδια ευρυζωνικής πρόσβασής τους.

| 1.6 | Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν τι είδους χρηματοοικονομικά κίνητρα και ποιάς μορφής στήριξη θα μπορούσαν να παρασχεθούν στον ιδιωτικό τομέα σχετικά με την ενθάρρυνση των επενδύσεων για την εγκατάσταση υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων σε περιοχές με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα. |
| --- | --- |

1.6

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να εξετάσουν τι είδους χρηματοοικονομικά κίνητρα και ποιάς μορφής στήριξη θα μπορούσαν να παρασχεθούν στον ιδιωτικό τομέα σχετικά με την ενθάρρυνση των επενδύσεων για την εγκατάσταση υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων σε περιοχές με χαμηλή πληθυσμιακή πυκνότητα.

| 1.7 | Για την επίτευξη των στόχων του Ψηφιακού θεματολογίου με ορίζοντα το 2020 η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι, εκτός από εκτεταμένες επενδύσεις εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα ενόψει της εγκατάστασης υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων, θα καταστεί επίσης αναγκαία η χορήγηση δημόσιας χρηματοδότησης ύψους έως 60 δις ευρώ. Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τους εν λόγω ζωτικούς χρηματοδοτικούς πόρους στον προϋπολογισμό τους. |
| --- | --- |

1.7

Για την επίτευξη των στόχων του Ψηφιακού θεματολογίου με ορίζοντα το 2020 η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι, εκτός από εκτεταμένες επενδύσεις εκ μέρους του ιδιωτικού τομέα ενόψει της εγκατάστασης υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων, θα καταστεί επίσης αναγκαία η χορήγηση δημόσιας χρηματοδότησης ύψους έως 60 δις ευρώ. Η ΕΟΚΕ προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συμπεριλάβουν τους εν λόγω ζωτικούς χρηματοδοτικούς πόρους στον προϋπολογισμό τους.

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να μεριμνήσει η Επιτροπή για τη διευθέτηση του προβλήματος που ανακύπτει εξαιτίας του γεγονότος ότι οι πάροχοι ευρυζωνικών υπηρεσιών δεν εξασφαλίζουν στους πελάτες τους τις ταχύτητες σύνδεσης στο Διαδίκτυο που τους είχαν υποσχεθεί κατά τη σύναψη των συμβάσεών τους. Αυτή η τακτική συμβατικής αθέτησης και παραπλανητικής διαφήμισης, η οποία υποσκάπτει την εμπιστοσύνη στην ψηφιακή αγορά και πλήττει τη ζήτηση, χρήζει αντιμετώπισης με τη λήψη αυστηρών μέτρων. |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ κρίνει σκόπιμο να μεριμνήσει η Επιτροπή για τη διευθέτηση του προβλήματος που ανακύπτει εξαιτίας του γεγονότος ότι οι πάροχοι ευρυζωνικών υπηρεσιών δεν εξασφαλίζουν στους πελάτες τους τις ταχύτητες σύνδεσης στο Διαδίκτυο που τους είχαν υποσχεθεί κατά τη σύναψη των συμβάσεών τους. Αυτή η τακτική συμβατικής αθέτησης και παραπλανητικής διαφήμισης, η οποία υποσκάπτει την εμπιστοσύνη στην ψηφιακή αγορά και πλήττει τη ζήτηση, χρήζει αντιμετώπισης με τη λήψη αυστηρών μέτρων.

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει τον προτεινόμενο κανονισμό για την ανάπτυξη μιας χονδρικής αγοράς ευρυζωνικής υποδομής. |
| --- | --- |

1.9

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει τον προτεινόμενο κανονισμό για την ανάπτυξη μιας χονδρικής αγοράς ευρυζωνικής υποδομής.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ παρακινεί την Επιτροπή, τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές (ΕΡΑ) και τα κράτη μέλη να επιδιώξουν ενεργά την υλοποίηση μιας ανταγωνιστικής αγοράς ευρυζωνικής υποδομής σε όλες τις περιοχές της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ παρακινεί την Επιτροπή, τις εθνικές ρυθμιστικές αρχές (ΕΡΑ) και τα κράτη μέλη να επιδιώξουν ενεργά την υλοποίηση μιας ανταγωνιστικής αγοράς ευρυζωνικής υποδομής σε όλες τις περιοχές της ΕΕ.

| 1.11 | Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο προτεινόμενος κανονισμός θα προσφέρει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες στις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας και στις εταιρείες μεταφορών προκειμένου να συμμετάσχουν στην αγορά ευρυζωνικής υποδομής. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν ιδιαίτερες προσπάθειες με σκοπό να ενθαρρύνουν τις προαναφερθείσες επιχειρήσεις να επωφεληθούν από την εν λόγω παρεχόμενη ευκαιρία. |
| --- | --- |

1.11

Η ΕΟΚΕ επισημαίνει ότι ο προτεινόμενος κανονισμός θα προσφέρει νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες στις επιχειρήσεις κοινής ωφελείας και στις εταιρείες μεταφορών προκειμένου να συμμετάσχουν στην αγορά ευρυζωνικής υποδομής. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν ιδιαίτερες προσπάθειες με σκοπό να ενθαρρύνουν τις προαναφερθείσες επιχειρήσεις να επωφεληθούν από την εν λόγω παρεχόμενη ευκαιρία.

| 1.12 | Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής σε προηγούμενες πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της όσον αφορά την εγκατάσταση υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων και τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος: "Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη" (3), "Πρώτο πρόγραμμα πολιτικής για το ραδιοφάσμα" (4) και "Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη – Ψηφιακή καθοδήγηση της ευρωπαϊκής μεγέθυνσης" (CES959-2013, δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί). |
| --- | --- |

1.12

Η ΕΟΚΕ εφιστά την προσοχή της Επιτροπής σε προηγούμενες πρόσφατες γνωμοδοτήσεις της όσον αφορά την εγκατάσταση υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων και τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος: "Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη" (3), "Πρώτο πρόγραμμα πολιτικής για το ραδιοφάσμα" (4) και "Ψηφιακό θεματολόγιο για την Ευρώπη – Ψηφιακή καθοδήγηση της ευρωπαϊκής μεγέθυνσης" (CES959-2013, δεν έχει ακόμα δημοσιευθεί).

2.   Κύρια σημεία της πρότασης της Επιτροπής

2.1   Στόχος

| 2.1.1 | Στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Πράξη ΙΙ για την Ενιαία Αγορά - μαζί για νέα ανάπτυξη» η μείωση του κόστους των ευρυζωνικών συνδέσεων προβάλλεται ως μία από τις 12 βασικές δράσεις οι οποίες θα συμβάλλουν στην τόνωση της ανάπτυξης. |
| --- | --- |

2.1.1

Στην ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Πράξη ΙΙ για την Ενιαία Αγορά - μαζί για νέα ανάπτυξη» η μείωση του κόστους των ευρυζωνικών συνδέσεων προβάλλεται ως μία από τις 12 βασικές δράσεις οι οποίες θα συμβάλλουν στην τόνωση της ανάπτυξης.

| 2.1.2 | Η εγκατάσταση υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων έχει επιβραδυνθεί, ιδιαίτερα εκτός αστικών περιοχών, λόγω της ύπαρξης ενός συνονθυλεύματος κανόνων και διοικητικών πρακτικών σε εθνικό και ενδοεθνικό επίπεδο. |
| --- | --- |

2.1.2

Η εγκατάσταση υψίρρυθμων ευρυζωνικών συνδέσεων έχει επιβραδυνθεί, ιδιαίτερα εκτός αστικών περιοχών, λόγω της ύπαρξης ενός συνονθυλεύματος κανόνων και διοικητικών πρακτικών σε εθνικό και ενδοεθνικό επίπεδο.

2.2   Στόχοι

| 2.2.1 | Ο παρών κανονισμός αποσκοπεί στα εξής:






  — | μείωση του κόστους και των επενδυτικών κινδύνων μέσω του εξορθολογισμού των διαδικασιών αποτελεσματικού προγραμματισμού και επενδύσεων για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών· |
| --- | --- | --- |

2.2.1

Ο παρών κανονισμός αποσκοπεί στα εξής:

—

μείωση του κόστους και των επενδυτικών κινδύνων μέσω του εξορθολογισμού των διαδικασιών αποτελεσματικού προγραμματισμού και επενδύσεων για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών·

| — | άρση των εμποδίων στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, τα οποία οφείλονται στο συνονθύλευμα κανόνων σε εθνικό και ενδοεθνικό επίπεδο που απαιτούνται για την παροχή ευρυζωνικής υποδομής· |
| --- | --- |

—

άρση των εμποδίων στη λειτουργία της ενιαίας αγοράς, τα οποία οφείλονται στο συνονθύλευμα κανόνων σε εθνικό και ενδοεθνικό επίπεδο που απαιτούνται για την παροχή ευρυζωνικής υποδομής·

| — | επέκταση της «πανταχού παρούσας» ευρυζωνικής κάλυψης· |
| --- | --- |

—

επέκταση της «πανταχού παρούσας» ευρυζωνικής κάλυψης·

| — | διασφάλιση ίσης μεταχείρισης και αμεροληψίας έναντι επιχειρήσεων και επενδυτών που παρέχουν ευρυζωνικές υπηρεσίες. |
| --- | --- |

—

διασφάλιση ίσης μεταχείρισης και αμεροληψίας έναντι επιχειρήσεων και επενδυτών που παρέχουν ευρυζωνικές υπηρεσίες.

2.3   Ο προτεινόμενος κανονισμός

| 2.3.1 | Για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων από πλευράς κόστους και απόδοσης, ο προτεινόμενος κανονισμός ορίζει μια σειρά από άμεσα εφαρμοστέα δικαιώματα και υποχρεώσεις για τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων και τους παρόχους υποδομής κατά τη διάρκεια των διαφόρων σταδίων εγκατάστασης της υποδομής. |
| --- | --- |

2.3.1

Για την επίτευξη των επιδιωκόμενων στόχων από πλευράς κόστους και απόδοσης, ο προτεινόμενος κανονισμός ορίζει μια σειρά από άμεσα εφαρμοστέα δικαιώματα και υποχρεώσεις για τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων και τους παρόχους υποδομής κατά τη διάρκεια των διαφόρων σταδίων εγκατάστασης της υποδομής.

| 2.3.2 | Προς το σκοπό αυτό, ο κανονισμός προτείνει τους ακόλουθους νομικούς κανόνες:






  — | Πρόσβαση σε υφιστάμενη υλική υποδομή: κάθε φορέας εκμετάλλευσης δικτύου (ιδιοκτήτης τηλεπικοινωνιακής ή μη τηλεπικοινωνιακής υποδομής – στον κανονισμό ως «φορέας εκμετάλλευσης δικτύου» νοείται ένας πάροχος δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθώς και μια επιχείρηση που παρέχει υλική υποδομή που προορίζεται για την παροχή: υπηρεσίας παραγωγής, μεταφοράς ή διανομής φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων του δημόσιου φωτισμού, θέρμανσης, ύδρευσης, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης ή επεξεργασίας ακαθάρτων και λυμάτων· υπηρεσιών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των σιδηροδρόμων, οδών, λιμένων και αερολιμένων) έχει το δικαίωμα να προσφέρει πρόσβαση –και την υποχρέωση να ανταποκρίνεται– σε όλες τις εύλογες αιτήσεις πρόσβασης της υλικής υποδομής του, με σκοπό την εγκατάσταση υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, τόσο σταθερών όσο και ασύρματων. |
| --- | --- | --- |

2.3.2

Προς το σκοπό αυτό, ο κανονισμός προτείνει τους ακόλουθους νομικούς κανόνες:

—

Πρόσβαση σε υφιστάμενη υλική υποδομή: κάθε φορέας εκμετάλλευσης δικτύου (ιδιοκτήτης τηλεπικοινωνιακής ή μη τηλεπικοινωνιακής υποδομής – στον κανονισμό ως «φορέας εκμετάλλευσης δικτύου» νοείται ένας πάροχος δικτύου ηλεκτρονικών επικοινωνιών, καθώς και μια επιχείρηση που παρέχει υλική υποδομή που προορίζεται για την παροχή: υπηρεσίας παραγωγής, μεταφοράς ή διανομής φυσικού αερίου, ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων του δημόσιου φωτισμού, θέρμανσης, ύδρευσης, συμπεριλαμβανομένης της διάθεσης ή επεξεργασίας ακαθάρτων και λυμάτων· υπηρεσιών μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των σιδηροδρόμων, οδών, λιμένων και αερολιμένων) έχει το δικαίωμα να προσφέρει πρόσβαση –και την υποχρέωση να ανταποκρίνεται– σε όλες τις εύλογες αιτήσεις πρόσβασης της υλικής υποδομής του, με σκοπό την εγκατάσταση υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών, τόσο σταθερών όσο και ασύρματων.

| — | Παροχή πληροφοριών σχετικά με υφιστάμενη υποδομή: Οι πάροχοι ευρυζωνικών υπηρεσιών θα έχουν δικαίωμα πρόσβασης, μέσω ενιαίου σημείου πληροφόρησης, σε ένα σύνολο ελάχιστων πληροφοριών σχετικά με την υφιστάμενη υλική υποδομή, καθώς και δικαίωμα διενέργειας επιτόπιων ερευνών όσον αφορά την υφιστάμενη υποδομή. |
| --- | --- |

—

Παροχή πληροφοριών σχετικά με υφιστάμενη υποδομή: Οι πάροχοι ευρυζωνικών υπηρεσιών θα έχουν δικαίωμα πρόσβασης, μέσω ενιαίου σημείου πληροφόρησης, σε ένα σύνολο ελάχιστων πληροφοριών σχετικά με την υφιστάμενη υλική υποδομή, καθώς και δικαίωμα διενέργειας επιτόπιων ερευνών όσον αφορά την υφιστάμενη υποδομή.

| — | Συντονισμός τεχνικών έργων: Κάθε φορέας εκμετάλλευσης δικτύου έχει το δικαίωμα να διαπραγματεύεται τη σύναψη συμφωνιών για το συντονισμό τεχνικών έργων με οντότητες αδειοδοτημένες για την εγκατάσταση στοιχείων υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Προκειμένου να συμβάλλει στον καλύτερο συντονισμό των έργων, κάθε φορέας εκμετάλλευσης δικτύου οφείλει να διαθέτει, κατόπιν ειδικής αίτησης, ορισμένες ελάχιστες πληροφορίες όσον αφορά εν εξελίξει ή προγραμματισμένα τεχνικά έργα που σχετίζονται με την υλική υποδομή του. |
| --- | --- |

—

Συντονισμός τεχνικών έργων: Κάθε φορέας εκμετάλλευσης δικτύου έχει το δικαίωμα να διαπραγματεύεται τη σύναψη συμφωνιών για το συντονισμό τεχνικών έργων με οντότητες αδειοδοτημένες για την εγκατάσταση στοιχείων υψίρρυθμων δικτύων ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Προκειμένου να συμβάλλει στον καλύτερο συντονισμό των έργων, κάθε φορέας εκμετάλλευσης δικτύου οφείλει να διαθέτει, κατόπιν ειδικής αίτησης, ορισμένες ελάχιστες πληροφορίες όσον αφορά εν εξελίξει ή προγραμματισμένα τεχνικά έργα που σχετίζονται με την υλική υποδομή του.

| — | Χορήγηση άδειας: Κάθε φορέας εκμετάλλευσης ευρυζωνικού δικτύου διαθέτει δικαίωμα πρόσβασης, με ηλεκτρονικά μέσα και μέσω ενιαίου σημείου πληροφόρησης, σε κάθε πληροφορία σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις εφαρμοστέες διαδικασίες για τη χορήγηση άδειας εκτέλεσης τεχνικών έργων, καθώς και δικαίωμα υποβολής αιτήσεων για χορήγηση άδειας, με ηλεκτρονικά μέσα και μέσω του ίδιου ενιαίου σημείου πληροφόρησης. Οι αρμόδιες αρχές χορηγούν ή απορρίπτουν τις άδειες εντός έξι μηνών από την παραλαβή της σχετικής αίτησης. |
| --- | --- |

—

Χορήγηση άδειας: Κάθε φορέας εκμετάλλευσης ευρυζωνικού δικτύου διαθέτει δικαίωμα πρόσβασης, με ηλεκτρονικά μέσα και μέσω ενιαίου σημείου πληροφόρησης, σε κάθε πληροφορία σχετικά με τις προϋποθέσεις και τις εφαρμοστέες διαδικασίες για τη χορήγηση άδειας εκτέλεσης τεχνικών έργων, καθώς και δικαίωμα υποβολής αιτήσεων για χορήγηση άδειας, με ηλεκτρονικά μέσα και μέσω του ίδιου ενιαίου σημείου πληροφόρησης. Οι αρμόδιες αρχές χορηγούν ή απορρίπτουν τις άδειες εντός έξι μηνών από την παραλαβή της σχετικής αίτησης.

| — | Εξοπλισμός εντός κτιρίου: Όλα τα νεόδμητα κτίρια, καθώς και τα κτίρια που υφίστανται εκτεταμένη ανακαίνιση, πρέπει να είναι εξοπλισμένα με υλική υποδομή εντός κτιρίου, προσαρμοσμένη για υψηλές ταχύτητες, έως τα σημεία τερματισμού του δικτύου. |
| --- | --- |

—

Εξοπλισμός εντός κτιρίου: Όλα τα νεόδμητα κτίρια, καθώς και τα κτίρια που υφίστανται εκτεταμένη ανακαίνιση, πρέπει να είναι εξοπλισμένα με υλική υποδομή εντός κτιρίου, προσαρμοσμένη για υψηλές ταχύτητες, έως τα σημεία τερματισμού του δικτύου.

| 2.3.3 | Για τη διευθέτηση τυχόν διαφορών μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων και των παρόχων ευρυζωνικών υπηρεσιών θα πρέπει να μεσολαβεί, εν ανάγκη, το εκάστοτε αρμόδιο εθνικό όργανο επίλυσης διαφορών: είτε η εθνική ρυθμιστική αρχή (ΕΡΑ) είτε κάποια άλλη αρμόδια αρχή. |
| --- | --- |

2.3.3

Για τη διευθέτηση τυχόν διαφορών μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης δικτύων και των παρόχων ευρυζωνικών υπηρεσιών θα πρέπει να μεσολαβεί, εν ανάγκη, το εκάστοτε αρμόδιο εθνικό όργανο επίλυσης διαφορών: είτε η εθνική ρυθμιστική αρχή (ΕΡΑ) είτε κάποια άλλη αρμόδια αρχή.

| 2.3.4 | Ο κανονισμός θα καταστεί άμεσα εφαρμοστέος σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, μετά την έγκρισή του από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. |
| --- | --- |

2.3.4

Ο κανονισμός θα καταστεί άμεσα εφαρμοστέος σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ, μετά την έγκρισή του από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

3.   Γενικές παρατηρήσεις

3.1   Η ευρυζωνικότητα είναι ζωτικής σημασίας

| 3.1.1 | Η ευρυζωνικότητα είναι η βασική υποδομή που διευκολύνει τόσο την υλοποίηση του Ψηφιακού θεματολογίου όσο και την ολοκλήρωση της ενιαίας ψηφιακής αγοράς. Η οικονομική σημασία των ευρυζωνικών υπηρεσιών είναι αδύνατο να υπερεκτιμηθεί. Η διαθεσιμότητα ευρυζωνικής σύνδεσης έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην οικονομική ανάπτυξη: η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι κάθε επέκταση των ευρυζωνικών συνδέσεων κατά 10 % επιφέρει αύξηση του ΑΕΠ ανερχόμενη έως και σε 1,5 %. Η δυνατότητα υψίρρυθμης «πανταχού παρούσας» συνδεσιμότητας είναι απολύτως αναγκαία για την εγκατάσταση νέων ρηξικέλευθων τεχνολογιών και υπηρεσιών, όπως το υπολογιστικό νέφος και τα ευφυή δίκτυα. |
| --- | --- |

3.1.1

Η ευρυζωνικότητα είναι η βασική υποδομή που διευκολύνει τόσο την υλοποίηση του Ψηφιακού θεματολογίου όσο και την ολοκλήρωση της ενιαίας ψηφιακής αγοράς. Η οικονομική σημασία των ευρυζωνικών υπηρεσιών είναι αδύνατο να υπερεκτιμηθεί. Η διαθεσιμότητα ευρυζωνικής σύνδεσης έχει πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα στην οικονομική ανάπτυξη: η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι κάθε επέκταση των ευρυζωνικών συνδέσεων κατά 10 % επιφέρει αύξηση του ΑΕΠ ανερχόμενη έως και σε 1,5 %. Η δυνατότητα υψίρρυθμης «πανταχού παρούσας» συνδεσιμότητας είναι απολύτως αναγκαία για την εγκατάσταση νέων ρηξικέλευθων τεχνολογιών και υπηρεσιών, όπως το υπολογιστικό νέφος και τα ευφυή δίκτυα.

| 3.1.2 | Η σημασία της ευρυζωνικότητας για την ανάπτυξη και την απασχόληση αναγνωρίζεται στο Ψηφιακό θεματολόγιο στο οποίο προβλέπεται η εξασφάλιση βασικής ευρυζωνικής πρόσβασης για όλους τους ευρωπαίους πολίτες έως το 2013 ενώ, έως το 2020 προβλέπεται: i) πρόσβαση σε ταχύτητες τηλεφόρτωσης άνω των 30 Mbps για όλους τους ευρωπαίους πολίτες, και (ii) εγκατάσταση διαδικτυακής σύνδεσης ταχύτητας άνω των 100 Mbps, τουλάχιστον για το 50 % των ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Οι επιδιώξεις αυτές θα επιτευχθούν μόνο εφόσον μειωθεί το κόστος εγκατάστασης της υποδομής σε όλη την ΕΕ, καθώς και υπό την προϋπόθεση να ληφθούν έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν για την παροχή ευρυζωνικών συνδέσεων σε αγροτικές και μειονεκτούσες περιοχές της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.1.2

Η σημασία της ευρυζωνικότητας για την ανάπτυξη και την απασχόληση αναγνωρίζεται στο Ψηφιακό θεματολόγιο στο οποίο προβλέπεται η εξασφάλιση βασικής ευρυζωνικής πρόσβασης για όλους τους ευρωπαίους πολίτες έως το 2013 ενώ, έως το 2020 προβλέπεται: i) πρόσβαση σε ταχύτητες τηλεφόρτωσης άνω των 30 Mbps για όλους τους ευρωπαίους πολίτες, και (ii) εγκατάσταση διαδικτυακής σύνδεσης ταχύτητας άνω των 100 Mbps, τουλάχιστον για το 50 % των ευρωπαϊκών νοικοκυριών. Οι επιδιώξεις αυτές θα επιτευχθούν μόνο εφόσον μειωθεί το κόστος εγκατάστασης της υποδομής σε όλη την ΕΕ, καθώς και υπό την προϋπόθεση να ληφθούν έκτακτα μέτρα που ελήφθησαν για την παροχή ευρυζωνικών συνδέσεων σε αγροτικές και μειονεκτούσες περιοχές της ΕΕ.

3.2   Χαμηλό κόστος και παγκόσμια περιωπή

| 3.2.1 | Η χαμηλού κόστους και παγκόσμιας περιωπής ευρυζωνική υποδομή αποτελεί θεμελιώδη συνιστώσα μιας ακμάζουσας οικονομίας του 21ου αιώνα· οι βασισμένες στη γνώση επιχειρήσεις θα αναπτυχθούν όπου υπάρχουν οι δεξιότητες και η υποδομή που απαιτούνται για τη στήριξή τους· και η παροχή ενός αυξανόμενου αριθμού προηγμένων υπηρεσιών στον τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών υπηρεσιών θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα ταχείας και υπερταχείας ευρυζωνικής σύνδεσης. |
| --- | --- |

3.2.1

Η χαμηλού κόστους και παγκόσμιας περιωπής ευρυζωνική υποδομή αποτελεί θεμελιώδη συνιστώσα μιας ακμάζουσας οικονομίας του 21ου αιώνα· οι βασισμένες στη γνώση επιχειρήσεις θα αναπτυχθούν όπου υπάρχουν οι δεξιότητες και η υποδομή που απαιτούνται για τη στήριξή τους· και η παροχή ενός αυξανόμενου αριθμού προηγμένων υπηρεσιών στον τομέα της υγείας, της εκπαίδευσης και των κοινωνικών υπηρεσιών θα εξαρτηθεί από τη διαθεσιμότητα ταχείας και υπερταχείας ευρυζωνικής σύνδεσης.

| 3.2.2 | Η ποιότητα των δικτύων, το κόστος παροχής τους και οι ανταγωνιστικές τιμές τελικού χρήστη είναι σημαντικά κριτήρια διαχείρισης στα προγράμματα επέκτασης. Δεδομένου ότι, έως και το 80 % του κόστους υποδομής των δικτύων σχετίζεται με έργα πολιτικού μηχανικού, θεωρείται ζωτικής σημασίας να καταβάλουν οι εθνικές και οι τοπικές αρχές προσπάθειες για τη σημαντική μείωση του κόστους μέσω εποικοδομητικού συντονισμού των έργων υποδομής. |
| --- | --- |

3.2.2

Η ποιότητα των δικτύων, το κόστος παροχής τους και οι ανταγωνιστικές τιμές τελικού χρήστη είναι σημαντικά κριτήρια διαχείρισης στα προγράμματα επέκτασης. Δεδομένου ότι, έως και το 80 % του κόστους υποδομής των δικτύων σχετίζεται με έργα πολιτικού μηχανικού, θεωρείται ζωτικής σημασίας να καταβάλουν οι εθνικές και οι τοπικές αρχές προσπάθειες για τη σημαντική μείωση του κόστους μέσω εποικοδομητικού συντονισμού των έργων υποδομής.

3.3   Δικαίωμα καθολικής υπηρεσίας

| 3.3.1 | Η ΕΟΚΕ –σε πολυάριθμες γνωμοδοτήσεις και, πιο πρόσφατα, στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ψηφιακή καθοδήγηση της ευρωπαϊκής μεγέθυνσης– (5) έχει ζητήσει από την Επιτροπή να προτείνει ενδεδειγμένους τρόπους προκειμένου να αναγνωριστεί η πρόσβαση σε υψίρρυθμη ευρυζωνική σύνδεση ως καθολικό δικαίωμα για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως τοποθεσίας. Η διευθέτηση του ζητήματος αυτού αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη. |
| --- | --- |

3.3.1

Η ΕΟΚΕ –σε πολυάριθμες γνωμοδοτήσεις και, πιο πρόσφατα, στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ψηφιακή καθοδήγηση της ευρωπαϊκής μεγέθυνσης– (5) έχει ζητήσει από την Επιτροπή να προτείνει ενδεδειγμένους τρόπους προκειμένου να αναγνωριστεί η πρόσβαση σε υψίρρυθμη ευρυζωνική σύνδεση ως καθολικό δικαίωμα για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως τοποθεσίας. Η διευθέτηση του ζητήματος αυτού αποτελεί πλέον επιτακτική ανάγκη.

3.4   Ανάγκη υπερταχείας ευρυζωνικής σύνδεσης

| 3.4.1 | Οι στόχοι που τίθενται στο Ψηφιακό θεματολόγιο για το 2020 σχετικά με τη διαθεσιμότητα ευρυζωνικής σύνδεσης θα καταστούν παρωχημένοι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον λόγω των ραγδαίων εξελίξεων που συντελούνται στον τομέα της ευρυζωνικής τεχνολογίας και των βασισμένων στο Διαδίκτυο υπηρεσιών (π.χ. τηλε-εικονοδιασκέψεις υψηλής ευκρίνειας). Τα υπερταχέα ευρυζωνικά δίκτυα, των οποίων η συνδεσιμότητα φτάνει έως 1Gbps (1 000 Mbps), έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους σε ορισμένες αστικές περιοχές (http://arstechnica.com/tech-policy/2012/07/tokyo-seoul-and-paris-get-faster-cheaper-broadband-than-us-cities/), σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τεχνολογιών βασισμένων στην βιντεοεικόνα που κάνουν χρήση αυτής της υψηλότερης ταχύτητας διαβίβασης (bit-rates). |
| --- | --- |

3.4.1

Οι στόχοι που τίθενται στο Ψηφιακό θεματολόγιο για το 2020 σχετικά με τη διαθεσιμότητα ευρυζωνικής σύνδεσης θα καταστούν παρωχημένοι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον λόγω των ραγδαίων εξελίξεων που συντελούνται στον τομέα της ευρυζωνικής τεχνολογίας και των βασισμένων στο Διαδίκτυο υπηρεσιών (π.χ. τηλε-εικονοδιασκέψεις υψηλής ευκρίνειας). Τα υπερταχέα ευρυζωνικά δίκτυα, των οποίων η συνδεσιμότητα φτάνει έως 1Gbps (1 000 Mbps), έχουν ήδη αρχίσει να κάνουν την εμφάνισή τους σε ορισμένες αστικές περιοχές (http://arstechnica.com/tech-policy/2012/07/tokyo-seoul-and-paris-get-faster-cheaper-broadband-than-us-cities/), σε συνδυασμό με την ανάπτυξη τεχνολογιών βασισμένων στην βιντεοεικόνα που κάνουν χρήση αυτής της υψηλότερης ταχύτητας διαβίβασης (bit-rates).

| 3.4.2 | Για την προσαρμογή στις παγκόσμιες εξελίξεις όσον αφορά την ανάπτυξη της οικονομίας του Διαδικτύου, θα απαιτηθεί η πραγματοποίηση σημαντικών επενδύσεων σε υψίρρυθμη συνδεσιμότητα σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ. |
| --- | --- |

3.4.2

Για την προσαρμογή στις παγκόσμιες εξελίξεις όσον αφορά την ανάπτυξη της οικονομίας του Διαδικτύου, θα απαιτηθεί η πραγματοποίηση σημαντικών επενδύσεων σε υψίρρυθμη συνδεσιμότητα σε ολόκληρη την επικράτεια της ΕΕ.

3.5   Υστέρηση της ΕΕ

| 3.5.1 | Όπως αναγνωρίστηκε από την Επιτροπή στην πρόσφατη ανακοίνωσή της σχετικά με τη σημασία του Ψηφιακού θεματολογίου για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης (6), η Ευρώπη υστερεί κατά πολύ έναντι των παγκόσμιων ανταγωνιστών της ως προς την απόκτηση ευρυζωνικής υποδομής. |
| --- | --- |

3.5.1

Όπως αναγνωρίστηκε από την Επιτροπή στην πρόσφατη ανακοίνωσή της σχετικά με τη σημασία του Ψηφιακού θεματολογίου για την τόνωση της οικονομικής ανάπτυξης (6), η Ευρώπη υστερεί κατά πολύ έναντι των παγκόσμιων ανταγωνιστών της ως προς την απόκτηση ευρυζωνικής υποδομής.

| 3.5.2 | Επενδύσεις σε υψίρρυθμη ευρυζωνική σύνδεση πραγματοποιούνται με πολύ ταχύτερο ρυθμό σε ορισμένες περιοχές της Ασίας και στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αποτέλεσμα την επίτευξη αισθητά ευρύτερης κάλυψης και υψηλότερων ταχυτήτων. Τον Δεκέμβριο του 2011, η Νότια Κορέα –με ποσοστό συνδρομών ανερχόμενο σε 20,6 % ανά 100 κατοίκους, δηλαδή διπλάσιο από εκείνο της Σουηδίας– εμφάνισε την υψηλότερη διείσδυση των οπτικών ινών σε παγκόσμια κλίμακα (Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συνοδευτικό της πρότασης κανονισμού για την περικοπή των δαπανών εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων (προσ. μετ.), SWD(2013)0073 (1ο μέρος)). |
| --- | --- |

3.5.2

Επενδύσεις σε υψίρρυθμη ευρυζωνική σύνδεση πραγματοποιούνται με πολύ ταχύτερο ρυθμό σε ορισμένες περιοχές της Ασίας και στις Ηνωμένες Πολιτείες, με αποτέλεσμα την επίτευξη αισθητά ευρύτερης κάλυψης και υψηλότερων ταχυτήτων. Τον Δεκέμβριο του 2011, η Νότια Κορέα –με ποσοστό συνδρομών ανερχόμενο σε 20,6 % ανά 100 κατοίκους, δηλαδή διπλάσιο από εκείνο της Σουηδίας– εμφάνισε την υψηλότερη διείσδυση των οπτικών ινών σε παγκόσμια κλίμακα (Έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συνοδευτικό της πρότασης κανονισμού για την περικοπή των δαπανών εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων (προσ. μετ.), SWD(2013)0073 (1ο μέρος)).

3.6   Ψηφιακό χάσμα

| 3.6.1 | Ο Πίνακας επιδόσεων του Ψηφιακού Θεματολογίου για την Ευρώπη (https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/scoreboard) και τα τελευταία στοιχεία της EUROSTAT (http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/information_society/data/main_tables) καταδεικνύουν ότι το ψηφιακό χάσμα διευρύνεται και ότι οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών είναι αξιοσημείωτες. Το 2012, το 28 % των νοικοκυριών στην ΕΕ των 27 δεν διέθετε δυνατότητα ευρυζωνικής σύνδεσης. Επιπλέον, το 90 % των νοικοκυριών χωρίς ευρυζωνική σύνδεση βρίσκεται σε αγροτικές περιοχές· 35 εκατομμύρια νοικοκυριά της υπαίθρου εξακολουθούν να αναμένουν την υψίρρυθμη συνδεσιμότητα και –εάν δεν επιδειχθεί η δέουσα προσοχή στους πολίτες που ζουν εκτός αστικών κέντρων– αναμένεται να επέλθει επιδείνωση των υφιστάμενων κοινωνικών και οικονομικών μειονεκτημάτων. |
| --- | --- |

3.6.1

Ο Πίνακας επιδόσεων του Ψηφιακού Θεματολογίου για την Ευρώπη (https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/scoreboard) και τα τελευταία στοιχεία της EUROSTAT (http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/information_society/data/main_tables) καταδεικνύουν ότι το ψηφιακό χάσμα διευρύνεται και ότι οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών είναι αξιοσημείωτες. Το 2012, το 28 % των νοικοκυριών στην ΕΕ των 27 δεν διέθετε δυνατότητα ευρυζωνικής σύνδεσης. Επιπλέον, το 90 % των νοικοκυριών χωρίς ευρυζωνική σύνδεση βρίσκεται σε αγροτικές περιοχές· 35 εκατομμύρια νοικοκυριά της υπαίθρου εξακολουθούν να αναμένουν την υψίρρυθμη συνδεσιμότητα και –εάν δεν επιδειχθεί η δέουσα προσοχή στους πολίτες που ζουν εκτός αστικών κέντρων– αναμένεται να επέλθει επιδείνωση των υφιστάμενων κοινωνικών και οικονομικών μειονεκτημάτων.

| 3.6.2 | Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στη σχετική πρόταση κανονισμού της Επιτροπής θα αποτελέσουν τη βάση για τη μεταρρύθμιση των εθνικών και τοπικών πολεοδομικών κανονισμών, τον σχεδιασμό ευφυών υποδομών, την παροχή επενδυτικών κινήτρων και την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη γεφύρωση του ευρυζωνικού χάσματος. |
| --- | --- |

3.6.2

Τα μέτρα που περιλαμβάνονται στη σχετική πρόταση κανονισμού της Επιτροπής θα αποτελέσουν τη βάση για τη μεταρρύθμιση των εθνικών και τοπικών πολεοδομικών κανονισμών, τον σχεδιασμό ευφυών υποδομών, την παροχή επενδυτικών κινήτρων και την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογιών, συμβάλλοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο στη γεφύρωση του ευρυζωνικού χάσματος.

3.7   Ανάγκη επενδύσεων

| 3.7.1 | Η ΕΟΚΕ απογοητεύθηκε βαθειά από την απόφαση που έλαβε το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο για τη μείωση του προϋπολογισμού κατά την περίοδο 2014-2020 στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», από 9,2 δισ. ευρώ σε μόλις 1 δισ. Με τη μείωση αυτή εξαλείφεται η στήριξη του ΠΔΠ για την επέκταση της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων και πλήττονται περισσότερο οι φτωχότερες και οι λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες της ΕΕ, με αποτέλεσμα την περαιτέρω διεύρυνση του αυξανόμενου ψηφιακού χάσματος. |
| --- | --- |

3.7.1

Η ΕΟΚΕ απογοητεύθηκε βαθειά από την απόφαση που έλαβε το Συμβούλιο τον Φεβρουάριο για τη μείωση του προϋπολογισμού κατά την περίοδο 2014-2020 στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) όσον αφορά τις ψηφιακές υποδομές και υπηρεσίες της Διευκόλυνσης «Συνδέοντας την Ευρώπη», από 9,2 δισ. ευρώ σε μόλις 1 δισ. Με τη μείωση αυτή εξαλείφεται η στήριξη του ΠΔΠ για την επέκταση της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων και πλήττονται περισσότερο οι φτωχότερες και οι λιγότερο ευνοημένες περιφέρειες της ΕΕ, με αποτέλεσμα την περαιτέρω διεύρυνση του αυξανόμενου ψηφιακού χάσματος.

| 3.7.2 | Τα κονδύλια του ΠΔΠ που αποσκοπούν στη στήριξη της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων και τα οποία επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν από την Επιτροπή για την τόνωση της ευρυζωνικής αγοράς, αντιπροσωπεύουν ωστόσο ένα μικρό μόνο τμήμα των κονδυλίων που πραγματικά απαιτούνται για την επίτευξη των ευρυζωνικών στόχων του Ψηφιακού θεματολογίου. Οι σύμβουλοι στους οποίους ανατέθηκε από την Επιτροπή η μελέτη του ελλείμματος χρηματοδότησης εκτιμούν ότι, για την επίτευξη των στόχων του 2020, θα χρειαστεί πρόσθετη δημόσια χρηματοδότηση ύψους 62 δις ευρώ ("Study on the socio-economic impact of bandwidth" (Μελέτη σχετικά με την κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις του εύρους ζώνης) της Analysys Mason για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 2012). |
| --- | --- |

3.7.2

Τα κονδύλια του ΠΔΠ που αποσκοπούν στη στήριξη της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων και τα οποία επρόκειτο να χρησιμοποιηθούν από την Επιτροπή για την τόνωση της ευρυζωνικής αγοράς, αντιπροσωπεύουν ωστόσο ένα μικρό μόνο τμήμα των κονδυλίων που πραγματικά απαιτούνται για την επίτευξη των ευρυζωνικών στόχων του Ψηφιακού θεματολογίου. Οι σύμβουλοι στους οποίους ανατέθηκε από την Επιτροπή η μελέτη του ελλείμματος χρηματοδότησης εκτιμούν ότι, για την επίτευξη των στόχων του 2020, θα χρειαστεί πρόσθετη δημόσια χρηματοδότηση ύψους 62 δις ευρώ ("Study on the socio-economic impact of bandwidth" (Μελέτη σχετικά με την κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις του εύρους ζώνης) της Analysys Mason για λογαριασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, 2012).

| 3.7.3 | Η χρηματοδότηση αυτής της εκτεταμένης επένδυσης θα πρέπει να προέλθει κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, αλλά συγχρόνως θα απαιτηθούν και ειδικά μέτρα για τη στήριξη των ιδιωτικών επενδύσεων στις αγροτικές περιοχές στις οποίες η πληθυσμιακή πυκνότητα είναι υπερβολικά χαμηλή για την προσέλκυση επενδύσεων. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει ήδη παράσχει χρηματοδότηση σε μια σειρά τέτοιων σχεδίων και θα πρέπει να προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη συναφή στήριξη. Η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει ιδιαίτερα τη διερεύνηση του τρόπου κατά τον οποίο τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να διευκολύνουν περισσότερο την ιδιωτική χρηματοδότηση της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων. |
| --- | --- |

3.7.3

Η χρηματοδότηση αυτής της εκτεταμένης επένδυσης θα πρέπει να προέλθει κυρίως από τον ιδιωτικό τομέα, αλλά συγχρόνως θα απαιτηθούν και ειδικά μέτρα για τη στήριξη των ιδιωτικών επενδύσεων στις αγροτικές περιοχές στις οποίες η πληθυσμιακή πυκνότητα είναι υπερβολικά χαμηλή για την προσέλκυση επενδύσεων. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων έχει ήδη παράσχει χρηματοδότηση σε μια σειρά τέτοιων σχεδίων και θα πρέπει να προσφέρει ακόμη μεγαλύτερη συναφή στήριξη. Η Επιτροπή θα πρέπει να επιδιώξει ιδιαίτερα τη διερεύνηση του τρόπου κατά τον οποίο τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τα κράτη μέλη θα μπορούσαν να διευκολύνουν περισσότερο την ιδιωτική χρηματοδότηση της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων.

| 3.7.4 | Η 48η δράση του Ψηφιακού θεματολογίου αποσκοπεί στη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων για τη χρηματοδότηση της εγκατάστασης υψίρρυθμων ευρυζωνικών δικτύων. Το Ταμείο Συνοχής χρήζει επίσης συνεκτίμησης. |
| --- | --- |

3.7.4

Η 48η δράση του Ψηφιακού θεματολογίου αποσκοπεί στη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων για τη χρηματοδότηση της εγκατάστασης υψίρρυθμων ευρυζωνικών δικτύων. Το Ταμείο Συνοχής χρήζει επίσης συνεκτίμησης.

3.8   Τόνωση της προσφοράς

| 3.8.1 | Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για την προαγωγή της ευρυζωνικής συνδεσιμότητας στην επικράτειά τους προβαίνοντας στην ανάληψη πρωτοβουλιών για συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα (ΣΔΙΤ) και στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη δυνατή εφαρμογή των μέτρων του προτεινόμενου κανονισμού. |
| --- | --- |

3.8.1

Οι τοπικές και περιφερειακές αρχές μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο για την προαγωγή της ευρυζωνικής συνδεσιμότητας στην επικράτειά τους προβαίνοντας στην ανάληψη πρωτοβουλιών για συμπράξεις ιδιωτικού και δημόσιου τομέα (ΣΔΙΤ) και στην ταχύτερη και αποτελεσματικότερη δυνατή εφαρμογή των μέτρων του προτεινόμενου κανονισμού.

| 3.8.2 | Ο κανονισμός παρέχει την ευκαιρία να ανοίξει η αγορά παροχής ευρυζωνικών συνδέσεων και υπηρεσιών σε περισσότερες νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις και, ειδικότερα, σε μη τηλεπικοινωνιακές επιχειρήσεις που διαθέτουν εκτεταμένη υποδομή η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη υψίρρυθμων δικτύων. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλουν σημαντική προσπάθεια για την ενθάρρυνση των εν λόγω νεοεισερχομένων επιχειρήσεων. |
| --- | --- |

3.8.2

Ο κανονισμός παρέχει την ευκαιρία να ανοίξει η αγορά παροχής ευρυζωνικών συνδέσεων και υπηρεσιών σε περισσότερες νεοεισερχόμενες επιχειρήσεις και, ειδικότερα, σε μη τηλεπικοινωνιακές επιχειρήσεις που διαθέτουν εκτεταμένη υποδομή η οποία θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη υψίρρυθμων δικτύων. Τα κράτη μέλη και η Επιτροπή θα πρέπει να καταβάλουν σημαντική προσπάθεια για την ενθάρρυνση των εν λόγω νεοεισερχομένων επιχειρήσεων.

| 3.8.3 | Ο κανονισμός προσφέρει επίσης τη δυνατότητα ανοίγματος της αγοράς σε διασυνοριακές επενδύσεις για την παροχή υποδομής εκ μέρους επιχειρήσεων προερχόμενων από όλη την Ευρώπη. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει κατά πόσον αυτή η ενιαία αγορά υποδομής θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω χάρη στη βελτίωση της πανευρωπαϊκής ενημέρωσης σχετικά με τις επενδυτικές ευκαιρίες, στη μείωση του σχετικού επενδυτικού κινδύνου για τους αλλοδαπούς επενδυτές και, ενδεχομένως, χάρη στη διαμόρφωση ορισμένων ειδικών χρηματοδοτικών μέσων (ομολόγων) για τη μεγιστοποίηση της ελκυστικότητας των επενδύσεων στις πλέον μειονεκτούσες περιφέρειες. |
| --- | --- |

3.8.3

Ο κανονισμός προσφέρει επίσης τη δυνατότητα ανοίγματος της αγοράς σε διασυνοριακές επενδύσεις για την παροχή υποδομής εκ μέρους επιχειρήσεων προερχόμενων από όλη την Ευρώπη. Η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει κατά πόσον αυτή η ενιαία αγορά υποδομής θα μπορούσε να αναπτυχθεί περαιτέρω χάρη στη βελτίωση της πανευρωπαϊκής ενημέρωσης σχετικά με τις επενδυτικές ευκαιρίες, στη μείωση του σχετικού επενδυτικού κινδύνου για τους αλλοδαπούς επενδυτές και, ενδεχομένως, χάρη στη διαμόρφωση ορισμένων ειδικών χρηματοδοτικών μέσων (ομολόγων) για τη μεγιστοποίηση της ελκυστικότητας των επενδύσεων στις πλέον μειονεκτούσες περιφέρειες.

| 3.8.4 | Απαιτείται η ταχύτερη δυνατή εξεύρεση καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης χρήσης ασύρματων τεχνολογιών, με στόχο να επιταχυνθεί η εγκατάσταση ευρυζωνικών συνδέσεων και να γεφυρωθεί το αυξανόμενο ψηφιακό χάσμα μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών. |
| --- | --- |

3.8.4

Απαιτείται η ταχύτερη δυνατή εξεύρεση καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων, συμπεριλαμβανομένης της μεγαλύτερης χρήσης ασύρματων τεχνολογιών, με στόχο να επιταχυνθεί η εγκατάσταση ευρυζωνικών συνδέσεων και να γεφυρωθεί το αυξανόμενο ψηφιακό χάσμα μεταξύ αστικών και αγροτικών περιοχών.

| 3.8.4.1 | Ειδικότερα, η πλήρης εφαρμογή του ευρωπαϊκού πρόγραμμα πολιτικής για το ραδιοφάσμα (RSPP) (7) στα κράτη μέλη είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να επιτευχθεί ο σχεδιασμός και η απόκτηση επαρκούς και ενδεδειγμένου διαθέσιμου φάσματος για την αντιμετώπιση των αναγκών κάλυψης και χωρητικότητας των ασύρματων ευρυζωνικών τεχνολογιών, ενόψει της υλοποίησης των στόχων που έχουν τεθεί με ορίζοντα το 2020. |
| --- | --- |

3.8.4.1

Ειδικότερα, η πλήρης εφαρμογή του ευρωπαϊκού πρόγραμμα πολιτικής για το ραδιοφάσμα (RSPP) (7) στα κράτη μέλη είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να επιτευχθεί ο σχεδιασμός και η απόκτηση επαρκούς και ενδεδειγμένου διαθέσιμου φάσματος για την αντιμετώπιση των αναγκών κάλυψης και χωρητικότητας των ασύρματων ευρυζωνικών τεχνολογιών, ενόψει της υλοποίησης των στόχων που έχουν τεθεί με ορίζοντα το 2020.

| 3.8.4.2 | Η δορυφορική τεχνολογία θα διασφαλίσει μεν την παροχή ευρυζωνικών συνδέσεων στις εξόχως απομακρυσμένες περιοχές της ΕΕ αλλά τα ζητήματα που σχετίζονται με την ικανότητα, το κόστος και την ταχύτητα θα μετατρέψουν την εν λόγω τεχνολογία σε οριακή λύση, η οποία ενδέχεται να καλύπτει μετά βίας ποσοστό χαμηλότερο του 10 % των ευρωπαϊκών ευρυζωνικών συνδέσεων με ταχύτητα 30Mbps το 2020. |
| --- | --- |

3.8.4.2

Η δορυφορική τεχνολογία θα διασφαλίσει μεν την παροχή ευρυζωνικών συνδέσεων στις εξόχως απομακρυσμένες περιοχές της ΕΕ αλλά τα ζητήματα που σχετίζονται με την ικανότητα, το κόστος και την ταχύτητα θα μετατρέψουν την εν λόγω τεχνολογία σε οριακή λύση, η οποία ενδέχεται να καλύπτει μετά βίας ποσοστό χαμηλότερο του 10 % των ευρωπαϊκών ευρυζωνικών συνδέσεων με ταχύτητα 30Mbps το 2020.

3.9   Τόνωση της ζήτησης

| 3.9.1 | Η περιορισμένη ζήτηση ευρυζωνικών συνδέσεων, ιδίως στις λιγότερο πυκνοκατοικημένες περιοχές, επηρεάζει αρνητικά τις επενδύσεις σε δίκτυα· εντούτοις, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική λανθάνουσα ζήτηση σε περιοχές που δεν διαθέτουν υψίρρυθμη συνδεσιμότητα. |
| --- | --- |

3.9.1

Η περιορισμένη ζήτηση ευρυζωνικών συνδέσεων, ιδίως στις λιγότερο πυκνοκατοικημένες περιοχές, επηρεάζει αρνητικά τις επενδύσεις σε δίκτυα· εντούτοις, εξακολουθεί να υπάρχει σημαντική λανθάνουσα ζήτηση σε περιοχές που δεν διαθέτουν υψίρρυθμη συνδεσιμότητα.

| 3.9.2 | Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην τόνωση της ζήτησης ευρυζωνικών συνδέσεων με τη βοήθεια μιας σειράς μεθόδων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι εξής: η πραγματοποίηση στοχευμένων εκστρατειών ενημέρωσης του κοινού, η δημιουργία σημείων ασύρματης πρόσβασης (WiFi hotspots) σε δημόσιους χώρους, η περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, καθώς και η προώθηση του ψηφιακού γραμματισμού και της κατάρτισης για την απόκτηση σχετικών δεξιοτήτων. Οι προσπάθειες για την τόνωση της ζήτησης θα πρέπει να εστιάζονται πρωτίστως στις αγροτικές περιοχές. |
| --- | --- |

3.9.2

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να επικεντρώσουν τις προσπάθειές τους στην τόνωση της ζήτησης ευρυζωνικών συνδέσεων με τη βοήθεια μιας σειράς μεθόδων, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται οι εξής: η πραγματοποίηση στοχευμένων εκστρατειών ενημέρωσης του κοινού, η δημιουργία σημείων ασύρματης πρόσβασης (WiFi hotspots) σε δημόσιους χώρους, η περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, καθώς και η προώθηση του ψηφιακού γραμματισμού και της κατάρτισης για την απόκτηση σχετικών δεξιοτήτων. Οι προσπάθειες για την τόνωση της ζήτησης θα πρέπει να εστιάζονται πρωτίστως στις αγροτικές περιοχές.

| 3.9.3 | Το κόστος και η διαφάνεια των τιμών των ευρυζωνικών συνδέσεων είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί η υιοθέτησή τους από τους πολίτες. Οι σημερινοί χρήστες ευρυζωνικών συνδέσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη διαμαρτύρονται ότι οι πάροχοι των σχετικών υπηρεσιών δεν τους εξασφαλίζουν τις ταχύτητες σύνδεσης στο Διαδίκτυο που τους είχαν υποσχεθεί κατά τη σύναψη των συμβάσεών τους. Αυτή η τακτική συμβατικής αθέτησης και παραπλανητικής διαφήμισης, η οποία υποσκάπτει την εμπιστοσύνη στην ψηφιακή αγορά και πλήττει τη ζήτηση, χρήζει αντιμετώπισης με τη λήψη αυστηρών μέτρων. |
| --- | --- |

3.9.3

Το κόστος και η διαφάνεια των τιμών των ευρυζωνικών συνδέσεων είναι ζωτικής σημασίας προκειμένου να διασφαλιστεί η υιοθέτησή τους από τους πολίτες. Οι σημερινοί χρήστες ευρυζωνικών συνδέσεων σε ολόκληρη την Ευρώπη διαμαρτύρονται ότι οι πάροχοι των σχετικών υπηρεσιών δεν τους εξασφαλίζουν τις ταχύτητες σύνδεσης στο Διαδίκτυο που τους είχαν υποσχεθεί κατά τη σύναψη των συμβάσεών τους. Αυτή η τακτική συμβατικής αθέτησης και παραπλανητικής διαφήμισης, η οποία υποσκάπτει την εμπιστοσύνη στην ψηφιακή αγορά και πλήττει τη ζήτηση, χρήζει αντιμετώπισης με τη λήψη αυστηρών μέτρων.

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

4.1   Ανάγκη θέσπισης κανονισμού

| 4.1.1 | Οι εμπορικού σκοπού επιχειρήσεις του τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών δεν διαθέτουν επαρκή χρηματοοικονομικά κίνητρα για επενδύσεις ευρυζωνικής υποδομής σε πολυάριθμες περιοχές της ΕΕ, στις οποίες η πληθυσμιακή πυκνότητα είναι υπερβολικά χαμηλή. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι ο προτεινόμενος κανονισμός προωθεί μέτρα για τη σημαντική μείωση του κόστους και των κινδύνων που σχετίζονται με την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών, καθώς και για τη βελτίωση του επιχειρηματικού ενδιαφέροντος των παρόχων δικτύων για την πραγματοποίηση επενδύσεων. |
| --- | --- |

4.1.1

Οι εμπορικού σκοπού επιχειρήσεις του τομέα των ηλεκτρονικών επικοινωνιών δεν διαθέτουν επαρκή χρηματοοικονομικά κίνητρα για επενδύσεις ευρυζωνικής υποδομής σε πολυάριθμες περιοχές της ΕΕ, στις οποίες η πληθυσμιακή πυκνότητα είναι υπερβολικά χαμηλή. Ως εκ τούτου, η ΕΟΚΕ επικροτεί το γεγονός ότι ο προτεινόμενος κανονισμός προωθεί μέτρα για τη σημαντική μείωση του κόστους και των κινδύνων που σχετίζονται με την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών, καθώς και για τη βελτίωση του επιχειρηματικού ενδιαφέροντος των παρόχων δικτύων για την πραγματοποίηση επενδύσεων.

| 4.1.2 | Με σκοπό τη διασφάλιση της δέουσας ψηφιακής ένταξης και τη μεγιστοποίηση των οικονομικών ωφελημάτων της καθολικής και υψίρρυθμης ευρυζωνικής κάλυψης, τα κράτη μέλη και οι τοπικές αρχές οφείλουν να ασκήσουν πιο ισχυρή επιρροή στον τομέα της προσφοράς και της ζήτησης ευρυζωνικής υποδομής, θέτοντας σε εφαρμογή σχέδια ευρυζωνικότητας εστιασμένα στην εξισορρόπηση του υψηλού κέρδους που αποκτάται από τις επενδύσεις υποδομής σε περιοχές υψηλής πληθυσμιακής πυκνότητας με τις οικονομικά πολύ λιγότερο ελκυστικές επενδύσεις που απαιτούνται για τις περιφέρειες με αναπτυξιακή υστέρηση. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα εφοδιάσει τα κράτη μέλη και τις τοπικές αρχές με καταλληλότερα μέσα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου. |
| --- | --- |

4.1.2

Με σκοπό τη διασφάλιση της δέουσας ψηφιακής ένταξης και τη μεγιστοποίηση των οικονομικών ωφελημάτων της καθολικής και υψίρρυθμης ευρυζωνικής κάλυψης, τα κράτη μέλη και οι τοπικές αρχές οφείλουν να ασκήσουν πιο ισχυρή επιρροή στον τομέα της προσφοράς και της ζήτησης ευρυζωνικής υποδομής, θέτοντας σε εφαρμογή σχέδια ευρυζωνικότητας εστιασμένα στην εξισορρόπηση του υψηλού κέρδους που αποκτάται από τις επενδύσεις υποδομής σε περιοχές υψηλής πληθυσμιακής πυκνότητας με τις οικονομικά πολύ λιγότερο ελκυστικές επενδύσεις που απαιτούνται για τις περιφέρειες με αναπτυξιακή υστέρηση. Ο προτεινόμενος κανονισμός θα εφοδιάσει τα κράτη μέλη και τις τοπικές αρχές με καταλληλότερα μέσα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου.

| 4.1.3 | Σε πολλές αγορές, υπάρχει μόνον ένας δεσπόζων πάροχος υποδομής. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι η αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες προκειμένου να εισέλθουν στην αγορά νέοι πάροχοι δικτύων και να προτείνουν ανταγωνιστικές προσφορές. |
| --- | --- |

4.1.3

Σε πολλές αγορές, υπάρχει μόνον ένας δεσπόζων πάροχος υποδομής. Η ΕΟΚΕ ευελπιστεί ότι η αποτελεσματική εφαρμογή του παρόντος κανονισμού θα δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες προκειμένου να εισέλθουν στην αγορά νέοι πάροχοι δικτύων και να προτείνουν ανταγωνιστικές προσφορές.

4.2   Περικοπή των δαπανών και βελτίωση της συνεργασίας

| 4.2.1 | Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα έργα πολιτικού μηχανικού δύνανται να αντιπροσωπεύουν έως και το 80 % του συνολικού κόστους εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων. Η προσδοκώμενη εξοικονόμηση στις κεφαλαιουχικές δαπάνες για τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων έπειτα από την εφαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται μεταξύ 20 – 30 % του συνολικού επενδυτικού κόστους, δηλαδή υπολογίζεται ότι θα ανέλθει σε 63 δις ευρώ έως το 2020. Το εξοικονομούμενο ποσό των 63 δις ευρώ θα μπορούσε να επενδυθεί εν συνεχεία σε άλλους τομείς της οικονομίας. |
| --- | --- |

4.2.1

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα έργα πολιτικού μηχανικού δύνανται να αντιπροσωπεύουν έως και το 80 % του συνολικού κόστους εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων. Η προσδοκώμενη εξοικονόμηση στις κεφαλαιουχικές δαπάνες για τους φορείς εκμετάλλευσης δικτύων έπειτα από την εφαρμογή του προτεινόμενου κανονισμού εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται μεταξύ 20 – 30 % του συνολικού επενδυτικού κόστους, δηλαδή υπολογίζεται ότι θα ανέλθει σε 63 δις ευρώ έως το 2020. Το εξοικονομούμενο ποσό των 63 δις ευρώ θα μπορούσε να επενδυθεί εν συνεχεία σε άλλους τομείς της οικονομίας.

| 4.2.2 | Η συνεργασία και οι ανταλλαγές μεταξύ ιδιωτών παρόχων υποδομής είναι ζωτικής σημασίας για την αποδοτικότητα, την ταχύτητα εφαρμογής, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την εξασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών για τους τελικούς χρήστες. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι ο κανονισμός θα υποχρεώνει τους ιδιώτες παρόχους υποδομής να δημοσιεύουν επαρκή στοιχεία σχετικά με τις υφιστάμενες και τις σχεδιαζόμενες υποδομές προκειμένου να διευκολύνεται ο ορθός σχεδιασμός και η αποδοτική χρήση των πόρων. |
| --- | --- |

4.2.2

Η συνεργασία και οι ανταλλαγές μεταξύ ιδιωτών παρόχων υποδομής είναι ζωτικής σημασίας για την αποδοτικότητα, την ταχύτητα εφαρμογής, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την εξασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών για τους τελικούς χρήστες. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για το γεγονός ότι ο κανονισμός θα υποχρεώνει τους ιδιώτες παρόχους υποδομής να δημοσιεύουν επαρκή στοιχεία σχετικά με τις υφιστάμενες και τις σχεδιαζόμενες υποδομές προκειμένου να διευκολύνεται ο ορθός σχεδιασμός και η αποδοτική χρήση των πόρων.

4.3   Φυσικά μονοπώλια

| 4.3.1 | Οι αρχές της οικονομίας υπαγορεύουν ότι σε περιοχές με χαμηλά επίπεδα πληθυσμιακής πυκνότητας μπορεί να υπάρξει μόνο ένας βασικός πάροχος ευρυζωνικής υποδομής, δηλ. με άλλα λόγια, υφίσταται ένα φυσικό μονοπώλιο. |
| --- | --- |

4.3.1

Οι αρχές της οικονομίας υπαγορεύουν ότι σε περιοχές με χαμηλά επίπεδα πληθυσμιακής πυκνότητας μπορεί να υπάρξει μόνο ένας βασικός πάροχος ευρυζωνικής υποδομής, δηλ. με άλλα λόγια, υφίσταται ένα φυσικό μονοπώλιο.

| 4.3.2 | Οι εν λόγω συνθήκες φυσικού μονοπωλίου συνηγορούν υπέρ της καθιέρωσης ενός μοντέλου ελεύθερης πρόσβασης για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο του οποίου ένας μόνο φορέας, ενδεχομένως μια ΣΔΙΤ, θα επωμιζόταν την ανάπτυξη της βασικής υποδομής και εν συνεχεία θα παρείχε πρόσβαση στις εγκαταστάσεις του δικτύου σε μικρότερους παρόχους υπηρεσιών προβαίνοντας σε μίσθωση χωρητικότητας επί ίσοις όρους. Θα ήταν ίσως σκόπιμο η Επιτροπή να εξετάσει τον τρόπο κατά τον οποίο το εν λόγω μοντέλο ελεύθερης πρόσβασης θα μπορούσε να αναπτυχθεί και να κατοχυρωθεί στην Ευρώπη, μεριμνώντας παράλληλα για την αποτροπή δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού. |
| --- | --- |

4.3.2

Οι εν λόγω συνθήκες φυσικού μονοπωλίου συνηγορούν υπέρ της καθιέρωσης ενός μοντέλου ελεύθερης πρόσβασης για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών, στο πλαίσιο του οποίου ένας μόνο φορέας, ενδεχομένως μια ΣΔΙΤ, θα επωμιζόταν την ανάπτυξη της βασικής υποδομής και εν συνεχεία θα παρείχε πρόσβαση στις εγκαταστάσεις του δικτύου σε μικρότερους παρόχους υπηρεσιών προβαίνοντας σε μίσθωση χωρητικότητας επί ίσοις όρους. Θα ήταν ίσως σκόπιμο η Επιτροπή να εξετάσει τον τρόπο κατά τον οποίο το εν λόγω μοντέλο ελεύθερης πρόσβασης θα μπορούσε να αναπτυχθεί και να κατοχυρωθεί στην Ευρώπη, μεριμνώντας παράλληλα για την αποτροπή δυνητικών στρεβλώσεων του ανταγωνισμού.

4.4   Χονδρική αγορά

| 4.4.1 | Ο προτεινόμενος κανονισμός προσβλέπει στη θέσπιση των ενδεδειγμένων νομοθετικών διατάξεων για την ανάπτυξη μιας χονδρικής αγοράς ευρυζωνικής υποδομής. Η Επιτροπή θα πρέπει ενδεχομένως να εξετάσει με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ο εν λόγω κανονισμός για την τόνωση μιας τέτοιου είδους αγοράς, ιδιαίτερα στις δυσπρόσιτες περιφέρειες της ΕΕ. |
| --- | --- |

4.4.1

Ο προτεινόμενος κανονισμός προσβλέπει στη θέσπιση των ενδεδειγμένων νομοθετικών διατάξεων για την ανάπτυξη μιας χονδρικής αγοράς ευρυζωνικής υποδομής. Η Επιτροπή θα πρέπει ενδεχομένως να εξετάσει με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί ο εν λόγω κανονισμός για την τόνωση μιας τέτοιου είδους αγοράς, ιδιαίτερα στις δυσπρόσιτες περιφέρειες της ΕΕ.

| 4.4.2 | Μια χονδρική αγορά ανενεργών οπτικών ινών ή ασύρματης υποδομής θα μπορούσε να είναι διασυνοριακής και πανευρωπαϊκής εμβέλειας, αρκεί να διέθετε αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με την καταναλωτική ζήτηση και τις υπάρχουσες υποδομές. Η Επιτροπή θα ήταν σκόπιμο να εξετάσει με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να προαχθεί και να υποστηριχθεί μια τέτοιου είδους αγορά. |
| --- | --- |

4.4.2

Μια χονδρική αγορά ανενεργών οπτικών ινών ή ασύρματης υποδομής θα μπορούσε να είναι διασυνοριακής και πανευρωπαϊκής εμβέλειας, αρκεί να διέθετε αξιόπιστη πληροφόρηση σχετικά με την καταναλωτική ζήτηση και τις υπάρχουσες υποδομές. Η Επιτροπή θα ήταν σκόπιμο να εξετάσει με ποιόν τρόπο θα μπορούσε να προαχθεί και να υποστηριχθεί μια τέτοιου είδους αγορά.

4.5   Εθνικά σχέδια ευρυζωνικής πρόσβασης

| 4.5.1 | Η επέκταση της υποδομής, ειδικότερα στις αγροτικές περιοχές, προϋποθέτει μια αποτελεσματική εθνική στρατηγική και ένα σχέδιο εφαρμογής. Όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν πλέον μια στρατηγική ευρυζωνικής πρόσβασης, αλλά σε πολυάριθμα εξ αυτών δεν υπάρχουν ακόμη σχέδια για την επίτευξη των στόχων του Ψηφιακού θεματολογίου. Οι εθνικές στρατηγικές απαιτείται να επικαιροποιηθούν σύντομα προκειμένου να συμπεριλάβουν την προσέγγιση περί υλοποίησης υπερταχέων δικτύων με συγκεκριμένους στόχους και σαφώς καθορισμένα μέτρα εφαρμογής. |
| --- | --- |

4.5.1

Η επέκταση της υποδομής, ειδικότερα στις αγροτικές περιοχές, προϋποθέτει μια αποτελεσματική εθνική στρατηγική και ένα σχέδιο εφαρμογής. Όλα τα κράτη μέλη διαθέτουν πλέον μια στρατηγική ευρυζωνικής πρόσβασης, αλλά σε πολυάριθμα εξ αυτών δεν υπάρχουν ακόμη σχέδια για την επίτευξη των στόχων του Ψηφιακού θεματολογίου. Οι εθνικές στρατηγικές απαιτείται να επικαιροποιηθούν σύντομα προκειμένου να συμπεριλάβουν την προσέγγιση περί υλοποίησης υπερταχέων δικτύων με συγκεκριμένους στόχους και σαφώς καθορισμένα μέτρα εφαρμογής.

| 4.5.2 | Σύμφωνα με την 46η δράση του Ψηφιακού θεματολογίου, τα κράτη μέλη οφείλουν να εκπονήσουν εθνικά σχέδια ευρυζωνικής πρόσβασης, αλλά αρκετά εξ αυτών δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τα σχέδιά τους και η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εν λόγω δράση έχει σημειώσει καθυστέρηση. Η καθυστέρηση αυτή επηρεάζει αρνητικά την εγκατάσταση ευρυζωνικών συνδέσεων, καθώς και τα σχέδια χρηματοδότησης του συγκεκριμένου κλάδου. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους υπό το πρίσμα της παρούσας πρότασης κανονισμού και να ολοκληρώσουν το εν λόγω εγχείρημα το συντομότερο δυνατό. |
| --- | --- |

4.5.2

Σύμφωνα με την 46η δράση του Ψηφιακού θεματολογίου, τα κράτη μέλη οφείλουν να εκπονήσουν εθνικά σχέδια ευρυζωνικής πρόσβασης, αλλά αρκετά εξ αυτών δεν έχουν ακόμη ολοκληρώσει τα σχέδιά τους και η Επιτροπή επισημαίνει ότι η εν λόγω δράση έχει σημειώσει καθυστέρηση. Η καθυστέρηση αυτή επηρεάζει αρνητικά την εγκατάσταση ευρυζωνικών συνδέσεων, καθώς και τα σχέδια χρηματοδότησης του συγκεκριμένου κλάδου. Η ΕΟΚΕ καλεί τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν τα σχέδιά τους υπό το πρίσμα της παρούσας πρότασης κανονισμού και να ολοκληρώσουν το εν λόγω εγχείρημα το συντομότερο δυνατό.

| 4.5.3 | Ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο ευρυζωνικής πρόσβασης, το οποίο θα περιελάμβανε πρωτοβουλίες ΣΔΙΤ και ειδικά κίνητρα για τη διευκόλυνση της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων στις αγροτικές περιοχές, θα διευκόλυνε κατά πολύ την απορρόφηση τόσο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων όσο και της παρεχόμενης από την ΕΤΕπ χρηματοδότησης. |
| --- | --- |

4.5.3

Ένα ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο ευρυζωνικής πρόσβασης, το οποίο θα περιελάμβανε πρωτοβουλίες ΣΔΙΤ και ειδικά κίνητρα για τη διευκόλυνση της εγκατάστασης ευρυζωνικών συνδέσεων στις αγροτικές περιοχές, θα διευκόλυνε κατά πολύ την απορρόφηση τόσο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων όσο και της παρεχόμενης από την ΕΤΕπ χρηματοδότησης.

4.6   Επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας

| 4.6.1 | Ο προτεινόμενος κανονισμός θα διευκολύνει τους ιδιοκτήτες υποδομής που δεν είναι εταιρείες ηλεκτρονικών επικοινωνιών –δηλ. τις εταιρείες παροχής ενέργειας, τις εταιρείες ύδρευσης, τις εταιρείες μεταφορών και τις εταιρείες διάθεσης απορριμμάτων– να καθιστούν τις υποδομές τους διαθέσιμες υπό εμπορικούς όρους για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι εν λόγω εταιρείες θα επικουρηθούν για την απόκτηση νέων εσόδων, για τη μείωση του κόστους της βασικής υποδομής τους χάρη στον επιμερισμό του εν λόγω κόστους με παρόχους ευρυζωνικών δικτύων, και στην εκμετάλλευση συνεργειών μόχλευσης κατά την ανάπτυξη των δικών τους ζωτικών υπηρεσιών, παραδείγματος χάρη κατά την ανάπτυξη ευφυών δικτύων από τους παρόχους ενέργειας. |
| --- | --- |

4.6.1

Ο προτεινόμενος κανονισμός θα διευκολύνει τους ιδιοκτήτες υποδομής που δεν είναι εταιρείες ηλεκτρονικών επικοινωνιών –δηλ. τις εταιρείες παροχής ενέργειας, τις εταιρείες ύδρευσης, τις εταιρείες μεταφορών και τις εταιρείες διάθεσης απορριμμάτων– να καθιστούν τις υποδομές τους διαθέσιμες υπό εμπορικούς όρους για την παροχή ευρυζωνικών υπηρεσιών. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, οι εν λόγω εταιρείες θα επικουρηθούν για την απόκτηση νέων εσόδων, για τη μείωση του κόστους της βασικής υποδομής τους χάρη στον επιμερισμό του εν λόγω κόστους με παρόχους ευρυζωνικών δικτύων, και στην εκμετάλλευση συνεργειών μόχλευσης κατά την ανάπτυξη των δικών τους ζωτικών υπηρεσιών, παραδείγματος χάρη κατά την ανάπτυξη ευφυών δικτύων από τους παρόχους ενέργειας.

| 4.6.2 | Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για την ενημέρωση των εν λόγω εταιρειών σχετικά τόσο με τις ευκαιρίες που τους παρέχει η ουσιαστική επέκταση της ευρυζωνικής υποδομής όσο και με τη δυνητική θετική επίδραση του προτεινόμενου κανονισμού για τις εταιρικές τους δραστηριότητες. |
| --- | --- |

4.6.2

Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να καταβάλουν προσπάθειες για την ενημέρωση των εν λόγω εταιρειών σχετικά τόσο με τις ευκαιρίες που τους παρέχει η ουσιαστική επέκταση της ευρυζωνικής υποδομής όσο και με τη δυνητική θετική επίδραση του προτεινόμενου κανονισμού για τις εταιρικές τους δραστηριότητες.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  COM(2010) 245 final.

1

(2)  COM(2008) 572 final.

2

(3)  ΕΕ C 54, 19.2.2011, σ. 58-64

3

(4)  ΕΕ C 107, 6.4.2011, σ. 53-57

4

(5)  "Ψηφιακή ανάπτυξη: Ενδιάμεση επανεξέταση", EE C 271 της 19.09.2013, σ. 127-132.

5

(6)  COM(2012) 784 final.

6

(7)  COM(2010) 471 final.

7

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/108 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/108

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πολυετή χρηματοδότηση της δράσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοίακαι από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου»

COM(2013) 174 final — 2013/0092 COD

2013/C 327/18

Εισηγήτρια: η Δρ ΜΠΡΕΔΗΜΑ

Στις 16 και στις 18 Απριλίου 2013 αντιστοίχως, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την

Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πολυετή χρηματοδότηση της δράσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοία και από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου

COM(2013) 174 final.

Το ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 20 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 10ης Ιουλίου 2013), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 179 ψήφους υπέρ, 1 κατά και 3 αποχές.

1.   Συμπεράσματα

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ είναι υπέρ της αύξησης του προϋπολογισμού του EMSA, σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό, από 154 σε 160,5 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020. Επαναλαμβάνει δε την υποστήριξή της για την επέκταση των αρμοδιοτήτων του EMSA σύμφωνα με τον κανονισμό 100/2013. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ είναι υπέρ της αύξησης του προϋπολογισμού του EMSA, σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό, από 154 σε 160,5 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020. Επαναλαμβάνει δε την υποστήριξή της για την επέκταση των αρμοδιοτήτων του EMSA σύμφωνα με τον κανονισμό 100/2013.

| 1.2 | Η υιοθέτηση του προτεινόμενου κανονισμού έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, με την ανακάλυψη κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και τις επακόλουθες πρωτοβουλίες για την ταχεία εκμετάλλευσή τους μέσω υποθαλάσσιων γεωτρήσεων. Οι δραστηριότητες αυτές θα αποτελέσουν πρόκληση για την ικανότητα του EMSA να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τις γεωτρήσεις ανοικτής θαλάσσης και τη μεταφορά του πετρελαίου και του φυσικού αερίου. |
| --- | --- |

1.2

Η υιοθέτηση του προτεινόμενου κανονισμού έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, με την ανακάλυψη κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ανατολική Μεσόγειο και τις επακόλουθες πρωτοβουλίες για την ταχεία εκμετάλλευσή τους μέσω υποθαλάσσιων γεωτρήσεων. Οι δραστηριότητες αυτές θα αποτελέσουν πρόκληση για την ικανότητα του EMSA να αντιμετωπίσει τους κινδύνους που μπορεί να προκύψουν από τις γεωτρήσεις ανοικτής θαλάσσης και τη μεταφορά του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.

| 1.3 | Παρότι υποστηρίζει το προτεινόμενο χρηματοδοτικό κονδύλιο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκές για την κάλυψη των δράσεων που θα απαιτηθούν κατά τη διάρκεια της επταετίας, ενόψει των εξής προκλήσεων: αύξηση των ροών κυκλοφορίας (περισσότερα πετρελαιοφόρα και υγραεριοφόρα δεξαμενόπλοια στη θάλασσα), αύξηση των γεωτρητικών δραστηριοτήτων για την εκμετάλλευση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στις θάλασσες που περιβάλλουν την ΕΕ, περισσότερα παράκτια και νησιωτικά κράτη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Η μειωμένη ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να καταλήξει σε αύξηση του εξωτερικού κόστους σε περίπτωση σοβαρών περιστατικών. |
| --- | --- |

1.3

Παρότι υποστηρίζει το προτεινόμενο χρηματοδοτικό κονδύλιο, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι μπορεί να αποδειχθεί ανεπαρκές για την κάλυψη των δράσεων που θα απαιτηθούν κατά τη διάρκεια της επταετίας, ενόψει των εξής προκλήσεων: αύξηση των ροών κυκλοφορίας (περισσότερα πετρελαιοφόρα και υγραεριοφόρα δεξαμενόπλοια στη θάλασσα), αύξηση των γεωτρητικών δραστηριοτήτων για την εκμετάλλευση του πετρελαίου και του φυσικού αερίου στις θάλασσες που περιβάλλουν την ΕΕ, περισσότερα παράκτια και νησιωτικά κράτη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ. Η μειωμένη ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να καταλήξει σε αύξηση του εξωτερικού κόστους σε περίπτωση σοβαρών περιστατικών.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η χρήση των σημερινών 19 σκαφών ίσως να μην είναι επαρκής ως συνδρομή στην ικανότητα των κρατών μελών για απορρύπανση της θάλασσας σε όλες τις παράκτιες περιοχές της ΕΕ. Η χρηματοδότηση ενδέχεται επίσης να αποδειχθεί ανεπαρκής για την περαιτέρω ανάπτυξη της υπηρεσίας δορυφορικών εικόνων για την ανίχνευση και την περισυλλογή των ρύπων που διαρρέουν από τα πλοία σε όλη την επικράτεια της ΕΕ. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η χρήση των σημερινών 19 σκαφών ίσως να μην είναι επαρκής ως συνδρομή στην ικανότητα των κρατών μελών για απορρύπανση της θάλασσας σε όλες τις παράκτιες περιοχές της ΕΕ. Η χρηματοδότηση ενδέχεται επίσης να αποδειχθεί ανεπαρκής για την περαιτέρω ανάπτυξη της υπηρεσίας δορυφορικών εικόνων για την ανίχνευση και την περισυλλογή των ρύπων που διαρρέουν από τα πλοία σε όλη την επικράτεια της ΕΕ.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ προτρέπει τον EMSA να χρησιμοποιήσει τις νεοαποκτηθείσες αρμοδιότητές του για να συμβάλει στην καταπολέμηση της θαλάσσιας πειρατείας. Τα δορυφορικά μέσα επιτήρησης του EMSA θα είναι εξαιρετικά χρήσιμα για τον εντοπισμό των πειρατικών πλοίων. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ προτρέπει τον EMSA να χρησιμοποιήσει τις νεοαποκτηθείσες αρμοδιότητές του για να συμβάλει στην καταπολέμηση της θαλάσσιας πειρατείας. Τα δορυφορικά μέσα επιτήρησης του EMSA θα είναι εξαιρετικά χρήσιμα για τον εντοπισμό των πειρατικών πλοίων.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ διερωτάται αν τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι γειτονικές χώρες παραμένουν ακόμη κατάλληλα εξοπλισμένες για να αντεπεξέλθουν σε σοβαρά περιστατικά του διαμετρήματος του Erika και του Prestige ή σε καταστροφές ανάλογες με εκείνη της εξέδρας Deepwater Horizon. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ διερωτάται αν τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι γειτονικές χώρες παραμένουν ακόμη κατάλληλα εξοπλισμένες για να αντεπεξέλθουν σε σοβαρά περιστατικά του διαμετρήματος του Erika και του Prestige ή σε καταστροφές ανάλογες με εκείνη της εξέδρας Deepwater Horizon.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τα νέα γειτονικά παράκτια κράτη να ενισχύσουν την εφαρμογή των ακόλουθων περιφερειακών Συμβάσεων που απαριθμούνται στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης κανονισμού: της Σύμβασης του Ελσίνκι, της Σύμβασης της Βαρκελώνης, της Συμφωνίας της Βόννης, της Σύμβασης OSPAR, της Συμφωνίας της Λισαβόνας (που δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ) και της Σύμβασης του Βουκουρεστίου. |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τα νέα γειτονικά παράκτια κράτη να ενισχύσουν την εφαρμογή των ακόλουθων περιφερειακών Συμβάσεων που απαριθμούνται στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης κανονισμού: της Σύμβασης του Ελσίνκι, της Σύμβασης της Βαρκελώνης, της Συμφωνίας της Βόννης, της Σύμβασης OSPAR, της Συμφωνίας της Λισαβόνας (που δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ) και της Σύμβασης του Βουκουρεστίου.

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ ζητεί να αναληφθεί δράση του EMSA για τον εντοπισμό ενδεχόμενων ανεπαρκών εγκαταστάσεων παραλαβής πετρελαϊκών αποβλήτων, τόσο στους λιμένες τόσο της ΕΕ όσο και σε εκείνους των γειτονικών κρατών. |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ ζητεί να αναληφθεί δράση του EMSA για τον εντοπισμό ενδεχόμενων ανεπαρκών εγκαταστάσεων παραλαβής πετρελαϊκών αποβλήτων, τόσο στους λιμένες τόσο της ΕΕ όσο και σε εκείνους των γειτονικών κρατών.

2.   Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 2.1 | Στις 3/4/2013 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πολυετή χρηματοδότηση της δράσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοία και από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου (1). |
| --- | --- |

2.1

Στις 3/4/2013 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε μια πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την πολυετή χρηματοδότηση της δράσης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοία και από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου (1).

| 2.2 | Με τον κανονισμό 2038/2006 (2) (18/12/2006) θεσπίσθηκε πολυετής χρηματοδότηση της δράσης του EMSA για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοία κατά την περίοδο από 1/1/2007 έως 31/12/2013. |
| --- | --- |

2.2

Με τον κανονισμό 2038/2006 (2) (18/12/2006) θεσπίσθηκε πολυετής χρηματοδότηση της δράσης του EMSA για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοία κατά την περίοδο από 1/1/2007 έως 31/12/2013.

| 2.3 | Με τον κανονισμό 100/2013 (3) (15/1/2013) ανατέθηκαν στον EMSA νέα «κύρια» καθήκοντα στο πεδίο της αντιμετώπισης της ρύπανσης που προκαλείται από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου και επεκτάθηκαν οι υπηρεσίες του εν λόγω Οργανισμού στις χώρες που καλύπτονται από την πολιτική διεύρυνσης και από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Στην παρούσα γνωμοδότηση αξιολογείται κυρίως η προσαρμογή της χρηματοδότησης του EMSA στα νέα του καθήκοντα. Το προτεινόμενο χρηματοδοτικό κονδύλιο ανέρχεται σε 160,5 εκατομμύρια ευρώ για επταετή περίοδο (1/1/2014 – 31/12/2020). |
| --- | --- |

2.3

Με τον κανονισμό 100/2013 (3) (15/1/2013) ανατέθηκαν στον EMSA νέα «κύρια» καθήκοντα στο πεδίο της αντιμετώπισης της ρύπανσης που προκαλείται από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου και επεκτάθηκαν οι υπηρεσίες του εν λόγω Οργανισμού στις χώρες που καλύπτονται από την πολιτική διεύρυνσης και από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας. Στην παρούσα γνωμοδότηση αξιολογείται κυρίως η προσαρμογή της χρηματοδότησης του EMSA στα νέα του καθήκοντα. Το προτεινόμενο χρηματοδοτικό κονδύλιο ανέρχεται σε 160,5 εκατομμύρια ευρώ για επταετή περίοδο (1/1/2014 – 31/12/2020).

3.   Γενικές παρατηρήσεις

| 3.1 | Η ΕΟΚΕ είναι υπέρ της αύξησης του προϋπολογισμού του EMSA, σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό, από 154 σε 160,5 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020. Επαναλαμβάνει δε την υποστήριξή της για την επέκταση των αρμοδιοτήτων του EMSA σύμφωνα με τον κανονισμό 100/2013. Η υποστήριξη αυτή συνάδει με μια σειρά γνωμοδοτήσεων (4) της ΕΟΚΕ σχετικά με τον ρόλο του EMSA. |
| --- | --- |

3.1

Η ΕΟΚΕ είναι υπέρ της αύξησης του προϋπολογισμού του EMSA, σύμφωνα με τον προτεινόμενο κανονισμό, από 154 σε 160,5 εκατομμύρια ευρώ για την περίοδο 2014-2020. Επαναλαμβάνει δε την υποστήριξή της για την επέκταση των αρμοδιοτήτων του EMSA σύμφωνα με τον κανονισμό 100/2013. Η υποστήριξη αυτή συνάδει με μια σειρά γνωμοδοτήσεων (4) της ΕΟΚΕ σχετικά με τον ρόλο του EMSA.

| 3.2 | Ο κανονισμός 100/2003 αναθέτει στον EMSA την αρμοδιότητα να παρεμβαίνει, εκτός από τα περιστατικά ρύπανσης από πλοία, και στις περιπτώσεις πετρελαιοκηλίδων που προκαλούνται από υπεράκτιες εξέδρες εξόρυξης πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Η αρμοδιότητα αυτή προστέθηκε μετά τη διαρροή πετρελαίου και την έκρηξη στην εξέδρα Deepwater Horizon στον Κόλπο του Μεξικού (Απρίλιος 2010). Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι ο γενικός στόχος της πρότασης της Επιτροπής είναι να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική συνδρομή της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοία και από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, μέσω της παροχής βιώσιμων υπηρεσιών του EMSA για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στα πληττόμενα κράτη. Τα κράτη μέλη μπορούν, συνεπώς, να λαμβάνουν υπόψη αυτή τη συνδρομή κατά τη χάραξη/επανεξέταση των εθνικών τους σχεδίων για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης. |
| --- | --- |

3.2

Ο κανονισμός 100/2003 αναθέτει στον EMSA την αρμοδιότητα να παρεμβαίνει, εκτός από τα περιστατικά ρύπανσης από πλοία, και στις περιπτώσεις πετρελαιοκηλίδων που προκαλούνται από υπεράκτιες εξέδρες εξόρυξης πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Η αρμοδιότητα αυτή προστέθηκε μετά τη διαρροή πετρελαίου και την έκρηξη στην εξέδρα Deepwater Horizon στον Κόλπο του Μεξικού (Απρίλιος 2010). Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι ο γενικός στόχος της πρότασης της Επιτροπής είναι να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική συνδρομή της ΕΕ για την αντιμετώπιση της ρύπανσης από πλοία και από εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου, μέσω της παροχής βιώσιμων υπηρεσιών του EMSA για την αντιμετώπιση της ρύπανσης στα πληττόμενα κράτη. Τα κράτη μέλη μπορούν, συνεπώς, να λαμβάνουν υπόψη αυτή τη συνδρομή κατά τη χάραξη/επανεξέταση των εθνικών τους σχεδίων για την αντιμετώπιση της θαλάσσιας ρύπανσης.

| 3.3 | Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι ο προτεινόμενος προϋπολογισμός έχει σκοπό να επιτρέψει στον EMSA να διατηρήσει το δίκτυο επιφυλακής του για την αντιμετώπιση των πετρελαιοκηλίδων κατανεμημένο μεταξύ των παράκτιων περιοχών της ΕΕ και να χρησιμοποιεί μόνο έναν περιορισμένο αριθμό νέων σκαφών για την αντιμετώπιση της ρύπανσης που προκαλείται από τα πλοία και τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις. Δεν αναμένεται, εξάλλου, να διατεθεί χρηματοδότηση για τη βελτίωση του εξοπλισμού συλλογής του πετρελαίου ο οποίος ενδέχεται να καταστεί παρωχημένος κατά την περίοδο 2014 - 2020. |
| --- | --- |

3.3

Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι ο προτεινόμενος προϋπολογισμός έχει σκοπό να επιτρέψει στον EMSA να διατηρήσει το δίκτυο επιφυλακής του για την αντιμετώπιση των πετρελαιοκηλίδων κατανεμημένο μεταξύ των παράκτιων περιοχών της ΕΕ και να χρησιμοποιεί μόνο έναν περιορισμένο αριθμό νέων σκαφών για την αντιμετώπιση της ρύπανσης που προκαλείται από τα πλοία και τις υπεράκτιες εγκαταστάσεις. Δεν αναμένεται, εξάλλου, να διατεθεί χρηματοδότηση για τη βελτίωση του εξοπλισμού συλλογής του πετρελαίου ο οποίος ενδέχεται να καταστεί παρωχημένος κατά την περίοδο 2014 - 2020.

| 3.4 | Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι η παρακολούθηση των υπεράκτιων εγκαταστάσεων άντλησης πετρελαίου από το δίκτυο CleanSeaNet για παράνομες απορρίψεις θα πραγματοποιείται κυρίως με τη χρήση των ίδιων δορυφορικών εικόνων που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της ρύπανσης από πλοία. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει μια παλαιότερη γνωμοδότησή της (5), όπου δήλωνε ότι «δεδομένου του υψηλού κόστους που συνεπάγεται η υπηρεσία δορυφορικής φωτογράφησης, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η χρήση των πόρων απαιτείται να βελτιστοποιηθεί και, ειδικότερα, ότι η χρήση των φωτογραφιών πρέπει να τύχει συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών· τούτο θα μπορούσε να συντελέσει σε σημαντική εξοικονόμηση πόρων. Συγχρόνως, θεωρείται αιτιολογημένη η πραγματοποίηση επενδύσεων για τη βελτίωση της συλλογής φωτογραφιών σε όλες τις ευρωπαϊκές θαλάσσιες περιοχές διότι η κάλυψη δεν είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη, κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου». |
| --- | --- |

3.4

Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι η παρακολούθηση των υπεράκτιων εγκαταστάσεων άντλησης πετρελαίου από το δίκτυο CleanSeaNet για παράνομες απορρίψεις θα πραγματοποιείται κυρίως με τη χρήση των ίδιων δορυφορικών εικόνων που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση της ρύπανσης από πλοία. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει μια παλαιότερη γνωμοδότησή της (5), όπου δήλωνε ότι «δεδομένου του υψηλού κόστους που συνεπάγεται η υπηρεσία δορυφορικής φωτογράφησης, η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η χρήση των πόρων απαιτείται να βελτιστοποιηθεί και, ειδικότερα, ότι η χρήση των φωτογραφιών πρέπει να τύχει συντονισμού μεταξύ των κρατών μελών· τούτο θα μπορούσε να συντελέσει σε σημαντική εξοικονόμηση πόρων. Συγχρόνως, θεωρείται αιτιολογημένη η πραγματοποίηση επενδύσεων για τη βελτίωση της συλλογής φωτογραφιών σε όλες τις ευρωπαϊκές θαλάσσιες περιοχές διότι η κάλυψη δεν είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη, κυρίως στην περιοχή της Μεσογείου».

| 3.5 | Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι δεν πρόκειται να διατεθεί χρηματοδότηση για την παροχή τεχνικής βοήθειας ή την ανάπτυξη των ικανοτήτων στις χώρες εταίρους της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας. |
| --- | --- |

3.5

Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι δεν πρόκειται να διατεθεί χρηματοδότηση για την παροχή τεχνικής βοήθειας ή την ανάπτυξη των ικανοτήτων στις χώρες εταίρους της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας.

| 3.6 | Η υιοθέτηση του προτεινόμενου κανονισμού έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, με την ανακάλυψη νέων πηγών ενέργειας για την ΕΕ. Στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικότερα, η ανακάλυψη νέων υποθαλάσσιων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και οι επακόλουθες γεωτρήσεις για την ταχεία εκμετάλλευσή τους θα αποτελέσουν πρόκληση για την ικανότητα του EMSA να αντιμετωπίσει τους δυνητικούς ενεχόμενους κινδύνους. Θα πρέπει να διατεθούν στον EMSA περισσότεροι πόροι για να διαδραματίσει πλήρως τον ρόλο του ως προς αυτό το θέμα. Η αυξημένη κυκλοφορία πλοίων και ιδίως δεξαμενόπλοιων μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, η ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και οι επακόλουθες γεωτρήσεις θα επιβάλουν την παρουσία πολύ περισσότερων σκαφών στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο. Δεκαεννέα σκάφη για όλη την ακτογραμμή της ΕΕ κατά την επταετία 2014-2020 είναι μια πολύ αισιόδοξη εκτίμηση, η οποία μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά μικρή για τις δεδομένες συνθήκες. |
| --- | --- |

3.6

Η υιοθέτηση του προτεινόμενου κανονισμού έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή, με την ανακάλυψη νέων πηγών ενέργειας για την ΕΕ. Στην Ανατολική Μεσόγειο, ειδικότερα, η ανακάλυψη νέων υποθαλάσσιων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και οι επακόλουθες γεωτρήσεις για την ταχεία εκμετάλλευσή τους θα αποτελέσουν πρόκληση για την ικανότητα του EMSA να αντιμετωπίσει τους δυνητικούς ενεχόμενους κινδύνους. Θα πρέπει να διατεθούν στον EMSA περισσότεροι πόροι για να διαδραματίσει πλήρως τον ρόλο του ως προς αυτό το θέμα. Η αυξημένη κυκλοφορία πλοίων και ιδίως δεξαμενόπλοιων μεταφοράς πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, η ανακάλυψη νέων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου και οι επακόλουθες γεωτρήσεις θα επιβάλουν την παρουσία πολύ περισσότερων σκαφών στη Μεσόγειο και στον Εύξεινο Πόντο. Δεκαεννέα σκάφη για όλη την ακτογραμμή της ΕΕ κατά την επταετία 2014-2020 είναι μια πολύ αισιόδοξη εκτίμηση, η οποία μπορεί να αποδειχθεί υπερβολικά μικρή για τις δεδομένες συνθήκες.

| 3.7 | Η επέκταση των αρμοδιοτήτων του EMSA στο προαναφερόμενο πεδίο θα επιβάλει την περαιτέρω ανάπτυξη της υπηρεσίας δορυφορικών εικόνων για την επιτήρηση, την έγκαιρη ανίχνευση της ρύπανσης και τον εντοπισμό των πλοίων και των εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου που ευθύνονται για τη ρύπανση. Θα πρέπει να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα δεδομένων και η αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης της ρύπανσης.. |
| --- | --- |

3.7

Η επέκταση των αρμοδιοτήτων του EMSA στο προαναφερόμενο πεδίο θα επιβάλει την περαιτέρω ανάπτυξη της υπηρεσίας δορυφορικών εικόνων για την επιτήρηση, την έγκαιρη ανίχνευση της ρύπανσης και τον εντοπισμό των πλοίων και των εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου που ευθύνονται για τη ρύπανση. Θα πρέπει να βελτιωθεί η διαθεσιμότητα δεδομένων και η αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισης της ρύπανσης..

| 3.8 | Η ΕΟΚΕ διερωτάται αν τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι γειτονικές χώρες παραμένουν ακόμη κατάλληλα εξοπλισμένες για να αντεπεξέλθουν σε σοβαρά περιστατικά του διαμετρήματος του Erika και του Prestige ή σε καταστροφές ανάλογες με εκείνη της εξέδρας Deepwater Horizon. |
| --- | --- |

3.8

Η ΕΟΚΕ διερωτάται αν τα κράτη μέλη της ΕΕ και οι γειτονικές χώρες παραμένουν ακόμη κατάλληλα εξοπλισμένες για να αντεπεξέλθουν σε σοβαρά περιστατικά του διαμετρήματος του Erika και του Prestige ή σε καταστροφές ανάλογες με εκείνη της εξέδρας Deepwater Horizon.

| 3.9 | Κατόπιν των προαναφερθέντων, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να προβλεφθούν περισσότεροι πόροι για την αντικατάσταση του εξοπλισμού αντιμετώπισης της ρύπανσης από πετρέλαιο στα μισθωμένα σκάφη, την παροχή πρόσθετων αντιρρυπαντικών πλοίων σε επιφυλακή για την κάλυψη περιοχών με υπεράκτιες εγκαταστάσεις που δεν βρίσκονται σήμερα εντός λογικής γεωγραφικής ακτίνας κάλυψης (π.χ. η Αρκτική), την αγορά πρόσθετων μέσων διασποράς και εξοπλισμού για υπεράκτιες εκροές, την επέκταση των υπηρεσιών του δικτύου CleanSeaNet σε περιοχές με υπεράκτιες εγκαταστάσεις και την κάλυψη της συνδρομής προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας. |
| --- | --- |

3.9

Κατόπιν των προαναφερθέντων, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να προβλεφθούν περισσότεροι πόροι για την αντικατάσταση του εξοπλισμού αντιμετώπισης της ρύπανσης από πετρέλαιο στα μισθωμένα σκάφη, την παροχή πρόσθετων αντιρρυπαντικών πλοίων σε επιφυλακή για την κάλυψη περιοχών με υπεράκτιες εγκαταστάσεις που δεν βρίσκονται σήμερα εντός λογικής γεωγραφικής ακτίνας κάλυψης (π.χ. η Αρκτική), την αγορά πρόσθετων μέσων διασποράς και εξοπλισμού για υπεράκτιες εκροές, την επέκταση των υπηρεσιών του δικτύου CleanSeaNet σε περιοχές με υπεράκτιες εγκαταστάσεις και την κάλυψη της συνδρομής προς τις χώρες της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Γειτονίας.

| 3.10 | Η ΕΟΚΕ προτρέπει τον EMSA να χρησιμοποιήσει τις νεοαποκτηθείσες αρμοδιότητές του για να συμβάλει στην καταπολέμηση της θαλάσσιας πειρατείας. Τα όργανα και τα δεδομένα του EMSA και, ιδιαίτερα, η δορυφορική επιτήρηση θα είναι χρήσιμα για τον εντοπισμό των πειρατικών πλοίων. Η παροχή δεδομένων σχετικά με το στίγμα των πλοίων θα πρέπει να συγκαταλεχθεί στα κύρια καθήκοντα του EMSA, αλλά πάντα έπειτα από αίτηση των εθνικών αρχών. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι είναι απαραίτητη η συνδρομή του EMSA στην καταπολέμηση της πειρατείας, όπως είχε επισημανθεί και στη γνωμοδότησή της με τίτλο «Πειρατεία στη θάλασσα: για μια πιο δυναμική αντιμετώπιση από την EE» (16/1/13) και στη σχετική δημόσια ακρόαση (24/1/13). |
| --- | --- |

3.10

Η ΕΟΚΕ προτρέπει τον EMSA να χρησιμοποιήσει τις νεοαποκτηθείσες αρμοδιότητές του για να συμβάλει στην καταπολέμηση της θαλάσσιας πειρατείας. Τα όργανα και τα δεδομένα του EMSA και, ιδιαίτερα, η δορυφορική επιτήρηση θα είναι χρήσιμα για τον εντοπισμό των πειρατικών πλοίων. Η παροχή δεδομένων σχετικά με το στίγμα των πλοίων θα πρέπει να συγκαταλεχθεί στα κύρια καθήκοντα του EMSA, αλλά πάντα έπειτα από αίτηση των εθνικών αρχών. Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι είναι απαραίτητη η συνδρομή του EMSA στην καταπολέμηση της πειρατείας, όπως είχε επισημανθεί και στη γνωμοδότησή της με τίτλο «Πειρατεία στη θάλασσα: για μια πιο δυναμική αντιμετώπιση από την EE» (16/1/13) και στη σχετική δημόσια ακρόαση (24/1/13).

4.   Ειδικές παρατηρήσεις

4.1   Άρθρο 2: Ορισμοί

Ο ορισμός του «πετρελαίου» στην πρόταση κανονισμού παραπέμπει στον ορισμό που παρέχεται στη Διεθνή Σύμβαση του 1990 για την ετοιμότητα, τη συνεργασία και την αντιμετώπιση της ρύπανσης της θάλασσας από πετρέλαιο. Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της να ενισχύσουν την εφαρμογή αυτής της Σύμβασης.

4.2   Άρθρο 2: Ορισμοί

Ο ορισμός των «επικίνδυνων και επιβλαβών ουσιών» παραπέμπει στον ορισμό που παρέχεται στο Πρωτόκολλο του 2000 για την ετοιμότητα, τη συνεργασία και την αντιμετώπιση περιστατικών ρύπανσης της θάλασσας από επικίνδυνες και επιβλαβείς ουσίες. Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ, καθώς και όσα κράτη μέλη της δεν το έχουν πράξει ακόμη, να προσχωρήσουν και να εφαρμόσουν το εν λόγω Πρωτόκολλο.

4.3   Άρθρο 4: Ενωσιακή χρηματοδότηση

| 4.3.1 | Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι η στήριξη του EMSA για χώρες που καλύπτονται από την πολιτική διεύρυνσης και από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από τα υπάρχοντα προγράμματα της ΕΕ για αυτές τις χώρες και να μην εμπίπτει σε αυτό το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο. |
| --- | --- |

4.3.1

Η ΕΟΚΕ κατανοεί ότι η στήριξη του EMSA για χώρες που καλύπτονται από την πολιτική διεύρυνσης και από την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας θα πρέπει να χρηματοδοτηθεί από τα υπάρχοντα προγράμματα της ΕΕ για αυτές τις χώρες και να μην εμπίπτει σε αυτό το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο.

| 4.3.2 | Παρότι υποστηρίζει το προτεινόμενο χρηματοδοτικό κονδύλιο, η ΕΟΚΕ αμφιβάλλει αν θα είναι επαρκές για την κάλυψη των δράσεων που θα απαιτηθούν κατά τη διάρκεια της επταετίας, ενόψει των διαγραφόμενων προκλήσεων: αύξηση των ροών κυκλοφορίας (περισσότερα πετρελαιοφόρα και υγραεριοφόρα) και αύξηση των γεωτρητικών δραστηριοτήτων για την αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου στις θάλασσες που περιβάλλουν την ΕΕ. Η μειωμένη ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να καταλήξει σε αύξηση του εξωτερικού κόστους σε περίπτωση σοβαρών περιστατικών. |
| --- | --- |

4.3.2

Παρότι υποστηρίζει το προτεινόμενο χρηματοδοτικό κονδύλιο, η ΕΟΚΕ αμφιβάλλει αν θα είναι επαρκές για την κάλυψη των δράσεων που θα απαιτηθούν κατά τη διάρκεια της επταετίας, ενόψει των διαγραφόμενων προκλήσεων: αύξηση των ροών κυκλοφορίας (περισσότερα πετρελαιοφόρα και υγραεριοφόρα) και αύξηση των γεωτρητικών δραστηριοτήτων για την αναζήτηση πετρελαίου και φυσικού αερίου στις θάλασσες που περιβάλλουν την ΕΕ. Η μειωμένη ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης ενδέχεται να καταλήξει σε αύξηση του εξωτερικού κόστους σε περίπτωση σοβαρών περιστατικών.

4.4   Άρθρο 5: Παρακολούθηση υφιστάμενων ικανοτήτων

Σε σχέση με τον κατάλογο των κρατικών και των ιδιωτικών μηχανισμών αντιμετώπισης της ρύπανσης στην ΕΕ, η ΕΟΚΕ ζητεί να αναληφθεί δράση προκειμένου να συμπεριληφθούν και οι ανάλογοι μηχανισμοί των γειτονικών τρίτων παράκτιων κρατών, αφού η θαλάσσια ρύπανση δεν έχει σύνορα. Επιπροσθέτως, αν και η παρούσα γνωμοδότηση περιορίζεται στην ακούσια (λόγω ατυχήματος) ρύπανση, η ΕΟΚΕ θα ζητούσε να αναληφθεί δράση του EMSA για τον εντοπισμό ενδεχόμενων ανεπαρκών εγκαταστάσεων παραλαβής πετρελαϊκών αποβλήτων τόσο στους λιμένες τόσο της ΕΕ όσο και σε εκείνους των γειτονικών παράκτιων κρατών. Η εκούσια (λόγω της επιχειρησιακής δραστηριότητας) ρύπανση —κατ’ αντιδιαστολή προς την ακούσια— προσφέρεται πολύ λιγότερο για τη δημιουργία αίσθησης και εντυπωσιασμού από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης, αλλά έχει πολύ μεγαλύτερο μερίδιο στη συνολική ρύπανση των θαλασσών.

4.5   Η ΕΟΚΕ καλεί την ΕΕ, τα κράτη μέλη της και τα νέα γειτονικά παράκτια κράτη να ενισχύσουν την εφαρμογή των ακόλουθων περιφερειακών Συμβάσεων που απαριθμούνται στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης κανονισμού: της Σύμβασης του Ελσίνκι, της Σύμβασης της Βαρκελώνης, της Συμφωνίας της Βόννης, της Σύμβασης OSPAR, της Συμφωνίας της Λισαβόνας (που δεν έχει τεθεί ακόμη σε ισχύ) και της Σύμβασης του Βουκουρεστίου. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να προβληθούν περισσότερο οι ασκήσεις αντιμετώπισης της ρύπανσης που (συν)διοργανώνονται βάσει αυτών των Συμβάσεων και θεωρεί ουσιώδη την ανταλλαγή εμπειρογνωμόνων στον τομέα της θαλάσσιας ρύπανσης. Το πρόγραμμα EMPOLLEX (Πρόγραμμα Ανταλλαγής Εμπειρογνωμόνων στη Θαλάσσια Ρύπανση) του EMSA θα πρέπει, συνεπώς, να διευκολύνει την αύξηση του αριθμού αυτών των ανταλλαγών μεταξύ των κρατών μελών.

4.6   Η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την ανάγκη να εφαρμοσθεί πλήρως από τα γειτονικά παράκτια κράτη η «μητέρα» των ναυτιλιακών Συμβάσεων, η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) του 1982, η οποία παρέχει τη νομική βάση για κάθε δράση σχετικά με τη θαλάσσια ρύπανση, τις γεωτρήσεις στον βυθό και τις ασφαλείς για το περιβάλλον θαλάσσιες μεταφορές.

4.7   Τα μισθωμένα από τον EMSA σκάφη έχουν μεγάλη χωρητικότητα αποθήκευσης διαρρεύσαντος πετρελαίου και επιλογή συστημάτων για την περισυλλογή του. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι θα πρέπει να επιτραπεί η χρήση των σκαφών αυτών για δραστηριότητες μεταφόρτωσης, από πλοίο σε πλοίο, του διαρρεύσαντος στη θάλασσα πετρελαίου με σκοπό την αποθήκευσή του.

Βρυξέλλες, 10 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  COM (2013) 174 final.

1

(2)  ΕΕ L 394, 30.12.2006, σ. 1.

2

(3)  EE L 39, 9.2.2013, σ. 30.

3

(4)  ΕΕ C 76, 14.03.2013, σ. 15.

4

ΕΕ C 299, 4.10.2012, σ. 153.

EE C 48, 15.2.2011, σ. 81.

EE C 44, 11.2.2011, σ. 173.

EE C 255, 22.9.2010, σ. 103.

EE C 277, 17.11.2009, σ. 20.

EE C 211, 19.8.2008, σ. 31.

EE C 28, 3.2.2006, σ. 16.

EE C 108, 30.4.2004.

(5)  ΕΕ C 28, 3.2.2006, σ. 16.

5

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/111 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/111

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πλαισίου όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και τη χρηματοοικονομική διαφάνεια των λιμένων»

COM (2013) 296 final — 2013/0157 (COD)

2013/C 327/19

Γενικός εισηγητής: ο κ. SIMONS

Στις 19 και 10 Ιουνίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 100, παρ. 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισαν να ζητήσουν τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (εφεξής ΕΟΚΕ) επί του θέματος

Πρόταση κανονισμός του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη θέσπιση πλαισίου όσον αφορά την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και τη χρηματοοικονομική διαφάνεια των λιμένων

COM(2013) 296 final — 2013/0157 (COD).

Στις 21 Μαΐου 2013, η προετοιμασία των σχετικών εργασιών της ΕΟΚΕ ανατέθηκε στο ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές και κοινωνία των πληροφοριών».

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα των εργασιών (άρθρο 59 ΕΚ), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή αποφάσισε κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας που πραγματοποιήθηκε στις 10 και 11 Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου 2013) να ορίσει γενικό εισηγητή τον κ. Simons και στη συνέχεα υιοθέτησε με ψήφους 81 υπέρ, 2 κατά την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την προσέγγιση που στηρίζεται στο συνδυασμό «ήπιων δράσεων» και νομοθεσίας, όπου δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την προσέγγιση που στηρίζεται στο συνδυασμό «ήπιων δράσεων» και νομοθεσίας, όπου δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ συναινεί, επίσης, με την προσέγγιση της Επιτροπής να υποβάλει προτάσεις που θα ισχύουν για όλους τους 319 λιμένες του ΔΕΔ-Μ, με τα κράτη μέλη να έχουν την ευχέρεια να κηρύξουν την ισχύ των διατάξεων του κανονισμού και σε άλλους λιμένες. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ συναινεί, επίσης, με την προσέγγιση της Επιτροπής να υποβάλει προτάσεις που θα ισχύουν για όλους τους 319 λιμένες του ΔΕΔ-Μ, με τα κράτη μέλη να έχουν την ευχέρεια να κηρύξουν την ισχύ των διατάξεων του κανονισμού και σε άλλους λιμένες.

| 1.3 | Λαμβάνοντας υπόψη τον περιορισμένο αντίκτυπο αυτή τη στιγμή, η ΕΟΚΕ μπορεί να συμφωνήσει με την πρόταση της Επιτροπής να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού οι επιβατικές μεταφορές και οι υπηρεσίες διακίνησης φορτίων. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά την εφαρμογή, η ΕΟΚΕ συνιστά να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πλοήγηση, την πρόσδεση και τη ρυμούλκηση, και να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι διαφορετικές επιπτώσεις τους, ούτως ώστε οι υπηρεσίες αυτές να μπορούν να παρέχονται με ανεξάρτητη κρίση, χωρίς να ασκούνται εμπορικές πιέσεις που θα μπορούσαν να αποβούν επιζήμιες για την ασφάλεια και την περιβαλλοντική προστασία της λιμενικής κοινότητας και του κοινού. |
| --- | --- |

1.3

Λαμβάνοντας υπόψη τον περιορισμένο αντίκτυπο αυτή τη στιγμή, η ΕΟΚΕ μπορεί να συμφωνήσει με την πρόταση της Επιτροπής να εξαιρεθούν από το πεδίο εφαρμογής του κανονισμού οι επιβατικές μεταφορές και οι υπηρεσίες διακίνησης φορτίων. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά την εφαρμογή, η ΕΟΚΕ συνιστά να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πλοήγηση, την πρόσδεση και τη ρυμούλκηση, και να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι διαφορετικές επιπτώσεις τους, ούτως ώστε οι υπηρεσίες αυτές να μπορούν να παρέχονται με ανεξάρτητη κρίση, χωρίς να ασκούνται εμπορικές πιέσεις που θα μπορούσαν να αποβούν επιζήμιες για την ασφάλεια και την περιβαλλοντική προστασία της λιμενικής κοινότητας και του κοινού.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη με την ένταξη στον κανονισμό της διασφάλισης των δικαιωμάτων των εργαζομένων, αλλά διερωτάται, γιατί η εφαρμογή της οδηγίας 2001/23/ΕΚ καθίσταται προαιρετική. Όσον αφορά τις κοινωνικές πτυχές, που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης, η ΕΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 26 Απριλίου 2012 σχετικά με τις συμβάσεις που συνάπτονται με τους φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (1). Πρόσφατα υλοποιήθηκε και ένα άλλο μακροχρόνιο αίτημα της ΕΟΚΕ, η οργάνωση ενός αυτόνομου κοινωνικού διαλόγου στον λιμενικό τομέα. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη με την ένταξη στον κανονισμό της διασφάλισης των δικαιωμάτων των εργαζομένων, αλλά διερωτάται, γιατί η εφαρμογή της οδηγίας 2001/23/ΕΚ καθίσταται προαιρετική. Όσον αφορά τις κοινωνικές πτυχές, που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης, η ΕΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 26 Απριλίου 2012 σχετικά με τις συμβάσεις που συνάπτονται με τους φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (1). Πρόσφατα υλοποιήθηκε και ένα άλλο μακροχρόνιο αίτημα της ΕΟΚΕ, η οργάνωση ενός αυτόνομου κοινωνικού διαλόγου στον λιμενικό τομέα.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη βασική ιδέα της Επιτροπής να αυξηθεί η χρηματοοικονομική διαφάνεια στον τομέα των λιμένων, επειδή έτσι θα εντοπίζονται ταχύτερα πιθανές κρατικές ενισχύσεις. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τη βασική ιδέα της Επιτροπής να αυξηθεί η χρηματοοικονομική διαφάνεια στον τομέα των λιμένων, επειδή έτσι θα εντοπίζονται ταχύτερα πιθανές κρατικές ενισχύσεις.

| 1.6 | Η εμπορική ελευθερία που παρέχεται στην λιμενική αρχή να καθορίζει τα λιμενικά τέλη σχεδόν αναιρείται με την απαρίθμηση μιας σειράς κριτηρίων και την ανάθεση στην Επιτροπή της αρμοδιότητας να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις. Μια λύση δίνεται στην ενότητα 5.5. |
| --- | --- |

1.6

Η εμπορική ελευθερία που παρέχεται στην λιμενική αρχή να καθορίζει τα λιμενικά τέλη σχεδόν αναιρείται με την απαρίθμηση μιας σειράς κριτηρίων και την ανάθεση στην Επιτροπή της αρμοδιότητας να εκδίδει κατ' εξουσιοδότηση πράξεις. Μια λύση δίνεται στην ενότητα 5.5.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολή τη δημιουργία ανεξάρτητης εποπτικής αρχής, όπως αναφέρεται στο άρθρο 17, η οποία θα εποπτεύει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Ο ανταγωνισμός αρκεί, και όπου αυτό δεν ισχύει, η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με ειδικές ρυθμίσεις. |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολή τη δημιουργία ανεξάρτητης εποπτικής αρχής, όπως αναφέρεται στο άρθρο 17, η οποία θα εποπτεύει την εφαρμογή του παρόντος κανονισμού. Ο ανταγωνισμός αρκεί, και όπου αυτό δεν ισχύει, η κατάσταση μπορεί να αντιμετωπιστεί με ειδικές ρυθμίσεις.

| 1.8 | Η Επιτροπή επιθυμεί να προβεί σε αξιολόγηση του κανονισμού ήδη τρία χρόνια μετά την θέση του σε ισχύ και να προτείνει ενδεχομένως μέτρα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι πρόκειται για ένα σύντομο χρονικό διάστημα και προτείνει να διενεργηθεί μετά από τρία χρόνια μια ενδιάμεση αξιολόγηση κατά την οποία θα υποβληθούν απλώς παρατηρήσεις και μόνο μετά από έξι χρόνια να εξαχθούν τα τελικά συμπεράσματα και να προταθούν μέτρα. |
| --- | --- |

1.8

Η Επιτροπή επιθυμεί να προβεί σε αξιολόγηση του κανονισμού ήδη τρία χρόνια μετά την θέση του σε ισχύ και να προτείνει ενδεχομένως μέτρα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι πρόκειται για ένα σύντομο χρονικό διάστημα και προτείνει να διενεργηθεί μετά από τρία χρόνια μια ενδιάμεση αξιολόγηση κατά την οποία θα υποβληθούν απλώς παρατηρήσεις και μόνο μετά από έξι χρόνια να εξαχθούν τα τελικά συμπεράσματα και να προταθούν μέτρα.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Είναι η τρίτη φορά που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταθέτει προτάσεις για τους θαλάσσιους λιμένες της ΕΕ. Τώρα πλέον κάτω από νέες συνθήκες και με διαφορετικό τρόπο. |
| --- | --- |

2.1

Είναι η τρίτη φορά που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταθέτει προτάσεις για τους θαλάσσιους λιμένες της ΕΕ. Τώρα πλέον κάτω από νέες συνθήκες και με διαφορετικό τρόπο.

| 2.2 | Ένα νέο στοιχείο είναι η συμπερίληψη 319 θαλάσσιων λιμένων στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T) και. η Διευκόλυνση Συνδέοντας την Ευρώπη (CEF) με σκοπό τη βελτίωση των διασυνδέσεων των λιμένων με την ενδοχώρα. Έτσι, οι λιμένες αυτοί προσλαμβάνον εξ ορισμού ευρωπαϊκό ενδιαφέρον, αλλά καθίστανται -τουλάχιστον εν δυνάμει- και αμοιβαίοι ανταγωνιστές. |
| --- | --- |

2.2

Ένα νέο στοιχείο είναι η συμπερίληψη 319 θαλάσσιων λιμένων στο Διευρωπαϊκό Δίκτυο Μεταφορών (TEN-T) και. η Διευκόλυνση Συνδέοντας την Ευρώπη (CEF) με σκοπό τη βελτίωση των διασυνδέσεων των λιμένων με την ενδοχώρα. Έτσι, οι λιμένες αυτοί προσλαμβάνον εξ ορισμού ευρωπαϊκό ενδιαφέρον, αλλά καθίστανται -τουλάχιστον εν δυνάμει- και αμοιβαίοι ανταγωνιστές.

| 2.3 | Τα «ήπια» μέτρα του παρελθόντος δεν είχαν σχεδόν καμία επίδραση σε ό,τι αφορά την ισότιμη πρόσβαση στην αγορά και τη διαφάνεια. Γι αυτό και τώρα, παράλληλα με μια σειρά δράσεων, προτείνεται ένα «σκληρό» μέτρο, -ένας κανονισμός, για τα δύο ανωτέρω θέματα, προκειμένου οι λιμένες της ΕΕ να εξελιχθούν σε κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης και των συνδυασμένων μεταφορών. |
| --- | --- |

2.3

Τα «ήπια» μέτρα του παρελθόντος δεν είχαν σχεδόν καμία επίδραση σε ό,τι αφορά την ισότιμη πρόσβαση στην αγορά και τη διαφάνεια. Γι αυτό και τώρα, παράλληλα με μια σειρά δράσεων, προτείνεται ένα «σκληρό» μέτρο, -ένας κανονισμός, για τα δύο ανωτέρω θέματα, προκειμένου οι λιμένες της ΕΕ να εξελιχθούν σε κινητήρια δύναμη της ανάπτυξης και των συνδυασμένων μεταφορών.

3.   Τα έγγραφα της Επιτροπής

| 3.1 | Η Επιτροπή, μετά από μακρά και διεξοδική διαβούλευση, όπως φαίνεται στην εκτίμηση επιπτώσεων, προτείνει στην ανακοίνωση «Λιμένες: κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη» ένα πρόσθετο σύνολο οκτώ ήπιων δράσεων τις οποίες θεωρεί απαραίτητες για την ανάπτυξη του δυναμικού 319 λιμένων, εκ των οποίων τα 83 θα ανήκουν στον πυρήνα του δικτύου ΔΕΔ-Μ, τα επόμενα χρόνια |
| --- | --- |

3.1

Η Επιτροπή, μετά από μακρά και διεξοδική διαβούλευση, όπως φαίνεται στην εκτίμηση επιπτώσεων, προτείνει στην ανακοίνωση «Λιμένες: κινητήρια δύναμη για την ανάπτυξη» ένα πρόσθετο σύνολο οκτώ ήπιων δράσεων τις οποίες θεωρεί απαραίτητες για την ανάπτυξη του δυναμικού 319 λιμένων, εκ των οποίων τα 83 θα ανήκουν στον πυρήνα του δικτύου ΔΕΔ-Μ, τα επόμενα χρόνια

| 3.2 | Η Επιτροπή τονίζει ότι η στρατηγική της ΕΕ στηρίζεται στη βασική αρχή ότι πρέπει να αποφεύγεται κάθε περιττή παρέμβαση σε λιμένες με καλές επιδόσεις, αλλά και ότι πρέπει να παρέχεται στήριξη στους λιμένες των οποίων οι επιδόσεις υστερούν, με την εισαγωγή «βέλτιστων πρακτικών» και την εφαρμογή μιας προσέγγισης που στηρίζεται στη χρηστή διαχείριση, παράλληλα με το σεβασμό της πολυμορφίας και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν σε κάθε λιμένα |
| --- | --- |

3.2

Η Επιτροπή τονίζει ότι η στρατηγική της ΕΕ στηρίζεται στη βασική αρχή ότι πρέπει να αποφεύγεται κάθε περιττή παρέμβαση σε λιμένες με καλές επιδόσεις, αλλά και ότι πρέπει να παρέχεται στήριξη στους λιμένες των οποίων οι επιδόσεις υστερούν, με την εισαγωγή «βέλτιστων πρακτικών» και την εφαρμογή μιας προσέγγισης που στηρίζεται στη χρηστή διαχείριση, παράλληλα με το σεβασμό της πολυμορφίας και των ιδιαίτερων συνθηκών που επικρατούν σε κάθε λιμένα

| 3.3 | Οι λιμενικές δραστηριότητες συμβάλλουν άμεσα στην ανάπτυξη της απασχόλησης. Σήμερα, υπάρχουν 2 200 λιμενικοί φορείς που παρέχουν άμεση απασχόληση σε 110 000 λιμενεργάτες, ενώ οι θαλάσσιοι λιμένες σε 22 κράτη μέλη απασχολούν άμεσα ή έμμεσα περίπου 3 εκατομμύρια εργαζόμενους. Αποτελούν, συνεπώς, σημαντική πηγή φορολογικών εσόδων για το κράτος. |
| --- | --- |

3.3

Οι λιμενικές δραστηριότητες συμβάλλουν άμεσα στην ανάπτυξη της απασχόλησης. Σήμερα, υπάρχουν 2 200 λιμενικοί φορείς που παρέχουν άμεση απασχόληση σε 110 000 λιμενεργάτες, ενώ οι θαλάσσιοι λιμένες σε 22 κράτη μέλη απασχολούν άμεσα ή έμμεσα περίπου 3 εκατομμύρια εργαζόμενους. Αποτελούν, συνεπώς, σημαντική πηγή φορολογικών εσόδων για το κράτος.

| 3.4 | Στην πρόταση κανονισμού περί της θέσπισης πλαισίου για την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και την χρηματοοικονομική διαφάνεια των λιμένων γίνεται ρητή αναφορά στην αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, η οποία ισχύει για όλα τα είδη υπηρεσιών σε όλους τους λιμένες των ΔΕΔ-Μ. |
| --- | --- |

3.4

Στην πρόταση κανονισμού περί της θέσπισης πλαισίου για την πρόσβαση στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και την χρηματοοικονομική διαφάνεια των λιμένων γίνεται ρητή αναφορά στην αρχή της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, η οποία ισχύει για όλα τα είδη υπηρεσιών σε όλους τους λιμένες των ΔΕΔ-Μ.

| 3.5 | Ωστόσο, το τμήμα σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά (κεφάλαιο ΙΙ) και οι μεταβατικές διατάξεις (άρθρο 24) του προτεινόμενου κανονισμού δεν θα ισχύουν για τη μεταφορά επιβατών και τη διακίνηση φορτίου. |
| --- | --- |

3.5

Ωστόσο, το τμήμα σχετικά με την πρόσβαση στην αγορά (κεφάλαιο ΙΙ) και οι μεταβατικές διατάξεις (άρθρο 24) του προτεινόμενου κανονισμού δεν θα ισχύουν για τη μεταφορά επιβατών και τη διακίνηση φορτίου.

| 3.6 | Ο προτεινόμενος κανονισμός παρέχει στους διαχειριστικούς φορείς των λιμένων τη διακριτική ευχέρεια να προβάλλουν απαιτήσεις έναντι των φορέων παροχής υπηρεσιών σε ό,τι αφορά την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα, ενώ μπορούν να περιορίσουν τον αριθμό των φορών αυτών σε μια ορισμένη υπηρεσία λόγω έλλειψης χώρου, εφόσον αυτό αναφέρεται σαφώς σε επίσημο σχέδιο ανάπτυξης του λιμένα, ή εάν έχει ανατεθεί στον φορέα εκμετάλλευσης του λιμένα η παροχή συγκεκριμένης, σαφώς καθορισμένης και γνωστοποιημένης δημόσιας υπηρεσίας. |
| --- | --- |

3.6

Ο προτεινόμενος κανονισμός παρέχει στους διαχειριστικούς φορείς των λιμένων τη διακριτική ευχέρεια να προβάλλουν απαιτήσεις έναντι των φορέων παροχής υπηρεσιών σε ό,τι αφορά την ποιότητα και τη διαθεσιμότητα, ενώ μπορούν να περιορίσουν τον αριθμό των φορών αυτών σε μια ορισμένη υπηρεσία λόγω έλλειψης χώρου, εφόσον αυτό αναφέρεται σαφώς σε επίσημο σχέδιο ανάπτυξης του λιμένα, ή εάν έχει ανατεθεί στον φορέα εκμετάλλευσης του λιμένα η παροχή συγκεκριμένης, σαφώς καθορισμένης και γνωστοποιημένης δημόσιας υπηρεσίας.

| 3.7 | Η Επιτροπή τονίζει ότι τα δικαιώματα των εργαζομένων πρέπει να είναι εγγυημένα και ότι τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν περαιτέρω τα δικαιώματα αυτά σε περίπτωση εξαγοράς μιας επιχείρησης μαζί με το ενδιαφερόμενο προσωπικό αυτής. |
| --- | --- |

3.7

Η Επιτροπή τονίζει ότι τα δικαιώματα των εργαζομένων πρέπει να είναι εγγυημένα και ότι τα κράτη μέλη πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να ενισχύσουν περαιτέρω τα δικαιώματα αυτά σε περίπτωση εξαγοράς μιας επιχείρησης μαζί με το ενδιαφερόμενο προσωπικό αυτής.

| 3.8 | Στην πρόταση αναφέρεται ότι οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ λιμενικών αρχών και δημοσίου πρέπει να διέπονται από διαφάνεια, ειδικά όταν μια λιμενική αρχή ενισχύεται οικονομικά από το δημόσιο. |
| --- | --- |

3.8

Στην πρόταση αναφέρεται ότι οι οικονομικές σχέσεις μεταξύ λιμενικών αρχών και δημοσίου πρέπει να διέπονται από διαφάνεια, ειδικά όταν μια λιμενική αρχή ενισχύεται οικονομικά από το δημόσιο.

| 3.9 | Οι λιμενικές αρχές δύνανται να ρυθμίζουν τις χρεώσεις για τη χρήση των λιμενικών υποδομών με τρόπο αυτόνομο και σύμφωνα με την εμπορική και επενδυτική στρατηγική τους, όπου οι χρεώσεις μπορούν να διαφοροποιούνται ανάλογα με το βαθμό της χρήσης του λιμένα ή/και με γνώμονα μια πιο αποτελεσματική χρήση των λιμενικών υποδομών, τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, την υψηλή ενεργειακή απόδοση, ή την προαγωγή των μεταφορών με χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και περιορισμένες εκπομπές άνθρακα. |
| --- | --- |

3.9

Οι λιμενικές αρχές δύνανται να ρυθμίζουν τις χρεώσεις για τη χρήση των λιμενικών υποδομών με τρόπο αυτόνομο και σύμφωνα με την εμπορική και επενδυτική στρατηγική τους, όπου οι χρεώσεις μπορούν να διαφοροποιούνται ανάλογα με το βαθμό της χρήσης του λιμένα ή/και με γνώμονα μια πιο αποτελεσματική χρήση των λιμενικών υποδομών, τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, την υψηλή ενεργειακή απόδοση, ή την προαγωγή των μεταφορών με χαμηλή κατανάλωση ενέργειας και περιορισμένες εκπομπές άνθρακα.

| 3.10 | Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διαθέτουν ανεξάρτητη αρχή που θα εποπτεύει την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού. |
| --- | --- |

3.10

Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να διαθέτουν ανεξάρτητη αρχή που θα εποπτεύει την εφαρμογή των διατάξεων του παρόντος κανονισμού.

| 3.11 | Αυτή η αρχή πρέπει να είναι νομικά και λειτουργικά ανεξάρτητη έναντι των διαχειριστικών φορέων λιμένων και των παρόχων υπηρεσιών. Θα εξετάζει καταγγελίες, θα έχει το δικαίωμα να υποχρεώνει τους διαχειριστικούς φορείς, τους παρόχους λιμενικών υπηρεσιών και τους χρήστες των λιμένων να παρέχουν κάθε πληροφορία που κρίνει αναγκαία για τη διασφάλιση μιας καλής εποπτείας και να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις, κατά των οποίων μπορεί να ασκηθεί μόνον δικαστική προσφυγή. |
| --- | --- |

3.11

Αυτή η αρχή πρέπει να είναι νομικά και λειτουργικά ανεξάρτητη έναντι των διαχειριστικών φορέων λιμένων και των παρόχων υπηρεσιών. Θα εξετάζει καταγγελίες, θα έχει το δικαίωμα να υποχρεώνει τους διαχειριστικούς φορείς, τους παρόχους λιμενικών υπηρεσιών και τους χρήστες των λιμένων να παρέχουν κάθε πληροφορία που κρίνει αναγκαία για τη διασφάλιση μιας καλής εποπτείας και να λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις, κατά των οποίων μπορεί να ασκηθεί μόνον δικαστική προσφυγή.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι με την έκδοση της Ανακοίνωσης, την εκτίμηση των επιπτώσεων και την κατάθεση της πρότασης κανονισμού, η Επιτροπή έχει κάνει ένα βήμα προς το άνοιγμα της πρόσβασης στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και την ενίσχυση της οικονομικής διαφάνειας των λιμένων. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει πόσο σημαντική είναι βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών και η αύξηση των επενδύσεων στους λιμένες, η οποία είναι τόσο αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Στα θέματα της ασφάλειας, της προστασίας, του περιβάλλοντος και στο συντονιστικό ρόλο της Ένωσης δίνεται επίσης η δέουσα προσοχή. |
| --- | --- |

4.1

Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι με την έκδοση της Ανακοίνωσης, την εκτίμηση των επιπτώσεων και την κατάθεση της πρότασης κανονισμού, η Επιτροπή έχει κάνει ένα βήμα προς το άνοιγμα της πρόσβασης στην αγορά λιμενικών υπηρεσιών και την ενίσχυση της οικονομικής διαφάνειας των λιμένων. Η ΕΟΚΕ επισημαίνει πόσο σημαντική είναι βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών και η αύξηση των επενδύσεων στους λιμένες, η οποία είναι τόσο αναγκαία για την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς. Στα θέματα της ασφάλειας, της προστασίας, του περιβάλλοντος και στο συντονιστικό ρόλο της Ένωσης δίνεται επίσης η δέουσα προσοχή.

| 4.2 | Οι προτάσεις περιλαμβάνουν μια «ήπια» προσέγγιση, τα οκτώ σημεία δράσης, όπως ορίζονται στην ανακοίνωση, και μια «σκληρή» προσέγγιση με τη μορφή της πρότασης κανονισμού. Σε γενικές γραμμές, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, όπου αυτό είναι δυνατόν, πρέπει να προτιμάται η πρώτη προσέγγιση και, όπου δεν γίνεται διαφορετικά, η δεύτερη. Πρόκειται για μια άποψη που έχει ήδη προβληθεί από την ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ευρωπαϊκή λιμενική πολιτική (2). |
| --- | --- |

4.2

Οι προτάσεις περιλαμβάνουν μια «ήπια» προσέγγιση, τα οκτώ σημεία δράσης, όπως ορίζονται στην ανακοίνωση, και μια «σκληρή» προσέγγιση με τη μορφή της πρότασης κανονισμού. Σε γενικές γραμμές, η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι, όπου αυτό είναι δυνατόν, πρέπει να προτιμάται η πρώτη προσέγγιση και, όπου δεν γίνεται διαφορετικά, η δεύτερη. Πρόκειται για μια άποψη που έχει ήδη προβληθεί από την ΕΟΚΕ στη γνωμοδότησή της σχετικά με την ευρωπαϊκή λιμενική πολιτική (2).

| 4.3 | Η πρόταση κανονισμού ισχύει για όλους τους 319 λιμένες του ΔΕΔ-Μ, που από τη φύση τους μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών. Τα κράτη μέλη παραμένουν ελεύθερα να εφαρμόζουν τις διατάξεις της πρότασης κανονισμού και σε άλλους λιμένες. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την προσέγγιση της Επιτροπής, την οποία θεωρεί ρεαλιστική. |
| --- | --- |

4.3

Η πρόταση κανονισμού ισχύει για όλους τους 319 λιμένες του ΔΕΔ-Μ, που από τη φύση τους μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο ευρωπαϊκό σύστημα μεταφορών. Τα κράτη μέλη παραμένουν ελεύθερα να εφαρμόζουν τις διατάξεις της πρότασης κανονισμού και σε άλλους λιμένες. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την προσέγγιση της Επιτροπής, την οποία θεωρεί ρεαλιστική.

| 4.4 | Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι υπηρεσίες διακίνησης φορτίου και τερματικών σταθμών επιβατών εξαιρούνται του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (άρθρο 11). Το επιχείρημα που προβάλλει η Επιτροπή είναι ότι ένα μεγάλο μέρος των υπηρεσιών διακίνησης φορτίων και μεταφοράς επιβατών με κρουαζιερόπλοια λειτουργεί βάσει συμβάσεων παραχώρησης, ενώ οι υπηρεσίες πορθμείων επιβατών είναι συνήθως δημόσιες υπηρεσίες. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής |
| --- | --- |

4.4

Η ΕΟΚΕ σημειώνει ότι οι υπηρεσίες διακίνησης φορτίου και τερματικών σταθμών επιβατών εξαιρούνται του πεδίου εφαρμογής του κανονισμού (άρθρο 11). Το επιχείρημα που προβάλλει η Επιτροπή είναι ότι ένα μεγάλο μέρος των υπηρεσιών διακίνησης φορτίων και μεταφοράς επιβατών με κρουαζιερόπλοια λειτουργεί βάσει συμβάσεων παραχώρησης, ενώ οι υπηρεσίες πορθμείων επιβατών είναι συνήθως δημόσιες υπηρεσίες. Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη της Επιτροπής

| 4.5 | Η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στους θαλάσσιους λιμένες είναι το πρωταρχικό στοιχείο του προτεινόμενου κανονισμού. Αναφέρονται δε τέσσερις λόγοι περιορισμού της ελευθερίας αυτής:






  — | Η δυνατότητα επιβολής ελάχιστων απαιτήσεων για την παροχή λιμενικών υπηρεσιών, |
| --- | --- | --- |

4.5

Η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών στους θαλάσσιους λιμένες είναι το πρωταρχικό στοιχείο του προτεινόμενου κανονισμού. Αναφέρονται δε τέσσερις λόγοι περιορισμού της ελευθερίας αυτής:

—

Η δυνατότητα επιβολής ελάχιστων απαιτήσεων για την παροχή λιμενικών υπηρεσιών,

| — | Περιορισμοί στον αριθμό των παρόχων λιμενικών υπηρεσιών, |
| --- | --- |

—

Περιορισμοί στον αριθμό των παρόχων λιμενικών υπηρεσιών,

| — | Η υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας, |
| --- | --- |

—

Η υποχρέωση παροχής δημόσιας υπηρεσίας,

| — | Εγχώριος φορέας. |
| --- | --- |

—

Εγχώριος φορέας.

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με αυτή την τοποθέτηση για την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών, σε συνδυασμό με τη δυνατότητα εφαρμογής ορισμένων ειδικών περιορισμών προσαρμοσμένων στον εκάστοτε λιμένα. Ωστόσο, σε ό,τι αφορά την εφαρμογή, η ΕΟΚΕ συνιστά να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στην πλοήγηση, την πρόσδεση και τη ρυμούλκηση, και να λαμβάνονται δεόντως υπόψη οι διαφορετικές επιπτώσεις τους, ούτως ώστε οι υπηρεσίες αυτές να μπορούν να παρέχονται με ανεξάρτητη κρίση, χωρίς να ασκούνται εμπορικές πιέσεις που θα μπορούσαν να αποβούν επιζήμιες για την ασφάλεια και την περιβαλλοντική προστασία της λιμενικής κοινότητας και του κοινού.

| 4.5.1 | Δεν είναι σαφές για ποιο λόγο ο «εγχώριος φορέας» (άρθρο 9) περιορίζεται στις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Μπορεί όντως να υπάρχουν καθαρά εμπορικοί λόγοι, όπως η διασφάλιση της συνέχειας και της διαθεσιμότητας της υπηρεσίας, για τους οποίους ένας φορέας διαχείρισης λιμένα μπορεί να αποφασίσει να παράσχει ο ίδιος μια υπηρεσία, χωρίς αυτή να ορίζονται ειδικά ως δημόσια υπηρεσία ή/και η έλλειψη ή η δεσμευτική χρήση διαθέσιμου χώρου να επιβάλει περιορισμούς στον αριθμό των προμηθευτών. Αυτό το τελευταίο ενδεχόμενο πρέπει επίσης να συμπεριληφθεί στην πρόταση. |
| --- | --- |

4.5.1

Δεν είναι σαφές για ποιο λόγο ο «εγχώριος φορέας» (άρθρο 9) περιορίζεται στις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας. Μπορεί όντως να υπάρχουν καθαρά εμπορικοί λόγοι, όπως η διασφάλιση της συνέχειας και της διαθεσιμότητας της υπηρεσίας, για τους οποίους ένας φορέας διαχείρισης λιμένα μπορεί να αποφασίσει να παράσχει ο ίδιος μια υπηρεσία, χωρίς αυτή να ορίζονται ειδικά ως δημόσια υπηρεσία ή/και η έλλειψη ή η δεσμευτική χρήση διαθέσιμου χώρου να επιβάλει περιορισμούς στον αριθμό των προμηθευτών. Αυτό το τελευταίο ενδεχόμενο πρέπει επίσης να συμπεριληφθεί στην πρόταση.

| 4.6 | Η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη με τη συμπερίληψη στο κείμενο του κανονισμού του άρθρου 10, το οποίο διασφαλίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων. Η ΕΟΚΕ διερωτάται, ωστόσο, γιατί η εφαρμογή της οδηγίας 2001/23/ΕΚ καθίσταται προαιρετική. Όσον αφορά τις κοινωνικές πτυχές, που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης, η ΕΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 26 Απριλίου 2012 σχετικά με τις συμβάσεις που συνάπτονται με τους φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (3). |
| --- | --- |

4.6

Η ΕΟΚΕ είναι ικανοποιημένη με τη συμπερίληψη στο κείμενο του κανονισμού του άρθρου 10, το οποίο διασφαλίζει τα δικαιώματα των εργαζομένων. Η ΕΟΚΕ διερωτάται, ωστόσο, γιατί η εφαρμογή της οδηγίας 2001/23/ΕΚ καθίσταται προαιρετική. Όσον αφορά τις κοινωνικές πτυχές, που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης, η ΕΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 26 Απριλίου 2012 σχετικά με τις συμβάσεις που συνάπτονται με τους φορείς που δραστηριοποιούνται στους τομείς του ύδατος, της ενέργειας, των μεταφορών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών (3).

| 4.7 | Η ΕΟΚΕ διερωτάται, ωστόσο, γιατί η εφαρμογή της οδηγίας 2001/23/ΕΚ καθίσταται προαιρετική. Όσον αφορά τις κοινωνικές πτυχές, που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης, η ΕΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 26 Απριλίου 2012. |
| --- | --- |

4.7

Η ΕΟΚΕ διερωτάται, ωστόσο, γιατί η εφαρμογή της οδηγίας 2001/23/ΕΚ καθίσταται προαιρετική. Όσον αφορά τις κοινωνικές πτυχές, που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις δημόσιες συμβάσεις και τις συμβάσεις παραχώρησης, η ΕΟΚΕ παραπέμπει στη γνωμοδότηση που εξέδωσε στις 26 Απριλίου 2012.

| 4.8 | Η Επιτροπή έχει ενσωματώσει μια σειρά από άρθρα στον κανονισμό (άρθρο 12 κ.ε.) που προωθούν την χρηματοοικονομική διαφάνεια και την αυτονομία. Οι διατάξεις αυτές υποχρεώνουν τις λιμενικές αρχές στην παροχή πληροφοριών σχετικά με τη λήψη δημόσιας χρηματοδότησης και στην τήρηση χωριστών λογαριασμών για το σκοπό αυτό, εφόσον ο φορέας διαχείρισης του λιμένα παρέχει ο ίδιος λιμενικές υπηρεσίες. Η ΕΟΚΕ είναι υπέρμαχος της μεγαλύτερης δυνατής διαφάνειας και επικροτεί τις αντίστοιχες προτάσεις. |
| --- | --- |

4.8

Η Επιτροπή έχει ενσωματώσει μια σειρά από άρθρα στον κανονισμό (άρθρο 12 κ.ε.) που προωθούν την χρηματοοικονομική διαφάνεια και την αυτονομία. Οι διατάξεις αυτές υποχρεώνουν τις λιμενικές αρχές στην παροχή πληροφοριών σχετικά με τη λήψη δημόσιας χρηματοδότησης και στην τήρηση χωριστών λογαριασμών για το σκοπό αυτό, εφόσον ο φορέας διαχείρισης του λιμένα παρέχει ο ίδιος λιμενικές υπηρεσίες. Η ΕΟΚΕ είναι υπέρμαχος της μεγαλύτερης δυνατής διαφάνειας και επικροτεί τις αντίστοιχες προτάσεις.

| 4.9 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολή τη σύσταση της ανεξάρτητης εποπτικής αρχής που αναφέρεται στο άρθρο 17, η οποία θα είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση και την εποπτεία της εφαρμογής του κανονισμού, επειδή δεν είναι απαραίτητη και έρχεται σε αντίθεση με την τάση που παρατηρείται στους λιμένες που αναπτύσσονται ως εμπορικές επιχειρήσεις να παρέχουν υπηρεσίες ποιότητας προσανατολισμένες στις απαιτήσεις της αγοράς. Η σημερινή εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ανταγωνισμού είναι συνήθως επαρκής, και όταν αυτό δεν συμβαίνει, η Επιτροπή θα πρέπει να αναλαμβάνει δράση ειδικά για το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. |
| --- | --- |

4.9

Η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολή τη σύσταση της ανεξάρτητης εποπτικής αρχής που αναφέρεται στο άρθρο 17, η οποία θα είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση και την εποπτεία της εφαρμογής του κανονισμού, επειδή δεν είναι απαραίτητη και έρχεται σε αντίθεση με την τάση που παρατηρείται στους λιμένες που αναπτύσσονται ως εμπορικές επιχειρήσεις να παρέχουν υπηρεσίες ποιότητας προσανατολισμένες στις απαιτήσεις της αγοράς. Η σημερινή εθνική και ευρωπαϊκή νομοθεσία περί ανταγωνισμού είναι συνήθως επαρκής, και όταν αυτό δεν συμβαίνει, η Επιτροπή θα πρέπει να αναλαμβάνει δράση ειδικά για το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις

| 5.1 | Η ανάγκη καθιέρωσης κλαδικού κοινωνικού διαλόγου στους λιμένες υπογραμμίζεται από την εκτίμηση ότι το 2030 το ποσοστό των απαραίτητων λιμενεργατών θα αυξηθεί κατά 15 % σε σχέση με σήμερα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ένα ευνοϊκό κοινωνικό κλίμα είναι μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική λειτουργία των λιμένων και την προθυμία όλων των ενδιαφερομένων μερών να καλλιεργήσουν διάλογο. |
| --- | --- |

5.1

Η ανάγκη καθιέρωσης κλαδικού κοινωνικού διαλόγου στους λιμένες υπογραμμίζεται από την εκτίμηση ότι το 2030 το ποσοστό των απαραίτητων λιμενεργατών θα αυξηθεί κατά 15 % σε σχέση με σήμερα. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι ένα ευνοϊκό κοινωνικό κλίμα είναι μία από τις βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική λειτουργία των λιμένων και την προθυμία όλων των ενδιαφερομένων μερών να καλλιεργήσουν διάλογο.

| 5.2 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί, συνεπώς, την ανακοίνωση για τη σύσταση επιτροπής κοινωνικού διαλόγου της ΕΕ στις 19 Ιουνίου 2013, η οποία θα είναι εντελώς ανεξάρτητη από τους κοινωνικούς εταίρους και θα ασχοληθεί, μεταξύ άλλων, με τις συνθήκες εργασίας. |
| --- | --- |

5.2

Η ΕΟΚΕ επικροτεί, συνεπώς, την ανακοίνωση για τη σύσταση επιτροπής κοινωνικού διαλόγου της ΕΕ στις 19 Ιουνίου 2013, η οποία θα είναι εντελώς ανεξάρτητη από τους κοινωνικούς εταίρους και θα ασχοληθεί, μεταξύ άλλων, με τις συνθήκες εργασίας.

| 5.3 | Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη ότι τα τέλη χρήσης λιμενικών υποδομών θα πρέπει να καθορίζονται βάσει διαβούλευσης με τους χρήστες. Πιστεύει δε ότι αυτή η μέθοδος καθορισμού των τελών λιμενικών υποδομών είναι διαφανής. |
| --- | --- |

5.3

Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την άποψη ότι τα τέλη χρήσης λιμενικών υποδομών θα πρέπει να καθορίζονται βάσει διαβούλευσης με τους χρήστες. Πιστεύει δε ότι αυτή η μέθοδος καθορισμού των τελών λιμενικών υποδομών είναι διαφανής.

| 5.4 | Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, ένα πλεονέκτημα του κανονισμού είναι ότι οι λιμενικές αρχές υποχρεούνται να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση που λαμβάνουν από το δημόσιο και τον τρόπο με τον οποίο η χρηματοδότηση αυτή αντανακλάται στην τιμή του κόστους τους. Αυτό θα καταστήσει δυνατή την αξιολόγηση της δημόσιας χρηματοδότησης σε πρώιμο στάδιο, πράγμα το οποίο ευνοεί την χρηματοοικονομική διαφάνεια |
| --- | --- |

5.4

Σύμφωνα με την ΕΟΚΕ, ένα πλεονέκτημα του κανονισμού είναι ότι οι λιμενικές αρχές υποχρεούνται να παρέχουν πληροφορίες σχετικά με τη χρηματοδότηση που λαμβάνουν από το δημόσιο και τον τρόπο με τον οποίο η χρηματοδότηση αυτή αντανακλάται στην τιμή του κόστους τους. Αυτό θα καταστήσει δυνατή την αξιολόγηση της δημόσιας χρηματοδότησης σε πρώιμο στάδιο, πράγμα το οποίο ευνοεί την χρηματοοικονομική διαφάνεια

| 5.5 | Η ελευθερία του φορέα διαχείρισης λιμένα να ρυθμίζει τα λιμενικά τέλη (άρθρο 14 (1), (2) και (3)), ένα στοιχείο που η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ σημαντικό, υπονομεύεται σχεδόν καθ’ ολοκληρία από τα κριτήρια που αναφέρονται στις ακόλουθες παραγράφους και την ανάθεση στην Επιτροπή της αρμοδιότητας να εκδίδει κατ 'εξουσιοδότηση πράξεις. Η ελευθερία αυτή μπορεί να διατηρηθεί με την απλή προσθήκη των λέξεων «και τον ανταγωνισμό» στο τέλος του άρθρου 14 (3) «.... σύμφωνες με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις». |
| --- | --- |

5.5

Η ελευθερία του φορέα διαχείρισης λιμένα να ρυθμίζει τα λιμενικά τέλη (άρθρο 14 (1), (2) και (3)), ένα στοιχείο που η ΕΟΚΕ θεωρεί πολύ σημαντικό, υπονομεύεται σχεδόν καθ’ ολοκληρία από τα κριτήρια που αναφέρονται στις ακόλουθες παραγράφους και την ανάθεση στην Επιτροπή της αρμοδιότητας να εκδίδει κατ 'εξουσιοδότηση πράξεις. Η ελευθερία αυτή μπορεί να διατηρηθεί με την απλή προσθήκη των λέξεων «και τον ανταγωνισμό» στο τέλος του άρθρου 14 (3) «.... σύμφωνες με τους κανόνες για τις κρατικές ενισχύσεις».

| 5.6 | Η Επιτροπή προτείνει να δημοσιεύσει έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο της εν λόγω νομοθεσίας εντός τριών ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η έκθεση αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί ως μια ενδιάμεση έκθεση, διότι το διάστημα είναι πολύ μικρό για να είναι εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί μετά από έξι χρόνια. |
| --- | --- |

5.6

Η Επιτροπή προτείνει να δημοσιεύσει έκθεση σχετικά με τον αντίκτυπο της εν λόγω νομοθεσίας εντός τριών ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού. Η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι η έκθεση αυτή θα πρέπει να θεωρηθεί ως μια ενδιάμεση έκθεση, διότι το διάστημα είναι πολύ μικρό για να είναι εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί μετά από έξι χρόνια.

| 5.7 | Τέλος, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι πρέπει να γίνουν και άλλες ενέργειες για την εξασφάλιση του θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων της ΕΕ και αυτών των γειτονικών χωρών. |
| --- | --- |

5.7

Τέλος, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει ότι πρέπει να γίνουν και άλλες ενέργειες για την εξασφάλιση του θεμιτού ανταγωνισμού μεταξύ των λιμένων της ΕΕ και αυτών των γειτονικών χωρών.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  ΕΕ C 191 της 29.6.2012, σ. 84.

1

(2)  ΕΕ C 27 της 3.2.2009, σ. 45.

2

(3)  ΕΕ C 191, 29.06.2012, σ. 84

3

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/115 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/115

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Κοινοί κανόνες αποζημίωσης και παροχής βοήθειας στους επιβάτες αεροπορικών μεταφορών (κυλιόμενο πρόγραμμα)»

COM(2013) 130 final

2013/C 327/20

Εισηγήτρια: η κ. ANGELOVA

Συνεισηγητής: ο κ. HENCKS

Στις 16 Απριλίου και τις 16 Ιουλίου 2013 αντίστοιχα, και σύμφωνα με το άρθρο 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν να ζητήσει γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα

Κοινοί κανόνες αποζημίωσης και παροχής βοήθειας στους επιβάτες αεροπορικών μεταφορών (κυλιόμενο πρόγραμμα)

COM(2013) 130 final.

Το ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 20 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε την ακόλουθη γνωμοδότηση με 136 ψήφους υπέρ, 6 κατά και 7 αποχές.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου που επιτυγχάνεται με την υπό εξέταση πρόταση τόσο για τους επιβάτες όσο και για τους αερομεταφορείς, χάρη στην προσθήκη επακριβέστερων ορισμών των καίριων εννοιών του κανονισμού, έτσι ώστε να αντανακλώνται οι βασικές αρχές των αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να παρέχεται ένα σαφές νομικό πλαίσιο. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με λύπη ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν προβλέπει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου που επιτυγχάνεται με την υπό εξέταση πρόταση τόσο για τους επιβάτες όσο και για τους αερομεταφορείς, χάρη στην προσθήκη επακριβέστερων ορισμών των καίριων εννοιών του κανονισμού, έτσι ώστε να αντανακλώνται οι βασικές αρχές των αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να παρέχεται ένα σαφές νομικό πλαίσιο. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ διαπιστώνει με λύπη ότι η πρόταση της Επιτροπής δεν προβλέπει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί κατ’ αρχήν τα μέτρα που οφείλουν να λαμβάνουν υπό διάφορες συνθήκες οι αερομεταφορείς για την αποζημίωση των επιβατών σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων, τη μεταφορά των επιβατών με άλλη πτήση ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία (αναπρογραμματισμός) και την εν γένει μεγαλύτερη άνεση των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης ή απώλειας της πτήσης τους. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την αντίθεσή της, ιδιαίτερα όσον αφορά την αποζημίωση που προβλέπεται σε περίπτωση καθυστερήσεων, μεγάλων καθυστερήσεων των πτήσεων καθώς και των πτήσεων μικρών αποστάσεων διότι η πρόταση αποκλίνει σε αυτές τις περιπτώσεις από την σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ επικροτεί κατ’ αρχήν τα μέτρα που οφείλουν να λαμβάνουν υπό διάφορες συνθήκες οι αερομεταφορείς για την αποζημίωση των επιβατών σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων, τη μεταφορά των επιβατών με άλλη πτήση ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία (αναπρογραμματισμός) και την εν γένει μεγαλύτερη άνεση των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης ή απώλειας της πτήσης τους. Η ΕΟΚΕ εκφράζει την αντίθεσή της, ιδιαίτερα όσον αφορά την αποζημίωση που προβλέπεται σε περίπτωση καθυστερήσεων, μεγάλων καθυστερήσεων των πτήσεων καθώς και των πτήσεων μικρών αποστάσεων διότι η πρόταση αποκλίνει σε αυτές τις περιπτώσεις από την σχετική νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| 1.3 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά το γεγονός ότι η πρόταση κανονισμού βασίστηκε σε εκτενή εκτίμηση επιπτώσεων και υπενθυμίζει ότι η αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθετικής δέσμης «Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός ΙΙ+» (SES II+ / ΕΕΟ ΙΙ+) αποτελεί σημαντικό μέσο, το οποίο αναμένεται να μειώσει το κόστος για τους αερομεταφορείς. |
| --- | --- |

1.3

Η ΕΟΚΕ εκτιμά το γεγονός ότι η πρόταση κανονισμού βασίστηκε σε εκτενή εκτίμηση επιπτώσεων και υπενθυμίζει ότι η αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθετικής δέσμης «Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός ΙΙ+» (SES II+ / ΕΕΟ ΙΙ+) αποτελεί σημαντικό μέσο, το οποίο αναμένεται να μειώσει το κόστος για τους αερομεταφορείς.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ απορρίπτει την πρόταση της Επιτροπής να αυξηθεί το χρονικό όριο μετά το οποίο γεννάται δικαίωμα αποζημίωσης, για όλα τα ταξίδια εντός της ΕΕ, η οποία αποκλίνει από 3 διαδοχικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ απορρίπτει την πρόταση της Επιτροπής να αυξηθεί το χρονικό όριο μετά το οποίο γεννάται δικαίωμα αποζημίωσης, για όλα τα ταξίδια εντός της ΕΕ, η οποία αποκλίνει από 3 διαδοχικές αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

| 1.5 | H ΕΟΚΕ κατανοεί μεν το σκεπτικό της σημαντικής αύξησης του χρονικού ορίου αποζημίωσης σε περίπτωση καθυστέρησης πτήσης μεγάλης απόστασης, αλλά προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της να παράσχει κίνητρα στους αερομεταφορείς να κινούνται στην πράξη πολύ πιο κάτω από αυτά τα όρια. Οι ανωτέρω χρόνοι καθυστέρησης πρέπει να περιοριστούν ακόμα περισσότερο για τα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, ώστε να ληφθεί υπόψη το ιδιαίτερο κόστος που έχει για αυτά τα άτομα κάθε μακροχρόνια καθυστέρηση. |
| --- | --- |

1.5

H ΕΟΚΕ κατανοεί μεν το σκεπτικό της σημαντικής αύξησης του χρονικού ορίου αποζημίωσης σε περίπτωση καθυστέρησης πτήσης μεγάλης απόστασης, αλλά προτρέπει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της να παράσχει κίνητρα στους αερομεταφορείς να κινούνται στην πράξη πολύ πιο κάτω από αυτά τα όρια. Οι ανωτέρω χρόνοι καθυστέρησης πρέπει να περιοριστούν ακόμα περισσότερο για τα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, ώστε να ληφθεί υπόψη το ιδιαίτερο κόστος που έχει για αυτά τα άτομα κάθε μακροχρόνια καθυστέρηση.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι, εάν ο αερομεταφορέας δεν μπορεί να μεταφέρει τον επιβάτη με άλλη πτήση στα δικά του δρομολόγια, πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να στραφεί σε άλλες εταιρείες ή άλλους τρόπους μεταφοράς. Όμως, η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολικά μεγάλο το διάστημα αναμονής των 12 ωρών πριν μπορέσει ο επιβάτης να χρησιμοποιήσει άλλον αερομεταφορέα ή άλλο μέσο μεταφοράς. Εξάλλου, ο επιβάτης θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να ταξιδέψει με άλλο μέσο μεταφοράς (π.χ. λεωφορείο, τρένο ή πλοίο). Για την κάλυψη των επιπρόσθετων εξόδων που συνεπάγεται η όσο το δυνατόν ταχύτερη μεταφορά με άλλον αερομεταφορέα, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την πρότασή της για τη σύσταση ενός ταμείου «αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνης» για τον επαναπατρισμό ή τη μεταφορά των επιβατών με άλλες αεροπορικές εταιρείες. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι, εάν ο αερομεταφορέας δεν μπορεί να μεταφέρει τον επιβάτη με άλλη πτήση στα δικά του δρομολόγια, πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να στραφεί σε άλλες εταιρείες ή άλλους τρόπους μεταφοράς. Όμως, η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολικά μεγάλο το διάστημα αναμονής των 12 ωρών πριν μπορέσει ο επιβάτης να χρησιμοποιήσει άλλον αερομεταφορέα ή άλλο μέσο μεταφοράς. Εξάλλου, ο επιβάτης θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να ταξιδέψει με άλλο μέσο μεταφοράς (π.χ. λεωφορείο, τρένο ή πλοίο). Για την κάλυψη των επιπρόσθετων εξόδων που συνεπάγεται η όσο το δυνατόν ταχύτερη μεταφορά με άλλον αερομεταφορέα, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την πρότασή της για τη σύσταση ενός ταμείου «αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνης» για τον επαναπατρισμό ή τη μεταφορά των επιβατών με άλλες αεροπορικές εταιρείες.

| 1.7 | Όσον αφορά τον ορισμό των «έκτακτων περιστάσεων», η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δηλωθεί σαφώς ότι η καθυστέρηση, ο αναπρογραμματισμός ή η ματαίωση δεν πρέπει να θεωρούνται "έκτακτες περιστάσεις" παρά μόνον όταν






  1. | εκ της φύσεως και των αιτίων τους δεν συνδέονται αναπόσπαστα με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του οικείου αερομεταφορέα, |
| --- | --- | --- |

1.7

Όσον αφορά τον ορισμό των «έκτακτων περιστάσεων», η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δηλωθεί σαφώς ότι η καθυστέρηση, ο αναπρογραμματισμός ή η ματαίωση δεν πρέπει να θεωρούνται "έκτακτες περιστάσεις" παρά μόνον όταν

1.

εκ της φύσεως και των αιτίων τους δεν συνδέονται αναπόσπαστα με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του οικείου αερομεταφορέα,

| 2. | εκφεύγουν του αποτελεσματικού ελέγχου του, |
| --- | --- |

2.

εκφεύγουν του αποτελεσματικού ελέγχου του,

| 3. | ήταν αδύνατον να έχουν αποφευχθεί έστω και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα. |
| --- | --- |

3.

ήταν αδύνατον να έχουν αποφευχθεί έστω και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα.

Θα πρέπει έπειτα να εξετάζεται, κάθε φορά που οι ενδιαφερόμενοι επικαλούνται έκτακτες περιστάσεις, κατά πόσο οι περιστάσεις πληρούν και τις τρεις αυτές προϋποθέσεις, πράγμα που δεν ισχύει πάντοτε αναγκαστικά για ορισμένες από τις περιστάσεις που απαριθμούνται στο παράρτημα 1 της πρότασης κανονισμού (π.χ. για τους κινδύνους υγείας ή ασφάλειας, για τις μετεωρολογικές συνθήκες ή για τις εργασιακές διαφορές).

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να καταρτίσει έναν κανονισμό που να είναι ουδέτερος έναντι των άλλων μεταφορικών μέσων, ώστε να μη θίγεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης ούτε να δημιουργούνται καταστάσεις ευνοιοκρατίας εις βάρος άλλων μεταφορικών μέσων. |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να καταρτίσει έναν κανονισμό που να είναι ουδέτερος έναντι των άλλων μεταφορικών μέσων, ώστε να μη θίγεται η αρχή της ίσης μεταχείρισης ούτε να δημιουργούνται καταστάσεις ευνοιοκρατίας εις βάρος άλλων μεταφορικών μέσων.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Η βελτίωση των αεροπορικών μεταφορών στην Ευρώπη αποτελεί σταθερά ζήτημα υψηλής προτεραιότητας στην ημερήσια διάταξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα τελευταία χρόνια. Η συμμόρφωση με τους ολοένα και πιο αυστηρούς κοινοτικούς κανόνες για την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της αεροπορίας (1) στον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό έχει βελτιώσει τη λειτουργία των αεροπορικών υπηρεσιών και ενισχύσει τα κατοχυρωμένα δικαιώματα των επιβατών των αεροπορικών μεταφορών. Η ΕΟΚΕ έχει καταρτίσει γνωμοδοτήσεις για όλα τα σημαντικά σχετικά κείμενα (2) και έχει παροτρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της προς την ίδια κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας ότι χρειάζεται περισσότερη δουλειά σε αυτόν τον τομέα. |
| --- | --- |

2.1

Η βελτίωση των αεροπορικών μεταφορών στην Ευρώπη αποτελεί σταθερά ζήτημα υψηλής προτεραιότητας στην ημερήσια διάταξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα τελευταία χρόνια. Η συμμόρφωση με τους ολοένα και πιο αυστηρούς κοινοτικούς κανόνες για την ασφάλεια, την αποτελεσματικότητα και τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο της αεροπορίας (1) στον Ενιαίο Ευρωπαϊκό Ουρανό έχει βελτιώσει τη λειτουργία των αεροπορικών υπηρεσιών και ενισχύσει τα κατοχυρωμένα δικαιώματα των επιβατών των αεροπορικών μεταφορών. Η ΕΟΚΕ έχει καταρτίσει γνωμοδοτήσεις για όλα τα σημαντικά σχετικά κείμενα (2) και έχει παροτρύνει την Επιτροπή να συνεχίσει τις προσπάθειές της προς την ίδια κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας ότι χρειάζεται περισσότερη δουλειά σε αυτόν τον τομέα.

| 2.2 | Καθώς το ταξίδι με αεροπλάνο δεν αποτελεί πλέον πολυτέλεια αλλά ανάγκη, που διασφαλίζει τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την άσκηση του αυτονόητου δικαιώματος των Ευρωπαίων πολιτών στην ελεύθερη κυκλοφορία, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι υπάρχουν ακόμη πεδία που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, τόσο για να κατοχυρωθούν τα δικαιώματα των επιβατών όσο και για να παρασχεθεί στους αερομεταφορείς ένα ασφαλές νομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, που θα εξασφαλίσει την επιτυχία τους σε μια άκρως ανταγωνιστική αγορά. Στα πεδία όπου απαιτείται βελτίωση του νομικού πλαισίου και αποτελεσματικότερη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας συγκαταλέγονται και οι κανόνες για την αποζημίωση και την παροχή βοήθειας στους επιβάτες των αεροπορικών μεταφορών. |
| --- | --- |

2.2

Καθώς το ταξίδι με αεροπλάνο δεν αποτελεί πλέον πολυτέλεια αλλά ανάγκη, που διασφαλίζει τη λειτουργία των επιχειρήσεων και την άσκηση του αυτονόητου δικαιώματος των Ευρωπαίων πολιτών στην ελεύθερη κυκλοφορία, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι υπάρχουν ακόμη πεδία που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης, τόσο για να κατοχυρωθούν τα δικαιώματα των επιβατών όσο και για να παρασχεθεί στους αερομεταφορείς ένα ασφαλές νομικό και επιχειρηματικό περιβάλλον, που θα εξασφαλίσει την επιτυχία τους σε μια άκρως ανταγωνιστική αγορά. Στα πεδία όπου απαιτείται βελτίωση του νομικού πλαισίου και αποτελεσματικότερη εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας συγκαταλέγονται και οι κανόνες για την αποζημίωση και την παροχή βοήθειας στους επιβάτες των αεροπορικών μεταφορών.

3.   Σύνοψη της πρότασης της Επιτροπής

| 3.1 | Με την εξεταζόμενη πρόταση τροποποιείται η ισχύουσα νομοθετική πράξη, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 261/2004, τροποποίηση που επιβάλλεται από διάφορες εξελίξεις όπως:






  — | το γεγονός ότι οι αεροπορικές εταιρείες συχνά αποφεύγουν να αναγνωρίσουν στην πράξη τα δικαιώματα των επιβατών σε περιπτώσεις άρνησης επιβίβασης, μεγάλων καθυστερήσεων, ματαίωσης πτήσεων ή απώλειας αποσκευών· |
| --- | --- | --- |

3.1

Με την εξεταζόμενη πρόταση τροποποιείται η ισχύουσα νομοθετική πράξη, ο κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 261/2004, τροποποίηση που επιβάλλεται από διάφορες εξελίξεις όπως:

—

το γεγονός ότι οι αεροπορικές εταιρείες συχνά αποφεύγουν να αναγνωρίσουν στην πράξη τα δικαιώματα των επιβατών σε περιπτώσεις άρνησης επιβίβασης, μεγάλων καθυστερήσεων, ματαίωσης πτήσεων ή απώλειας αποσκευών·

| — | η διαπίστωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2011 ότι οι ασάφειες και τα κενά του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου έχουν ως αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται ομοιόμορφα αυτό το πλαίσιο σε όλα τα κράτη μέλη και από όλους τους αερομεταφορείς· |
| --- | --- |

—

η διαπίστωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2011 ότι οι ασάφειες και τα κενά του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου έχουν ως αποτέλεσμα να μην εφαρμόζεται ομοιόμορφα αυτό το πλαίσιο σε όλα τα κράτη μέλη και από όλους τους αερομεταφορείς·

| — | καταλυτική υπήρξε η επίδραση της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λ.χ. στον καθορισμό της έννοιας της «έκτακτης περίστασης» και των δικαιωμάτων καταβολής αποζημίωσης σε περιπτώσεις μεγάλων καθυστερήσεων. |
| --- | --- |

—

καταλυτική υπήρξε η επίδραση της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λ.χ. στον καθορισμό της έννοιας της «έκτακτης περίστασης» και των δικαιωμάτων καταβολής αποζημίωσης σε περιπτώσεις μεγάλων καθυστερήσεων.

| 3.2 | Η πρόταση αποσκοπεί κυρίως στην κατοχύρωση των βασικών δικαιωμάτων των επιβατών των αεροπορικών μεταφορών, δηλαδή του δικαιώματος στην ενημέρωση, στην επιστροφή χρημάτων, στη μεταφορά με άλλο δρομολόγιο, στην παροχή βοήθειας κατά την αναμονή πριν από την επιβίβαση και στην αποζημίωση υπό ορισμένους όρους (3), λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις οικονομικές προεκτάσεις για τον τομέα των αεροπορικών μεταφορών και με μέλημα τη λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών υπό εναρμονισμένους όρους στην ελευθερωμένη αγορά. |
| --- | --- |

3.2

Η πρόταση αποσκοπεί κυρίως στην κατοχύρωση των βασικών δικαιωμάτων των επιβατών των αεροπορικών μεταφορών, δηλαδή του δικαιώματος στην ενημέρωση, στην επιστροφή χρημάτων, στη μεταφορά με άλλο δρομολόγιο, στην παροχή βοήθειας κατά την αναμονή πριν από την επιβίβαση και στην αποζημίωση υπό ορισμένους όρους (3), λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπόψη τις οικονομικές προεκτάσεις για τον τομέα των αεροπορικών μεταφορών και με μέλημα τη λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών υπό εναρμονισμένους όρους στην ελευθερωμένη αγορά.

| 3.3 | Στην πρόταση αναλύονται τα τρία κυριότερα ζητήματα ως προς τα οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την καλύτερη εφαρμογή του κανονισμού, δηλαδή η πραγματικά εναρμονισμένη επιβολή των δικαιωμάτων στην ΕΕ, η διευκόλυνση της άσκησής τους στην πράξη και η περαιτέρω ενημέρωση των πολιτών ως προς αυτά τα δικαιώματα. Επίσης, με το υπό εξέταση έγγραφο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανταποκρίνεται στη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για «ενισχυμένη ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη ερμηνευτική σαφήνεια και ενιαία εφαρμογή των κανονισμών σε ολόκληρη την ΕΕ» (4). |
| --- | --- |

3.3

Στην πρόταση αναλύονται τα τρία κυριότερα ζητήματα ως προς τα οποία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να ληφθούν περαιτέρω μέτρα για την καλύτερη εφαρμογή του κανονισμού, δηλαδή η πραγματικά εναρμονισμένη επιβολή των δικαιωμάτων στην ΕΕ, η διευκόλυνση της άσκησής τους στην πράξη και η περαιτέρω ενημέρωση των πολιτών ως προς αυτά τα δικαιώματα. Επίσης, με το υπό εξέταση έγγραφο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανταποκρίνεται στη σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για «ενισχυμένη ασφάλεια δικαίου, μεγαλύτερη ερμηνευτική σαφήνεια και ενιαία εφαρμογή των κανονισμών σε ολόκληρη την ΕΕ» (4).

| 3.4 | Επομένως, με την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004 που εισηγείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:






  — | Ενσωματώνονται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία οι αρχές της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης· |
| --- | --- | --- |

3.4

Επομένως, με την αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004 που εισηγείται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:

—

Ενσωματώνονται στην ευρωπαϊκή νομοθεσία οι αρχές της σχετικής νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

| — | Ορίζονται το πεδίο εφαρμογής και η επακριβής σημασία των «έκτακτων περιστάσεων» υπό τις οποίες ο αερομεταφορέας δεν υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση σε περίπτωση ματαίωσης, μεγάλης καθυστέρησης ή απώλειας της πτήσης. |
| --- | --- |

—

Ορίζονται το πεδίο εφαρμογής και η επακριβής σημασία των «έκτακτων περιστάσεων» υπό τις οποίες ο αερομεταφορέας δεν υποχρεούται να καταβάλει αποζημίωση σε περίπτωση ματαίωσης, μεγάλης καθυστέρησης ή απώλειας της πτήσης.

| — | Καθορίζονται τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση χαμένης ανταπόκρισης εξαιτίας καθυστέρησης ή αλλαγής της ώρας προηγούμενης πτήσης. |
| --- | --- |

—

Καθορίζονται τα δικαιώματα των επιβατών σε περίπτωση χαμένης ανταπόκρισης εξαιτίας καθυστέρησης ή αλλαγής της ώρας προηγούμενης πτήσης.

| — | Καθορίζεται ενιαίο χρονικό όριο πέραν του οποίου ο επιβάτης δικαιούται αναψυκτικά και γεύματα. |
| --- | --- |

—

Καθορίζεται ενιαίο χρονικό όριο πέραν του οποίου ο επιβάτης δικαιούται αναψυκτικά και γεύματα.

| — | Καλύπτονται άλλες παράμετροι, όπως η ενημέρωση των επιβατών, το δικαίωμα διόρθωσης ορθογραφικών λαθών και η ταυτόχρονη αναγνώριση του δικαιώματος του αερομεταφορέα να αξιώσει αποζημίωση από οποιονδήποτε τρίτο ευθύνεται για τυχόν διαταράξεις. |
| --- | --- |

—

Καλύπτονται άλλες παράμετροι, όπως η ενημέρωση των επιβατών, το δικαίωμα διόρθωσης ορθογραφικών λαθών και η ταυτόχρονη αναγνώριση του δικαιώματος του αερομεταφορέα να αξιώσει αποζημίωση από οποιονδήποτε τρίτο ευθύνεται για τυχόν διαταράξεις.

4.   Γενικές παρατηρήσεις

| 4.1 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η πρόταση δεν συμμορφώνεται προς το σύνολο της νομολογίας του Δικαστηρίου, αλλά διαφοροποιείται από αυτήν ως προς τις σημαντικότερες για τα δικαιώματα των επιβατών πτυχές. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι, στα πεδία όπου η Επιτροπή υιοθετεί το κεκτημένο του Δικαστηρίου, η πρόταση βελτιώνει τον ισχύοντα κανονισμό. |
| --- | --- |

4.1

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η πρόταση δεν συμμορφώνεται προς το σύνολο της νομολογίας του Δικαστηρίου, αλλά διαφοροποιείται από αυτήν ως προς τις σημαντικότερες για τα δικαιώματα των επιβατών πτυχές. Ωστόσο, αναγνωρίζει ότι, στα πεδία όπου η Επιτροπή υιοθετεί το κεκτημένο του Δικαστηρίου, η πρόταση βελτιώνει τον ισχύοντα κανονισμό.

| 4.2 | Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την παρούσα πρόταση, η οποία φαίνεται πως διορθώνει τις περισσότερες από τις αδυναμίες του ισχύοντος κανονισμού —τις οποίες είχαν εντοπίσει τόσο ο τομέας των αερομεταφορών όσο και οι επιβάτες (5)— και παράλληλα διατυπώνει με μεγαλύτερη σαφήνεια αρκετούς ορισμούς. |
| --- | --- |

4.2

Η ΕΟΚΕ εκφράζει την ικανοποίησή της για την παρούσα πρόταση, η οποία φαίνεται πως διορθώνει τις περισσότερες από τις αδυναμίες του ισχύοντος κανονισμού —τις οποίες είχαν εντοπίσει τόσο ο τομέας των αερομεταφορών όσο και οι επιβάτες (5)— και παράλληλα διατυπώνει με μεγαλύτερη σαφήνεια αρκετούς ορισμούς.

| 4.2.1 | Για τον μεν τομέα των αερομεταφορών, η προστιθέμενη αξία της νέας πρότασης σε σχέση με το προϋπάρχον ρυθμιστικό πλαίσιο έγκειται στα εξής:






  — | Περιορίζεται η ευθύνη του αερομεταφορέα να μεριμνά για τους επιβάτες σε έκτακτες περιστάσεις που εκφεύγουν του ελέγχου του. |
| --- | --- | --- |

4.2.1

Για τον μεν τομέα των αερομεταφορών, η προστιθέμενη αξία της νέας πρότασης σε σχέση με το προϋπάρχον ρυθμιστικό πλαίσιο έγκειται στα εξής:

—

Περιορίζεται η ευθύνη του αερομεταφορέα να μεριμνά για τους επιβάτες σε έκτακτες περιστάσεις που εκφεύγουν του ελέγχου του.

| — | Απαριθμούνται, αν και όχι εξαντλητικά, οι περιστάσεις που θεωρούνται «έκτακτες». |
| --- | --- |

—

Απαριθμούνται, αν και όχι εξαντλητικά, οι περιστάσεις που θεωρούνται «έκτακτες».

| — | Διευκρινίζεται η δυνατότητα διεκδίκησης του κόστους από ενδεχόμενους τρίτους υπευθύνους και καθιερώνεται κοινή ευθύνη. |
| --- | --- |

—

Διευκρινίζεται η δυνατότητα διεκδίκησης του κόστους από ενδεχόμενους τρίτους υπευθύνους και καθιερώνεται κοινή ευθύνη.

| — | Παρατείνονται τα ελάχιστα χρονικά όρια της μεγάλης καθυστέρησης μετά το πέρας των οποίων ο αερομεταφορέας οφείλει να καταβάλει αποζημίωση. |
| --- | --- |

—

Παρατείνονται τα ελάχιστα χρονικά όρια της μεγάλης καθυστέρησης μετά το πέρας των οποίων ο αερομεταφορέας οφείλει να καταβάλει αποζημίωση.

| — | Περιορίζεται η υποχρέωση παροχής καταλύματος σε «έκτακτες περιστάσεις» σε τρεις διανυκτερεύσεις με μέγιστο ποσό 100 ευρώ ανά διανυκτέρευση και ανά επιβάτη. Τα όρια αυτά δεν θα ισχύουν για τους επιβάτες μειωμένης κινητικότητας, τα ασυνόδευτα παιδιά, τις εγκύους ή τα άτομα που χρήζουν ιδιαίτερης ιατρικής βοήθειας. |
| --- | --- |

—

Περιορίζεται η υποχρέωση παροχής καταλύματος σε «έκτακτες περιστάσεις» σε τρεις διανυκτερεύσεις με μέγιστο ποσό 100 ευρώ ανά διανυκτέρευση και ανά επιβάτη. Τα όρια αυτά δεν θα ισχύουν για τους επιβάτες μειωμένης κινητικότητας, τα ασυνόδευτα παιδιά, τις εγκύους ή τα άτομα που χρήζουν ιδιαίτερης ιατρικής βοήθειας.

| — | Αίρεται η υποχρέωση των αερομεταφορέων να εξασφαλίζουν κατάλυμα σε επιβάτες πτήσεων κάτω των 250 χιλιομέτρων με αεροσκάφη μέγιστης χωρητικότητας 80 θέσεων (πλην των πτήσεων ανταπόκρισης). |
| --- | --- |

—

Αίρεται η υποχρέωση των αερομεταφορέων να εξασφαλίζουν κατάλυμα σε επιβάτες πτήσεων κάτω των 250 χιλιομέτρων με αεροσκάφη μέγιστης χωρητικότητας 80 θέσεων (πλην των πτήσεων ανταπόκρισης).

| 4.2.2 | Για τους δε επιβάτες, η προστιθέμενη αξία της πρότασης αφορά τα ακόλουθα:






  — | Διασαφηνίζονται οι όροι εφαρμογής του κανονισμού. |
| --- | --- | --- |

4.2.2

Για τους δε επιβάτες, η προστιθέμενη αξία της πρότασης αφορά τα ακόλουθα:

—

Διασαφηνίζονται οι όροι εφαρμογής του κανονισμού.

| — | Διευκρινίζονται τα προβλεπόμενα σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης, απώλειας πτήσεων ανταπόκρισης και διατυπώνονται εναργέστερα οι κανόνες που διαλαμβάνουν το δικαίωμα καταβολής αποζημίωσης, επιστροφής χρημάτων, φροντίδας, μεταφοράς με άλλη πτήση. |
| --- | --- |

—

Διευκρινίζονται τα προβλεπόμενα σε περίπτωση άρνησης επιβίβασης, ματαίωσης ή μεγάλης καθυστέρησης της πτήσης, απώλειας πτήσεων ανταπόκρισης και διατυπώνονται εναργέστερα οι κανόνες που διαλαμβάνουν το δικαίωμα καταβολής αποζημίωσης, επιστροφής χρημάτων, φροντίδας, μεταφοράς με άλλη πτήση.

| — | Παρέχονται λεπτομέρειες σχετικά με την επιβολή του κανονισμού. |
| --- | --- |

—

Παρέχονται λεπτομέρειες σχετικά με την επιβολή του κανονισμού.

| — | Θεσπίζεται αποζημίωση σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων. |
| --- | --- |

—

Θεσπίζεται αποζημίωση σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων.

| — | Ορίζεται ενιαίο ελάχιστο όριο δύο ωρών πέραν του οποίου ο αερομεταφορέας οφείλει να προσφέρει γεύματα και αναψυκτικά στους επιβάτες. |
| --- | --- |

—

Ορίζεται ενιαίο ελάχιστο όριο δύο ωρών πέραν του οποίου ο αερομεταφορέας οφείλει να προσφέρει γεύματα και αναψυκτικά στους επιβάτες.

| — | Ενισχύεται σημαντικά η υποχρέωση του αερομεταφορέα να ενημερώνει τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους, όπως και για τις προβλεπόμενες διαδικασίες αίτησης αποζημίωσης και υποβολής καταγγελιών, και καθιερώνεται στενότερη εποπτεία από πλευράς των αρμόδιων αρχών, για να εξασφαλιστεί η δέουσα τήρηση των κανόνων. |
| --- | --- |

—

Ενισχύεται σημαντικά η υποχρέωση του αερομεταφορέα να ενημερώνει τους επιβάτες για τα δικαιώματά τους, όπως και για τις προβλεπόμενες διαδικασίες αίτησης αποζημίωσης και υποβολής καταγγελιών, και καθιερώνεται στενότερη εποπτεία από πλευράς των αρμόδιων αρχών, για να εξασφαλιστεί η δέουσα τήρηση των κανόνων.

| 4.2.3 | Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι είναι πολύ δύσκολο να ικανοποιηθούν ταυτόχρονα οι απαιτήσεις όλων των ενδιαφερόμενων μερών και ότι το πρόσθετο όφελος που προσφέρεται στη μία πλευρά μπορεί να σημαίνει μικρότερη ικανοποίηση της άλλης. |
| --- | --- |

4.2.3

Η ΕΟΚΕ αναγνωρίζει ότι είναι πολύ δύσκολο να ικανοποιηθούν ταυτόχρονα οι απαιτήσεις όλων των ενδιαφερόμενων μερών και ότι το πρόσθετο όφελος που προσφέρεται στη μία πλευρά μπορεί να σημαίνει μικρότερη ικανοποίηση της άλλης.

| 4.3 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ενισχύσει την προστασία του επιβατικού κοινού σε περίπτωση αφερεγγυότητας της αεροπορικής εταιρείας (6) καίριο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά υπογραμμίζει ότι τα μέτρα αυτά –καθότι εθελοντικά– δεν επαρκούν για τη διασφάλιση της ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής προστασίας των επιβατών σε περίπτωση αφερεγγυότητας της αεροπορικής εταιρείας· κρίνει δε σκόπιμο να καθιερωθεί η παροχή μιας δεσμευτικής εγγύησης εκ μέρους των αεροπορικών εταιρειών για την κάλυψη των υποχρεώσεών τους σε περίπτωση αφερεγγυότητας. |
| --- | --- |

4.3

Η ΕΟΚΕ θεωρεί τις προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να ενισχύσει την προστασία του επιβατικού κοινού σε περίπτωση αφερεγγυότητας της αεροπορικής εταιρείας (6) καίριο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά υπογραμμίζει ότι τα μέτρα αυτά –καθότι εθελοντικά– δεν επαρκούν για τη διασφάλιση της ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής προστασίας των επιβατών σε περίπτωση αφερεγγυότητας της αεροπορικής εταιρείας· κρίνει δε σκόπιμο να καθιερωθεί η παροχή μιας δεσμευτικής εγγύησης εκ μέρους των αεροπορικών εταιρειών για την κάλυψη των υποχρεώσεών τους σε περίπτωση αφερεγγυότητας.

| 4.4 | Η πρόταση χαράσσει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ίδια και στην οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συμβουλίου, παρέχοντας στο επιβατικό κοινό το δικαίωμα να επιλέγει βάσει ποιας νομοθετικής πράξης θα υποβάλει αίτηση αποζημίωσης, όχι όμως και το δικαίωμα να διεκδικήσει σωρευτική αποζημίωση για το ίδιο πρόβλημα βάσει αμφότερων των νομοθετικών πράξεων. |
| --- | --- |

4.4

Η πρόταση χαράσσει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ίδια και στην οδηγία 90/314/ΕΟΚ του Συμβουλίου, παρέχοντας στο επιβατικό κοινό το δικαίωμα να επιλέγει βάσει ποιας νομοθετικής πράξης θα υποβάλει αίτηση αποζημίωσης, όχι όμως και το δικαίωμα να διεκδικήσει σωρευτική αποζημίωση για το ίδιο πρόβλημα βάσει αμφότερων των νομοθετικών πράξεων.

| 4.5 | Σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της σχετικά με τα δικαιώματα των επιβατών των αεροπορικών μεταφορών, η ΕΟΚΕ έχει διατυπώσει ποικίλες προτάσεις για την ενίσχυση αυτών των δικαιωμάτων (7), πολλές από τις οποίες έχουν ενσωματωθεί στην παρούσα πρόταση κανονισμού. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι, δυστυχώς, δεν ελήφθησαν υπόψη οι ακόλουθες προτάσεις:






  — | Ενσωμάτωση στο μελλοντικό κείμενο όλων των λύσεων που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις του Δικαστηρίου της ΕΕ. |
| --- | --- | --- |

4.5

Σε προηγούμενες γνωμοδοτήσεις της σχετικά με τα δικαιώματα των επιβατών των αεροπορικών μεταφορών, η ΕΟΚΕ έχει διατυπώσει ποικίλες προτάσεις για την ενίσχυση αυτών των δικαιωμάτων (7), πολλές από τις οποίες έχουν ενσωματωθεί στην παρούσα πρόταση κανονισμού. Εντούτοις, η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι, δυστυχώς, δεν ελήφθησαν υπόψη οι ακόλουθες προτάσεις:

—

Ενσωμάτωση στο μελλοντικό κείμενο όλων των λύσεων που περιλαμβάνονται στις αποφάσεις του Δικαστηρίου της ΕΕ.

| — | Καθορισμός, για ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις, του εύρους και των ορίων του δικαιώματος συνδρομής, καθώς και του τρόπου διασφάλισης των νόμιμων δικαιωμάτων των επιβατών μέσω εναλλακτικών μηχανισμών που θα καταλήγουν σε δεσμευτικές για τα δύο μέρη αποφάσεις, σε εύλογο χρονικό διάστημα. |
| --- | --- |

—

Καθορισμός, για ορισμένες εξαιρετικές περιπτώσεις, του εύρους και των ορίων του δικαιώματος συνδρομής, καθώς και του τρόπου διασφάλισης των νόμιμων δικαιωμάτων των επιβατών μέσω εναλλακτικών μηχανισμών που θα καταλήγουν σε δεσμευτικές για τα δύο μέρη αποφάσεις, σε εύλογο χρονικό διάστημα.

| — | Ρύθμιση των καταστάσεων που ανακύπτουν λόγω του αναπρογραμματισμού των πτήσεων. |
| --- | --- |

—

Ρύθμιση των καταστάσεων που ανακύπτουν λόγω του αναπρογραμματισμού των πτήσεων.

| — | Ρύθμιση της υποχρέωσης συνδρομής στα σημεία ανταπόκρισης. |
| --- | --- |

—

Ρύθμιση της υποχρέωσης συνδρομής στα σημεία ανταπόκρισης.

| — | Συμπερίληψη των φορέων παροχής υπηρεσιών εδάφους, που εργάζονται για λογαριασμό των αεροπορικών εταιρειών, στην υποχρέωση παροχής των υπηρεσιών που προβλέπονται στον υπό εξέταση κανονισμό. |
| --- | --- |

—

Συμπερίληψη των φορέων παροχής υπηρεσιών εδάφους, που εργάζονται για λογαριασμό των αεροπορικών εταιρειών, στην υποχρέωση παροχής των υπηρεσιών που προβλέπονται στον υπό εξέταση κανονισμό.

| — | Καθορισμός της αρμόδιας αρχής για τη διεκπεραίωση των καταγγελιών των χρηστών και για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τον κανονισμό. |
| --- | --- |

—

Καθορισμός της αρμόδιας αρχής για τη διεκπεραίωση των καταγγελιών των χρηστών και για την εξασφάλιση της συμμόρφωσης με τον κανονισμό.

| — | Παρακολούθηση και δημοσίευση, σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών, των καταγγελιών όσον αφορά τη μη συμμόρφωση με τον κανονισμό, κατανεμημένων ανά εταιρεία και ανά είδος παράβασης. Έλεγχος σε κάθε κράτος των εταιρειών στις οποίες έχει χορηγηθεί πιστοποιητικό αερομεταφορέα (AOC). |
| --- | --- |

—

Παρακολούθηση και δημοσίευση, σε επίπεδο ΕΕ και κρατών μελών, των καταγγελιών όσον αφορά τη μη συμμόρφωση με τον κανονισμό, κατανεμημένων ανά εταιρεία και ανά είδος παράβασης. Έλεγχος σε κάθε κράτος των εταιρειών στις οποίες έχει χορηγηθεί πιστοποιητικό αερομεταφορέα (AOC).

| — | Διόρθωση της ανακόλουθης διατύπωσης των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 14 του κανονισμού. |
| --- | --- |

—

Διόρθωση της ανακόλουθης διατύπωσης των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 14 του κανονισμού.

| — | Θέσπιση της υποχρέωσης για αποζημίωση των επιβατών σε περίπτωση πτώχευσης μιας αεροπορικής εταιρείας σύμφωνα με την αρχή της «αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνης» για τον επαναπατρισμό επιβατών με άλλες αεροπορικές εταιρείες που έχουν διαθέσιμες θέσεις, και πρόβλεψη δημιουργίας ενός ταμείου για την αποζημίωση των επιβατών με βάση την αρχή «όσοι συμμετέχουν στην αγορά πληρώνουν». |
| --- | --- |

—

Θέσπιση της υποχρέωσης για αποζημίωση των επιβατών σε περίπτωση πτώχευσης μιας αεροπορικής εταιρείας σύμφωνα με την αρχή της «αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνης» για τον επαναπατρισμό επιβατών με άλλες αεροπορικές εταιρείες που έχουν διαθέσιμες θέσεις, και πρόβλεψη δημιουργίας ενός ταμείου για την αποζημίωση των επιβατών με βάση την αρχή «όσοι συμμετέχουν στην αγορά πληρώνουν».

| — | Δυνατότητα εκχώρησης της σύμβασης μεταφοράς σε τρίτο. |
| --- | --- |

—

Δυνατότητα εκχώρησης της σύμβασης μεταφοράς σε τρίτο.

| — | Απαγόρευση της ισχύουσας πρακτικής των αεροπορικών εταιρειών που αφορά την ακύρωση του ταξιδιού της επιστροφής εάν ο επιβάτης δεν έχει πραγματοποιήσει το ταξίδι της μετάβασης που περιλαμβάνεται στο ίδιο εισιτήριο. |
| --- | --- |

—

Απαγόρευση της ισχύουσας πρακτικής των αεροπορικών εταιρειών που αφορά την ακύρωση του ταξιδιού της επιστροφής εάν ο επιβάτης δεν έχει πραγματοποιήσει το ταξίδι της μετάβασης που περιλαμβάνεται στο ίδιο εισιτήριο.

| 4.6 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί όλες τις βελτιώσεις που αφορούν την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των επιβατών με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, καθότι με αυτόν τον τρόπο καθίσταται δυνατή η ευθυγράμμιση με τις διατάξεις της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες. Προς τούτο, η ΕΟΚΕ προτείνει τις ακόλουθες τροποποιήσεις:






  4.6.1 | Να αντικατασταθεί ο γενικός όρος «άτομα μειωμένης κινητικότητας», που χρησιμοποιείται στο κείμενο της πρότασης, με τη φράση «άτομα με αναπηρία ή άτομα με μειωμένη κινητικότητα», όπως χρησιμοποιείται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2006 σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς. |
| --- | --- | --- |

4.6

Η ΕΟΚΕ επικροτεί όλες τις βελτιώσεις που αφορούν την εξασφάλιση των δικαιωμάτων των επιβατών με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, καθότι με αυτόν τον τρόπο καθίσταται δυνατή η ευθυγράμμιση με τις διατάξεις της Σύμβασης για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρίες. Προς τούτο, η ΕΟΚΕ προτείνει τις ακόλουθες τροποποιήσεις:

4.6.1

Να αντικατασταθεί ο γενικός όρος «άτομα μειωμένης κινητικότητας», που χρησιμοποιείται στο κείμενο της πρότασης, με τη φράση «άτομα με αναπηρία ή άτομα με μειωμένη κινητικότητα», όπως χρησιμοποιείται στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1107/2006 σχετικά με τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και των ατόμων με μειωμένη κινητικότητα όταν ταξιδεύουν αεροπορικώς.

| 4.6.2 | Να αντικατασταθεί ο όρος «εξοπλισμός κινητικότητας» στο άρθρο 6β της πρότασης κανονισμού με τη φράση: «εξοπλισμός κινητικότητας ή συσκευές υποβοήθησης».






  4.6.2.1 | Η ΕΟΚΕ συνιστά με έμφαση την πιο επαγγελματική διαχείριση του εξοπλισμού κινητικότητας και των συσκευών υποβοήθησης κατά τις αεροπορικές μεταφορές. Για τον σκοπό αυτόν, κάθε εργαζόμενος που διαχειρίζεται τέτοιον εξοπλισμό θα πρέπει να αποκτήσει περαιτέρω ενημέρωση και κατάρτιση. Η νομοθεσία της ΕΕ που αφορά τα δικαιώματα επιβατών με αναπηρία θα πρέπει να τροποποιηθεί αντιστοίχως. Ο αυξημένος επαγγελματισμός θα ωφελήσει εξίσου τις εταιρίες επίγειας εξυπηρέτησης, τις αεροπορικές εταιρίες, τους αερολιμένες και τους επιβάτες. |
| --- | --- | --- |

4.6.2

Να αντικατασταθεί ο όρος «εξοπλισμός κινητικότητας» στο άρθρο 6β της πρότασης κανονισμού με τη φράση: «εξοπλισμός κινητικότητας ή συσκευές υποβοήθησης».

4.6.2.1

Η ΕΟΚΕ συνιστά με έμφαση την πιο επαγγελματική διαχείριση του εξοπλισμού κινητικότητας και των συσκευών υποβοήθησης κατά τις αεροπορικές μεταφορές. Για τον σκοπό αυτόν, κάθε εργαζόμενος που διαχειρίζεται τέτοιον εξοπλισμό θα πρέπει να αποκτήσει περαιτέρω ενημέρωση και κατάρτιση. Η νομοθεσία της ΕΕ που αφορά τα δικαιώματα επιβατών με αναπηρία θα πρέπει να τροποποιηθεί αντιστοίχως. Ο αυξημένος επαγγελματισμός θα ωφελήσει εξίσου τις εταιρίες επίγειας εξυπηρέτησης, τις αεροπορικές εταιρίες, τους αερολιμένες και τους επιβάτες.

| 4.6.3 | Χρειάζεται να διευκρινιστεί στο νέο άρθρο 6 της πρότασης ότι σε οποιαδήποτε περίπτωση μεγάλης καθυστέρησης, ανεξαρτήτως αιτίας, θα παρέχεται στους επιβάτες με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα η ίδια συνδρομή που προσδιορίζεται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2006. |
| --- | --- |

4.6.3

Χρειάζεται να διευκρινιστεί στο νέο άρθρο 6 της πρότασης ότι σε οποιαδήποτε περίπτωση μεγάλης καθυστέρησης, ανεξαρτήτως αιτίας, θα παρέχεται στους επιβάτες με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα η ίδια συνδρομή που προσδιορίζεται στα παραρτήματα Ι και ΙΙ του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1107/2006.

| 4.6.4 | Πρέπει οπωσδήποτε να διευκρινιστεί ότι το παρεχόμενο κατάλυμα, η μεταφορά προς αυτό, οι πληροφορίες σχετικά με τις διευθετήσεις και τα μέσα κοινοποίησής τους (συμπεριλαμβανομένων των ιστοτόπων και των λοιπών ηλεκτρονικών μέσων), καθώς και οι διαδικασίες υποβολής καταγγελιών και οι δηλώσεις ασφαλιστικού συμφέροντος, εάν χρειάζονται, θα είναι προσιτά στα άτομα με αναπηρία και ότι θα καλύπτονται επίσης οι ανάγκες τους για οδηγό ή σκύλο βοήθειας. Υπό αυτό το πρίσμα, οι σχετικές με την υποχρέωση ενημέρωσης των επιβατών διατάξεις του άρθρου 14 της πρότασης θα πρέπει να επεκταθούν σε όλες τις κατηγορίες ΑμεΑ και να μην περιορίζονται στους τυφλούς και στα άτομα με προβλήματα όρασης (άρθρο 14 παράγραφος 3). |
| --- | --- |

4.6.4

Πρέπει οπωσδήποτε να διευκρινιστεί ότι το παρεχόμενο κατάλυμα, η μεταφορά προς αυτό, οι πληροφορίες σχετικά με τις διευθετήσεις και τα μέσα κοινοποίησής τους (συμπεριλαμβανομένων των ιστοτόπων και των λοιπών ηλεκτρονικών μέσων), καθώς και οι διαδικασίες υποβολής καταγγελιών και οι δηλώσεις ασφαλιστικού συμφέροντος, εάν χρειάζονται, θα είναι προσιτά στα άτομα με αναπηρία και ότι θα καλύπτονται επίσης οι ανάγκες τους για οδηγό ή σκύλο βοήθειας. Υπό αυτό το πρίσμα, οι σχετικές με την υποχρέωση ενημέρωσης των επιβατών διατάξεις του άρθρου 14 της πρότασης θα πρέπει να επεκταθούν σε όλες τις κατηγορίες ΑμεΑ και να μην περιορίζονται στους τυφλούς και στα άτομα με προβλήματα όρασης (άρθρο 14 παράγραφος 3).

| 4.6.5 | Ο κανονισμός ορίζει ότι κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την επιβίβαση σε επιβάτη λόγω αναπηρίας ή μειωμένης κινητικότητας. Ωστόσο, το άρθρο 4, διευκρινίζει τις εξαιρέσεις από την αρχή αυτή, προκειμένου να τηρηθούν οι απαιτήσεις ασφάλειας ή εάν το μέγεθος του αεροσκάφους ή των θυρών του καθιστά φυσικώς αδύνατη την επιβίβαση ή τη μεταφορά του ατόμου με αναπηρία ή μειωμένης κινητικότητας.
  Εν προκειμένω, ενδείκνυται να εφαρμοστεί τουλάχιστον μια πολιτική διαφάνειας σχετικά με τις δυνατότητες πρόσβασης στα αεροσκάφη με την παροχή σαφών και διαφανών πληροφοριών κατά την αγορά του εισιτηρίου, πράγμα που δεν ισχύει σήμερα. |
| --- | --- |

4.6.5

Ο κανονισμός ορίζει ότι κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί την επιβίβαση σε επιβάτη λόγω αναπηρίας ή μειωμένης κινητικότητας. Ωστόσο, το άρθρο 4, διευκρινίζει τις εξαιρέσεις από την αρχή αυτή, προκειμένου να τηρηθούν οι απαιτήσεις ασφάλειας ή εάν το μέγεθος του αεροσκάφους ή των θυρών του καθιστά φυσικώς αδύνατη την επιβίβαση ή τη μεταφορά του ατόμου με αναπηρία ή μειωμένης κινητικότητας.

Εν προκειμένω, ενδείκνυται να εφαρμοστεί τουλάχιστον μια πολιτική διαφάνειας σχετικά με τις δυνατότητες πρόσβασης στα αεροσκάφη με την παροχή σαφών και διαφανών πληροφοριών κατά την αγορά του εισιτηρίου, πράγμα που δεν ισχύει σήμερα.

5.   Ειδικές παρατηρήσεις για τα τροποποιούμενα άρθρα

| 5.1 | Η ΕΟΚΕ εγκρίνει κατ’ αρχήν τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν υπό διάφορες συνθήκες οι αερομεταφορείς για την αποζημίωση των επιβατών σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων, την καλύτερη εξυπηρέτησή τους, τη μεταφορά τους με άλλη πτήση ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία (αναπρογραμματισμός) και την εν γένει μεγαλύτερη άνεση των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης ή απώλειας της πτήσης τους. |
| --- | --- |

5.1

Η ΕΟΚΕ εγκρίνει κατ’ αρχήν τα μέτρα που πρέπει να λαμβάνουν υπό διάφορες συνθήκες οι αερομεταφορείς για την αποζημίωση των επιβατών σε περίπτωση μεγάλων καθυστερήσεων, την καλύτερη εξυπηρέτησή τους, τη μεταφορά τους με άλλη πτήση ή σε μεταγενέστερη ημερομηνία (αναπρογραμματισμός) και την εν γένει μεγαλύτερη άνεση των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης ή απώλειας της πτήσης τους.

| 5.2 | Η ΕΟΚΕ δεν θεωρεί αποδεκτή την πρόταση της Επιτροπής να αυξηθεί από τρεις σε πέντε ώρες το χρονικό όριο μετά το οποίο γεννάται δικαίωμα αποζημίωσης, για όλα τα ταξίδια εντός της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ δεν κατανοεί με ποιόν τρόπο η μείωση του ορίου που τίθεται για την αξίωση αποζημίωσης θα μπορούσε να μειώσει το ποσοστό ματαίωσης των πτήσεων, εφόσον οι αεροπορικές εταιρείες οφείλουν ούτως ή άλλως να καταβάλουν αποζημίωση σε περίπτωση ματαίωσης. |
| --- | --- |

5.2

Η ΕΟΚΕ δεν θεωρεί αποδεκτή την πρόταση της Επιτροπής να αυξηθεί από τρεις σε πέντε ώρες το χρονικό όριο μετά το οποίο γεννάται δικαίωμα αποζημίωσης, για όλα τα ταξίδια εντός της ΕΕ. Η ΕΟΚΕ δεν κατανοεί με ποιόν τρόπο η μείωση του ορίου που τίθεται για την αξίωση αποζημίωσης θα μπορούσε να μειώσει το ποσοστό ματαίωσης των πτήσεων, εφόσον οι αεροπορικές εταιρείες οφείλουν ούτως ή άλλως να καταβάλουν αποζημίωση σε περίπτωση ματαίωσης.

| 5.3 | Είναι κατανοητό γιατί τα ταξίδια προς/από τρίτες χώρες υπόκεινται σε όρια που εξαρτώνται από την απόσταση του ταξιδιού, ώστε να ληφθούν υπόψη τα πρακτικά προβλήματα που των αερομεταφορέων όταν αντιμετωπίζουν τις αιτίες των καθυστερήσεων σε απομακρυσμένους αερολιμένες. Παρ’όλα αυτά, η ΕΟΚΕ θεωρεί το προτεινόμενο όριο των 9-12 ωρών υπερβολικά μεγάλο και πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της να παράσχει κίνητρα στους αερομεταφορείς να κινούνται στην πράξη πολύ πιο κάτω από αυτά τα όρια. Οι ανωτέρω χρόνοι καθυστέρησης θα πρέπει να περιοριστούν ακόμα περισσότερο για τα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, ώστε να ληφθεί υπόψη το ιδιαίτερο κόστος που έχει για αυτά τα άτομα κάθε μακροχρόνια καθυστέρηση. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθετικής δέσμης «Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός ΙΙ+» αποτελεί σημαντικό μέσο μείωσης του κόστους για τους αερομεταφορείς, καθότι τους παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την οικονομική κάλυψη της μείωσης των χρονικών ορίων. |
| --- | --- |

5.3

Είναι κατανοητό γιατί τα ταξίδια προς/από τρίτες χώρες υπόκεινται σε όρια που εξαρτώνται από την απόσταση του ταξιδιού, ώστε να ληφθούν υπόψη τα πρακτικά προβλήματα που των αερομεταφορέων όταν αντιμετωπίζουν τις αιτίες των καθυστερήσεων σε απομακρυσμένους αερολιμένες. Παρ’όλα αυτά, η ΕΟΚΕ θεωρεί το προτεινόμενο όριο των 9-12 ωρών υπερβολικά μεγάλο και πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να συνεχίσει τις προσπάθειές της να παράσχει κίνητρα στους αερομεταφορείς να κινούνται στην πράξη πολύ πιο κάτω από αυτά τα όρια. Οι ανωτέρω χρόνοι καθυστέρησης θα πρέπει να περιοριστούν ακόμα περισσότερο για τα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, ώστε να ληφθεί υπόψη το ιδιαίτερο κόστος που έχει για αυτά τα άτομα κάθε μακροχρόνια καθυστέρηση. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθετικής δέσμης «Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός ΙΙ+» αποτελεί σημαντικό μέσο μείωσης του κόστους για τους αερομεταφορείς, καθότι τους παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την οικονομική κάλυψη της μείωσης των χρονικών ορίων.

| 5.4 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά τον καθορισμό συγκεκριμένης χρονικής προθεσμίας μετά την παρέλευση της οποίας, αν ο αερομεταφορέας δεν μπορεί να μεταφέρει τον επιβάτη με άλλη πτήση στα δικά του δρομολόγια, πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να στραφεί σε άλλες εταιρείες ή άλλους τρόπους μεταφοράς (εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις). Όμως, η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολικά μεγάλο το διάστημα αναμονής των 12 ωρών πριν μπορέσει ο επιβάτης να χρησιμοποιήσει άλλον αερομεταφορέα ή άλλο μέσο μεταφοράς. Εξάλλου, ο επιβάτης θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να ταξιδέψει με άλλο μέσο μεταφοράς (π.χ. λεωφορείο, τρένο ή πλοίο). Για την κάλυψη των επιπρόσθετων εξόδων που συνεπάγεται η όσο το δυνατόν ταχύτερη μεταφορά με άλλον αερομεταφορέα, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την πρότασή της για τη σύσταση ενός ταμείου «αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνης» για τον επαναπατρισμό ή τη μεταφορά των επιβατών με άλλες αεροπορικές εταιρείες, κατόπιν στενών συζητήσεων με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη. |
| --- | --- |

5.4

Η ΕΟΚΕ εκτιμά τον καθορισμό συγκεκριμένης χρονικής προθεσμίας μετά την παρέλευση της οποίας, αν ο αερομεταφορέας δεν μπορεί να μεταφέρει τον επιβάτη με άλλη πτήση στα δικά του δρομολόγια, πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο να στραφεί σε άλλες εταιρείες ή άλλους τρόπους μεταφοράς (εφόσον υπάρχουν διαθέσιμες θέσεις). Όμως, η ΕΟΚΕ θεωρεί υπερβολικά μεγάλο το διάστημα αναμονής των 12 ωρών πριν μπορέσει ο επιβάτης να χρησιμοποιήσει άλλον αερομεταφορέα ή άλλο μέσο μεταφοράς. Εξάλλου, ο επιβάτης θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αρνηθεί να ταξιδέψει με άλλο μέσο μεταφοράς (π.χ. λεωφορείο, τρένο ή πλοίο). Για την κάλυψη των επιπρόσθετων εξόδων που συνεπάγεται η όσο το δυνατόν ταχύτερη μεταφορά με άλλον αερομεταφορέα, η ΕΟΚΕ επαναλαμβάνει την πρότασή της για τη σύσταση ενός ταμείου «αλληλεγγύως και εις ολόκληρον ευθύνης» για τον επαναπατρισμό ή τη μεταφορά των επιβατών με άλλες αεροπορικές εταιρείες, κατόπιν στενών συζητήσεων με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη.

| 5.5 | Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να προσδιοριστεί σαφέστερα η ευθύνη των αερολιμένων για τη φροντίδα των επιβατών σε περίπτωση πολλαπλών ματαιώσεων πτήσεων που οφείλονται στην αδυναμία των αρχών διαχείρισης του αερολιμένα να παράσχουν τις απαιτούμενες συνθήκες για την απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των πτήσεων. |
| --- | --- |

5.5

Η ΕΟΚΕ θεωρεί απαραίτητο να προσδιοριστεί σαφέστερα η ευθύνη των αερολιμένων για τη φροντίδα των επιβατών σε περίπτωση πολλαπλών ματαιώσεων πτήσεων που οφείλονται στην αδυναμία των αρχών διαχείρισης του αερολιμένα να παράσχουν τις απαιτούμενες συνθήκες για την απρόσκοπτη εξυπηρέτηση των πτήσεων.

| 5.6 | Η ΕΟΚΕ είναι υπέρ της δεύτερης προϋπόθεσης που προστίθεται για την εφαρμογή της ρήτρας των «έκτακτων περιστάσεων» (Άρθρο 1 παράγραφος 4 στοιχείο β) της πρότασης) και συνιστά στις Εθνικές Αρχές Επιβολής (ΕΑΕ) να μεριμνούν για τη σχολαστική εξακρίβωσή της. |
| --- | --- |

5.6

Η ΕΟΚΕ είναι υπέρ της δεύτερης προϋπόθεσης που προστίθεται για την εφαρμογή της ρήτρας των «έκτακτων περιστάσεων» (Άρθρο 1 παράγραφος 4 στοιχείο β) της πρότασης) και συνιστά στις Εθνικές Αρχές Επιβολής (ΕΑΕ) να μεριμνούν για τη σχολαστική εξακρίβωσή της.

| 5.7 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση να καθιερωθεί ενιαίο χρονικό όριο καθυστέρησης 2 ωρών για την παροχή βοήθειας για τις πτήσεις όλων των αποστάσεων, προς αντικατάσταση των σημερινών χρονικών ορίων που εξαρτώνται από την απόσταση της πτήσης. Η πρόταση αυτή είναι σαφώς προς όφελος των επιβατών και τους παρέχει ισότιμες και άνετες συνθήκες αναμονής. |
| --- | --- |

5.7

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την πρόταση να καθιερωθεί ενιαίο χρονικό όριο καθυστέρησης 2 ωρών για την παροχή βοήθειας για τις πτήσεις όλων των αποστάσεων, προς αντικατάσταση των σημερινών χρονικών ορίων που εξαρτώνται από την απόσταση της πτήσης. Η πρόταση αυτή είναι σαφώς προς όφελος των επιβατών και τους παρέχει ισότιμες και άνετες συνθήκες αναμονής.

| 5.8 | Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σύμφωνα με την οποία, όταν ένας επιβάτης χάσει πτήση ανταπόκρισης λόγω καθυστέρησης προηγούμενης πτήσης, ο επιβάτης δικαιούται φροντίδα και, υπό ορισμένες συνθήκες, αποζημίωση, επειδή βελτιώνει επίσης τη θέση των επιβατών. |
| --- | --- |

5.8

Η ΕΟΚΕ επικροτεί την πρόταση σύμφωνα με την οποία, όταν ένας επιβάτης χάσει πτήση ανταπόκρισης λόγω καθυστέρησης προηγούμενης πτήσης, ο επιβάτης δικαιούται φροντίδα και, υπό ορισμένες συνθήκες, αποζημίωση, επειδή βελτιώνει επίσης τη θέση των επιβατών.

| 5.9 | Η πρόταση να έχουν οι επιβάτες των οποίων οι πτήσεις αναπρογραμματίζονται με περίοδο προειδοποίησης μικρότερη των δύο εβδομάδων παρόμοια δικαιώματα με τους επιβάτες πτήσεων με καθυστέρηση είναι ένα βήμα προς την καλύτερη κατοχύρωση των δικαιωμάτων των επιβατών. |
| --- | --- |

5.9

Η πρόταση να έχουν οι επιβάτες των οποίων οι πτήσεις αναπρογραμματίζονται με περίοδο προειδοποίησης μικρότερη των δύο εβδομάδων παρόμοια δικαιώματα με τους επιβάτες πτήσεων με καθυστέρηση είναι ένα βήμα προς την καλύτερη κατοχύρωση των δικαιωμάτων των επιβατών.

| 5.10 | Η ΕΟΚΕ συνιστά εντόνως στην Επιτροπή να προτείνει μέτρα για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ αερολιμένων και αερομεταφορέων, προκειμένου να μειωθεί σημαντικά ο χρόνος αναμονής των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης του αεροπλάνου τους στον διάδρομο. |
| --- | --- |

5.10

Η ΕΟΚΕ συνιστά εντόνως στην Επιτροπή να προτείνει μέτρα για τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ αερολιμένων και αερομεταφορέων, προκειμένου να μειωθεί σημαντικά ο χρόνος αναμονής των επιβατών σε περίπτωση καθυστέρησης του αεροπλάνου τους στον διάδρομο.

| 5.11 | Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να απαγορεύσει την τρέχουσα πρακτική των αεροπορικών εταιρειών να αρνούνται την επιβίβαση στην πτήση επιστροφής στους επιβάτες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει το ίδιο εισιτήριο και για το πρώτο σκέλος της μετάβασης (8). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ενίσχυση του δικαιώματος των επιβατών να ενημερώνονται για τη διακοπή της πτήσης τους (αμέσως μόλις είναι διαθέσιμες οι σχετικές πληροφορίες), διότι έτσι θα βελτιωθεί επίσης η ικανότητα των επιβατών να σχεδιάζουν το επόμενο βήμα τους όταν φθάσουν στον τελικό προορισμό τους. |
| --- | --- |

5.11

Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να απαγορεύσει την τρέχουσα πρακτική των αεροπορικών εταιρειών να αρνούνται την επιβίβαση στην πτήση επιστροφής στους επιβάτες που δεν είχαν χρησιμοποιήσει το ίδιο εισιτήριο και για το πρώτο σκέλος της μετάβασης (8). Η ΕΟΚΕ συμφωνεί με την ενίσχυση του δικαιώματος των επιβατών να ενημερώνονται για τη διακοπή της πτήσης τους (αμέσως μόλις είναι διαθέσιμες οι σχετικές πληροφορίες), διότι έτσι θα βελτιωθεί επίσης η ικανότητα των επιβατών να σχεδιάζουν το επόμενο βήμα τους όταν φθάσουν στον τελικό προορισμό τους.

| 5.12 | Η ΕΟΚΕ κατανοεί την ανάγκη περιορισμού του χρονικού διαστήματος υποχρεωτικής παροχής καταλύματος από τους αερομεταφορείς στους επιβάτες σε έκτακτες περιστάσεις και δέχεται το προτεινόμενο όριο των τριών διανυκτερεύσεων. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ συνιστά εντόνως στην Επιτροπή να αναθέσει στις Εθνικές Αρχές Επιβολής τον καθορισμό μέγιστης τιμής για αυτές τις διανυκτερεύσεις σε κάθε κράτος μέλος. Αυτή η μέγιστη τιμή δεν θα πρέπει να ισχύει για τα άτομα μειωμένης κινητικότητας. |
| --- | --- |

5.12

Η ΕΟΚΕ κατανοεί την ανάγκη περιορισμού του χρονικού διαστήματος υποχρεωτικής παροχής καταλύματος από τους αερομεταφορείς στους επιβάτες σε έκτακτες περιστάσεις και δέχεται το προτεινόμενο όριο των τριών διανυκτερεύσεων. Ωστόσο, η ΕΟΚΕ συνιστά εντόνως στην Επιτροπή να αναθέσει στις Εθνικές Αρχές Επιβολής τον καθορισμό μέγιστης τιμής για αυτές τις διανυκτερεύσεις σε κάθε κράτος μέλος. Αυτή η μέγιστη τιμή δεν θα πρέπει να ισχύει για τα άτομα μειωμένης κινητικότητας.

6.   Επιβολή

| 6.1 | Η πρόταση τροποποίησης του κανονισμού αριθ. 261/2004 αποσαφηνίζει τον ρόλο των εθνικών αρχών επιβολής (ΕΑΕ), αναθέτοντάς τους τον ρόλο της γενικής επιβολής. Η εξωδικαστική διεκπεραίωση των ατομικών καταγγελιών θα ανατεθεί σε άλλους φορείς διεκπεραίωσης καταγγελιών (Εναλλακτικοί Φορείς Επίλυσης Διαφορών), συστάσεις που είχε διατυπώσει νωρίτερα και η ΕΟΚΕ (9). Τα μέτρα αυτά ενισχύουν τις εξουσίες των αρμόδιων φορέων για τη δέουσα επιβολή κυρώσεων στους μεταφορείς που δεν συμμορφώνονται με τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 261/2004 και παρέχουν στους επιβάτες ένα πιο αξιόπιστο μέσο πίεσης για την ορθή εφαρμογή των δικαιωμάτων τους. |
| --- | --- |

6.1

Η πρόταση τροποποίησης του κανονισμού αριθ. 261/2004 αποσαφηνίζει τον ρόλο των εθνικών αρχών επιβολής (ΕΑΕ), αναθέτοντάς τους τον ρόλο της γενικής επιβολής. Η εξωδικαστική διεκπεραίωση των ατομικών καταγγελιών θα ανατεθεί σε άλλους φορείς διεκπεραίωσης καταγγελιών (Εναλλακτικοί Φορείς Επίλυσης Διαφορών), συστάσεις που είχε διατυπώσει νωρίτερα και η ΕΟΚΕ (9). Τα μέτρα αυτά ενισχύουν τις εξουσίες των αρμόδιων φορέων για τη δέουσα επιβολή κυρώσεων στους μεταφορείς που δεν συμμορφώνονται με τις διατάξεις του κανονισμού αριθ. 261/2004 και παρέχουν στους επιβάτες ένα πιο αξιόπιστο μέσο πίεσης για την ορθή εφαρμογή των δικαιωμάτων τους.

| 6.2 | Η προτεινόμενη ανταλλαγή πληροφοριών και ο συντονισμός των ΕΑΕ μεταξύ τους και των ΕΑΕ με την Επιτροπή, που επιβάλλεται από τις αυξημένες υποχρεώσεις αναφοράς και τις επίσημες συντονιστικές διαδικασίες, θα καταστήσουν δυνατή την ταχεία αντίδραση σε όλα τα επισημανθέντα προβλήματα συμμόρφωσης. |
| --- | --- |

6.2

Η προτεινόμενη ανταλλαγή πληροφοριών και ο συντονισμός των ΕΑΕ μεταξύ τους και των ΕΑΕ με την Επιτροπή, που επιβάλλεται από τις αυξημένες υποχρεώσεις αναφοράς και τις επίσημες συντονιστικές διαδικασίες, θα καταστήσουν δυνατή την ταχεία αντίδραση σε όλα τα επισημανθέντα προβλήματα συμμόρφωσης.

7.   Ορισμός των «έκτακτων περιστάσεων»

| 7.1 | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η πρόταση κανονισμού που εξετάζεται στην παρούσα γνωμοδότηση:






  — | βασίζεται στον ορισμό των «εξαιρετικών περιστάσεων» βάσει της απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C-549/07 (Wallentin-Hermann), και |
| --- | --- | --- |

7.1

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει το γεγονός ότι η πρόταση κανονισμού που εξετάζεται στην παρούσα γνωμοδότηση:

—

βασίζεται στον ορισμό των «εξαιρετικών περιστάσεων» βάσει της απόφασης του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση C-549/07 (Wallentin-Hermann), και

| — | διευκρινίζει ότι οι καθυστερήσεις ή ακυρώσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν εξαιρετικές περιστάσεις παρά μόνον όταν






  1. | εκ της φύσεως και των αιτίων τους δεν συνδέονται αναπόσπαστα με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του οικείου αερομεταφορέα (Άρθρο 1 παράγραφος 1 εδάφιο ε) |
| --- | --- | --- |

—

διευκρινίζει ότι οι καθυστερήσεις ή ακυρώσεις δεν μπορούν να θεωρηθούν εξαιρετικές περιστάσεις παρά μόνον όταν

1.

εκ της φύσεως και των αιτίων τους δεν συνδέονται αναπόσπαστα με την κανονική άσκηση της δραστηριότητας του οικείου αερομεταφορέα (Άρθρο 1 παράγραφος 1 εδάφιο ε)

| 2. | εκφεύγουν του αποτελεσματικού ελέγχου του (Άρθρο 1 παράγραφος 1 εδάφιο ε), και |
| --- | --- |

2.

εκφεύγουν του αποτελεσματικού ελέγχου του (Άρθρο 1 παράγραφος 1 εδάφιο ε), και

| 3. | η ματαίωση, ο αναπρογραμματισμός ή η καθυστέρηση ήταν αδύνατον να έχει αποφευχθεί έστω και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα (άρθρα 1 παράγραφος 4 εδάφιο β και άρθρο 1 παράγραφος 5 εδάφιο 4). |
| --- | --- |

3.

η ματαίωση, ο αναπρογραμματισμός ή η καθυστέρηση ήταν αδύνατον να έχει αποφευχθεί έστω και αν είχαν ληφθεί όλα τα εύλογα μέτρα (άρθρα 1 παράγραφος 4 εδάφιο β και άρθρο 1 παράγραφος 5 εδάφιο 4).

Οι διευκρινίσεις αυτές θα ωφελήσουν τόσο τους επιβάτες οι οποίοι θα μπορούν να εκτιμήσουν τα δικαιώματα που διαθέτουν στον τομέα αυτόν αλλά και τους αερομεταφορείς οι οποίοι θα μπορούν να προσδιορίσουν τις σχετικές υποχρεώσεις τους.

| 7.2 | Ο προτεινόμενος μη εξαντλητικός κατάλογος περιστάσεων που πρέπει να θεωρούνται έκτακτες και περιστάσεων που δεν πρέπει να θεωρούνται έκτακτες, οι οποίες απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της πρότασης κανονισμού, θα συμβάλει επίσης στη μείωση του κινδύνου άσκοπων διαφωνιών μεταξύ των επιβατών και των αερομεταφορέων. |
| --- | --- |

7.2

Ο προτεινόμενος μη εξαντλητικός κατάλογος περιστάσεων που πρέπει να θεωρούνται έκτακτες και περιστάσεων που δεν πρέπει να θεωρούνται έκτακτες, οι οποίες απαριθμούνται στο παράρτημα Ι της πρότασης κανονισμού, θα συμβάλει επίσης στη μείωση του κινδύνου άσκοπων διαφωνιών μεταξύ των επιβατών και των αερομεταφορέων.

| 7.3 | Συνεπώς, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δηλωθεί σαφώς ότι στην πρόταση κανονισμού κάθε φορά που αναφέρονται έκτακτες περιστάσεις, θα πρέπει να εξετάζεται κατά πόσο οι περιστάσεις πληρούν πράγματι και τις τρεις αυτές προϋποθέσεις, πράγμα που δεν ισχύει πάντοτε αναγκαστικά για ορισμένες από τις περιστάσεις που αναφέρονται στο παράρτημα 1 (π.χ. για τους κινδύνους υγείας ή ασφάλειας, για τις μετεωρολογικές συνθήκες ή για τις εργασιακές διαφορές). |
| --- | --- |

7.3

Συνεπώς, η ΕΟΚΕ πιστεύει ότι πρέπει να δηλωθεί σαφώς ότι στην πρόταση κανονισμού κάθε φορά που αναφέρονται έκτακτες περιστάσεις, θα πρέπει να εξετάζεται κατά πόσο οι περιστάσεις πληρούν πράγματι και τις τρεις αυτές προϋποθέσεις, πράγμα που δεν ισχύει πάντοτε αναγκαστικά για ορισμένες από τις περιστάσεις που αναφέρονται στο παράρτημα 1 (π.χ. για τους κινδύνους υγείας ή ασφάλειας, για τις μετεωρολογικές συνθήκες ή για τις εργασιακές διαφορές).

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  COM(2012) 573 final

1

(2)  ΕΕ C 24 της 28.01.2012, σ. 125-130, ΕΕ C 376 της 22.12.2011, σ. 38-43, ΕΕ C 198, 10.7.2013, σ. 9-13

2

(3)  COM (2011) 174 final.

3

(4)  Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 29ης Μαρτίου 2012 σχετικά με τη λειτουργία και την εφαρμογή των κεκτημένων δικαιωμάτων των ατόμων που ταξιδεύουν αεροπορικά, 2011/2150(INI).

4

(5)  SEC(2011) 428.

5

(6)  COM (2013) 129 final.

6

(7)  ΕΕ C 24, 28.01.2012, σ, 125-130 και ΕΕ C 229, 31.07.2012, σ. 122-125

7

(8)  ΕΕ C 24 της 28.1.2012, σ. 127.

8

(9)  ΕΕ C 24 της 28.1.2012, σ. 130.

9

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθες τροπολογίες, οι οποίες έλαβαν τουλάχιστον το ένα τέταρτο των ψήφων, απορρίφθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων:

Νέο σημείο 4.1.3
  (Τροπολογία 7)

Να προστεθεί νέο σημείο:

«Η ΕΟΚΕ λυπάται για το γεγονός ότι η πρόταση ακυρώνει την υφιστάμενη ισορροπία μεταξύ όλων των συμφερόντων, προκρίνοντας την προστασία των δικαιωμάτων των μεταφορέων έναντι των δικαιωμάτων των επιβατών.»

Ψηφοφορία

| Υπέρ | : | 52 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 70 |
| Αποχές | : | 14 |

Υπέρ

:

52

Κατά

:

70

Αποχές

:

14

Σημείο 5.3
  (Τροπολογία 11)

Να τροποποιηθεί ως εξής:

«5.3 Δεν ε
  Είναι κατανοητό γιατί τα ταξίδια προς/από τρίτες χώρες να υπόκεινται σε όρια που εξαρτώνται
  εξαρτώμενα από την απόσταση του ταξιδιού, ώστε να ληφθούν υπόψη τα πρακτικά προβλήματα που των αερομεταφορέων όταν αντιμετωπίζουν τις αιτίες των καθυστερήσεων σε απομακρυσμένους αερολιμένες. Παρ’ όλα αυτά, η ΕΟΚΕ θεωρεί το προτεινόμενο όριο των 9-12
  εννέα και δώδεκα ωρών υπερβολικά μεγάλο και πιστεύει ότι η Επιτροπή θα πρέπει να διατηρήσει το ισχύον όριο των τριών ωρών για όλες τις περιπτώσεις.
  συνεχίσει τις προσπάθειές της να παράσχει κίνητρα στους αερομεταφορείς να κινούνται στην πράξη πολύ πιο κάτω από αυτά τα όρια. Οι ανωτέρω χρόνοι καθυστέρησης θα πρέπει να περιοριστούν ακόμα περισσότερο για τα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα, ώστε να ληφθεί υπόψη το ιδιαίτερο κόστος που έχει για αυτά τα άτομα κάθε μακροχρόνια καθυστέρηση. Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι η αποτελεσματική και έγκαιρη εφαρμογή της νομοθετικής δέσμης «Ενιαίος Ευρωπαϊκός Ουρανός ΙΙ+» αποτελεί σημαντικό μέσο μείωσης του κόστους για τους αερομεταφορείς, καθότι τους παρέχει μεγαλύτερη ευελιξία ως προς την οικονομική κάλυψη της μείωσης των χρονικών ορίων.
  »

Ψηφοφορία

| Υπέρ | : | 50 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 81 |
| Αποχές | : | 12 |

Υπέρ

:

50

Κατά

:

81

Αποχές

:

12

Σημείο 5.12
  (Τροπολογία 12)

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για το γεγονός ότι η νέα πρόταση αποδυναμώνει τον ισχύοντα κανονισμό, ο οποίος διασφαλίζει την παροχή φροντίδας προς τους επιβάτες κατά τη διάρκεια της αναμονής τους σε περίπτωση διαταραχών, αποκλίνοντας έτσι εκ νέου από την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσον αφορά το δικαίωμα παροχής καταλύματος (υπόθεση Denise McDonagh κατά Ryanair της 31ης Ιανουαρίου 2013). Η ΕΟΚΕ θεωρεί ότι το δικαίωμα παροχής καταλύματος δικαιολογείται ακόμη περισσότερο σε περιστάσεις που έχουν μεγάλη χρονική διάρκεια και κατά τις οποίες οι επιβάτες είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι· επιπλέον, οι αεροπορικές μεταφορές –σε αντίθεση με άλλα μέσα μεταφοράς– καλύπτουν ως επί το πλείστον μεγάλες αποστάσεις και συχνά οι επιβάτες που αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω διαταραχών βρίσκονται μακριά από τα σπίτια τους· αυτή η συνήθως μεγάλη απόσταση δεν επιτρέπει στους επιβάτες να βρουν εναλλακτικούς τρόπους μεταφοράς για να φτάσουν στον τελικό τους προορισμό.
  κατανοεί την ανάγκη περιορισμού του χρονικού διαστήματος υποχρεωτικής παροχής καταλύματος από τους αερομεταφορείς στους επιβάτες σε έκτακτες περιστάσεις και δέχεται το προτεινόμενο όριο των τριών διανυκτερεύσεων

   (1). Ωστόσο, η ΕΟΚΕ συνιστά εντόνως στην Επιτροπή να αναθέσει στις Εθνικές Αρχές Επιβολής τον καθορισμό μέγιστης τιμής για αυτές τις διανυκτερεύσεις σε κάθε κράτος μέλος. Αυτή η μέγιστη τιμή δεν θα πρέπει να ισχύει για τα άτομα μειωμένης κινητικότητας.

Ψηφοφορία

| Υπέρ | : | 56 |
| --- | --- | --- |
| Κατά | : | 78 |
| Αποχές | : | 7 |

Υπέρ

:

56

Κατά

:

78

Αποχές

:

7

---

(1)   Άρθρο 8 παράγραφος 9 της πρότασης – Άρθρο 9 του τροποποιούμενου κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 261/2004.

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/122 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/122

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Τέταρτη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές» η οποία αποτελείται από τα επτά ακόλουθα έγγραφα: «Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για την «τέταρτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους — ολοκλήρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης»

COM(2013) 25 final,

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1192/69 του Συμβουλίου περί κοινών κανόνων για τη διευθέτηση των λογαριασμών των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων»

COM(2013) 26 final — 2013/0013 (COD),

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2004»

COM(2013) 27 final — 2013/0014 (COD),

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 σχετικά με το άνοιγμα της αγοράς εγχώριων επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών»

COM(2013) 28 final — 2013/0028 (COD),

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Νοεμβρίου 2012 για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου, όσον αφορά το άνοιγμα της αγοράς εσωτερικών σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών και τη διακυβέρνηση της σιδηροδρομικής υποδομής»

COM(2013) 29 final — 2013/0029 (COD),

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (αναδιατύπωση)»

COM(2013) 30 final — 2013/0015 (COD) και

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων (αναδιατύπωση)»

COM(2013) 31 final — 2013/0016 (COD)

2013/C 327/21

Εισηγητής: o κ. MORDANT

Στις 19 Φεβρουαρίου 2013 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις 21 και 22 Φεβρουαρίου 2013 το Συμβούλιο και στις 7 Φεβρουαρίου 2013 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποφάσισαν σύμφωνα με το άρθρο 91, το άρθρο 91 παράγραφος 1 και τα άρθρα 109, 170, 171 και 304 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής για την:

«Τέταρτη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές»

η οποία αποτελείται από τα επτά ακόλουθα έγγραφα:

«Ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών για την “τέταρτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους – ολοκλήρωση του ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου για την προώθηση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης”»

COM(2013) 25 final·

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με την κατάργηση του κανονισμού (ΕΟΚ) αριθ. 1192/69 του Συμβουλίου περί κοινών κανόνων για τη διευθέτηση των λογαριασμών των σιδηροδρομικών επιχειρήσεων»

COM(2013) 26 final — 2013/0013 (COD)·

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τον Οργανισμό Σιδηροδρόμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 881/2004»

COM(2013) 27 final — 2013/0014 (COD)·

«Πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 σχετικά με το άνοιγμα της αγοράς εγχώριων επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών»

COM(2013) 28 final — 2013/0028 (COD)·

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 2012/34/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Νοεμβρίου 2012 για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου, όσον αφορά το άνοιγμα της αγοράς εσωτερικών σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών και τη διακυβέρνηση της σιδηροδρομικής υποδομής»

COM(2013) 29 final — 2013/0029 (COD)·

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη διαλειτουργικότητα του σιδηροδρομικού συστήματος στην Ευρωπαϊκή Ένωση (αναδιατύπωση)»

COM(2013) 30 final — 2013/0015 (COD)·

«Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων (αναδιατύπωση)»

COM(2013) 31 final — 2013/0016 (COD).

Το ειδικευμένο τμήμα «Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών», στο οποίο ανατέθηκαν οι σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες, υιοθέτησε τη γνωμοδότησή του στις 20 Ιουνίου 2013.

Κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή υιοθέτησε με 82 ψήφους υπέρ, 20 ψήφους κατά και 8 αποχές την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να αναθέσει, υπό την εποπτεία του συνόλου των ενδιαφερομένων φορέων, την πραγματοποίηση απολογισμού ως προς τις συνέπειες που έχουν οι δέσμες μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές σε σχέση με την κάλυψη των αναγκών του κατά τόπους πληθυσμού, την αλλαγή μεταφορικού μέσου, τον χωροταξικό σχεδιασμό, την ανάπτυξη των διασυνοριακών συνδέσεων, την ποιότητα των σιδηροδρομικών μεταφορών υπολογιζόμενη βάσει πραγματικών στοιχείων, την προσβασιμότητα, την ενίσχυση των δικαιωμάτων των επιβατών κ.λπ. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ ζητά από την Επιτροπή να αναθέσει, υπό την εποπτεία του συνόλου των ενδιαφερομένων φορέων, την πραγματοποίηση απολογισμού ως προς τις συνέπειες που έχουν οι δέσμες μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές σε σχέση με την κάλυψη των αναγκών του κατά τόπους πληθυσμού, την αλλαγή μεταφορικού μέσου, τον χωροταξικό σχεδιασμό, την ανάπτυξη των διασυνοριακών συνδέσεων, την ποιότητα των σιδηροδρομικών μεταφορών υπολογιζόμενη βάσει πραγματικών στοιχείων, την προσβασιμότητα, την ενίσχυση των δικαιωμάτων των επιβατών κ.λπ.

| 1.2 | Η ΕΟΚΕ συνιστά η νέα νομοθετική πρωτοβουλία, καλούμενη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, να βασίζεται στη συμβολή που μπορούν να προσφέρουν οι σιδηροδρομικές μεταφορές στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση, μέσω της επίδρασής τους σε οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο. |
| --- | --- |

1.2

Η ΕΟΚΕ συνιστά η νέα νομοθετική πρωτοβουλία, καλούμενη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, να βασίζεται στη συμβολή που μπορούν να προσφέρουν οι σιδηροδρομικές μεταφορές στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση, μέσω της επίδρασής τους σε οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο.

| 1.3 | Η νομοθετική πρωτοβουλία πρέπει να έχει ως στόχο την εξάλειψη των «επιπτώσεων λόγω συνόρων» μεταξύ των κρατών μελών. Πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης διασυνοριακών συνδέσεων μεταξύ γειτονικών χωρών, παρεμβαίνοντας στις συνιστώσες της βιώσιμης ανάπτυξης και του χωροταξικού σχεδιασμού, μέσω της δημιουργίας υποδομών ανάμεσα στα κράτη μέλη εκεί όπου δεν υπάρχουν ή είναι ανεπαρκείς. |
| --- | --- |

1.3

Η νομοθετική πρωτοβουλία πρέπει να έχει ως στόχο την εξάλειψη των «επιπτώσεων λόγω συνόρων» μεταξύ των κρατών μελών. Πρέπει να παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης διασυνοριακών συνδέσεων μεταξύ γειτονικών χωρών, παρεμβαίνοντας στις συνιστώσες της βιώσιμης ανάπτυξης και του χωροταξικού σχεδιασμού, μέσω της δημιουργίας υποδομών ανάμεσα στα κράτη μέλη εκεί όπου δεν υπάρχουν ή είναι ανεπαρκείς.

| 1.4 | Η ΕΟΚΕ ζητά να προβλέψει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) τη δυνατότητα δημιουργίας διασυνοριακών υποδομών και τον καθορισμό διαδικασιών παρέμβασής τους στις περιοχές που εξυπηρετούν, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός και η οργάνωση της αποστολής των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας («υπηρεσιών γενικού συμφέροντος»), όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 και στο πρωτόκολλο αριθ. 26 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

1.4

Η ΕΟΚΕ ζητά να προβλέψει η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) τη δυνατότητα δημιουργίας διασυνοριακών υποδομών και τον καθορισμό διαδικασιών παρέμβασής τους στις περιοχές που εξυπηρετούν, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός και η οργάνωση της αποστολής των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας («υπηρεσιών γενικού συμφέροντος»), όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 και στο πρωτόκολλο αριθ. 26 της Συνθήκης.

| 1.5 | Η ΕΟΚΕ ζητά να διατηρηθεί η αρμοδιότητα των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των εθνικών σιδηροδρομικών συστημάτων και το άνοιγμα της εγχώριας αγοράς στον ανταγωνισμό, σε συνάρτηση με τα γεωφυσικά και δημογραφικά τους χαρακτηριστικά, την ιστορία τους και τις οικείες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες. |
| --- | --- |

1.5

Η ΕΟΚΕ ζητά να διατηρηθεί η αρμοδιότητα των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των εθνικών σιδηροδρομικών συστημάτων και το άνοιγμα της εγχώριας αγοράς στον ανταγωνισμό, σε συνάρτηση με τα γεωφυσικά και δημογραφικά τους χαρακτηριστικά, την ιστορία τους και τις οικείες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.

| 1.6 | Η ΕΟΚΕ συνιστά να επαφίεται στις αρμόδιες αρχές η μέριμνα να επιλέγουν την απευθείας ανάθεση της εκπλήρωσης της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας σε φορέα εκμετάλλευσης ή την προσφυγή σε διαδικασίες διαγωνισμού —όπως προβλέπεται επί του παρόντος από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1370/2007— και την ελεύθερη οργάνωση της διάρθρωσης των εν λόγω διαδικασιών. |
| --- | --- |

1.6

Η ΕΟΚΕ συνιστά να επαφίεται στις αρμόδιες αρχές η μέριμνα να επιλέγουν την απευθείας ανάθεση της εκπλήρωσης της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας σε φορέα εκμετάλλευσης ή την προσφυγή σε διαδικασίες διαγωνισμού —όπως προβλέπεται επί του παρόντος από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1370/2007— και την ελεύθερη οργάνωση της διάρθρωσης των εν λόγω διαδικασιών.

| 1.7 | Η ΕΟΚΕ συνιστά να μην επιβάλλονται περιορισμοί στις αρμόδιες αρχές όσον αφορά τον προσδιορισμό της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας, με βάση τις υποχρεώσεις κατάρτισης σχεδίων δημόσιων μεταφορών, όπως ζητά η Επιτροπή. Η ΕΟΚΕ ζητά να θεσπιστούν σαφείς στόχοι για τη βελτίωση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία και για την παρέμβαση των χρηστών, χάρη στη διαβούλευση και τον έλεγχο του ποιοτικού επιπέδου των παρεχόμενων υπηρεσιών. |
| --- | --- |

1.7

Η ΕΟΚΕ συνιστά να μην επιβάλλονται περιορισμοί στις αρμόδιες αρχές όσον αφορά τον προσδιορισμό της αποστολής δημόσιας υπηρεσίας, με βάση τις υποχρεώσεις κατάρτισης σχεδίων δημόσιων μεταφορών, όπως ζητά η Επιτροπή. Η ΕΟΚΕ ζητά να θεσπιστούν σαφείς στόχοι για τη βελτίωση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία και για την παρέμβαση των χρηστών, χάρη στη διαβούλευση και τον έλεγχο του ποιοτικού επιπέδου των παρεχόμενων υπηρεσιών.

| 1.8 | Η ΕΟΚΕ συνιστά εξάλλου να διατηρηθεί ο έλεγχος της εκμετάλλευσης των σιδηροδρομικών μεταφορών από τους φορείς εκμετάλλευσης, να εξακολουθήσουν δηλαδή να έχουν την ιδιοκτησία του τροχαίου υλικού και των λοιπών εγκαταστάσεων, προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι προσπάθειες έρευνας και καινοτομίας που είναι απολύτως αναγκαίες για την εξέλιξη του κλάδου από πλευράς ασφάλειας και ποιότητας. |
| --- | --- |

1.8

Η ΕΟΚΕ συνιστά εξάλλου να διατηρηθεί ο έλεγχος της εκμετάλλευσης των σιδηροδρομικών μεταφορών από τους φορείς εκμετάλλευσης, να εξακολουθήσουν δηλαδή να έχουν την ιδιοκτησία του τροχαίου υλικού και των λοιπών εγκαταστάσεων, προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι προσπάθειες έρευνας και καινοτομίας που είναι απολύτως αναγκαίες για την εξέλιξη του κλάδου από πλευράς ασφάλειας και ποιότητας.

| 1.9 | Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλία σχετικά με τον έλεγχο του επιπέδου ασφαλείας των σιδηροδρομικών μεταφορών, καθοριστικού στοιχείου για την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων, με τη συγκρότηση εθνικών παρατηρητηρίων ή μικτών επιτροπών ασφαλείας. Εκτιμά ότι πρέπει να εξασφαλιστεί η διαφάνεια των προϋποθέσεων παροχής υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών, η ευρεία πρόσβαση στην προσέγγιση του θέματος της ασφάλειας από τους δημόσιους φορείς και η τήρηση του άρθρου 91 της Συνθήκης, το οποίο επιβάλλει στην Ένωση υποχρέωση αποτελέσματος σε θέματα ασφάλειας των μεταφορών. |
| --- | --- |

1.9

Η ΕΟΚΕ συνιστά στην Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλία σχετικά με τον έλεγχο του επιπέδου ασφαλείας των σιδηροδρομικών μεταφορών, καθοριστικού στοιχείου για την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων, με τη συγκρότηση εθνικών παρατηρητηρίων ή μικτών επιτροπών ασφαλείας. Εκτιμά ότι πρέπει να εξασφαλιστεί η διαφάνεια των προϋποθέσεων παροχής υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών, η ευρεία πρόσβαση στην προσέγγιση του θέματος της ασφάλειας από τους δημόσιους φορείς και η τήρηση του άρθρου 91 της Συνθήκης, το οποίο επιβάλλει στην Ένωση υποχρέωση αποτελέσματος σε θέματα ασφάλειας των μεταφορών.

| 1.10 | Η ΕΟΚΕ προτείνει να ανατεθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων (ΕΟΣ) το καθήκον της ενσωμάτωσης των διαστάσεων της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, διότι συνιστούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διατήρηση υψηλού επιπέδου ασφάλειας των σιδηροδρόμων για τους χρήστες, τους εργαζόμενους και τους περιοίκους των σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων. |
| --- | --- |

1.10

Η ΕΟΚΕ προτείνει να ανατεθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων (ΕΟΣ) το καθήκον της ενσωμάτωσης των διαστάσεων της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, διότι συνιστούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τη διατήρηση υψηλού επιπέδου ασφάλειας των σιδηροδρόμων για τους χρήστες, τους εργαζόμενους και τους περιοίκους των σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων.

| 1.11 | Εξάλλου, η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαίο όλες οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων να συνεπάγονται σχετική νομική ευθύνη του. |
| --- | --- |

1.11

Εξάλλου, η ΕΟΚΕ θεωρεί αναγκαίο όλες οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων να συνεπάγονται σχετική νομική ευθύνη του.

| 1.12 | Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι τεχνικές πτυχές της δέσμης μέτρων έχουν πρωταρχική σημασία προκειμένου να προωθηθεί η στροφή των μεταφορών εις όφελος του σιδηροδρόμου. |
| --- | --- |

1.12

Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι οι τεχνικές πτυχές της δέσμης μέτρων έχουν πρωταρχική σημασία προκειμένου να προωθηθεί η στροφή των μεταφορών εις όφελος του σιδηροδρόμου.

| 1.13 | Η ΕΟΚΕ ζητά από τους εργοδότες και τις δημόσιες αρχές να λάβουν υπόψη τη διάσταση του βαρέος και επικίνδυνου επαγγέλματος για τα επαγγέλματα του σιδηροδρόμου, μέσω ειδικών μέτρων κοινωνικής προστασίας, συλλογικών συμβάσεων, προβλέψεων μισθοδοσίας και επαγγελματικής σταδιοδρομίας, και να τηρούν τις ανειλημμένες υποχρεώσεις σε θέματα συντάξεων. |
| --- | --- |

1.13

Η ΕΟΚΕ ζητά από τους εργοδότες και τις δημόσιες αρχές να λάβουν υπόψη τη διάσταση του βαρέος και επικίνδυνου επαγγέλματος για τα επαγγέλματα του σιδηροδρόμου, μέσω ειδικών μέτρων κοινωνικής προστασίας, συλλογικών συμβάσεων, προβλέψεων μισθοδοσίας και επαγγελματικής σταδιοδρομίας, και να τηρούν τις ανειλημμένες υποχρεώσεις σε θέματα συντάξεων.

| 1.14 | Η ΕΟΚΕ συνιστά ένα σύστημα διαρκούς επιμόρφωσης και αναγνώρισης της επαγγελματικής εμπειρίας, το οποίο να παρέχει στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να αξιοποιούν την απόκτηση και την ανανέωση των προσόντων τους. |
| --- | --- |

1.14

Η ΕΟΚΕ συνιστά ένα σύστημα διαρκούς επιμόρφωσης και αναγνώρισης της επαγγελματικής εμπειρίας, το οποίο να παρέχει στους εργαζόμενους τη δυνατότητα να αξιοποιούν την απόκτηση και την ανανέωση των προσόντων τους.

| 1.15 | Η ΕΟΚΕ ζητά το κάθε κράτος μέλος, στα πλαίσια των επιλογών οργάνωσης ή ανοίγματος στον ανταγωνισμό στις οποίες θα προβεί, να διατηρεί το επίπεδο απασχόλησης των παραδοσιακών φορέων, τις συλλογικές εγγυήσεις έναντι του προσωπικού, τις μισθολογικές και εργασιακές συνθήκες. Σε περίπτωση αλλαγής φορέα εκμετάλλευσης, θα πρέπει να προβλέπεται η ανάληψη από τον νέο φορέα του προσωπικού και των συλλογικών εγγυήσεων. |
| --- | --- |

1.15

Η ΕΟΚΕ ζητά το κάθε κράτος μέλος, στα πλαίσια των επιλογών οργάνωσης ή ανοίγματος στον ανταγωνισμό στις οποίες θα προβεί, να διατηρεί το επίπεδο απασχόλησης των παραδοσιακών φορέων, τις συλλογικές εγγυήσεις έναντι του προσωπικού, τις μισθολογικές και εργασιακές συνθήκες. Σε περίπτωση αλλαγής φορέα εκμετάλλευσης, θα πρέπει να προβλέπεται η ανάληψη από τον νέο φορέα του προσωπικού και των συλλογικών εγγυήσεων.

2.   Γενική διαπίστωση

| 2.1 | Η παρούσα γνωμοδότηση βασίζεται στις ακόλουθες γνωμοδοτήσεις και τις συστάσεις τους:






  — | TEN/432-433, της 16ης Μαρτίου 2011, με θέμα τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου (1)· |
| --- | --- | --- |

2.1

Η παρούσα γνωμοδότηση βασίζεται στις ακόλουθες γνωμοδοτήσεις και τις συστάσεις τους:

—

TEN/432-433, της 16ης Μαρτίου 2011, με θέμα τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου (1)·

| — | TEN/445, της 15ης Ιουνίου 2011, με θέμα τις κοινωνικές πτυχές της πολιτικής μεταφορών της ΕΕ (2)· |
| --- | --- |

—

TEN/445, της 15ης Ιουνίου 2011, με θέμα τις κοινωνικές πτυχές της πολιτικής μεταφορών της ΕΕ (2)·

| — | ΤΕΝ/454, της 25ης Οκτωβρίου 2011, με θέμα το Χάρτη πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών (3)· |
| --- | --- |

—

ΤΕΝ/454, της 25ης Οκτωβρίου 2011, με θέμα το Χάρτη πορείας για έναν Ενιαίο Ευρωπαϊκό Χώρο Μεταφορών (3)·

| — | TEN/495, της 13ης Δεκεμβρίου 2012, με θέμα την ποιότητα των σιδηροδρομικών υπηρεσιών στην ΕΕ (4). |
| --- | --- |

—

TEN/495, της 13ης Δεκεμβρίου 2012, με θέμα την ποιότητα των σιδηροδρομικών υπηρεσιών στην ΕΕ (4).

| 2.2 | Η παρούσα τέταρτη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές απαρτίζεται από έξι νομοθετικά κείμενα, τα οποία αφορούν τροποποιήσεις, αναδιατυπώσεις, ακόμα και μία κατάργηση, παρουσιάζονται σε μία γενική ανακοίνωση και συνδέονται με διάφορες εκθέσεις και εκτιμήσεις επιπτώσεων. |
| --- | --- |

2.2

Η παρούσα τέταρτη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές απαρτίζεται από έξι νομοθετικά κείμενα, τα οποία αφορούν τροποποιήσεις, αναδιατυπώσεις, ακόμα και μία κατάργηση, παρουσιάζονται σε μία γενική ανακοίνωση και συνδέονται με διάφορες εκθέσεις και εκτιμήσεις επιπτώσεων.

| 2.3 | Η εξέταση της πρότασης καλύπτει τους τέσσερις πυλώνες της παρούσας τέταρτης δέσμης μέτρων και ειδικότερα τα θέματα της διοίκησης και του ανοίγματος της επιβατικής κυκλοφορίας μεγάλων αποστάσεων, της αναθεώρησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 για τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας, του ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, των αλληλεπιδράσεων με τη διαλειτουργικότητα και την ασφάλεια, καθώς και των κοινωνικών διατάξεων. |
| --- | --- |

2.3

Η εξέταση της πρότασης καλύπτει τους τέσσερις πυλώνες της παρούσας τέταρτης δέσμης μέτρων και ειδικότερα τα θέματα της διοίκησης και του ανοίγματος της επιβατικής κυκλοφορίας μεγάλων αποστάσεων, της αναθεώρησης του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 για τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας, του ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, των αλληλεπιδράσεων με τη διαλειτουργικότητα και την ασφάλεια, καθώς και των κοινωνικών διατάξεων.

| 2.4 | Η υφιστάμενη κατάσταση λαμβάνεται ως σημείο αφετηρίας του προβληματισμού και των προτάσεων, ενόψει των διαβλεπόμενων εξελίξεων για τον τομέα και τηρουμένων των διατάξεων της Συνθήκης της Λισαβόνας. Για να ελεγχθεί η καταλληλότητα των προτεινόμενων λύσεων, είναι σκόπιμο να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα των κοινοτικών πολιτικών που ασκούνται επί είκοσι και πλέον έτη, να αντληθούν πιθανές προοπτικές για το μέλλον και να καθοριστούν στόχοι σε συνάρτηση με τον ρόλο που μπορούν και πρέπει να διαδραματίσουν οι σιδηροδρομικές μεταφορές στα θέματα του χωροταξικού σχεδιασμού και της ισότητας των περιφερειών, της ανάπτυξής τους, των υπηρεσιών που παρέχουν στους πολίτες και στους φορτωτές, καθώς και της προσβασιμότητας των τελευταίων στον συγκεκριμένο τρόπο μεταφοράς. |
| --- | --- |

2.4

Η υφιστάμενη κατάσταση λαμβάνεται ως σημείο αφετηρίας του προβληματισμού και των προτάσεων, ενόψει των διαβλεπόμενων εξελίξεων για τον τομέα και τηρουμένων των διατάξεων της Συνθήκης της Λισαβόνας. Για να ελεγχθεί η καταλληλότητα των προτεινόμενων λύσεων, είναι σκόπιμο να αξιολογηθούν τα αποτελέσματα των κοινοτικών πολιτικών που ασκούνται επί είκοσι και πλέον έτη, να αντληθούν πιθανές προοπτικές για το μέλλον και να καθοριστούν στόχοι σε συνάρτηση με τον ρόλο που μπορούν και πρέπει να διαδραματίσουν οι σιδηροδρομικές μεταφορές στα θέματα του χωροταξικού σχεδιασμού και της ισότητας των περιφερειών, της ανάπτυξής τους, των υπηρεσιών που παρέχουν στους πολίτες και στους φορτωτές, καθώς και της προσβασιμότητας των τελευταίων στον συγκεκριμένο τρόπο μεταφοράς.

| 2.5 | Γενικότερα, η κατάρτιση της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας πρέπει να στηριχθεί στη συμβολή των σιδηροδρομικών μεταφορών σε μια ευρωπαϊκή οικοδόμηση που στερείται οράματος, μέσω της ενσωμάτωσης των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών διαστάσεων. |
| --- | --- |

2.5

Γενικότερα, η κατάρτιση της νέας νομοθετικής πρωτοβουλίας πρέπει να στηριχθεί στη συμβολή των σιδηροδρομικών μεταφορών σε μια ευρωπαϊκή οικοδόμηση που στερείται οράματος, μέσω της ενσωμάτωσης των οικονομικών, κοινωνικών και περιβαλλοντικών διαστάσεων.

| 2.6 | Πρέπει, επίσης, να παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης διασυνοριακών συνδέσεων μεταξύ γειτονικών κρατών μελών που στερούνται κοινών υποδομών, ώστε οι υποδομές αυτές να εξασφαλίζουν ευχερείς σιδηροδρομικές συνδέσεις στους πολίτες των εν λόγω χωρών, ιδίως δε στα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα. |
| --- | --- |

2.6

Πρέπει, επίσης, να παρέχει τη δυνατότητα ανάπτυξης διασυνοριακών συνδέσεων μεταξύ γειτονικών κρατών μελών που στερούνται κοινών υποδομών, ώστε οι υποδομές αυτές να εξασφαλίζουν ευχερείς σιδηροδρομικές συνδέσεις στους πολίτες των εν λόγω χωρών, ιδίως δε στα άτομα με αναπηρία ή με μειωμένη κινητικότητα.

| 2.7 | Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στα αποτελέσματα των πολιτικών της ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη διασυνοριακών συνδέσεων, με σκοπό την εξάλειψη τυχόν «επιπτώσεων λόγω συνόρων», η διατήρηση των οποίων συνιστά φραγμό στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση, στην ελεύθερη κυκλοφορία και στη μεταστροφή προς τις σιδηροδρομικές μεταφορές. |
| --- | --- |

2.7

Σε αυτό το πλαίσιο, πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη βαρύτητα στα αποτελέσματα των πολιτικών της ΕΕ όσον αφορά την ανάπτυξη διασυνοριακών συνδέσεων, με σκοπό την εξάλειψη τυχόν «επιπτώσεων λόγω συνόρων», η διατήρηση των οποίων συνιστά φραγμό στην ευρωπαϊκή οικοδόμηση, στην ελεύθερη κυκλοφορία και στη μεταστροφή προς τις σιδηροδρομικές μεταφορές.

| 2.8 | Έμφαση πρέπει να δοθεί στο επίπεδο ασφάλειας της λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου, η ανάπτυξη του οποίου εξαρτάται από τον βαθμό εμπιστοσύνης που εμπνέει στο κοινωνικό σύνολο και από την απαρέγκλιτη προϋπόθεση της διαφάνειας που πρέπει να διέπει τις συνθήκες λειτουργίας του κλάδου. |
| --- | --- |

2.8

Έμφαση πρέπει να δοθεί στο επίπεδο ασφάλειας της λειτουργίας του σιδηροδρομικού δικτύου, η ανάπτυξη του οποίου εξαρτάται από τον βαθμό εμπιστοσύνης που εμπνέει στο κοινωνικό σύνολο και από την απαρέγκλιτη προϋπόθεση της διαφάνειας που πρέπει να διέπει τις συνθήκες λειτουργίας του κλάδου.

| 2.9 | Επιβάλλεται να εξεταστεί η τήρηση του άρθρου 10 παράγραφος 3 της Συνθήκης, σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών να συμμετέχουν στον δημοκρατικό βίο της Ένωσης. Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο ανοιχτά και εγγύτερα στους πολίτες. |
| --- | --- |

2.9

Επιβάλλεται να εξεταστεί η τήρηση του άρθρου 10 παράγραφος 3 της Συνθήκης, σχετικά με το δικαίωμα των πολιτών να συμμετέχουν στον δημοκρατικό βίο της Ένωσης. Οι αποφάσεις πρέπει να λαμβάνονται όσο το δυνατόν πιο ανοιχτά και εγγύτερα στους πολίτες.

| 2.10 | Απαιτείται να γίνουν ορισμένες προβλέψεις σχετικά με τις κοινωνικές εξελίξεις στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών, στο πλαίσιο των αναδιαρθρώσεων που έχουν δρομολογηθεί, του επαναπροσδιορισμού του πεδίου δραστηριοτήτων, της μεταβίβασης αρμοδιοτήτων σε μια περίοδο έντονης ανανέωσης του προσωπικού των σιδηροδρόμων, καθώς και στο πλαίσιο των κοινωνικών συνθηκών και των όρων απασχόλησης του προσωπικού με γνώμονα τους στόχους της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων. |
| --- | --- |

2.10

Απαιτείται να γίνουν ορισμένες προβλέψεις σχετικά με τις κοινωνικές εξελίξεις στον τομέα των σιδηροδρομικών μεταφορών, στο πλαίσιο των αναδιαρθρώσεων που έχουν δρομολογηθεί, του επαναπροσδιορισμού του πεδίου δραστηριοτήτων, της μεταβίβασης αρμοδιοτήτων σε μια περίοδο έντονης ανανέωσης του προσωπικού των σιδηροδρόμων, καθώς και στο πλαίσιο των κοινωνικών συνθηκών και των όρων απασχόλησης του προσωπικού με γνώμονα τους στόχους της προστασίας της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων.

3.   Η διοίκηση των εσωτερικών επιβατικών μεταφορών και το άνοιγμά τους στον ανταγωνισμό

| 3.1 | Με τη νομοθετική της πρόταση, η Επιτροπή επιδιώκει την αναζωογόνηση των σιδηροδρομικών μεταφορών μέσω της καθιέρωσης του ανταγωνισμού στις εσωτερικές επιβατικές μεταφορές. Κατά την άποψη της Επιτροπής, ο εν λόγω ανταγωνισμός πρέπει να προαχθεί μέσω νομοθεσίας της ΕΕ, η οποία να προβλέπει τον διαχωρισμό μεταξύ, αφενός, των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής —που επεκτείνονται στα καθήκοντα διαχείρισης της κυκλοφορίας, συντήρησης των δικτύων και επενδύσεων σε αυτά— και, αφετέρου, των καθηκόντων των μεταφορέων. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και την ενίσχυση των ρυθμιστικών φορέων που προορίζονται για τον έλεγχο της αγοράς των σιδηροδρόμων. |
| --- | --- |

3.1

Με τη νομοθετική της πρόταση, η Επιτροπή επιδιώκει την αναζωογόνηση των σιδηροδρομικών μεταφορών μέσω της καθιέρωσης του ανταγωνισμού στις εσωτερικές επιβατικές μεταφορές. Κατά την άποψη της Επιτροπής, ο εν λόγω ανταγωνισμός πρέπει να προαχθεί μέσω νομοθεσίας της ΕΕ, η οποία να προβλέπει τον διαχωρισμό μεταξύ, αφενός, των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής —που επεκτείνονται στα καθήκοντα διαχείρισης της κυκλοφορίας, συντήρησης των δικτύων και επενδύσεων σε αυτά— και, αφετέρου, των καθηκόντων των μεταφορέων. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και την ενίσχυση των ρυθμιστικών φορέων που προορίζονται για τον έλεγχο της αγοράς των σιδηροδρόμων.

| 3.2 | Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση της οδηγίας 2012/34/ΕΕ της 21ης Νοεμβρίου 2012, η μεταφορά της οποίας στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί έως τις 16 Ιουνίου 2015. Επισημαίνεται ότι η εν λόγω πρωτοβουλία υλοποιείται χωρίς να αναμένεται η εφαρμογή στην πράξη των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης αναδιατύπωσης. |
| --- | --- |

3.2

Προς τον σκοπό αυτόν, η Επιτροπή προτείνει την τροποποίηση της οδηγίας 2012/34/ΕΕ της 21ης Νοεμβρίου 2012, η μεταφορά της οποίας στο εθνικό δίκαιο των κρατών μελών πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί έως τις 16 Ιουνίου 2015. Επισημαίνεται ότι η εν λόγω πρωτοβουλία υλοποιείται χωρίς να αναμένεται η εφαρμογή στην πράξη των μέτρων που λαμβάνονται στο πλαίσιο της συγκεκριμένης αναδιατύπωσης.

| 3.3 | Στο ίδιο πνεύμα έχουν θεσπιστεί διατάξεις σχετικά με τη διαχείριση της εκμετάλλευσης των κύριων αξόνων κυκλοφορίας, αλλά δεν έχει καταστεί δυνατή η πλήρης εκτίμηση των αποτελεσμάτων τους. |
| --- | --- |

3.3

Στο ίδιο πνεύμα έχουν θεσπιστεί διατάξεις σχετικά με τη διαχείριση της εκμετάλλευσης των κύριων αξόνων κυκλοφορίας, αλλά δεν έχει καταστεί δυνατή η πλήρης εκτίμηση των αποτελεσμάτων τους.

| 3.4 | Στις εκτιμήσεις επιπτώσεων που προσαρτώνται στο σχέδιο της τέταρτης δέσμης μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, η Επιτροπή προβαίνει σε ορισμένες διαπιστώσεις, στο πλαίσιο των οποίων αναγνωρίζει τον πρόσφατο χαρακτήρα και την ασάφεια ορισμένων παρουσιάσεων. Εντούτοις, αναδεικνύονται αρκετά στοιχεία τα οποία συνηγορούν υπέρ των προτεινόμενων λύσεων. |
| --- | --- |

3.4

Στις εκτιμήσεις επιπτώσεων που προσαρτώνται στο σχέδιο της τέταρτης δέσμης μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, η Επιτροπή προβαίνει σε ορισμένες διαπιστώσεις, στο πλαίσιο των οποίων αναγνωρίζει τον πρόσφατο χαρακτήρα και την ασάφεια ορισμένων παρουσιάσεων. Εντούτοις, αναδεικνύονται αρκετά στοιχεία τα οποία συνηγορούν υπέρ των προτεινόμενων λύσεων.

| 3.5 | Πολλές μελέτες εμφανίζουν αρκετά ανομοιογενή αποτελέσματα όσον αφορά τις συνέπειες του διαχωρισμού των λειτουργιών της διαχείρισης των υποδομών και της παροχής υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών. Ωστόσο, η εξέταση των στατιστικών στοιχείων που παρέχει η Επιτροπή αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει αυτόματος συσχετισμός που να συνδέει τον διαχωρισμό αυτόν, το άνοιγμα της αγοράς και τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των σιδηροδρομικών μεταφορών, ότι όμως η βελτίωση των εν λόγω αποτελεσμάτων φαίνεται να συνδέεται άμεσα με τα επίπεδα χρηματοδότησης και την τιμή των διοδίων. Από την άλλη πλευρά, η έκθεση Mc Nulty προβαίνει σε έναν πολύ αντιφατικό απολογισμό της κατάστασης στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναγνωρίζοντας ότι το σιδηροδρομικό του σύστημα αποδεικνύεται πιο δαπανηρό και για το κράτος και για τους χρήστες, ενώ πάσχει από απουσία ευθυγράμμισης των διαφόρων φορέων και έχει ανάγκη από ισχυρότερη παρέμβαση του κράτους για τις αναγκαίες ενοποιήσεις (τιμολόγια, διανομή, ωράρια ...). Ως λύση για τα αντικρουόμενα αυτά προβλήματα, ο Sir Mc Nulty προτείνει τρεις βαθμιαίες συστάσεις: καταμερισμό των δαπανών και των εσόδων ανάμεσα στον διαχειριστή της υποδομής και στους μεταφορείς, δημιουργία κοινοπραξίας μεταξύ των φορέων αυτών, ακόμη και δοκιμές επανενοποίησης της παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης για ορισμένα τμήματα του δικτύου. |
| --- | --- |

3.5

Πολλές μελέτες εμφανίζουν αρκετά ανομοιογενή αποτελέσματα όσον αφορά τις συνέπειες του διαχωρισμού των λειτουργιών της διαχείρισης των υποδομών και της παροχής υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών. Ωστόσο, η εξέταση των στατιστικών στοιχείων που παρέχει η Επιτροπή αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει αυτόματος συσχετισμός που να συνδέει τον διαχωρισμό αυτόν, το άνοιγμα της αγοράς και τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των σιδηροδρομικών μεταφορών, ότι όμως η βελτίωση των εν λόγω αποτελεσμάτων φαίνεται να συνδέεται άμεσα με τα επίπεδα χρηματοδότησης και την τιμή των διοδίων. Από την άλλη πλευρά, η έκθεση Mc Nulty προβαίνει σε έναν πολύ αντιφατικό απολογισμό της κατάστασης στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναγνωρίζοντας ότι το σιδηροδρομικό του σύστημα αποδεικνύεται πιο δαπανηρό και για το κράτος και για τους χρήστες, ενώ πάσχει από απουσία ευθυγράμμισης των διαφόρων φορέων και έχει ανάγκη από ισχυρότερη παρέμβαση του κράτους για τις αναγκαίες ενοποιήσεις (τιμολόγια, διανομή, ωράρια ...). Ως λύση για τα αντικρουόμενα αυτά προβλήματα, ο Sir Mc Nulty προτείνει τρεις βαθμιαίες συστάσεις: καταμερισμό των δαπανών και των εσόδων ανάμεσα στον διαχειριστή της υποδομής και στους μεταφορείς, δημιουργία κοινοπραξίας μεταξύ των φορέων αυτών, ακόμη και δοκιμές επανενοποίησης της παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης για ορισμένα τμήματα του δικτύου.

| 3.6 | Από ορισμένες εθνικές μελέτες με θέμα την εξέταση της ποιότητας των σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως η μελέτη της ένωσης προστασίας των βρετανών καταναλωτών «Which?», προκύπτει αντιφατικός απολογισμός της λειτουργίας των σιδηροδρόμων κατά την άποψη των χρηστών, καθώς αποκαλύπτεται ότι το επίπεδο ικανοποίησης των χρηστών είναι χαμηλότερο ή ίσο με το 50 % για το ήμισυ των επιχειρήσεων και ότι μόνο το 22 % των επιβατών εκτιμούν ότι το σύστημα βελτιώνεται (http://which.co.uk/home-and-garden/leisure/reviews-ns/best-and-worst-uk-train-companies/best-train-companies-overall/). |
| --- | --- |

3.6

Από ορισμένες εθνικές μελέτες με θέμα την εξέταση της ποιότητας των σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως η μελέτη της ένωσης προστασίας των βρετανών καταναλωτών «Which?», προκύπτει αντιφατικός απολογισμός της λειτουργίας των σιδηροδρόμων κατά την άποψη των χρηστών, καθώς αποκαλύπτεται ότι το επίπεδο ικανοποίησης των χρηστών είναι χαμηλότερο ή ίσο με το 50 % για το ήμισυ των επιχειρήσεων και ότι μόνο το 22 % των επιβατών εκτιμούν ότι το σύστημα βελτιώνεται (http://which.co.uk/home-and-garden/leisure/reviews-ns/best-and-worst-uk-train-companies/best-train-companies-overall/).

| 3.7 | Επιπλέον, στο σχέδιο της Επιτροπής δεν υποβάλλεται καμία πρόταση ως προς τη βελτίωση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία. Για το θέμα αυτό, πρέπει να ζητηθεί και να εισακουστεί από τους διάφορους φορείς η γνώμη των χρηστών. |
| --- | --- |

3.7

Επιπλέον, στο σχέδιο της Επιτροπής δεν υποβάλλεται καμία πρόταση ως προς τη βελτίωση της προσβασιμότητας των ατόμων με αναπηρία. Για το θέμα αυτό, πρέπει να ζητηθεί και να εισακουστεί από τους διάφορους φορείς η γνώμη των χρηστών.

| 3.8 | Η Επιτροπή αναφέρεται σε έρευνα που διενεργήθηκε το 2012 σχετικά με την ικανοποίηση των χρηστών από τις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές, την οποία η ΕΟΚΕ έχει κρίνει ανεπαρκή στις συστάσεις που διατυπώνει στην παράγραφο 1.6 της γνωμοδότησής της TEN/495 της 13ης Δεκεμβρίου 2012. |
| --- | --- |

3.8

Η Επιτροπή αναφέρεται σε έρευνα που διενεργήθηκε το 2012 σχετικά με την ικανοποίηση των χρηστών από τις επιβατικές σιδηροδρομικές μεταφορές, την οποία η ΕΟΚΕ έχει κρίνει ανεπαρκή στις συστάσεις που διατυπώνει στην παράγραφο 1.6 της γνωμοδότησής της TEN/495 της 13ης Δεκεμβρίου 2012.

| 3.9 | Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία των κρατικών επιδοτήσεων που χορηγούνται στον κλάδο και την έκκληση για δημόσιες εισφορές με στόχο τη μείωση των χρεών του συστήματος, ενδεχόμενο το οποίο έχει ήδη εξεταστεί και διατυπωθεί ως σύσταση στην οδηγία 91/440/ΕΟΚ, καθώς και στις κατευθυντήριες γραμμές του Απριλίου του 2008 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Η εν λόγω χορήγηση κρατικών ενισχύσεων δεν είναι αποκομμένη από τη σημασία του υλικού κεφαλαίου που πρέπει να κινητοποιηθεί για την εκπλήρωση των περιβαλλοντικών στόχων, στόχων κοινής ωφέλειας, ακόμα και δημόσιας πολιτικής. Άλλες επιχειρήσεις από διαφορετικούς κλάδους, της ιδιωτικής ή της δημόσιας σφαίρας, απολαμβάνουν των ίδιων διατάξεων. |
| --- | --- |

3.9

Από την άλλη πλευρά, η Επιτροπή υπογραμμίζει τη σημασία των κρατικών επιδοτήσεων που χορηγούνται στον κλάδο και την έκκληση για δημόσιες εισφορές με στόχο τη μείωση των χρεών του συστήματος, ενδεχόμενο το οποίο έχει ήδη εξεταστεί και διατυπωθεί ως σύσταση στην οδηγία 91/440/ΕΟΚ, καθώς και στις κατευθυντήριες γραμμές του Απριλίου του 2008 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις. Η εν λόγω χορήγηση κρατικών ενισχύσεων δεν είναι αποκομμένη από τη σημασία του υλικού κεφαλαίου που πρέπει να κινητοποιηθεί για την εκπλήρωση των περιβαλλοντικών στόχων, στόχων κοινής ωφέλειας, ακόμα και δημόσιας πολιτικής. Άλλες επιχειρήσεις από διαφορετικούς κλάδους, της ιδιωτικής ή της δημόσιας σφαίρας, απολαμβάνουν των ίδιων διατάξεων.

| 3.10 | Για να δημιουργηθούν συνθήκες ανοίγματος της αγοράς, η Επιτροπή προτείνει τον αυστηρό διαχωρισμό μεταξύ των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής, τα οποία επεκτείνονται και σε νέα πεδία, και των καθηκόντων των μεταφορέων. Η συγκεκριμένη πρόταση αποσκοπεί στην αποφυγή των συγκρούσεων συμφερόντων και των πρακτικών που εισάγουν διακρίσεις, καθώς και στη διευκόλυνση του εντοπισμού και της πρόληψης των διεπιδοτήσεων, χωρίς ωστόσο να παρέχει αποδείξεις σχετικά με την ύπαρξη ανάλογων πρακτικών ή παρέχοντας στοιχεία τα οποία αμφισβητούνται από τους ενδιαφερόμενους φορείς, καθώς και από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το Δικαστήριο απέρριψε στο σύνολό της τη διαδικασία επί παραβάσει που είχε κινήσει η Επιτροπή κατά της Γερμανίας και της Αυστρίας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι, ενώ οι μεταφορείς εμπορευμάτων και οι επιχειρήσεις εφοδιαστικής γενικά -ιδιαιτέρως οι νέοι φορείς στην αγορά σιδηροδρόμων- τάσσονται υπέρ μιας ξεχωριστής, μη ρυθμιζόμενης και χωρίς σύνορα αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών στην ΕΕ, υπάρχουν άλλοι, πιο εξοικειωμένοι με τις συνήθεις επιχειρηματικές πρακτικές των άλλων μέσων μεταφοράς, άλλοι φορείς στην εν λόγω αγορά, όπως κατεστημένες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, σιδηροδρομικές οργανώσεις καταναλωτών, οι αρμόδιες για τις δημόσιες μεταφορές αρχές κλπ., που τηρούν μια πιο επιφυλακτική στάση, ενδιαφερόμενοι για τη διατήρηση της σημερινής ποιότητας υπηρεσιών. |
| --- | --- |

3.10

Για να δημιουργηθούν συνθήκες ανοίγματος της αγοράς, η Επιτροπή προτείνει τον αυστηρό διαχωρισμό μεταξύ των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής, τα οποία επεκτείνονται και σε νέα πεδία, και των καθηκόντων των μεταφορέων. Η συγκεκριμένη πρόταση αποσκοπεί στην αποφυγή των συγκρούσεων συμφερόντων και των πρακτικών που εισάγουν διακρίσεις, καθώς και στη διευκόλυνση του εντοπισμού και της πρόληψης των διεπιδοτήσεων, χωρίς ωστόσο να παρέχει αποδείξεις σχετικά με την ύπαρξη ανάλογων πρακτικών ή παρέχοντας στοιχεία τα οποία αμφισβητούνται από τους ενδιαφερόμενους φορείς, καθώς και από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το Δικαστήριο απέρριψε στο σύνολό της τη διαδικασία επί παραβάσει που είχε κινήσει η Επιτροπή κατά της Γερμανίας και της Αυστρίας. Η ΕΟΚΕ τονίζει ότι, ενώ οι μεταφορείς εμπορευμάτων και οι επιχειρήσεις εφοδιαστικής γενικά -ιδιαιτέρως οι νέοι φορείς στην αγορά σιδηροδρόμων- τάσσονται υπέρ μιας ξεχωριστής, μη ρυθμιζόμενης και χωρίς σύνορα αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών στην ΕΕ, υπάρχουν άλλοι, πιο εξοικειωμένοι με τις συνήθεις επιχειρηματικές πρακτικές των άλλων μέσων μεταφοράς, άλλοι φορείς στην εν λόγω αγορά, όπως κατεστημένες σιδηροδρομικές επιχειρήσεις, σιδηροδρομικές οργανώσεις καταναλωτών, οι αρμόδιες για τις δημόσιες μεταφορές αρχές κλπ., που τηρούν μια πιο επιφυλακτική στάση, ενδιαφερόμενοι για τη διατήρηση της σημερινής ποιότητας υπηρεσιών.

| 3.11 | Δυνάμει του άρθρου 63 παράγραφος 1 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου, οι δύο συννομοθέτες ζητούσαν από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση «σχετική με την εφαρμογή του κεφαλαίου ΙΙ» της οδηγίας —το οποίο αφορά κυρίως τη διαχειριστική ανεξαρτησία και τις δομές των σιδηροδρόμων της Ένωσης—, στην οποία να «αναλύεται επίσης η ανάπτυξη της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης της προετοιμασίας για το περαιτέρω άνοιγμα της αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών». Η έκθεση θα πρέπει, ακόμη, να αναλύει «τα διάφορα πρότυπα οργάνωσης της αγοράς και τις επιπτώσεις της [αναδιατύπωσης] στις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας και στη χρηματοδότησή τους». Η Επιτροπή, προς τον σκοπό αυτό, καλούνταν επίσης να «λαμβάνει υπόψη την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 και τις ενδογενείς διαφορές μεταξύ των κρατών μελών (πυκνότητα δικτύων, αριθμός επιβατών, μέση απόσταση ταξιδίων)». Επί του προκειμένου, οι διαβουλεύσεις ανέδειξαν την ανάγκη διατήρησης της αρμοδιότητας των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των εθνικών τους συστημάτων και την διατήρηση, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο, μιας μορφής ενοποιημένης οργάνωσης της παραγωγής, με την οποία θα παρέχεται η δυνατότητα συνένωσης πόρων, ώστε να μειώνονται τυχόν επιζήμιες διεπαφές σε οικονομικό επίπεδο και σε επίπεδο ασφαλείας. |
| --- | --- |

3.11

Δυνάμει του άρθρου 63 παράγραφος 1 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου, οι δύο συννομοθέτες ζητούσαν από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση «σχετική με την εφαρμογή του κεφαλαίου ΙΙ» της οδηγίας —το οποίο αφορά κυρίως τη διαχειριστική ανεξαρτησία και τις δομές των σιδηροδρόμων της Ένωσης—, στην οποία να «αναλύεται επίσης η ανάπτυξη της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης της προετοιμασίας για το περαιτέρω άνοιγμα της αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών». Η έκθεση θα πρέπει, ακόμη, να αναλύει «τα διάφορα πρότυπα οργάνωσης της αγοράς και τις επιπτώσεις της [αναδιατύπωσης] στις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας και στη χρηματοδότησή τους». Η Επιτροπή, προς τον σκοπό αυτό, καλούνταν επίσης να «λαμβάνει υπόψη την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 και τις ενδογενείς διαφορές μεταξύ των κρατών μελών (πυκνότητα δικτύων, αριθμός επιβατών, μέση απόσταση ταξιδίων)». Επί του προκειμένου, οι διαβουλεύσεις ανέδειξαν την ανάγκη διατήρησης της αρμοδιότητας των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των εθνικών τους συστημάτων και την διατήρηση, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο, μιας μορφής ενοποιημένης οργάνωσης της παραγωγής, με την οποία θα παρέχεται η δυνατότητα συνένωσης πόρων, ώστε να μειώνονται τυχόν επιζήμιες διεπαφές σε οικονομικό επίπεδο και σε επίπεδο ασφαλείας.

| 3.12 | Ο διαχωρισμός της διαχείρισης της υποδομής, σε ένα σύστημα μεταφορών σταθερής τροχιάς με μονοδιάστατο βαθμό ελευθερίας, δημιουργεί συνήθως περισσότερα προβλήματα δυσλειτουργίας από τα πλεονεκτήματα που αποφέρει, διότι περιπλέκει έντονα τη λειτουργία και επιφέρει αύξηση του κόστους και μείωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αυτό ισχύει όλως ιδιαιτέρως στα δίκτυα μικτής εντατικής κυκλοφορίας. |
| --- | --- |

3.12

Ο διαχωρισμός της διαχείρισης της υποδομής, σε ένα σύστημα μεταφορών σταθερής τροχιάς με μονοδιάστατο βαθμό ελευθερίας, δημιουργεί συνήθως περισσότερα προβλήματα δυσλειτουργίας από τα πλεονεκτήματα που αποφέρει, διότι περιπλέκει έντονα τη λειτουργία και επιφέρει αύξηση του κόστους και μείωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αυτό ισχύει όλως ιδιαιτέρως στα δίκτυα μικτής εντατικής κυκλοφορίας.

| 3.13 | Η ενσωμάτωση της τεχνικής προόδου είναι βραδύτερη και δυσχερέστερη, ενώ παρεμποδίζεται επίσης η καινοτομία, η οποία υλοποιείται κατά κανόνα τόσο στο σταθερό (υποδομή) όσο και στο κινητό (τροχαίο υλικό) σκέλος του συστήματος. Η γραφειοκρατία και οι περιττές διεπαφές αυξάνονται σε σημαντικό βαθμό, προκαλώντας αύξηση του λειτουργικού κόστους και ορισμένο βαθμό αδράνειας των διαδικασιών λήψης αποφάσεων. |
| --- | --- |

3.13

Η ενσωμάτωση της τεχνικής προόδου είναι βραδύτερη και δυσχερέστερη, ενώ παρεμποδίζεται επίσης η καινοτομία, η οποία υλοποιείται κατά κανόνα τόσο στο σταθερό (υποδομή) όσο και στο κινητό (τροχαίο υλικό) σκέλος του συστήματος. Η γραφειοκρατία και οι περιττές διεπαφές αυξάνονται σε σημαντικό βαθμό, προκαλώντας αύξηση του λειτουργικού κόστους και ορισμένο βαθμό αδράνειας των διαδικασιών λήψης αποφάσεων.

| 3.14 | Επιπροσθέτως, ο διαχωρισμός των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής από τα καθήκοντα των μεταφορέων απομακρύνει περισσότερο τον διαχειριστή του δικτύου ή των υποδομών από τον τελικό χρήστη (επιβάτες και φορτωτές) και από τις απαιτήσεις του σχετικά με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών (ιδίως όσον αφορά τη χρονική ακρίβεια). Κατά συνέπεια, πρέπει να διατηρηθεί ένας φορέας με ενεργό ρόλο στο πλαίσιο του σιδηροδρομικού συστήματος, χωρίς να επηρεάζεται η αυτονομία των βασικών καθηκόντων του διαχειριστή υποδομής. |
| --- | --- |

3.14

Επιπροσθέτως, ο διαχωρισμός των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής από τα καθήκοντα των μεταφορέων απομακρύνει περισσότερο τον διαχειριστή του δικτύου ή των υποδομών από τον τελικό χρήστη (επιβάτες και φορτωτές) και από τις απαιτήσεις του σχετικά με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών (ιδίως όσον αφορά τη χρονική ακρίβεια). Κατά συνέπεια, πρέπει να διατηρηθεί ένας φορέας με ενεργό ρόλο στο πλαίσιο του σιδηροδρομικού συστήματος, χωρίς να επηρεάζεται η αυτονομία των βασικών καθηκόντων του διαχειριστή υποδομής.

| 3.15 | Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις παροχής υπηρεσιών, η ΕΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της TEN/432-433, της 16ης Μαρτίου 2011, είχε διατυπώσει επιπλέον τη σχετική σύσταση 1.7, στην οποία διευκρίνιζε ότι «[ό]σον αφορά τους όρους πρόσβασης στις υπηρεσίες, η ΕΟΚΕ δεν μπορεί να συμφωνήσει με την υποχρέωση νομικής και οργανωτικής αυτονομίας και αυτονομίας λήψης αποφάσεων η οποία θέτει σε κίνδυνο τις απολύτως απαραίτητες υφιστάμενες δομές». Στην εκτίμηση επιπτώσεων δεν εντοπίζεται κανένα νέο στοιχείο το οποίο να συνηγορεί υπέρ της αναθεώρησης της εν λόγω σύστασης. |
| --- | --- |

3.15

Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις παροχής υπηρεσιών, η ΕΟΚΕ, στη γνωμοδότησή της TEN/432-433, της 16ης Μαρτίου 2011, είχε διατυπώσει επιπλέον τη σχετική σύσταση 1.7, στην οποία διευκρίνιζε ότι «[ό]σον αφορά τους όρους πρόσβασης στις υπηρεσίες, η ΕΟΚΕ δεν μπορεί να συμφωνήσει με την υποχρέωση νομικής και οργανωτικής αυτονομίας και αυτονομίας λήψης αποφάσεων η οποία θέτει σε κίνδυνο τις απολύτως απαραίτητες υφιστάμενες δομές». Στην εκτίμηση επιπτώσεων δεν εντοπίζεται κανένα νέο στοιχείο το οποίο να συνηγορεί υπέρ της αναθεώρησης της εν λόγω σύστασης.

| 3.16 | Η Επιτροπή αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι η από κοινού επιτέλεση ορισμένων καθηκόντων θα επέτρεπε τη βελτίωση των επιδόσεων του συστήματος, καθώς και της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχονται στους επιβάτες. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη αυτή. |
| --- | --- |

3.16

Η Επιτροπή αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι η από κοινού επιτέλεση ορισμένων καθηκόντων θα επέτρεπε τη βελτίωση των επιδόσεων του συστήματος, καθώς και της ποιότητας των υπηρεσιών που παρέχονται στους επιβάτες. Η ΕΟΚΕ συμμερίζεται την άποψη αυτή.

| 3.17 | Όσον αφορά την ελευθέρωση των διεθνών επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών εντός της Ένωσης, που έχει εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2010, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να λεχθεί ότι οδήγησε μέχρι στιγμής σε συστηματική κατάρρευση των τιμών της συγκεκριμένης υπηρεσίας μεταφορών ή σε θεαματική ανάπτυξη του εν λόγω τμήματος της αγοράς. |
| --- | --- |

3.17

Όσον αφορά την ελευθέρωση των διεθνών επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών εντός της Ένωσης, που έχει εφαρμοστεί από τον Ιανουάριο του 2010, δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να λεχθεί ότι οδήγησε μέχρι στιγμής σε συστηματική κατάρρευση των τιμών της συγκεκριμένης υπηρεσίας μεταφορών ή σε θεαματική ανάπτυξη του εν λόγω τμήματος της αγοράς.

| 3.18 | Η Ευρώπη των σιδηροδρομικών γραμμών μεγάλης ταχύτητας άρχισε να διαμορφώνεται πολύ πριν από το 2010, χάρη στην υλοποίηση σημαντικών δημόσιων επενδύσεων σε ορισμένα κράτη μέλη, ενώ ο ανταγωνισμός που αναπτύσσεται στον τομέα αυτόν αναμένεται να παραμείνει, για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμα, σαφώς περισσότερο διατροπικός παρά ενδοτροπικός. Την ελευθέρωση του 2010 ακολούθησε, κυρίως, η εγκατάλειψη αρκετών προϋπαρχουσών συνδέσεων που είχαν πραγματοποιηθεί με το παραδοσιακό σύστημα (όχι μεγάλης ταχύτητας) από άποψη υλικού και συνθηκών εκμετάλλευσης, καθώς και η λύση συνεργασιών που χρονολογούνταν ωστόσο από μακρού. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για την εξέλιξη αυτή και καλεί την Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη βελτίωση και την ανάπτυξη των διασυνοριακών υπηρεσιών επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών. |
| --- | --- |

3.18

Η Ευρώπη των σιδηροδρομικών γραμμών μεγάλης ταχύτητας άρχισε να διαμορφώνεται πολύ πριν από το 2010, χάρη στην υλοποίηση σημαντικών δημόσιων επενδύσεων σε ορισμένα κράτη μέλη, ενώ ο ανταγωνισμός που αναπτύσσεται στον τομέα αυτόν αναμένεται να παραμείνει, για μεγάλο χρονικό διάστημα ακόμα, σαφώς περισσότερο διατροπικός παρά ενδοτροπικός. Την ελευθέρωση του 2010 ακολούθησε, κυρίως, η εγκατάλειψη αρκετών προϋπαρχουσών συνδέσεων που είχαν πραγματοποιηθεί με το παραδοσιακό σύστημα (όχι μεγάλης ταχύτητας) από άποψη υλικού και συνθηκών εκμετάλλευσης, καθώς και η λύση συνεργασιών που χρονολογούνταν ωστόσο από μακρού. Η ΕΟΚΕ εκφράζει τη λύπη της για την εξέλιξη αυτή και καλεί την Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα για τη βελτίωση και την ανάπτυξη των διασυνοριακών υπηρεσιών επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών.

| 3.19 | Η εξέταση των εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών αποκαλύπτει, από την πλευρά της, μια ολέθρια κατάσταση σε πολλά από τα κράτη μέλη, γεγονός που οφείλεται κυρίως στο ότι ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη των σιδηροδρόμων δεν ακολουθεί τον ρυθμό εκσυγχρονισμού των οδικών συνδέσεων, καθώς και στο ότι οι σιδηροδρομικές μεταφορές χρεώνονται και με δικαιώματα χρήσης των γραμμών. Επιπροσθέτως, ο ανταγωνισμός στις πλέον αποδοτικές συνδέσεις οδηγεί σε βελτιώσεις της εξυπηρέτησης συγκεκριμένων δρομολογίων που αφορούν πλήρεις αμαξοστοιχίες. Αυτό, όμως, γίνεται εν μέρει εις βάρος της κυκλοφορίας μεμονωμένων βαγονιών, που μειώνεται όλο και περισσότερο. Η τάση αυτή μπορεί να επισύρει τη βιομηχανική απερήμωση ολόκληρων περιοχών, ενώ επαναφέρει αρκετές χιλιάδες φορτηγά οχήματα στα οδικά δίκτυα. Πολλοί φορείς ομολογούν μάλιστα και οι ίδιοι ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, η ελευθέρωση δεν συνέβαλε καθόλου στην στροφή προς τον σιδηρόδρομο των εμπορευματικών μεταφορών. |
| --- | --- |

3.19

Η εξέταση των εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών αποκαλύπτει, από την πλευρά της, μια ολέθρια κατάσταση σε πολλά από τα κράτη μέλη, γεγονός που οφείλεται κυρίως στο ότι ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη των σιδηροδρόμων δεν ακολουθεί τον ρυθμό εκσυγχρονισμού των οδικών συνδέσεων, καθώς και στο ότι οι σιδηροδρομικές μεταφορές χρεώνονται και με δικαιώματα χρήσης των γραμμών. Επιπροσθέτως, ο ανταγωνισμός στις πλέον αποδοτικές συνδέσεις οδηγεί σε βελτιώσεις της εξυπηρέτησης συγκεκριμένων δρομολογίων που αφορούν πλήρεις αμαξοστοιχίες. Αυτό, όμως, γίνεται εν μέρει εις βάρος της κυκλοφορίας μεμονωμένων βαγονιών, που μειώνεται όλο και περισσότερο. Η τάση αυτή μπορεί να επισύρει τη βιομηχανική απερήμωση ολόκληρων περιοχών, ενώ επαναφέρει αρκετές χιλιάδες φορτηγά οχήματα στα οδικά δίκτυα. Πολλοί φορείς ομολογούν μάλιστα και οι ίδιοι ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, η ελευθέρωση δεν συνέβαλε καθόλου στην στροφή προς τον σιδηρόδρομο των εμπορευματικών μεταφορών.

| 3.20 | Οι ανωτέρω διαπιστώσεις, παρά την προφανή ανάγκη μεταρρύθμισης της αγοράς, ωθούν την ΕΟΚΕ να προτείνει στην Επιτροπή να υιοθετήσει μια συνετή προσέγγιση της ελευθέρωσης των εσωτερικών επιβατικών μεταφορών, λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας από την ελευθέρωση των διεθνών μεταφορών. Η Επιτροπή αναγνωρίζει άλλωστε τη δυσκολία που παρουσιάζει η ανάκαμψη μιας διεθνούς σιδηροδρομικής δραστηριότητας υπερβολικά αποκομμένης από τις εθνικές συνδέσεις που θα της επέτρεπαν να αποκομίσει οφέλη από τον αναμφισβήτητο αντίκτυπο της δικτύωσης. |
| --- | --- |

3.20

Οι ανωτέρω διαπιστώσεις, παρά την προφανή ανάγκη μεταρρύθμισης της αγοράς, ωθούν την ΕΟΚΕ να προτείνει στην Επιτροπή να υιοθετήσει μια συνετή προσέγγιση της ελευθέρωσης των εσωτερικών επιβατικών μεταφορών, λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας από την ελευθέρωση των διεθνών μεταφορών. Η Επιτροπή αναγνωρίζει άλλωστε τη δυσκολία που παρουσιάζει η ανάκαμψη μιας διεθνούς σιδηροδρομικής δραστηριότητας υπερβολικά αποκομμένης από τις εθνικές συνδέσεις που θα της επέτρεπαν να αποκομίσει οφέλη από τον αναμφισβήτητο αντίκτυπο της δικτύωσης.

| 3.21 | Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τη διαπίστωση του χαμηλού επιπέδου ανάπτυξης της διεθνούς επιβατικής σιδηροδρομικής κίνησης, παρά την αναντίρρητη βούληση που επιδεικνύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά το σχετικό νομικό πλαίσιο. |
| --- | --- |

3.21

Εν προκειμένω, η ΕΟΚΕ συμφωνεί με τη διαπίστωση του χαμηλού επιπέδου ανάπτυξης της διεθνούς επιβατικής σιδηροδρομικής κίνησης, παρά την αναντίρρητη βούληση που επιδεικνύει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσον αφορά το σχετικό νομικό πλαίσιο.

| 3.22 | Έπεται η προφανής ανάλυση της ανεπαρκούς αποτελεσματικότητας των προβλεπόμενων λύσεων, κυρίως λόγω της αδυναμίας της αγοράς να λύσει τα παραπάνω προβλήματα, χωρίς κατάλληλες επενδύσεις και σωστή πολιτική ώθηση. Στο πλαίσιο αυτό, εγείρεται μια ιδιαίτερη πρόκληση: η εξασφάλιση της εξυπηρέτησης των ζωνών που βρίσκονται στις παραμεθόριες περιοχές με τη χρήση σύγχρονων μεταφορικών μέσων φιλικών προς το περιβάλλον. |
| --- | --- |

3.22

Έπεται η προφανής ανάλυση της ανεπαρκούς αποτελεσματικότητας των προβλεπόμενων λύσεων, κυρίως λόγω της αδυναμίας της αγοράς να λύσει τα παραπάνω προβλήματα, χωρίς κατάλληλες επενδύσεις και σωστή πολιτική ώθηση. Στο πλαίσιο αυτό, εγείρεται μια ιδιαίτερη πρόκληση: η εξασφάλιση της εξυπηρέτησης των ζωνών που βρίσκονται στις παραμεθόριες περιοχές με τη χρήση σύγχρονων μεταφορικών μέσων φιλικών προς το περιβάλλον.

| 3.23 | Ο στόχος αυτός πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για την Ένωση, ούτως ώστε να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός χώρος ομοιογενής, όπου θα εξαλειφθούν οι «επιπτώσεις λόγω συνόρων» και θα εξασφαλιστεί η συνοχή, σε αναπτυξιακό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, κοινοτήτων που εξαναγκάζονταν μέχρι στιγμής σε μια αδρανοποιητική αντιπαράθεση. |
| --- | --- |

3.23

Ο στόχος αυτός πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για την Ένωση, ούτως ώστε να δημιουργηθεί ένας ευρωπαϊκός χώρος ομοιογενής, όπου θα εξαλειφθούν οι «επιπτώσεις λόγω συνόρων» και θα εξασφαλιστεί η συνοχή, σε αναπτυξιακό, οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, κοινοτήτων που εξαναγκάζονταν μέχρι στιγμής σε μια αδρανοποιητική αντιπαράθεση.

| 3.24 | Η ΕΕ πρέπει να προβλέψει τη δυνατότητα δημιουργίας διασυνοριακών υποδομών και τον καθορισμό διαδικασιών παρέμβασής τους στις περιοχές που εξυπηρετούν, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός και η οργάνωση της αποστολής των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 και στο πρωτόκολλο αριθ. 26 της Συνθήκης. |
| --- | --- |

3.24

Η ΕΕ πρέπει να προβλέψει τη δυνατότητα δημιουργίας διασυνοριακών υποδομών και τον καθορισμό διαδικασιών παρέμβασής τους στις περιοχές που εξυπηρετούν, ώστε να είναι δυνατός ο προσδιορισμός και η οργάνωση της αποστολής των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 και στο πρωτόκολλο αριθ. 26 της Συνθήκης.

| 3.25 | Μόνο μια πολιτική πρωτοβουλία που θα υποστηρίζεται σθεναρά από τις δημόσιες αρχές θα επιτρέψει τη δημιουργία χώρου και συνδέσεων που να μπορούν να καλυφθούν από μια ώριμη αγορά. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εστιάσει ιδιαιτέρως το ενδιαφέρον της στην πραγματική ανάπτυξη της ποιότητας των υπηρεσιών στη σιδηροδρομική αγορά της ΕΕ, ιδίως σε διασυνοριακό επίπεδο, και να λάβει επίσης υπόψη την εξέλιξη των άλλων τρόπων μεταφοράς. Ο στόχος πρέπει να είναι η αύξηση των μεριδίων στην αγορά σιδηροδρομικών μεταφορών και η ικανοποίηση των πελατών. Τα εργαλεία για την επίτευξη αυτού του στόχου θα μπορούσαν να διαφέρουν ανά κράτος μέλος. |
| --- | --- |

3.25

Μόνο μια πολιτική πρωτοβουλία που θα υποστηρίζεται σθεναρά από τις δημόσιες αρχές θα επιτρέψει τη δημιουργία χώρου και συνδέσεων που να μπορούν να καλυφθούν από μια ώριμη αγορά. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να εστιάσει ιδιαιτέρως το ενδιαφέρον της στην πραγματική ανάπτυξη της ποιότητας των υπηρεσιών στη σιδηροδρομική αγορά της ΕΕ, ιδίως σε διασυνοριακό επίπεδο, και να λάβει επίσης υπόψη την εξέλιξη των άλλων τρόπων μεταφοράς. Ο στόχος πρέπει να είναι η αύξηση των μεριδίων στην αγορά σιδηροδρομικών μεταφορών και η ικανοποίηση των πελατών. Τα εργαλεία για την επίτευξη αυτού του στόχου θα μπορούσαν να διαφέρουν ανά κράτος μέλος.

4.   Η αναθεώρηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 όσον αφορά τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας

| 4.1 | Η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 προβλέπει την υποχρέωση διοργάνωσης διαγωνισμών για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, τον τρόπο οργάνωσης των εν λόγω διαγωνισμών, την κατάρτιση σχεδίων δημόσιων μεταφορών και τη διάθεση τροχαίου υλικού στις επιχειρήσεις που εισέρχονται στην αγορά. |
| --- | --- |

4.1

Η τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 προβλέπει την υποχρέωση διοργάνωσης διαγωνισμών για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, τον τρόπο οργάνωσης των εν λόγω διαγωνισμών, την κατάρτιση σχεδίων δημόσιων μεταφορών και τη διάθεση τροχαίου υλικού στις επιχειρήσεις που εισέρχονται στην αγορά.

| 4.2 | Στη σύσταση 1.7 της γνωμοδότησης TEN/495 που εξέδωσε στις 13 Δεκεμβρίου 2012, η ΕΟΚΕ είχε εκφράσει έντονες επιφυλάξεις σχετικά με την αναθεώρηση του κανονισμού ως προς τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας. Διαπιστώνεται, δυστυχώς, ότι η αξιολόγηση που είχε προβλεφθεί υπολείπεται των προσδοκιών, εάν ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στις εκτιμήσεις επιπτώσεων. |
| --- | --- |

4.2

Στη σύσταση 1.7 της γνωμοδότησης TEN/495 που εξέδωσε στις 13 Δεκεμβρίου 2012, η ΕΟΚΕ είχε εκφράσει έντονες επιφυλάξεις σχετικά με την αναθεώρηση του κανονισμού ως προς τις υποχρεώσεις δημόσιας υπηρεσίας. Διαπιστώνεται, δυστυχώς, ότι η αξιολόγηση που είχε προβλεφθεί υπολείπεται των προσδοκιών, εάν ληφθούν υπόψη τα αποτελέσματα που παρουσιάζονται στις εκτιμήσεις επιπτώσεων.

| 4.3 | Από διάφορες μελέτες, μεταξύ των οποίων ορισμένες που εκπονήθηκαν για λογαριασμό της Επιτροπής, όπως η έκθεση με τίτλο «Study on Regulatory Options on futur Market Opening in Rail Passengers Transport» («Μελέτη σχετικά με τις ρυθμιστικές επιλογές του μελλοντικού ανοίγματος της αγοράς των επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών»), προκύπτουν ετερογενή και αντιφατικά στοιχεία, τα οποία δεν επιτρέπουν την παροχή ενιαίας λύσης στα προβλήματα που συνδέονται με την επιβατική κίνηση, τη συχνότητα των δρομολογίων, την εξέλιξη των κρατικών ενισχύσεων και την παραγωγικότητα. |
| --- | --- |

4.3

Από διάφορες μελέτες, μεταξύ των οποίων ορισμένες που εκπονήθηκαν για λογαριασμό της Επιτροπής, όπως η έκθεση με τίτλο «Study on Regulatory Options on futur Market Opening in Rail Passengers Transport» («Μελέτη σχετικά με τις ρυθμιστικές επιλογές του μελλοντικού ανοίγματος της αγοράς των επιβατικών σιδηροδρομικών μεταφορών»), προκύπτουν ετερογενή και αντιφατικά στοιχεία, τα οποία δεν επιτρέπουν την παροχή ενιαίας λύσης στα προβλήματα που συνδέονται με την επιβατική κίνηση, τη συχνότητα των δρομολογίων, την εξέλιξη των κρατικών ενισχύσεων και την παραγωγικότητα.

| 4.4 | Τα αποτελέσματα που έχουν καταγραφεί για δίκτυα που υπόκεινται σε διαφορετικό νομικό πλαίσιο (ανοικτό ή κλειστό στον ανταγωνισμό) είναι παρεμφερή, συνιστάται επομένως κάποια απόσταση από μια υπερβολικά γενικευμένη προσέγγιση, η οποία δεν λαμβάνει υπόψη τα εθνικά χαρακτηριστικά της οργάνωσης των μετακινήσεων, όπως η μορφολογία του εδάφους, οι μετεωρολογικές συνθήκες, η χωροταξική οργάνωση της παραγωγής και οι τόποι διαβίωσης, ορισμένοι από τους οποίους παραμένουν απομακρυσμένοι από τις υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως αναφέρεται και στη γνωμοδότηση TEN/495 της 13ης Δεκεμβρίου 2012. |
| --- | --- |

4.4

Τα αποτελέσματα που έχουν καταγραφεί για δίκτυα που υπόκεινται σε διαφορετικό νομικό πλαίσιο (ανοικτό ή κλειστό στον ανταγωνισμό) είναι παρεμφερή, συνιστάται επομένως κάποια απόσταση από μια υπερβολικά γενικευμένη προσέγγιση, η οποία δεν λαμβάνει υπόψη τα εθνικά χαρακτηριστικά της οργάνωσης των μετακινήσεων, όπως η μορφολογία του εδάφους, οι μετεωρολογικές συνθήκες, η χωροταξική οργάνωση της παραγωγής και οι τόποι διαβίωσης, ορισμένοι από τους οποίους παραμένουν απομακρυσμένοι από τις υπηρεσίες σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως αναφέρεται και στη γνωμοδότηση TEN/495 της 13ης Δεκεμβρίου 2012.

| 4.5 | Τα στοιχεία αυτά πρέπει να οδηγήσουν την Ένωση να εξακριβώσει κατά πόσον τα μέσα που τίθενται σε εφαρμογή στο επίπεδό της επιτρέπουν την επίτευξη των στόχων της προτεινόμενης δράσης, ενώ δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν σε επίπεδο εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό, καθώς και ότι δεν υπερβαίνουν ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη των εν λόγω στόχων. |
| --- | --- |

4.5

Τα στοιχεία αυτά πρέπει να οδηγήσουν την Ένωση να εξακριβώσει κατά πόσον τα μέσα που τίθενται σε εφαρμογή στο επίπεδό της επιτρέπουν την επίτευξη των στόχων της προτεινόμενης δράσης, ενώ δεν θα μπορούσαν να επιτευχθούν σε επίπεδο εθνικό, περιφερειακό ή τοπικό, καθώς και ότι δεν υπερβαίνουν ό,τι είναι αναγκαίο για την επίτευξη των εν λόγω στόχων.

| 4.6 | Πρέπει εξάλλου να εξεταστεί προσεκτικά κατά πόσον τηρεί τον στόχο αυτό η πρόταση της Επιτροπής να ορίσει ανώτατα όρια για την απευθείας ανάθεση, καθώς η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί αμφισβητήσιμο περιορισμό της ελευθερίας διοίκησης από τις δημόσιες τοπικές αρχές. |
| --- | --- |

4.6

Πρέπει εξάλλου να εξεταστεί προσεκτικά κατά πόσον τηρεί τον στόχο αυτό η πρόταση της Επιτροπής να ορίσει ανώτατα όρια για την απευθείας ανάθεση, καθώς η συγκεκριμένη διάταξη αποτελεί αμφισβητήσιμο περιορισμό της ελευθερίας διοίκησης από τις δημόσιες τοπικές αρχές.

| 4.7 | Ο ίδιος ο καθορισμός ενός ορίου για τον περιορισμό του όγκου των συμβάσεων που προτείνονται στις επιχειρήσεις παραπέμπει στα αναπόφευκτα φαινόμενα κατωφλίου, τα οποία ενδέχεται να έχουν δυσμενή αντίκτυπο στη συνοχή των παρεχόμενων υπηρεσιών, οδηγώντας, ελλείψει διεπιδοτήσεων, σε μείωση της συνολικής ανταγωνιστικότητας που αναμένεται με το άνοιγμα στον ανταγωνισμό. Η κατάσταση αυτή προϋποθέτει να επαφίεται στις αρμόδιες αρχές η μέριμνα για την απευθείας ανάθεση ενός ή περισσότερων τμημάτων του δικτύου σε μία επιχείρηση ή για την προσφυγή σε διαδικασίες διαγωνισμού —όπως προβλέπεται επί του παρόντος από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1370/2007— και την οργάνωση της διάρθρωσης των εν λόγω διαδικασιών, ενδεχομένως μέσω διαμερισμού των τμημάτων του δικτύου, προκειμένου να αποτρέπονται τα εν λόγω επιζήμια φαινόμενα κατωφλίου. |
| --- | --- |

4.7

Ο ίδιος ο καθορισμός ενός ορίου για τον περιορισμό του όγκου των συμβάσεων που προτείνονται στις επιχειρήσεις παραπέμπει στα αναπόφευκτα φαινόμενα κατωφλίου, τα οποία ενδέχεται να έχουν δυσμενή αντίκτυπο στη συνοχή των παρεχόμενων υπηρεσιών, οδηγώντας, ελλείψει διεπιδοτήσεων, σε μείωση της συνολικής ανταγωνιστικότητας που αναμένεται με το άνοιγμα στον ανταγωνισμό. Η κατάσταση αυτή προϋποθέτει να επαφίεται στις αρμόδιες αρχές η μέριμνα για την απευθείας ανάθεση ενός ή περισσότερων τμημάτων του δικτύου σε μία επιχείρηση ή για την προσφυγή σε διαδικασίες διαγωνισμού —όπως προβλέπεται επί του παρόντος από τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1370/2007— και την οργάνωση της διάρθρωσης των εν λόγω διαδικασιών, ενδεχομένως μέσω διαμερισμού των τμημάτων του δικτύου, προκειμένου να αποτρέπονται τα εν λόγω επιζήμια φαινόμενα κατωφλίου.

| 4.8 | Συντρέχουν επίσης λόγοι να εξεταστεί κατά πόσον χρειάζονται τόσες λεπτομέρειας για την κατάρτιση σχεδίων δημόσιων μεταφορών, καθώς φαίνεται να εισάγονται περιορισμοί «στην ευρεία διακριτική ευχέρεια των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών» όσον αφορά τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, οι οποίες προβλέπονται από τη Συνθήκη. |
| --- | --- |

4.8

Συντρέχουν επίσης λόγοι να εξεταστεί κατά πόσον χρειάζονται τόσες λεπτομέρειας για την κατάρτιση σχεδίων δημόσιων μεταφορών, καθώς φαίνεται να εισάγονται περιορισμοί «στην ευρεία διακριτική ευχέρεια των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών» όσον αφορά τις υποχρεώσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας, οι οποίες προβλέπονται από τη Συνθήκη.

| 4.9 | Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή προτίθεται να διαθέσει το απαιτούμενο υλικό κεφάλαιο για την εκμετάλλευση των σιδηροδρομικών μεταφορών σε νέους φορείς, απαλλάσσοντάς τους έτσι από την υποχρέωση να επενδύσουν και να καταβάλουν προσπάθειες στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, οι οποίοι όμως είναι σημαντικοί για την ποιότητα και την ασφάλεια των σιδηροδρόμων. |
| --- | --- |

4.9

Ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να δοθεί στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες η Επιτροπή προτίθεται να διαθέσει το απαιτούμενο υλικό κεφάλαιο για την εκμετάλλευση των σιδηροδρομικών μεταφορών σε νέους φορείς, απαλλάσσοντάς τους έτσι από την υποχρέωση να επενδύσουν και να καταβάλουν προσπάθειες στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, οι οποίοι όμως είναι σημαντικοί για την ποιότητα και την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

| 4.10 | Το παράδειγμα της Βρετανίας καταδεικνύει ότι η μίσθωση του υλικού εξασφαλίζεται από τραπεζικά ιδρύματα μέσω χρηματοδοτικών εταιρειών, γεγονός που εκθέτει σε μείζονες κινδύνους τη διάθεση αυτού του υλικού κεφαλαίου, διότι εγείρεται το ζήτημα του ελέγχου του. |
| --- | --- |

4.10

Το παράδειγμα της Βρετανίας καταδεικνύει ότι η μίσθωση του υλικού εξασφαλίζεται από τραπεζικά ιδρύματα μέσω χρηματοδοτικών εταιρειών, γεγονός που εκθέτει σε μείζονες κινδύνους τη διάθεση αυτού του υλικού κεφαλαίου, διότι εγείρεται το ζήτημα του ελέγχου του.

5.   Ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, η ασφάλεια των σιδηροδρόμων και η διαλειτουργικότητα των σιδηροδρόμων

| 5.1 | Με τη δεύτερη δέσμη μέτρων, συγκροτήθηκε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ΕΟΣ), με έδρα τη Valenciennes στη Γαλλία και με καθήκον την τεχνική εναρμόνιση των δικτύων και του υλικού της Ευρώπης, την ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας μέσω της κατάρτισης κοινών προτύπων (τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας —ΤΠΔ— και κοινές μέθοδοι ασφαλείας – ΚΜΑ), καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων. |
| --- | --- |

5.1

Με τη δεύτερη δέσμη μέτρων, συγκροτήθηκε ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων (ΕΟΣ), με έδρα τη Valenciennes στη Γαλλία και με καθήκον την τεχνική εναρμόνιση των δικτύων και του υλικού της Ευρώπης, την ανάπτυξη της διαλειτουργικότητας μέσω της κατάρτισης κοινών προτύπων (τεχνικές προδιαγραφές διαλειτουργικότητας —ΤΠΔ— και κοινές μέθοδοι ασφαλείας – ΚΜΑ), καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων.

| 5.2 | Το άρθρο 91 της Συνθήκης επιβάλλει στην Ένωση υποχρέωση αποτελέσματος στον τομέα της ασφάλειας των μεταφορών, καθιστώντας υποχρεωτική τη συνεχή βελτίωση του επιπέδου της. |
| --- | --- |

5.2

Το άρθρο 91 της Συνθήκης επιβάλλει στην Ένωση υποχρέωση αποτελέσματος στον τομέα της ασφάλειας των μεταφορών, καθιστώντας υποχρεωτική τη συνεχή βελτίωση του επιπέδου της.

| 5.3 | Το εν λόγω επίπεδο ασφαλείας των σιδηροδρόμων και η εξέλιξή του βάσει των θεσμικών και τεχνικών τροποποιήσεων που υφίσταται δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να μετρηθεί σε συνάρτηση με τον αριθμό των θυμάτων που καταγράφονται, αλλά πρέπει να ερμηνευθεί με τη βοήθεια δεικτών που να επιτρέπουν την παρατήρηση της εξέλιξής του και την προληπτική δράση, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται μέγιστο επίπεδο ασφαλείας στους χρήστες και τους περιοίκους. |
| --- | --- |

5.3

Το εν λόγω επίπεδο ασφαλείας των σιδηροδρόμων και η εξέλιξή του βάσει των θεσμικών και τεχνικών τροποποιήσεων που υφίσταται δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να μετρηθεί σε συνάρτηση με τον αριθμό των θυμάτων που καταγράφονται, αλλά πρέπει να ερμηνευθεί με τη βοήθεια δεικτών που να επιτρέπουν την παρατήρηση της εξέλιξής του και την προληπτική δράση, ούτως ώστε να εξασφαλίζεται μέγιστο επίπεδο ασφαλείας στους χρήστες και τους περιοίκους.

| 5.4 | Η δημιουργία ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου προϋποθέτει τη βελτίωση της «διαλειτουργικότητας». Η συμβατότητα των υποδομών και του τροχαίου και σταθερού υλικού πρέπει να ερείδεται σε απλές και ταχείες διαδικασίες, οι οποίες να διαφυλάσσουν το επίπεδο ασφαλείας τους και να εξασφαλίζουν την εξέλιξη, τον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή τους σε νέες ανάγκες. |
| --- | --- |

5.4

Η δημιουργία ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου προϋποθέτει τη βελτίωση της «διαλειτουργικότητας». Η συμβατότητα των υποδομών και του τροχαίου και σταθερού υλικού πρέπει να ερείδεται σε απλές και ταχείες διαδικασίες, οι οποίες να διαφυλάσσουν το επίπεδο ασφαλείας τους και να εξασφαλίζουν την εξέλιξη, τον εκσυγχρονισμό και την προσαρμογή τους σε νέες ανάγκες.

| 5.5 | Από αυτήν την άποψη, σε αντίθεση με το σκεπτικό που αναπτύσσεται στην «έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας 2007/58/ΕΚ για το άνοιγμα της αγοράς διεθνών σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών που συνοδεύει την ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την τέταρτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους», η ασφάλεια δεν είναι δυνατόν να θεωρείται ως εμπόδιο. Πρόσφατες εμπειρίες σε άλλους τομείς αποδεικνύουν τον επιζήμιο αντίκτυπο που δύναται να έχει η υπερβολική χαλαρότητα στο θέμα αυτό επί της αντίληψης που διαμορφώνουν οι πολίτες για τον ρόλο της Ένωσης. Από την άλλη πλευρά, τα σιδηροδρομικά δυστυχήματα του Viareggio και, πιο πρόσφατα, του Schellebelle, πρέπει να αποτελέσουν κίνητρο για όλους τους φορείς του τομέα ώστε να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή σύνεση και πειθαρχία κατά την παροχή υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών. |
| --- | --- |

5.5

Από αυτήν την άποψη, σε αντίθεση με το σκεπτικό που αναπτύσσεται στην «έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων της οδηγίας 2007/58/ΕΚ για το άνοιγμα της αγοράς διεθνών σιδηροδρομικών επιβατικών μεταφορών που συνοδεύει την ανακοίνωση προς το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την τέταρτη δέσμη μέτρων για τους σιδηροδρόμους», η ασφάλεια δεν είναι δυνατόν να θεωρείται ως εμπόδιο. Πρόσφατες εμπειρίες σε άλλους τομείς αποδεικνύουν τον επιζήμιο αντίκτυπο που δύναται να έχει η υπερβολική χαλαρότητα στο θέμα αυτό επί της αντίληψης που διαμορφώνουν οι πολίτες για τον ρόλο της Ένωσης. Από την άλλη πλευρά, τα σιδηροδρομικά δυστυχήματα του Viareggio και, πιο πρόσφατα, του Schellebelle, πρέπει να αποτελέσουν κίνητρο για όλους τους φορείς του τομέα ώστε να επιδεικνύουν τη μέγιστη δυνατή σύνεση και πειθαρχία κατά την παροχή υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών.

| 5.6 | Προς τον σκοπό αυτόν, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων διαδραματίζει κεντρικό ρόλο, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές ασφαλείας που συνδέονται σε δίκτυο ανταλλαγών και συντονισμού. Εξάλλου, η αποστολή του ΕΟΣ, καθώς και των εθνικών αρχών ασφαλείας, πρέπει να εξελιχθεί προκειμένου να συμπεριλάβει την ανθρώπινη διάσταση της εκμετάλλευσης των σιδηροδρομικών μεταφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις πτυχές της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, που αποτελούν αδιαμφισβήτητο στοιχείο της ασφάλειας των σιδηροδρόμων. |
| --- | --- |

5.6

Προς τον σκοπό αυτόν, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Σιδηροδρόμων διαδραματίζει κεντρικό ρόλο, σε συνεργασία με τις εθνικές αρχές ασφαλείας που συνδέονται σε δίκτυο ανταλλαγών και συντονισμού. Εξάλλου, η αποστολή του ΕΟΣ, καθώς και των εθνικών αρχών ασφαλείας, πρέπει να εξελιχθεί προκειμένου να συμπεριλάβει την ανθρώπινη διάσταση της εκμετάλλευσης των σιδηροδρομικών μεταφορών, λαμβάνοντας υπόψη τις πτυχές της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, που αποτελούν αδιαμφισβήτητο στοιχείο της ασφάλειας των σιδηροδρόμων.

| 5.7 | Δεδομένης της αύξησης του αριθμού των φορέων που συμμετέχουν στις σιδηροδρομικές μεταφορές, καθώς και των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν διάφοροι τρόποι οργάνωσης της εργασίας που παρουσιάζουν ελλείψεις, ο ρόλος των εθνικών αρχών ασφαλείας πρέπει επίσης να διευρυνθεί ώστε να συμπεριλαμβάνει τον έλεγχο των συνθηκών λειτουργίας των σιδηροδρομικών μεταφορών· οι εθνικές αρχές ασφαλείας καλούνται να επιτελούν πραγματικά χρέη αστυνόμευσης των σιδηροδρόμων, με καθήκον ελέγχου της εφαρμογής των κείμενων κανονισμών, οι οποίοι συνιστούν διατάξεις κοινωνικής δημόσιας τάξης. |
| --- | --- |

5.7

Δεδομένης της αύξησης του αριθμού των φορέων που συμμετέχουν στις σιδηροδρομικές μεταφορές, καθώς και των επιπτώσεων που ενδέχεται να έχουν διάφοροι τρόποι οργάνωσης της εργασίας που παρουσιάζουν ελλείψεις, ο ρόλος των εθνικών αρχών ασφαλείας πρέπει επίσης να διευρυνθεί ώστε να συμπεριλαμβάνει τον έλεγχο των συνθηκών λειτουργίας των σιδηροδρομικών μεταφορών· οι εθνικές αρχές ασφαλείας καλούνται να επιτελούν πραγματικά χρέη αστυνόμευσης των σιδηροδρόμων, με καθήκον ελέγχου της εφαρμογής των κείμενων κανονισμών, οι οποίοι συνιστούν διατάξεις κοινωνικής δημόσιας τάξης.

| 5.8 | Το Απρίλιο του 2011 διενεργήθηκε αξιολόγηση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής. Η αξιολόγηση αυτή δείχνει ότι ο ΕΟΣ θα μπορούσε να επιφορτιστεί με το καθήκον της προώθησης της καινοτομίας, προκειμένου να βελτιωθεί η διαλειτουργικότητα και η ασφάλεια των σιδηροδρόμων, ειδικότερα δε η χρήση των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών και των συστημάτων παρακολούθησης και εντοπισμού. Ωστόσο, ο ΕΟΣ δεν είναι δυνατόν να απαλλαγεί από τη νομική ευθύνη που προκύπτει από τις αποφάσεις του. |
| --- | --- |

5.8

Το Απρίλιο του 2011 διενεργήθηκε αξιολόγηση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων, κατόπιν αιτήματος της Επιτροπής. Η αξιολόγηση αυτή δείχνει ότι ο ΕΟΣ θα μπορούσε να επιφορτιστεί με το καθήκον της προώθησης της καινοτομίας, προκειμένου να βελτιωθεί η διαλειτουργικότητα και η ασφάλεια των σιδηροδρόμων, ειδικότερα δε η χρήση των νέων τεχνολογιών των πληροφοριών και των συστημάτων παρακολούθησης και εντοπισμού. Ωστόσο, ο ΕΟΣ δεν είναι δυνατόν να απαλλαγεί από τη νομική ευθύνη που προκύπτει από τις αποφάσεις του.

| 5.9 | Αυτή η τελευταία πτυχή παραπέμπει στη χάραξη μιας βιομηχανικής πολιτικής με βάση την έρευνα, την καινοτομία και τις επενδύσεις, η οποία καθιστά απαραίτητη τη στήριξη εκ μέρους της κρατικής εξουσίας απέναντι σε μια μείζονα ευρωπαϊκή πρόκληση που μπορεί να αποτελέσει μοχλό οικονομικής ανάκαμψης. Το ευρωπαϊκό βιομηχανικό και ερευνητικό σχέδιο Shift2Rail μπορεί να αποτελέσει κατάλληλη προσέγγιση από την άποψη αυτή, αρκεί να επιτευχθεί η πρόσφορη συμμετοχή όλων των επιχειρήσεων σιδηροδρομικών μεταφορών. |
| --- | --- |

5.9

Αυτή η τελευταία πτυχή παραπέμπει στη χάραξη μιας βιομηχανικής πολιτικής με βάση την έρευνα, την καινοτομία και τις επενδύσεις, η οποία καθιστά απαραίτητη τη στήριξη εκ μέρους της κρατικής εξουσίας απέναντι σε μια μείζονα ευρωπαϊκή πρόκληση που μπορεί να αποτελέσει μοχλό οικονομικής ανάκαμψης. Το ευρωπαϊκό βιομηχανικό και ερευνητικό σχέδιο Shift2Rail μπορεί να αποτελέσει κατάλληλη προσέγγιση από την άποψη αυτή, αρκεί να επιτευχθεί η πρόσφορη συμμετοχή όλων των επιχειρήσεων σιδηροδρομικών μεταφορών.

| 5.10 | Επιπλέον, τηρουμένων των υποχρεώσεων που επιβάλλονται στην Ένωση βάσει του άρθρου 91 της Συνθήκης και των υποχρεώσεων διασφάλισης της βελτίωσης της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, θα μπορούσαν να εκχωρηθούν στον οργανισμό ρυθμιστικές αρμοδιότητες, με στόχο την εφαρμογή, από όλους τους φορείς συνολικά, των αποφάσεων που λαμβάνονται σε θέματα διαλειτουργικότητας. |
| --- | --- |

5.10

Επιπλέον, τηρουμένων των υποχρεώσεων που επιβάλλονται στην Ένωση βάσει του άρθρου 91 της Συνθήκης και των υποχρεώσεων διασφάλισης της βελτίωσης της υγείας και της ασφάλειας των εργαζομένων, θα μπορούσαν να εκχωρηθούν στον οργανισμό ρυθμιστικές αρμοδιότητες, με στόχο την εφαρμογή, από όλους τους φορείς συνολικά, των αποφάσεων που λαμβάνονται σε θέματα διαλειτουργικότητας.

6.   Κοινωνικές πτυχές

| 6.1 | Το τελευταίο στοιχείο της αναθέρμανσης μιας βιομηχανικής πολιτικής σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδείκνυται να εξεταστεί σε συνάρτηση με τις προκλήσεις που αφορούν τη «δημογραφία» των εργαζομένων και την κατανομή των επαγγελματικών προσόντων του κλάδου των σιδηροδρόμων, καθώς και την κατασκευή σιδηροδρομικών υποδομών. |
| --- | --- |

6.1

Το τελευταίο στοιχείο της αναθέρμανσης μιας βιομηχανικής πολιτικής σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης ενδείκνυται να εξεταστεί σε συνάρτηση με τις προκλήσεις που αφορούν τη «δημογραφία» των εργαζομένων και την κατανομή των επαγγελματικών προσόντων του κλάδου των σιδηροδρόμων, καθώς και την κατασκευή σιδηροδρομικών υποδομών.

| 6.2 | Σε αυτό το πλαίσιο, διαπιστώνεται η γήρανση των εργατών και η μεταβολή της κοινωνικής κατανομής εντός των διαφόρων κλάδων, με αποτέλεσμα τα διοικητικά στελέχη, οι μηχανικοί και οι τεχνικοί να αντιπροσωπεύουν στο μέλλον όλο και μεγαλύτερο ποσοστό του προσωπικού. |
| --- | --- |

6.2

Σε αυτό το πλαίσιο, διαπιστώνεται η γήρανση των εργατών και η μεταβολή της κοινωνικής κατανομής εντός των διαφόρων κλάδων, με αποτέλεσμα τα διοικητικά στελέχη, οι μηχανικοί και οι τεχνικοί να αντιπροσωπεύουν στο μέλλον όλο και μεγαλύτερο ποσοστό του προσωπικού.

| 6.3 | Η κατάσταση αυτή θα οδηγήσει, κατά τα προσεχή έτη, σε εκτεταμένη ανανέωση του προσωπικού που απασχολείται στις σιδηροδρομικές μεταφορές και σε σημαντική δημιουργία θέσεων λόγω αποχώρησης (turn over) στις εταιρείες που εισέρχονται στην αγορά, εξέλιξη που εγείρει το ζήτημα των συνθηκών εργασίας που εφαρμόζονται σε αυτές τις εταιρείες και της υποβάθμισης του ειδικού για τον κλάδο αυτό επιπέδου κοινωνικής προστασίας, το οποίο ελάμβανε υπόψη τη διάσταση των βαρέων και επικίνδυνων επαγγελμάτων του σιδηροδρομικού κλάδου και διασφάλιζε την ελκυστικότητά τους πριν από την ελευθέρωση. |
| --- | --- |

6.3

Η κατάσταση αυτή θα οδηγήσει, κατά τα προσεχή έτη, σε εκτεταμένη ανανέωση του προσωπικού που απασχολείται στις σιδηροδρομικές μεταφορές και σε σημαντική δημιουργία θέσεων λόγω αποχώρησης (turn over) στις εταιρείες που εισέρχονται στην αγορά, εξέλιξη που εγείρει το ζήτημα των συνθηκών εργασίας που εφαρμόζονται σε αυτές τις εταιρείες και της υποβάθμισης του ειδικού για τον κλάδο αυτό επιπέδου κοινωνικής προστασίας, το οποίο ελάμβανε υπόψη τη διάσταση των βαρέων και επικίνδυνων επαγγελμάτων του σιδηροδρομικού κλάδου και διασφάλιζε την ελκυστικότητά τους πριν από την ελευθέρωση.

| 6.4 | Η ελκυστικότητα των επαγγελμάτων του σιδηροδρομικού κλάδου, ιδίως για τους νέους και τις γυναίκες, αποτελεί συνεπώς μείζονα πρόκληση για την εξασφάλιση της αξιοπιστίας της εκμετάλλευσης των σιδηροδρομικών μεταφορών, τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης: αφορά την επίτευξη της εισόδου νέων εργαζομένων στον κλάδο και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης παραμονής του προσωπικού στον κλάδο. |
| --- | --- |

6.4

Η ελκυστικότητα των επαγγελμάτων του σιδηροδρομικού κλάδου, ιδίως για τους νέους και τις γυναίκες, αποτελεί συνεπώς μείζονα πρόκληση για την εξασφάλιση της αξιοπιστίας της εκμετάλλευσης των σιδηροδρομικών μεταφορών, τόσο σε επίπεδο κρατών μελών όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης: αφορά την επίτευξη της εισόδου νέων εργαζομένων στον κλάδο και τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης παραμονής του προσωπικού στον κλάδο.

| 6.5 | Ο ανωτέρω διττός στόχος της ελκυστικότητας και της διατήρησης του προσωπικού επιβάλλει την τήρηση των ανειλημμένων υποχρεώσεων στον τομέα της κοινωνικής προστασίας (ιδίως όσον αφορά τις συνταξιοδοτικές παροχές), της συλλογικής ασφαλιστικής κάλυψης και των συνθηκών εργασίας εκ μέρους των κρατών μελών, καθώς και την παροχή σαφών μακρόπνοων προοπτικών στα μέλη του προσωπικού από πλευράς σταδιοδρομίας και εξέλιξης της σταδιοδρομίας, η οποία οικοδομείται με βάση την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων και την αναγνώρισή τους. Προς τον σκοπό αυτόν, μπορούν να αξιοποιηθούν ειδικά προγράμματα, όπως το Erasmus. |
| --- | --- |

6.5

Ο ανωτέρω διττός στόχος της ελκυστικότητας και της διατήρησης του προσωπικού επιβάλλει την τήρηση των ανειλημμένων υποχρεώσεων στον τομέα της κοινωνικής προστασίας (ιδίως όσον αφορά τις συνταξιοδοτικές παροχές), της συλλογικής ασφαλιστικής κάλυψης και των συνθηκών εργασίας εκ μέρους των κρατών μελών, καθώς και την παροχή σαφών μακρόπνοων προοπτικών στα μέλη του προσωπικού από πλευράς σταδιοδρομίας και εξέλιξης της σταδιοδρομίας, η οποία οικοδομείται με βάση την απόκτηση επαγγελματικών προσόντων και την αναγνώρισή τους. Προς τον σκοπό αυτόν, μπορούν να αξιοποιηθούν ειδικά προγράμματα, όπως το Erasmus.

| 6.6 | Στη γνωμοδότηση TEN/445 της ΕΟΚΕ, της 15ης Ιουνίου 2011, σχετικά με τις κοινωνικές πτυχές της πολιτικής μεταφορών της ΕΕ, διατυπώνονται επί του θέματος αυτού ορισμένες συστάσεις που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ελκυστικότητα του κλάδου, και τις οποίες θα ήταν σκόπιμο να ενσωματώσει η Επιτροπή στις νομοθετικές της προτάσεις. |
| --- | --- |

6.6

Στη γνωμοδότηση TEN/445 της ΕΟΚΕ, της 15ης Ιουνίου 2011, σχετικά με τις κοινωνικές πτυχές της πολιτικής μεταφορών της ΕΕ, διατυπώνονται επί του θέματος αυτού ορισμένες συστάσεις που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την ελκυστικότητα του κλάδου, και τις οποίες θα ήταν σκόπιμο να ενσωματώσει η Επιτροπή στις νομοθετικές της προτάσεις.

| 6.7 | Η ΕΟΚΕ ζητά το κάθε κράτος μέλος, στα πλαίσια των επιλογών στις οποίες θα προβεί για την οργάνωση ή το άνοιγμα των σιδηροδρόμων στην αγορά, να διαφυλάξει το επίπεδο απασχόλησης των ιστορικών μεταφορέων, τη συλλογική ασφαλιστική κάλυψη του προσωπικού, τις εργασιακές και μισθοδοτικές συνθήκες. Σε περίπτωση αλλαγής μεταφορέα, θα πρέπει να προβλέπεται η ανάληψη του ενδιαφερόμενου προσωπικού και των συλλογικών ασφαλίσεων. |
| --- | --- |

6.7

Η ΕΟΚΕ ζητά το κάθε κράτος μέλος, στα πλαίσια των επιλογών στις οποίες θα προβεί για την οργάνωση ή το άνοιγμα των σιδηροδρόμων στην αγορά, να διαφυλάξει το επίπεδο απασχόλησης των ιστορικών μεταφορέων, τη συλλογική ασφαλιστική κάλυψη του προσωπικού, τις εργασιακές και μισθοδοτικές συνθήκες. Σε περίπτωση αλλαγής μεταφορέα, θα πρέπει να προβλέπεται η ανάληψη του ενδιαφερόμενου προσωπικού και των συλλογικών ασφαλίσεων.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  ΕΕ, C 132 – 3.5.2011, σ. 99-107.

1

(2)  ΕΕ, C 248 – 25.8.2011, σ. 22-30.

2

(3)  ΕΕ, C 24 – 28.1.2012, σ. 146-153.

3

(4)  ΕΕ, C 44 – 15.2.2013, σ. 49-52.

4

---

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

στη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Οι ακόλουθες τροπολογίες, οι οποίες έλαβαν τουλάχιστον το ένα τέταρτο των εκπεφρασμένων ψήφων απορρίφθηκαν κατά τη διάρκεια των συζητήσεων:

Σημείο 1.5

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Η ΕΟΚΕ ζητά να διατηρηθεί η αρμοδιότητα των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των εθνικών σιδηροδρομικών συστημάτων και το άνοιγμα της εγχώριας αγοράς στον ανταγωνισμό, σε συνάρτηση με τα γεωφυσικά και δημογραφικά τους χαρακτηριστικά, την ιστορία τους και τις οικείες οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές συνθήκες.

  Η ΕΟΚΕ στηρίζει το στόχο της πρότασης της Επιτροπής για τη δημιουργία κοινής σιδηροδρομικής αγοράς στην Ευρώπη, με υψηλής ποιότητας μεταφορές και χωρίς συνοριακούς φραγμούς. Η ΕΟΚΕ καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην πραγματική ανάπτυξη της ποιότητας των υπηρεσιών στη σιδηροδρομική αγορά της ΕΕ, ιδίως της διασυνοριακής, λαμβανομένης επίσης υπόψη της ανάπτυξης στα άλλα μέσα μεταφοράς. Ο πρωταρχικός στόχος πρέπει να συνίσταται στην αύξηση του μεριδίου των σιδηροδρομικών μεταφορών και η ικανοποίηση των πελατών· ωστόσο, τα εργαλεία για την επίτευξή του ενδέχεται να διαφέρουν σε κάθε κράτος μέλος

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 1.5 και 3.1 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 30 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 71 |
| Αποχές | : | 7 |

Ψήφοι υπέρ

:

30

Ψήφοι κατά

:

71

Αποχές

:

7

Σημείο 3.1

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Με τη νομοθετική της πρόταση σχετικά με την τέταρτη δέσμη μέτρων για τις σιδηροδρομικές μεταφορές, η Επιτροπή επιδιώκει
  συνεχίζει τις προσπάθειές της για την αναζωογόνηση των ευρωπαϊκών σιδηροδρόμων.
  σιδηροδρομικών μεταφορών
  Όπως οι δέσμες μέτρων που θεσπίστηκαν στο παρελθόν, η παρούσα δέσμη εδράζεται στο γεγονός ότι οι σιδηρόδρομοι αποτελούν σημαντικό μέρος ενός βιώσιμου συστήματος μεταφορών στην ΕΕ, τόσο για τους επιβάτες όσο και για τα εμπορεύματα, και ότι η μεταρρύθμιση της αγοράς κρίνεται απαραίτητη για τη δημιουργία μιας κοινής αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών που μπορεί να διαδραματίσουν το δυναμικό ρόλο που δεν ήταν σε θέση να εκπληρώσουν τις τελευταίες δεκαετίες. Μετά την εισαγωγή του ανταγωνισμού στις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές και τις διεθνείς μεταφορές επιβατών, η παρούσα πρόταση καθιερώνει τώρα τον ανταγωνισμό
  μέσω της καθιέρωσης του ανταγωνισμού στις εσωτερικές επιβατικές μεταφορές. Κατά την άποψη της Επιτροπής, ο εν λόγω ανταγωνισμός πρέπει να προαχθεί μέσω νομοθεσίας της ΕΕ, η οποία να προβλέπει τον διαχωρισμό μεταξύ, αφενός, των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής —που επεκτείνονται στα καθήκοντα διαχείρισης της κυκλοφορίας, συντήρησης των δικτύων και επενδύσεων σε αυτά— και, αφετέρου, των καθηκόντων των φορέων διαχείρισης των σιδηροδρόμων
  μεταφορέων. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσει και την ενίσχυση των ρυθμιστικών φορέων που προορίζονται για τον έλεγχο της αγοράς των σιδηροδρόμων. Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει τον στόχο της πρότασης της Επιτροπής να ολοκληρωθεί η δημιουργία μιας κοινής αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών στην Ευρώπη, με υψηλή ποιότητα μεταφοράς και χωρίς προβλήματα στα σύνορα.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 1.5 και 3.1 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 30 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 71 |
| Αποχές | : | 7 |

Ψήφοι υπέρ

:

30

Ψήφοι κατά

:

71

Αποχές

:

7

Σημείο 3.5

Να τροποποιηθεί ως εξής:

Πολλές μελέτες εμφανίζουν αρκετά ανομοιογενή αποτελέσματα όσον αφορά τις συνέπειες του διαχωρισμού των λειτουργιών της διαχείρισης των υποδομών και της παροχής υπηρεσιών σιδηροδρομικών μεταφορών καθώς και την απορρύθμιση των αγορών σιδηροδρομικών μεταφορών. Ωστόσο, η
  Η εξέταση των στατιστικών στοιχείων που παρέχει η Επιτροπή αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει αυτόματος συσχετισμός που να συνδέει τον διαχωρισμό αυτόν, το άνοιγμα της αγοράς και τη βελτίωση των αποτελεσμάτων των σιδηροδρομικών μεταφορών.

  Υπάρχουν επίσης σαφώς διαφορετικές εμπειρίες στα κράτη μέλη που έχουν προχωρήσει στο διαχωρισμό ή/και την απορρύθμιση των σιδηροδρομικών αγορών και στις αγορές που δεν έχουν μεταρρυθμιστεί. Τα μερίδια αγοράς για τις σιδηροδρομικές μεταφορές φαίνεται να εξαρτώνται όχι μόνο από τα μοντέλα διακυβέρνησης, αλλά και από τα γενικά επίπεδα επενδύσεων και τους εθνικούς γεωγραφικούς, δημογραφικούς και βιομηχανικούς παράγοντες.


  ότι όμως η βελτίωση των εν λόγω αποτελεσμάτων φαίνεται να συνδέεται άμεσα με τα επίπεδα χρηματοδότησης και την τιμή των διοδίων. Από την άλλη πλευρά, η έκθεση Mc Nulty προβαίνει σε έναν πολύ αντιφατικό απολογισμό της κατάστασης στο Ηνωμένο Βασίλειο, αναγνωρίζοντας ότι το σιδηροδρομικό του σύστημα αποδεικνύεται πιο δαπανηρό και για το κράτος και για τους χρήστες, ενώ πάσχει από απουσία ευθυγράμμισης των διαφόρων φορέων και έχει ανάγκη από ισχυρότερη παρέμβαση του κράτους για τις αναγκαίες ενοποιήσεις (τιμολόγια, διανομή, ωράρια...). Ως λύση για τα αντικρουόμενα αυτά προβλήματα, ο Sir Mc Nulty προτείνει τρεις βαθμιαίες συστάσεις: καταμερισμό των δαπανών και των εσόδων ανάμεσα στον διαχειριστή της υποδομής και στους μεταφορείς, δημιουργία κοινοπραξίας μεταξύ των φορέων αυτών, ακόμη και δοκιμές επανενοποίησης της παραχώρησης άδειας εκμετάλλευσης για ορισμένα τμήματα του δικτύου.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 3.5 και 3.6 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 27 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 70 |
| Αποχές | : | 7 |

Ψήφοι υπέρ

:

27

Ψήφοι κατά

:

70

Αποχές

:

7

Σημείο 3.6

Να διαγραφεί:

Από ορισμένες εθνικές μελέτες με θέμα την εξέταση της ποιότητας των σιδηροδρομικών μεταφορών, όπως η μελέτη της ένωσης προστασίας των βρετανών καταναλωτών «Which?», προκύπτει αντιφατικός απολογισμός της λειτουργίας των σιδηροδρόμων κατά την άποψη των χρηστών, καθώς αποκαλύπτεται ότι το επίπεδο ικανοποίησης των χρηστών είναι χαμηλότερο ή ίσο με το 50 % για το ήμισυ των επιχειρήσεων και ότι μόνο το 22 % των επιβατών εκτιμούν ότι το σύστημα βελτιώνεται (http://which.co.uk/home-and-garden/leisure/reviews-ns/best-and-worst-uk-train-companies/best- train-companies-overall/).

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 3.5 και 3.6 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 27 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 70 |
| Αποχές | : | 7 |

Ψήφοι υπέρ

:

27

Ψήφοι κατά

:

70

Αποχές

:

7

Σημείο 3.11

Να τροποποιηθεί ως εξής:

"Δυνάμει του άρθρου 63 παράγραφος 1 της οδηγίας 2012/34/ΕΕ για τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού χώρου, οι δύο συννομοθέτες ζητούσαν από την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση «σχετική με την εφαρμογή του κεφαλαίου ΙΙ» της οδηγίας —το οποίο αφορά κυρίως τη διαχειριστική ανεξαρτησία και τις δομές των σιδηροδρόμων της Ένωσης—, στην οποία να «αναλύεται επίσης η ανάπτυξη της αγοράς, συμπεριλαμβανομένης της κατάστασης της προετοιμασίας για το περαιτέρω άνοιγμα της αγοράς σιδηροδρομικών μεταφορών». Η έκθεση θα πρέπει, ακόμη, να αναλύει «τα διάφορα πρότυπα οργάνωσης της αγοράς και τις επιπτώσεις της [αναδιατύπωσης] στις συμβάσεις δημόσιας υπηρεσίας και στη χρηματοδότησή τους». Η Επιτροπή, προς τον σκοπό αυτό, καλούνταν επίσης να «λαμβάνει υπόψη την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1370/2007 και τις ενδογενείς διαφορές μεταξύ των κρατών μελών (πυκνότητα δικτύων, αριθμός επιβατών, μέση απόσταση ταξιδίων)». Επί του προκειμένου, οι διαβουλεύσεις ανέδειξαν την υποστήριξη προς τα κράτη μέλη
  ανάγκη διατήρησης της αρμοδιότητας των κρατών μελών όσον αφορά την οργάνωση των εθνικών τους συστημάτων και την διατήρηση, εφόσον το κρίνουν σκόπιμο, μιας μορφής ενοποιημένης οργάνωσης της παραγωγής, με την οποία θα παρέχεται η δυνατότητα συνένωσης πόρων, ώστε να μειώνονται τυχόν επιζήμιες διεπαφές σε οικονομικό επίπεδο και σε επίπεδο ασφαλείας."

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 3.11, 3.12, 3.13 και 3.14 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 35 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 67 |
| Αποχές | : | 2 |

Ψήφοι υπέρ

:

35

Ψήφοι κατά

:

67

Αποχές

:

2

Σημείο 3.12

Να διαγραφεί.

Ο διαχωρισμός της διαχείρισης της υποδομής, σε ένα σύστημα μεταφορών σταθερής τροχιάς με μονοδιάστατο βαθμό ελευθερίας, δημιουργεί συνήθως περισσότερα προβλήματα δυσλειτουργίας από τα πλεονεκτήματα που αποφέρει, διότι περιπλέκει έντονα τη λειτουργία και επιφέρει αύξηση του κόστους και μείωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Αυτό ισχύει όλως ιδιαιτέρως στα δίκτυα μικτής εντατικής κυκλοφορίας.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 3.11, 3.12, 3.13 και 3.14 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 35 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 67 |
| Αποχές | : | 2 |

Ψήφοι υπέρ

:

35

Ψήφοι κατά

:

67

Αποχές

:

2

Σημείο 3.13

Να διαγραφεί.

Η ενσωμάτωση της τεχνικής προόδου είναι βραδύτερη και δυσχερέστερη, ενώ παρεμποδίζεται επίσης η καινοτομία, η οποία υλοποιείται κατά κανόνα τόσο στο σταθερό (υποδομή) όσο και στο κινητό (τροχαίο υλικό) σκέλος του συστήματος. Η γραφειοκρατία και οι περιττές διεπαφές αυξάνονται σε σημαντικό βαθμό, προκαλώντας αύξηση του λειτουργικού κόστους και ορισμένο βαθμό αδράνειας των διαδικασιών λήψης αποφάσεων.

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 3.11, 3.12, 3.13 και 3.14 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 35 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 67 |
| Αποχές | : | 2 |

Ψήφοι υπέρ

:

35

Ψήφοι κατά

:

67

Αποχές

:

2

Σημείο 3.14

Να τροποποιηθεί ως εξής.

"Επιπροσθέτως, ο διαχωρισμός των καθηκόντων των διαχειριστών υποδομής από τα καθήκοντα των μεταφορέων ενέχει τον κίνδυνο να απομακρύνει περισσότερο τον διαχειριστή του δικτύου ή των υποδομών από τον τελικό χρήστη (επιβάτες και φορτωτές) και από τις απαιτήσεις του σχετικά με την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών (ιδίως όσον αφορά τη χρονική ακρίβεια). Αυτό καθιστά εντονότερη την ανάγκη για καλή ρυθμιστική λειτουργία σε τέτοιες αγορές.
  Κατά συνέπεια, πρέπει να διατηρηθεί ένας φορέας με ενεργό ρόλο στο πλαίσιο του σιδηροδρομικού συστήματος, χωρίς να επηρεάζεται η αυτονομία των βασικών καθηκόντων του διαχειριστή υποδομής."

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας (τα σημεία 3.11, 3.12, 3.13 και 3.14 ψηφίστηκαν και απορρίφθηκαν ταυτόχρονα)

| Ψήφοι υπέρ | : | 35 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 67 |
| Αποχές | : | 2 |

Ψήφοι υπέρ

:

35

Ψήφοι κατά

:

67

Αποχές

:

2

Σημείο 3.19

Να τροποποιηθεί ως εξής:

"
  Όσον αφορά τις σιδηροδρομικές εμπορευματικές μεταφορές, οι επιδράσεις της απελευθέρωσης διαφέρουν πολύ μεταξύ των κρατών μελών και των αγορών. Σε ορισμένα κράτη μέλη, ιδίως στην Ανατολική Ευρώπη, οι πρόσφατες εξελίξεις είναι πολύ προβληματικές.
  Η εξέταση των εμπορευματικών σιδηροδρομικών μεταφορών αποκαλύπτει, από την πλευρά της, μια ολέθρια κατάσταση σε πολλά από τα κράτη μέλη, γεγονός που Αυτό όμως δεν οφείλεται κυρίως στην απελευθέρωση, αλλά στο ότι ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη των σιδηροδρόμων δεν ακολουθεί τον ρυθμό εκσυγχρονισμού των οδικών συνδέσεων σε πολλές χώρες καθώς και στο ότι οι σιδηροδρομικές μεταφορές χρεώνονται και με δικαιώματα χρήσης των γραμμών. Σε ορισμένες χώρες η εξυπηρέτηση των πελατών έχει αυξηθεί σημαντικά και, κατά συνέπεια, μεταφέρονται περισσότερα αγαθά με τους σιδηροδρόμους από ό, τι στο παρελθόν. Σε γενικές γραμμές, ο αυξανόμενος ανταγωνισμός ιδίως στην αγορά κλειστών συρμών υπήρξε θετικός. Ωστόσο, ο κλάδος των μεμονωμένων φορταμαξών, που υπήρξε επί καιρό προβληματικός στην Ευρώπη, συνέχισε να σημειώνει κάμψη στις περισσότερες χώρες, οδηγώντας σε επιδράσεις δικτύου και, ιδίως στα ανατολικοευρωπαϊκά κράτη μέλη, ακόμη και στην εγκατάλειψη σιδηροδρομικών υποδομών χαμηλής κυκλοφορίας.
  Επιπροσθέτως, ο ανταγωνισμός στις πλέον αποδοτικές συνδέσεις οδηγεί σε βελτιώσεις της εξυπηρέτησης συγκεκριμένων δρομολογίων που αφορούν πλήρεις αμαξοστοιχίες. Αυτό, όμως, γίνεται εν μέρει εις βάρος της κυκλοφορίας μεμονωμένων βαγονιών, που μειώνεται όλο και περισσότερο. Η τάση αυτή μπορεί να επισύρει τη βιομηχανική απερήμωση ολόκληρων περιοχών, ενώ επαναφέρει αρκετές χιλιάδες φορτηγά οχήματα στα οδικά δίκτυα. Πολλοί φορείς ομολογούν μάλιστα και οι ίδιοι ότι, σε ορισμένα κράτη μέλη, η ελευθέρωση δεν συνέβαλε καθόλου στην στροφή προς τον σιδηρόδρομο των εμπορευματικών μεταφορών
  Είναι σαφές από την ανακοίνωση της Επιτροπής ότι η απορρύθμιση των σιδηροδρομικών εμπορευματικών μεταφορών στην ΕΕ δεν ήταν αρκετή για να δημιουργήσει μια νέα ανταγωνιστική αγορά. Ορισμένοι φορείς, ισχυρίζονται ακόμη και ότι δεν έχει μεταφερθεί ούτε ένας τόνος εμπορευμάτων με τους σιδηροδρόμους, ως άμεσο αποτέλεσμα της απελευθέρωσης.
  "

Αποτέλεσμα της ψηφοφορίας

| Ψήφοι υπέρ | : | 39 |
| --- | --- | --- |
| Ψήφοι κατά | : | 72 |
| Αποχές | : | 3 |

Ψήφοι υπέρ

:

39

Ψήφοι κατά

:

72

Αποχές

:

3

---

| 12.11.2013 | EL | Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης | C 327/133 |
| --- | --- | --- | --- |

12.11.2013

EL

Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης

C 327/133

---

Γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα «Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 96/53/ΕΚ της 25ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τον καθορισμό, για ορισμένα οδικά οχήματα που κυκλοφορούν στην Κοινότητα, των μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και των μέγιστων επιτρεπόμενων βαρών στις διεθνείς μεταφορές»

COM(2013) 195 final/2 — 2013/0105 (COD)

2013/C 327/22

Γενικός εισηγητής: ο κ. RANOCCHIARI

Στις 13 Μαΐου 2013 και στις 18 Απριλίου 2013, και σύμφωνα με το άρθρο 91 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντίστοιχα, αποφάσισαν να ζητήσουν γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής με θέμα την

Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 96/53/ΕΚ της 25ης Ιουλίου 1996 σχετικά με τον καθορισμό, για ορισμένα οδικά οχήματα που κυκλοφορούν στην Κοινότητα, των μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και των μέγιστων επιτρεπόμενων βαρών στις διεθνείς μεταφορές

COM (2013) 195 final/2 — 2013/0105 (COD).

Στις 21 Μαΐου 2013, το Προεδρείο της ΕΟΚΕ ανέθεσε τις σχετικές προπαρασκευαστικές εργασίες στο ειδικευμένο τμήμα "Μεταφορές, ενέργεια, υποδομές, κοινωνία των πληροφοριών".

Λόγω του επείγοντος χαρακτήρα των εργασιών, κατά την 491η σύνοδο ολομέλειας, της 10ης και 11ης Ιουλίου 2013 (συνεδρίαση της 11ης Ιουλίου), η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή όρισε γενικό εισηγητή τον κ. Ranocchiari και υιοθέτησε με 87 ψήφους υπέρ και μια αποχή την ακόλουθη γνωμοδότηση.

1.   Συμπεράσματα και συστάσεις

| 1.1 | Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής να αναθεωρήσει – μετά από 17 χρόνια – την ισχύουσα Οδηγία για το βάρος και τις διαστάσεις ορισμένων οχημάτων. Η πρόταση αποσκοπεί στο να αντικατοπτρίσει την τεχνολογική πρόοδο για την επίτευξη καθαρότερων και ασφαλέστερων οχημάτων. |
| --- | --- |

1.1

Η ΕΟΚΕ επιδοκιμάζει την πρόταση της Επιτροπής να αναθεωρήσει – μετά από 17 χρόνια – την ισχύουσα Οδηγία για το βάρος και τις διαστάσεις ορισμένων οχημάτων. Η πρόταση αποσκοπεί στο να αντικατοπτρίσει την τεχνολογική πρόοδο για την επίτευξη καθαρότερων και ασφαλέστερων οχημάτων.

| 1.2 | Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι ορισμένα κρίσιμα ζητήματα πρέπει να αποσαφηνιστούν προκειμένου η αναθεώρηση να συνάδει με την υφιστάμενη νομοθεσία και να αποφευχθεί η περιττή πολυπλοκότητα και/ή διακριτική μεταχείριση. |
| --- | --- |

1.2

Ταυτόχρονα, η ΕΟΚΕ παρατηρεί ότι ορισμένα κρίσιμα ζητήματα πρέπει να αποσαφηνιστούν προκειμένου η αναθεώρηση να συνάδει με την υφιστάμενη νομοθεσία και να αποφευχθεί η περιττή πολυπλοκότητα και/ή διακριτική μεταχείριση.

| 1.3 | Προς τούτο η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη πως η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, που συστάθηκε για την υιοθέτηση κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, θα συμβάλει στην εξάλειψη κάθε αντίφασης. |
| --- | --- |

1.3

Προς τούτο η ΕΟΚΕ είναι πεπεισμένη πως η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων, που συστάθηκε για την υιοθέτηση κατ' εξουσιοδότηση πράξεων, θα συμβάλει στην εξάλειψη κάθε αντίφασης.

| 1.4 | Σε ό,τι αφορά τις οπίσθιες αεροτομές, η ΕΟΚΕ συνιστά θερμά την συμπερίληψη της εγκατάστασής τους στο ισχύον σύστημα της Ευρωπαϊκής έγκρισης τύπου και την αποφυγή της Εθνικής έγκρισης τύπου που θα αποτελούσε πισωγύρισμα όσον αφορά την ΕΤΠΟ (Έγκριση τύπου πλήρους οχήματος). |
| --- | --- |

1.4

Σε ό,τι αφορά τις οπίσθιες αεροτομές, η ΕΟΚΕ συνιστά θερμά την συμπερίληψη της εγκατάστασής τους στο ισχύον σύστημα της Ευρωπαϊκής έγκρισης τύπου και την αποφυγή της Εθνικής έγκρισης τύπου που θα αποτελούσε πισωγύρισμα όσον αφορά την ΕΤΠΟ (Έγκριση τύπου πλήρους οχήματος).

| 1.5 | Η εξαίρεση βάρους που παρέχεται μόνο στα οχήματα με δύο άξονες και ηλεκτρική ή υβριδική κίνηση πρέπει να επεκταθεί στα οχήματα με τρεις ή περισσότερους άξονες και στα λοιπά οχήματα που χρησιμοποιούν εναλλακτικά συστήματα έλξης και καυσίμων, εφόσον οι σχετικές τεχνικές λύσεις έχουν πρόσθετο βάρος που μειώνει το ωφέλιμο φορτίο τους. |
| --- | --- |

1.5

Η εξαίρεση βάρους που παρέχεται μόνο στα οχήματα με δύο άξονες και ηλεκτρική ή υβριδική κίνηση πρέπει να επεκταθεί στα οχήματα με τρεις ή περισσότερους άξονες και στα λοιπά οχήματα που χρησιμοποιούν εναλλακτικά συστήματα έλξης και καυσίμων, εφόσον οι σχετικές τεχνικές λύσεις έχουν πρόσθετο βάρος που μειώνει το ωφέλιμο φορτίο τους.

| 1.6 | Οι ενσωματωμένες συσκευές ζύγισης δεν είναι υποχρεωτικές αλλά συνιστώνται. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει πως δεν υφίσταται τεχνική λύση για όλους τους τύπους οχημάτων και πως η εγκατάστασή τους ενίοτε είναι ιδιαίτερα προβληματική σε οχήματα με μηχανικές αναρτήσεις και/ή με μεγάλο αριθμό αξόνων.
  Σε τελική ανάλυση θα αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολο να βρεθεί σύστημα τόσο ακριβές ώστε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο επιβολής. Αντιθέτως, το ίδιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να επιτευχθεί με την επέκταση της χρήσης του WIM (του συστήματος βάρους εν κινήσει που ενσωματώνεται στο οδόστρωμα) το οποίο χρησιμοποιείται ήδη στα κράτη μέλη. |
| --- | --- |

1.6

Οι ενσωματωμένες συσκευές ζύγισης δεν είναι υποχρεωτικές αλλά συνιστώνται. Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει πως δεν υφίσταται τεχνική λύση για όλους τους τύπους οχημάτων και πως η εγκατάστασή τους ενίοτε είναι ιδιαίτερα προβληματική σε οχήματα με μηχανικές αναρτήσεις και/ή με μεγάλο αριθμό αξόνων.

Σε τελική ανάλυση θα αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολο να βρεθεί σύστημα τόσο ακριβές ώστε να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο επιβολής. Αντιθέτως, το ίδιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να επιτευχθεί με την επέκταση της χρήσης του WIM (του συστήματος βάρους εν κινήσει που ενσωματώνεται στο οδόστρωμα) το οποίο χρησιμοποιείται ήδη στα κράτη μέλη.

| 1.7 | Τέλος, όσον αφορά την προσέγγιση κατά ενότητες των Μακρύτερων Βαρύτερων Οχημάτων (ΜΒΟ), η ΕΟΚΕ φρονεί πως η πρόταση της Επιτροπής είναι, μέχρι νεωτέρας, κατάλληλη, όπως εξηγείται λεπτομερέστερα στο σημείο 4.6 της παρούσας γνωμοδότησης. |
| --- | --- |

1.7

Τέλος, όσον αφορά την προσέγγιση κατά ενότητες των Μακρύτερων Βαρύτερων Οχημάτων (ΜΒΟ), η ΕΟΚΕ φρονεί πως η πρόταση της Επιτροπής είναι, μέχρι νεωτέρας, κατάλληλη, όπως εξηγείται λεπτομερέστερα στο σημείο 4.6 της παρούσας γνωμοδότησης.

| 1.8 | Παρ' όλα αυτά, ενδέχεται - δεδομένου ότι ολοένα περισσότερα κράτη μέλη επιτρέπουν τη διασυνοριακή χρήση ΜΒΟ - να παρουσιαστεί φαινόμενο ντόμινο, με σταδιακή αποδοχή αυτών των οχημάτων σε όλη την Ευρώπη. Σε αυτήν την περίπτωση αυτές οι παρεκκλίσεις θα έχουν ως συνέπεια αυτό που σήμερα θεωρείται κατ' εξαίρεση πρακτική να καταστεί ο κανόνας, πράγμα που αντιβαίνει τη βασική αρχή της πρότασης που επαναλαμβάνει πως η προσέγγιση κατά ενότητες δεν επηρεάζει σημαντικά το διεθνή ανταγωνισμό, τιμωρώντας τα κράτη μέλη που δεν επιτρέπουν ΜΒΟ στην επικράτειά τους. |
| --- | --- |

1.8

Παρ' όλα αυτά, ενδέχεται - δεδομένου ότι ολοένα περισσότερα κράτη μέλη επιτρέπουν τη διασυνοριακή χρήση ΜΒΟ - να παρουσιαστεί φαινόμενο ντόμινο, με σταδιακή αποδοχή αυτών των οχημάτων σε όλη την Ευρώπη. Σε αυτήν την περίπτωση αυτές οι παρεκκλίσεις θα έχουν ως συνέπεια αυτό που σήμερα θεωρείται κατ' εξαίρεση πρακτική να καταστεί ο κανόνας, πράγμα που αντιβαίνει τη βασική αρχή της πρότασης που επαναλαμβάνει πως η προσέγγιση κατά ενότητες δεν επηρεάζει σημαντικά το διεθνή ανταγωνισμό, τιμωρώντας τα κράτη μέλη που δεν επιτρέπουν ΜΒΟ στην επικράτειά τους.

| 1.9 | Σε αυτήν την περίπτωση η Επιτροπή δε θα μπορούσε να λειτουργήσει παρά μόνο ως παρατηρητής, αφήνοντας τις δυνάμεις της αγοράς να καθορίσουν τις εξελίξεις. Εάν τα ΜΒΟ κερδίσουν μερίδιο της αγοράς στα κράτη μέλη με ικανές υποδομές και προδιαγραφές ασφαλείας, η Επιτροπή δεν θα μπορεί να τα περιορίσει χωρίς να παραβεί την αρχή της επικουρικότητας. |
| --- | --- |

1.9

Σε αυτήν την περίπτωση η Επιτροπή δε θα μπορούσε να λειτουργήσει παρά μόνο ως παρατηρητής, αφήνοντας τις δυνάμεις της αγοράς να καθορίσουν τις εξελίξεις. Εάν τα ΜΒΟ κερδίσουν μερίδιο της αγοράς στα κράτη μέλη με ικανές υποδομές και προδιαγραφές ασφαλείας, η Επιτροπή δεν θα μπορεί να τα περιορίσει χωρίς να παραβεί την αρχή της επικουρικότητας.

2.   Εισαγωγή

| 2.1 | Η ισχύουσα οδηγία σχετικά με τον καθορισμό, για ορισμένα οδικά οχήματα που κυκλοφορούν στην Κοινότητα, των μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και των μέγιστων επιτρεπόμενων βαρών στις διεθνείς μεταφορές (1) χρονολογείται από τον Ιούλιο του 1996. |
| --- | --- |

2.1

Η ισχύουσα οδηγία σχετικά με τον καθορισμό, για ορισμένα οδικά οχήματα που κυκλοφορούν στην Κοινότητα, των μέγιστων επιτρεπόμενων διαστάσεων στις εθνικές και διεθνείς μεταφορές και των μέγιστων επιτρεπόμενων βαρών στις διεθνείς μεταφορές (1) χρονολογείται από τον Ιούλιο του 1996.

| 2.2 | Δεδομένου ότι καθίσταται ολοένα επιτακτικότερη η ανάγκη μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της κατανάλωσης πετρελαιοειδών και δεδομένου ότι οι οδικές μεταφορές αποτελούν το 82 % της ενεργειακής κατανάλωσης στον τομέα των μεταφορών, έχει έρθει η στιγμή επικαιροποίησης της σχετικής νομοθεσίας, με την αξιοποίηση των προσφάτων τεχνολογικών εξελίξεων για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και τη διευκόλυνση των διατροπικών μεταφορών. |
| --- | --- |

2.2

Δεδομένου ότι καθίσταται ολοένα επιτακτικότερη η ανάγκη μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και της κατανάλωσης πετρελαιοειδών και δεδομένου ότι οι οδικές μεταφορές αποτελούν το 82 % της ενεργειακής κατανάλωσης στον τομέα των μεταφορών, έχει έρθει η στιγμή επικαιροποίησης της σχετικής νομοθεσίας, με την αξιοποίηση των προσφάτων τεχνολογικών εξελίξεων για τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και τη διευκόλυνση των διατροπικών μεταφορών.

| 2.3 | Μάλιστα, η Λευκή βίβλος για τις μεταφορές (2) του 2011 ανακοίνωνε ήδη την αναθεώρηση της ισχύουσας οδηγίας με στόχο την κυκλοφορία πιο ενεργειακά αποδοτικών οχημάτων στην αγορά. |
| --- | --- |

2.3

Μάλιστα, η Λευκή βίβλος για τις μεταφορές (2) του 2011 ανακοίνωνε ήδη την αναθεώρηση της ισχύουσας οδηγίας με στόχο την κυκλοφορία πιο ενεργειακά αποδοτικών οχημάτων στην αγορά.

| 2.4 | Υπό το φως όσων προαναφέρθηκαν, η ΕΟΚΕ επικροτεί θερμά την πρόταση της Επιτροπής για την αναθεώρηση της ισχύουσας οδηγίας, κρίνοντας πως αυτή η αναθεώρηση λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων αλλά και τις ανάγκες των διατροπικών μεταφορών και των μεταφορών με εμπορευματοκιβώτια, καθώς και την οδική ασφάλεια. |
| --- | --- |

2.4

Υπό το φως όσων προαναφέρθηκαν, η ΕΟΚΕ επικροτεί θερμά την πρόταση της Επιτροπής για την αναθεώρηση της ισχύουσας οδηγίας, κρίνοντας πως αυτή η αναθεώρηση λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων αλλά και τις ανάγκες των διατροπικών μεταφορών και των μεταφορών με εμπορευματοκιβώτια, καθώς και την οδική ασφάλεια.

3.   Κύρια σημεία της πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

| 3.1 | Χορήγηση εξαιρέσεων όσον αφορά τις μέγιστες διαστάσεις των οχημάτων:






  — | για την προσθήκη αεροδυναμικών διατάξεων (οπίσθιων αεροτομών) στο πίσω μέρος τους με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης· |
| --- | --- | --- |

3.1

Χορήγηση εξαιρέσεων όσον αφορά τις μέγιστες διαστάσεις των οχημάτων:

—

για την προσθήκη αεροδυναμικών διατάξεων (οπίσθιων αεροτομών) στο πίσω μέρος τους με στόχο τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης·

| — | για την τροποποίηση των θαλαμίσκων οδήγησης προκειμένου να βελτιωθούν οι αεροδυναμικές επιδόσεις και η οδική ασφάλεια, καθώς και η άνεση των οδηγών. |
| --- | --- |

—

για την τροποποίηση των θαλαμίσκων οδήγησης προκειμένου να βελτιωθούν οι αεροδυναμικές επιδόσεις και η οδική ασφάλεια, καθώς και η άνεση των οδηγών.

| 3.2 | Αύξηση κατά έναν τόνο του βάρους:






  — | διαξονικών οχημάτων με ηλεκτρικό ή υβριδικό σύστημα προώθησης, προκειμένου να καλυφθεί το βάρος των ηλεκτρικών συσσωρευτών ή του διπλού κινητήρα, χωρίς να επηρεάζεται η μεταφορική ικανότητα του οχήματος· |
| --- | --- | --- |

3.2

Αύξηση κατά έναν τόνο του βάρους:

—

διαξονικών οχημάτων με ηλεκτρικό ή υβριδικό σύστημα προώθησης, προκειμένου να καλυφθεί το βάρος των ηλεκτρικών συσσωρευτών ή του διπλού κινητήρα, χωρίς να επηρεάζεται η μεταφορική ικανότητα του οχήματος·

| — | των λεωφορείων, για την προσαρμογή στην αύξηση του μέσου βάρους των επιβατών και των αποσκευών, αλλά και στο βάρος των νέων ενσωματωμένων συσκευών ασφαλείας. Έτσι θα αποφευχθεί η μείωση του αριθμού επιβατών ανά λεωφορείο. |
| --- | --- |

—

των λεωφορείων, για την προσαρμογή στην αύξηση του μέσου βάρους των επιβατών και των αποσκευών, αλλά και στο βάρος των νέων ενσωματωμένων συσκευών ασφαλείας. Έτσι θα αποφευχθεί η μείωση του αριθμού επιβατών ανά λεωφορείο.

| 3.3 | Εξαίρεση 15 cm στο μήκος των φορτηγών που μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια 45 ποδιών, προκειμένου να καταστεί η χρήση τους δυνατή σε επίπεδο ΕΕ. |
| --- | --- |

3.3

Εξαίρεση 15 cm στο μήκος των φορτηγών που μεταφέρουν εμπορευματοκιβώτια 45 ποδιών, προκειμένου να καταστεί η χρήση τους δυνατή σε επίπεδο ΕΕ.

| 3.4 | Για τον καλύτερο εντοπισμό των παραβάσεων που σχετίζονται με την υπερφόρτωση, συνιστάται η εισαγωγή "ενσωματωμένων συσκευών ζύγισης" που κοινοποιούν τα δεδομένα βάρους στις εποπτικές αρχές, πράγμα που εξασφαλίζει ίσο πεδίο ανταγωνισμού για τους μεταφορείς. |
| --- | --- |

3.4

Για τον καλύτερο εντοπισμό των παραβάσεων που σχετίζονται με την υπερφόρτωση, συνιστάται η εισαγωγή "ενσωματωμένων συσκευών ζύγισης" που κοινοποιούν τα δεδομένα βάρους στις εποπτικές αρχές, πράγμα που εξασφαλίζει ίσο πεδίο ανταγωνισμού για τους μεταφορείς.

| 3.5 | Επιβεβαίωση της διασυνοριακής χρήσης οχημάτων EMS ή ΜΒΟ όταν διασχίζουν μόνο ένα σύνορο, εφόσον τα δύο εν λόγω κράτη μέλη το επιτρέπουν ήδη και με σεβασμό των ορίων παρέκκλισης που προβλέπονται στην οδηγία. Η χρήση τέτοιων οχημάτων δεν επηρεάζει σημαντικά τον διεθνή ανταγωνισμό. |
| --- | --- |

3.5

Επιβεβαίωση της διασυνοριακής χρήσης οχημάτων EMS ή ΜΒΟ όταν διασχίζουν μόνο ένα σύνορο, εφόσον τα δύο εν λόγω κράτη μέλη το επιτρέπουν ήδη και με σεβασμό των ορίων παρέκκλισης που προβλέπονται στην οδηγία. Η χρήση τέτοιων οχημάτων δεν επηρεάζει σημαντικά τον διεθνή ανταγωνισμό.

| 3.6 | Η Επιτροπή θα καταρτίσει τα τεχνικά χαρακτηριστικά, την ελάχιστη απόδοση, τους περιορισμούς κατά την παρασκευή και τις διαδικασίες που αφορούν τις προαναφερθείσες απαιτήσεις. |
| --- | --- |

3.6

Η Επιτροπή θα καταρτίσει τα τεχνικά χαρακτηριστικά, την ελάχιστη απόδοση, τους περιορισμούς κατά την παρασκευή και τις διαδικασίες που αφορούν τις προαναφερθείσες απαιτήσεις.

| 3.7 | Προς τούτο δημιουργήθηκε Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για την υιοθέτηση κατ' εξουσιοδότηση πράξεων βάσει της πάγιας αρχής με γνώμονα την απόδοση, ώστε να αποφευχθεί η επιβολή δυσανάλογων υποχρεώσεων που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν άνισα τις ΜμΕ. Όλοι οι κύριοι φορείς συμμετέχουν στην Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων. |
| --- | --- |

3.7

Προς τούτο δημιουργήθηκε Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για την υιοθέτηση κατ' εξουσιοδότηση πράξεων βάσει της πάγιας αρχής με γνώμονα την απόδοση, ώστε να αποφευχθεί η επιβολή δυσανάλογων υποχρεώσεων που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν άνισα τις ΜμΕ. Όλοι οι κύριοι φορείς συμμετέχουν στην Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων.

4.   Παρατηρήσεις της ΕΟΚΕ

4.1   Οπίσθιοι εκτροπείς

| 4.1.1 | Το μέγιστο επιτρεπόμενο μήκος των οχημάτων μπορεί να επεκταθεί κατά δύο μέτρα εφόσον εγκατασταθούν αεροδυναμικές διατάξεις με δυνατότητα ανάσυρσης ή αναδίπλωσης στο πίσω μέρος τους. |
| --- | --- |

4.1.1

Το μέγιστο επιτρεπόμενο μήκος των οχημάτων μπορεί να επεκταθεί κατά δύο μέτρα εφόσον εγκατασταθούν αεροδυναμικές διατάξεις με δυνατότητα ανάσυρσης ή αναδίπλωσης στο πίσω μέρος τους.

| 4.1.2 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την καινοτομία, καλεί ωστόσο την Επιτροπή να αποφύγει δυνητικές αντιφάσεις μεταξύ αυτής της πρότασης (παρέκκλιση 2 m) και των διατάξεων για την έγκριση τύπου (Κανονισμός 1230/2012) που επιτρέπουν αύξηση του μήκους των οχημάτων κατά 50 cm και οι οποίες πρέπει να επικαιροποιηθούν αμέσως μετά την υιοθέτηση της πρότασης. |
| --- | --- |

4.1.2

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την καινοτομία, καλεί ωστόσο την Επιτροπή να αποφύγει δυνητικές αντιφάσεις μεταξύ αυτής της πρότασης (παρέκκλιση 2 m) και των διατάξεων για την έγκριση τύπου (Κανονισμός 1230/2012) που επιτρέπουν αύξηση του μήκους των οχημάτων κατά 50 cm και οι οποίες πρέπει να επικαιροποιηθούν αμέσως μετά την υιοθέτηση της πρότασης.

| 4.1.3 | Επιπλέον, η πρόταση αναφέρει ότι η εγκατάσταση αυτών των αεροδυναμικών διατάξεων πρέπει να έχει την εθνική έγκριση τύπου από το κράτος μέλος που θα εκδώσει το σχετικό πιστοποιητικό που πρέπει να γίνει αποδεκτό από όλα τα άλλα κράτη μέλη. Αντιθέτως, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά, δεδομένης της σημασίας των διατάξεων αυτών και για λόγους ασφαλείας, την ένταξη της έγκρισής τους στο ισχύον σύστημα Ευρωπαϊκής έγκρισης τύπου. Η εθνική προσέγγιση θα αποτελούσε πισωγύρισμα όσον αφορά την ΕΤΠΟ. |
| --- | --- |

4.1.3

Επιπλέον, η πρόταση αναφέρει ότι η εγκατάσταση αυτών των αεροδυναμικών διατάξεων πρέπει να έχει την εθνική έγκριση τύπου από το κράτος μέλος που θα εκδώσει το σχετικό πιστοποιητικό που πρέπει να γίνει αποδεκτό από όλα τα άλλα κράτη μέλη. Αντιθέτως, η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά, δεδομένης της σημασίας των διατάξεων αυτών και για λόγους ασφαλείας, την ένταξη της έγκρισής τους στο ισχύον σύστημα Ευρωπαϊκής έγκρισης τύπου. Η εθνική προσέγγιση θα αποτελούσε πισωγύρισμα όσον αφορά την ΕΤΠΟ.

4.2   Αεροδυναμική κατανομή του θαλάμου

| 4.2.1 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά ότι τόσο η οδηγία, όσο και το αποτέλεσμα της επιτροπής εμπειρογνωμόνων πρέπει να περιέχουν ειδικές διατάξεις για τη βελτίωση της άνεσης της καμπίνας του οδηγού. Ολοένα και περισσότεροι οδηγοί που εκτελούν διεθνείς μεταφορές εντός της ΕΕ περνούν το χρόνο ανάπαυσής τους εντός του φορτηγού, ενώ υπάρχει και η ακραία περίπτωση των οδηγών μη μονίμων κατοίκων (δηλαδή των οδηγών που εργάζονται σε μια χώρα διαφορετική από την χώρα κατοικίας τους) οι οποίοι ουσιαστικά ζουν για μήνες στο φορτηγό τους. Είναι επιτακτική ανάγκη να βελτιωθεί η καμπίνα του οδηγού. Οι βελτιώσεις αυτές θα πρέπει οπωσδήποτε να ενισχυθούν με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) υπ' αριθ. 561/2006 νόμου, ο οποίος απαγορεύει στους οδηγούς να πραγματοποιούν την εβδομαδιαία ανάπαυση τους στο όχημα τους, καθώς και με τα μέτρα για την κατασκευή νέων ασφαλών και οικονομικά προσιτών χώρων στάθμευσης. |
| --- | --- |

4.2.1

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει σθεναρά ότι τόσο η οδηγία, όσο και το αποτέλεσμα της επιτροπής εμπειρογνωμόνων πρέπει να περιέχουν ειδικές διατάξεις για τη βελτίωση της άνεσης της καμπίνας του οδηγού. Ολοένα και περισσότεροι οδηγοί που εκτελούν διεθνείς μεταφορές εντός της ΕΕ περνούν το χρόνο ανάπαυσής τους εντός του φορτηγού, ενώ υπάρχει και η ακραία περίπτωση των οδηγών μη μονίμων κατοίκων (δηλαδή των οδηγών που εργάζονται σε μια χώρα διαφορετική από την χώρα κατοικίας τους) οι οποίοι ουσιαστικά ζουν για μήνες στο φορτηγό τους. Είναι επιτακτική ανάγκη να βελτιωθεί η καμπίνα του οδηγού. Οι βελτιώσεις αυτές θα πρέπει οπωσδήποτε να ενισχυθούν με την εφαρμογή του κανονισμού (ΕΚ) υπ' αριθ. 561/2006 νόμου, ο οποίος απαγορεύει στους οδηγούς να πραγματοποιούν την εβδομαδιαία ανάπαυση τους στο όχημα τους, καθώς και με τα μέτρα για την κατασκευή νέων ασφαλών και οικονομικά προσιτών χώρων στάθμευσης.

| 4.2.2 | Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει πως ο σχεδιασμός του θαλάμου αποτελεί δαπανηρή και πολύπλοκη διαδικασία που απαιτεί χρόνο για να αναπτυχθεί. Κατά συνέπεια, οι κατασκευαστές πρέπει να διαθέτουν επαρκή χρόνο προσαρμογής πριν από την εφαρμογή· προς τούτο η ΕΟΚΕ συνιστά μεταβατική περίοδο που θα εξασφαλίσει ίσο πεδίο ανταγωνισμού για όλους τους κατασκευαστές. |
| --- | --- |

4.2.2

Η ΕΟΚΕ υπενθυμίζει πως ο σχεδιασμός του θαλάμου αποτελεί δαπανηρή και πολύπλοκη διαδικασία που απαιτεί χρόνο για να αναπτυχθεί. Κατά συνέπεια, οι κατασκευαστές πρέπει να διαθέτουν επαρκή χρόνο προσαρμογής πριν από την εφαρμογή· προς τούτο η ΕΟΚΕ συνιστά μεταβατική περίοδο που θα εξασφαλίσει ίσο πεδίο ανταγωνισμού για όλους τους κατασκευαστές.

4.3   Οχήματα με ηλεκτρική ή υβριδική κίνηση

| 4.3.1 | Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την εξαίρεση βάρους που δίδεται σε αυτά τα οχήματα, τόσο φορτηγά όσο λεωφορεία, υποστηρίζει ωστόσο σθεναρά πως αυτή η εξαίρεση θα μπορούσε να αφορά και οχήματα με τρεις ή περισσότερους άξονες. |
| --- | --- |

4.3.1

Η ΕΟΚΕ υποστηρίζει την εξαίρεση βάρους που δίδεται σε αυτά τα οχήματα, τόσο φορτηγά όσο λεωφορεία, υποστηρίζει ωστόσο σθεναρά πως αυτή η εξαίρεση θα μπορούσε να αφορά και οχήματα με τρεις ή περισσότερους άξονες.

| 4.3.2 | Επιπλέον, η ΕΟΚΕ φρονεί πως όλα τα οικολογικά οχήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, βάσει της αρχής της τεχνολογικής ουδετερότητας που επιβεβαιώθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή στο Σχέδιο δράσης για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη αυτοκινητοβιομηχανία στην Ευρώπη "CARS 2020" (3). Για αυτό το λόγο συνιστά την παροχή της ίδιας εξαίρεσης στα υπόλοιπα συστήματα έλξης και εναλλακτικών καυσίμων όπου οι τεχνολογικές λύσεις συνεπάγονται πρόσθετο βάρος που μειώνει το ωφέλιμο φορτίο, δηλαδή για οχήματα υδρογόνου, πεπιεσμένου (CNG) και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG). |
| --- | --- |

4.3.2

Επιπλέον, η ΕΟΚΕ φρονεί πως όλα τα οικολογικά οχήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο, βάσει της αρχής της τεχνολογικής ουδετερότητας που επιβεβαιώθηκε πρόσφατα από την Επιτροπή στο Σχέδιο δράσης για μια ανταγωνιστική και βιώσιμη αυτοκινητοβιομηχανία στην Ευρώπη "CARS 2020" (3). Για αυτό το λόγο συνιστά την παροχή της ίδιας εξαίρεσης στα υπόλοιπα συστήματα έλξης και εναλλακτικών καυσίμων όπου οι τεχνολογικές λύσεις συνεπάγονται πρόσθετο βάρος που μειώνει το ωφέλιμο φορτίο, δηλαδή για οχήματα υδρογόνου, πεπιεσμένου (CNG) και υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG).

4.4   Εμπορευματοκιβώτια 45 ποδιών για διατροπικές μεταφορές

| 4.4.1 | Η πρόταση περί επέκτασης κατά 15 cm του μήκους των οχημάτων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων 45 ποδιών τυγχάνει της πλήρους στήριξης της ΕΟΚΕ. |
| --- | --- |

4.4.1

Η πρόταση περί επέκτασης κατά 15 cm του μήκους των οχημάτων μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων 45 ποδιών τυγχάνει της πλήρους στήριξης της ΕΟΚΕ.

| 4.4.2 | Αυτό το είδος εμπορευματοκιβωτίων, ο αριθμός των οποίων αυξήθηκε παγκοσμίως κατά 86 % την περίοδο 2000-2010 και αποτελεί το 20 % του συνόλου των εμπορευματοκιβωτίων με μερίδιο αγοράς περίπου 3 % στην Ευρώπη, δε θα χρειάζεται πλέον ειδική άδεια, πράγμα που διευκολύνει τη βελτίωση των διατροπικών μεταφορών. |
| --- | --- |

4.4.2

Αυτό το είδος εμπορευματοκιβωτίων, ο αριθμός των οποίων αυξήθηκε παγκοσμίως κατά 86 % την περίοδο 2000-2010 και αποτελεί το 20 % του συνόλου των εμπορευματοκιβωτίων με μερίδιο αγοράς περίπου 3 % στην Ευρώπη, δε θα χρειάζεται πλέον ειδική άδεια, πράγμα που διευκολύνει τη βελτίωση των διατροπικών μεταφορών.

| 4.4.3 | Αμφιλεγόμενη πτυχή της πρότασης αποτελεί το σκεπτικό αναφορικά με τον περιορισμό του οδικού τμήματος των μεταφορών που προβλέπεται στο Άρθρο 11: λιγότερο από 300 χιλιόμετρα στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή μέχρι τους πλησιέστερους τερματικούς σταθμούς μεταξύ των οποίων λειτουργεί τακτική γραμμή. Αυτή η διάταξη είναι δύσκολο να ερμηνευθεί και να ελεγχθεί. Επιπλέον, κρίνεται αμφιλεγόμενη η διαφορετική αντιμετώπιση των οδικών διαδρομών προς/από ευρωπαϊκή θαλάσσια μεταφορά μικρών αποστάσεων όπου δεν τίθενται όρια και, από ό,τι φαίνεται, επιτρέπεται μεγαλύτερη οδική απόσταση, πράγμα που αποτελεί διακριτική μεταχείριση σε βάρος των άλλων συνδυασμών διατροπικών μεταφορών. |
| --- | --- |

4.4.3

Αμφιλεγόμενη πτυχή της πρότασης αποτελεί το σκεπτικό αναφορικά με τον περιορισμό του οδικού τμήματος των μεταφορών που προβλέπεται στο Άρθρο 11: λιγότερο από 300 χιλιόμετρα στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή μέχρι τους πλησιέστερους τερματικούς σταθμούς μεταξύ των οποίων λειτουργεί τακτική γραμμή. Αυτή η διάταξη είναι δύσκολο να ερμηνευθεί και να ελεγχθεί. Επιπλέον, κρίνεται αμφιλεγόμενη η διαφορετική αντιμετώπιση των οδικών διαδρομών προς/από ευρωπαϊκή θαλάσσια μεταφορά μικρών αποστάσεων όπου δεν τίθενται όρια και, από ό,τι φαίνεται, επιτρέπεται μεγαλύτερη οδική απόσταση, πράγμα που αποτελεί διακριτική μεταχείριση σε βάρος των άλλων συνδυασμών διατροπικών μεταφορών.

4.5   Ενσωματωμένες συσκευές ζύγισης

| 4.5.1 | Είναι γνωστό πως οι έλεγχοι υπερφόρτωσης των οχημάτων είναι συχνά αναποτελεσματικοί και τόσο λίγοι ώστε να απειλείται η οδική ασφάλεια, ενώ ο μεγάλος αριθμός παραβάσεων δίδει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους μεταφορείς που δεν συμμορφώνονται με τις σχετικές διατάξεις. |
| --- | --- |

4.5.1

Είναι γνωστό πως οι έλεγχοι υπερφόρτωσης των οχημάτων είναι συχνά αναποτελεσματικοί και τόσο λίγοι ώστε να απειλείται η οδική ασφάλεια, ενώ ο μεγάλος αριθμός παραβάσεων δίδει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στους μεταφορείς που δεν συμμορφώνονται με τις σχετικές διατάξεις.

| 4.5.2 | Η ενσωμάτωση τέτοιων συσκευών δεν είναι εύκολο έργο, καθώς δεν υφίστανται τεχνικές λύσεις για όλους τους τύπους οχημάτων και θα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και δαπανηρή η ανάπτυξη συστήματος με ικανή ακρίβεια ώστε να χρησιμοποιείται ως εργαλείο επιβολής. Επιπλέον, αυτές οι συσκευές μπορούν να ενσωματωθούν μόνο σε νέα οχήματα, και ελλοχεύει ο κίνδυνος εφαρμογής διαφορετικών συστημάτων από τα κράτη μέλη, με κατακερματισμό της αγοράς. |
| --- | --- |

4.5.2

Η ενσωμάτωση τέτοιων συσκευών δεν είναι εύκολο έργο, καθώς δεν υφίστανται τεχνικές λύσεις για όλους τους τύπους οχημάτων και θα είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη και δαπανηρή η ανάπτυξη συστήματος με ικανή ακρίβεια ώστε να χρησιμοποιείται ως εργαλείο επιβολής. Επιπλέον, αυτές οι συσκευές μπορούν να ενσωματωθούν μόνο σε νέα οχήματα, και ελλοχεύει ο κίνδυνος εφαρμογής διαφορετικών συστημάτων από τα κράτη μέλη, με κατακερματισμό της αγοράς.

| 4.5.3 | Οι ίδιες μετρήσεις μπορούν να επιτευχθούν μέσω της εντατικοποίησης του υφιστάμενου συστήματος WIM· αυτή δε η λύση κρίνεται εφικτή σύμφωνα με την εκτίμηση αντικτύπου της εν λόγω πρότασης, στην οποία τα οφέλη για τα κράτη μέλη εκτιμάται ότι υπερβαίνουν κατά πολύ το κόστος. |
| --- | --- |

4.5.3

Οι ίδιες μετρήσεις μπορούν να επιτευχθούν μέσω της εντατικοποίησης του υφιστάμενου συστήματος WIM· αυτή δε η λύση κρίνεται εφικτή σύμφωνα με την εκτίμηση αντικτύπου της εν λόγω πρότασης, στην οποία τα οφέλη για τα κράτη μέλη εκτιμάται ότι υπερβαίνουν κατά πολύ το κόστος.

4.6   Ευρωπαϊκό αρθρωτό σύστημα/Προσέγγιση κατά ενότητες

| 4.6.1 | Το εν λόγω ζήτημα είναι πιο ευαίσθητο και αμφιλεγόμενο από την υιοθέτηση της ισχύουσας οδηγίας το 1996, όταν η παρέκκλιση που σχετίζεται με την προσέγγιση κατά ενότητες έγινε δεκτή μετά την ένταξη στην ΕΕ της Φινλανδίας και της Σουηδίας, μεταξύ των οποίων δραστηριοποιούνταν ήδη ΜΒΟ. |
| --- | --- |

4.6.1

Το εν λόγω ζήτημα είναι πιο ευαίσθητο και αμφιλεγόμενο από την υιοθέτηση της ισχύουσας οδηγίας το 1996, όταν η παρέκκλιση που σχετίζεται με την προσέγγιση κατά ενότητες έγινε δεκτή μετά την ένταξη στην ΕΕ της Φινλανδίας και της Σουηδίας, μεταξύ των οποίων δραστηριοποιούνταν ήδη ΜΒΟ.

| 4.6.2 | Εν συντομία, το ΕΑΣ συνίσταται σε συνδυασμό του μακρύτερου ημιρυμουλκούμενου με μέγιστο μήκος 13,60 μέτρα με το μακρύτερο φορτηγό με μέγιστο μήκος 7,82 μέτρα που επιτρέπεται στην ΕΕ. Αποτέλεσμα είναι ένα όχημα με μέγιστο μήκος 25,25 μέτρα και μικτό βάρος έως 60 τόνους, τη στιγμή που στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ που δεν επιτρέπουν το ΕΑΣ το μέγιστο μήκος είναι 16,50 μέτρα για τα αρθρωτά οχήματα και 18,75 μέτρα για τους οδικούς συρμούς με μικτό βάρος έως 40 τόνους (έως 44 τόνους κατά τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων 40/45 ποδιών στο πλαίσιο διατροπικής μεταφοράς). |
| --- | --- |

4.6.2

Εν συντομία, το ΕΑΣ συνίσταται σε συνδυασμό του μακρύτερου ημιρυμουλκούμενου με μέγιστο μήκος 13,60 μέτρα με το μακρύτερο φορτηγό με μέγιστο μήκος 7,82 μέτρα που επιτρέπεται στην ΕΕ. Αποτέλεσμα είναι ένα όχημα με μέγιστο μήκος 25,25 μέτρα και μικτό βάρος έως 60 τόνους, τη στιγμή που στις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ που δεν επιτρέπουν το ΕΑΣ το μέγιστο μήκος είναι 16,50 μέτρα για τα αρθρωτά οχήματα και 18,75 μέτρα για τους οδικούς συρμούς με μικτό βάρος έως 40 τόνους (έως 44 τόνους κατά τη μεταφορά εμπορευματοκιβωτίων 40/45 ποδιών στο πλαίσιο διατροπικής μεταφοράς).

| 4.6.3 | Τα θετικά και τα αρνητικά του ΕΑΣ είναι γνωστά και αντικατοπτρίζονται εν μέρει στα διάφορα "υποκοριστικά" του, από το "eco combi" και το "euro combi" έως τα "giga liners", "mega trucks", "super lorries" κ.ο.κ. |
| --- | --- |

4.6.3

Τα θετικά και τα αρνητικά του ΕΑΣ είναι γνωστά και αντικατοπτρίζονται εν μέρει στα διάφορα "υποκοριστικά" του, από το "eco combi" και το "euro combi" έως τα "giga liners", "mega trucks", "super lorries" κ.ο.κ.

| 4.6.4 | Οι υπέρμαχοί του ΕΑΣ τονίζουν πως θα βελτιώσει το σύστημα εφοδιαστικής στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Δύο ΜΒΟ μπορούν να αντικαταστήσουν τρία σημερινά βαρέα φορτηγά οχήματα· κατά συνέπεια, ο αριθμός των διαδρομών θα μειωθεί κατά 30 % περίπου, η κατανάλωση καυσίμων κατά 15 % και η εξοικονόμηση κόστους θα υπερβεί το 20 %. Αυτά θα επιτρέψουν περαιτέρω οφέλη όσον αφορά το περιβάλλον, τη συμφόρηση, τη φθορά του οδοστρώματος και την οδική ασφάλεια.
  Οι επικριτές τους χρησιμοποιούν τα ίδια περίπου επιχειρήματα αντίστροφα: το ΕΑΣ αποτελεί κίνδυνο στην ασφάλεια της οδικής κυκλοφορίας, με σημαντική επιβάρυνση των οδικών υποδομών και του περιβάλλοντος, καθώς η επιτυχία του, λόγω των φτηνότερων οδικών μεταφορών, θα αυξήσει την οδική κυκλοφορία, καθώς οι μεταφορές αγαθών θα στραφούν από το σιδηρόδρομο στις οδικές μεταφορές. |
| --- | --- |

4.6.4

Οι υπέρμαχοί του ΕΑΣ τονίζουν πως θα βελτιώσει το σύστημα εφοδιαστικής στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Δύο ΜΒΟ μπορούν να αντικαταστήσουν τρία σημερινά βαρέα φορτηγά οχήματα· κατά συνέπεια, ο αριθμός των διαδρομών θα μειωθεί κατά 30 % περίπου, η κατανάλωση καυσίμων κατά 15 % και η εξοικονόμηση κόστους θα υπερβεί το 20 %. Αυτά θα επιτρέψουν περαιτέρω οφέλη όσον αφορά το περιβάλλον, τη συμφόρηση, τη φθορά του οδοστρώματος και την οδική ασφάλεια.

Οι επικριτές τους χρησιμοποιούν τα ίδια περίπου επιχειρήματα αντίστροφα: το ΕΑΣ αποτελεί κίνδυνο στην ασφάλεια της οδικής κυκλοφορίας, με σημαντική επιβάρυνση των οδικών υποδομών και του περιβάλλοντος, καθώς η επιτυχία του, λόγω των φτηνότερων οδικών μεταφορών, θα αυξήσει την οδική κυκλοφορία, καθώς οι μεταφορές αγαθών θα στραφούν από το σιδηρόδρομο στις οδικές μεταφορές.

| 4.6.5 | Αυτές οι αντίθετες απόψεις δε συναντώνται μόνο μεταξύ των φορέων, αλλά και μεταξύ των κρατών μελών. Όπως προαναφέρθηκε, η Φινλανδία και η Σουηδία έχουν επιτρέψει το ΕΑΣ εδώ και πολύ καιρό, το ίδιο δε έπραξαν και οι Κάτω Χώρες το 2008, μετά από χρόνια δοκιμών. Η Γερμανία, το Βέλγιο και η Δανία βρίσκονται ακόμα στο δοκιμαστικό στάδιο, ενώ άλλα κράτη μέλη έχουν ταχθεί κατά του ΕΑΣ στην επικράτειά τους. |
| --- | --- |

4.6.5

Αυτές οι αντίθετες απόψεις δε συναντώνται μόνο μεταξύ των φορέων, αλλά και μεταξύ των κρατών μελών. Όπως προαναφέρθηκε, η Φινλανδία και η Σουηδία έχουν επιτρέψει το ΕΑΣ εδώ και πολύ καιρό, το ίδιο δε έπραξαν και οι Κάτω Χώρες το 2008, μετά από χρόνια δοκιμών. Η Γερμανία, το Βέλγιο και η Δανία βρίσκονται ακόμα στο δοκιμαστικό στάδιο, ενώ άλλα κράτη μέλη έχουν ταχθεί κατά του ΕΑΣ στην επικράτειά τους.

| 4.6.6 | Αυτό που προτείνει σήμερα η Επιτροπή δεν αποτελεί παρά διευκρίνιση του κειμένου της ισχύουσας οδηγίας, η διατύπωση της οποίας θεωρήθηκε ιδιαίτερα αμφίσημη. Τα κύρια σημεία είναι τα εξής:






  — | Η χρήση του ΕΑΣ εναπόκειται στα κράτη μέλη, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, σε συνάρτηση με τις διαφορετικές τοπικές συνθήκες και τηρουμένης της ουδετερότητας της ΕΕ όσον αφορά τα μέσα μεταφοράς. |
| --- | --- | --- |

4.6.6

Αυτό που προτείνει σήμερα η Επιτροπή δεν αποτελεί παρά διευκρίνιση του κειμένου της ισχύουσας οδηγίας, η διατύπωση της οποίας θεωρήθηκε ιδιαίτερα αμφίσημη. Τα κύρια σημεία είναι τα εξής:

—

Η χρήση του ΕΑΣ εναπόκειται στα κράτη μέλη, σύμφωνα με την αρχή της επικουρικότητας, σε συνάρτηση με τις διαφορετικές τοπικές συνθήκες και τηρουμένης της ουδετερότητας της ΕΕ όσον αφορά τα μέσα μεταφοράς.

| — | Κανένα κράτος μέλος δεν υποχρεώνεται να χρησιμοποιήσει το ΕΑΣ, ενώ κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει την κυκλοφορία ΕΑΣ στην επικράτειά του. |
| --- | --- |

—

Κανένα κράτος μέλος δεν υποχρεώνεται να χρησιμοποιήσει το ΕΑΣ, ενώ κάθε κράτος μέλος έχει το δικαίωμα να απαγορεύσει την κυκλοφορία ΕΑΣ στην επικράτειά του.

| — | Τα οχήματα ΕΑΣ μπορούν να διασχίσουν τα σύνορα γειτονικών κρατών μελών που επιτρέπουν την κυκλοφορία τους εφόσον η μεταφορική τους δραστηριότητα δεν υπερβαίνει τα δύο εν λόγω κράτη μέλη σε συγκεκριμένα οδικά δίκτυα. |
| --- | --- |

—

Τα οχήματα ΕΑΣ μπορούν να διασχίσουν τα σύνορα γειτονικών κρατών μελών που επιτρέπουν την κυκλοφορία τους εφόσον η μεταφορική τους δραστηριότητα δεν υπερβαίνει τα δύο εν λόγω κράτη μέλη σε συγκεκριμένα οδικά δίκτυα.

| 4.6.7 | H EOKE θεωρεί ότι η πρόταση της Επιτροπής για το ΕΑΣ ευσταθεί τόσο από νομικής, όσο και από πολιτικής απόψεως. |
| --- | --- |

4.6.7

H EOKE θεωρεί ότι η πρόταση της Επιτροπής για το ΕΑΣ ευσταθεί τόσο από νομικής, όσο και από πολιτικής απόψεως.

| 4.6.8 | Η Επιτροπή δε θα μπορούσε να επιβάλει ούτε απαγόρευση ούτε απελευθέρωση του ΕΑΣ χωρίς να παραβιάζει την αρχή της επικουρικότητας και την ουδετερότητα όσον αφορά τα μέσα μεταφοράς. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η απόφαση βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, μετά από τις δικές τους αναλύσεις κόστους-οφέλους. |
| --- | --- |

4.6.8

Η Επιτροπή δε θα μπορούσε να επιβάλει ούτε απαγόρευση ούτε απελευθέρωση του ΕΑΣ χωρίς να παραβιάζει την αρχή της επικουρικότητας και την ουδετερότητα όσον αφορά τα μέσα μεταφοράς. Η ΕΟΚΕ εκτιμά ότι η απόφαση βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών, μετά από τις δικές τους αναλύσεις κόστους-οφέλους.

| 4.6.9 | Μακροπρόθεσμα, όπως έχει ήδη αναφερθεί σε προηγούμενη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ (4), θα πρέπει να εξετασθεί αν η χρήση μακρύτερων οδικών οχημάτων που χρησιμοποιούν καύσιμα νέου τύπου, κλπ, μπορεί να συνδεθεί με την ανάπτυξη των πολυτροπικών διαδρόμων που προβλέπονται στον χάρτη πορείας ως τμήμα του βασικού δικτύου των ΔΕΔ-Μ. |
| --- | --- |

4.6.9

Μακροπρόθεσμα, όπως έχει ήδη αναφερθεί σε προηγούμενη γνωμοδότηση της ΕΟΚΕ (4), θα πρέπει να εξετασθεί αν η χρήση μακρύτερων οδικών οχημάτων που χρησιμοποιούν καύσιμα νέου τύπου, κλπ, μπορεί να συνδεθεί με την ανάπτυξη των πολυτροπικών διαδρόμων που προβλέπονται στον χάρτη πορείας ως τμήμα του βασικού δικτύου των ΔΕΔ-Μ.

Βρυξέλλες, 11 Ιουλίου 2013.

Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής

Henri MALOSSE

---

(1)  Για τη μεταφορά επιβατών: M2 (από 8+1 καθίσματα με μέγιστη μάζα ≤ 5 τν.); M3 (όπως το M2 όσον αφορά τα καθίσματα, αλλά με μέγιστη μάζα > 5 τν). Για τη μεταφορά αγαθών: N2 (μέγιστη μάζα > 3.5 και. ≤ 12 τν.); N3 (μέγιστη μάζα > 12 τν); O2 (ρυμουλκούμενα με μέγιστη μάζα > 0.75 και ≤ 3.5 τν. O3 (ρυμουλκούμενα με μέγιστη μάζα > 3.5 και ≤ 10 τν.) O4 ((ρυμουλκούμενα με μέγιστη μάζα > 10 τν).

1

M2

M3

N2

N3

O2

O3

O4

(2)  COM (2011) 144 final

2

(3)  COM(2012) 636 final.

3

(4)  EE C 24 – 28.1.2012, σ. 146-153.

4

---